Wikipedia afwiki https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Media Spesiaal Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 278 2922459 2918353 2026-08-06T02:26:34Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922459 wikitext text/x-wiki : ''Die term “rugby” verwys hier na rugbyunie of “Rugby Union” soos wat die gebruik in Suid-Afrika is. Vir [[Rugby League]], sien gerus daar, en vir die dorp, sien [[Rugby, Warwickshire]].'' [[Lêer:General Rugby Union backplay.JPG|duimnael|300px|’n Tipiese toneel tydens ’n rugbywedstryd]] [[Lêer:Rugby pictogram.svg|duimnael|[[Piktogram]] wat rugby aandui]] '''Rugby''', soms ook ''rugbyunie'' (''Rugby Union'') of ''vyftienmanrugby'' genoem, is ’n [[Sport|volkontakbal- en spansport]], wat in die eerste helfte van die 19de eeu in [[Engeland]] ontstaan het. Dit is genoem na sy ontstaanplek, die Rugbyskool in die dorp [[Rugby, Warwickshire|Rugby]]. Dit is saam met [[Rugby League|Rugbyliga]] een van twee hoofvariante in die rugbyfamilie. ’n Wedstryd word gespeel tussen twee spanne met 15 spelers elk, wat op ’n reghoekige veld probeer om in 80 minute meer punte as hul opponent aan te teken. Spelers speel met ’n eiervormige bal wat hulle in hulle hande of arms dra en hulle mag die bal slegs agtertoe of sylangs oor die veld na mekaar aangee of dit dan vorentoe skop om in die doelgebied punte aan te teken. Die opponerende span poog om die baldraer se vordering te stuit deur hom te duik of fisiek met die liggaam te keer. Wanneer die baldraer geduik is, moet hy die bal los en vind daar ’n stryd ([[#Losgemaal|losgemaal]] of ’n [[#Losskrum|losskrum]]) plaas om balbesit. In 1845 het studente by die Rugbyskool die eerste stel reëls opgestel. Ander belangrike ontwikkelinge in die rugbysport se geskiedenis was in 1895 die afkeur van Die Voetbalvereniging se reëls en in 1895 die afstigting van Rugby League. In die verlede was rugby ’n suiwer amateursport, maar in 1995 is al die beperkinge rakende die spelers se betalings opgehef, waardeur die professionele tydperk op die hoogste vlak ingelui is. [[Wêreldrugby]] (tot in 2014 die Internasionale Rugbyraad, IRR) is in 1886 as die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR) gestig en publiseer ook die reëls van die spel. Vanuit Engeland het rugby oor ’n groot deel van die wêreld versprei. Dit word veral op die [[Britse Eilande]], in [[Frankryk]], [[Oseanië]], [[Suid-Afrika]], [[Argentinië]], [[Noord-Amerika]] en [[Japan]] gespeel. Terwyl die Britte dié sport veral in die lande van die [[Britse Ryk]] gevestig het, is die vastelandse Europa en groot dele van Afrika veral deur Frankryk beïnvloed. In lande soos Engeland, [[Georgië]], [[Madagaskar]], [[Namibië]], [[Nieu-Seeland]], [[Papoea-Nieu-Guinee]], Suid-Afrika en [[Wallis]] word die een of ander rugbyvariant as ’n nasionale sport beskou. In die [[Cookeilande]], [[Fidji]], Nieu-Seeland, [[Samoa]], [[Tonga]] en Wallis is rugby die hoofsport.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.teivovo.com/history/index.html |title=Rugby History in Fiji |publisher=Teivovo |accessdate=14 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071114224240/http://www.teivovo.com/history/ |archive-date=14 November 2007 |url-status=dead}}</ref> In lande van die Britse Statebond met rugby as ’n tradisionele sport vir die [[winter]]maande soos Australië, Engeland, Ierland, Namibië, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis, dien [[krieket]] as ’n tradisionele sport vir die [[somer]]maande. Die eerste internasionale wedstryd is in 1871 op Raeburn Place in [[Edinburg]] tussen [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] en [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] beslis. Die [[rugbywêreldbeker]]toernooi, wat in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] vir die eerste keer aangebied is, word al om die vier jaar beslis en is van die gewildste sportkompetisies wêreldwyd. Die [[Sesnasies-toernooi]] ([[Noordelike Halfrond]]) en [[Die Rugbykampioenskap]] ([[Suidelike Halfrond]]) is ander bekende internasionale toernooie wat jaarliks beslis word. Van die vernaamste nasionale toernooie is die Premierskap in Engeland, die Top 14 in Frankryk, die Mitre 10-beker in Nieu-Seeland, die [[Japan Rugby League One]] en die [[Curriebeker]] in Suid-Afrika. Belangrike transnasionale klubtoernooie sluit in die [[Verenigde Rugbykampioenskap]] met spanne uit Ierland, Italië, Skotland, Suid-Afrika en Wallis, asook [[Superrugby]] (tans slegs in Oseanië). Rugbywedstryde is al tydens internasionale sporttoernooie soos die [[Olimpiese Somerspele 1900]] in [[Parys]], die [[Olimpiese Somerspele 1908]] in [[Londen]], die [[Olimpiese Somerspele 1920]] in [[Antwerpen]] en die [[Olimpiese Somerspele 1924]] in Parys beslis. [[Sewesrugby]] is in 1998 by die program van die [[Statebondspele]] opgeneem en vorm sedertdien deel van dié toernooi. Sewesrugby behoort ook sedert die [[Olimpiese Somerspele 2016]] in [[Rio de Janeiro]] tot die Olimpiese sportsoorte en is ook tydens die [[Olimpiese Somerspele 2020]] in [[Tokio]] en die [[Olimpiese Somerspele 2024]] in Parys aangebied. == Spanne en posisies == {{Hoofartikel|Spelerposisies in rugby}} Elke span begin die wedstryd met 15 spelers op die veld en sewe of agt plaasvervangers.<ref name="span">{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/3 |title=Span |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> ’n Span bevat agt voor- en sewe agterspelers. Vir elke posisie word daar verskillende fisiese en tegniese vaardighede benodig, waarvolgens na rugby soms as ’n spel vir alle “liggaamsvorms en -groottes” verwys word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://passport.worldrugby.org/index.php?page=beginners&p=10 |title=The positions |werk=A Beginner's Guide to Rugby Union |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2022 |accessdate=25 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190825234502/https://passport.worldrugby.org/index.php?page=beginners&p=10 |archive-date=25 Augustus 2019}}</ref> [[Lêer:09-09-07 112.jpg|duimnael|Die voorspelers is in die skrum, terwyl die agterspelers oor die veld versprei is]] {{Spelerposisies in rugby}} === Voorspelers === Die hoofrol van die voorspelers is om balbesit te wen en vir die span te behou. Hulle het ’n belangrike rol tydens die duik van opponente en in die losskrum. Die spelers op die posisies is meestal groter en kragtiger as al die ander; hulle is by die skrum en die lynstaan betrokke.<ref name="pos">{{en}} {{cite web |url=https://www.offload-rugby.co.uk/who-plays-where-in-a-rugby-union-team-the-positions |title=Who plays where in a rugby union team: the positions |publisher=Offload |date=2021 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date= 5 Julie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220705033215/https://www.offload-rugby.co.uk/who-plays-where-in-a-rugby-union-team-the-positions |url-status=dead }}</ref> Hulle word dikwels pak genoem, veral in ’n skrum.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/statsguru/rugby/page/97263.html |title=Rugby glossary |publisher=ESPNscrum |date=2021 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die voorryspelers bestaan uit twee [[stut]]te en die [[haker]]. Die stutte se rol is om die spanmaats in die skrum en die lynstaan te ondersteun en die losskrum met hul krag vorentoe aan te beweeg. Die haker vervul ’n sleutelposisie in die aanvallende en verdedigende spel; hy herwin die bal in ’n skrum en gooi die bal tydens ’n lynstaan in. Die tweederyspelers bestaan uit twee [[Slot (rugby)|slotte]], die grootste spelers in die span. Hulle hoofrol is om tydens ’n lynstaan na die bal te spring – dikwels ondersteun deur die ander voorspelers – en dan die gegooide bal te vang of dit vir die eie span te wen. Hulle het ook ’n belangrike taak in die skrum, aangesien hulle by die voorryspelers inskakel en die skrum vorentoe aanstoot.<ref name="pos" /> Die [[losvoorspeler]]s bestaan uit twee flanke en die [[agsteman]]. Die vleuelposisies vorm in die skrum die derde ry en hulle is oor die algemeen die vinnigste voorspelers in die spel. Hul hoofrol is om balbesit te wen. Die agsteman staan tussen die twee flanke in die agterste ry van die skrum. Sy rol is dit om die bal vas te maak, nadat dit deur die voorry agtertoe gegooi is, en tydens die aanvallende fases dien hy as ’n skakel tussen die voor- en die agterspelers.<ref name="pos" /> === Agterspelers === Die rol van die agterspelers is om moontlikhede vir die aantekening van punte te skep en uit te buit. Hulle is oor die algemeen kleiner, vinniger en ratser as die voorspelers. Van hulle word ook beter vaardighede wat betref skoppe en die hantering van die bal verwag.<ref name="pos" /> Die [[skrumskakel]] en die [[losskakel]] vorm die skakelpaar. Die skrumskakel is as ’n skakel tussen die voor- en agterspelers dikwels in die middelpunt van die spel. Hy vorm meestal die eerste agterlyn en staan agter elke skrum om die bal vir sy span te wen. Die losskakel is deurslaggewend vir ’n span se wedstrydplan en hy vorm die span se beheersentrum. Hy moet beslissend kan optree en oor leierseienskappe beskik. Baie spelers op dié posisie doen vry- en strafskoppe.<ref name="pos" /> Die driekwartlyn behels vier spelers. Die [[senter]]s probeer om aanvallende spelers te stuit, terwyl hulle gedurende aanvallende spel hulle op hul spoed en krag staatmaak om die opponent se verdediging te klop. Die [[vleuel]]s staan veral weerskante die agterlyn. Hulle is oor die algemeen die spelers wat skuiwe afsluit en [[Drie (sport)|drieë]] druk. Hulle is oor die algemeen die vinnigste spelers in die span en kan derhalwe duikslae ontwyk. Die [[heelagter]] staan meters agter die agterlyn. Hy ontvang enige diep opposisieskoppe en begin teenaanvalle. Hy moet oor goeie vangvermoë en akkurate skopvermoë beskik.<ref name="pos" /> == Reëls van die spel == === Speelveld === [[Lêer:Rugby field.svg|duimnael|Diagram van ’n rugbyveld met merke en afstande (in meter)]] Die speelperk bestaan uit die speelveld, die aan weerskante aansluitende doelgebied en die omringende area. Die speelveld en die doelgebied vorm saam die speelgebied. ’n Tipiese speelgebied is 100&nbsp;m lank en 70&nbsp;m breed. Afhangende van die spesifieke terrein se vereistes kan die lengte ook net 94&nbsp;m en die breedte 68&nbsp;m wees.<ref name="veld">{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/1 |title=Die veld |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Hierdie buigsaamheid maak dit moontlik om byvoorbeeld [[sokker]]- of [[Rugby League]]-stadions in te span. Die speelgebied word deur ’n soliede middellyn in twee gedeel, wat loodreg na die kantlyne loop. ’n 50&nbsp;cm-lyn sny die middellyn loodreg en merk die gebied, waarvandaan afgeskop word. Die gebied tussen die doelgebied en die middellyn word helftes genoem. Buitendien is daar twee soliede lyne loodreg na die kantlyne, wat 22&nbsp;m van albei doelgebiede weg is en 22-meter-lyne genoem word. Aan weerskante van die speelveld is ’n gebied, wat deur die kantlyne, die doellyn en die 22-meter-lyn omring word, maar dit nie insluit nie.<ref name="veld" /> In albei helftes is bykomende stippellyne met ’n lengte van vyf meter, wat elkeen ’n spesifieke gebied makeer: * 10-meter-lyne: Stippellyne tien meter weerskante die middellyn en parallel met dié gee die minimumafstand wat ’n span teenoor die ander, wat die afskop uitvoer, moet inneem.<ref name="skoppe">{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/12 |title=Afskoppe en skoppe om spel te hervat |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> * 5-meter-lyne: Stippellyne wat vyf meter die speelveld inkom en parallel met die middellyn loop. ’n Skrum mag nie nader as by dié lyn na die doelgebied beweeg nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://assets.usarugby.org/docs/refereeing/referee-terms.pdf |title=Referee terms |publisher=[[VSA Rugby]] |pages=3 |format=PDF, 371&nbsp;kB |accessdate=16 Junie 2022 |archive-date=27 Februarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220227173318/https://assets.usarugby.org/docs/refereeing/referee-terms.pdf |url-status=dead }}</ref> * 15-meter-lyne: Stippellyne 15 meter weerskante die middellyn en parallel met dié makeer saam met die 5-meter-lyne die gebied, waar die spelers die lynstaan moet vorm.<ref name="lynstaan">{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/18 |title=Grens, vinnige ingooi en lynstaan |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> * Buitendien word die gebied tussen die twee loodregte 5-meter-lyne (d.w.s. vyf meter van albei kantlyne en vyf meter van albei doellyne) skrumsone genoem. As ’n strafbare handeling buite die gebied plaasvind en die ander span wil skrum, verskuif die skeidsregter die skrum na die gebied.<ref name="veld" /><ref name="skrum">{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/19 |title=Skrum |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Anders as in sokker, waar advertensies op die speelveld streng verbode is,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theifab.com/laws/latest/the-field-of-play/#the-goal-area |title=Law 1: The field of play |publisher=Internasionale Sokkerverenigingsraad |date=2022 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> word borgkentekens op die grasoppervlak toegelaat. Klubs, professionele ligas en toernooie gebruik dié moontlikheid as ’n bykomende bron van inkomste, veral tydens televisie-uitsendings. Om die oppervlak te spaar, verfkoste te besnoei en om verfvlekke op die spelers se truie en vel te voorkom word die [[toegevoegde werklikheid]]-tegnologie al hoe meer pleks van die verf van die oppervlak ingespan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sportingnews.com/au/rugby/news/bledisloe-cup-wallabies-all-blacks-advertising-japan-world-cup/8x1jomcfxdha1iptpif43uvl6 |title=Bledisloe Cup 2018: 'Annoying' on-field advertising causes major distraction for television viewers |publisher=The Sporting News |author=Michael Di Lonardo |date=27 Oktober 2018 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> === Doelgebied en omringende area === [[Lêer:Rugby Posts at Guildford Rugby Club.jpg|duimnael|Doelpale met opgestopte kussings]] Die doelgebiede is agter die doellyne en stem ooreen met die doelgebied in [[Amerikaanse voetbal]]. Hulle moet tussen 6 en 22&nbsp;m diep wees en oor die speelveld se hele breedte strek.<ref name="veld" /> ’n Bal wat deur ’n aanvallende speler in die gebied onder beheer gedruk word, word as ’n drie [[Drie (sport)|drie]] erken, tensy voor die proses ’n reël oortree is of die speler die kantlyn geraak het, terwyl hy in balbesit was.<ref name="punte" /> Die omringende area, wat die speelveld en die doelgebied omring, is die uit. Wanneer die bal of ’n speler die kantlyn raak, word aan die opponent op die punt van die kantlyn, waar hy uit is, ’n lynstaan toegeken. ’n Uitsondering is, as die bal nie van die speeloppervlak gehop het nie, voordat dit uit is. In dié geval vind ook ’n lynstaan plaas, maar parallel met die skopplek.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2005/jan/14/sixnations2005.sixnations |title=Rugby jargon-buster |publisher=[[The Guardian]] |author=Dan Jones |date=14 Januarie 2005 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die omringende area moet ten minste vyf meter van die speelgebied af vry wees van struikelblokke en swaar, soliede voorwerpe wat ’n gevaar vir spelers kan inhou.<ref name="veld" /> In die omringende area is daar 14 vlagpale, elkeen met ’n minimumhoogte van 1,2&nbsp;m. Vlagpale is by elke snypunt van sekere lyne of makeer ander bepaalde afstande. Die doelpale (soms met ’n vlaggie bo-op) staan op ’n geveerde of andersins sagte basis en is met ’n skuimkussing gepolster.<ref name="veld" /> === Doelpale === Die doelpale is H-vormig en in die middel van die doellyne weerskante die speelveld. Dit bestaan uit twee vertikale pale, dié is gemaak van staal of ’n ander metaal, soms ook hout of plastiek, 5,6&nbsp;m uitmekaar en word deur ’n dwarsbalk drie meter bo die grond verbind. Die pale het ’n minimumhoogte van 3,4&nbsp;m (hoewel baie hoër pale algemeen is). Die pale se onderkant is meestal van pasgemaakte stoffering voorsien om spelers teen beserings te beskerm wanneer hulle in aanraking kom met die pale.<ref name="veld" /> === Aanteken van punte === [[Lêer:ST vs CAB - 15h00.38-4.jpg|duimnael|’n Drie word gedruk]] Punte kan aangeteken word deur ’n [[Drie (sport)|drie]], ’n daaropvolgende doelskop, ’n strafskop of ’n skepdoel. Die daarby aangetekende aantal punte is oor die dekades heen herhaaldelik aangepas, mees onlangs in 1992. In dié proses het die belangrikheid van drieë teenoor die ander moontlikhede vir die aanteken van punte steeds toegeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyfootballhistory.com/scoring.htm |title=Scoring through the ages |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> ’n Drie word gedruk wanneer die bal in die opponent se doelgebied (op of agter die doellyn) se grond gedruk word. Die uitvoerende speler moet die bal in sy hande hou, wanneer hy dit onder beheer op die grond druk (een hand is voldoende). Om die bal op die grond te gooi is egter nie genoeg nie en word nie erken nie. As die [[skeidsregter]] meen dat vuilspel deur die opponent ’n waarskynlike drie verhinder het, mag hy aan die aanvallende span ’n strafdrie toeken. Deur ’n suksesvol gedrukte drie word vyf punte aangeteken.<ref name="punte">{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/8 |title=Aanteken van punte |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Wanneer ’n speler die bal in sy span se doelgebied druk word dit “doodgedruk” (geneutraliseer) en die opponent kry geen punte nie. Trouens is daar geen “[[eie doel]]” nie.<ref name="skoppe" /> Ná die suksesvolle druk van ’n drie mag vir ’n doelskop van nog twee punte gemik word. Hiervoor moet die bal oor die dwarsbalk tussen die twee pale geskop word. Die doelskop word van binne die speelveld op ’n lyn deur die plek waar die drie aangeteken is, parallel met die kantlyne geneem. Vir die skop word die bal op die grond gestel. Die skopper het vir die uitvoering van die skop 90 sekondes tyd.<ref name="punte" /> Vir ’n skepdoel tussen die pale in oop speel word drie punte toegeken.<ref name="punte" /> Ten slote kan die skeidsregter ná ’n oortreding aan die opponent ’n strafskop toeken. Die span wat skop mag die bal óf na die omringende area skop vir ’n gebiedsvoordeel óf poog om met ’n geplaaste skop drie punte aan te teken. Indien die bal geskop sal word, word dit effens skuins op ’n skopring gestel om dit te stabiliseer.<ref name="punte" /> === Die spel === [[Lêer:USO - Saracens - 20151213 - Owen Farrell 4.jpg|duimnael|’n Strafskop word uitgevoer]] Wedstryde word in twee helftes van 40 minute elk verdeel, met ’n rustyd van 15 minute tussenin. Ná die rustyd verander die spanne van kante. Onderbrekings vir die versorging van spelerbeserings of ’n dissiplinêre optrede deur die skeidsregter tel nie as speeltyd nie, waarvolgens die tydsverloop oor die algemeen meer as 80 minute is. Die skeidsregter hou die tyd, maar hy word veral by die meeste professionele toernooie deur ’n amptelike tydhouer ondersteun. As die tyd uitloop terwyl die bal nog in spel is, sal die spel voortgaan totdat die bal “dood” is (d.w.s. ’n situasie ontstaan waar ’n fase andersins herskeduleer sou word). Hieronder tel die aantekening van punte, ’n oortreding of die doodskop van die bal. Eers daarna blas die skeidsregter die eindfluitjie en beëindig die halftyd of die wedstryd. As hy ’n straf- of vryskop toeken word die spel voortgesit.<ref name="tyd">{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/5 |title=Tyd |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Aan die begin van die wedstryd gooi die spankapteins en die skeidsregter ’n munt om te bepaal watter span die wedstryd afskop. Die wedstryd begin met ’n skepskop, waarna die spelers die bal in die opponent se gebied naloop, terwyl die ander span poog om die bal te wen en aan te speel. Vir ’n skepskop moet die bal voor die skop met die voet van die grond hop. As die bal nie die 10-meter-lyn bereik nie het die opponent twee moontlikhede: ’n verdere afskop of ’n skrum in die middel van die middellyn.<ref name="skoppe" /> Gedurende uitklopfases van sekere toernooie is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] vir tien minute elk (met ’n rustyd van vyf minute tussenin), as daar na tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag is. As daar dan steeds geen wenner is nie word daar vir tien minute gespeel in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin slaag om punte aan te teken wen. As daar steeds nie ’n wenner is na 120 minute nie word die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.<ref name="tyd" /> === Aangee en skop === [[Lêer:New Zealand national rugby 20191101b1.jpg|duimnael|Aangee van die bal]] Die bal mag net sywaarts of agtertoe aangegee word, maar nie vorentoe nie. Die bal mag op drie maniere vorentoe beweeg word: deur dit te skop, deur ’n speler wat met die bal in die hand hardloop of in ’n skrum of losgemaal. Net die baldraer mag geduik of met die liggaam gekeer word. Indien ’n speler die bal aanslaan, word die wedstryd op die plek met ’n skrum voortgesit. Dit is ook die geval, as die aanslaan nie doelbewus gebeur het nie, byvoorbeeld as die bal die liggaam tref.<ref>{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/11 |title=Aanslaan of vorentoe aangee |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Elke speler mag die bal vorentoe skop vir ’n gebiedsvoordeel. As ’n speler êrens in die speelveld die bal indirek doodskop, nadat dit van die speeloppervlak gehop het, vorm die lynstaan by die plek waar die bal uit is. As die speler die bal binne sy eie 22-meter-lyn direk doodskop (sonder dat dit gehop het), het die opponent die lynstaan by die plek, waar die bal uit is. As die bal van ’n speler buite sy eie 22-meter-lyn direk doodgeskop word, vorm die lynstaan by die plek, waarvandaan die speler geskop het.<ref name="lynstaan" /> === Die bal onderskep === [[Lêer:Rugby tackle cropped.jpg|duimnael|upright|’n Rugbyspeler ontsnap ’n duikslag tydens ’n rugbywedstryd in Wilmington, VSA]] Die verdedigende span beoog om die baldraer te stuit, deur hom grond toe te bring (met ’n duikslag, dikwels gevolg deur ’n losskrum) of om vir die bal te kompeteer, terwyl die baldraer op sy voete is. Dit word 'n afbreek genoem en hiervoor is sekere reëls van toepassing. ’n Speler mag ’n baldraende opponent duik, deur hom vas te hou, terwyl hy hom grond toe bring. ’n Speler wat grond toe is mag nie die bal vashou nie en hy moet dit vrygee, waarna dit deur ’n ander speler opgetel kan word.<ref name="vuilspel">{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/9 |title=Vuilspel |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> ’n Losgemaal (sien ondertoe) vorm as ’n opponent ’n baldraer vashou, maar die baldraer op sy voete bly staan. Sodra minstens een speler van elke span saambind, word dit ’n losgemaal genoem.<ref name="losgemaal">{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/16 |title=Losgemaal |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> ’n Losskrum is soortgelyk aan die losgemaal, maar in dié geval is die bal grond toe gebring en minstens drie aanvallende spelers het op die grond gebind om die bal te verower.<ref name="losskrum">{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/15 |title=Losskrum |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Tussen die eie 22-meter-lyn en die doellyn mag ’n speler, wat ’n skop deur die opponent skoonvang, sonder dat dit ná die skop die grond geraak het, ’n vryskop vir sy eie span opeis deur “merk!” te roep.<ref>{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/17 |title=Skoonvang |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> === Vastespel === Verskeie vorme van vastespel vind plaas, hoofsaaklik: ==== Afskoppe ==== [[Lêer:Italian kickoff.jpg|duimnael|Italië skop af teen Skotland in die Sesnasies-toernooi. Let op na die Italiaanse spelers agter hul skopper]] Aan die begin van die twee wedstrydhelftes skop een span die bal af. Daar word met die gooi van ’n muntstuk bepaal wie eerste gaan afskop. Die afskop vind plaas wanneer ’n speler van die een span ’n skepskop vanaf die middellyn neem. Die reëls bepaal dat die bal ten minste tien meter ver moet trek voordat dit die grond raak. ’n Algemene taktiek van die span wat afskop is om die bal so hoog as moontlik te skop en dit nét oor die tien-meter stippellyn te laat val. Dit gee dan vir die skoppende span ’n kans om vir die bal te kompeteer of om dit te vang voordat die verdedigers dit kan vang. ’n Alternatiewe strategie is dikwels om die bal diep in die opponente se gebied in te skop, om sodoende soveel moontlik gebiedsvoordeel te verkry. ’n Kwartlynafskop kan ook plaasvind. Dit word toegeken wanneer die aanvallende span die bal in die doelgebied inskop en die verdedigende span die bal dooddruk. Indien die bal deur die aanvallers oor die doellyn geskop word en dit hou aan rol tot oor die doodlyn, het die verdedigende span die keuse van ’n kwartlynafskop of ’n skrum op die plek vanwaar die aanvallende span die bal geskop het. Die kwartlynafskop mag vanaf enige punt op (of agter) die kwartlyn waargeneem word. Nota: In rugby, anders as sokker, word die wit kantlyne op die speelveld geag as buite spel te wees. As ’n speler dus op die lyn staan of daaraan raak sonder om daarbuite te trap word daar steeds bepaal dat hy uitgetrap het. ==== Duik ==== [[Lêer:Schoolkids doing a rugby tackle.jpg|duimnael|’n Rugbyduik: duikslae moet onder die nek wees met die doel om die baldraende speler te belemmer of grond toe te bring]] ’n Speler mag ’n opponent duik wat die bal dra deur hom vas te hou terwyl hy hom grond toe dwing. As ’n baldraer deur ’n opponent vasgehou word maar steeds voorwaartse momentum het, mag hy vorentoe oor die doellyn gly om ’n drie aan te teken. As ’n speler se knie of die bal die grond raak is dit genoeg om die speler as geduik te ag. ’n Geduikte speler moet die bal los en die speler wat die duikslag uitgevoer het moet hom ook uitlos en wegbeweeg om sodoende die bal beskikbaar te stel sodat ’n losskrum kan plaasvind. Indien ’n baldraer vasgehou word maar nie op die grond vasgehou word nie, word dit nie as ’n duikslag beskou nie en word daar normaalweg ’n [[#Losgemaal|losgemaal]] gevorm. Spelers sal dikwels doelbewus grond toe gaan eerder as om toe te laat dat daar ’n losgemaal vorm om voordeel te trek uit die reëls wat losskrums en losgemale beheer. Wanneer ’n speler grond toe gegaan het en daar ten minste twee ander spelers is, wat oor die bal stoot (gewoonlik deur aanmekaar by die skouers te bind in ’n poging om die bal te wen) word dit as ’n losskrum geag. Geen speler mag verby die agterste voet van hul spanlede beweeg tensy hulle aan die losskrum gebind is nie. As ’n speler dit doen en aan die spel deelneem deur byvoorbeeld aan die bal te raak, word hy as onkant geag. Die losskrum word gewoonlik beëindig wanneer ’n speler in die losskrum ’n houvas op die bal kan kry om selfs daarmee te hardloop of dit uit te gee (of as die skrumskakel dit onder die voete van die agterste spelers in die losskrum kan optel). Die span wat nie balbesit het nie word toegelaat om aktief mee te ding in ’n losgemaal om balbesit deur dit uit die baldraer se hande uit te ruk. Dit is daarom gewoonlik makliker om balbesit in ’n losskrum te behou (waar die opponente nie aan die bal mag raak nie) as in ’n losgemaal. ’n Losskrum laat ’n span ook gewoonlik toe om die bal vinniger te wen en dan weer daarmee te beweeg en sodoende weer ’n volgende aanval te loods voordat hulle opponente tyd het om te herorganiseer. Daar is ’n aantal reëls wat bepaal hoe ’n duikslag uitgevoer mag word, die mees noemenswaardige daarvan is dat ’n speler nie toegelaat word om iemand bo die skouers vas te vat nie (die nek en kop is buite die reëls) en verder moet die duiker ’n poging aanwend om sy arms om die speler te vou om sy duikslag te voltooi. Dit is onwettig om ’n speler met die voet of ’n been te pootjie, maar hande mag ingespan word (in die algemene taal na verwys as skaapvang of ’n skapie). ’n Speler wat die bal dra, mag nie deur ’n verdediger met ’n boorvat grond toe gebring word nie, met ander woorde, jy mag nie jou opponent gevaarlik omdop grond toe nie.<ref name="vuilspel" /> ==== Losskrum ==== [[Lêer:2011-03-12 Rugby ITA - FRA 6 Nations scrum (cropped).jpg|duimnael|’n Losskrum tydens die wedstryd van Italië teen Frankryk tydens die Sesnasies-toernooi in 2011]] ’n Losskrum is ’n stryd om balbesit. Wanneer ’n speler geduik word, moet hy asook die duiker die bal laat gaan en poog om uit die pad te beweeg. Die eerste speler(s) wat by die los bal aankom van watter span ook al mag dan die bal optel; sodra daar egter meer as een speler aanmekaar gebind het met die bal by hul voete word dit beskou as ’n losskrum en mag ander spelers slegs aan die spel deelneem as hulle dit vanuit hul eie gebied doen. In ’n losskrum mag geen speler sy hande gebruik om die bal te wen nie, maar moet elke span probeer om die ander span terug te stoot en die bal met hulle voete na hulle kant toe terug te hak waar dit dan deur die skrumskakel of agterste speler in die losskrum (mag nie meer gebind wees nie) opgetel kan word. Spelers in ’n losskrum mag nie doelbewus gaan lê nie. Indien die bal vassteek in die losskrum ken die skeidsregter die vaste skrum toe aan die span wat vorentoe beweeg het.<ref name="losskrum" /> Die meeste oortredings kom normaalweg in die losskrums voor. Spelers probeer dikwels die terugwen van die bal deur die opponente te vertraag of om dit vinniger vir hulself te wen deur onwettiglik van hulle hande gebruik te maak, op die bal te lê, of deur doelbewus te gaan lê. Sulke oortredings word dan deur die toekenning van ’n strafskop aan die ander span gestraf.<ref name="losskrum" /> As die aanvallende span op ’n wettige wyse balbesit sou verloor hetsy deurdat die aanvallende speler die bal laat val het of deur die toedoen van ’n verdedigende speler wat die bal by hom afneem dan word daar gesê dat die balbesit “omgekeer” is. Ná die omgekeerde balbesit hou die spel weer aan behalwe dat die aanvaller/verdediger rolle van die spanne nou verander het.<ref name="losskrum" /> ==== Losgemaal ==== [[Lêer:All Black maul vs Springboks Tri nations 2011-07-30.JPG|duimnael|Die All Blacks se losgemaal teen die Springbokke tydens die Drienasiereeks in 2011]] ’n Losgemaal vorm as die baldraer vasgehou word en ’n speler van beide kante aan hom bind. Die opponent probeer om die bal by hom weg te raap en sy medespeler sal probeer om hom vorentoe te stoot. Wanneer ’n losskrum eers gevorm het mag ander spelers ook aansluit by die losgemaal maar moet hulle, net soos in die geval van ’n losskrum, dit vanaf hulle eie kant doen. As die losgemaal ophou om vorentoe te beweeg, ken die skeidsregter ’n skrum toe aan die span wat nie in balbesit was toe die losgemaal begin het. ’n Taktiek wat dikwels hier gebruik word om gebiedsvoordeel te verkry sonder om balbesit te verloor deurdat die losgemaal tot stilstand gedwing word, is om die bal in die losgemaal agtertoe aan te gee tot in die hande van ’n speler agter in die losgemaal, hy sal dan om die kant van die losgemaal rol om ’n nuwe losgemaal aan die gang te sit. Dit is teen die reëls (om veiligheidsredes) om die losgemaal af te trek grond toe. Skeidsregters is bewus daarvan dat baie spanne sal probeer om ’n losgemaal te stop deur dit doelbewus te laat val en hulle hou daarom die beweging met valkoë dop.<ref name="losgemaal" /> ==== Lynstaan ==== [[Lêer:ST vs LOU - 21.jpg|duimnael|’n Lynstaan]] Wanneer die bal uit is ken die skeidsregter ’n lynstaan teen die span aan, wat die bal laaste geraak het. Die voorspelers van elke span staan dan in twee lyne ’n meter uitmekaar, 5 tot 15 meter vanaf die kantlyn. Die bal word van die kantlyn in die lynstaan tussen die voorspelers wat opgery het ingegooi deur ’n speler van die span wat die span nie uit gespeel het nie. As die bal vanaf ’n strafskop uit is, word die ingooi aan die span wat geskop het toegeken, indien nie, word die ingooi aan die ander span toegeken.<ref name="lynstaan" /> Albei spanne poog om die bal te herwin en die spelers mag spelers ’n spanmaat lig of ondersteun. ’n Springer kan eers geduik word as hy weer veilig geland het. Hierby is net kontak van skouer tot skouer wettig; ’n opsetlike oortreding word as ’n gevaarlike spel beskou en gestraf met ’n strafskop.<ref name="lynstaan" /> ==== Skrum ==== [[Lêer:December 1, 2012 Stade toulousain vs ASM 1899.JPG|duimnael|’n Skrum]] ’n Skrum is ’n manier om die spel na ’n kleiner oortreding veilig en billik voort te sit. Skeidsregters ken gewoonlik skrums toe vir aanslane, waar ’n speler die bal vorentoe laat val het, of vir oortredings wat nie doelbewus gepleeg word nie, wanneer ’n speler die bal in sy eie doelgebied dooddruk, wanneer ’n speler speelkant (aan- of onkant) is of die bal in ’n losskrum of losgemaal gevang word en daar geen realistiese kans is om dit te herwin nie. As ’n strafskop toegeken word vir ’n ernstiger oortreding, kan die span waaraan dit toegeken is, kies om eerder die skrum as die strafskop te neem. Dit word dan gewoonlik gedoen wanneer die aanvallende span naby die opponent se doellyn is en wil probeer om die opponent se voorspelers almal op een punt bymekaar te trek om hulle agterlyn meer spasie te gee of as hulle glo dat hulle, hul opponent oor die doellyn kan stoot om sodoende ’n “oorstootdrie” aan te teken.<ref name="skrum" /> ’n Skrum word gevorm deur die agt voorspelers van elke span wat hurk en in drie lyne opry, voordat hulle by die opponent inskakel. Die voorry bestaan uit twee stutte weerskante die haker.<ref name="skrum" /> Die tweede ry bestaan uit elk twee slotte en twee flanke. Die agsteman vorm die agterry. Na hierdie opstelling word as ’n 3-4-1-formasie verwys.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rules_and_equipment/4205334.stm |title=Forming a scrum |publisher=[[BBC]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Sodra die skrum gevorm het, gooi die skrumskakel van die nieoortredende span die bal in die spasie tussen die twee voorrye in, die sogenaamde “tonnel”. Die twee hakers kompeteer dan om die bal deur die bal met die voete agterna te haak, terwyl albei spanne poog om die opponent agterna te stoot om die bal te wen. Die span wat die bal verower kan die bal óf onder hul voete hou en die opponent vir meer gebiedsvoordeel verder stoot óf die bal na die agterry beweeg, waar dit deur die agsteman of die skrumskakel opgetel word.<ref name="skrum" /> === Wedstrydbeamptes en oortredings === [[Lêer:Ben O'Keeffe.jpg|duimnael|upright|’n Skeidsregter wys ’n 10-minute-tydstraf]] Daar is drie wedstrydbeamptes, die skeidsregter op die speelgebied en twee assistente of grensregters weerskante die veld. Laasgenoemde is veral verantwoordelik om aan te dui wanneer die bal of die spel in die grens of doelgrens beweeg, en die sukses al dan nie van skoppe na die pale. Hulle rol is uitgebrei en hulle ondersteun die skeidsregter op verskeie terreine, byvoorbeeld by die rapportering van vuilspel en speelkant van spelers.<ref name="wedstrydbeamptes">{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/6 |title=Wedstrydbeamptes |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Van die spelers word verwag dat hulle die skeidsregter se beslissings respekteer. Onbeskoftheid, weerspreking en pakvorming, soos dit in ander sportsoorte gebeur, word afgekeur en konsekwent gestraf, met die laaste middel die uitsluiting van spelers. Slegs die spankaptein mag die skeidsregter toespreek; die skeidsregter kan die aard van die oortreding aan hom verduidelik, maar hy is nie verplig nie. Die skeidsregter let veral op die korrekte uitvoering van die skrum en die losgemaal en hy gee die spelers toepaslike instruksies.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rugbydome.com/why-are-rugby-referees-respected-and-called-sir/ |title=Why Are Rugby Referees Respected? (And Called Sir) |publisher=Rugby Dome |author=John Winter |date=20 Januarie 2021 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Gedurende wedstryde by hoëvlakkompetisies word dikwels ’n bykomende televisiewedstrydbeampte (TMO of videoskeidsregter) ingespan, wat draadloos met die skeidsregter kan kommunikeer. Hy kan die skeidsregter in die besluitnemingsproses oor omstrede gebeurtenisse ondersteun of vuilspel rapporteer.<ref name="wedstrydbeamptes" /> Die skeidsregters en assistente het ’n gevestigde stel handseine om hul besluitnemings aan te dui.<ref name="wedstrydbeamptes" /> Algemene oortredings sluit in ’n duik bo die skouer, die ineenstorting van ’n skrum, ’n losskrum of losgemaal, om die bal nie te los nie nadat die speler grond toe geneem is, of speelkant van ’n speler. Die nieoortredende span het verskeie opsies as aan hulle ’n strafskop toegeken word: ’n kort afskop deur die bal uit ’n kort afstand uit die hand te skop sodat die skopper die bal weer kan vat en hardloop; ’n afskop deur die bal uit ’n langer afstand uit die hand te skop vir ’n lynstaan; ’n geplaaste skop deur ’n doel aan te teken; of ’n skrum. Ná herhaalde oortredings kan ’n speler vir die oorblywende wedstryd geskors (’n rooi kaart) of vir tien minute van die veld gesit word (’n geel kaart).<ref name="vuilspel" /> Soms word oortredings gedurende die wedstryd deur die skeidsregter, sy assistente of die televisiewedstrydbeampte nie raakgesien nie. Spelers kan dan in die nadraai deur ’n onafhanklike, deur die organiseerder aangewese kommissaris aanspreeklik gehou en gestraf word – tot skorsings vir sekere weke.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://passport.world.rugby/match-day-staff/citing-commissioner-training/role-description/ |title=Citing commissioner – role description |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2020 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> === Plaasvervangers === Gedurende ’n wedstryd kan spelers weens beserings of om taktiese redes vervang word. ’n Vervangde speler mag slegs by die wedstryd heraansluit as hy tydelik vervang is om ’n bloeding te stop. ’n Vervangde speler mag tydelik terugkeer om ’n speler met ’n bloed- of kopbesering te vervang, of permanent as hy ’n voorryspeler vervang. Vir internasionale wedstryde mag agt plaasvervangers genomineer word; vir ander wedstryde besluit die wedstrydorganiseerder hoeveel plaasvervangers genomineer mag word (tot ’n maksimum van agt). Hiervan moet drie behoorlik afgerig wees en oor die nodige ervaring beskik om die drie voorryposisies te beklee.<ref name="span" /> == Toerusting == [[Lêer:Gilbert Rugby Union ball 02.jpg|duimnael|’n Moderne rugbybal]] [[Lêer:Tim Davidson.jpg|duimnael|upright|’n Speler met ’n kappie]] Die basiese toerusting bestaan uit bal, trui, kortbroeke, sokkies en stewels. Die rugbybal het die vorm van ’n prolate [[sferoïde]]. Oorspronklik is dit vervaardig uit ’n opgestopte varkblaas, wat met vier [[Leer (stof)|leerpanele]] van dieselfde vorm toegedraai en aanmekaargewerk is. Moderne balle bestaan uit ’n opblaasbare [[rubber]]- of poliësterblaas, terwyl die oppervlak teen einde van ’n beter hantering oor klein knoppe beskik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sportsrec.com/12682374/why-are-soccer-balls-made-of-hexagons |title=What Are Rugby Balls Made Of? |publisher=SportsRec |author=Craig Berman |date=4 September 2009 |accessdate=19 Januarie 2022}}</ref> Vir die gebruik op ’n professionele vlak is sekere parameters van toepassing: Die balle weeg van tussen 410 tot 460&nbsp;gram, is 280 tot 300&nbsp;mm lank en het ’n omtrek van 740 tot 770&nbsp;mm by die hoofas. Kleiner balle mag vir wedstryde tussen jonger spelers gebruik word.<ref>{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/2 |title=Bal |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Truie is vervaardig uit [[sintetiese vesels]] soos poliëster, het kort moue en is oor die algemeen kraagloos om ’n potensiële aanvaller minder aanvalsoppervlak te bied (hoewel sulke optrede gedurende spel buite die reëls is). Tot die draai van die millennium is tradisionele rugbytruie vervaardig uit [[katoen]] en het ’n kraag gehad soortgelyk aan ’n [[polohemp]] (maar meestal stywer). ’n Patroon wat gereeld gebruik word is ’n reeks horisontale strepe afwisselend in kleur.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugby15.co.uk/rugbyshirts.html |title=Rugby Shirts |publisher=Rugby15 |date=2007 |accessdate=28 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928045333/http://www.rugby15.co.uk/rugbyshirts.html |archive-date=28 September 2007}}</ref> Kortbroeke mag nie opgestop wees nie; enige items wat gespes, knippies, ringe, skarniere, ritssluiters, skroewe, boute of onbuigsame materiaal of uitsteeksels bevat word ook nie toegelaat nie.<ref name="clothing">{{af}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/the-game/laws/law/4 |title=Spelers se kleredrag |work=Reëls van die spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Rugbystewels het tradisioneel ver bo die enkel afgesluit. Oor die jare heen het dié soort stewels skaars geword, hoewel baie spelers steeds halfhoë stewels dra, wat net bokant die enkel afsluit. ’n Bykomende enkelondersteuning word as gepas beskou, veral gegewe die stres van aanvallende spel en die baie liggaamskontak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyboots.net/forwards.html |title=Forwards Rugby Boots |publisher=Rugby Boot Reviews |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Moderne stewels gemaak met klampe van rubber of aluminium is baie soortgelyk aan sokkerskoene; hulle is effens breër en het effens hoër hakskoene. Hul laer snit bied minder enkelondersteuning, maar maksimale buigsaamheid by minimumgewig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.footy.com/blog/boots/football-boots-vs-rugby-boots-explaining-the-main-differences |title=Football boots vs rugby boots: Explaining the main differences |publisher=footy.com |author=Daniel Tyler |date=2020 |accessdate=24 Julie 2022 }}{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Beskermende toerusting is opsioneel en streng gereguleer. Die algemeenste is die mondskerm wat deur byna al die spelers gedra word en in sommige lande selfs verpligtend is.<ref>{{en}} {{cite book |author=D. J. Chalmers |title=Mouthguards. Protection for the mouth in rugby union |work=Sports medicine |edition=25ste |series=5 |date=Mei 1998 |pages=339–349 |doi=10.2165/00007256-199825050-00006 |pmid=9629613 | issn=0112-1642 }}</ref> Dun kappies word ook toegelaat (om blomkoolore te voorkom), dun en buigsame skouerkussings onder die trui en skerms vir die skeenbeen wat onder die sokkies gedra word. Verbande, wonddekkings of dun pleisters mag gedra word om beseerde dele te ondersteun of te beskerm; sommige spelers dra verbande om hul koppe ter beskerming van hul ore in ’n skrum. Vroue mag ook ’n dun borsskut onder hul trui dra. Sommige soorte vingerlose handskoene word toegelaat as ’n gryphulp. Dit is die verantwoordelikheid van die wedstrydbeamptes om klere en toerusting voor die wedstryd na te gaan om te verseker dat dit aan die reëls voldoen.<ref name="clothing" /> Gedurende afrigting word sekere gespesialiseerde voorwerpe ingespan. ’n Duiksak is ’n langwerpige opgestopte rubbersak waarmee ’n speler duike kan oefen sonder dat ’n tweede speler betrokke is. Hierdie sakke staan op die grond en word deur ’n ander persoon gelig, sodat die speler ’n volledige duik kan uitvoer. ’n Variant hiervan is die rukskild vir die oefen van die losskrum. Die afrigter of ’n spanmaat hou dit in die hand en die speler kan sodoende op ’n veilige manier die persoon wat die skild hou stoot.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbycoachweekly.net/rugby-drills-and-skills/rucking-mauling/tips-for-rugby-rucking-with-tackle-bags-and-shields/ |title=Tips for rugby rucking with tackle bags and shields |publisher=Rugby Coach Weekly |author=Dan Cottrell |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Aan ’n skrummasjien kan ’n aantal spelers gelyktydig skrums oefen. Hierdie masjien is ’n swaar opgestopte toestel op wiele wat ’n konstante teendruk genereer.<ref>{{en}} {{YouTube|SbHvW1Eln7Y|title=Rhino Rugby Dictator Scrum Machine with Mark Regan}}</ref> == Beserings == [[Lêer:Rugby DVIDS1076792.jpg|duimnael|upright|’n Speler word behandel vir ’n bloeding]] Rugby word beskou as ’n fisies kwaai sportsoort wat dikwels tot beserings lei. Volgens ’n opname deur die Australiese sportdokters se beheerliggaam is sowat meer as die aangemelde beserings minimaal of lig, waardeur die spelers nie ’n wedstryd misloop nie. Die liggaamsdele wat die meeste geraak word is [[Skouergordel|skouers]] (18% van al die beserings), [[knieë]] (13%), [[heup]]e (12%) en [[enkel]]s (12%). Verstuitings en spannings vorm sowat 58% van alle beserings, met oormatige inspanning en oorbelasting wat ook dikwels voorkom. Die algemeenste oorsaak van beserings is duikslae, maar dit is ook die belangrikste skuif. Volgens statistieke doen die speler wat in balbesit is in vergelyking met die aanvallende speler twee keer meer beserings op.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sma.org.au/resources-advice/rubgy-union/ |title=Rugby Union Fact Sheet |publisher=Sports Medicine Australia |date=2022 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Beserings aan die kruisbande veroorsaak van die langste hersteltye, aangesien ’n terapie oor maande streek. Dit word nie net deur kontak met ’n opponent veroorsaak nie, maar ook deur ’n kronkeling van die knie. Om sulke beserings te voorkom is ’n liggaamlike fiksheid noodsaaklik.<ref>{{en}} {{cite book |author=C. Montgomery, J. Blackburn, D. Withers |title=Mechanisms of ACL injury in professional rugby union: a systematic video analysis of 36 cases |work=British Journal of Sports Medicine |volume=52 |edition=15 |publisher=[[Universiteit van Leeds]] |location=Leeds |year=2018 |pages=994–1001 |ISSN=0306-3674 |DOI=10.1136/bjsports-2016-096425}}</ref> Bloedings kom as gevolg van die baie stote reëlmatig voor. ’n Speler met ’n bloeding moet van die speelveld verwyder en met ’n verband behandel word. Die span mag hom hiervoor maksimaal 15 minute vervang.<ref name="span" /> Traumatiese breinbeserings geniet ’n besondere aandag. In 2012 het die wêreldbeheerliggaam ’n “traumatiese breinbeseringprotokol” ingestel, wat sekere maatreëls insluit, waarmee die risiko van kopbeserings ná ’n impak verminder sal word. Dit sluit in voorseisoentoetse om ’n verwysingsbalans van kwesbaarheid in te win.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/70796 |title=Head injury assessment adopted into law |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=15 Mei 2015 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Daarbenewens word tydens die wedstryd sekere maatreëls ingespan, waartydens die speler van die speelveld geneem word en saam die dokter ’n stel vra invul. Buitendien moet die speler ná herhaaldelike breinbeserings ’n neuroloog sal besoek, voordat hy weer mag speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby//the-game/player-welfare/medical/concussion/concussion-guidelines |title=Concussion Guidance |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2022 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> == Beheerliggame == [[Lêer:World Rugby member unions and associates.svg|duimnael|400px|Lidlande van [[Wêreldrugby]] volgens status: {{sleutel|#008000|Volle lede}} {{sleutel|#00FF00|Geassosieerde unies}} {{sleutel|#cccccc|Nielidlande}}]] Die internasionale beheerliggaam vir rugby en daaruit afgeleide variante is [[Wêreldrugby]] met sy hoofkantoor in [[Dublin]]. Dit is in 1886 as Internasionale Rugbyraad (IRR) gestig en bevat 120 nasionale beheerliggame as lede, van wie 102 volle lede en 18 geassosieerde unies.<ref name="wr">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership |title=Member Unions |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2022 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Wêreldrugby is verantwoordelik vir die opstel en verandering van die reëls en die organisering van die belangrikste internasionale toernooie. Van die belangrikste toernooie sluit in die [[Rugbywêreldbeker|rugbywêreldbeker vir mans]] en [[Vrouerugbywêreldbeker|vroue]], Sewesrugbywêreldbeker, Wêreldrugbysewesreeks vir mans en vroue, [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]], [[Wêreldrugby o/20-trofee]], Nasiesbeker en die Stille Oseaan Nasiesbeker.<ref name="wr" /> Sedert 2006 vereer die beheerliggaam uitstekende spelers en afrigters sowel as besonder verdiensvolle beamptes met inskrywing in die Wêreldrugby se Heldesaal. Ses vastelandse beheerliggame, wat ook lede van Wêreldrugby is, vorm die daaropvolgende vlak. Hulle is Rugby Afrika, Asië Rugby, Rugby Amerikas Noord, Rugby Europa, Oseanië Rugby en Suid-Amerika Rugby. Hierdie beheerliggame is veral verantwoordelik vir die aanbieding van vastelandse toernooie. Die nasionale beheerliggame reël toernooie in hul onderskeie lande en is verbonde aan Wêreldrugby asook ’n sekere vastelandse beheerliggaam. ’n Besondere geval is [[SANZAAR]], ’n gesamentlike onderneming deur die beheerliggame van [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]], [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]], [[Rugby Australia|Australië]] en [[Argentynse Rugbyunie|Argentinië]], wat die [[Superrugby]]- en [[Die Rugbykampioenskap|Rugbykampioenskap]]-toernooie aanbied. Terwyl die drie eersgenoemdes sedert 1995 daaraan behoort (aanvanklik onder die naam SANZAR), het die Argentynse beheerliggaam in 2016 aangesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2015/04/18/sports/rugby/super-rugby-faces-a-major-overhaul.html?referrer=&_r=1 |title=Super Rugby Faces a Major Overhaul |publisher=[[The New York Times]] |author=Emma Stoney |date=17 April 2015 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> == Geskiedenis == === Ontstaan van rugby === [[Lêer:William Webb Ellis.jpg|duimnael|links|upright|[[William Webb Ellis]] (1806–1872) word dikwels as “vader van rugby” beskou]] [[Lêer:Giovanni-Stradano-Gioco-del-calcio-in-piazza-Santa-Maria-Novella-1561-62-1024x721.jpg|duimnael|’n [[Calcio storico fiorentino]]-wedstryd op die Piazza Santa Maria Novella in [[Florence]], [[Italië]], geskilder deur Jan Van der Straet, 1561]] [[Lêer:Rugby School 06.jpg|duimnael|Die [[Rugby-skool]] in die Engelse dorp [[Rugby, Warwickshire|Rugby]]]] Op die [[Britse Eilande]] word sedert die [[Middeleeue]] sokkeragtige spele gespeel wat onder die sambreelterme “volksvoetbal” of “gepeupelsokker” saamgevat word. Van hulle is oor die algemeen tussen naburige stede en dorpe beslis, waarby ’n onbeperkte aantal spelers teen mekaar te staan gekom het om op enige moontlike manier ’n opgestopte varkblaas na die merke aan weerskante van ’n dorp te beweeg. Voorbeelde hiervoor is ''Shrovetide football'' in [[Engeland]], ''Caid'' in [[Ierland]], ''Ba’ game'' in [[Skotland]] en ''Cnapan'' in [[Wallis]]. Die eerste gedokumenteerde ''Shrovetide''-wedstryd is in 1175 in [[Londen]] gehou. Aangesien sulke spele dikwels in gewelddadige uitspattighede met beserings en selfs sterftes ontaard het, het die owerhede gereeld gepoog om hulle te verbied en die volk sodoende te dissiplineer. Die oudste bekende verbod is in 1314 deur die Londense burgemeester afgekondig.<ref name="origin">{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyfootballhistory.com/originsofrugby.htm |title=Origins of Rugby |publisher=Rugby Football History |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die wilde, onbeheerde spele kon egter eers in die middel-19de eeu uitgeskakel word.<ref name="fussball">{{de}} {{cite book |author=Christoph Bausenwein |title=Fußballbuch |publisher=Tessloff |location=Neurenberg |year=2008 |isbn=978-3-7886-1489-8 |pages=10–11}}</ref> In ander lande is soortgelyke spele uitgeoefen. ''Soule'' was wydverspreid in Noord-Frankryk; ’n verbod deur koning [[Filips V van Frankryk]] het bewaar gebly.<ref>{{fr}} {{cite web |author=Jean-Jules Jusserand |url=http://agora.qc.ca/documents/Football--Le_sport_et_les_jeux_dexercice_dans_lancienne_France__La_soule_par_Jean-Jules_Jusserand |title=La soule |publisher=Encyclopédie de l’Agora |date=2 September 2004 |accessdate=19 Mei 2022}}</ref> Ander bekende voorbeelde sluit in ''[[Calcio storico fiorentino]]'' in [[Italië]] en ''[[Lelo burti]]'' in [[Georgië]]. Vanaf die 15de eeu het die openbare skole nieamptelike reëls vir sokkeragtige spele ontwikkel en oor die algemeen die aantal deelnemers beperk. Hierdie proses het vir eeue voortgeduur en elkeen van hierdie skole het sy eie stel reëls opgestel. Byvoorbeeld dateer die [[Eton-kollege]] se ''Wall Game'' uit die jaar 1717.<ref name="fussball" /> Teen die middel-17de eeu was ook aan die [[Rugby-skool]] in die dorp [[Rugby, Warwickshire|Rugby]] (graafskap [[Warwickshire]]) ’n soortgelyke spel bekend. Volgens ’n oorlewering het die student [[William Webb Ellis]] tydens ’n wedstryd in 1823 die bal eerste opgetel en begin hardloop om ’n punt aan te teken. Hoewel dié bewering nie deur bewyse gestaaf kan word nie, is dit so wydverspreid en gewild, dat die Rugbywêreldbekertrofee na hom [[Webb Ellis-beker]] genoem is. Die baldra en -gooi was by die Rugby-skool aanvanklik buite die reëls, maar vanaf 1838 is dit geduld en het uiteindelik ’n vaste bestanddeel in die stel reëls geword wat deur studente in Augustus 1845 uitgevaardig is.<ref name="origin" /> Danksy die hoë opvoedkundige reputasies van rektor Thomas Arnold het die rugbyreëls ook vinnig by ander skole gevestig. Voormalige studente van die Rugby-skool het in 1843 die eerste klub by Londen se Guy’s-hospitaal gestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.pitchero.com/clubs/guyshospitalrfc/news/welcome-1681125.html |title=An Introduction to Guy's Hospital Rugby Football Club |publisher=pitchero.com |author=Mide Ololade |date=6 September 2016 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> [[Albert Pell]], ’n latere Britse Laerhuis-lid, het die rugbyspel rondom 1840 by die [[Universiteit van Cambridge]] ingevoer. Daar het die studente ná enkele jare verkies om die bal te skop pleks om dit te gooi. Hulle het in 1848 die kompeterende Cambridge-reëls uitgevaardig. Ondanks teenstrydige reëls word albei variante voetbal genoem, wat soms tot geskille in die interpretasie van die reëls gelei het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.varsity.co.uk/sport/20294 |title=The Cambridge Rules, 170 years on |publisher=varsity.co.uk |author=Jack Wadding |date=29 Desember 2020 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> In 1862 het Richard Lindon, ’n leerwerker wat in die dorp Rugby werksaam was, balle uit rubberblase wat met leer toegedraai is, bekendgestel. As gevolg van die rubber se buigsaamheid kon balle met ’n duidelike eierform vervaardig word. Hierdie was vir rugby meer geskik as ronde balle, aangesien die spel meer en meer op hantering pleks van dribbel gefokus het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ourwarwickshire.org.uk/content/article/richard-lindon-rugbys-forgotten-innovator |title=Richard Lindon: Rugby's Forgotten Innovator |publisher=Our Warwickshire |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> === Onderskeiding van sokker en rugbyliga === [[Lêer:First international rugby 1871.jpg|duimnael|Die eerste toetswedstryd ter wêreld: [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] teen [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] op 27 Maart 1871 in [[Edinburg]]]] Aangesien daar nog baie ruimte vir interpretasies was, het op 26 Oktober 1863 verteenwoordigers van elf klubs en openbare skole by die Londense ''Freemasons’ Tavern'' vergader en [[Die Voetbalvereniging]] gestig. In vyf verdere vergaderings het hulle op basis van die Cambridge-reëls die eerste vaste stel reëls vir moderne [[sokker]] uitgevaardig. Die [[Blackheath FC]] het die idee verwerp dat die hou en gooi van die bal met die hande nou verbode sou wees, aangesien dit die spel se karakter heeltemal sou verander. Derhalwe het hulle na net vyf weke die beheerliggaam weer verlaat en voortgegaan om volgens die rugbyreëls te speel.<ref>{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=10}}</ref> Die Blackheath FC en die [[Richmond FC]] het op 4 Desember 1870 ’n brief in die tydskrif ''[[The Times]]'' gepubliseer, waarin hulle alle klubs, wat “belangstel om sokker in rugbystyl te speel”, vir ’n vergadering genooi het. 21 het dié oproep nagekom en op 26 Januarie 1871 in die Londense ''Pall Mall Restaurant'' ’n eie beheerliggaam gestig, die [[Engelse Rugbyvoetbalunie|Rugbyvoetbalunie]] (RFU). Dit het in Junie dieselfde jaar sy eie stel reëls gepubliseer, waarmee rugbyvoetbal en sokker uiteindelik geskei is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Eric Dunning, Kenneth Sheard |title=Barbarians, Gentlemen and Players: A Sociological Study of the Development of Rugby Football |edition=2de |publisher=Psychology Press |location=Hove |year=2005 |isbn=978-0-7146-5353-2 |pages=105–106}}</ref> Intussen is op 27 Maart 1871 in [[Edinburg]] die eerste internasionale wedstryd tussen [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] en [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] beslis en deur die gasheer gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://therugbymagazine.com/six-nations/1871-the-first-international |title=1871: The first international |publisher=The Rugby Magazine |author=Edward Kerr |date=10 Augustus 2017 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Aanvanklik het die RFU homself nie net as ’n verteenwoordiger van Engeland beskou nie, maar as beheerliggaam van die hele [[Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland|Verenigde Koninkryk]], maar binne die daaropvolgende dekade is ook beheerliggame in die drie ander Tuisnasies ([[Skotse Rugbyunie|Skotland]], [[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]] en [[Walliese Rugbyunie|Wallis]]) gestig. In 1883 het hulle saam die eerste jaarlikse Tuisnasies-toernooi (die latere Vyfnasies- en huidige [[Sesnasies-toernooi]]) aangebied. In 1884 het die Engelse ’n meningsverskil met die Skotte gehad oor ’n [[Drie (sport)|drie]] wat deur die Ierse skeidsregter nie erken is nie. Die RFU was van mening dat Engeland as “stigtingsnasie” van die rugbyspel die alleenlike reg geniet het om omstrede punte in die stel reëls te interpreteer. Die ander drie beheerliggame het nie saamgestem nie en in 1886 ’n beheerliggaam, die [[Wêreldrugby|Internasionale Rugbyraad]] (IRR, nou Wêreldrugby) gestig, wat aanspraak gemaak het op die uitsluitlike besluitnemingsbevoegdheid oor die stel reëls. Die RFU het aanvanklik geweier om aan te sluit en die toernooie in 1888 en 1889 geboikot. In 1890 het die RFU uiteindelik aangesluit, nadat ’n onafhanklike Arbitrasieraad met die IRR saamgestem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyfootballhistory.com/laws.htm#IB |title=Formation of the Rugby International Board (IB) |publisher=Rugby Football History |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Toe rugby vanaf die laat 1870’s in ’n toenemende mate by die werkersklas gewildheid verwerf het, was daar herhaaldelik kontroversiële debatte oor die kwessie, of vergoedings vir die vrystelling van werkers toegelaat sou word al dan nie. Veral in die sterk geïndustrialiseerde Noord-Engeland het baie spelers weens hul professionele verpligtinge wedstryde misgeloop of moes hul salaris laat vaar indien hulle wel wou uitdraf. Die RFU was op sy beurt bekommerd dat sulke vergoeding die weg na professionele sport sou kon baan. In 1893 het [[Yorkshire]]-klubs beswaar aangeteken dat die deur die hoër- en middelklas beïnvloede klubs van die suide, wat suiwer amateurisme bevorder het, in die RFU-komitee glo oorverteenwoordig was. Net so is vergaderings in Londen teen tye gehou wat dit vir noordelike lede dikwels bemoeilik het om daaraan deel te neem. Daarmee was die beheerliggamstrukture glo teen nadeel van die noordelike klubs, hoewel hulle in die meerderheid was. Op 29 August 1895 het die verteenwoordigers van 20 klubs uit die graafskappe [[Cheshire]], [[Lancashire]] en Yorkshire in [[Huddersfield]] vergader, waar hulle op hul uittrede uit die RFU en die stigting van die Noordelike Rugbyvoetbalunie (nou Rugbyvoetballeague) besluit het. Aanvanklik het hulle volgens die RFU-reëls gespeel, maar vanaf die eerste volledige 1895/96-seisoen het hulle sekere veranderinge begin implementeer, waarvolgens die aparte variant [[Rugby League]] ontstaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/Schism.html |title=The Great Schism |publisher=Rugby Football History |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> === Verdediging van amateurstatus === Gedurende die dekades sonder kommersiële lugvervoer het nasionale spanne van verskeie vastelande selde teen mekaar te staan gekom. Dit het plaasgevind tydens uitgestrekte toere, wat as gevolg van die noodsaaklike skeepsreise soms langer as ’n halfjaar geneem het. Toerende spanne het nie net toetswedstryde teen nasionale spanne gespeel nie, maar ook ’n aantal wedstryde teen plaaslike keurspanne en klubs. Die eerste twee toere is in 1888 gereël: ’n Britse keurspan (later die [[Britse en Ierse Leeus]] genoem) het [[Nieu-Seeland]] en [[Australië]] besoek,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://therugbyhistorysociety.co.uk/1888lions.html |title=The 1888 Tour – In their own words |publisher=The Rugby History Society |author=Howard Peacock |date=2013 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date=16 Augustus 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816020315/http://therugbyhistorysociety.co.uk/1888lions.html |url-status=dead }}</ref> terwyl ’n Nieu-Seelandse [[Maori's|Maori-keurspan]] deur die [[Noordelike Halfrond]] getoer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/the-new-zealand-natives-rugby-tour/nz-natives-rugby-tour |title=Natives' Rugby Tour, 1888–89 |publisher=New Zealand History |date=2019 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Twee dekades later het al die drie groot rugbylande in die Suidelike Halfrond hul nasionale spanne na Europa gestuur: [[All Blacks|Nieu-Seeland]] in 1905, gevolg deur [[Springbokke|Suid-Afrika]] in 1906 en [[Wallabies|Australië]] in 1908. Hulle het nuwe spelstyle en taktieke saamgeneem en was baie meer suksesvol as oorspronklik verwag.<ref>{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=18}}</ref> Tydens hul 1905-toer het die Nieu-Seelanders vir die verbaasde publiek voor elke wedstryd ’n ''[[Haka]]'', die Maori’-oorlogsdans, opgevoer. Die [[Walliese nasionale rugbyspan|Walliese nasionale span]] en die gehoor in [[Cardiff]] het met die Walliese volkslied – ''Hen Wlad Fy Nhadau'' (“Land van my vaders”) – geantwoord. Dit was die eerste keer wat ’n volkslied voor ’n sportwedstryd gesing is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Eddie Ryan |title=The Little Book of Rugby Facts |publisher=Mercier Press |location=Cork |year=2015 |isbn=978-1-78117-327-5 |pages=13–14}}</ref> Tot in 1987 het die RFU die invoering van ’n gereguleerde kampioenskapbedryf teëgestaan, omdat hulle gevrees het dat die sport anders die pad van suiwer amateurisme sou verlaat het. Van die klubs het net plaaslike toernooie teen mekaar georganiseer. ’n Aantal koerante het gepoog om met statistieke opnames die klubs se individuelle sterkte te bepaal, maar dit was slegs skattings. Skotland het ’n soortgelyke konserwatiewe standpunt ingeneem. Daar is sedert 1865/66 ’n nieamptelike kampioenskap beslis, maar die beheerliggaam het dit vir meer as ’n eeu heeltemal geïgnoreer. In ander lande het die beheerliggame minder beperkend opgetree. Frankryk was die mees liberale, waar sedert 1892 ’n nasionale klubkampioenskap bestaan het. Maar teen 1930 het die berigte oor versteekte professionalisme deur samespanning toegeneem, wat die IRR in ’n toenemende mate omgekrap het. Toe die situasie ondanks herhaaldelike waarskuwings nie verbeter het nie, is Frankryk as ’n nielid van die IRR van 1932 tot 1947 uit die jaarlikse Vyfnasies-toernooi geskors.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.liberation.fr/sports/2019/03/16/1931-violence-amateurisme-marron-la-france-exclue-du-tournoi-des-cinq-nations_1714764 |title=1931 : violence, amateurisme marron, la France exclue du Tournoi des cinq nations |publisher=[[Libération]] |author=Gilles Dhers |date=16 Maart 2019 |accessdate=19 Mei 2022}}</ref> Onder leiding van die Franse beheerliggaam is in 1934 die kompeterende wêreldbeheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA) gestig, wat lande verteenwoordig het wat nie aan die eksklusiewe IRR behoort het nie. Die FIRA het aansienlik daartoe bygedra om die rugbysport buite die Engelstalige lande te vestig. Eers 60 jaar later het dit ingestem om hom ondergeskik aan die IRR te stel en die rol van ’n Europese vastelandse beheerliggaam in te neem.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |year=2001 |isbn=1-86200-013-1 |pages=27}}</ref> [[Lêer:Hamilton2.jpg|duimnael|Anti-apartheidsaktiviste storm die veld in [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]], [[Nieu-Seeland]] (1981)]] Die rassistiese [[Suid-Afrika]]anse [[apartheid]]sbeleid het baie kontroversies tot gevolg gehad. “Niewit” spelers is vir ’n lang tyd verbied om vir die [[Springbokke]] te speel en die Maori's onder die Nieu-Seelanders is tot in 1970 nie toegelaat om aan wedstryde in Suid-Afrika deel te neem nie. Teen sulke diskriminasies het in die 1960’s ’n invloedryke internasionale protesbeweging ontstaan. Net so is die Suid-Afrikaanse toere na die Verenigde Koninkryk en Ierland in 1969/70 en Australië in 1971 deur talle betogings en stakings vergesel. Die vanaf sy begin omstrede All Blacks se 1976-toer het daartoe gelei dat baie Afrikalande die [[Olimpiese Somerspele 1976]] in [[Montreal]] geboikot het, hoewel rugby destyds geen Olimpiese sportsoort was nie. Dienooreenkomstig het die [[Britse Statebond]]-lidlande in 1977 die Gleneagles-ooreenkoms onderteken, wat daarop gemik was om Suid-Afrika heeltemal van die sportwêreld te isoleer. Nietemin het die Suid-Afrikaners in 1981 deur Nieu-Seeland getoer, vergesel deur massiewe en soms gewelddadige betogings wat die hele land geraak het.<ref>{{en}} {{cite book |author=John Nauright, David Black |title=Sport at the Center of Power: Rugby in South Africa During Apartheid |work=Sport History Review |edition=29 |series=2 |publisher=Human Kinetics Publishers |year=1996 |pages=192–211 |doi=10.1123/shr.29.2.192}}</ref> Nietemin was die Suid-Afrikaanse beheerliggaam gedurende die hele apartheidstydperk ’n volle IRR-lid en het in 1985 vir die invoering van die [[Rugbywêreldbeker]] gestem, hoewel die nasionale span weens die sportboikot nie in aanmerking gekom het nie. Die beslissende stemming in die uitvoerende raad was met 10–6 stemme redelik naelskraap; konserwatiewe rugbykringe het hulle kommer uitgespreek dat so ’n toernooi die druk op amateurisme verder sou verhoog. In 1987 het Nieu-Seeland die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987|Rugbywêreldbeker]] gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/that-1980s-sports-blog/2015/sep/11/rugby-union-world-cup-1987-never-happened |title=We take the Rugby World Cup for granted but it nearly didn't exist |publisher=[[The Guardian]] |author=Steven Pye |date=11 September 2015 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Drie jaar ná die einde van apartheid kon Suid-Afrika die [[Rugbywêreldbeker 1995]] aanbied en het tydens sy eerste deelname ook die trofee ingepalm. Die oorhandiging van die beker deur president [[Nelson Mandela]] aan die spankaptein [[Francois Pienaar]] word as een van die mees simboliese oomblikke in die sportgeskiedenis en die geboorte van die “reënboognasie” beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishtimes.com/sport/rugby/international/rwc-1-nelson-mandela-hands-the-webb-ellis-cup-to-francois-pienaar-1.2348601 |title=RWC #1: Nelson Mandela hands the Webb Ellis Cup to Francois Pienaar |publisher=[[The Irish Times]] |author=Patrick Madden |date=18 September 2015 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> === Professionele tydperk === Vir sowat ’n honderd jaar het die beheerliggame alle aanvalle op die suiwer amateurstatus suksesvol weerstaan en ’n kompromislose houding jeens al dié ingeneem, wat enige soort verbintenis met die professionele variant Rugby League gehandhaaf het. Een enkele League-wedstryd, al was dit sonder vergoeding, was genoeg om ’n speler lewenslang uit rugby te skors. Die beheerliggame het ook van hul invloed in hoë posisies gebruik gemaak om Rugby League uit talle onderwysinstellings en die gewapende magte te verban. Maar selfs hierdie drakoniese maatreëls kon nie verhoed dat weer en weer hoëklaspelers om ekonomiese redes na Rugby League oorgeskakel het nie, veral sedert die 1980’s.<ref>{{en}} {{cite book |author=John Nauright, Charles Parrish |title=Sports Around the World: History, Culture, and Practice |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara |year=2012 |isbn=978-1-59884-301-9 |pages=173}}</ref> Met toenemende [[globalisering]] het die druk uiteindelik te groot geword. Die aand voor die 1995-eindstryd het die beheerliggame van [[Rugby Australia|Australië]], [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]] bekend gemaak, dat hulle met [[Rupert Murdoch]] se ''News Corporation'' ’n kontrak oor tien jaar ter waarde van $550&nbsp;miljoen rakende die televisieregte vir twee nuwe toernooie aangegaan het, naamlik [[Die Rugbykampioenskap]] tussen die drie nasionale spanne en die internasionale toernooi [[Superrugby|Super 12]]. ’n Ander Australiese media-entrepreneur, [[Kerry Packer]], het verdere onrus veroorsaak, aangesien hy ’n wêreldwye liga met die naam “Wêreldrugbykampioenskap” met 30 spanne beplan het. Dit het nie tot stand gekom nie, maar die IRR se uitvoerende raad het op sy vergadering op 26 Augustus 1995 geen ander keuse gehad om al die beperkinge rakende die spelers se betalings op te hef en daarmee die rugbyspel te professionalisier. Sonder dié eenparige besluit sou rugby heeltemal gemarginaliseer gewees het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/582543 |title=An open game: The story of how rugby union turned professional |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=26 Augustus 2020 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> ’n Aansienlike voordeel van professionaliteit was, dat rugbyspelers nie meer konstant oorskakel nie, omdat hulle deur die inkomste by die Australiese en Engelse Rugby League-klubs gelok word. Die destydse verantwoordelikes het ook gehoop, dat die borge en toeskouers se belangstelling op langtermyn van Rugby League na die meer internasionale rugby sou verskuif. Aangesien albei variante oor die lang dekades van aparte bestaan verskillend ontwikkel het in beide kultuur- en spelaspekte het op die ou end net relatief min Rugby League-spelers oorgeskakel. Aan die ander kant het rugby sedert 1995 ’n ongekende groei gesien, hetsy in die aantal gelisensieerde spelers, die aantal lidverenigings of die belangstelling van toeskouers. Byvoorbeeld word die Rugbywêreldbeker nou as die derde grootste sportgebeurtenis beskou. Buitendien het die beheerliggame suksesvolle pogings aangewend om rugby ook onder vroue te vestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/582164/bill-beaumont-25-years-professional-rugby-anniversary |title=Bill Beaumont on 25 years of professional rugby |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=26 Augustus 2020 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom (met uitsondering van die Britse en Ierse Leeus-toere al om die vier jaar). Dit is deur nuwe toernooie en twee tydstippe vir toetswedstryde in Junie en November vervang. == Wêreldwye verspreiding == Die verspreiding van rugby as ’n wêreldwye sport het sy oorsprong in die uitvoer deur Britse emigrante en militêre personeel, asook studente wat na die buiteland terugkeer.<ref name="facts">{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=11}}</ref> Dit word in sewe lande as nasionale sport beskou, naamlik [[Fidji]], [[Georgië]], [[Madagaskar]], [[Nieu-Seeland]], [[Samoa]], [[Tonga]] en [[Wallis]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://fluentrugby.com/rugby-is-the-national-sport-of-which-countries/ |title=Rugby Is The National Sport Of Which Countries? |publisher=Fluent Rugby |accessdate=24 Julie 2022 }}{{Dooie skakel|date=Maart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Oseanië === {{Sien ook|All Blacks|Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Samoaanse nasionale rugbyspan|Tongaanse nasionale rugbyspan|Wallabies}} [[Lêer:2017.08.19.21.39.10-Folau try-0002 (36316206660).jpg|duimnael|Toetswedstryd tussen Nieu-Seeland en Australië (2017)]] In 1863 is in [[Sydney]] die eerste rugbyklub in Australië gestig. Die [[Sydney Universiteitsvoetbalklub]] het as eerste span buite die moederland Groot-Brittanje die stel gekodifiseerde rugbyreëls gebruik en twee jaar later die eerste amptelike wedstryd gereël.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sydneyunirugby.com.au/club-history.html |title=Our history |publisher=Sydney Universiteitsvoetbalklub |accessdate=19 Mei 2022}}</ref> Die invoering van rugby in Nieu-Seeland word toegeskryf aan Charles Monro wat die spel as ’n student in [[Londen]] leer ken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/5387120.stm |title=All Blacks magic: New Zealand rugby |publisher=[[BBC]] |author=Sean Davies |date=21 Oktober 2008 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> en dit in 1870 in [[Nelson, Nieu-Seeland|Nelson]] aan die plaaslike sokkerklub bekendgestel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.theprow.org.nz/yourstory/new-zealands-first-rugby-club/ |title=New Zealand's first rugby club |publisher=The Prow |author=Sean Davies |date=2009 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date=18 Augustus 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818131926/http://www.theprow.org.nz/yourstory/new-zealands-first-rugby-club/ |url-status=dead }}</ref> ’n Aantal [[Eilandstaat|eilandstate]] in die [[Stille Oseaan]] het rugby aangegryp. Britte, Nieu-Seelanders en inheemse [[polisie]]magte het in 1884 vir die eerste keer rugby by Ba op die hoofeiland [[Viti Levu]] gespeel.<ref>{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=74}}</ref> In Samoa het rugby ná die begin van die [[Eerste Wêreldoorlog]] onder Nieu-Seelandse mandaatbestuur baie gewildheid verwerf, waarby die [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] orde van die Maristebroers van kardinale belang was.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.maristoldpupils.ws/brief-history-of-marist-brothers-primary-school-mulivai.html |title=Brief history of Marist Brothers primary school Mulivai |publisher=Marist Brothers Old Pupils Association |date=2021 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date= 5 Desember 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205150402/https://www.maristoldpupils.ws/brief-history-of-marist-brothers-primary-school-mulivai.html |url-status=dead }}</ref> In Tonga het rugby vanaf 1900 goed gevestig, veral danksy adellikes wat van hul opleiding in Australië teruggekeer het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Robert F. Dewey |title=Rugby Union Football, Pacific Islands |editor=John Nauright, Charles Parrish |work=Sports around the world: History, culture and practice |edition=1 |publisher=ABC-Clio |location=Santa Barbara |year=2012 |isbn=978-1-59884-300-2 |pages=445–447}}</ref> In ander eilandstate in die Stille Oseaan soos die [[Cookeilande]], [[Frans-Polinesië]], [[Niue]], [[Papoea-Nieu-Guinee]] en die [[Salomonseilande]] is rugby ook bekend, maar nie naastenby so belangrik soos in Fidji, Samoa en Tonga nie. === Noord-Amerika === {{Sien ook|Kanadese nasionale rugbyspan|Verenigde State se nasionale rugbyspan}} [[Lêer:Union Point Sports Complex 6.jpg|duimnael|’n [[Major League Rugby]]-wedstryd in 2021]] In 1868 is in [[Montreal]] die eerste rugbyklub in [[Kanada]] gestig. Dié stad het ook ’n rol by die sport se invoering in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] gespeel, toe in 1874 studente van die [[McGill Universiteit]] teen ’n span van die [[Harvard-universiteit]] te staan gekom het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=10–11}}</ref> Die twee hoofvariante van Gridiron-voetbal – [[Kanadese voetbal]] en in ’n mindere mate [[Amerikaanse voetbal]] – is eens as variante van rugby beskou, maar na hulle word vandag selde as sodanig verwys. Die Kanadese voetbal se beheerliggaam het tot in 1967 die naam Kanadese Rugbyunie gedra, meer as vyftig jaar ná dié sportsoort se skeiding van die gevestigde rugbyreëls. Die Grey-beker, die trofee vir Kanadese voetbal se kampioen, is oorspronklik aan die rugbykampioen oorhandig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cfhof.ca/history-of-the-grey-cup/ |title=History of the Grey Cup |publisher=Kanadese voetbal Heldesaal |date=2020 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Terwyl die Kanadese rugbysport veral in die provinsie [[Brits-Columbië]] uitgeoefen word, het dit in die Verenigde State oor baie dekades heen amper verdwyn, voordat dit vanaf die 1960’s ’n herlewing ondergaan het. Vandag word rugby in die Verenigde State as die snelsgroeiende sportsoort beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://globalsportmatters.com/youth/2018/07/19/rugby-fastest-growing-sport-in-the-u-s-also-one-of-the-oldest/ |title=Rugby: Fastest growing sport in the U.S. also one of the oldest |publisher=Global Sport Matters |author=Wendell Bernhouse |date=19 Julie 2018 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date= 1 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211101215006/https://globalsportmatters.com/youth/2018/07/19/rugby-fastest-growing-sport-in-the-u-s-also-one-of-the-oldest/ |url-status=dead }}</ref> Sedert 2019 word die Kanadees-Amerikaanse professionele liga [[Major League Rugby]] uitgespeel. === Europa === {{Sien ook|Belgiese nasionale rugbyspan|Duitse nasionale rugbyspan|Engelse nasionale rugbyspan|Franse nasionale rugbyspan|Georgiese nasionale rugbyspan|Ierse nasionale rugbyspan|Italiaanse nasionale rugbyspan|Nederlandse nasionale rugbyspan|Portugese nasionale rugbyspan|Roemeense nasionale rugbyspan|Russiese nasionale rugbyspan|Skotse nasionale rugbyspan|Spaanse nasionale rugbyspan|Tsjeggiese nasionale rugbyspan|Walliese nasionale rugbyspan}} [[Lêer:Germany vs Belgium rugby match.jpg|duimnael|[[Duitse nasionale rugbyspan|Duitsland]] teen [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]] tydens die Europese [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifisering in 2006]] Britse immigrante het in 1872 die eerste rugbyklub in Frankryk gestig, waar dit veral in die suide van die land gevestig het. Daarna was dit veral Franse wat rugby na ander Europese lande versprei het. Dit veral omdat die Internasionale Rugbyraad se lede in die Tuisnasies aanvanklik veral teen mekaar gespeel het en later teen spanne van die Suidelike Halfrond (Australië, Nieu-Seeland, Suid-Afrika). Frankryk is vir die Vyfnasies-toernooi (nou die [[Sesnasies-toernooi]]) genooi, maar was geen IRR-lid nie. Dit was ook die enigste skakel na die res van Europa, wat andersins grootliks aan sy eie lot oorgelaat en deur die Tuisnasies geïgnoreer is. Dienooreenkomstig was die ontwikkeling in deelnemers en toeskouers taamlik beskeie. Nadat Frankryk in 1932 ná bewerings van skynamateurisme tydelik uit die Vyfnasies-toernooi geskors is, het hulle weens die gebrek aan internasionale kompetisies die enigste Europese topspan geword wat gereeld teen ander Europese lande gespeel het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Philip Dine |title=French Rugby Football: A Cultural History |publisher=Berg |location=Oxford |year=2001 |isbn=1-85973-327-1 |pages=79–94}}</ref> Vanaf 1947 het Frankryk weer aan die Vyfnasies deelgeneem. In 1978 het die [[Franse Rugbyfederasie]] as eerste beheerliggaam van ’n nie-Engelstalige land by die IRR aangesluit, maar gelyktydig aan die FIRA verbonde gebly en só rugby in ander lande help vestig.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.liberation.fr/sports/2019/03/16/1931-violence-amateurisme-marron-la-france-exclue-du-tournoi-des-cinq-nations_1714764/ |title=1931 : violence, amateurisme marron, la France exclue du Tournoi des cinq nations |publisher=[[Libération]] |author=Gilles Dhers |date=16 Maart 2019 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Met die aansluiting van [[Italië]] in 2000 het die Vyfnasies die huidige Sesnasies geword. Die belangrikste Europese rugbylande buite die Sesnasies is [[België]], [[Duitsland]], [[Georgië]], [[Nederland]], [[Portugal]], [[Roemenië]], [[Rusland]] en [[Spanje]]. === Suid-Amerika === {{Sien ook|Argentynse nasionale rugbyspan|Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Chileense nasionale rugbyspan|Uruguaanse nasionale rugbyspan}} [[Lêer:Uruguay v chile rugby 1951.jpg|duimnael|[[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] teen [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] tydens die Suid-Amerikaanse kampioenskap 1951 in [[Buenos Aires]]]] [[Argentinië]] is die vernaamste Suid-Amerikaanse rugbyland en by verre die suksesvolste. Die eerste wedstryd daar is in 1873 gespeel en die beheerliggaam is in 1899 gestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/8362870.stm |title=Puma power: Argentinian rugby |publisher=[[BBC]] |author=Sean Davies |date=16 November 2009 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Nietemin beskik sekere lande op die vasteland oor ’n lang rugbytradisie. Rugby word in [[Brasilië]] sedert die 19de eeu gespeel, maar eers sedert 1926, toe [[São Paulo]] teen [[Santos]] geseëvier het, is daar gereelde toernooie.<ref>{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=48}}</ref> In [[Uruguay]] was daar verskeie mislukte pogings nodig om rugby te vestig, veral danksy die [[Montevideo-krieketklub]] se moeite. In 1951 het hulle met die stigting van ’n nasionale Liga uiteindelik daarin geslaag.<ref>{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=166}}</ref> In [[Chili]] en [[Paraguay]] is daar ook genoegsame ondersteuning vir ’n gereelde speelbedryf, met die beheerliggame wat onderskeidelik in 1948 en 1970 gestig is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=58}}</ref><ref name="facts2">{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=127}}</ref> === Asië === {{Sien ook|Hongkongse nasionale rugbyspan|Japannese nasionale rugbyspan|Koreaanse nasionale rugbyspan|Thaise nasionale rugbyspan}} [[Lêer:Topleague09-10final.JPG|duimnael|Openingseremonie van die [[Japan Rugby League One|Top League]] se 2009–10-eindstryd]] Talle Asiatiese lande se rugbytradisies dateer uit die tydperk van die [[Britse Ryk]]. In die vroeë 1870’s het Britse emigrante die rugbysport in [[Indië]] gevestig en in 1873 is in [[Kolkata]] die eerste klub gestig. Met die onttrekking van ’n gestasioneerde weermagregiment het die belangstelling skielik gedaal; die verdere ontwikkeling het tot stilstand gekom en is deur [[krieket]] permanent oorskadu.<ref>{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=92}}</ref> Die eerste klub in Ceylon (nou [[Sri Lanka]]) is in 1879 gestig; ook hier was veral Britte betrokke.<ref>{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=152}}</ref> Asië se voorste rugbyland is [[Japan]]. In 1866 het rugby in dié land gevestig en in teenstelling met die [[Indiese subkontinent]] het die sport vanaf die laat 1890’s ook onder die inheemse bevolking meer en meer gewildheid verwerf.<ref name="facts2" /><ref>{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=105}}</ref> In [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] het Japan die eerste Asiatiese land geword wat ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi aangebied het. Van die ander vername Asiatiese rugbylande sluit in die [[Volksrepubliek China]], [[Maleisië]], [[Filippyne]], [[Singapoer]] en [[Suid-Korea]]. Die voormalige Britse kroonkolonie [[Hongkong]] het ’n belangrike rol in die ontwikkeling van die variant [[sewesrugby]] gespeel, veral met die aanbieding van die Hongkong Sewesrugbytoernooi sedert 1976.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hksevens.com/about-us/the-hong-kong-sevens |title=The Hong Kong Sevens |publisher=Hongkong Sewes |date=2021 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die rugbygeskiedenis in die [[Nabye Ooste]] en die [[Persiese Golfstate]] het begin in die 1950’s met die stigting van klubs deur Britse en Franse soldate wat ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] in die streek gestasioneer was.<ref>{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=42}}</ref> Toe hulle onttrek is, het jong werknemers, meestal Europeërs wat in daardie lande werksaam is, hierdie spanne aan die gang gehou. Tot vandag toe kon egter net min belangstelling onder die inheemse bevolking gekweek word.<ref>{{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0 |pages=126}}</ref> === Afrika === {{Sien ook|Ivoriaanse nasionale rugbyspan|Keniaanse nasionale rugbyspan|Namibiese nasionale rugbyspan|Springbokke|Zimbabwiese nasionale rugbyspan}} [[Lêer:Ivory Coast rugby union team in 2008.jpg|duimnael|[[Ivoriaanse nasionale rugbyspan|Ivoriaanse nasionale span]] voor die [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifiseringswedstryd teen Zambië]] In [[Kaapstad]] gestasioneerde Britse soldate het in 1875 die rugbysport in [[Suid-Afrika]] gevestig.<ref name="facts" /> Die sport het vinnig oor die hele land en die aangrensende [[Rhodesië]] (nou [[Zimbabwe]]) versprei. Suid-Afrikaanse setlaars het die spel ook na [[Namibië]] saamgeneem en in Brits-Oos-Afrika teen Britse beamptes te staan gekom. Rondom die eeuwisseling het die beeld verstewig dat rugby ’n spel vir “wit” spelers sou wees, waarvolgens dit byvoorbeeld ook deur die Boere van [[Nederland]]se afkoms aangegryp is, maar min deur die inheemse “swart” bevolking.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://wesclark.com/rrr/kenya_rugby.html |title=A Review of Kenyan Rugby |publisher=wesclark.com |author=Michael Mundia Kamau |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Veral sedert die einde van die Suid-Afrikaanse [[apartheid]]sbeleid het die sport ook na ander Afrikalande versprei, byvoorbeeld [[Ivoorkus]] en [[Madagaskar]] (waar gedurende kampioenskapwedstryde tot 40&nbsp;000 toeskouers saamdrom).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4471650.stm |title=Madagascar rugby inspires new passion |publisher=[[BBC]] |author=Tim Cocks |date=26 November 2005 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> [[Kenia]] op sy beurt is veral in sewesrugby suksesvol. As FIRA-lede het die Noord-Afrikaanse lande [[Marokko]] en [[Tunisië]] tot in 1999 gereeld aan Europese toernooie deelgeneem. In 2000 het die IRR as deel van die beheerliggame se herordening egter daarop aangedring dat hulle oorskakel na die Afrikabeker, om dié kompetisie se mededingendheid te verbeter.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2000 |title=European Nations Cup 2000 – Division 1 |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> == Belangrike toernooie == === Rugbywêreldbeker === {{Hoofartikel|Rugbywêreldbeker}} [[Lêer:RWC 2011 final FRA - NZL lineout.jpg|duimnael|links|Eindstryd van die [[Rugbywêreldbeker 2011]] tussen Frankryk en Nieu-Seeland]] [[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] is die belangrikste trofeë in Rugby en word al om die vier jaar tydens die [[Rugbywêreldbeker]] uitgespeel]] Die belangrikste toernooi is die Rugbywêreldbekertoernooi wat sedert sy eerste aanbieding in 1987 al om die vier jaar beslis word. [[Springbokke|Südafrika]] is die huidige Rugbywêreldkampioen, nadat hulle [[All Blacks|Nieu-Seeland]] in die eindstryd van die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk geklop en sodoende hul vierde titel ná [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] en [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] ingepalm het. Nieu-Seeland is ’n driemalige wêreldkampioen (in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]). [[Wallabies|Australië]] het twee keer geseëvier (in [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] en [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]), [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] eenkeer (in [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]]). Daarmee is Engeland tot dusver die enigste span van die Noordelike Halfrond wat ’n eindstryd gewen het, terwyl [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] drie keer as naaswenner geëindig het (in 1987, 1999 en 2011).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/rugby-world-cup-winners-96759 |title=Rugby World Cup Winners |publisher=Rugby World |author=Sam Tremlett |date=2 November 2019 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die Rugbywêreldbeker het sedert sy invoering bestendig gegroei. Die eerste toernooi is in 17 lande uitgesaai en het altesaam 230&nbsp;miljoen televisiekykers bereik. In die poelfase en eindstryd kon die teiken van een miljoen verkope kaartjies nie gehaal word nie. 94 lande het aan die Rugbywêreldbeker 2007 in Frankryk en die voorafgaande kwalifisering deelgeneem, vir die poel- en uitklopfase het die organiseerders 3,85 miljoen verkope kaartjies getel. Dié toernooi se kumulatiewe televisiekykertal, wat in meer as 200 lande uitgesaai is, het 4,2 miljard beloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/mm/document/newsmedia/mediazone/02/04/21/65/2042165%5fpdf.pdf |title=Year in review 2010 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2010 |accessdate=3 November 2011 |pages=74 |format=PDF, 6,3&nbsp;MB |archive-url=https://web.archive.org/web/20111103163846/http://www.irb.com/mm/document/newsmedia/mediazone/02/04/21/65/2042165_pdf.pdf |archive-date=3 November 2011}}</ref> === Internasionale toernooie === [[Lêer:Scotland vs Wales 2015 Six Nations.jpg|duimnael|Sesnasies-toernooi 2015: Skotland teen Wallis]] Beide die [[Sesnasies-toernooi]] en [[Die Rugbykampioenskap]] word verreweg as die belangrikste en taaiste jaarlikse toernooie beskou. Die Sesnasies-toernooi word deur Engeland, Frankryk, [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] en [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]] uitgespeel. Dit is in 1883 vir die eerste keer as die Tuisnasies-toernooi aangebied, toe die vier Tuisnasies die voorheen sporadiese vriendskaplike wedstryde in ’n toernooi saamgesnoer het. In 1910 het Frankryk vir die eerste keer deelgeneem, wat toe die Vyfnasies-toernooi geword het. Ná bewerings van skynamateurisme en vrese van geweld op die speelveld is Frankryk in 1931 tydelik uit die toernooi gesit, wat vanaf 1947 weer kon deelneem. Sedert Italië se aansluiting in 2000 word die toernooi tussen ses spanne uitgespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sixnationsrugby.com/en/championship/history.php |title=History |publisher=[[Sesnasies-toernooi]] |date=2021 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date= 1 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200601150855/https://www.sixnationsrugby.com/en/championship/history.php |url-status=dead }}</ref> [[Die Rugbykampioenskap]] is die jaarlikse toernooi tussen die vier beste nasionale spanne in die Suidelike Halfrond – [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika. Vanaf sy invoering in 1996 tot in 2011 is die toernooi as die Drienasiesreeks uitgespeel, aangesien net Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika daaraan deelgeneem het. In die toernooi se eerste jare het die drie spanne elk twee keer teen mekaar te staan gekom, vanaf 2006 was dit elk drie keer (met uitsondering van jare met ’n rugbywêreldbekertoernooi). Sedert Argentinië se aansluiting in 2012 neem vier spanne aan die toernooi deel met elk twee wedstryde teen mekaar; in jare met ’n rugbywêreldbekertoernooi is daar net een wedstryd elk.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/about-trc/ |title=About The Rugby Championship |publisher=[[Die Rugbykampioenskap]] |date=2021 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Al die nasionale spanne word in een van drie vlakke ingedeel. In die eerste vlak is die deelnemers aan die Sesnasies-toernooi en Die Rugbykampioenskap, asook [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], ’n verdere twaalf nasionale spanne vorm die tweede vlak en al die oorblywende spanne die derde vlak. Die idee daaragter is, dat dit elke span se spelvlak weerspieël en nasionale spanne van omtrent dieselfde vlak teen mekaar te staan kom.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://tier2rugby.blogspot.com/2014/05/who-is-officially-tier-2-nation.html |title=Who is officially classified as a “Tier 2” nation? |publisher=Tier 2 Rugby |date=12 Mei 2014 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> In die praktyk word spanne van die eerste sterkteklas egter bevoordeel, aangesien hulle meer gereeld finansieel aantreklike wedstryde teen mekaar kan speel en sodoende aansienlik hoër inkomste vir hul beheerliggaam kan genereer. Dienooreenkomstig kan hierdie beheerliggame meer belê, waarvolgens die afstand teenoor die spanne van die tweede en derde vlak ondanks toelaes deur die wêreldbeheerliggaam nie minder word nie. Kritici kla dat dié stelsel te rigied is en die ontwikkeling van rugby eerder kniehalter.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theroar.com.au/2019/09/13/the-tier-system-is-holding-back-international-rugby/ |title=The tier system is holding back international rugby |publisher=The Roar |date=12 September 2019 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Dit het ook tot gevolg dat nie een enkele span van die eerste vlak aan vastelandse toernooie deelneem nie. === Multisportbyeenkomste === [[Lêer:Match olympique États-Unis - France au stade d'Anvers en 1920.jpg|duimnael|[[Olimpiese Somerspele 1920]]: Verenigde State teen Frankryk]] Rugbytoernooie is tydens die [[Olimpiese Somerspele]] in [[Olimpiese Somerspele 1900|1900]], [[Olimpiese Somerspele 1908|1908]], [[Olimpiese Somerspele 1920|1920]] en [[Olimpiese Somerspele 1924|1924]] aangebied – onder andere ook omdat [[Pierre de Coubertin]], die president van die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] (IOK) – ’n ywerige rugbyspeler en -aanhanger was. Aangesien hulle nie soewereine lande is nie en die beheerliggame nie ’n gesamentlike span opgestel het nie, is ingevolge die Olimpiese reëls Skotland, Wallis en Engeland nie toegelaat om op hul eie deel te neem nie. In 1900 het die gasheer Frankryk die goue medalje ingepalm en in 1908 Australië. Sowel in 1920 as in 1924 het die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] in die eindstryd verrassend teen die gunsteling Frankryk geseëvier. Ná Coubertin se aftrede het rugby in die IOK aan ondersteuning verloor en is uit die Olimpiese program verwyder. In die vroeë 1990’s het die Internasionale Rugbyraad (nou Wêreldrugby) hom begin beywer vir die herinstelling van rugby as ’n Olimpiese sportsoort. Die jare se pogings is uiteindelik beloon, toe die IOK op die herinstelling besluit het – al is dit die [[sewesrugby]]variant, wie se reëls op dié van rugby gebaseer is. Die eerste Olimpiese sewestoernooi vir mans en vroue is tydens die [[Olimpiese Somerspele 2016]] beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/history |title=History of rugby in the Olympics |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2021 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Terwyl sedert die [[Statebondspele]] 1998 in [[Kuala Lumpur]] sewesrugby deel van die Statebondspele se program is,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/commonwealth_games/delhi_2010/9031959.stm |title=Commonwealth Games 2010: Form guide – rugby sevens |publisher=[[BBC]] |date=27 September 2010 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> is tydens die Asiatiese Spele in 1998 en 2002 elk ’n sewes- en rugbytoernooi beslis. Sedert 2006 vorm slegs sewesrugby deel van die Asiatiese Spele se program (sedert 2010 ook vir vroue). === Nasionale en internasionale kampioenskappe === [[Lêer:MHR-CO finale top 14 2017-2018- occasion for try OEPCO.jpg|duimnael|links|Eindstryd van die Franse kampioenskap in 2018]] [[Lêer:The Currie Cup1.jpg|duimnael|upright|Die Curriebekertrofee word tydens Suid-Afrika se oudste en belangrikste plaaslike rugbykompetisie uitgespeel en dateer terug na 1889]] Die vernaamste nasionale kampioenskappe is dié van Frankryk en Engeland. Die Franse professionele liga [[Top 14]] behels 14 klubspanne; dit word namens die [[Franse Rugbyfederasie]] en die departement van sport gereël deur die organisasie ''Ligue nationale de rugby'' (LNR) wat verantwoordelik is vir toesig, ontwikkeling, finansies, bevordering van professionele rugby en advies aan die betrokke klubs. Die LNR is ook verantwoordelik vir die tweede hoogste professionele liga [[Pro D2]] met 16 spanne.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lnr.fr/ligue-nationale-rugby/qui-sommes-nous |title=Qui sommes-nous? |publisher=Ligue nationale de rugby |date=2022 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die hoogste Engelse liga, die Premierskap met twaalf spanne, word deur die maatskappy ''Premiership Rugby'' gereël, waarby die klubs en ’n belegger betrokke is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.premiershiprugby.com/about-premiership-rugby/ |title=About Premiershp Rugby |publisher=Premiership Rugby |date=2022 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die [[Engelse Rugbyvoetbalunie]] is direk verantwoordelik vir die reëling van die tweede hoogste professionele liga, die RFU-kampioenskap wat ook twaalf spanne behels. Die [[Japan Rugby League One]] het homself as die derde vernaamste nasionale professionele liga in die Noordelike Halfrond gevestig; al die twaalf deelnemende spanne is sonder uitsondering in besit van groot maatskappye. Konsessies speel ’n besondere rol in professionele rugby. Óf verskeie vooraanstaande klubs in ’n streek sluit saam om ’n soort samewerkingsgemeenskap te vorm en ’n gesamentlike keurspan saam te stel, óf verskeie provinsiale beheerliggame stel ’n span saam uit die beskikbare spelers in hul gebied. Die verskeie klubs en provinsiale beheerliggame neem ook deel aan die onderskeidelike nasionale kampioenskappe. Die [[Verenigde Rugbykampioenskap]] behels 16 konsessies uit Italië, Ierland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis. Dit was aanvanklik ’n suiwer Europese toernooi met die naam ''Pro12'' en is in onderskeidelik 2017 en 2021 met twee Suid-Afrikaanse spanne elk aangevul.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby/2020/0929/1168300-sa-rugby-votes-four-leading-sides-into-expanded-pro16/ |title=SA Rugby votes four leading sides into expanded Pro16 from 2021 |publisher=[[Raidió Teilifís Éireann]] |date=29 September 2020 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die oorskakeling was die gevolg van geskille met die [[Superrugby]]liga. Dit het oorspronklik uit 18 konsessies uit Argentinië, Australië, Japan, Nieu-Seeland en Suid-Afrika bestaan. Weens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] het ook Argentinië en Japan uitgeval, waarvolgens Superrugby tans uit twaalf Australiese en Nieu-Seelandse konsessies elk bestaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.superrugby.co.nz/news/super-rugby-pacific-format-confirmed/ |title=Super Rugby Pacific format revealed |publisher=[[Superrugby]] |date=30 Augustus 2021 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date= 9 Augustus 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809052410/https://www.superrugby.co.nz/news/super-rugby-pacific-format-confirmed/ |url-status=dead }}</ref> Major League Rugby, wat in 2017 gestig en waaraan 13 konsessies deelneem, begin hom in Kanada en die Verenigde State vestig. Ander belangrike nasionale kampioenskappe met deels halfprofessionele spanne sluit in die [[Curriebeker]] in Suid-Afrika, die [[Nasionale Rugbykampioenskap]] in Australië, die [[Mitre 10-beker]] in Nieu-Seeland, die [[Top10]] in Italië, die [[Skotse Premierskap]] in Skotland en die [[Walliese Premierafdeling]] in Wallis. Europa beskik met die [[Europese Rugbykampioenbeker]] en die [[Europese RugbyUitdaagbeker]] oor twee gesogte Europese Bekerkompetisies vir professionele klubspanne en konsessies. == Vrouerugby == Die eerste bekende verwysings omtrent vrouerugby dateer uit die laat 19de eeu. ’n Groep vroue het tydens ’n toer in [[somer]] 1881 deur Skotland en Noord-England ’n aantal “voetbal”-wedstryde gespeel, van wie die meeste wedstryde volgens die Voetbalvereniging se reëls gespeel is. ’n Uitsondering was ’n wedstryd op 25 Junie 1881 in [[Liverpool]], wat volgens rugbyreëls gespeel is. Hierdie wedstryde het groot gehore gelok, al was die berigte in die plaaslike koerante selde vleiend. Die toeskouers se houding was alles behalwe positief en sekere wedstryde moes weens onluste op en buite die veld afgelas word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.scrumqueens.com/features/womens-rugby-1881 |title=Women's rugby in 1881 |publisher=Scrum Queens |author=John Birch |date=Desember 2012 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date=21 Mei 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521200326/https://www.scrumqueens.com/features/womens-rugby-1881 |url-status=dead }}</ref> Die eerste vroulike rugbyspeler wat by naam bekend is, was Emily Valentine, wat in 1887 vir die Portora Royal-skool se rugbyspan in die Noord-Ierse dorp Enniskillen gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.scrumqueens.com/features/womens-rugby-1881 |title=The remarkable Emily Valentine |publisher=Scrum Queens |author=John Birch |date=17 Januarie 2010 |accessdate=19 Januarie 2022 |archive-date=21 Mei 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521200326/https://www.scrumqueens.com/features/womens-rugby-1881 |url-status=dead }}</ref> Die eerste gedokumenteerde poging om ’n suiwer vrouespan te skep, dateer uit 1891, toe ’n beplande toer deur [[Nieu-Seeland]] weens die openbare verontwaardiging afgelas moes word.<ref>{{en}} {{cite book |author=Shona Thompson |title=Women and Sport in New Zealand |editor=Ilse Hartmann-Tews, Gertrud Pfister |work=Sport and Women: Social Issues in International Perspective |publisher=Routledge |location=Londen |year=2003 |isbn=978-0-203-98708-7 |pages=253}}</ref> Die daaropvolgende wedstryd, waaroor in die media verslag gedoen is, is eers op 16 Desember 1917 geskeduleer, toe tydens ’n liefdadigheidsgeleentheid in die Walliese [[Cardiff]] twee keurspanne uit die stede Cardiff en [[Newport, Wallis|Newport]] teen mekaar te staan gekom het (die gasvroue het met 6–0 geseëvier).<ref>{{en}} {{cite book |author=D. E. Davies |title=Cardiff Rugby Club, History and Statistics 1876–1975 |publisher=The Starling Press |location=Risca |year=1975 |isbn=0-9504421-0-0 |pages=70–71}}</ref> [[Lêer:2014 Women's Six Nations Championship - France Italy (117).jpg|duimnael|Sesnasies-vrouetoernooi in 2014: Frankryk teen Italië]] In die 1930’s was daar ’n poging om ’n vrouerugbyliga in Australië te vestig, maar dit was eers drie dekades later wat die sport geleidelik kon vestig, aanvanklik veral by sekere Europese universiteite. Die eerste gedokumenteerde kampioenskapwedstryd tussen twee vrouespanne is op 1 Mei 1968 in [[Toulouse]] voor “duisende toeskouers” gespeel. Dié sukses het twee jaar later gelei tot die stigting van die eerste vrouerugbyfederasie.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.cd31rugby.com/histoire-du-rugby-feminin/ |title=Histoire du rugby féminin |publisher=Comité Rugby de la Haute-Garonne |date=2017 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date= 7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407153818/https://www.cd31rugby.com/histoire-du-rugby-feminin/ |url-status=dead }}</ref> Die eerste vrouetoetswedstryd is op 13 Junie 1982 in [[Utrecht (munisipaliteit)|Utrecht]] aangebied, toe die nasionale vrouespanne van [[Franse nasionale vrouerugbyspan|Frankryk]] en [[Nederlandse nasionale vrouerugbyspan|Nederland]] teen mekaar te staan gekom het; Frankryk het met 4–0 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.women.rugby/news/570629 |title=The story behind the first-ever women's international |publisher=Women Rugby |date=2022 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date=14 Augustus 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220814114744/https://www.women.rugby/news/570629 |url-status=dead }}</ref> In 1991 is in Wallis die [[Vrouerugbywêreldbeker 1991|eerste Vrouerugbywêreldbeker]] aangebied wat deur die [[Verenigde State se nasionale vrouerugbyspan|Verenigde State]] gewen is. Die [[Vrouerugbywêreldbeker 1994|tweede toernooi het in 1994]] gevolg en is daarvandaan tot in 2014 al om die vier jaar gehou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2021/news/269111 |title=Women's Rugby World Cup: The story so far |publisher=Rugby World Cup |date=4 Augustus 2017 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Daarna het Wêreldrugby die daaropvolgende toernooi na 2017 uitgestel, waarmee ’n nuwe vierjaarlikse siklus begin het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/70650 |title=Ireland to host Women’s Rugby World Cup 2017 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=13 Mei 2015 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die mees suksesvolle span is [[Black Ferns|Nieu-Seeland]] met ses titels, waarvan vier agtereenvolgende van 1998 tot 2010. Naas die Rugbywêreldbeker is daar ander gereelde toernooie, onder meer die Sesnasies, wat ná die manskompetisie plaasvind. Dit is in 1996 vir die eerste keer aangebied en aanvanklik deur [[Engelse nasionale vrouerugbyspan|Engeland]] oorheers, maar later het ook Frankryk en [[Ierse nasionale vrouerugbyspan|Ierland]] ’n aantal titels ingepalm. == Variante == [[Lêer:Spielszene BK.jpg|duimnael|Strandrugby]] Uit rugby het sekere variante voortgespruit met ’n kleiner aantal spelers en minder fisiese kontak as die hoofverskille. Die verreweg oudste en mees verspreide variant is [[sewesrugby]], wat in 1883 in die Skotse dorp [[Melrose]] ontstaan het. Op ’n rugbyveld met dieselfde grootte speel spanne van sewe spelers elk teen mekaar oor twee helftes van sewe minute elk. Sewesrugby word byna geheel en al in ’n toernooiformaat gespeel, waarby elke deelnemende span binne een of twee dae ’n aantal opeenvolgende wedstryde moet speel. Van die belangrikste toernooie sluit in die [[Hongkong Sewes]] en die [[Doebai Sewes]]. Altwee vorm deel van die [[Wêreldrugby Sewesreeks]] wat sedert 1999 jaarliks tussen baie nasionale spanne uitgespeel word. Sedert 1993 word al om die vier jaar ’n eie Sewesrugbywêreldbeker aangebied en sedert 2016 is sewesrugby ’n Olimpiese sportsoort (voorheen was dit van 2001 tot 2013 deel van die [[Wêreldspele]]).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.topendsports.com/sport/list/rugby-7s.htm |title=Rugby Sevens |publisher=Encyclopedia of Sports |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Tiensrugby het in die 1960’s in [[Maleisië]] ontstaan en is veral in Oos-Asiatiese lande gewild. Albei spanne bestaan uit tien spelers elk en ’n wedstryd bestaan uit twee helftes met tien minute elk.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.topendsports.com/sport/list/rugby-tens.htm |title=Rugby Tens |publisher=Encyclopedia of Sports |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> ''Touch'', waar duikslae uitgevoer word deur bloot met albei hande aan die baldraer te raak, is geskik as ’n oefenspel, maar ook vir spanne van gemengde geslag, en word deur beide kinders en volwassenes gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.topendsports.com/sport/list/rugby-touch.htm |title=Touch Rugby |publisher=Encyclopedia of Sports |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Ander variante met minder fisiese kontak is ontwikkel om kinders nader aan die sport te bring. Wydverspreid is minirugby, wat in die 1970’s in Engeland ontstaan het en waarin kinders geleidelik in drie ouderdomsgroepe aan die meer komplekse skuiwe van rugby bekend gestel word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.topendsports.com/sport/list/rugby-mini.htm |title=Mini Rugby |publisher=Encyclopedia of Sports |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> In tagrugby dra elke speler ’n gordel met twee klittenbande. Die verdedigende spelers moet aan een van hierdie bande trek om die baldraer te dwing om die bal aan te gee; andersins is die sport oorwegend kontakloos. ’n In die Verenigde State gewilde variant hiervan is vlagrugby; ook hier word veral daarop gemik om kinders geleidelik aan die meer komplekse skuiwe van rugby bloot te stel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.topendsports.com/sport/list/rugby-tag.htm |title=Tag Rugby |publisher=Encyclopedia of Sports |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Strand- en sneeurugby is veral geskik vir ontspanningsdoeleindes.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.topendsports.com/sport/list/rugby-beach.htm |title=Beach Rugby |publisher=Encyclopedia of Sports |accessdate=24 Julie 2022}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.topendsports.com/sport/list/rugby-snow.htm |title=Snow Rugby |publisher=Encyclopedia of Sports |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> [[Rolstoelrugby|Rolstoel]]- en onderwaterrugby het net die naam met rugby ingemeen. == Verskille tussen rugby en Rugby League == Sedert die skeiding van rugby en [[Rugby League]] in 1895 was daar reëlveranderinge in albei variante, sodat hulle ondanks die steeds sigbare baie ooreenkomste twee verskillende balsportsoorte is. Terwyl by rugby 15 spelers per span op die speelveld is, is dit in Rugby League net 13. ’n League-spelveld is twee meter smaller as ’n unieveld. Met ’n drie word in Rugby League vier pleks van vyf punte aangeteken, met ’n skepdoel een pleks van drie punte en met ’n strafskop twee pleks van drie punte. Die balle is amper gelyk in grotte, maar die punte van die Rugby-League-balle is meer spits.<ref name="diff">{{en}} {{cite web |url=https://sqaf.club/rugby-league-union-differences/ |title=Rugby League vs Union: What’s the Difference? |publisher=Sports Quotes and Facts |author=Matthew Chandler |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die hoofverskille in die stel reëls gaan veral om die verandering in balbesit. Ná ’n duikslag word nie om die balbesit gekompeteer nie, maar die baldraende span ontvang dit weer terug; eers ná die sesde duikslag verander die balbesit. Aangesien die bal net tydens ’n een-teen-een-duikslag weggegryp kan word, is daar minder moontlikhede as in rugby om die balbesit te wen. Oor die algemeen het dit ’n meer gebalanseerde balbesit tot gevolg. In Rugby League is daar geen lynstaan, pleks daarvan vind ’n skrum plaas. Afgesien van dié situasie is ’n skrum minder belangrik, net só is daar geen losskrum of losgemaal nie. Pleks daarvan moet in Rugby League ’n geduikte speler die bal met sy voete agternarol, waarna spelers van albei spanne om die rollende bal kompeteer.<ref name="diff" /> Terwyl die spelaksie in rugby meer oor die wen en hou van balbesit gaan, gaan Rugby League meer oor direkte individuelle konfrontasies tussen enkele spelers. Gepaard met die minder aantal spelers en die effens nouer speelveld is taktiese fynighede minder belangrik. Dienooreenkomstig word Rugby League beskou as die vinniger en taaier van die twee variante.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyleagueoralhistory.co.uk/subjects/view/rule-changes/ |title=Rule changes |publisher=Rugby League oral history |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Oor die algemeen word rugby sedert sy professionalisering in tegniese en taktiese opsig meer deur Rugby League beïnvloed. In die teenoorgestelde rigting is daar ook ’n invloed, maar dit is minder oënskynlik.<ref>{{en}} {{cite book |author=Tony Collins |title=A Social History of English Rugby Union |publisher=Taylor & Francis |location=Londen |year=2009 |isbn=978-0-415-47660-7 |pages=154}}</ref> == Invloed op ander sportsoorte == [[Lêer:Tom Wills 1857.jpg|duimnael|upright|[[Australiese voetbal]] is deur [[Tom Wills]] bedink]] Beide [[Amerikaanse voetbal]] [[Kanadese voetbal]] het ontwikkel uit ’n vroeë variant van rugby, toe Rugby League nog nie bestaan het nie. ’n Belangrike verskil is die vorentoe aangee van die bal vir ’n speler verder vooruit in die aanvallende rigting, wat in rugby buite die reëls is. Die Noord-Amerikaanse spele fokus baie meer daarop om deur gebiedsvoordele die aanvalsreg te behou. Buitendien lei die spel wat uit selfstandige fases bestaan tot talle onderbrekings, terwyl rugby meer deur ’n konstante, min onderbroke vloeiende spel (soos in sokker) gekenmerk word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.diffen.com/difference/American_Football_vs_Rugby |title=American Football vs. Rugby |publisher=diffen.com |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> ’n Ander sportsoort wat uit rugby ontstaan het, is [[Australiese voetbal]], waar die skop van die bal baie meer belangrik is as die aangee en hardloop; boonop is die speelveld ovaal pleks van reghoekig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://fluentrugby.com/what-is-the-difference-between-rugby-and-australian-rules-football/ |title=What Is The Difference Between Rugby And Australian Rules Football? |publisher=Fluent Rugby |accessdate=24 Julie 2022 }}{{Dooie skakel|date=Maart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Dié sportsoort is glo bedink deur [[Tom Wills]] wat by die Rugby-skool ’n vroeë variant van rugby leer ken en dit in Australië aangepas het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ourwarwickshire.org.uk/content/article/tom-wills-rugby-school-australian-sporting-pioneer |title=Tom Wills – From Rugby School to Australian Sporting Pioneer |publisher=Our Warwickshire |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> [[James Naismith]] het aspekte van sekere sportsoorte, waaronder rugby, geneem om [[basketbal]] te bedink. Die mees oënskynlike ooreenkomste is dié van die hopbal met die ingooi by die lynstaan en die onderhandse skoot, wat die sport in die eerste jare gekenmerk het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://springfield.edu/where-basketball-was-invented-the-birthplace-of-basketball |title=Where Basketball was Invented: The History of Basketball |publisher=Springfield College |date=2022 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> [[Sweedse sokker]] ([[Sweeds]]: ''Svensk fotboll''), wat tussen die 1870’s en 1890’s in Swede gespeel is, was ’n mengsel aan sokker- en rugbyreëls.<ref>{{sv}} {{cite book |author=Åke Jönsson |title=Fotboll: hur världens största sport växte fram |publisher=Historiska media |location=Lund |year=2006 |isbn=91-85377-48-1 |pages=203}}</ref> == Statistieke en rekords == [[Lêer:Alun Wyn Jones 2008 (cropped).jpg|duimnael|upright|[[Alun Wyn Jones]] hou die rekord vir die meeste toetswedstryde]] Volgens ’n verslag deur die [[Coventry-universiteit]] se Sentrum vir Internasionale Sportbesigheid het in 2011 meer as vyf miljoen mense rugby of een van sy variante gespeel, gelykstaande aan ’n groei van 19% teenoor die 2007-verslag. Vervolgens het die deelname in Afrika met 33% toegeneem, in Suid-Amerika met 22% en in Asië asook Noord-Amerika met 18%.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/mm/Document/NewsMedia/MediaZone/02/04/22/88/2042288_PDF.pdf |title=Economic impact report on global Rugby – Part III: Strategic and emerging markets |publisher=Sentrum vir Internasionale Sportbesigheid |date=5 April 2011 |accessdate=26 Junie 2011 |pages=2 |format=PDF, 613&nbsp;kB |archive-url=https://web.archive.org/web/20110626220118/http://www.irb.com/mm/Document/NewsMedia/MediaZone/02/04/22/88/2042288_PDF.pdf |archive-date=26 Junie 2011}}</ref> In 2014 het die IRR ’n wêreldwye opname oor die algehele aantal speler gepubliseer. Destyds was daar 6,6 miljoen se spelers, van wie 2,36 miljoen se gelisensieerde lede wat vir ’n klub gespeel het wat by hul land se beheerliggaam geaffilieer is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rugbyredefined.files.wordpress.com/2014/05/irb-dev-glob-map.pdf |title=119 countries… 6.6 million players |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2014 |format=PDF, 745&nbsp;kB |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Volgens die Wêreldrugby-jaarverslag 2016 was daar 8,5 miljoen se spelers, van wie 3,2 se miljoen geregistreerde beheerliggaamspelers en 1,9 miljoen geregistreerde klubspelers; die aandeel vroue was 22%.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://publications.worldrugby.org/yearinreview2016/en/44-1 |title=Year in revies 2016 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2017 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> [[Alun Wyn Jones]] hou die rekord vir die meeste toetswedstryde; teen Februarie 2022 het hy 149 keer vir die [[Walliese nasionale rugbyspan|Walliese nasionale span]] en twaalf keer vir die keurspan [[Britse en Ierse Leeus]] uitgedraf. Die Nieu-Seelander [[Dan Carter]] hou met 1&nbsp;598 punte tussen 2003 en 2015 die rekord vir die meeste aangetekende punte. Twee nasionale spanne deel die rekord vir die langste onoorwonne wenstreep in die eerste vlak met 18 opeenvolgende oorwinnings elk, naamlik [[All Blacks|Nieu-Seeland]] van Augustus 2015 tot Oktober 2016 en [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] van Oktober 2015 tot Maart 2017.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/most_consecutive_wins.html?id=1;type=class |title=Most consecutive wins |publisher=ESPNscrum |date=2020 |accessdate=8 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108091322/stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/most_consecutive_wins.html?id=1;type=class |archive-date=8 November 2020}}</ref> Die bywoningsrekord vir ’n rugbywedstryd is 109&nbsp;874 wat op 15 Julie 2000 op die [[ANZ-stadion]] in [[Sydney]] opgestel is, toe Nieu-Seeland [[Australië|Wallabies]] met 39–35 geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/tri-nations-review-16-years-of-the-wallabies/ |title=Tri-Nations review – 16 years of the Wallabies |publisher=[[Superrugby]] |date=8 Maart 2013 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die bywoningsrekord vir ’n ligawedstryd is 99&nbsp;124, toe [[Racing 92]] op 24 Junie 2016 op [[Camp Nou]] in [[Barcelona]] in die eindstryd van die Franse liga [[Top 14]] [[RC Toulon]] verslaan het; dié wedstryd is weens skeduleringskonflikte met die [[Europese Sokkerkampioenskap 2016]] van sy gewone plek, die [[Stade de France]] in [[Saint-Denis]], verskuif.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Rugby/Actualites/En-battant-toulon-le-racing-92-est-sacre-champion-de-france/698977 |title=En battant Toulon, le Racing 92 est sacré champion de France |publisher=[[L’Équipe]] |author=Romain Bergogne |date=25 Junie 2016 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> == Spel- en aanhangerkultuur == [[Lêer:Walers Japan Rugby World Cup 2007 09 20 supporters1.jpg|duimnael|[[Japan]]nese en [[Wallis|Walliese]] ondersteuners tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]]]] ’n Engelse [[spreekwoord]] lui: “Sokker is ’n herespel wat deur rampokkers gespeel word en rugby is ’n rampokkerspel wat deur here gespeel word.” (''Football is a gentleman’s game played by hooligans, and rugby is a hooligan’s game played by gentlemen.'') Dit is bedoel om die ironie van die feit te illustreer, dat ’n fisies harde en gevaarlike spel soos rugby gespeel word deur beskaafde en welgemanierde “here” wat die skeidsregter respekteer, terwyl sokker, ’n volgens bewerings minder taaie spel, in ’n meer aggressiewe omgewing gespeel word (of dit nou op die veld, tussen die spelers, teenoor die skeidsregters of onder die ondersteuners is). Sedert die professionalisering is die spreekwoord egter nie meer in dié absoluutheid van toepassing nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://saintsandheathens.wordpress.com/2013/09/30/rugby-hooligans-gentlemen/ |title=Rugby vs Football: Gentleman’s game played by hooligans, or a hooligans’ game played by gentlemen? |publisher=Saints and heathens |author=Sam Fagan |date=30 September 2013 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date= 9 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220409102257/https://saintsandheathens.wordpress.com/2013/09/30/rugby-hooligans-gentlemen/ |url-status=dead }}</ref> Die veral in sokker bekende verskynsel van rampokkery is in rugby oor die algemeen onbekend. Die respek wat die spelers vir mekaar en teenoor die skeidsregter toon sluit ook die toeskouers in. Tuis- en wegondersteuners word nie streng van mekaar geskei en aan spesifieke sektore in die stadion toegewys nie; hulle sit eerder dikwels saam in die pawiljoen. Dienooreenkomstig is die polisieteenwoordigheid aansienlik minder as by sokkerwedstryde en die speelvelde word nie deur versperrings beskerm nie. Mededingende aanhangers word selfs aangemoedig om in kontak te tree en saam te vier.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://fluentrugby.com/do-rugby-fans-sit-together/ |title=Do Rugby Fans Sit Together? |publisher=Fluent Rugby |author=Alexander Wolf |accessdate=24 Julie 2022 }}{{Dooie skakel|date=Maart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Aan die ander kant respekteer die ondersteuners die opponerende span se spelers deur kalm te bly wanneer hulle ’n doel- of strafskop neem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sports.yahoo.com/blogs/visit-britain-us/fan-etiquette-tips-watching-rugby-britain-194454337.html |title=Fan Etiquette Tips for Watching Rugby in Britain |publisher=Yahoo Sports |date=1 Oktober 2012 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date= 7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407153816/https://sports.yahoo.com/blogs/visit-britain-us/fan-etiquette-tips-watching-rugby-britain-194454337.html |url-status=dead }}</ref> ’n Tradisie wat in die verlede baie gereeld onder die spelers gehandhaaf is, was die gesamentlike lekker vieringe deur die spelers en ondersteuners van albei spanne in die “derde helfte” ná die eindfluitjie; Sedert professionalisering in die middel-1990’s het die bereidwilligheid vir sulke vieringe onder die spelers egter aansienlik minder geword.<ref>{{fr}} {{cite book |author=Pierre Sansot |title=Le rugby est une fête, le tennis non plus |publisher=Payot |location=Parys |year=2002 |isbn=2-228-89509-1 |pages=164}}</ref> == Rugby in die kuns == [[Lêer:Henri Rousseau - The Football Players.jpg|duimnael|upright|[[Henri Rousseau]]: ''Les joueurs de foot-ball'' (1908)]] [[Lêer:Cadell The Rugby Player.jpg|duimnael|upright|[[Francis Cadell]]: ''The Rugby Player'' (ca. 1920)]] Die sportsoort rugby en sy spelers het talle kunstenaars geïnspireer. Die [[roman]] ''Tom Brown’s School Days'' (“Tom Brown se skooljare”), geskryf in 1857 deur [[Thomas Hughes]], is gebaseer op die skrywer se ervarings by die [[Rugby-skool]] en bevat die beskrywing van ’n wedstryd. Die bekendste verfilming van dié roman is in 1940 uitgereik, met [[Robert Stevenson (regisseur)|Robert Stevenson]] as regisseur en [[Cedric Hardwicke]] in die hoofrol. [[James Joyce]] verwys onder andere in sy werke ''[[Ulysses]]'' (1922) en ''[[Finnegans Wake]]'' (1939) na die Ierse klub [[Bective Rangers]]; in die halfoutobiografies werk ''[[A Portrait of the Artist as a Young Man]]'' (1916) word ook die Ierse nasionale speler [[James Magee]] genoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://peterchrisp.blogspot.com/2014/03/james-joyce-rugby-fan.html |title=James Joyce, rugby fan |publisher=From Swerve of Shore to Bend of Bay |date=4 Maart 2014 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> In ''The Adventure of the Sussex Vampire'', ’n [[Sherlock Holmes]]-verhaal uit 1924 deur [[Arthur Conan Doyle]], word berig dat die fiktiewe karakter ''Dr. Watson'' in sy jeug rugby vir die Blackheath FC gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/cult/vampires/classicstory/sussexvampire_p1.shtml |title=The Adventure of the Sussex Vampire |publisher=[[BBC]] |date=18 Junie 2014 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die skildery ''Les joueurs de foot-ball'' (“Die voetbalspelers”) deur die Franse [[Impressionisme|impressionis]] [[Henri Rousseau]] uit 1908 toon twee rugbyspelers elk wat teen mekaar speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/show-full/piece/?search=The%20Football%20Players&page=&f=Title&object=60.1583 |title=Henri Rousseau |publisher=[[Solomon R. Guggenheim Museum]] |date=2010 |accessdate=29 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429080822/http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/show-full/piece/?search=The%20Football%20Players&page=&f=Title&object=60.1583 |archive-date=29 April 2011}}</ref> Ander Franse kunstenaars wat die sport in hul werke geskilder het, sluit in [[Albert Gleizes]] (''Les Joueurs de football'' [“Die voetbalspelers”], 1912), [[Robert Delaunay]] (''Football. L’Équipe de Cardiff'' [“Voetbal. Die span van Cardiff”], 1916) en [[André Lhote]] (''Partie de Rugby'' [“Rugbywedstryd”], 1917).<ref>{{en}} {{cite book |author=Philip Dine |title=French Rugby Football |publisher=Berg |location=Oxford |year=2001 |isbn=1-85973-327-1 |pages=19}}</ref> [[Francis Cadell]], ’n verteenwoordiger van die Skotse koloriste, het omstreeks 1920 die skildery ''The Rugby Player'' geskilder.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.paintingmania.com/rugby-player-214_30441.html |title=Francis Cadell: The Rugby Player |publisher=Painting mania |accessdate=25 Julie 2022}}</ref> Tydens die kunskompetisie gedurende die [[Olimpiese Somerspele 1928]] in [[Amsterdam]] het die Luxemburgse [[Jean Jacoby]] met die werk ''Rugby'' die goue medalje in die kategorie tekeninge en waterverf ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/show-full/piece/?search=The%20Football%20Players&page=&f=Title&object=60.1583 |title=Olympic Art Competition 1928 Amsterdam |publisher=[[Olimpiese Museum]] |accessdate=1 Mei 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080501132439/http://www.olympic-museum.de/art/1928.htm |archive-date=1 Mei 2008}}</ref> In die 1949-komedierolprent ''A Run for Your Money'' deur [[Ealing Studios]] en die 1979-rolprent ''Grand Slam'' deur BBC Wallis draai die plot om ondersteuners wat ’n rugbywedstryd bywoon.<ref>{{en}} {{cite book |author=David Berry |title=Wales and Cinema, The First Hundred Years |publisher=University of Wales Press |location=Cardiff |year=1996 |isbn=0-7083-1370-1 |pages=215}}</ref> Rolprente, wat meer op die sport fokus, sluit in die onafhanklike werke ''Old Scores'' (1991) en ''Forever Strong'' (2008). Die Uruguaanse rugbyspan ''Old Christian’s Club'' se oorlewingstryd ná die vliegongeluk van Fuerza-Aérea-Uruguaya-vlug 571 in 1972 word in die 1993-rolprent ''Alive'' uitgelig. Die glo bekendste rugbyrolprent is ''Invictus'' deur die regisseur [[Clint Eastwood]] (2009) wat op die boek ''Playing the Enemy'' deur [[John Carlin]] geskoei is. Dié rolprent handel oor die gebeurtenisse rondom die [[Rugbywêreldbeker 1995]] en [[Nelson Mandela]] se moeite om die Suid-Afrikaanse bevolkingsgroepe na [[apartheid]] deur middel van rugby te versoen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://truesportsmovies.com/other-sports/invictus-mandela-1995-rugby-world-cup/ |title=Invictus – Mandela and the 1995 Rugby World Cup |publisher=True Sports Movies |date=9 Junie 2016 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8406647.stm |title=South Africa 'rugby unity': Fact and fiction |publisher=[[BBC]] |author=Pumza Fihlani |date=11 Desember 2009 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Die Suid-Afrikaanse 2016-rolprent ''[[Modder en bloed]]'' vertel, hoe Suid-Afrikaanse krygsgevangenes tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]] in die kamp op die eiland [[Sint Helena]] rugby leer ken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://writingstudio.co.za/review-modder-en-bloed-blood-and-glory/ |title=Review: Modder en Bloed (Blood and Glory) |publisher=The Writing Studio |author=Daniel Dercksen |date=11 April 2016 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date= 2 Julie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220702082901/https://writingstudio.co.za/review-modder-en-bloed-blood-and-glory/ |url-status=dead }}</ref> Die Suid-Afrikaanse televisiereeks [[Getroud met rugby (TV-reeks)|Getroud met rugby]] is vir die eerste keer in 2009 uitgesaai en deur die Britse televisiereeks ''Footballers’ Wives'' geïnspireer.<ref>{{af}} {{cite web |url=https://kyknet.dstv.com/program/getroud-met-rugby |title=Getroud met rugby |publisher=[[kykNET]] |date=2022 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> [[Strokiesverhaal|Strokiesverhale]] omtrent rugby is veral gewild in Frankryk. Voorbeelde sluit in die reekse ''Rubipèdes'' deur [[Michel Iturria]] en ''Les Rugbymen'' deur [[Poupard]] en [[Béka]].<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.actuabd.com/La-Coupe-du-monde-de-Rugby-se-joue-aussi-en-bande-dessinee |title=La Coupe du monde de Rugby se joue aussi en bande dessinée |publisher=actuabd.com |date=19 September 2019 |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date= 4 Oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004142006/https://www.actuabd.com/La-Coupe-du-monde-de-Rugby-se-joue-aussi-en-bande-dessinee |url-status=dead }}</ref> In “Asterix in Brittannié”, ’n uitgawe van die ook in [[Afrikaans]] beskikbare [[Asterix]]-reeks deur [[Albert Uderzo]] en [[René Goscinny]], besoek die hoofkarakter op soek na ’n towerdoepa ’n rugbywedstryd tussen [[Camulodunum]] en [[Durovernum Cantiacorum|Durovernum]]. Na rugby word ook in die gelyknamige rolprent en in die rolprent ''Asterix & Obelix – In diens van haar majesteit'' verwys.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.comedix.de/lexikon/db/kuerbis.php |title=Kürbis |publisher=Duitse Asterix-argief |date=2022 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> In die openbare en die beeldhoukuns is daar talle werke wat aan rugby gewy is. In die [[Twickenham-stadion]] staan ’n 8,2&nbsp;m hoë bronsbeeld deur die kunstenaar [[Gerald Laing]] wat ’n lynstaan uitbeeld<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.yourlocalguardian.co.uk/news/8196778.rfu-unveils-iconic-bronze-of-rugby-line-out-by-sculptor-gerald-laing/ |title=RFU unveils iconic bronze of rugby line-out by sculptor Gerald Laing |publisher=Sutton & Croydon Guardian |date=2 Junie 2010 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> en in die [[Millennium-stadion]] ’n standbeeld van die beampte [[Tasker Watkins]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/south_east/8360513.stm |title=Statue of Sir Tasker is unveiled |publisher=[[BBC]] |date=15 November 2009 |accessdate=24 Julie 2022}}</ref> Van die spelers wat met standbeelde vereer is, sluit in [[Gareth Edwards]] (in [[Cardiff]]) en [[Danie Craven]] (in [[Stellenbosch]]).<ref>{{en}} {{cite book |url=http://www.rugby365.com/schools/craven/2504760.htm |title=Craven of Craven Week |publisher=rugby365.com |date=27 Junie 2010 |accessdate=19 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719053209/http://www.rugby365.com/schools/craven/2504760.htm |archive-date=19 Julie 2011}}</ref> In die dorp [[Larrivière-Saint-Savin]] in Suidwes-Frankryk is die Notre-Dame-du-Rugby geleë; dit is nie aan ’n [[heilige]] gewy nie, maar aan rugby.<ref>{{fr}} {{cite web |url=http://www.patrimoine-religieux.fr/eglises_edifices/40-Landes/40145-Larriviere/181031-EgliseSaint-Savin-Notre-Dame-du-Rugby |titel=Église Saint-Savin-Notre-Dame-du-Rugby |publisher=Observatoire du patrimoine réligieux |accessdate=24 Julie 2022 |archive-date=14 Augustus 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180814170304/http://www.patrimoine-religieux.fr/eglises_edifices/40-Landes/40145-Larriviere/181031-EgliseSaint-Savin-Notre-Dame-du-Rugby |url-status=dead }}</ref> == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Lys van internasionale rugbyspanne]] * [[Rugbywoordelys]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Verdere leesstof == * {{af}} {{cite web |url=https://live.laws.api.worldrugby.org/document/World_Rugby_Laws_2022_DE |title=Reëls van die Spel |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2022 |format=PDF, 7,4&nbsp;MB |accessdate=24 Julie 2022}} * {{en}} {{cite book |author=Terry Godwin, Chris Rhys |title=The Guinness Book of Rugby Facts & Feats |publisher=Guinness Superlatives Ltd. |location=Enfield |year=1981 |isbn=0-85112-214-0}} * {{en}} {{cite book |author=Philip Dine |title=French Rugby Football: A Cultural History |publisher=Berg |location=Oxford |year=2001 |isbn=1-85973-327-1}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |year=2001 |isbn=1-86200-013-1}} * {{en}} {{cite book |author=Tony Collins |title=The Oval World – A Global History of Rugby |edition=2de |publisher=Bloomsbury |location=Londen |year=2016 |isbn=978-1-4088-3157-1}} * {{en}} {{cite book |author=Tony Williams, John McKittrick |title=Rugby Skills, Tactics and Rules |edition=4de |publisher=Bloomsbury |location=Londen |year=2015 |isbn=978-1-4729-1372-2}} * {{en}} {{cite book |author=Cick Cain, Greg Growden |title=Rugby Union for Dummies |edition=3de |publisher=Wiley & Sons |location=Hoboken |year=2011 |isbn=978-1-119-99092-5}} * {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans – The History of Rugby Union |publisher=Mainstream |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Rugby union|Rugby}} {{Wikt|rugby}} * {{en}} [https://www.world.rugby/ Wêreldrugby] (wêreldbeheerliggaam) * {{en}} [https://www.planetrugby.com/ Planet Rugby] (nuuswebwerf) * {{en}} [https://www.espn.com/rugby/ ESPNscrum] (nuuswebwerf) * {{en}} [http://www.rugbyarchive.net/ The Rugby Archive] (wêreldwye uitslagdatabasis) * {{en}} [http://www.rugbyfootballhistory.com/ Rugbygeskiedenis] * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/sports/rugby|title=Rugby|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=24 Julie 2022}} {{Affiliasies van Wêreldrugby}} {{Die Rugbykampioenskap}} {{Superrugby}} {{Navigasie Curriebeker}} {{Nasionale rugbyspanne}} {{Navigasie Olimpiese somersporte}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Rugby| 1]] [[Kategorie:Voormalige Olimpiese sportsoorte]] isodh5qmjshrqc6utoxf3rg9f0gg2g5 0 3726 2922548 2907170 2026-08-06T11:16:29Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922548 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Reservaat |reservaat_naam = Suikerbosrand-natuurreservaat |ander_naam = |iucn_kategorie = |beeld = Suikerbosrand Gorge.jpg |beeld_byskrif = 'n Kloof in die Suikerbosrand-natuurreservaat |kaart = |kaart_byskrif = |land = [[Suid-Afrika]] |provinsie = [[Gauteng]] |naaste_dorp = [[Heidelberg, Gauteng|Heidelberg]] |duimdrukkerkaart = Gauteng |duimdrukkeretiketposisie = onderkant |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 26 |breedtegraad_m = 30 |breedtegraad_s = 0 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 28 |lengtegraad_m = 15 |lengtegraad_s = 0 |lengtegraad_OW = O |oppervlak = 11 595 ha |openingsjaar = Maart 1974 |besoekerstal = |besoekersjaartal = |bestuursliggaam = Gautengregering |webblad = }} Die '''Suikerbosrand-natuurreservaat''' is 'n [[bewaringsgebied]] in die Suikerbosrandreeks, aanliggend aan [[Heidelberg, Gauteng]], en is een van [[Gauteng]] se mees gewilde ekotoerisme-bestemmings.<ref>{{Cite web |title=Gazetted Name: Suikerbosrand Nature Reserve |url=https://portal.environment.gov.za/PortalDownloads/PACA_Gazettes/PA/NR/Suikerbosrand_NR.pdf |access-date=10 September 2023 |archive-date=17 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117104649/https://portal.environment.gov.za/PortalDownloads/PACA_Gazettes/PA/NR/Suikerbosrand_NR.pdf |url-status=dead }}</ref> Geleë net 'n kort entjie buite [[Johannesburg]], 'n uur se ry van die [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] en naby die historiese dorp [[Heidelberg, Gauteng|Heidelberg]], spog hierdie reservaat met 'n verteenwoordigende [[Monster (wetenskap)|monster]] van die fauna en flora van die klipperige [[Hoëveld]] grasveldbioom. Met {{convert|134|km2|sqmi|abbr=on}} se ongerepte natuurlike omgewing sowel as 'n bergreeks gekarakteriseer deur kronkelende [[Rugsakstap|voetslaanpaaie]], bied die reservaat 'n ongelooflik verfrissende blaaskans van die bedrywige stadslewe. Hier wissel die hoogte tussen 1&nbsp;545 en 1&nbsp;917&nbsp;m bo seespieël. Die Suikerbosrandrif is oorspronklik vernoem na 'n soetriet wat hier gevind is deur die groep van generaal [[Andries Hendrik Potgieter|Hendrik Potgieter]] op 5 Junie 1836.<ref>{{cite book|last = du Plessis|first = E.J.|title = Suid-Afrikaanse berg- en riviername|publisher = Tafelberg-uitgewers, Kaapstad|year = 1973|isbn = 0-624-00273-X|page = 181}}</ref> Later is die rif en gevolglik die reservaat se naam geassosieer met die kenmerkende [[Protea afra|Transvaalse suikerbos]] (''Protea afra''), 'n dominante planttipe binne die gebied se grense.<ref>{{cite book|last = Raper|first = P.E.|title = South African Place Names|publisher = Jonathan Ball, Jhb & Kaapstad|year = 2004|isbn = 1-86842-190-2|page = 358}}</ref> <!-- ==Management== Recent land acquisitions at the beginning of the twenty-first century<ref>{{cite web |language=en |title=Suikerbosrand Nature Reserve - conservation action |url=http://www.birdlife.org.za/get-involved/join-birdlife-south-africa/item/163-sa022-suikerbosrand-nature-reserve |publisher=BirdLife South Africa |accessdate=2017-10-12}}</ref> have seen the reserve almost double in its size. A huge challenge for the reserve's management is to include the newly acquired lands in the reserve without disturbing the balance within the original area. The Suikerbosrand Nature Reserve is managed by the Gauteng province's Department of Agriculture, Conservation, Environment and Land Affairs, [[South Africa]]. ==Wildlife== Over 200 bird species have been identified in the reserve. The reserve is also a habitat for a large range of mammal species including:<ref name="gdace-001">{{cite web|url=http://www.gdace.gpg.gov.za/Documents/EMP_SuikerbosrandSeptember2007.pdf|title=Suikerbosrand Nature Reserve and Extension Ecological management Plan|author=Coral Birss & Neville Green|date=September 2007|publisher=[[Gauteng Department of Agriculture, Conservation, Environment and Land Affairs]]|page=56|accessdate=2008-11-25}}</ref>--> Dit is vernoem na die [[suikerbos]] wat volop in die reservaat voorkom. Plantegroei wissel van oop grasvlaktes met kranse en klowe tot beboste valleie en soetdoringveld. 'n Verskeidenheid [[soogdier]]e kom voor in die reservaat soos [[blesbok]], [[bobbejaan]], [[eland]], [[gewone duiker]], [[vaalribbok]], [[koedoe]], [[oorbietjie]], [[rooihartbees]], [[steenbok]], [[springbok]], [[swartwildebees]] en [[sebra]]. 'n Groot verskeidenheid [[voëls]] word ook in die reservaat aangetref, soos die [[bergpatrys]], [[rooivlerkpatrys]], [[rooiborsjakkalsvoël]], [[rooikeelflap]], [[witkruisarend]] en [[Kaapse wewer]]. <gallery mode="packed" heights="100px"> Titbabbler Chestnut-vented 2010 07 18 09 Alan Manson Weenen.jpg|[[bosveldtjeriktik]], Sekretarisvoel.JPG|[[sekretarisvoël]], Mountain wheatear or mountain chat - male, Oenanthe monticola, at Suikerbosrand Nature Reserve, Gauteng, South Africa (15004138039).jpg|[[bergwagter]], Red-throated Wryneck, Jynx ruficollis at Rietvlei Nature Reserve, Gauteng, South Africa (14564210368).jpg|[[draaihals]] en African Red-eyed Bulbul or Black-fronted Bulbul, Pycnonotus nigricans, at Suikerbosrand Nature Reserve, Gauteng, South Africa (14628894519).jpg|[[rooioogtiptol]]. </gallery> <gallery mode="packed" heights="100px"> Suikerbosrand Valley.jpg|'n Vallei in die Suikerbosrand-natuurreservaat. Suikerbosrand Eland.jpg|Elande wei in die natuurreservaat. Suikerbosrand-Cussonia paniculata-001.jpg|'n [[Hoëveldkiepersol]] South Africa - Gauteng - Suikerbosrand Nature Reserve.JPG|Landskap in die Suikerbosrand-natuurreservaat. </gallery> {{CommonsKategorie|Suikerbosrand Nature Reserve|Suikerbosrand-natuurreservaat}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Natuurreservate in Gauteng]] itvvu2yc2lnps0vp7qi9y86rcala44e 4 5209 2922365 2921973 2026-08-05T14:11:39Z Elmarie Waltman 211432 /* 130 000 artikel mylpaal! */ Antwoord 2922365 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]<!-- [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Jy het jou huiswerk gedoen... == ...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien: * [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word. * [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word. Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC) :In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC) == Maria == Kan iemand asb. vir my die artikel "Maria Boleyn" skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-40485-20|&#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC) ::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC) :::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC) ::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC) == [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] == Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC) [[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]] == Wikimania 2026 == As ‘n ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC) : Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC) ::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC) ::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC) {{uitkeep}} Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC) : Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC) ::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC) ::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC) :::: "Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding "''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC) == RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) == Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie. By die Commons-bespreking word gemeld: :"Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie." Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.<br> :a) Word <u>oplaai</u> van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?<br> :b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.<br> :c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?<br> Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC) ::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC) :::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word. :::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC) == Gebruiker:Elmarie Waltman == Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC) :Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC) ::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC) ::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC) ::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC) == Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 Julie 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> : Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC) ::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. ::'''Die kernkomponente is''' ::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en ::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. ::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel. ::'''Die projekdoelwitte is''' ::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en ::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. ::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC) == Inligtingskas Vliegtuigenjins == Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC) == Help met kassie, asb. == Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net "symbol" ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:32, 30 Julie 2026 (UTC) :Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:35, 30 Julie 2026 (UTC) ::Dankie vir niks. Ek het sommer net "symbol" uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 12:55, 31 Julie 2026 (UTC) == Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 == Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC) :Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-42919-45|&#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?) ::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC) == Besoeke vir Julie == Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC) == Die kontakbladsy == Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]] En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry. In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware. Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer. As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het: [[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC) :Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg. [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-42919-45|&#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC) == 130 000 artikel mylpaal! == Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC) :Fantasties! [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 14:11, 5 Augustus 2026 (UTC) == Kopiereg op foto's == Ek wil net seker maak dat ek die SA-kopiereg op foto's verstaan, want ons benodig by etlike persone foto's wat algemeen op die internet beskikbaar is. Google stel dit so: :In Suid-Afrika verval kopiereg op foto's 50 jaar vanaf die jaareinde waarin die foto aan die publiek beskikbaar gestel is, vir die eerste keer gepubliseer is, of geskep is indien dit ongepubliseer is. :Volgens die SA Regering se Kopieregwet hang die presiese vervaltyd af van spesifieke vrystellingsmylpale: *Gepubliseer of Openbaargemaak: "vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk wettiglik aan die publiek beskikbaar gestel of vir die eerste keer gepubliseer word, watter termyn ook al die langer is", soos deur Lexology opgemerk. *Ongepubliseer: Indien die foto nie binne 50 jaar na die skepping daarvan gepubliseer of aan die publiek vertoon word nie, verval kopiereg "vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk gemaak is", volgens Lexology. Ander webblaaie soos [https://www.svw.co.za/copyright-photographs/] blyk dit te bevestig. Mag ons dus Suid-Afrikaanse promosiefoto's van pre-31 Desember 1975 hier oplaai en gebruik? [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:56, 3 Augustus 2026 (UTC) :{{ping|JMK}}, ek het gekyk wie van my vriende daar buite kan help... Nie hierdie keer nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:27, 3 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:JMK|JMK]] vir moderne fotos is dit is beter en makliker om die kopiereghouer van 'n foto (die een wat die foto geneem het) te vra om dit onder 'n gebruikbare lisensie (vir wiki Commons) vry te stel (soos CC-BY-SA, of CC0) as om vir 50 jaar te wag. ::Vir ouer fotos, moet ons maar wag as ons nie die fotograaf kan kontak en vra om dit met 'n vrye lisensie vrystel nie. So ja, enige foto meer as 50 jaar na die publikasiedatum kan ons hier gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:36, 4 Augustus 2026 (UTC) == Sintaksfoute soos op 1 Augustus == Gemeenskap: [https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&view=project Sintaksfoute] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:55, 4 Augustus 2026 (UTC) lwnh2wrnkc1lzcjs3cpwt4dfc2pco2k 2922409 2922365 2026-08-05T18:05:56Z Sobaka 328 /* Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 */ 2922409 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]<!-- [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Jy het jou huiswerk gedoen... == ...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien: * [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word. * [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word. Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC) :In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC) == Maria == Kan iemand asb. vir my die artikel "Maria Boleyn" skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-40485-20|&#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC) ::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC) :::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC) ::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC) == [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] == Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC) [[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]] == Wikimania 2026 == As ‘n ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC) : Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC) ::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC) ::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC) {{uitkeep}} Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC) : Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC) ::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC) ::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC) :::: "Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding "''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC) == RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) == Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie. By die Commons-bespreking word gemeld: :"Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie." Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.<br> :a) Word <u>oplaai</u> van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?<br> :b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.<br> :c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?<br> Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC) ::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC) :::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word. :::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC) == Gebruiker:Elmarie Waltman == Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC) :Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC) ::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC) ::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC) ::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC) == Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 Julie 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> : Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC) ::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. ::'''Die kernkomponente is''' ::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en ::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. ::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel. ::'''Die projekdoelwitte is''' ::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en ::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. ::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC) == Inligtingskas Vliegtuigenjins == Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC) == Help met kassie, asb. == Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net "symbol" ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:32, 30 Julie 2026 (UTC) :Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:35, 30 Julie 2026 (UTC) ::Dankie vir niks. Ek het sommer net "symbol" uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 12:55, 31 Julie 2026 (UTC) == Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 == Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC) :Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-42919-45|&#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?) ::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC) ::: Volgens my rekords was dit die 100ste uitsending in ons klankargief. Baie Geluk! Dit beteken daar was seker al baie meer as 200 uitsendings aangesien ons nie klankgrepe van al die uitsendings kry nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:05, 5 Augustus 2026 (UTC) == Besoeke vir Julie == Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC) == Die kontakbladsy == Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]] En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry. In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware. Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer. As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het: [[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC) :Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg. [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-42919-45|&#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC) == 130 000 artikel mylpaal! == Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC) :Fantasties! [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 14:11, 5 Augustus 2026 (UTC) == Kopiereg op foto's == Ek wil net seker maak dat ek die SA-kopiereg op foto's verstaan, want ons benodig by etlike persone foto's wat algemeen op die internet beskikbaar is. Google stel dit so: :In Suid-Afrika verval kopiereg op foto's 50 jaar vanaf die jaareinde waarin die foto aan die publiek beskikbaar gestel is, vir die eerste keer gepubliseer is, of geskep is indien dit ongepubliseer is. :Volgens die SA Regering se Kopieregwet hang die presiese vervaltyd af van spesifieke vrystellingsmylpale: *Gepubliseer of Openbaargemaak: "vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk wettiglik aan die publiek beskikbaar gestel of vir die eerste keer gepubliseer word, watter termyn ook al die langer is", soos deur Lexology opgemerk. *Ongepubliseer: Indien die foto nie binne 50 jaar na die skepping daarvan gepubliseer of aan die publiek vertoon word nie, verval kopiereg "vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk gemaak is", volgens Lexology. Ander webblaaie soos [https://www.svw.co.za/copyright-photographs/] blyk dit te bevestig. Mag ons dus Suid-Afrikaanse promosiefoto's van pre-31 Desember 1975 hier oplaai en gebruik? [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:56, 3 Augustus 2026 (UTC) :{{ping|JMK}}, ek het gekyk wie van my vriende daar buite kan help... Nie hierdie keer nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:27, 3 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:JMK|JMK]] vir moderne fotos is dit is beter en makliker om die kopiereghouer van 'n foto (die een wat die foto geneem het) te vra om dit onder 'n gebruikbare lisensie (vir wiki Commons) vry te stel (soos CC-BY-SA, of CC0) as om vir 50 jaar te wag. ::Vir ouer fotos, moet ons maar wag as ons nie die fotograaf kan kontak en vra om dit met 'n vrye lisensie vrystel nie. So ja, enige foto meer as 50 jaar na die publikasiedatum kan ons hier gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:36, 4 Augustus 2026 (UTC) == Sintaksfoute soos op 1 Augustus == Gemeenskap: [https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&view=project Sintaksfoute] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:55, 4 Augustus 2026 (UTC) t2tnds8bym1peplsu6ukxgiy1of5haz 0 5472 2922364 2921387 2026-08-05T14:03:33Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922364 wikitext text/x-wiki [[Lêer:South African national anthem (1997), Government Gazette of South Africa.pdf|duimnael|Die Nasionale lied van Suid-Afrika in die Suid-Afrikaanse staatskoerant, 1997]] [[Lêer:South African national anthem.oga|duimnael|Nasionale lied van Suid-Afrika]] [[Lêer:State Arrival and Dinner for President Nelson Mandela in 1994.webm|duimnael|“[[Die Stem van Suid-Afrika]]” en “[[Nkosi Sikelel' iAfrika]]” word deur ’n Amerikaanse militêre orkes in 1994 as deel van ’n amptelike staatsbesoek van die Suid-Afrikaanse president [[Nelson Mandela]] aan die Amerikaanse hoofstad [[Washington, D.C.]] saam opgevoer]] Die '''Nasionale lied van Suid-Afrika''' is sedert 1996 ’n samevoeging van “[[Die Stem van Suid-Afrika]]” en “[[Nkosi Sikelel' iAfrika]]” (God seën Afrika) en is in 1997 as [[Suid-Afrika]] se [[Volkslied|nasionale volkslied]] goedgekeur. Die onderskeie verse is in die vyf mees gebruikte [[Tale in Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse tale]] ([[Afrikaans]], [[Engels]], [[Suid-Sotho]], [[Xhosa]] en [[Zoeloe]])<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.sahistory.org.za/article/national-anthem |title=National anthem |publisher=sahistory.org.za |accessdate=23 Mei 2017}}</ref> en die lied bestaan uit twee dele in verskillende toonhoogtes. Die eerste twee verse is ontleen aan “Nkosi Sikelel' iAfrika”, terwyl die laaste twee aan “Die Stem van Suid-Afrika” ontleen is, met die laaste vers wat heeltemal verander is. Die eerste twee lyne van die eerste vers is in Xhosa, die volgende twee in Zoeloe, gevolg deur Suid-Sotho in die tweede vers, Afrikaans in die derde vers en Engels in die vierde. Die komitee wat vir die nuwe komposisie verantwoordelik was het bestaan uit Anna Bender, Elize Botha, [[Richard Cock]], Dolf Havemann (sekretaris), Mzilikazi Khumalo (voorsitter), Mazisi Kunene, John Lenake, [[Fatima Meer]], Khabi Mngoma, Wally Serote, Johan de Villiers en Jeanne Zaidel-Rudolph.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.augustademist.com/2015/04/south-african-national-anthem-history-record/ |title=The South African National Anthem: a history on record |author=Swellendam Guesthouse B&B {{!}} Augusta de Mist |date=13 April 2015 |accessdate=31 Desember 2018 |archive-date= 1 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101002950/http://www.augustademist.com/2015/04/south-african-national-anthem-history-record/ |url-status=dead }}</ref> Die nasionale lied van Suid-Afrika is ’n saamvoeging van nuwe Engelse lirieke met uittreksels van die 19de-eeuse lied “Nkosi Sikelel' iAfrika”, wat deur [[Enoch Sontonga]] gekomponeer is, en die Afrikaanse lied “Die Stem van Suid-Afrika” wat vanaf die laat 1930’s tot die middel 1990’s as die nasionale volkslied van Suid-Afrika gedien het.<ref name=NYT1938>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/1938/06/03/archives/south-africa-will-play-two-anthems-hereafter.html |title=South Africa Will Play Two Anthems Hereafter |date=3 Junie 1938 |work=[[The New York Times]] |location=[[New York]] |accessdate=31 Oktober 2018 |page=10}}</ref> Vanaf 1994 tot 1997 het albei liedere in hul volledige weergawe langs mekaar as nasionale volksliedere van Suid-Afrika gedien.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.dac.gov.za/national-anthem |title=National Anthem |publisher=[[Departement van Kuns en Kultuur]], Regering van Suid-Afrika |accessdate=13 Oktober 2018 |archive-date=13 Oktober 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181013213113/http://www.dac.gov.za/national-anthem |url-status=dead }}</ref> Na die Nasionale lied van Suid-Afrika word gereeld verwys as “Nkosi Sikelel' iAfrika” (weens sy eerste woorde), maar dit was nog nooit sy amptelike naam nie; dit staan as “Nasionale lied van Suid-Afrika” bekend. Dit is in 2017 deur ''The Economist'' as die beste nasionale volkslied wêreldwyd benoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2017-12-27-nkosi-sikelel-iafrika-is-worlds-favourite-national-anthem/ |title=Nkosi Sikelel' iAfrika is world's favourite national anthem |publisher=Times Live |date=27 Desember 2017}}</ref> == Struktuur == Die feit dat dit van toonhoogte verander en met ’n ander sleutel eindig (van G-major na D-major), ’n kenmerk wat dit met die Italiaanse en die Filippynse volksliedere deel,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://nationalanthems.me/south-africa-die-stem-van-suid-afrika-nkosi-sikelel-iafrika/ |title=South Africa – National Anthem of South Africa (Die Stem van Suid-Afrika/Nkosi Sikelel' iAfrika) |publisher=NationalAnthems.me |accessdate=27 November 2011 |archive-date=15 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180515084311/http://nationalanthems.me/south-africa-die-stem-van-suid-afrika-nkosi-sikelel-iafrika/ |url-status=dead }}</ref> maak dit in komposisionele opsig ongewoon. Die lirieke maak gebruik van die vyf mees verspreide tale in Suid-Afrika – Xhosa (eerste vers, eerste twee lyne), Zoeloe (eerste vers, laaste twee lyne), Suid-Sotho (tweede vers), Afrikaans (derde vers) en Engels (laaste vers). Die lirieke word in hierdie tale gesing, onafhanklik van die sanger se [[moedertaal]]. Die eerste helfte is saamgestel deur [[Mzilikazi Khumalo]]<ref name="page4" /> en die laaste helfte deur [[Jeanne Zaidel-Rudolph]], wat ook die laaste vers geskryf het.<ref name=page4>{{en}} {{cite web |url=http://www.nationalanthems.info/za~4.gif |title=National anthem of South Africa |date=1997 |page=4 |accessdate=20 Februarie 2018}}</ref><ref name="Samro" /> == Geskiedenis == === Agtergrond === Vanaf die laat 1940’s tot die vroeë 1990’s was Suid-Afrika onder die [[Apartheid]]sbeleid, ’n algemeen veroordeelde stelsel van geïnstitusionaliseerde rasseskeiding en diskriminasie gebaseer op wit oorheersing en die onderdrukking van die swart meerderheid ten voordeel van die politieke en ekonomies dominante Afrikanerminderheid en ander blankes. Gedurende Apartheid het “Die Stem van Suid-Afrika” as nasionale volkslied van Suid-Afrika gedien, wat kort ook net “Die Stem” genoem is, ’n [[Afrikaans]]e lied wat die [[Voortrekkers]] en hul [[Groot Trek]] beskryf. “Die Stem” is ’n gedig wat deur [[C.J. Langenhoven]] in 1918 geskryf en in 1921 deur die dominee [[M.L. de Villiers]] getoonset is.<ref name="History">{{en}} {{cite web |url=http://www.info.gov.za/aboutgovt/symbols/anthem.htm |title=SA National Anthem History |accessdate=21 Oktober 2007 |archive-date=31 Mei 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130531001625/http://www.info.gov.za/aboutgovt/symbols/anthem.htm |url-status=dead }}</ref> “Die Stem van Suid-Afrika” was in der waarheid Langenhoven se bekendste enkele werk. Dit was ook De Villiers se gedenkwaardigste toonsetting. Later het die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie]] sowel “[[God Save the Queen|God save the King]]” as “Die Stem” aan die einde van hul daaglikse uitsendings gespeel. Dit is die eerste keer in die openbaar gesing met die amptelike hysing van die [[Vlag van Suid-Afrika|landsvlag]] op 31 Mei 1928, maar dit was eers op 2 Mei 1957 dat die regering “Die Stem” as die amptelike volkslied aanvaar het. As “The Call of South Africa” is dit mettertyd ook in [[Engels]] gesing. “Die Stem” het tussen 1938 en 1957 saam met “[[God Save the Queen|God Save the King/Queen]]” as nasionale volkslied gedien,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.thepresidency.gov.za/pebble.asp?relid=265 |title=The Presidency: National Anthem |accessdate=6 Junie 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120525005311/http://www.thepresidency.gov.za/pebble.asp?relid=265 |archive-date=25 Mei 2012 |df=dmy-all}}</ref> en daarna tot in 1994 alleenlik as nasionale volkslied van Suid-Afrika. “Die Stem van Suid-Afrika” is saamgestel uit agt verse (die oorspronklike vier in Afrikaans en vier in Engels – ’n vertaling van die Afrikaanse s’n met enkele veranderinge). Dit is selde volledig gesing; die eerste vers was die bekendste en is soms met die laaste vers gesing. Met die einde van apartheid in die jare negentig het die argitekte van die oorgang na ’n nuwe bedeling egter besef dat daar ’n nuwe nasionale lied sou moes kom wat vir almal aanvaarbaar is, waardeur die toekomstige status van “Die Stem van Suid-Afrika” bevraagteken is, aangesien die voorheen benadeeldes nie sou aanklank vind nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/books/99/09/19/reviews/990919.19carlint.html |title=Master of His Fate |website=archive.nytimes.com}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/1994/05/08/weekinreview/symbols-new-south-africa-first-emblems-unity-little-something-for-everyone.html |title=Symbols/The New South Africa; The First Emblems of Unity: A Little Something for Everyone |first=Bill |last=Keller |publisher=[[The New York Times]]}}</ref> Dit is uiteindelik as die nasionale volkslied behou, alhoewel “Nkosi Sikelel' iAfrika”, ’n Xhosa-lied wat deur die Anti-Apartheidsbeweging gebruik is, die tweede nasionale volkslied met gelyke regte geword het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/1994/04/28/world/the-south-african-vote-the-voting-blacks-seizing-their-moment-liberation-day.html |title=THE SOUTH AFRICAN VOTE: THE VOTING; Blacks Seizing Their Moment: Liberation Day |author=Bill Keller |publisher=[[The New York Times]]}}</ref> “Nkosi Sikelel' iAfrika” is in 1897 deur die Metodistiese onderwyser [[Enoch Sontonga]] gekomponeer. Dit was oorspronklik ’n kerklied maar het later ’n simbool van politieke weerstand teen Apartheid geword. Die Suid-Afrikaanse regering het in 1994 albei liedjies as gelykwaardige nasionale volksliedere goedgekeur, toe hulle tydens [[Nelson Mandela]] se inhuldiging gespeel is.<ref name=Carlin153>{{en}} {{cite book |last=Carlin |first=John |title=Playing the Enemy |year=2008 |publisher=Penguin |location=New York |isbn=978-1-59420-174-5 |pages=147, 153}}</ref> Vir die [[Rugbywêreldbeker 1995]] het [[Morné du Plessis]] voorgestel dat die [[Springbokke]] al die woorde van “Nkosi Sikelel' iAfrika” aanleer, en, volgens hul instrukteur Anne Munnik, het “hulle dit met baie trots gedoen”.<ref name=Carlin173>{{en}} {{cite book |last=Carlin |first=John |title=Playing the Enemy |year=2008 |publisher=Penguin |location=New York |isbn=978-1-59420-174-5 |pages=173–178}}</ref> === Ontstaan === Die gebruik van twee nasionale volksliedere was ’n omslagtige reëling, aangesien die volledige opvoering van albei sowat vyf minute geneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/1996/03/28/world/johannesburg-journal-will-rugby-embrace-or-crush-a-dainty-flower.html |title=Johannesburg Journal;Will Rugby Embrace, or Crush, a Dainty Flower? |author=Donald G. McNeil |date=28 Maart 1996 |publisher=[[The New York Times]]}}</ref> Dit is reggestel toe Suid-Afrika se dubbele volksliedere vroeg in 1997 in verkorte vorme saamgevoeg is<ref name=Siemon>{{en}} {{cite web |url=http://flatint.blogspot.com/2013/10/the-south-african-national-anthem.html |title=flatint: The South African National Anthem: a history on record |first=Siemon |last=Allen |date=15 Oktober 2013 |publisher=BlogSpot |accessdate=17 April 2018}}</ref> om die huidige nasionale volkslied te skep. Deur die twee volksliedere saam te voeg – en alle Suid-Afrikaners te laat begryp dat dit ’n lied van seënbede en glorie onder die helderblou hemel van Suid-Afrika is – is ’n kompromis bereik in die edelste tradisie van versoening. Die nuwe nasionale volkslied is tydens ’n opening van die [[Parlement van Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse Parlement]] in Februarie 1997 gespeel,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.c-span.org/video/?78694-1/south-african-parliament-opening |title=South African Parliament Opening |website=C-SPAN.org}}</ref> en is op 10 Oktober 1997 in die Suid-Afrikaanse Staatskoerant gepubliseer.<ref name="Siemon" /> Gedurende die saamstelling van die nuwe nasionale volkslied is deur die Suid-Afrikaanse president Nelson Mandela voorgestel dat dit nie langer as 1 minuut en 48 sekondes lank mag wees.<ref name="Siemon" /> Die nuwe Engelse lirieke is van die laaste vier lyne van die eerste vers van “Die Stem van Suid-Afrika” oorgeneem en sal hoop in die Suid-Afrikaanse samelewing ná die einde van apartheid weerspieël. Lyne wat aan die twee vorige volksliedere ontleen is, is verander om meer inklusief te wees, en dit het nie eksplisiet verwys na spesifieke bevolkingsgroepe van die land nie. Dus is lyne van die apartheidsvolkslied se eerste vers wat na die Voortrekkers se Groot Trek verwys, weggelaat, aangesien “dit die ervaring van slegs een deel” van die Suid-Afrikaanse samelewing was.<ref name="Samro">{{en}} {{cite web |url=http://www.samro.org.za/node/298 |title=The national anthem is owned by everyone |publisher=South African Music Rights Organisation |date=17 Junie 2012 |accessdate=13 Maart 2013 |archive-date=13 Maart 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313093626/http://www.samro.org.za/node/298 |url-status=dead }}</ref><ref name="Siemon" /> Net so is die woorde “Woza Moya” uit “Nkosi Sikelel' iAfrika” weggelaat, aangesien dit ’n eksplisiete Christelike verwysing pleks van ’n algemene godsdienstige verwysing is,<ref name="Samro" /> en derhalwe vir Suid-Afrikaners met ’n ander geloof, veral Suid-Afrikaanse [[Moslem]]s en [[Jode in Suid-Afrika]], nie aanvaarbaar sou wees nie.<ref name="Siemon" /> ’n Nuwe vers wat in geeneen van die twee liedjies bestaan nie is ook bygevoeg. Die Engelse weergawe van “Die Stem van Suid-Afrika” was minder bekend as die Afrikaanse weergawe en kon dus met min beswaar of omstredenheid verander word.<ref name="Siemon" /> Vervolgens was die Engelse deel van die nuwe Suid-Afrikaanse volkslied die een waarvan die grootste deel van die lirieke van die vorige weergawe verander is.<ref name="Siemon" /> === Kritiek === In onlangse jare het veral die Afrikaanse deel van die Suid-Afrikaanse volkslied kritiek deurgeloop, aangesien dit oorspronklik deel was van die volkslied van Suid-Afrika wat tydens die apartheidsera gebruik is;<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.pressreader.com/south-africa/post/20140723/282067685059813 |title=PressReader.com – Connecting People Through News |website=www.pressreader.com}}</ref> veral die [[Economic Freedom Fighters]] het weens dié gedeelte se konneksie vir sy verwydering gepleit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://city-press.news24.com/Voices/the-surreal-moment-when-a-harlem-choir-sings-die-stem-for-winnie-20180413 |title=The surreal moment when a Harlem choir sings Die Stem for Winnie |publisher=News24}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thesouthafrican.com/south-african-anthem-best-in-the-world/ |title=Nkosi Sikelel' iAfrika named best national anthem in the world |work=The South African |first=Alexis |last=Haden |date=27 Desember 2017 |access-date= 3 September 2020 |archive-date=20 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920211145/https://www.thesouthafrican.com/south-african-anthem-best-in-the-world/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thesouthafrican.com/eff-calls-for-removal-of-die-stem-on-120th-anniversary-of-enoch-sontongas-death/ |title=EFF calls for removal of Die Stem on 120th anniversary of Enoch Sontonga's death |work=The South African |first=Alexis |last=Haden |date=18 April 2017 |access-date= 3 September 2020 |archive-date=12 Desember 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181212023507/https://www.thesouthafrican.com/eff-calls-for-removal-of-die-stem-on-120th-anniversary-of-enoch-sontongas-death/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/die-stem-adulterates-nkosi-sikelel-iafrika-eff-20170418 |title=Die Stem adulterates Nkosi Sikelel iAfrika – EFF |publisher=News24 |access-date= 3 September 2020 |archive-date=12 Junie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612184718/https://www.news24.com/SouthAfrica/News/die-stem-adulterates-nkosi-sikelel-iafrika-eff-20170418 |url-status=dead }}</ref> Ander verdedig die insluiting van die Afrikaanse vers en wys daarop dat dit hoofsaaklik opgeneem is as gevolg van die wense van die eerste Suid-Afrikaanse president ná apartheid, Nelson Mandela, wat die opname daarvan as ’n versoeningsmaatreël vir die toekoms van Suid-Afrika bedoel het.<ref>{{en}} {{cite news |url=https://www.sowetanlive.co.za/news/2015-09-27-eff-missing-the-plot-on-die-stem/ |title=EFF ‘missing the plot’ on Die Stem |newspaper=[[The Sowetan]] |date=27 September 2015}}</ref><ref name="Carlin153" /><ref name="Carlin173" /> == Inhoud == Die [[Zoeloe]]- of [[Xhosa]]-weergawe van “Nkosi Sikelel' iAfrika” (God seën Afrika) word gebruik vir die eerste vers, terwyl die Suid-Sotho-weergawe die tweede vers van die nasionale lied vorm. Die derde en vierde verse bestaan uit ’n [[Afrikaans]]e en Engelse deel van “Die Stem”. {|border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" | ! scope="col" style="background:#efefef;" | Lirieke van die volkslied ! scope="col" style="background:#efefef;" | Vertaal in Afrikaans |- ! scope="row" style="background:#efefef;" | Xhosa |''Nkosi sikelel' iAfrika'' <br /><!-- -->''Maluphakanyisw' uphondo lwayo,'' |Here, seën Afrika <br /><!-- -->Mag haar gees opstyg, |- ! scope="row" style="background:#efefef;" | Zoeloe |''Yizwa imithandazo yethu,'' <br /><!-- -->''Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.'' |Hoor ons gebede aan, <br /><!-- -->Here, seën ons, haar kinders. |- ! scope="row" style="background:#efefef;" | Suid-Sotho |''Morena boloka setjhaba sa heso,'' <br /><!-- -->''O fedise dintwa le matshwenyeho,'' <br /><!-- -->''O se boloke, O se boloke setjhaba sa heso,'' <br /><!-- -->''Setjhaba sa, South Afrika — South Afrika.'' |God, ons vra U om ons nasie te beskerm, <br /><!-- -->Gryp in en beëindig alle konflikte. <br /><!-- -->Beskerm ons, beskerm ons nasie, <br /><!-- -->ons nasie, Suid-Afrika – Suid-Afrika. |- ! scope="row" style="background:#efefef;" | Afrikaans |colspan="2" |<div style="margin:0 auto;text-align:left;width:fit-content;width:-moz-fit-content;width:-webkit-fit-content;"> ''Uit die blou van onse hemel,'' <br /><!-- -->''Uit die diepte van ons see,'' <br /><!-- -->''Oor ons ewige gebergtes'' <br /><!-- -->''Waar die kranse antwoord gee,''</div> |- ! scope="row" style="background:#efefef;" | Engels |''Sounds the call to come together,'' <br /><!-- -->''And united we shall stand,'' <br /><!-- -->''Let us live and strive for freedom'' <br /><!-- -->''In South Africa our land.'' |Klink die oproep om saam te kom, <br /><!-- -->en verenig sal ons staan. <br /><!-- -->Kom ons leef en streef na vryheid <br /><!-- -->in Suid-Afrika ons land! |} == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|National anthems of South Africa|Nasionale lied van Suid-Afrika}} * {{en}} [http://www.info.gov.za/aboutgovt/symbols/anthem.htm Anthem of South Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130531001625/http://www.info.gov.za/aboutgovt/symbols/anthem.htm |date=31 Mei 2013 }} – Suid-Afrikaanse regeringswebwerf. * {{en}} [http://www.anc.org.za/misc/nkosi.html Nkosi Sikelel' iAfrika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19971017161018/http://www.anc.org.za/misc/nkosi.html |date=17 Oktober 1997 }} – ANC se werf. * {{en}} [http://www.national-anthems.org/history.htm History of national anthems] * [http://www.mieliestronk.com/ Mieliestronk] – Mieliestronk-webwerf vir inligting en opvoeding. {{Normdata}} [[Kategorie:Musiek van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Nasionale simbole van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Volksliedere]] lz4k10vuhzxivw30dv4v0dkq3y0w82d 0 6109 2922366 2921696 2026-08-05T14:20:59Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922366 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Republiek Nauru |volle_naam = <small>''Republic of Naoero'' ([[Engels]])<br />''Ripublik Naoero'' ([[Nauruaans]])</small> |algemene_naam = Nauru |beeld_vlag = Flag of Nauru.svg |beeld_wapen = Coat of arms of Nauru (2020).svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Nauru on the globe (Polynesia centered).svg |leuse = ''God's will first''<br /><small>''([[Engels]] vir: "God se wil eerste")''</small> |volkslied = ''[[Naoero Bwiema]]''<br /><small>''(Nauruaans vir: "Nauru, ons tuisland")''</small><br /><center>[[Lêer:Nauru Bwiema instrumental.ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Engels]] en [[Nauruaans]] |hoofstad = Geen ''([[de jure]])''<br />[[Yaren]] ''([[de facto]])'' {{Koördinate|0|33|S|166|55|O}} |latd = 0 |latm = 33 |latNS = S |longd = 166 |longm = 55 |longEW = O |grootste_stad = [[Yaren]] |regeringsvorm = Unitêre parlementêre<br />[[republiek]] onder 'n<br />onpartydige demokrasie<ref>{{en}} {{cite web |url=https://constituteproject.org/constitution/Nauru_2015.pdf?lang=en |title=Nauru's Constitution of 1968 with Amendments through 2015 |publisher=Constitute Project |accessdate=3 Augustus 2026}}</ref> |leiertitels = <br /><br />• [[President]]<br />• [[Adjunkpresident]] |leiername = [[David Adeang]]<br />[[Lionel Aingimea]] |oppervlak_rang = 238^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 21<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nauru/|title=Nauru|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=29 Januarie 2026|archive-date=12 Augustus 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210812172003/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nauru/|url-status=dead}}</ref> |oppervlakmi² = 8,1 |persent_water = 0,57 |bevolking_skatting = 9&nbsp;892<ref name="CIA" /> |bevolking_rang = 222^ste |bevolking_skatting_jaar = 2024 |bevolking_sensus = 10&nbsp;084<ref>{{en}} {{cite web |url=https://prism.spc.int/nauru/PublicDocuments/Census/Nauru_2011_Census_Report_FINAL.pdf |title=National Report on Population ad Housing |publisher=Nauruaanse Statistiekkantoor |accessdate=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924120203/http://www.spc.int/prism/nauru/PublicDocuments/Census/Nauru_2011_Census_Report_FINAL.pdf |archive-date=24 September 2015}}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2011 |bevolkingsdigtheid = 471 |bevolkingsdigtheidmi² = 1&nbsp;221 |bevolkingsdigtheidrang = 20^ste |BBP_PPP = $154&nbsp;miljoen<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/publications/weo/weo-database/2025/april/weo-report?c=836&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&sy=2025&ey=2027&ssm=0&scsm=1&ssd=1&scc=1&ssc=1&sic=0&sort=country&ds=.&br=0 |title=Nauru |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2025 |accessdate=3 Augustus 2026}}</ref> |BBP_PPP_rang = 192^ste |BBP_PPP_jaar = 2026 |BBP_PPP_per_kapita = $11&nbsp;356<ref name=imf2 /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 119^de |BBP = $174&nbsp;miljoen<ref name=imf2 /> |BBP_rang = 195^ste |BBP_jaar = 2026 |BBP_per_kapita = $12&nbsp;810<ref name=imf2 /> |BBP_per_kapita_rang = 75^ste |onafhanklikheidstipe = • van [[Australië]],<br />[[Nieu-Seeland]] en die<br />[[Verenigde Koninkryk]] |onafhanklikheidsgebeure = |onafhanklikheidsdatums = van VN-trusteeskap<br /><br /><br />[[31 Januarie]] [[1968]] |MOI = 0,703<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |title=Human Development Report 2025 |publisher=United Nations Development Programme |date=6 Mei 2025 |accessdate=3 Augustus 2026}}</ref> |MOI_rang = 124^ste |MOI_jaar = 2023 |MOI_kategorie = {{kleur|#090|hoog}} |Gini = 32,4<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=NR |title=Gini index – Nauru |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=3 Augustus 2026}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2012 |Gini_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |geldeenheid = [[Australiese dollar]] |geldeenheid_kode = AUD |land_kode = NR |tydsone = |utc_afwyking = [[UTC+12:00|+12]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+12:00|+12]] |internet_domein = [[.nr]] |skakelkode = 674 |voetskrif = }} '''Nauru''' ([[Engels]] ''Naoero'', [nɑːˈuːruː], {{Audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Nauru.wav|luister}} of [ˈnaʊruː]; [[Nauruaans]]: ''Naoero'', [ˈnao̯ɛro]), amptelik die '''Republiek Nauru''' (Engels: ''Republic of Naoero'', Nauruaans: ''Ripublik Naoero''), voorheen ''Pleasant Island'' (letterlik: "aangename eiland"), is 'n klein [[eilandstaat]] in die [[Stille Oseaan]] en [[Oseanië]] net suid van die [[ewenaar]]. Die koraaleiland van 21&nbsp;km² is deur [[fosfaat]]mynbou erg verwoes, en fosfaatreserwes is nou byna uitgeput. Nauru, wat jare gelede een van die welvarendste nasies wêreldwyd was, kon die bates van die fosfaatmynbou nie winsgewend belê nie en is vandag weer een van die [[ontwikkelende land]]e. Die eiland beslaan 'n oppervlakte van 21&nbsp;km² en het in 2024 'n bevolking van 9&nbsp;892 gehad.<ref name="CIA" /> Engels en Nauruaans is die twee amptelike tale en die [[Australiese dollar]] is die amptelike geldeenheid. Klein hoeveelhede fosfaat, [[piesang]]s en [[Kokospalm|kokosprodukte]] is die hoofsaaklike uitvoerprodukte. [[Australië]] se ambassades neem die diplomatieke verteenwoordiging vir Nauru in die buiteland waar. ''[[De jure]]'' het Nauru geen [[hoofstad]] of stede nie; die parlement en regering van Nauru is in [[Yaren]] gesetel, wat ''[[de facto]]'' as hoofstad beskou word. [[Lêer:Nauru-parliament.jpg|duimnael|links|Die parlement van Nauru]] [[Lêer:Nauru Denigomodu-Nibok.jpg|duimnael|links|Die distrikte Denigomodu en Nibok]] Met 'n oppervlakte van net 21&nbsp;km² is Nauru die derde kleinste land ná die [[Vatikaanstad]] en [[Monaco]], die kleinste land in die Stille Oseaan en Oseanië, die kleinste land buite [[Europa]], die kleinste eilandstaat, en die kleinste [[republiek]]. Daarbenewens het dit met 'n bevolking van 9&nbsp;892 (in 2024) die wêreld se tweede kleinste bevolking ná die Vatikaanstad. As gevolg van sy sterk afhanklikheid van Australië word Nauru dikwels as 'n soort satellietstaat beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rnz.co.nz/national/programmes/ninetonoon/audio/201759087/pacific-correspondent-mike-field |title=Pacific correspondent Mike Field |work=Radio New Zealand |date=18 Junie 2015 |accessdate=28 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221121932/https://www.rnz.co.nz/national/programmes/ninetonoon/audio/201759087/pacific-correspondent-mike-field |archive-date=21 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sbs.com.au/news/nauru-s-former-chief-justice-predicts-legal-break-down |title=Nauru's former chief justice predicts legal break down |work=SBS News |publisher=Special Broadcasting Service |date=13 Maart 2014 |accessdate=28 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200226073155/https://www.sbs.com.au/news/nauru-s-former-chief-justice-predicts-legal-break-down |archive-date=26 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2015/oct/28/this-is-abyans-story-and-it-is-australias-story |title=This is Abyan's story, and it is Australia's story |author=Ben Doherty |work=[[The Guardian]] |date=28 Oktober 2015 |accessdate=28 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102092401/https://www.theguardian.com/australia-news/2015/oct/28/this-is-abyans-story-and-it-is-australias-story |archive-date=2 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Geografie == [[Lêer:Nauru satellite.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Nauru]] [[Lêer:Nauru map english.svg|duimnael|links|Kaart van Nauru]] Nauru bestaan uit net een [[atol]] van sowat 21&nbsp;km² met 'n omvang van 19&nbsp;km en 'n middellyn van 6&nbsp;km. Die eiland lê slegs 51&nbsp;km suid van die ewenaar, halfweg tussen [[Honolulu]] en [[Sydney]]. Die eiland se kuslyn word hoofsaaklik deur 'n sandstrand gevorm. 'n Binnelandse [[landbou]]gordel van enkele honderd meter breedte lewer piesangs, [[pynappel]]s, kokospalms en [[groente]] op. 'n Plato van rotse vorm die hartland van Nauru, waar fosfaat in oop myne ontgin word. Die [[mynbou]] laat 'n verwoeste landskap agter. Nauru lê in die ooste van [[Papoea-Nieu-Guinee]], in die suide van die [[Gefedereerde State van Mikronesië]], in die weste van [[Kiribati]] en in die noorde van die [[Salomonseilande]]. == Klimaat == Nauru se klimaat is tropies, met 'n gemiddelde temperatuur van 27,5&nbsp;°C en 'n gemiddelde [[reën]]val van 1&nbsp;500&nbsp;mm (met uiterstes tussen sowat 100 en 4&nbsp;500&nbsp;mm). Die reënseisoen tussen November en Februarie gaan gepaard met 'n hoë lugvogtigheid van tot by 85%. == Bevolking == Van die bevolking van 9&nbsp;892 (2024) is slegs sowat die helfte inheemse Nauruers. Die res is Europese en Chinese werknemers betrokke by die fosfaatmynbou en mense van ander eilande in die Suidelike Stille Oseaan, veral van [[Kiribati]] en Tuvalu. Die inwoners is hoofsaaklik [[Protestantisme|Protestante]], sowat 30% is [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katoliek]]. Die groot welvaart, wat die Nauruers danksy die fosfaatmynbou dekades lank kon geniet, het ook 'n nadelige invloed op die gesondheid van die bevolking, waarvan sowat 30% nou [[Suikersiekte|diabeetlyers]] is. == Geskiedenis == [[Lêer:Nauru Annexation Germany 1888.jpg|duimnael|links|Anneksasie deur die [[Duitse Keiserryk]] in 1888]] [[Lêer:Nauru Island under attack by Liberator bombers of the Seventh Air Force.jpg|duimnael|links|Nauru tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]]]] Die geskiedenis van die eerste [[mens]]like nedersettings is tans nie bekend nie. Waarskynlik is skipbreukelinge die eerste bewoners van die eiland. Die eerste Europese ontdekker van Nauru is die [[Engelse]] kaptein John Fearn wat hier in die jaar 1798 voet aan wal sit. Hy noem dit vanweë sy natuurskoon ''Pleasant Island'' ("aangename eiland") en eers sowat negentig jaar later word hierdie naam ten gunste van Nauru verander. Vanaf 1830 doen [[walvis]]vaarders gereeld by Nauru aan om vars proviand te kry en saam met hulle kom ontvlugte strafgevangenes en deserteurs na die eiland om hier 'n bestaan as strandgoedjagters te vind. In die sewentigerjare van die 19de eeu stig Duitse handelaars die eerste handelsposte; hulle slaag daarin om Nauru in die jaar 1888 by die Duitse protektoraat van die [[Marshalleilande]] te laat inlyf. Duitse en Amerikaanse sendelinge begin in 1899 met die kerstening van die inwoners. Met die ontdekking van Nauru se ryke fosfaatafsettings in 1900 begin 'n nuwe tydperk op die eiland. Die [[Duitsers]] en Britte stig in 1906 'n maatskappy wat met die fosfaatmynbou begin. Die inheemse bevolking baat baie min by hierdie ekonomiese aktiwiteite, en die swaar werk in die myne word deur buitelanders, veral Gilberteilanders en Chinese, gedoen. Tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]] beset Australiese troepe in 1914 Nauru en 1919 word die eiland 'n mandaatgebied van die [[Volkerebond]]. Australië is volgens 'n ooreenkoms met die [[Verenigde Koninkryk]] en [[Nieu-Seeland]] verantwoordelik vir die administrasie van Nauru. Ook tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] beset vreemde troepe die eiland. Die [[Japanners]] land op die eiland, terwyl Duitse oorlogskepe dit al vroeër onder vuur bestook het. Naastenby die hele bevolking word as dwangarbeiders na die [[Karoline-eilande]] geneem, waar een derde van hulle beswyk. Die oorlewendes keer in 1946 terug. Op 31 Januarie 1968 verkry Nauru, wat sedertdien die kleinste republiek ter wêreld is, [[onafhanklikheid]] en word 'n spesiale lid van die [[Britse Statebond]]. Die fosfaatmynboumaatskappy word in 1970 genasionaliseer. In 1993 sluit Nauru en Australië 'n ooreenkoms wat Nauru AUS$ 107 miljoen skadevergoeding vir ekologiese verwoesting as gevolg van die fosfaatmynbou toeken. In 1999 word Nauru 'n lid van die [[Verenigde Nasies]] en 'n gewone lid van die Britse Statebond. Vandag huisves Nauru volgens 'n ooreenkoms met Australië 'n vlugtelingekamp vir asielsoekers wat nog geen verblyfsvergunning gekry het nie; die reëling is deel van Australië se "Pasifiese oplossing" vir die asielprobleem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-45327058 |title=Nauru refugees: The island where children have given up on life |publisher=[[BBC]] |date=1 September 2018 |accessdate=28 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111215155/https://www.bbc.com/news/world-asia-45327058 |archive-date=11 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Administratiewe afdelings === [[Lêer:Nauru-districts-fr.svg|duimnael|Kaart van Nauru se distrikte]] {| |- style="vertical-align:top;" | {| class="wikitable sortable" |- class="hintergrundfarbe6" ! No. || Distrik || Vroeëre naam || Oppervlakte<br />([[Hektaar|ha]]) || Bevolking<br />(2011) || Aantal dorpe || Bevolkingsdigtheid/ha |- | style="text-align:right;"| 1 || Aiwo || Aiue || style="text-align:right;"| 110 || style="text-align:right;"| 1&nbsp;220 || style="text-align:right;"| 8 || style="text-align:right;"| 11,1 |- | style="text-align:right;"| 2 || Anabar || Anebwor || style="text-align:right;"| 150 || style="text-align:right;"| 452 || style="text-align:right;"| 15 || style="text-align:right;"| 3,0 |- | style="text-align:right;"| 3 || Anetan || Añetañ || style="text-align:right;"| 100 || style="text-align:right;"| 587 || style="text-align:right;"| 12 || style="text-align:right;"| 5,9 |- | style="text-align:right;"| 4 || Anibare || Anybody || style="text-align:right;"| 310 || style="text-align:right;"| 226 || style="text-align:right;"| 17 || style="text-align:right;"| 0,7 |- | style="text-align:right;"| 5 || Baitsi || Beidi, Baiti || style="text-align:right;"| 120 || style="text-align:right;"| 513 || style="text-align:right;"| 15 || style="text-align:right;"| 4,3 |- | style="text-align:right;"| 6 || Boe || Boi || style="text-align:right;"| 50 || style="text-align:right;"| 851 || style="text-align:right;"| 4 || style="text-align:right;"| 17,0 |- | style="text-align:right;"| 7 || Buada || Arenibok || style="text-align:right;"| 260 || style="text-align:right;"| 739 || style="text-align:right;"| 14 || style="text-align:right;"| 2,8 |- | style="text-align:right;"| 8 || Denigomodu || Denikomotu || style="text-align:right;"| 118 || style="text-align:right;"| 1&nbsp;804 || style="text-align:right;"| 17 || style="text-align:right;"| 15,3 |- | style="text-align:right;"| 9 || Ewa || Eoa || style="text-align:right;"| 120 || style="text-align:right;"| 446 || style="text-align:right;"| 12 || style="text-align:right;"| 3,7 |- | style="text-align:right;"| 10 || Ijuw || Ijub || style="text-align:right;"| 110 || style="text-align:right;"| 178 || style="text-align:right;"| 13 || style="text-align:right;"| 1,6 |- | style="text-align:right;"| 11 || Meneng || Meneñ || style="text-align:right;"| 310 || style="text-align:right;"| 1&nbsp;380 || style="text-align:right;"| 18 || style="text-align:right;"| 4,5 |- | style="text-align:right;"| 12 || Nibok || Ennibeck || style="text-align:right;"| 160 || style="text-align:right;"| 484 || style="text-align:right;"| 11 || style="text-align:right;"| 3,0 |- | style="text-align:right;"| 13 || Uaboe || Ueboi || style="text-align:right;"| 80 || style="text-align:right;"| 318 || style="text-align:right;"| 6 || style="text-align:right;"| 3,0 |- | style="text-align:right;"| 14 || Yaren || Moqua || style="text-align:right;"| 150 || style="text-align:right;"| 747 || style="text-align:right;"| 7 || style="text-align:right;"| 4,0 |- style="background: #CCC;" | class="sortbottom" |&nbsp;|| '''Nauru''' || Naoero || style="text-align:right;"| 2&nbsp;120 || style="text-align:right;"| 10&nbsp;084 || style="text-align:right;"| 169 || style="text-align:right;"| 4,8 |} |} == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Bronnelys == ; Algemeen * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Nauru|title=Nauru|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=3 Augustus 2026}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nauru/|title=Nauru|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=3 Augustus 2026}} ; Mynbou * {{en}} {{cite book |last1 = Gowdy |first1 = John M. |last2 = McDaniel |first2 = Carl N. |year=2000 |title=Paradise for Sale: A Parable of Nature |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-22229-8 }} * {{en}} {{cite book |last1 = Williams |first1 = Maslyn |last2 = Macdonald |first2 = Barrie |title= The Phosphateers |url= |year=1985 |publisher= Melbourne University Press |location= |isbn=0-522-84302-6}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} * {{en}} {{Wikivoyage}} * {{en}} [http://www.nauru.gov.nr/ Amptelike webwerf van die Nauruaanse regering] {{Lande van Oseanië}} {{Normdata}} [[Kategorie:Britse Statebond]] [[Kategorie:Nauru| ]] [[Kategorie:Voormalige Duitse kolonies]] 2yzhcc8qllx0nilckzjc8s9hqd8ftxe 4 9568 2922508 2557837 2026-08-06T09:30:37Z SpesBona 2720 + Onafhanklikheidsdag in beide Bolivië (1825) en Jamaika (1962) 2922508 wikitext text/x-wiki <!-- Only uncomment ONE image at a time [[Lêer:Bolivia flag large.png|100px|Flag of Bolivia]] [[Lêer:Bin-ladin-pdb-corner.jpg|100px|Title: "Bin Ladin Determined To Strike in US"]] [[Lêer:Berners-Lee.jpg|100px|Tim Berners-Lee]] [[Lêer:Jamaica coat medium.gif|100px|Jamaican coat of arms]] [[Lêer:Francis II.jpg|100px|Francis II, Holy Roman Emperor]] [[Lêer:Little boy.jpg|100px|Little Boy]] --> '''[[6 Augustus]]''': [[Onafhanklikheid]]sdag in beide [[Bolivië]] ([[1825]]) en [[Jamaika]] ([[1962]]); [[Verheerliking van Jesus]] (Westelike [[Christendom]]). [[Lêer:Atomic cloud over Hiroshima - NARA 542192 - Edit.jpg|regs|125px|Die ontploffingswolk ná die val van Little Boy op Hirosjima]] * [[258]] – [[Pous Sixtus II]] sterf 'n marteldood op bevel van die [[Romeinse Ryk|Romeinse keiser]] [[Valerianus]]. * [[1928]] – Gebore: [[Andy Warhol]], [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] kunstenaar. * [[1962]] – [[Jamaika]] word van die [[Verenigde Koninkryk]] onafhanklik. * [[1945]] – Die Verenigde State laat 'n [[Kernwapen|atoombom]], ("'''[[Little Boy]]'''") op [[Hirosjima]], [[Japan]], val met tussen 90&nbsp;000 en 200&nbsp;000 sterftes tot gevolg. * [[2002]] – [[Moncton]] word die eerste [[Kanada|Kanadese]] stad wat amptelik tweetalig is. 5fruubv59aj2j0uhklkg1njp4kwal92 0 11206 2922509 1788050 2026-08-06T09:31:17Z AFM 21229 2922509 wikitext text/x-wiki Die term '''mengtaal''' ([[Engels (taal)|Engels]]: ''mixed language'') word dikwels gebruik om na pidgin- en kreooltale te verwys, aangesien hulle invloede van 'n aantal tale toon - daar is byvoorbeeld [[Afrikatale]] wat 'n gemengde woordeskat van inheemse, [[Engels]]e en [[Portugees|Portugese]] oorsprong het. Taalvermenging is egter nie beperk tot [[kreooltaal|kreool-]] en pidgintale nie. Hierdie verskynsel tree gereeld op wanneer twee of meer tale langs mekaar gepraat word, soos byvoorbeeld ook in [[Suid-Afrika]]. Andrew Geddes Bain staan bekend as die skrywer van 'n toneelstuk - ''[[Kaatje Kekkelbek]], or Life among the Hottentots'' - wat op [[5 November]] [[1838]] vir die eerste keer in [[Grahamstad]] opgevoer is en nie net sy spot dryf met die werk van Britse sendelinge (veral dié van dr. Philip) nie, maar ook die tweetaligheid in Suid-Afrika se Kaapkolonie deur 'n humoristiese oog sien: {{cquote| ''My name is Kaatje Kekkelbek,<br /> ''I come from Katrivier,'' <br /> ''Daar is van water geen' gebrek'', <br /> ''But scarce of wine and beer.'' <br /> ''Myn A B C at Ph'lipes school'' <br /> ''I learnt a kleine beetje,'' <br /> ''But left it just as great a fool'' <br /> ''As gekke Tante Meitje.'' }} Ook die huidige woordeskat van Engels weerspieël sy wisselvallige geskiedenis; die oorspronklik suiwer Angel-Saksiese taal bevat na die verowering deur die Franstalige Noormanne en die Grieks-Latynse [[neologisme]]s van die klassisisme nou meer Romaanse as Germaanse woorde. Met die afskaling van [[Afrikaans]] in die jare negentig en die opkoms van 'n mengtaal onder baie Afrikaanstaliges, wat dikwels ''Afrish'' of ''Engfrikaans'' genoem word, word 'n debat oor die moontlike bedreiging vir Afrikaans as 'n kultuurtaal in die Afrikaanstalige gemeenskap gehou. Ook ander tale in die wêreld ondergaan die invloed van die oorheersende posisie wat Engels verwerf het, veral in die media. In [[Nederland]] word byvoorbeeld oor ''Nederengels'' gepraat. {{wikt|mengtaal}} {{Normdata}} [[Kategorie:Taal]] [[Kategorie:Taalkunde]] jyjxa6105he8shldh80etk29rlr5e7h 0 11566 2922465 2908000 2026-08-06T04:45:20Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922465 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Republiek Senegal |volle_naam = <small>جمهورية السنغال<br />''Jumhūriyya al-Sinigāl'' ([[Arabies]])<br />''République du Sénégal'' ([[Frans]])<br />𞤈𞤫𞤲𞤣𞤢𞥄𞤲𞤣𞤭 𞤅𞤫𞤲𞤫𞤺𞤢𞥄𞤤𞤭<br />''Renndaandi Senegaali'' ([[Fula]])<br />''Réewum Senegaal'' ([[Wolof]])</small> |algemene_naam = Senegal |beeld_vlag = Flag of Senegal.svg |beeld_wapen = Coat of arms of Senegal (official version).svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Location Senegal AU Africa.svg |leuse = ''Un Peuple, Un But, Une Foi''<br /><small>''(Frans vir: "Een volk, een doel, een geloof")''</small> |volkslied = ''[[Le Lion rouge]]''<br /><small>''(Frans vir: "Die rooi leeu")''</small><br /><center>[[Lêer:National Anthem of Senegal.ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Frans]]<br /><small>'''Nasionale tale''': [[Arabies]], [[Fula]], [[Jola-Fonyi]], [[Mandinka]], [[Serer]], [[Soninke]] en [[Wolof]]<ref name="Grondwet">{{en}} {{cite web |url=https://www.constituteproject.org/constitution/Senegal_2016.pdf?lang=en |title=Senegal's Constitution of 2001 with Amendments through 2016 |publisher=Constitute Project |accessdate=28 Mei 2026}}</ref> |hoofstad = [[Dakar]] {{Koördinate|14|40|N|17|25|W}} |latd = 14 |latm = 40 |latNS = N |longd = 17 |longm = 25 |longEW = W |grootste_stad = [[Dakar]] |regeringsvorm = Unitêre presidensiële<br />grondwetlike [[republiek]] |leiertitels = <br />• [[Lys van Presidente van Senegal|President]]<br />• [[Eerste Minister]]<br />• President van die<br />Nasionale Vergadering |leiername = [[Bassirou Diomaye Faye]]<br />[[Ahmadou Al Aminou Lo]]<br /><br />[[Ousmane Sonko]] |oppervlak_rang = 88^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 196&nbsp;722<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/senegal/|title=Senegal|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=18 Januarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260118055435/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/senegal/|archive-date=18 Januarie 2026|url-status=dead}}</ref> |oppervlakmi² = 75&nbsp;955 |persent_water = 2,1 |bevolking_skatting = 18&nbsp;847&nbsp;519<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2024 |bevolking_rang = 67^ste |bevolking_sensus = 16&nbsp;627&nbsp;000 |bevolking_sensus_jaar = 2016 |bevolkingsdigtheid = 95,8 |bevolkingsdigtheidmi² = 248,1 |bevolkingsdigtheidrang = 134^ste |BBP_PPP = $112,138&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/publications/weo/weo-database/2025/april/weo-report?c=722&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&sy=2025&ey=2027&ssm=0&scsm=1&ssd=1&scc=1&ssc=1&sic=0&sort=country&ds=.&br=0 |title=Senegal |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2025 |accessdate=28 Mei 2026}}</ref> |BBP_PPP_rang = 100^ste |BBP_PPP_jaar = 2026 |BBP_PPP_per_kapita = $5&nbsp;692<ref name="imf2" /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 150^ste |BBP = $36,784&nbsp;miljard<ref name="imf2" /> |BBP_rang = 103^de |BBP_jaar = 2026 |BBP_per_kapita = $1&nbsp;867<ref name="imf2" /> |BBP_per_kapita_rang = 154^ste |onafhanklikheidstipe = • Republiek<br />• van [[Frankryk]]{{smallsup|a}}<br />• van [[Frankryk]]{{smallsup|b}}<br />• Onttrekking aan die<br />[[Mali-Federasie]]<br />• Ontbinding van<br />[[Senegambië]]<br />• Huidige grondwet |onafhanklikheidsgebeure = |onafhanklikheidsdatums = <br />[[25 November]] [[1957]]<br />[[4 April]] [[1960]]<br />[[20 Junie]] [[1960]]<br /><br />[[20 Augustus]] [[1960]]<br /><br />[[30 September]] [[1989]]<br />[[22 Januarie]] [[2001]] |MOI = {{wins}} 0,530<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |title=Human Development Report 2025 |publisher=United Nations Development Programme |date=6 Mei 2025 |accessdate=28 Mei 2026}}</ref> |MOI_rang = 169^ste |MOI_jaar = 2023 |MOI_kategorie = {{kleur|#990000|laag}} |Gini = 36,2<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=SN |title=Gini index – Senegal |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=28 Mei 2026}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2021 |Gini_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |geldeenheid = [[Wes-Afrikaanse CFA-frank|CFA-frank]] |geldeenheid_kode = XOF |land_kode = SN |tydsone = GMT |utc_afwyking = [[UTC±00:00|±0]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC±00:00|±0]] |internet_domein = [[.sn]] |skakelkode = 221 |voetskrif = a. met [[Frans-Soedan]] binne die [[Mali-Federasie]].<br />b. as Frans-Soedan met Senegal binne die [[Mali-Federasie]]. }} '''Senegal''' ([[Arabies]]: السنغال, ''al-Sinigāl''; [[Fula]]: 𞤅𞤫𞤲𞤫𞤺𞤢𞥄𞤤𞤭, ''Senegaali''; [[Frans]]: ''Sénégal'', {{Audio|Fr-Sénégal.ogg|luister}}; [[Serer]]: ''Senegaal; ''[[Wolof]]: ''Senegaal''), amptelik die '''Republiek Senegal''' (Arabies: جمهورية السنغال, ''Jumhūriyya al-Sinigāl''; Frans: ''République du Sénégal''; Fula: 𞤈𞤫𞤲𞤣𞤢𞥄𞤲𞤣𞤭 𞤅𞤫𞤲𞤫𞤺𞤢𞥄𞤤𞤭, ''Renndaandi Senegaali''; Wolof: ''Réewum Senegaal''), is 'n [[land]] suid van die [[Sénégalrivier]] in [[Wes-Afrika]]. Senegal word begrens deur die [[Atlantiese Oseaan]] in die weste, [[Mauritanië]] in die noorde, [[Mali]] in die ooste en [[Guinee]] en [[Guinee-Bissau]] in die suide. [[Gambië]] vorm 'n [[enklawe]] binne Senegal om die [[Gambiërivier]] vir meer as 300&nbsp;km in die binneland in. Die [[Kaap Verde]]-eilandgroep lê ongeveer 560&nbsp;km wes van die Senegalese kus af. [[Lêer:Satellite image of Senegal in May 2002.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-Satellietbeeld van Senegal]] Senegal beslaan 'n oppervlakte van 196&nbsp;722&nbsp;km² en het in 2024 'n bevolking van 18&nbsp;847&nbsp;519 gehad.<ref name="CIA" /> Die [[hoofstad]] en grootste stad is [[Dakar]] aan die westelikste punt van die Afrikavasteland. Sedert 2014 word in [[Diamniadio]] 'n tweede [[regeringsetel]] opgerig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-44574969 |title=Unravelling the mystery of Akon's Wakanda |publisher=[[BBC]] |date=23 Junie 2018 |accessdate=30 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191205012332/https://www.bbc.com/news/world-africa-44574969 |archive-date=5 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Ander belangrike stede sluit in [[Thiès]] en [[Touba]]. Senegal vorm die mees westelike land op die vasteland van die [[Ou Wêreld]] en [[Afrika-Eurasië]].<ref>{{en}} Janet H. Gritzner, Charles F. Gritzner – 2009, Senegal – bl. 8</ref> Die [[kremetart]]boom en die [[leeu]] vorm die twee nasionale simbole van Senegal; albei is in erkenning aan dié land se ryk natuurlewe gekies.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Senegal |title=Senegal |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=28 Mei 2026}}</ref> Die gebied van Senegal vorm sedert die 12de eeu deel van die [[Islam]]itiese wêreld en is sedertdien deur verskeie Afrikaryke oorheers. In 1895 het dit 'n [[Franse koloniale ryk|Franse kolonie]] geword en in 1946 deel van die [[Franse Unie]]. Op 4 April 1959 het Senegal saam met Mali die [[Mali-Federasie]] gevorm en op 4 April 1960 van [[Frankryk]] onafhanklik geword, maar dié federasie is reeds op 20 Augustus 1960 weer ontbind. Op 1 Februarie 1982 het Senegal saam met Gambië die [[Senegambië|Senegambiese Konfederasie]] gestig, wat op 30 September 1989 weer ontbind is nadat Gambië geweier het om nader aan 'n unie te beweeg. Senegal spog met 'n stabiele demokrasie en ekonomiese groei. Dit is 'n lid van die [[Afrika-unie]], die [[Ekonomiese Gemeenskap van Wes-Afrika-state]] (ECOWAS) en die [[Organisasie van Islamitiese Samewerking]] (OIS). == Etimologie == Die landsnaam is afgelei van die Sénégalrivier wat dié land in die noorde en ooste begrens. Die naam "Senegal" is dalk ontleen aan die Wolof-woord ''Sunuu Gaal'' wat "ons boot" beteken. Volgens 'n ander teorie het die naam sy oorsprong in 'n Portugese transliterasie van die Zenaga, ook bekend as Sanhaja, se naam of 'n kombinasie van die opperste godheid in die Serer-godsdiens (Rog Sene) en ''o gal'' wat "waterliggaam" in die Serer-taal beteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://theculturetrip.com/africa/senegal/articles/the-real-story-behind-senegals-name/ |title=The Real Story Behind Senegal's Name |publisher=Culture Trip |author=Beetle Holloway |date=31 Mei 2018 |accessdate=6 Desember 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221206024446/https://theculturetrip.com/africa/senegal/articles/the-real-story-behind-senegals-name/ |archive-date=6 Desember 2022 |url-status=dead}}</ref> == Geskiedenis == [[Lêer:Wassu Stone Cirles shaunamullally 02.jpg|duimnael|links|Prehistoriese megaliete in Senegal]] [[Lêer:WestAfrica1625.png|duimnael|links|Kaart van Wes-Afrika in 1625]] [[Lêer:Guillaume Delisle Senegambia 1707.jpg|duimnael|links|Kaart van Senegambië in 1707]] [[Lêer:Marchands d'esclaves de Gorée-Jacques Grasset de Saint-Sauveur mg 8526.jpg|duimnael|links|upright|[[Slawerny|Slawehandelaars]] op [[Gorée]], 18de eeu]] [[Lêer:Senegal Gorée island harbor.jpg|duimnael|links|Senegal se Gorée-eilandhawe net suid van Dakar, vroeër die sentrum van slawehandel in Wes-Afrika]] Argeologiese ontdekkings in die hele gebied dui aan dat Senegal in prehistoriese tye bewoon was. Islam, die dominante geloof in Senegal, kom vir die eerste keer na die gebied in die 11de eeu, toe die Almoravide-dinastie van Noord-Afrika veldtogte in die hedendaagse Senegal geloods het. Vandag is 95% van die land se bevolking [[Moslem]]s. In die 13de en 14de eeue kom die gebied onder die invloed van die Mandingo-ryke oos daarvan; die Jolof-ryk van Senegal word ook in die tydperk gestig. Van die ander mededingende ryke sluit in Mali en Songhai. Verskeie [[Europa|Europese]] moondhede soos [[Portugal]] en [[Nederland]] kom na die gebied vanaf die 15de eeu, totdat [[Frankryk]] in besit kom van wat 'n belangrike vertrekpunt binne die Atlantiese [[Slawerny|slawehandel]] sou word. Geriewe op die eiland [[Gorée]] net suid van Dakar getuig tot vandag toe daarvan. Tydens die [[Sewejarige Oorlog]] (1756–1763) is die gebied van Senegal deur die [[Koninkryk van Groot-Brittanje]] beset en met die daaropvolgende [[Verdrag van Parys (1763)|Verdrag van Parys in 1763]] deur Frankryk afgestaan. Nadat Frankryk die jonge [[Verenigde State van Amerika]] tydens die [[Amerikaanse Onafhanklikheidsoorlog]] (1775–1783) teen die [[Verenigde Koninkryk]] ondersteun het, het Senegal met die [[Vrede van Parys (1783)|Vrede van Parys in 1783]] 'n Franse kolonie geword, terwyl Gambië by die [[Britse Ryk]] ingelyf is. Tussen 1902 en 1904 het die kortstondige [[Senegambië en Niger]] onder Franse koloniale gesag bestaan. In Januarie 1959 smelt Senegal en [[Frans-Soedan]] saam om die [[Mali-Federasie]] te vorm wat ten volle onafhanklik word op 20 Junie 1960, as 'n uitvloeisel van die "Onafhanklikheid en oordrag van mag"-ooreenkoms wat op 4 April 1960 met Frankryk geteken is. As gevolg van politieke struikelblokke ontbind die Federasie op 20 Augustus 1960. Senegal en Frans-Soedan (herdoop tot die Republiek Mali) verklaar onafhanklikheid. Léopold Sédar Senghor word in Augustus 1960 verkies as Senegal se eerste president. Hy het die teks van die Senegalese volkslied, ''Le Lion rouge'' ("Die rooi leeu"), persoonlik geskryf. Ná die ontbinding van die Mali-Federasie regeer president Léopold Sédar Senghor en eerste minister Mamadou Dia saam in 'n parlementêre stelsel. In Desember 1962 lei hulle politieke wedywering tot 'n [[staatsgreep]]poging deur eerste minister Dia. Hoewel dit sonder bloedvergieting onderdruk is, word Dia gearresteer en tronk toe gestuur. Senegal neem 'n nuwe [[grondwet]] aan wat die president se mag konsolideer. In 1980 besluit president Senghor om uit die politiek te tree en handig die leisels in 1981 aan sy keuropvolger, Abdou Diouf, oor. Senegal verenig met Gambië in 'n nominale konfederasie, [[Senegambië]], op 1 Februarie 1982. Die unie word egter in 1989 ontbind. Ten spyte van vredesamesprekinge bots 'n suidelike separatistegroep in die [[Casamance]]-omgewing sedert 1982 sporadies met regeringsmagte. Senegal het 'n lang geskiedenis van deelname in internasionale vredebewaring. Abdou Diouf was president tussen 1981 en 2000. Hy moedig breër politieke deelname aan, verminder regeringsbetrokkenheid by die [[ekonomie]] en verbreed Senegal se diplomatieke betrekkinge, veral met ander [[ontwikkelende land]]e. Binnelandse politiek loop per geleentheid oor tot straatgeweld, grensspanning en 'n gewelddadige separatiste beweging in die suidelike streek, Casamance. Nogtans versterk Senegal sy verbintenis tot [[demokrasie]] en [[menseregte]]. Diouf dien vier termyne as president. In die presidensiële verkiesing van 2000 word hy verslaan, in 'n vrye en regverdige verkiesing, deur opposisieleier [[Abdoulaye Wade]]. Senegal ondervind sy tweede vreedsame oorgang in mag en die eerste van een politieke party tot 'n ander. Op 22 Januarie 2001 is die vierde en huidige [[grondwet]] van Senegal na 'n referendum goedgekeur. Op 30 Desember 2004 kondig president Abdoulaye Wade aan dat hy 'n vredesverdrag met die separatistegroep in die Casamancegebied sou teken. President Macky Sall het in Desember 2012 vredesgesprekke met rebelle in [[Rome]] gevoer.<ref>{{en}} [http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=135&regionSelect=2-Southern_Africa# "Uppsala Conflict Data Program: Senegal: Casamance, In-depth Developments since 2005"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304222507/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=135&regionSelect=2-Southern_Africa |date=4 Maart 2016}}, ''Conflict Encyclopedia''</ref> In Maart 2012 is [[Macky Sall]] tot nuwe president van Senegal verkies en het Abdoulaye Wade opgevolg. Hierdie vreedsame en demokratiese oorgang is deur baie buitelandse waarnemers, soos die [[Europese Unie]], verwelkom en as 'n voorbeeld vir Afrika geloof.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-17514530 |title=Senegal proud of peaceful election after Macky Sall win |publisher=[[BBC]] |author=Thomas Fessy |date=26 Maart 2012 |accessdate=28 Mei 2026}}</ref> Tydens die 2019-verkiesings is Sall herkies vir 'n verminderde termyn van vyf jaar.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-47400711 |title=Senegal election: President Macky Sall wins second term |publisher=[[BBC]] |date=28 Februarie 2019 |accessdate=28 Mei 2026}}</ref> Van 3 Maart 2021 is Senegal deur massaproteste geraak ná die inhegtenisname van [[Ousmane Sonko]] weens beweerde verkragting en mishandeling tydens die [[Covid-19-pandemie]]. In Junie 2023 het die reaksie op die proteste verskerp, volgens [[Amnestie Internasionaal]] is 23 mense dood, waarvan die meeste deur polisiepatrone of gewapende polisiemedewerkers.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2023/06/12/world/africa/senegal-protests.html |title=‘The State Killed My Brother’: Senegal in Uproar After Deadly Protests |publisher=[[The New York Times]] |author=Elian Peltier |date=12 Junie 2023 |accessdate=28 Mei 2026}}</ref> Die 2024-presidentsverkiesing is deur [[Bassirou Diomaye Faye]], wat pleks van die geskorste Sonko gestaan het, van die PASTEF gewen en hy is op 2 April 2024 ingesweer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.france24.com/en/africa/20240402-senegal-s-youngest-president-faye-to-take-office-pledging-reforms |title=Bassirou Diomaye Faye sworn in as Senegal's new president |publisher=[[France 24]] |date=2 April 2024 |accessdate=28 Mei 2026}}</ref> Een dag later het die nuwe president die opposisieleier Ousmane Sonko tot nuwe eerste minister benoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.france24.com/en/africa/20240403-senegal-president-names-opposition-leader-ousmane-sonko-as-pm |title=Senegal President Faye names opposition leader Ousmane Sonko as prime minister |publisher=[[France 24]] |date=3 April 2024 |accessdate=28 Mei 2026}}</ref> In Mei 2026 het president Diomaye Faye hom met [[Ahmadou Al Aminou Lo]] vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.france24.com/en/africa/20260525-senegal-president-names-economist-lo-as-prime-minister-after-sonko-ouster |title=Senegal's President Faye names economist as prime minister after Sonko ouster |publisher=[[France 24]] |date=25 Mei 2026 |accessdate=28 Mei 2026}}</ref> == Geografie == [[Lêer:Senegal-kaart.png|duimnael|Kaart van Senegal]] Senegal is geleë aan die weste van die Afrika-vasteland. Die [[Sahara]]woestyn is net noord een oos van van Senegal geleë en word deur die gelyknamige rivier van dié land geskei; Senegal maak dus deel uit van [[Afrika suid van die Sahara]]. Die noorde word deur die minder droë en meer vrugbare [[Sahel]] gekenmerk en die suide deur die [[Soedan (gebied)|Soedangebied]]. Laasgenoemde ontvang meer [[reën]]val as die Sahel en is geskik vir [[landbou]]. Die Senegalese landskap bestaan hoofsaaklik uit golwende sanderige vlaktes van die westelike Sahel wat tot voetheuwels in die suidooste styg. Hier word ook Senegal se hoogste punt aangetref, 'n andersins naamlose 581&nbsp;m hoë punt naby [[Nepen Diakha]]. Die noordelike grens word gevorm deur die Sénégalrivier, ander riviere sluit in die [[Gambiarivier|Gambia]] en die [[Casamancerivier]]. Die hoofstad Dakar lê op die [[Cap-Vert]]-skiereiland, die mees westelike punt van die Afrikavasteland. === Klimaat === [[Lêer:Senegal map of Köppen climate classification.svg|duimnael|links|Klimaatsones in Senegal volgens die [[Köppen-klimaatklassifikasie]]]] [[Lêer:River gambia Niokolokoba National Park.gif|duimnael|Die [[Gambiërivier]] kronkel deur die Niokolokoba Nasionale Park, Senegal]] Senegal beskik oor 'n tropiese [[klimaat]] met aangename warmte dwarsdeur die jaar met goed gedefinieerde droë en vogtige seisoene wat die gevolg is van noordoostelike [[winter]]winde en suidwestelike [[somer]]winde. Die droë seisoen (Desember tot April) word oorheers deur warm en droë harmattan-winde. Dakar se jaarlikse [[reën]]val van omtrent 600&nbsp;mm kom tussen Junie en Oktober voor wanneer die gemiddelde temperature wissel tussen maksimaal 30&nbsp;°C (86&nbsp;°F) en minimaal 24,2&nbsp;°C (75,6&nbsp;°F); die kwik bereik tussen Desember en Februarie 'n maksimum van 25,7&nbsp;°C (78,3&nbsp;°F) en 'n minimum van 18&nbsp;°C (64,4&nbsp;°F).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.senegal.climatemps.com/ |title=Dakar, Senegal Climate Information&nbsp;– ClimateTemp.info, Making Sense of Average Monthly Weather & Temperature Data with Detailed Climate Graphs That Portray Average Rainfall & Sunshine Hours |publisher=ClimaTemps.com |date=22 Julie 2011 |accessdate=29 Maart 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190906163404/http://www.senegal.climatemps.com/ |archive-date= 6 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Binnelandse temperature is hoër langs die kus (byvoorbeeld is die gemiddelde daaglikse temperatuur in Kaolack en Tambacounda 30&nbsp;°C (86&nbsp;°F) en 32,7&nbsp;°C (90,9&nbsp;°F), onderskeidelik, vergelyk met Dakar se 23,2&nbsp;°C (73,8&nbsp;°F),<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.worldclimate.com/ |title=Weather rainfall and temperature data |publisher=World Climate |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511124427/http://www.worldclimate.com/ |archive-date=11 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en die reënval styg aansienlik verder suid, met jaarliks hoogstens 1500&nbsp;mm (59,1&nbsp;in) in sommige gebiede. In die verre binneland van Tambacounda, veral langs die grens met Mali waar die woestyn begin, kan die kwik tot 54&nbsp;°C (129,2&nbsp;°F) styg. Die noordelikste gedeelte van die land beskik amper oor 'n warm woestynklimaat, die sentrale gedeelte het 'n warm halfdroë-klimaat en die suidelikste gedeelte 'n tropiese nat en droë-klimaat. Senegal is hoofsaaklik 'n sonnige en droë land. === Administratiewe verdeling === [[Lêer:Senegal, administrative divisions in colour 2.svg|duimnael|Die 14 Senegalese streke of regions]] [[Lêer:Ziguinchor10.JPG|duimnael|Die ''Conseil Régional''-gebou in Ziguinchor. Streke, in teenstelling met departmente of arrondissements (maar soos gemeentes), definier administratiewe en politieke mag in Senegal.]] Senegal is onderverdeel in 14 streke of ''regions'',<ref>{{en}} [http://www.statoids.com/usn.html Statoids page on Senegal] (let wel dat op 10 September 2008 drie nuwe streke gestig is).</ref> elkeen word deur 'n ''Conseil Régional'' (plaaslike raad) geadministreer wat deur die bevolking op ''Arrondissement''-vlak verkies word. Die land is verder verdeel in 45 ''Départements'', 113 ''Arrondissements'' (geen van hulle het 'n administratiewe funksie nie) en ''Collectivités Locales'', wat administratiewe beamptes kies.<ref>{{en}} [http://www.uael.sn/article.php3?id_article=32 List of current local elected officials] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070819053719/http://www.uael.sn/article.php3?id_article=32 |date=19 Augustus 2007 }} van ''Union des Associations d' Elus Locaux (UAEL) du Sénégal''.</ref><ref>{{fr}} [http://www.demarches.gouv.sn/collectivites-locales/pdf/code-collec-locales-sen.pdf Code des collectivités locales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511042009/http://www.demarches.gouv.sn/collectivites-locales/pdf/code-collec-locales-sen.pdf |date=11 Mei 2011 }}, Loi n° 96-06 du 22 mars 1996.</ref> Tot dusver is al die streeksname van hul plaaslike hoofstede ontleen. {| class="wikitable sortable" |- bgcolor=#ACE1AF ! Streek !! Hoofstad ! Oppervlakte<br />(km²) ! Bevolking<br />(2013-sensus)<br /><ref>{{en}} [http://www.geohive.com/cntry/senegal.aspx Senegal] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150419181654/http://www.geohive.com/cntry/senegal.aspx |date=19 April 2015 }} op GeoHive.</ref> |- | Dakar || [[Dakar]] ||align="right"| 547 ||align="right"| 3&nbsp;137&nbsp;196 |- | Ziguinchor || [[Ziguinchor]] ||align="right"| 7&nbsp;352 ||align="right"| 549&nbsp;151 |- | Diourbel || [[Diourbel]] ||align="right"| 4&nbsp;824 ||align="right"| 1&nbsp;497&nbsp;455 |- | Saint-Louis || [[Saint-Louis]] ||align="right"| 19&nbsp;241 ||align="right"| 908&nbsp;942 |- | Tambacounda || [[Tambacounda]] ||align="right"| 42&nbsp;364 ||align="right"| 681&nbsp;310 |- | Kaolack|| [[Kaolack]] ||align="right"| 5&nbsp;357 ||align="right"| 960&nbsp;875 |- | Thiès || [[Thiès]] ||align="right"| 6&nbsp;670 ||align="right"| 1&nbsp;788&nbsp;864 |- | Louga || [[Louga]] ||align="right"| 24&nbsp;889 ||align="right"| 874&nbsp;193 |- | Fatick || [[Fatick]] ||align="right"| 6&nbsp;849 ||align="right"| 835&nbsp;352 |- | Kolda || [[Kolda]] ||align="right"| 13&nbsp;771 ||align="right"| 714&nbsp;392 |- | Matam || [[Matam]] ||align="right"| 29&nbsp;445 ||align="right"| 562&nbsp;539 |- | Kaffrine || [[Kaffrine]] ||align="right"| 11&nbsp;262 ||align="right"| 566&nbsp;992 |- | Kédougou || [[Kédougou]] ||align="right"| 16&nbsp;800 ||align="right"| 152&nbsp;357 |- | Sédhiou || [[Sédhiou]] ||align="right"| 7&nbsp;341 ||align="right"| 452&nbsp;944 |} Plaaslike administrateurs word almal aangestel en is verantwoordelik aan die president. == Politiek == [[Lêer:Senegal2.jpg|duimnael|links|Hutte op die platteland]] [[Lêer:Bassirou Diomaye Faye in Yokohama (cropped).jpg|duimnael|upright|Bassirou Diomaye Faye dien sedert 2024 as president van Senegal]] Senegal is 'n [[republiek]] met 'n kragtige presidensie; die president is vroeër elke sewe jaar verkies – in 2001 aangepas tot elke vyf jaar – deur universele volwasse [[stemreg]]. Die huidige president en [[staatshoof]] is [[Bassirou Diomaye Faye]]. Senegal het ook 80 [[politieke party]]e wat bydra tot die ontwikkeling van die land deur suksesvolle oorgang na demokrasie. Die eenkamer-parlement bestaan uit die nasionale vergadering met 150 lede wat afsonderlik van die president verkies word. Tussen 1999 en 2001 en weer vanaf 2007 tot 2012 het Senegal ook oor 'n senaat beskik, maar op 19 September 2012 het die wetgewers besluit om die Senegalese senaat af te skaf ten doeleinde om $15 miljoen te bespaar.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://bigstory.ap.org/article/senegal-votes-do-away-senate-save-money |title=SENEGAL VOTES TO DO AWAY WITH SENATE TO SAVE MONEY |publisher=Associated Press |accessdate=20 September 2012 |archive-date=16 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130216123734/http://bigstory.ap.org/article/senegal-votes-do-away-senate-save-money |url-status=dead}}</ref> 'n Enkelhuiswetgewer en 'n regverdige en onafhanklike regbank bestaan ook in Senegal. Die land se hoogste howe wat met sake-aangeleenthede handel is die grondwetlike raad en die geregshof waarvan die lede deur die president benoem word. Senegal het 'n reputasie vir deursigtigheid in regeringsoptrede. Die vlak van ekonomiese [[korrupsie]] wat die ontwikkeling van die ekonomieë in ander dele van die wêreld benadeel het is laag. Vandag het Senegal 'n demokratiese politieke kultuur gebou op een van die mees suksesvolle demokratiese oorgange in Afrika. Senegal erken en respekteer alle kulture, gelowe en tradisies. Volgens Transparency International se ranglys van [[korrupsie]] kon Senegal sy posisie as een van min Afrikalande sedert 2012 verbeter en word nou op dieselfde vlak as [[Hongarye]] en [[Belarus]] geplaas.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=Transparency International |url=https://www.transparency.org/news/feature/corruption_perceptions_index_2017 |title=2017 Korrupsie-persepsie-index |accessdate=30 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511131023/https://www.transparency.org/news/feature/corruption_perceptions_index_2017 |archive-date=11 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In 2008 is Senegal op die 12de plek binne die Ibrahim Indeks van Afrika-regering geplaas. Toe die Noord-Afrikaanse lande in 2009 by die Indeks ingesluit is, het Senegal se posisie in 2008 effens versleg tot die 15de plek (met [[Tunisië]], [[Egipte]] en [[Marokko]] wat hoër geranglys is). In 2012 het Senegal se plek in die Ibrahim Indeks van Afrika-regering om een punt op die 16de van 52 Afrikalande plek versleg. Volgens die 2018-indeks vir 2017 het Senegal op die 10de plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=Ibrahim Index of African Governanc |url=http://s.mo.ibrahim.foundation/u/2018/11/27173840/2018-Index-Report.pdf?_ga=2.101615105.1288282487.1548859270-607973936.1548859270 |title=2017 Ibrahim Indeks van Afrika-regering |accessdate=30 Januarie 2019}}</ref> {{Sienook|Lys van Presidente van Senegal}} === Buitelandse betrekkinge === [[Lêer:Ministere des affaires etrangere ( senegal ).jpg|duimnael|Senegal se Ministerie van Buitelandse Sake in Dakar]] Senegal geniet 'n hoë reputasie in baie internasionale organisasies en was tweemaal 'n niepermanente lid van die [[Verenigde Nasies]] se [[Veiligheidsraad]], in 1988–1989 en 2015–2016. Dit is verkies tot die Verenigde Nasies se Menseregtekommissie in 1997. Senegal beskik oor goeie verhoudinge met [[Weste]]rse lande, veral Frankryk en die Verenigde State, en dié land is ook 'n kragtige voorstander daarvan dat [[ontwikkelde land]]e die Derde Wêreld meer sal ondersteun. Senegal is deel van die [[Ekonomiese Gemeenskap van Wes-Afrika-state]] (ECOWAS). Daarbenewens is Senegal ook 'n lid van die [[Afrika-unie]] (AU) en die Gemeenskap van Sahel-Sahara-state, en vervolgens geïntegreer in die hoofliggame van die internasionale gemeenskap. == Ekonomie == [[Lêer:SenegalStreet.jpg|duimnael|Straatverkopers in Senegal]] Senegal se ekonomie steun veral op [[mynbou]], [[konstruksie]], [[toerisme]], [[vissery]] en landbou wat die vernaamste bronne van inkomste vorm. In 2017 het die ekonomie met omtrent 7% tenoor 2016 gegroei. Van die belangrikste handelsvennote vir uitvoer (2017-syfers) sluit in Mali (14,8%), [[Switserland]] (11,4%), [[Indië]] (6%), [[Ivoorkus]] (5,3%), [[Verenigde Arabiese Emirate]] (5,1%), Gambië (4,2%) en [[Spanje]] (4,1%). Vennote vir invoer is Frankryk (16,3%), [[Volksrepubliek China]] (10,4%), [[Nigerië]] (8%), [[Indië]] (7,2%), [[Nederland]] (4,8%) en Spanje (4,2%).<ref name="CIA" /> Senegal het in 2017 goedere ter waarde van $2,362 miljard uitgevoer – in vergelyking met 2016 se $2,498 miljard. Die vernaamste uitvoere sluit in [[vis]], [[grondboontjie]]s, [[ruolie]]produkte, [[Fosfaat|fosfate]] en [[katoen]]. In dieselfde jaar het Senegal goedere ter waarde van $5,217 miljard ingevoer, tenoor 2016 se $4,966 miljard. Die belangrikste invoere is kos en drank, kapitaalgoedere en [[Brandstof|brandstowwe]].<ref name="CIA" /> In Januarie 1994 onderneem Senegal 'n moedige en ambisieuse ekonomiese hervormingsprogram met die ondersteuning van die internasionale donateur gemeenskap. Die hervormings neem 'n aanvang met 'n 50 persent devaluasie van Senegal se geldeenheid, die [[Wes-Afrikaanse CFA-frank|CFA-frank]], wat teen 'n vaste koers met die voormalige Franse [[franc]] en tans die [[euro]] gekoppel is. Regeringsprysbeheer en subsidies word stelselmatig afgetakel. Nadat die land se ekonomie in 1993 met 2,1 persent gekrimp het, voer Senegal 'n belangrike ommekeer uit, danksy die hervormingsprogram, met reële groei in [[Bruto binnelandse produk|BBP]] van gemiddeld vyf persent per jaar in die periode 1995–2001. Jaarlikse [[inflasie]] is verminder na onder een persent, maar styg weer na 'n geskatte 3,3 persent in 2001. Beleggings styg stewig van 13,8 persent van BBP in 1993 tot 16,5 persent in 1997. As 'n lid van die [[Ekonomiese Gemeenskap van Wes-Afrika-state]] (ECOWAS) werk Senegal vir groter streeksintegrasie met gelykvormige eksterne [[tarief|tariewe]]. Senegal het ook reeds teen 1996 volle [[Internet]]verbinding bewerkstellig en daardeur 'n miniopbloei in [[inligtingstegnologie]]-gebaseerde dienste bewerkstellig. Privaat aktiwiteit bedra nou 82% van BBP. Aan die negatiewe kant staar Senegal die ernstige stedelike probleme in die gesig van kroniese [[werkloosheid]], strydlustige [[Vakbond|vakunies]], [[jeugmisdaad]] en [[dwelm]]verslawing.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.chinadaily.com.cn/hellochina/helloSenegal2009/2009-09/01/content_8643211.htm |title=Economy of Senegal |website=www.chinadaily.com.cn |accessdate=30 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181127124554/http://www.chinadaily.com.cn/hellochina/helloSenegal2009/2009-09/01/content_8643211.htm |archive-date=27 November 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Demografie == [[Lêer:Senegal-demography.png|duimnael|Senegal se bevolkingsgroei (1961–2003)]] [[Lêer:PopenguineChurch.JPG|duimnael|'n [[Kerk (gebou)|Kerk]] in Popenguine]] Senegal het 'n bevolking van sowat 19 miljoen, waarvan ongeveer 70% in landelike gebiede bly. Digtheid in die gebiede wissel tussen omtrent 77&nbsp;km² in die wes-sentrale gebied tot 2&nbsp;km² in die droë oostelike deel. === Etnisiteit === Die [[Wolof (volk)|Wolof]] is die grootste enkele groep in Senegal met 37,1%, ander [[etniese groep]]e sluit in [[Fula (volk)|Fula]] (26,2%), [[Serer (volk)|Serer]] (17%), [[Mandinka (volk)|Mandinka]] (5,6%), [[Diola]] (4,5%), [[Soninke (volk)|Soninke]] (1,4%), naas talle kleiner gemeenskappe.<ref name="CIA" /> Omtrent 50&nbsp;000 [[Europa|Europeërs]] (meestal [[Franse]]) en [[Libanon|Libanese]] woon in Senegal, hoofsaaklik in die stede. Onder dié in die stede tel ook enige [[Han-Chinese]] en [[Viëtnamese]] minderhede. === Tale === Senegal het 'n wye verskeidenheid etniese groepe en gevolglik word veelvuldige tale gepraat. Frans is die [[amptelike taal]] maar slegs die geletterde minderheid gebruik dit gereeld. Van die ander tale sluit in Wolof, [[Fula]], Jola, Mandinka, Serer en Soninke<ref name="CIA" /> wat almal in die grondwet as nasionale tale erken word.<ref name="Grondwet" /> In die suidooste word ook [[Bambara]] gebesig. 'n Groeiende Senegalese nasionalistiese taalbeweging het vir die erkenning van Wolof in die nasionale grondwet gepleit.<ref>{{fr}} {{cite web |url=http://www.slateafrique.com/21377/linguistique-senegal-est-il-encore-un-pays-francophone |title=Le Sénégal est-il encore un pays francophone? |author=Pierre Cherruau |date=19 Augustus 2012 |accessdate=30 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191114083002/http://www.slateafrique.com/21377/linguistique-senegal-est-il-encore-un-pays-francophone |archive-date=14 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hoewel Frans die amptelike taal van Senegal vorm, word dit min in die alledaagse lewe gebruik. Die meeste etniese groepe gebruik hul eie [[Moedertaal|moedertale]] vir kommunikasie. In die hoofstad Dakar vorm Wolof die ''[[lingua franca]]''. Fula word deur die Fula en Toucouleur gebesig. Serer word deur beide Serer en nie-Serer gebesig. Jola-tale word veral in die Casamance-streek gebesig, waar ook [[Portugees]] voorkom, veral deur immigrante uit die aangrensende Guinee-Bissau. [[Arabies]] word min gebesig en word veral deur Moslems as 'n liturgiese taal gebruik. === Godsdiens === Senegal is volgens sy [[grondwet]] van 2001 'n sekulêre staat.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/sn/sn014en.pdf |title=Constitution of Senegal (Article 1) |accessdate=4 Augustus 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110037/https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/sn/sn014en.pdf |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Vervolgens word alle kulture, gelowe en tradisies erken en gerespekteer. [[Islam]] is die oorheersende geloof, gevolg deur ongeveer 94 persent van die land se bevolking; die [[Christendom|Christelike]] gemeenskap, teen vier persent van die bevolking, sluit [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] en diverse [[Protestantisme|Protestante kerke]] in. Klein godsdienstige groepe sluit in [[Judaïsme]], [[Boeddhisme]] en [[Baha’i]]. Sommige Serer is ook aanhangers van die Serer-godsdiens.<ref>{{en}} Conklin, Alice L. ''A Mission to Civilize: The Republican Idea of Empire in France and West Africa, 1895–1930''. Stanford University Press, 1997. {{ISBN|0-8047-2999-9}}. bl. 27.</ref> Boukout is een van die Jola se godsdienstige seremonies. ==== Islam ==== [[Lêer:Ouakam-Mosquée de la Divinité (3).jpg|duimnael|links|Die Groot [[Moskee]] in Ouakam, Senegal]] [[Lêer:SenegalMbour.jpg|duimnael|Op die strand by [[Mbour]]]] [[Lêer:DakarMarkt.jpg|duimnael|Mark in Dakar]] Islamitiese gemeenskappe is in die algemeen georganiseer rondom een van verskeie [[Soefisme|Soefiordes]] of ''broederskappe'', onder leiding van 'n ''[[khalif]]'' (''xaliifa'' in Wolof, van [[Arabies]] ''khalīfah''), wat gewoonlik 'n direkte nasaat is van die groep se stigter. Die grootste en mees prominente Soefiordes in Senegal is die [[Tijaniyya]], waarvan die grootste deelgroepe gesetel is in die stede [[Tivaouane]] en [[Kaolack]], en die [[Murid|Mur diyya (Murid)]], gesetel in die stad [[Touba, Senegal|Touba]]. Die [[Halpulaar]], 'n wydverspreide etniese groep wat al langs die [[Sahel]] van [[Tsjad]] tot Senegal aangetref word, verteenwoordig 20 persent van die Senegalese bevolking en was die eerstes om hulle tot Islam te bekeer. Die Halpulaar het ontstaan uit verskeie Fula-etniese groepe, in Senegal ''Peul'' of ''[[Toucouleur]]'' genoem. Baie van die ''Toucouleurs'', of gevestigde Halpulaar van die Senegalriviervallei in die noorde, het sowat 'n millennium gelede na Islam oorgeskakel en dra later by tot die verspreiding van Islam regoor Senegal. Meeste gemeenskappe suid van die Senegalrivervallei het egter nie geheel en al verislam tot die negentiende en vroeë twintigste eeue nie. Tydens die middel-negentiende eeu word Islam 'n belangrike vaandel waaronder weerstand teen die tradisionele aristokrasieë en Franse [[kolonialisme]] gevoer word, en Tij_n_ leiers [[Al-Hajj Umar Tall]] en [[Màbba Jaxu Ba]] vestig kortstondige, maar invloedryke Islamitiese state. Beide sterf egter in oorlog en hulle ryke word deur die Franse geannekseer. Die uitbreiding van formele [[Koran]]skole (genaamd ''daara'' in Wolof) tydens die koloniale tydperk, vermeerder grootliks as gevolg van die werk wat deur die Tijaniyya gedoen is. In Murid-gemeenskappe, wat meer klem lê op die werksetiek as op letterlike Koranstudies, word die term ''daara'' gereeld toegepas op werkgroepe toegewy aan werk vir 'n godsdienstige leier. Ander Islamitiese groepe sluit die veel ouer [[Qadiriyya]]-orde en die Senegalese [[Layene|Laayeenorde]] in, wat prominent is onder die kus-Lebu. Vandag studeer meeste Senegalese kinders verskeie jare lank by ''daaras'' en memoriseer soveel van die Koran as wat hulle kan. Sommige sit hulle godsdienstige studie voort by informele Arabiese skole (''majlis'') of by die groeiende aantal privaat Arabiese skole en publiek befondsde Franko-Arabiese skole. ==== Christendom ==== Klein Rooms-Katolieke gemeenskappe word hoofsaaklik aangetref in kus-[[Serer]], [[Diola]] en [[Balant]]-bevolkings, en in Oos-Senegal onder die [[Bassari]] en [[Coniagui]]. In Dakar word Katolieke en Protestantse gebruike ook gehoorsaam deur 'n gedeelte van die Libanese, Kaap Verdiese, Europese en Amerikaanse immigrante bevolkings, en onder sekere van die inwoners van elders in Afrika. Alhoewel Islam Senegal se meerderheid godsdiens is, was Senegal se eerste president, Léopold Sédar Senghor, 'n Katolieke Serer. == Kuns en kultuur == [[Lêer:GriotsMusiciens.jpg|duimnael|Senegalese ''griot''-musici, 1890]] Senegal is veral bekend vir die Wes-Afrikaanse tradisie van vertelkuns deur ''griot'' (Frans: [ɡʁi.o]), wat die Wes-Afrikaanse geskiedenis oor eeue heen met woorde en musiek lewendig gehou het. Die ''griot''-werk word van geslag tot geslag oorgedra en vereis jare se opleiding en vakleerlingskap in genealogie, geskiedenis en musiek. ''Griots'' hou generasies van die Wes-Afrikaanse samelewing se ou verhale lewendig.<ref name="ross">{{en}} Eric S. Ross, Culture and Customs of Senegal, Greenwood Press, Westport, CT, 2008 {{ISBN|0-313-34036-6}}</ref> Gasvryheid word as 'n baie belangrike deel van die Senegalese kultuur geag en algemeen beskou as deel van die nasionale identiteit. ''Teranga'' is die Wolof-woord vir "gasvryheid".<ref name="ross" /> [[Ousmane Sembène]], die Senegalese skrywer en rolprentregisseur, word beskou as die "vader van die [[Filmbedryf in Afrika|Afrikafilm]]". Ander vername skrywers sluit in [[Nafissatou Dia Diouf]], [[Khady Hane]] en [[Khady Sylla]]. Die "[[Afrika Renaissance]]-monument" is tussen 2006 en 2010 in Dakar opgerig en is tans die grootste standbeeld in Afrika. Die filmfees Recidak word jaarliks in Dakar gehou.<ref>{{fr}} {{cite web |url=http://fr.africatime.com/senegal/articles/apres-dix-annees-dinterruption-les-recidak-nouvelles-arrivent-en-2014 |title=Après dix années d'interruption : Les RECIDAK nouvelles arrivent en 2014 |author=Baba Diop |publisher=Africatime |accessdate=30 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161130190636/http://fr.africatime.com/senegal/articles/apres-dix-annees-dinterruption-les-recidak-nouvelles-arrivent-en-2014 |archive-date=30 November 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Kookkuns === [[Lêer:Yassapoulet.JPG|duimnael|Senegal se nasionale gereg: Poulet yassa]] Weens Senegal se kus langs die Atlantiese Oseaan is [[Vis (voedsel)|vis]] baie belangrik. [[Hoendervleis|Hoender]], [[Skaapvleis|skaap]], [[ertjie]]s, [[Eier (voedsel)|eiers]] en [[Beesvleis|bees]] word ook in die Senegalese kookkuns gebruik, maar nie [[Varkvleis|vark]] nie as gevolg van die land se groot Moslembevolking. [[Grondboontjie]]s, Senegal se vernaamste oes, asook [[koeskoes]], witrys, [[patats]]s, [[lensie]]s, [[swartoogertjie]]s en verskeie [[groente]]s word ook in baie resepte gebruik. Vleis en groente word tipies in kruie en speserye gestoof of gemarineer, en dan met rys of koeskoes bedien of met [[brood]] genuttig. Gewilde vars sappe word van [[hibiskus]], [[gemmer]], ''buy'' (uitspraak 'buoy', die vrug van die [[Afrika-kremetart]]boom, ook bekend as "kalbasboom"), [[veselperske]], of ander vrugte of wilde bome (waarvan die bekendste [[suursak]], wat in Frans ''corossol'' genoem word). Nageregte is baie ryk en soet en kombineer inheemse bestanddele met die uitspattigheid en stylkenmerke van die Franse invloed op die Senegalese eetgewoontes. Hulle word dikwels met vars vrugte bedien en dikwels deur [[koffie]] of [[tee]] gevolg. === Musiek === [[Lêer:M'bung M'bung's.jpg|duimnael|Twee Senegalese Sabar-dromme]] Senegal is dwarsdeur Afrika vir sy musikale erfenis bekend, as gevolg van die gewildheid van [[mbalax]], met sy oorsprong in die Serer se [[Slaginstrument|perkussietradisies]], veral die [[Njuup]]; dit het gewildheid verwerf deur [[Youssou N'Dour]], [[Omar Pene]] en ander kunstenaars. Sabar-dromme is veral gewild. Die sabar word dikwels by spesiale geleenthede soos huwelike gebruik. 'n Ander instrument, die tama, word deur ander etniese groepe gebruik. Van die ander wêreldwyd bekende Senegalese musici sluit in Ismael Lô, Cheikh Lô, Orchestra Baobab, Baaba Maal, Akon, Thione Seck, Viviane, Titi en Pape Diouf. === Sport === [[Lêer:Lutte sénégalaise Bercy 2013 - Mame Balla-Pape Mor Lô - 32.jpg|duimnael|links|Senegalese [[stoei]]: [[Afrika]]-stoei wêreldtoer in [[Parys]] Bercy, Mame Balla teen Pape Mor Lô in Junie 2013]] [[Lêer:Senegal fans Russia 2018.jpg|duimnael|Senegalese sokkerondersteuners tydens die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018]] in [[Rusland]]]] Die meeste [[sport]]soorte is deur die Franse na Senegal gebring, terwyl dié land ook oor 'n inheemse gewilde sport beskik. [[Sokker]] en [[stoei]] is die twee gewildste sportsoorte van Senegal, gevolg deur [[basketbal]]. In 2022 sou Dakar die Olimpiese Jeugspele huisves, die eerste [[Olimpiese Spele]] in Afrika.<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/sports/olympics/senegal-to-be-1st-african-olympic-host-at-2022-youth-games/2018/09/07/4a0d6548-b2c2-11e8-8b53-50116768e499_story.html|title=Senegal to be 1st African Olympic host at 2022 Youth Games|website=Washington Post|accessdate=30 Januarie 2019|archive-date=10 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910164731/https://www.washingtonpost.com/sports/olympics/senegal-to-be-1st-african-olympic-host-at-2022-youth-games/2018/09/07/4a0d6548-b2c2-11e8-8b53-50116768e499_story.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/senegal-african-nation-host-olympic-event-180907175449927.html |title=Senegal first African nation to host an Olympic event |website=www.aljazeera.com |date=7 September 2018 |accessdate=30 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219142859/https://www.aljazeera.com/news/2018/09/senegal-african-nation-host-olympic-event-180907175449927.html |archive-date=19 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dit is egter weens die werêldwye [[Covid-19-pandemie]] na 2026 uitgestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.olympic.org/news/senegal-and-the-ioc-agree-to-postpone-the-youth-olympic-games-dakar-2022-to-2026 |title=Senegal and the IOC agree to postpone the Youth Olympic Games Dakar 2022 to 2026 – Olympic News |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |date=15 Julie 2022 |accessdate=16 Julie 2020}}</ref> Tussen 1979 en 2007 het die [[Dakar-tydren]] in Dakar geëindig, nadat dit in [[Parys]] begin het. Maar weens sekuriteitsbekommernisse in Mauritanië is die wedren in 2008 gekanselleer en in 2009 na [[Suid-Amerika]] verskuif.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2008/jan/05/france.sport |title=Dakar rally cancelled at last minute over terrorist threat |last=Hamilos |first=Paul |website=The Guardian |date=5 Januarie 2008 |accessdate=30 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190424135531/https://www.theguardian.com/world/2008/jan/05/france.sport |archive-date=24 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sedert 2020 word dit in [[Saoedi-Arabië]] gejaag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dw.com/en/dakar-rally-moves-to-saudi-arabia-for-2020-race/a-48332728 |title=Dakar Rally moves to Saudi Arabia for 2020 race |publisher=Deutsche Welle |date=15 April 2019 |accessdate=18 Januarie 2026}}</ref> Stoei is Senegal se mees gewilde sport<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.ohio.edu/sportsafrica/communicationmedia/ousmane.htm |title=Sports in Africa: Communication and Media |accessdate=3 April 2015 |publisher=Ohio University |archive-url=https://web.archive.org/web/20190430181247/https://www.ohio.edu/sportsafrica/communicationmedia/ousmane.htm |archive-date=30 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en het 'n nasionale obsessie geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.pri.org/stories/2011-06-09/wrestling-solution-poverty-senegal |title=Wrestling As a Solution to Poverty in Senegal |last=Skelton |first=Rose |last2=Werman |first2=Marco |date=9 Junie 2011 |publisher=PRI |accessdate=3 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190430181231/https://www.pri.org/stories/2011-06-09/wrestling-solution-poverty-senegal |archive-date=30 April 2019 |url-status=live|df=dmy-all}}</ref> Dit dien jong mans dikwels om armoede te ontsnap en is die enigste sport wat onafhanklik van die Westerse kultuur ontwikkel het. Sokker is een van die suksesvolste sportsoorte in Senegal. 2002 was voorheen die suksesvolste jaar, nadat die [[Senegalese nasionale sokkerspan]] as naaswenner by die [[Afrikanasiesbeker]] in Mali en by die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002]] in [[Japan]] en [[Suid-Korea]] die verdedigende kampioen Frankryk geklop en eindelik die kwarteindrondte gehaal het. Die Senegalese nasionale sokkerspan staan bekend as die "leeus van Teranga" (''Les Lions de la Téranga'') en word tans deur die voormalige Senegalese sokkerspeler Pape Thiaw afgerig. Bekende Senegalese sokkerspelers sluit in El Hadji Diouf, Khalilou Fadiga, Henri Camara, Papa Bouba Diop, Salif Diao, Ferdinand Coly en [[Sadio Mané]], wat almal by klubs in Europa speel. Senegal het ook vir die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018]] in [[Rusland]] gekwalifiseer en saam met [[Japan]], [[Colombia]] en [[Pole]] wedstryde in Groep H beslis. Tydens die 2019-Afrikanasiesbeker in [[Egipte]] het Senegal vir 'n tweede keer die eindstryd gehaal, maar met 0–1 teen [[Algerië]] vasgeval. In 2022 het Senegal vir die eerste keer die Afrikanasiesbeker gewen, nadat hulle Egipte in die eindstryd verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/africa/60287848 |title=Afcon 2021: Sadio Mane describes Senegal victory as 'the best day and best trophy' of his life |publisher=[[BBC]] |date=6 Februarie 2022 |accessdate=28 Mei 2026}}</ref> Later dieselfde jaar het hulle tydens die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|22ste Sokker-Wêreldbekertoernooi]] in [[Katar]] in Groep A teen Nederland, die gasheer en Ecuador te staan gekom en die agtste eindrondte gehaal, maar met 0–3 teen Engeland verloor. In 2025 het die Senegalese tydens die [[Afrikanasiesbeker 2025]] in [[Marokko]] hul tweede vastelandse titel ingepalm deur die gasheer in die eindstryd met 1–0 te klop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/senegal-vs-morocco-afcon-2025-final-score-result/DQtU75DqxAoW/ |title=Senegal beat Morocco thanks to Gueye strike in extraordinary AFCON 2025 final: Live updates and reaction |publisher=[[The New York Times]] |date=18 Januarie 2026 |accessdate=18 Januarie 2026}}</ref> Op 17 Maart 2026 het [[Konfederasie van Afrikasokker|CAF]] egter beslis dat dié oorwinning met 3–0 aan Marokko toegeken sou word, nadat die Senegalese die wedstryd verbeur het deur die speelveld te verlaat.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sports.yahoo.com/articles/senegal-stripped-afcon-title-morocco-215313971.html |title=Senegal stripped of AFCON title, Morocco declared champions by governing body |publisher=Yahoo Sports |author=Joe Prince-Wright |date=17 Maart 2026 |accessdate=17 Maart 2026 |archive-date=14 Julie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260714015833/https://sports.yahoo.com/articles/senegal-stripped-afcon-title-morocco-215313971.html |url-status=dead }}</ref> In basketbal is Senegal een van Afrika se suksesvolste lande en die nasionale mansspan kon in 2014 die uitspeelwedstryde bereik, die eerste Afrikaspan wat daarin kon slag. In 2016 het die NBA die bekendstelling van 'n Elite-akademie in Afrika, meer presies in Senegal, aangekondig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nba.com/article/2016/12/21/nba-academy-africa |title=NBA to open academy in Africa in 2017 – NBA.com |website=www.nba.com |accessdate=30 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110034/https://www.nba.com/article/2016/12/21/nba-academy-africa |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Senegal|title=Senegal|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=28 Mei 2026}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/senegal/|title=Senegal|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=28 Mei 2026}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} ; Regering ---- * {{fr}} [http://www.gouv.sn/ Gouvernement du Sénégal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516093351/http://www.gouv.sn/ |date=16 Mei 2008}} – Amptelike regeringswebwerf * {{en}} [http://www.senegalembassy.co.uk/ Embassy of the Republic of Senegal in London] regeringsinligting en skakels ; Nuus ---- * {{en}} [http://allafrica.com/senegal/ allAfrica.com – ''Senegal''] nuushooftrekke ; Oorsigte ---- * {{en}} [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/country_profiles/1064496.stm BBC News Country Profile – ''Senegal''] ; Gidse ---- * {{en}} [http://search.looksmart.com/p/browse/us1/us317836/us317916/us559898/us559899/us10065674/us559945/ LookSmart – ''Senegal''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304191620/http://search.looksmart.com/p/browse/us1/us317836/us317916/us559898/us559899/us10065674/us559945/ |date=4 Maart 2016}} gidskategorie * {{en}} [http://dmoz.org/Regional/Africa/Senegal/ Open Directory Project – ''Senegal''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060205032022/http://dmoz.org/Regional/Africa/Senegal/ |date=5 Februarie 2006}} gidskategorie * {{en}} [http://www-sul.stanford.edu/depts/ssrg/africa/sene.html Stanford University – Africa South of the Sahara: ''Senegal''] gidskategorie * {{en}} [http://www.afrika.no/index/Countries/Senegal/index.html The Index on Africa – ''Senegal''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051225090218/http://www.afrika.no/index/Countries/Senegal/index.html |date=25 Desember 2005}} gidskategorie * {{en}} [http://www.sas.upenn.edu/African_Studies/Country_Specific/Senegal.html University of Pennsylvania – African Studies Center: ''Senegal''] gidskategorie * {{en}} [http://dir.yahoo.com/Regional/Countries/Senegal/ Yahoo! - ''Senegal''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051230023330/http://dir.yahoo.com/Regional/Countries/Senegal |date=30 Desember 2005}} gidskategorie ; Musiek ---- * {{en}} [http://www.coraconnection.com/ Cora Connection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19991010051813/http://www.coraconnection.com/ |date=10 Oktober 1999}} Wes-Afrikaanse musiekhulpbronne ; Toerisme ---- * {{en}} {{Wikivoyage}} ; Ander ---- * {{fr}} [http://www.teranga-senegal.com/ Teranga Senegal] – Franse Portaal – Reisgids {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Senegal}} | Noord = {{vlagland|Mauritanië}} | Noordoos = {{vlagland|Mauritanië}} • {{vlagland|Mali}} | Oos = {{vlagland|Mali}} | Suidoos = {{vlagland|Guinee}} • {{vlagland|Mali}} | Suid = {{vlagland|Guinee-Bissau}} | Suidwes = [[Atlantiese Oseaan]] • {{vlagland|Gambië}} • {{vlagland|Guinee-Bissau}} | Wes = {{vlagland|Kaap Verde}} • [[Atlantiese Oseaan]] | Noordwes = [[Atlantiese Oseaan]] }} {{Lande van Afrika}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Senegal| ]] [[Kategorie:Voormalige Franse kolonies]] kury18bhtjq44bygutlmkksdbyyebbv 0 14154 2922533 2882972 2026-08-06T10:32:55Z Sobaka 328 /* Sien ook */ skakel 2922533 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Jacob Zuma | beeld = Jacob Zuma, 29 November 2017 (cropped).jpg | beeldonderskrif = Jacob Zuma in 2017 | orde = 4de [[President van Suid-Afrika]] | termynaanvang = [[9 Mei]] [[2009]] | termyneinde = [[14 Februarie]] [[2018]] | vise = [[Cyril Ramaphosa]]<br />[[Kgalema Motlanthe]] | voorganger = [[Kgalema Motlanthe]] | opvolger = [[Cyril Ramaphosa]] | geboortejaar = 1942 | geboortemaand = 4 | geboortedag = 12 | geboorteplek = [[Nkandla]], [[Natal (provinsie)|Natal]], [[Suid-Afrika]] | sterftedatum = | sterfteplek = | party = [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|Umkhonto we Sizwe]] | orde2 = President van die [[African National Congress]] | termynaanvang2 = [[18 Desember]] [[2007]] | termyneinde2 = [[18 Desember]] [[2017]] | vise2 = [[Kgalema Motlanthe]]<br />[[Cyril Ramaphosa]] | voorganger2 = [[Thabo Mbeki]] | opvolger2 = [[Cyril Ramaphosa]] | orde3 = [[Adjunkpresident van Suid-Afrika]] | termynaanvang3 = [[14 Junie]] [[1999]] | termyneinde3 = [[14 Junie]] [[2005]] | president3 = [[Thabo Mbeki]] | voorganger3 = [[Thabo Mbeki]] | opvolger3 = [[Phumzile Mlambo-Ngcuka]] | eggenoot = Gertrude Sizakele Khumalo (1973–''hede'')<br />Kate Zuma (1976–2000)<ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/southafrica/4127176/ANCs-Jacob-Zuma-to-marry-for-fifth-time.html |work=The Daily Telegraph |location=London |title=ANC's Jacob Zuma to marry for fifth time |first=Sebastien |last=Berger |date=5 Januarie 2009 |access-date=5 Mei 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190605095456/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/southafrica/4127176/ANCs-Jacob-Zuma-to-marry-for-fifth-time.html |archive-date=5 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br />[[Nkosazana Dlamini-Zuma|Nkosazana Dlamini]] (1982–1998)<br />Nompumelelo Ntuli (2008–''hede'')<br />Thobeka Mabhija (2010–''hede'')<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8434865.stm |publisher=BBC News |title=SA's Zuma marries his third wife |date=4 Januarie 2010 |access-date=5 Mei 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106214553/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8434865.stm |archive-date= 6 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref><br />Gloria Bongekile Ngema (2012–''hede'')<ref name="bnonews">{{cite web |title=South Africa's polygamous president marries fourth wife |publisher=[[BNO News]] |date=20 April 2012 |url=http://www.bnonews.com/inbox/?id=577 |access-date=20 April 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130830172621/http://www.bnonews.com/inbox/?id=577 |archive-date=30 Augustus 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> | kinders = 20 (geskat)<ref name="Support">{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/southafrica/9344916/Jacob-Zuma-faces-losing-1.2-million-support-for-four-wives.html |title=Jacob Zuma faces losing £1.2 million support for four wives |work=The Daily Telegraph |access-date=20 Junie 2012 |location=London |first=Aislinn |last=Laing |date=20 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190112192029/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/southafrica/9344916/Jacob-Zuma-faces-losing-1.2-million-support-for-four-wives.html |archive-date=12 Januarie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | alma_mater = | religie = [[Protestantisme]] | handtekening = | militer = | lojaliteit = | tak = | diensjare = | rang = | eenheid = | oorloe = | toekennings = }} '''Jacob Gedleyihlekisa Zuma''' (GCB<!--"Order of the Bath"-->) (gebore [[12 April]] [[1942]], [[Nkandla]], [[Natal (provinsie)|Natal]] ([[Suid-Afrika]])) was die vierde [[President van Suid-Afrika]], voormalige president van die regerende politieke party, die [[African National Congress]] sowel as 'n voormalige [[Adjunkpresident van Suid-Afrika]]. Hy is die leier van die [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|Umkhonto we Sizwe]]-party wat in 2023 gestig is. Hy is 'n gewilde persoon, selfs oor politieke grense heen, maar word as omstrede gesien sedert sy finansiële adviseur, [[Schabir Shaik]], skuldig bevind en veroordeel is weens korrupsie en bedrog. Hierdie gebeure het in Junie 2005 tot Zuma se afdanking as Adjunkpresident van Suid-Afrika gelei.<ref name="SABC2006-09-20">{{cite web |url=http://www.sabcnews.com/south_africa/crime1justice/0,2172,135153,00.html |title=Zuma corruption trial struck off the roll |date=20 September 2006 |publisher=SABC news |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929131822/http://www.sabcnews.com/south_africa/crime1justice/0,2172,135153,00.html |archive-date=29 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nadat die leierskap van die [[African National Congress]] hom amptelik op 13 Februarie 2018 herroep het as president (dus gevra het om te bedank), het hy eers geweier, maar die volgende dag sy uittrede aangekondig.<ref>{{cite news |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/pres-jacob-zuma-bedank/ |title=Pres. Jacob Zuma bedank |work=[[Maroela Media]] |date=14 Februarie 2018 |access-date=14 Februarie 2018 |language=af |archive-url=https://web.archive.org/web/20190410002451/https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/pres-jacob-zuma-bedank/ |archive-date=10 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op 29 Junie 2021 het Zuma die eerste president sedert die einde van witminderheidsregering in [[1994]] geword om tronkstraf opgelê te word. Die [[Konstitusionele Hof van Suid-Afrika]] het hom vir 15 maande gevonnis vir minagting van die hof nadat hy 'n vroeëre hofbevel verontagsaam het om na die Hof terug te keer om te getuig voor die [[Zondo-kommissie]].<ref>{{Cite news|date=2021-06-29|title=South Africa's top court sentences ex-President Jacob Zuma|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-57650517|access-date=2021-06-29}}</ref> Zuma word op mediese parool uit die tronk vrygelaat volgens 'n aankondiging op 5 September 2021.<ref>https://www.timeslive.co.za/politics/2021-09-05-former-president-jacob-zuma-released-on-medical-parole/</ref> Zuma word in Julie 2024 formeel uit die ANC geskors vir die stigting van sy eie party, [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|uMkhonto we Sizwe]].<ref>{{Cite web |date=29 Julie 2024 |title=Former South Africa president Zuma is expelled by his former ANC party after forming a challenger |url=https://apnews.com/article/south-africa-zuma-anc-expulsion-2e311d0fd3c66cd8404443b06819a47f |work=Associated Press}}</ref> == Inleiding en agtergrond == Zuma is kort na sy afdanking as adjunkpresident van Suid-Afrika formeel aangekla van korrupsie. Die saak is egter van die hofrol geskrap nadat die staatsaanklaer se aansoek om uitstel van die hand gewys is.<ref name="SABC2006-09-20" /> In Desember 2005 is Zuma ook in die Johannesburgse hooggeregshof van verkragting aangekla. Die beweerde slagoffer, die dogter van 'n ontslape vriend van Zuma uit die struggle-era, is [[MIV]]-positief, 'n feit wat aan Zuma bekend was. Op 8 Mei 2006 het die hof die aanklagte van die hand gewys in 'n beslissing waarin die regter met die verdediging saamgestem het dat die betrokke seksuele daad toestemmend van aard was. Gedurende die verhoor het Zuma erken dat hy onbeskermde seks met sy aanklaer gehad het maar dat hy na die tyd gaan stort het, om die risiko om MIV op te doen te verminder. Die stelling is deur die regter, gesondheidskundiges en [[VIGS]]-aktiviste vooroordeel. Spotprenttekenaars soos [[Zapiro]] het ook in die dagblaaie daarmee die spot gedryf, deur permanent 'n stortkop bokant Zuma se kop uit te beeld. As moontlik die mees prominente [[Zoeloe]]-ANC-politikus, en 'n leier onder [[linksgesinde]] ondersteuningsgroepe binne die ANC, kon hy steeds staatmaak op aansienlike ondersteuning selfs na sy afdanking as adjunkpresident van die land. Sy wye ondersteuningsbasis het meegebring dat hy sy rol as adjunkpresident van die ANC kon behou. Op [[18 Desember]] [[2007]] het hy by die ANC se 2007 nasionale kongres in [[Polokwane]] die president van Suid-Afrika en vorige leier van die ANC met 2&nbsp;329 teen 1&nbsp;505 stemme geklop om die nuwe president van die ANC te word.<ref>[[Die Burger]], [http://www.dieburger.com/Stories/News/16.0.3460069608.aspx Die Zuma-era breek aan], besoek op 19 Desember 2007</ref> Dit was hierdie sukses in Zuma se veldtog wat daartoe gely het dat hy die volgende president van Suid-Afrika kon word. == Vroeë jare en familie == Zuma is op [[12 April]] [[1942]] in [[Nkandla]], (nou in die [[KwaZulu-Natal]]provinsie), gebore. Zuma het sy kinderjare tussen Zoeloeland en die voorstede van [[Durban]] deurgebring. Sy vader was 'n polisieman, wat teen die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]] gesterf het toe Zuma nog 'n jong seun was. Hy het as jong seun [[bees]]te opgepas en het geen formele [[onderwys]] ontvang nie. Sy stamnaam is '''Msholozi''' wat deur sy ondersteuners gebruik word om na hom te verwys.<ref>{{cite news|first=Jeremy|last=Gordin|title=So what are Msholozi's options?|url=http://www.sundaytribune.co.za/index.php?fArticleId=4586569|work=Sunday Tribune|date=31 Augustus 2008|accessdate=14 September 2008}}</ref> Hy het op 'n vroeë ouderdom by [[politiek]] betrokke geraak en in [[1959]] by die ANC aangesluit. Hy het in [[1962]], na die verbanning van die ANC in [[1960]], 'n aktiewe lid van [[Umkhonto we Sizwe]] geword.<ref>[[ANC]] [http://www.anc.org.za/people/zumaj.html Biografie van Jacob Zuma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050714082235/http://www.anc.org.za/people/zumaj.html |date=14 Julie 2005 }}, besoek op 29 April 2006.</ref> Zuma het sy eerste vrou, met wie hy steeds getroud is, Gertrude Sizakele Khumalo, in 1959 ontmoet. Hy het geen kinders by sy eerste vrou wat as "MaKhumalo" of "MaShobane" bekend staan en by Zuma se huis in Nkandla woon. Zuma het later nog twee vroue geneem terwyl hy in ballingskap in buurlande van Suid-Afrika was. Sy tweede vrou was Me. Kate Mantsho, ’n lugwaardin van die Mosambiekse lugdiens met wie hy vier kinders gehad het. Mantsho het in 2000 selfmoord gepleeg ná ’n huwelik van 24 jaar. In die 1980’s het hy sy volgende vrou, me. [[Nkosazana Dlamini-Zuma|Nkosazana Dlamini]], voormalige [[Minister van Buitelandse Sake]], in [[Swaziland]] ontmoet terwyl sy by die [[Mbabane]]-staatshospitaal gewerk het. Hulle het vier kinders saam en is in 1998 geskei.<ref>[http://www.news24.com/ News24], [http://www.news24.com/Beeld/In-Diepte/0,,3-67_1934246,00.html Zuma-herinneringe]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, besoek op 19 Desember 2007</ref> In 2002 is Zuma weer getroud met Mantuli Zuma, by wie hy twee kinders het. Sy jongste vrou, die vyfde, is Thobeka Stacy Mabhija, vir wie hy onlangs [[lobolo]] betaal het en by wie hy reeds twee kinders het. Verder het Zuma 'n kind by Minah Shongwe, suster van Regter Jeremiah Shongwe, wat hom van Zuma se verkragtingsaak onttrek het.<ref>[http://www.timesonline.co.uk/ TIMESONLINE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106053226/http://www.timesonline.co.uk./ |date= 6 Januarie 2009 }}, [http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/africa/article3070220.ece Profile: Zuma charmed wives and a nation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429065749/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/africa/article3070220.ece |date=29 April 2011 }}, Besoek 19 Desember</ref> == Deelname aan die stryd teen Apartheid == === Gevangenis en bannelingskap === [[Lêer:Robben island from table mountain.jpg|duimnael|[[Robbeneiland]] soos vanaf [[Tafelberg]] gesien]] In [[1963]] is hy saam met 'n groep van 45 rekrute naby [[Zeerust]] in die Wes-Transvaal in hegtenis geneem. Hy is skuldig bevind aan sameswering om die regering omver te werp en tot 10 jaar gevangenisstraf gevonnis wat hy op [[Robbeneiland]] saam met [[Nelson Mandela]], wat terselfdertyd weens 'n ander insident in die gevangenis was, uitgedien het. Na sy vrylating was hy instrumenteel in die hervestiging van die ANC ondergrondse strukture in die [[Natal]]<nowiki/>provinsie. Hy het Suid-Afrika in [[1975]] verlaat en was eers in [[Swaziland]] en toe in [[Mosambiek]] gebaseer waar hy na die Soweto-opstand met duisende uitgewekenes gewerk het.<!-- Tydens regter Van der Merwe se uitspraak by die verkragtingverhoor, het hy bietjie ander gegewens gegee: eers Mosambiek, toe Swaziland, met Zimbabwe êrens ook. Kan iemand dit nagaan? --> Hy het in [[1977]] lid geword van die [[ANC|ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee]]. Hy het ook as adjunkhoofafgevaardigde van die ANC in Mosambiek gedien, 'n pos wat hy beklee het tot die ondertekening van die Nkomati-ooreenkoms tussen die Mosambiekse en Suid-Afrikaanse regerings in [[1984]]. Na die ondertekening van die ooreenkoms is hy as hoofafgevaardigde van die ANC aangestel. Zuma is gedwing om Mosambiek in Januarie 1987 te verlaat na aansienlike druk op die Mosambiekse regering deur die [[P.W. Botha]]-regime. Hy het na die ANC-hoofkantoor in [[Lusaka]], [[Zambië]], geskuif waar hy aangestel is as Hoof van Ondergrondse Strukture en kort daarna as Hoof van die Intelligensie-afdeling. Hy het in die ANC se politieke en militêre raad gedien toe dit teen die middel-1980's gevorm is. === Terugkeer na Suid-Afrika === Ná die ontbanning van die ANC in Februarie [[1990]] was hy een van die eerste ANC-leiers wat na Suid-Afrika teruggekeer het om met die onderhandelingsproses te begin. In 1990 is hy verkies tot voorsitter van die ANC in die Suid-Natal-gebied, en het hy 'n leidende rol gespeel in die bekamping van politieke geweld in die gebied tussen lede van die ANC en die [[Inkatha-Vryheidsparty]]. Die IVP, gelei deur [[Mangosuthu Buthelezi]], het in daardie stadium heelwat klem gelê op [[Zoeloes|Zoeloetrots]] en politieke mag. In dié konteks was Zuma se Zoeloe-erfenis deurslaggewend in ANC-pogings om die geweld te beëindig. Die ANC se strategie was om politieke- eerder as stamverband te beklemtoon as die oorsaak van die geweld en om ondersteuning onder Zoeloes in die gebied te werf. Hy is in [[1991]] verkies tot Adjunksekretarisgeneraal van die ANC en in Januarie [[1994]] is hy genomineer as die ANC-kandidaat vir die premierskap van [[KwaZulu-Natal]]. == Politieke loopbaan == === Opkoms as nasionale leier === Ná die eerste veelrassige verkiesing in Suid-Afrika in 1994 is Zuma aangestel as 'n Lid van die Uitvoerende Komitee vir ekonomiese aangeleenthede en toerisme vir die KZN provinsiale regering nadat sy kandidaatskap vir adjunkpresident van die ANC terug getrek het om [[Thabo Mbeki]] toe te laat om onbestrede tot die amp verkies te word. In Desember 1994 is hy verkies tot Nasionale Voorsitter van die ANC en voorsitter van die ANC in KwaZulu-Natal, en is later herverkies tot die amp in [[1996]]. Hy is in Desember [[1997]] by die ANC se Nasionale Kongres in [[Mafikeng]] tot adjunkpresident van die ANC verkies. === Termyn as adjunkpresident van Suid-Afrika === Zuma is in Junie [[1999]] deur die nuutaangestelde President Mbeki aangestel as [[Adjunkpresident van Suid-Afrika]]. Hy is algemeen gesien as die natuurlike opvolger tot die presidensie wanneer [[Thabo Mbeki]] uit die pos aftree. As adjunkpresident was hy betrokke by verskeie buitelandse sake-aangeleenthede soos bilaterale verhoudinge met onder meer [[Swede]], [[Nigerië]], [[Duitsland]], [[Australië]] en [[Volksrepubliek China|China]]. Verder was hy betrokke by Nepad en die Afrika-uniesake en die bemiddeling van vredespogings in die groot-merestate. In die verband het hy in [[Kampala]] saam met President [[Yoweri Museveni]] van [[Uganda]] opgetree as bemiddelaar in die [[Burundi]]-vredesproses.<ref>[http://www.dfa.gov.za/ Departement Buitelandse Sake], [http://www.dfa.gov.za/docs/speeches/zuma.htm Addresses and Speeches by Deputy President of South Africa Mr Jacob Zuma], besoek op 20 Desember 2007</ref><ref>[http://www.info.gov.za/ South African Government Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050606003116/http://www.info.gov.za/ |date= 6 Junie 2005 }}, [http://www.info.gov.za/issues/hiv/sanac.htm The South African National AIDS Council (SANAC)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071027165538/http://www.info.gov.za/issues/hiv/sanac.htm |date=27 Oktober 2007 }}, besoek op 20 Desember 2007</ref> Sy pligte in die amp het ook die voorsitterskap van die Suid-Afrikaanse Nasionale Vigsraad ingesluit. Die Vigsraad is 'n hoëvlak multisektorale liggaam wat die doelstelling het om 'n leierskapsrol te speel in die bou van konsensus oor vigsbeleid en -strategie.<ref>[http://www.doh.gov.za/ Departement Gesondheid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151221202508/http://www.doh.gov.za/ |date=21 Desember 2015 }}, [http://www.doh.gov.za/docs/pr/2006/pr1201b.html The restructuring of the South African National AIDS Council (SANAC): Record of Agreement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090107111553/http://www.doh.gov.za/docs/pr/2006/pr1201b.html |date= 7 Januarie 2009 }}, besoek op 20 Desember 2007</ref> Op [[18 April]] [[2002]] is die Morele Heropboubeweging ([[Engels]]: ''Moral Regeneration Movement'') by die [[Lugmagbasis Waterkloof]] in [[Pretoria]] geloods. Die organisasie is gestig na 'n aantal skokkende misdade gepleeg is, soos die verkragting van babas. Zuma is in sy hoedanigheid as adjunkpresident die verantwoordelikheid vir die inisiatief gegee. In dié rol het hy verskeie toesprake oor die onderwerp gelewer. In die toesprake het hy gepleit dat die boodskap dat morele hernuwing die verantwoordelikheid van elke Suid-Afrikaner is, en nie net dié van die beweging se leierskap of die regering nie. Hy het ook gesê dat "Elke Suid-Afrikaner moet 'n agent vir morele heropbou wees".<ref>[http://www.iss.org.za/ Institute for Security Studies], [http://www.iss.org.za/pubs/CrimeQ/No.11/Rauch.htm LINKING CRIME AND MORALITY – Reviewing the Moral Regeneration Movement], Janine Rauch, gepubliseer in Crime Quarterly No 11 2005, besoek op 20 Desember 2007</ref><ref>[http://www.polity.org.za/ Polity.org.za], [http://www.polity.org.za/article.php?a_id=60675 Zuma: National Conference of the Moral Regeneration Movement (30/11/2004)], besoek op 20 Desember 2007</ref> Op [[10 Februarie]] [[2003]] het die parlementslid Raenette Taljaard, wat die amptelike opposisie, die [[Demokratiese Alliansie]], se woordvoerder oor Suid-Afrika se wapentransaksie, in 'n brief aan President Mbeki gevra of of hy dit as gepas beskou dat daar 'n wolk van agterdog oor die adjunkpresident hang wat belas is met die veldtog vir morele hernuwing en heropbou.<ref>[http://www.armsdeal-vpo.co.za/ The Arms Deal Virtual Press Office], [http://www.armsdeal-vpo.co.za/articles03/da_question_zuma.html DA to Question Zuma on Alleged Thetard Meeting(s) and Corruption], besoek op 20 Desember 2007</ref> Mbeki het in 'n geskrewe antwoord bevestig dat Zuma steeds die veldtog sou lei, waarop Taljaard gereageer het dat as dit die soort morele leiding is, dit 'n mens nie verbaas as die aantal Yengeni's sou vermenigvuldig nie.<ref>[http://iafrica.com/ iafrica.com], [http://iafrica.com/news/sa/217392.htm Zuma still to lead moral regeneration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070814043423/http://iafrica.com/news/sa/217392.htm |date=14 Augustus 2007 }}, besoek op 20 Desember 2007</ref> Tydens sy amp as adjunkpresident, het hy in Junie [[1998]] van Dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, op daardie stadium Minister van Buitelandse Sake van Suid-Afrika, geskei. === ANC-leierskapstryd === [[Lêer:Jacob Zuma with Obamas.jpg|duimnael|President Zuma en een van sy vroue saam met die President van Amerika, [[Barack Obama]] en Michelle Obama in [[New York Stad|New York]], 2009]] [[Lêer:CFK & Jacob Zuma.jpg|duimnael|Die [[Argentinië|Argentynse]] president [[Cristina Fernández de Kirchner]] en die Suid-Afrikaanse president Zuma tydens 'n bespreking in 2010]] Terwyl Zuma as adjunkpresident gedien het, het hy aansienlike steun geniet uit die linkervleuel van die ANC, insluitend baie in die [[ANC-jeugliga]], die [[Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party]] en [[Congress of South African Trade Unions|COSATU]]. Terwyl Zuma korrupsie-aanklagte in die gesig gestaar het, het die organisasies Zuma aanhou ondersteun. Ondersteuning van die half-outonome strukture binne die party het Zuma gehelp om ondersteuning te behou selfs nadat hy die adjunkpresidentskap verloor het. Hy is byvoorbeeld heraangestel as ANC adjunkpresident nadat hy kort na Schaik se skuldigbevinding uit die pos bedank het. Hy het ook 'n salaris van die party ontvang vir die pos – 'n voorreg wat nie te vore deur bekleërs van die pos geniet is nie. Zuma se afdanking is op twee maniere geïnterpreteer. Baie Suid-Afrikaanse en buitelandse waarnemers het dit geloof as 'n duidelike teken dat die Suid-Afrikaanse regering toegewyd is tot die uitroei van korrupsie binne sy eie geledere. Aan die ander kant het sommige mense in Suid-Afrika klem geplaas op die feit dat Zuma en Mbeki verskillende ondersteuningbasisse binne die ANC verteenwoordig. Sommige linksgesindes het sy afdanking gesien as 'n geleentheid vir Mbeki se meer markgerigte vleuel in die party om hulle opgang verder te verstewig, en samesweringsteorieë oor Zuma se uit-die-weg-ruiming doen in sommige kringe die rondte.<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/4328360.stm] Analysis: SA's Zuma in the dock, besoek op 29 April 2006.</ref> Zuma het by elkeen van sy korrupsieverwante hofverskynings in [[2005]] groot skares ondersteuners ter ondersteuning van sy saak getrek. Tydens een van die hofverskynings het Zuma-ondersteuners T-hemde met Mbeki se beeld op verbrand. Dit is deur die ANC veroordeel en Zuma en sy bondgenote het gepleit vir 'n terugkeer na partydissipline vir komende byeenkomste. By die volgende hofverskyning in November 2005 het duisende Zuma-ondersteuners vergader om hom te ondersteun; hy het die skare in Durban in [[Zoeloe]] toegespreek en partyeenheid bepleit. Hy het by die geleentheid die [[apartheid]]-era struggle-lied ''Leth' umshini wam'' gesing met lirieke wat, as dit letterlik vertaal word, beteken "bring my my masjiengeweer". Tydens 'n Oktobertoer vir die ANC-jeugliga elders in die land is Zuma ook deur groot skares toegejuig. Hoewel sy volgehoue gewildheid ten minste gedeeltelik gegrond was op intra-party politiek word daar gemeen dat die Zoeloebenadering tot lojaliteit en behulpsaamheid ook 'n faktor was.<ref>[[Mail & Guardian]], [http://www.mg.co.za/articledirect.aspx?articleid=256829&area=%2finsight%2finsight__national%2f Zuma had been particularly successful in rallying Zulu supporters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930201335/http://www.mg.co.za/articledirect.aspx?articleid=256829&area=%2Finsight%2Finsight__national%2F |date=30 September 2007 }}, besoek op 19 Desember 2007.</ref> As gevolg van ondersteuning deur elemente binne die party bly Zuma 'n kredietwaardige politiese figuur; baie het geglo dat al wat tussen hom en die presidentskap staan 'n geloofwaardige verdediging is teen die korrupsie-aanklagte wat teen hom gemaak is. Dit is 'n taak wat bemoeilik is maar geensins onmoontlik gemaak is deur die onomwonde oordeel teen Shaik nie. Politieke kommentators het dit nogtans betwyfel of Zuma linksgesindes sal kan bevredig, aangesien dieselfde globale en nasionale ekonomiese beperkinge wat Mbeki se presidentskap gevorm het, ook in latere presidensiële termyne van toepassing sou wees. === Presidentskap === Op [[9 Mei]] [[2009]] word Zuma as die vierde demokraties-verkose President van die Republiek van Suid-Afrika in sy amp ingehuldig. Terwyl hy op 'n amptelike besoek aan [[Volksrepubliek China|China]] was om politieke en ekonomiese bande tussen die twee lande te versterk, ontvang hy op [[5 Desember]] [[2014]] 'n ereprofessoraat van die Tsinghua Universiteit in [[Beijing]]. == Omstredenheid == === Korrupsie-aanklagte === [[Lêer:President Jacob Zuma's Nkandla homestead.jpg|duimnael|Jacob Zuma se eiendom in Nkandla]] Bulelani Ngcuka, op daardie tydstip Nasionale Direkteur van Openbare Vervolging, het aantygings van magsmisbruik teen beide Zuma en die hoofsweep van die ANC, [[Tony Yengeni]] ondersoek. Dit het gegaan oor die onbehoorlike beïnvloeding in Suid-Afrika se omstrede wapentransaksie, en die vraag of finansiële voordeel daaruit voortgespruit het. Terwyl Yengeni skuldig bevind is, is die saak teen Zuma laat vaar. Ngcuka het gestel dat "…that there was prima facie evidence of corruption, but insufficient to win the case in court". Ngcuka het die staatsdiens na die insident verlaat om 'n loopbaan in privaat praktyk te volg. In [[2004]] het Zuma 'n sleutelfiguur in die Schabir Shaik-verhoor geword. [[Schabir Shaik]], 'n [[Durban]]se sakeman en ook Zuma se finansiële adviseur, is ondervra oor die aankoop van Valour-klas patrolliekorvets deur Suid-Afrika, 'n voorgestelde waterfrontontwikkeling in Durban, en rojale spandering op Zuma se woning in [[Nkandla]]. Op [[2 Junie]] [[2005]] is Shaik skuldig bevind en gevonnis tot 15 jaar tronkstraf. Die regter, [[Hillary Squires]] het die verhouding tussen Zuma en Shaik as algemeen korrup beskryf. Na twaalf dae van intense mediagissing oor Zuma se toekoms het [[President van Suid-Afrika|President]] [[Thabo Mbeki]] hom op [[14 Junie]] [[2005]] van al sy pligte as Adjunkpresident onthef. Mbeki het in 'n gesamentlike sitting van die parlement verklaar: "in die belang van die agbare Adjunkpresident, die regering, ons jong demokratiese stelsel en ons land, sal dit die beste wees om die agbare Jacob Zuma van sy verantwoordelikhede as Adjunkresident van die republiek en lid van die kabinet te onthef." (Engels: "in the interest of the honourable deputy president, the government, our young democratic system and our country, it would be best to release the honourable Jacob Zuma from his responsibilities as deputy president of the republic and member of the cabinet.") Kort daarna het die Nasionale Vervolgingsowerheid aangekondig dat dit Zuma op twee klagte van korrupsie sou aankla. Die verhoordatum is geskeduleer vir [[31 Julie]] [[2006]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4334796.stm] SA's Zuma to stand trial in 2006, besoek op 29 April 2006.</ref> Op [[20 September]] [[2006]] het regter Herbert Msimang Zuma se korrupsieverhoor egter van die Durbanse Hooggeregshofrol geskrap.<ref>[[Beeld]][http://www.news24.com/Beeld/Spesiaal/Zuma/0,,3-1967-1968_2001713,00.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219044253/http://www.news24.com/Beeld/Spesiaal/Zuma/0,,3-1967-1968_2001713,00.html|date=19 Februarie 2007}} Zuma weer vas? Besoek 20 September 2006</ref> Die Staat se swak hantering van die Zuma-saak het dit vir Msimang onmoontlik gemaak om die saak verder uit te stel. Daarna het die [[Nasionale Vervolgingsgesag]], soos uit politieke oorde verwag, weer vir Zuma aangekla. Regter Chris Nicholson het op [[12 September]] [[2008]] die saak teen Zuma in die Pietermaritzburgse hooggeregshof ongeldig verklaar. Die regter het gesê die uitspraak het niks met Zuma se skuld of onskuld te doen nie, maar met die onbillike administrasie van geregtigheid. Hy het ook die regering gekritiseer vir hulle politisering van die saak.<ref>[http://www.news24.com/Beeld/Suid-Afrika/0,,3-975_2392399,00.html Zuma is 'n vry man] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081016011220/http://www.news24.com/Beeld/Suid-Afrika/0,,3-975_2392399,00.html |date=16 Oktober 2008 }}, [[Beeld]], besoek op 12 September 2008</ref> === Verkragtingsaak === [[Lêer:Zuma-court-crowd.jpg|duimnael|'n Skare ondersteuners en nuuskieriges buite die Johannesburgse hooggeregshof tydens die regter se uitspraak op 8 Mei 2006.]] In November 2005 is 'n ondersoek na klagtes dat Zuma 'n 31 jaar oue familievriend by sy woning in Forest Town, [[Johannesburg]] verkrag het begin. Reeds voor die klagte aanhangig gemaak is het die media verslag gedoen dat die beweerde slagoffer 'n lid van 'n prominente ANC-familie was en ook 'n [[VIGS]]-aktivis is; en dat Zuma toegegee het dat hy 'n konsensuele seksuele verhouding met die vrou gehad het. Op die oggend van [[6 Desember]] [[2005]] is 'n formele verkragtingsaanklag teen Zuma gemaak. Zuma het die klagtes heftig ontken en sy politiese verbintenis tot die bekamping van seksuele geweld bevestig. Voor die klagtes formeel gelê is, het gerugte oor die verkragtingbeskuldigings in November die rondte begin doen. Dit het begin lyk of Zuma se politiese vooruitsigte begin versleg het. Voormalige bondgenote het begin stellings maak wat lyk of hulle hulle van Zuma distansieer. Verslae het verskyn wat beweer het dat hy waarskynlik uit sy partypos sou bedank.<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4480954.stm] SA's Zuma silent on rape claims, besoek op 29 April 2006.</ref> Dit het aanvanklik gelyk of die verkragtingaanklagte Zuma se ondersteuners se vaart gestuit het. Maar in 'n verhoor voor sy verkragtingsaak het duisende Zuma ondersteuners weer by die hof vergader, terwyl 'n kleiner groep antiverkragtinggroepe namens die beweerde verkragtingslagoffer betoog het.<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4707464.stm Zuma rape case judge stands down], besoek op 29 April 2006.</ref> Zuma het die omstrede "Mshini" strydlied vir die skare gesing, en woordvoerders van die ANC-jeugliga en Kommunistiese Party Jeugliga het hulle steun vir Zuma uitgespreek.<ref>[[Mail & Guardian]] [http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=264095&area=/zuma_report/zuma_news/ Zuma had not entirely lost his base] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060314050830/http://www.mg.co.za/articlepage.aspx?area=%2Fzuma_report%2Fzuma_news%2F&articleid=264095 |date=14 Maart 2006 }}, besoek op 29 April.</ref> Gedurende die verloop van Zuma se verkragtingsaak het berigte opgeduik dat die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SAKP) diep verdeeld is oor hoe die Zuma-aangeleentheid en die SAKP se verhouding met hom aangespreek moet word. Baie lede van die party se jeugvleuel het Zuma ondersteun terwyl ander mense in die SAKP skepties gestaan het oor die waarde daarvan om hulle by 'n spesifieke persoon te skaar eerder as om op die beginsels van regering te fokus.<ref>[[Mail & Guardian]] [http://www.mg.co.za/articledirect.aspx?articleid=257884&area=%2finsight%2finsight__comment_and_analysis%2f] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070621152427/http://www.mg.co.za/articledirect.aspx?articleid=257884&area=%2Finsight%2Finsight__comment_and_analysis%2F|date=21 Junie 2007}} Comment & Analysis – The trouble with JZ, besoek op 29 April.</ref><ref>[[Mail & Guardian]] [http://www.mg.co.za/articledirect.aspx?articleid=257688&area=%2finsight%2finsight__national%2f Young communists plan move against Mazibuko Jara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070621100742/http://www.mg.co.za/articledirect.aspx?articleid=257688&area=%2Finsight%2Finsight__national%2F |date=21 Junie 2007 }}, besoek op 29 April.</ref><ref>[[Mail & Guardian]] [http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=269701&area=/insight/insight__national/ SACP divided on Zuma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304062355/http://mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=269701&area=%2Finsight%2Finsight__national%2F |date= 4 Maart 2016 }}, besoek op 29 April.</ref> Ondanks die wegbreek van voormalige ondersteuners het Zuma-staatmakers aangehou om by die hof byeen te kom. In 'n voorval wat later deur die Vriende van Jacob Zuma veroordeel is, het 'n groep van meestal vroulike Zumaondersteuners onderklere en foto's van die beweerde slagoffer verbrand terwyl hulle die slagspreuk "Burn this bitch" geskree het. Antiverkragtingsgroepe het die gereelde aanvalle op die integriteit en morele stand van Zuma se beskuldiger, beledigings wat op 'n goeie vriend van die klaer geskree is en klippe wat na vrouelede van die skare gegooi is nadat hulle vir die klaer aangesien is gekritiseer.<ref>[http://www.int.iol.co.za/ IOL] [http://www.int.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=13&art_id=vn20060214102144364C522654 Accuser insulted as Zuma hailed at court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060225010841/http://www.int.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=13&art_id=vn20060214102144364C522654 |date=25 Februarie 2006 }}, besoek op 29 April</ref> Zuma se verdedigingspan het getuienis oor die vrou se seksuele geskiedenis aangebied en gestel dat die seks wat plaasgevind het konsensueel was; die aanklaers het beweer dat haar gebrek aan weerstand as gevolg van skok was.<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/4781440.stm Zuma's rape accuser questioned], besoek op 29 April 2006</ref><ref>Boston.com [http://www.boston.com/news/world/africa/articles/2006/04/03/s_african_denies_rape_allegation_at_trial/ S. African denies rape allegation at trial], besoek op 29 April</ref> Die verhoor het ook tot omstredenheid gelei toe Zuma erken dat hy nie 'n kondoom gebruik het toe hy seks gehad het met die vrou nie, ten spyte daarvan dat hy bewus was dat sy [[MIV]]-positief is. Hy het in die hof aangevoer dat hy gestort het om sy aansteekrisiko te verminder. Dit het MIV-opvoeders ontstig wat beklemtoon dat dit niks sou doen om MIV oordrag te verhinder nie.<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/4879822.stm SA's Zuma 'showered to avoid HIV'], besoek op 29 April</ref> Zuma is op [[8 Mei]] [[2006]] deur regter [[Willem van der Merwe]] onskuldig bevind op die aanklag van verkragting. Die regter het die bevinding gebaseer op die sy analise van die getuienis wat op die volgende punte gefokus was: Ongeloofwaardige getuienis en verklarings deur SAPD-getuies omtrent die verskil in die klaagster en die beskuldigde se weergawes van die toneel van die beweerde verkragting. Die verskil en ontleding van die sielkundige verslae en getuienis wat vir die staat en die klaagster voor die hof geplaas is. Die regter se gevolgtrekking dat die klaagster 'n geneigdheid het om valse verkragtingsaantygings te maak. === Vroueregte === [[Lêer:Zuma Your Silence Is Killing Our Brothers (8036278395).jpg|duimnael|''Soweto Pride'' in 2012]] In 2004 toe Zuma nog Adjunkpresident was het hy hom uitgespreek ten gunste van tradisionele maagdelikheidstoetse wat in die Zoeloe en Swazi gemeenskappe uitgevoer word. Hy het jong meisies aangemoedig om maagdelikheidstoetse te ondergaan om die verspreiding van [[VIGS|MIV/VIGS]] en [[tienerswangerskap]] te bekamp. Menseregtegroepe het beswaar gemaak dat die gebruik van maagdelikheidstoetse 'n menseregteskending is.<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/3683210.stm SA leader urges virginity tests], besoek op 19 Desember 2007</ref> === Kritiek teen homoseksualiteit en selfdegeslaghuwelike === In September 2006 het Zuma na bewering tydens sy Erfenisdagtoespraak in KwaDukuza gesê dat 'n ''ungqingili'' (homoseksuele persoon) in sy jonger dae nooit voor hom gestaan het nie, want hy sou hom “platgeslaan het”. Hy het na bewering ook gesê dat huwelike tussen mense van dieselfde geslag ’n skande teen die nasie en teen God is. Zuma het later "onvoorwaardelik" verskoning gevra vir die "pyn en woede" wat sy uitlatings kon veroorsaak het.<ref>[[Beeld]], [http://www.news24.com/Beeld/Suid-Afrika/0,,3-975_2060526,00.html Gay-organisasie moet sê of klag teen Zuma staan]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, besoek op 19 Desember 2007</ref><ref>[http://www.newsfromafrica.org/ NewsfromAfrica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071214010339/http://www.newsfromafrica.org/ |date=14 Desember 2007 }}, [http://www.newsfromafrica.org/newsfromafrica/articles/art_10792.html Zuma slammed for views on homosexuality, same-sex marriage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070803095600/http://www.newsfromafrica.org/newsfromafrica/articles/art_10792.html |date=3 Augustus 2007 }}, besoek op 19 Desember 2007</ref> Hy het terselfdertyd gesê dat hy "die verdienstelike bydrae wat baie gay en lesbiese landgenote gemaak het in die vryheidstryd en die rol wat hulle steeds speel in die bou van 'n suksesvolle nie-rassige, nie-diskriminêre Suid-Afrika, respekteer, erken en prys".<ref>[[Mail & Guardian]], [http://www.news24.com/News24/South_Africa/Zuma/0,,2-7-1840_2005231,00.html Zuma sorry for 'gay' remarks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071116163441/http://www.news24.com/News24/South_Africa/Zuma/0,,2-7-1840_2005231,00.html |date=16 November 2007 }}, besoek op 20 Desember 2007</ref> Zuma se verskoning het gemengde reaksie uitgelok aangesien sommige organisasies gevoel het dat hy slegs verskoning gevra het vir die gevoelens wat sy stellings ontlont het en nie vir die stellings self nie.<ref>[[Mail & Guardian]], [http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?area=/breaking_news/breaking_news__national/&articleid=285253 Mixed reaction to Zuma apology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305134302/http://mg.co.za/articlePage.aspx?area=%2Fbreaking_news%2Fbreaking_news__national%2F&articleid=285253 |date= 5 Maart 2016 }}, besoek op 19 Desember 2007</ref> === "Skiet die Boer"-liedjie === Op 8 Januarie 2012, na afloop van sy politieke toespraak by die ANC se 2012-eeufeesvieringe in Bloemfontein, sing Jacob Zuma die opruiende lirieke van die "[[Skiet die Boer]]"-liedjie.<ref>http://www.iol.co.za/news/special-features/the-zuma-era/complaint-laid-against-zuma-1.1242416</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.sabc.co.za/news/a/383404804a48659d9b959f8f72c0ef2b/Rightwing-movement-to-lay-hate-speech-charge-against-Zuma-20120224 |title=argiefkopie |access-date=24 Junie 2012 |archive-date=23 Julie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130723183036/http://www.sabc.co.za/news/a/383404804a48659d9b959f8f72c0ef2b/Rightwing-movement-to-lay-hate-speech-charge-against-Zuma-20120224 |url-status=dead }}</ref> Dit is dieselfde liedjie waarvoor [[Julius Malema]] van haatspraak aangekla is.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8567727.stm</ref><ref>http://www.guardian.co.uk/world/2010/mar/15/anc-julius-malema-guilty-hate-speech</ref> == Sien ook == * [[Guptafamilie]] * [[Kabinet van Jacob Zuma, Mei 2009]] * [[Kabinet van Jacob Zuma, Mei 2014]] * [[Minagting van die hof deur Jacob Zuma]] == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Verdere leesstof == * {{en}} {{cite journal |last=Foster |first=Douglas |date=Junie 2009 |title=Jacob's Ladder |journal=The Atlantic |volume=303 |issue=5 |pages=72–80 |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2009/06/jacobs-ladder/307442/|accessdate=8 Julie 2013}} * {{en}} {{cite book |first=Alec |last=Russell |year=2009 |title=After Mandela: the Battle for the Soul of South Africa |location=London |publisher=Hutchinson |isbn=978-0-09-192601-4 }} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} {{Wikiquote}} * {{af}} {{en}} Deurlopende dossiere oor Zuma: [http://www.news24.com/Beeld/Spesiaal/Zuma/Home/0,,3-1967-1968,00.html Beeld] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060502015255/http://www.news24.com/Beeld/Spesiaal/Zuma/Home/0,,3-1967-1968,00.html |date= 2 Mei 2006 }}, [http://iafrica.com/news/specialreport/zuma_trial/ iAfrica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060419103507/http://iafrica.com/news/specialreport/zuma_trial/ |date=19 April 2006 }} * {{af}} Nuusberigte oor die verkragtingsaak in [http://www.news24.com/Beeld/Spesiaal/Zuma/Home/0,,3-1967-1968_moreStories,00.html Beeld] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060914093417/http://www.news24.com/Beeld/Spesiaal/Zuma/Home/0,,3-1967-1968_moreStories,00.html |date=14 September 2006 }} [http://www.news24.com/Die_Burger/Nuus/0,,4-75_1923669,00.html Die Burger] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071001002526/http://www.news24.com/Die_Burger/Nuus/0,,4-75_1923669,00.html |date= 1 Oktober 2007 }} * {{en}} [http://www.saflii.org/za/cases/ZAGPHC/2006/45.pdf Hooggeregshof van Suid-Afrika oor die verkragtingsaak] * {{en}} [http://www.mg.co.za/specialreport.aspx?area=zuma_report Ongoing M&G "special report" on Jacob Zuma--compilation of links to earlier M&G articles] * {{en}} [http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=258610&area=/zuma_report/zuma_news/ Zuma aangekla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151114073034/http://mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=258610&area=%2Fzuma_report%2Fzuma_news%2F |date=14 November 2015 }} * {{en}} [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4713172.stm Zuma saak onthul SA verkragtingsprobleem] * {{en}} [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4328360.stm Analise: SA se Zuma in die beskuldigdebank] * {{en}} [http://www.anc.org.za/people/zumaj.html ANC-biografie van Jacob Zuma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050714082235/http://www.anc.org.za/people/zumaj.html |date=14 Julie 2005 }} * {{en}} [http://www.iol.co.za/html/static/shaik.php Volledige teks van die uitspraak in die saak teen Schabir Shaik, Zuma se finansiële adviseur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100712040908/http://www.iol.co.za/html/static/shaik.php |date=12 Julie 2010 }} * {{en}} Nuusberigte oor sy afdanking: [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4092064.stm BBC News Online], [http://www.news24.com/News24/South_Africa/Politics/0,,2-7-12_1721208,00.html News24.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050920041808/http://www.news24.com/News24/South_Africa/Politics/0,,2-7-12_1721208,00.html |date=20 September 2005 }}, [http://www.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=13&art_id=iol1118751873301U625 IOL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626195151/http://www.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=13&art_id=iol1118751873301U625 |date=26 Junie 2007 }} * {{en}} [http://www.sabcnews.com/features/jacob_zuma_deputy_president/mbeki.html Volledige weergawe van Mbeki se toespraak oor Zuma se afdanking] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051217041948/http://www.sabcnews.com/features/jacob_zuma_deputy_president/mbeki.html |date=17 Desember 2005 }} * {{en}} [http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=243645&area=/breaking_news/breaking_news__national/ Mail and Guardian article: Zuma's successor "very strong"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151114073022/http://mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=243645&area=%2Fbreaking_news%2Fbreaking_news__national%2F |date=14 November 2015 }} * {{en}} [http://www.friendsofjz.co.za/ The Friends of Jacob Zuma Trust] {{beginboks}} {{opvolgboks|titel=[[President van Suid-Afrika]]|voor=[[Kgalema Motlanthe]]|na=[[Cyril Ramaphosa]]|jare=2009–2018}} {{opvolgboks|titel=[[Adjunkpresident van Suid-Afrika]]|voor=[[Thabo Mbeki]]|na=[[Phumzile Mlambo-Ngcuka]]|jare=1999–2005}} {{opvolgboks|titel=President van die [[African National Congress]]|voor=[[Thabo Mbeki]]|na=[[Cyril Ramaphosa]]|jare=2007–2017}} {{eindboks}} {{Presidente van Suid-Afrika}} {{Kabinet-Mbeki I}} {{Kabinet-Mbeki II}} {{Kabinet-Zuma I}} {{Kabinet-Zuma II}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Zuma, Jacob}} [[Kategorie:Presidente van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Adjunkpresidente van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Politici van die African National Congress]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse anti-apartheidsaktiviste]] [[Kategorie:Zoeloes]] [[Kategorie:Geboortes in 1942]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse aktiviste]] e92gszddfcokthialk9lm8l0f1a07x1 2922534 2922533 2026-08-06T10:36:07Z Sobaka 328 skakel 2922534 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Jacob Zuma | beeld = Jacob Zuma, 29 November 2017 (cropped).jpg | beeldonderskrif = Jacob Zuma in 2017 | orde = 4de [[President van Suid-Afrika]] | termynaanvang = [[9 Mei]] [[2009]] | termyneinde = [[14 Februarie]] [[2018]] | vise = [[Cyril Ramaphosa]]<br />[[Kgalema Motlanthe]] | voorganger = [[Kgalema Motlanthe]] | opvolger = [[Cyril Ramaphosa]] | geboortejaar = 1942 | geboortemaand = 4 | geboortedag = 12 | geboorteplek = [[Nkandla]], [[Natal (provinsie)|Natal]], [[Suid-Afrika]] | sterftedatum = | sterfteplek = | party = [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|Umkhonto we Sizwe]] | orde2 = President van die [[African National Congress]] | termynaanvang2 = [[18 Desember]] [[2007]] | termyneinde2 = [[18 Desember]] [[2017]] | vise2 = [[Kgalema Motlanthe]]<br />[[Cyril Ramaphosa]] | voorganger2 = [[Thabo Mbeki]] | opvolger2 = [[Cyril Ramaphosa]] | orde3 = [[Adjunkpresident van Suid-Afrika]] | termynaanvang3 = [[14 Junie]] [[1999]] | termyneinde3 = [[14 Junie]] [[2005]] | president3 = [[Thabo Mbeki]] | voorganger3 = [[Thabo Mbeki]] | opvolger3 = [[Phumzile Mlambo-Ngcuka]] | eggenoot = Gertrude Sizakele Khumalo (1973–''hede'')<br />Kate Zuma (1976–2000)<ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/southafrica/4127176/ANCs-Jacob-Zuma-to-marry-for-fifth-time.html |work=The Daily Telegraph |location=London |title=ANC's Jacob Zuma to marry for fifth time |first=Sebastien |last=Berger |date=5 Januarie 2009 |access-date=5 Mei 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190605095456/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/southafrica/4127176/ANCs-Jacob-Zuma-to-marry-for-fifth-time.html |archive-date=5 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br />[[Nkosazana Dlamini-Zuma|Nkosazana Dlamini]] (1982–1998)<br />Nompumelelo Ntuli (2008–''hede'')<br />Thobeka Mabhija (2010–''hede'')<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8434865.stm |publisher=BBC News |title=SA's Zuma marries his third wife |date=4 Januarie 2010 |access-date=5 Mei 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106214553/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8434865.stm |archive-date= 6 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref><br />Gloria Bongekile Ngema (2012–''hede'')<ref name="bnonews">{{cite web |title=South Africa's polygamous president marries fourth wife |publisher=[[BNO News]] |date=20 April 2012 |url=http://www.bnonews.com/inbox/?id=577 |access-date=20 April 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130830172621/http://www.bnonews.com/inbox/?id=577 |archive-date=30 Augustus 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> | kinders = 20 (geskat)<ref name="Support">{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/southafrica/9344916/Jacob-Zuma-faces-losing-1.2-million-support-for-four-wives.html |title=Jacob Zuma faces losing £1.2 million support for four wives |work=The Daily Telegraph |access-date=20 Junie 2012 |location=London |first=Aislinn |last=Laing |date=20 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190112192029/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/southafrica/9344916/Jacob-Zuma-faces-losing-1.2-million-support-for-four-wives.html |archive-date=12 Januarie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | alma_mater = | religie = [[Protestantisme]] | handtekening = | militer = | lojaliteit = | tak = | diensjare = | rang = | eenheid = | oorloe = | toekennings = }} '''Jacob Gedleyihlekisa Zuma''' (GCB<!--"Order of the Bath"-->) (gebore [[12 April]] [[1942]], [[Nkandla]], [[Natal (provinsie)|Natal]] ([[Suid-Afrika]])) was die vierde [[President van Suid-Afrika]], voormalige president van die regerende politieke party, die [[African National Congress]] sowel as 'n voormalige [[Adjunkpresident van Suid-Afrika]]. Hy is die leier van die [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|Umkhonto we Sizwe]]-party wat in 2023 gestig is. Hy is 'n gewilde persoon, selfs oor politieke grense heen, maar word as omstrede gesien sedert sy finansiële adviseur, [[Schabir Shaik]], skuldig bevind en veroordeel is weens korrupsie en bedrog. Hierdie gebeure het in Junie 2005 tot Zuma se afdanking as Adjunkpresident van Suid-Afrika gelei.<ref name="SABC2006-09-20">{{cite web |url=http://www.sabcnews.com/south_africa/crime1justice/0,2172,135153,00.html |title=Zuma corruption trial struck off the roll |date=20 September 2006 |publisher=SABC news |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929131822/http://www.sabcnews.com/south_africa/crime1justice/0,2172,135153,00.html |archive-date=29 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nadat die leierskap van die [[African National Congress]] hom amptelik op 13 Februarie 2018 herroep het as president (dus gevra het om te bedank), het hy eers geweier, maar die volgende dag sy uittrede aangekondig.<ref>{{cite news |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/pres-jacob-zuma-bedank/ |title=Pres. Jacob Zuma bedank |work=[[Maroela Media]] |date=14 Februarie 2018 |access-date=14 Februarie 2018 |language=af |archive-url=https://web.archive.org/web/20190410002451/https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/pres-jacob-zuma-bedank/ |archive-date=10 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op 29 Junie 2021 het Zuma die eerste president sedert die einde van witminderheidsregering in [[1994]] geword om tronkstraf opgelê te word. Die [[Konstitusionele Hof van Suid-Afrika]] het hom vir 15 maande gevonnis vir [[Minagting van die hof deur Jacob Zuma|minagting van die hof]] nadat hy 'n vroeëre hofbevel verontagsaam het om na die Hof terug te keer om te getuig voor die [[Zondo-kommissie]].<ref>{{Cite news|date=2021-06-29|title=South Africa's top court sentences ex-President Jacob Zuma|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-57650517|access-date=2021-06-29}}</ref> Zuma word op mediese parool uit die tronk vrygelaat volgens 'n aankondiging op 5 September 2021.<ref>https://www.timeslive.co.za/politics/2021-09-05-former-president-jacob-zuma-released-on-medical-parole/</ref> Zuma word in Julie 2024 formeel uit die ANC geskors vir die stigting van sy eie party, [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|uMkhonto we Sizwe]].<ref>{{Cite web |date=29 Julie 2024 |title=Former South Africa president Zuma is expelled by his former ANC party after forming a challenger |url=https://apnews.com/article/south-africa-zuma-anc-expulsion-2e311d0fd3c66cd8404443b06819a47f |work=Associated Press}}</ref> == Inleiding en agtergrond == Zuma is kort na sy afdanking as adjunkpresident van Suid-Afrika formeel aangekla van korrupsie. Die saak is egter van die hofrol geskrap nadat die staatsaanklaer se aansoek om uitstel van die hand gewys is.<ref name="SABC2006-09-20" /> In Desember 2005 is Zuma ook in die Johannesburgse hooggeregshof van verkragting aangekla. Die beweerde slagoffer, die dogter van 'n ontslape vriend van Zuma uit die struggle-era, is [[MIV]]-positief, 'n feit wat aan Zuma bekend was. Op 8 Mei 2006 het die hof die aanklagte van die hand gewys in 'n beslissing waarin die regter met die verdediging saamgestem het dat die betrokke seksuele daad toestemmend van aard was. Gedurende die verhoor het Zuma erken dat hy onbeskermde seks met sy aanklaer gehad het maar dat hy na die tyd gaan stort het, om die risiko om MIV op te doen te verminder. Die stelling is deur die regter, gesondheidskundiges en [[VIGS]]-aktiviste vooroordeel. Spotprenttekenaars soos [[Zapiro]] het ook in die dagblaaie daarmee die spot gedryf, deur permanent 'n stortkop bokant Zuma se kop uit te beeld. As moontlik die mees prominente [[Zoeloe]]-ANC-politikus, en 'n leier onder [[linksgesinde]] ondersteuningsgroepe binne die ANC, kon hy steeds staatmaak op aansienlike ondersteuning selfs na sy afdanking as adjunkpresident van die land. Sy wye ondersteuningsbasis het meegebring dat hy sy rol as adjunkpresident van die ANC kon behou. Op [[18 Desember]] [[2007]] het hy by die ANC se 2007 nasionale kongres in [[Polokwane]] die president van Suid-Afrika en vorige leier van die ANC met 2&nbsp;329 teen 1&nbsp;505 stemme geklop om die nuwe president van die ANC te word.<ref>[[Die Burger]], [http://www.dieburger.com/Stories/News/16.0.3460069608.aspx Die Zuma-era breek aan], besoek op 19 Desember 2007</ref> Dit was hierdie sukses in Zuma se veldtog wat daartoe gely het dat hy die volgende president van Suid-Afrika kon word. == Vroeë jare en familie == Zuma is op [[12 April]] [[1942]] in [[Nkandla]], (nou in die [[KwaZulu-Natal]]provinsie), gebore. Zuma het sy kinderjare tussen Zoeloeland en die voorstede van [[Durban]] deurgebring. Sy vader was 'n polisieman, wat teen die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]] gesterf het toe Zuma nog 'n jong seun was. Hy het as jong seun [[bees]]te opgepas en het geen formele [[onderwys]] ontvang nie. Sy stamnaam is '''Msholozi''' wat deur sy ondersteuners gebruik word om na hom te verwys.<ref>{{cite news|first=Jeremy|last=Gordin|title=So what are Msholozi's options?|url=http://www.sundaytribune.co.za/index.php?fArticleId=4586569|work=Sunday Tribune|date=31 Augustus 2008|accessdate=14 September 2008}}</ref> Hy het op 'n vroeë ouderdom by [[politiek]] betrokke geraak en in [[1959]] by die ANC aangesluit. Hy het in [[1962]], na die verbanning van die ANC in [[1960]], 'n aktiewe lid van [[Umkhonto we Sizwe]] geword.<ref>[[ANC]] [http://www.anc.org.za/people/zumaj.html Biografie van Jacob Zuma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050714082235/http://www.anc.org.za/people/zumaj.html |date=14 Julie 2005 }}, besoek op 29 April 2006.</ref> Zuma het sy eerste vrou, met wie hy steeds getroud is, Gertrude Sizakele Khumalo, in 1959 ontmoet. Hy het geen kinders by sy eerste vrou wat as "MaKhumalo" of "MaShobane" bekend staan en by Zuma se huis in Nkandla woon. Zuma het later nog twee vroue geneem terwyl hy in ballingskap in buurlande van Suid-Afrika was. Sy tweede vrou was Me. Kate Mantsho, ’n lugwaardin van die Mosambiekse lugdiens met wie hy vier kinders gehad het. Mantsho het in 2000 selfmoord gepleeg ná ’n huwelik van 24 jaar. In die 1980’s het hy sy volgende vrou, me. [[Nkosazana Dlamini-Zuma|Nkosazana Dlamini]], voormalige [[Minister van Buitelandse Sake]], in [[Swaziland]] ontmoet terwyl sy by die [[Mbabane]]-staatshospitaal gewerk het. Hulle het vier kinders saam en is in 1998 geskei.<ref>[http://www.news24.com/ News24], [http://www.news24.com/Beeld/In-Diepte/0,,3-67_1934246,00.html Zuma-herinneringe]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, besoek op 19 Desember 2007</ref> In 2002 is Zuma weer getroud met Mantuli Zuma, by wie hy twee kinders het. Sy jongste vrou, die vyfde, is Thobeka Stacy Mabhija, vir wie hy onlangs [[lobolo]] betaal het en by wie hy reeds twee kinders het. Verder het Zuma 'n kind by Minah Shongwe, suster van Regter Jeremiah Shongwe, wat hom van Zuma se verkragtingsaak onttrek het.<ref>[http://www.timesonline.co.uk/ TIMESONLINE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106053226/http://www.timesonline.co.uk./ |date= 6 Januarie 2009 }}, [http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/africa/article3070220.ece Profile: Zuma charmed wives and a nation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429065749/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/africa/article3070220.ece |date=29 April 2011 }}, Besoek 19 Desember</ref> == Deelname aan die stryd teen Apartheid == === Gevangenis en bannelingskap === [[Lêer:Robben island from table mountain.jpg|duimnael|[[Robbeneiland]] soos vanaf [[Tafelberg]] gesien]] In [[1963]] is hy saam met 'n groep van 45 rekrute naby [[Zeerust]] in die Wes-Transvaal in hegtenis geneem. Hy is skuldig bevind aan sameswering om die regering omver te werp en tot 10 jaar gevangenisstraf gevonnis wat hy op [[Robbeneiland]] saam met [[Nelson Mandela]], wat terselfdertyd weens 'n ander insident in die gevangenis was, uitgedien het. Na sy vrylating was hy instrumenteel in die hervestiging van die ANC ondergrondse strukture in die [[Natal]]<nowiki/>provinsie. Hy het Suid-Afrika in [[1975]] verlaat en was eers in [[Swaziland]] en toe in [[Mosambiek]] gebaseer waar hy na die Soweto-opstand met duisende uitgewekenes gewerk het.<!-- Tydens regter Van der Merwe se uitspraak by die verkragtingverhoor, het hy bietjie ander gegewens gegee: eers Mosambiek, toe Swaziland, met Zimbabwe êrens ook. Kan iemand dit nagaan? --> Hy het in [[1977]] lid geword van die [[ANC|ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee]]. Hy het ook as adjunkhoofafgevaardigde van die ANC in Mosambiek gedien, 'n pos wat hy beklee het tot die ondertekening van die Nkomati-ooreenkoms tussen die Mosambiekse en Suid-Afrikaanse regerings in [[1984]]. Na die ondertekening van die ooreenkoms is hy as hoofafgevaardigde van die ANC aangestel. Zuma is gedwing om Mosambiek in Januarie 1987 te verlaat na aansienlike druk op die Mosambiekse regering deur die [[P.W. Botha]]-regime. Hy het na die ANC-hoofkantoor in [[Lusaka]], [[Zambië]], geskuif waar hy aangestel is as Hoof van Ondergrondse Strukture en kort daarna as Hoof van die Intelligensie-afdeling. Hy het in die ANC se politieke en militêre raad gedien toe dit teen die middel-1980's gevorm is. === Terugkeer na Suid-Afrika === Ná die ontbanning van die ANC in Februarie [[1990]] was hy een van die eerste ANC-leiers wat na Suid-Afrika teruggekeer het om met die onderhandelingsproses te begin. In 1990 is hy verkies tot voorsitter van die ANC in die Suid-Natal-gebied, en het hy 'n leidende rol gespeel in die bekamping van politieke geweld in die gebied tussen lede van die ANC en die [[Inkatha-Vryheidsparty]]. Die IVP, gelei deur [[Mangosuthu Buthelezi]], het in daardie stadium heelwat klem gelê op [[Zoeloes|Zoeloetrots]] en politieke mag. In dié konteks was Zuma se Zoeloe-erfenis deurslaggewend in ANC-pogings om die geweld te beëindig. Die ANC se strategie was om politieke- eerder as stamverband te beklemtoon as die oorsaak van die geweld en om ondersteuning onder Zoeloes in die gebied te werf. Hy is in [[1991]] verkies tot Adjunksekretarisgeneraal van die ANC en in Januarie [[1994]] is hy genomineer as die ANC-kandidaat vir die premierskap van [[KwaZulu-Natal]]. == Politieke loopbaan == === Opkoms as nasionale leier === Ná die eerste veelrassige verkiesing in Suid-Afrika in 1994 is Zuma aangestel as 'n Lid van die Uitvoerende Komitee vir ekonomiese aangeleenthede en toerisme vir die KZN provinsiale regering nadat sy kandidaatskap vir adjunkpresident van die ANC terug getrek het om [[Thabo Mbeki]] toe te laat om onbestrede tot die amp verkies te word. In Desember 1994 is hy verkies tot Nasionale Voorsitter van die ANC en voorsitter van die ANC in KwaZulu-Natal, en is later herverkies tot die amp in [[1996]]. Hy is in Desember [[1997]] by die ANC se Nasionale Kongres in [[Mafikeng]] tot adjunkpresident van die ANC verkies. === Termyn as adjunkpresident van Suid-Afrika === Zuma is in Junie [[1999]] deur die nuutaangestelde President Mbeki aangestel as [[Adjunkpresident van Suid-Afrika]]. Hy is algemeen gesien as die natuurlike opvolger tot die presidensie wanneer [[Thabo Mbeki]] uit die pos aftree. As adjunkpresident was hy betrokke by verskeie buitelandse sake-aangeleenthede soos bilaterale verhoudinge met onder meer [[Swede]], [[Nigerië]], [[Duitsland]], [[Australië]] en [[Volksrepubliek China|China]]. Verder was hy betrokke by Nepad en die Afrika-uniesake en die bemiddeling van vredespogings in die groot-merestate. In die verband het hy in [[Kampala]] saam met President [[Yoweri Museveni]] van [[Uganda]] opgetree as bemiddelaar in die [[Burundi]]-vredesproses.<ref>[http://www.dfa.gov.za/ Departement Buitelandse Sake], [http://www.dfa.gov.za/docs/speeches/zuma.htm Addresses and Speeches by Deputy President of South Africa Mr Jacob Zuma], besoek op 20 Desember 2007</ref><ref>[http://www.info.gov.za/ South African Government Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050606003116/http://www.info.gov.za/ |date= 6 Junie 2005 }}, [http://www.info.gov.za/issues/hiv/sanac.htm The South African National AIDS Council (SANAC)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071027165538/http://www.info.gov.za/issues/hiv/sanac.htm |date=27 Oktober 2007 }}, besoek op 20 Desember 2007</ref> Sy pligte in die amp het ook die voorsitterskap van die Suid-Afrikaanse Nasionale Vigsraad ingesluit. Die Vigsraad is 'n hoëvlak multisektorale liggaam wat die doelstelling het om 'n leierskapsrol te speel in die bou van konsensus oor vigsbeleid en -strategie.<ref>[http://www.doh.gov.za/ Departement Gesondheid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151221202508/http://www.doh.gov.za/ |date=21 Desember 2015 }}, [http://www.doh.gov.za/docs/pr/2006/pr1201b.html The restructuring of the South African National AIDS Council (SANAC): Record of Agreement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090107111553/http://www.doh.gov.za/docs/pr/2006/pr1201b.html |date= 7 Januarie 2009 }}, besoek op 20 Desember 2007</ref> Op [[18 April]] [[2002]] is die Morele Heropboubeweging ([[Engels]]: ''Moral Regeneration Movement'') by die [[Lugmagbasis Waterkloof]] in [[Pretoria]] geloods. Die organisasie is gestig na 'n aantal skokkende misdade gepleeg is, soos die verkragting van babas. Zuma is in sy hoedanigheid as adjunkpresident die verantwoordelikheid vir die inisiatief gegee. In dié rol het hy verskeie toesprake oor die onderwerp gelewer. In die toesprake het hy gepleit dat die boodskap dat morele hernuwing die verantwoordelikheid van elke Suid-Afrikaner is, en nie net dié van die beweging se leierskap of die regering nie. Hy het ook gesê dat "Elke Suid-Afrikaner moet 'n agent vir morele heropbou wees".<ref>[http://www.iss.org.za/ Institute for Security Studies], [http://www.iss.org.za/pubs/CrimeQ/No.11/Rauch.htm LINKING CRIME AND MORALITY – Reviewing the Moral Regeneration Movement], Janine Rauch, gepubliseer in Crime Quarterly No 11 2005, besoek op 20 Desember 2007</ref><ref>[http://www.polity.org.za/ Polity.org.za], [http://www.polity.org.za/article.php?a_id=60675 Zuma: National Conference of the Moral Regeneration Movement (30/11/2004)], besoek op 20 Desember 2007</ref> Op [[10 Februarie]] [[2003]] het die parlementslid Raenette Taljaard, wat die amptelike opposisie, die [[Demokratiese Alliansie]], se woordvoerder oor Suid-Afrika se wapentransaksie, in 'n brief aan President Mbeki gevra of of hy dit as gepas beskou dat daar 'n wolk van agterdog oor die adjunkpresident hang wat belas is met die veldtog vir morele hernuwing en heropbou.<ref>[http://www.armsdeal-vpo.co.za/ The Arms Deal Virtual Press Office], [http://www.armsdeal-vpo.co.za/articles03/da_question_zuma.html DA to Question Zuma on Alleged Thetard Meeting(s) and Corruption], besoek op 20 Desember 2007</ref> Mbeki het in 'n geskrewe antwoord bevestig dat Zuma steeds die veldtog sou lei, waarop Taljaard gereageer het dat as dit die soort morele leiding is, dit 'n mens nie verbaas as die aantal Yengeni's sou vermenigvuldig nie.<ref>[http://iafrica.com/ iafrica.com], [http://iafrica.com/news/sa/217392.htm Zuma still to lead moral regeneration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070814043423/http://iafrica.com/news/sa/217392.htm |date=14 Augustus 2007 }}, besoek op 20 Desember 2007</ref> Tydens sy amp as adjunkpresident, het hy in Junie [[1998]] van Dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, op daardie stadium Minister van Buitelandse Sake van Suid-Afrika, geskei. === ANC-leierskapstryd === [[Lêer:Jacob Zuma with Obamas.jpg|duimnael|President Zuma en een van sy vroue saam met die President van Amerika, [[Barack Obama]] en Michelle Obama in [[New York Stad|New York]], 2009]] [[Lêer:CFK & Jacob Zuma.jpg|duimnael|Die [[Argentinië|Argentynse]] president [[Cristina Fernández de Kirchner]] en die Suid-Afrikaanse president Zuma tydens 'n bespreking in 2010]] Terwyl Zuma as adjunkpresident gedien het, het hy aansienlike steun geniet uit die linkervleuel van die ANC, insluitend baie in die [[ANC-jeugliga]], die [[Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party]] en [[Congress of South African Trade Unions|COSATU]]. Terwyl Zuma korrupsie-aanklagte in die gesig gestaar het, het die organisasies Zuma aanhou ondersteun. Ondersteuning van die half-outonome strukture binne die party het Zuma gehelp om ondersteuning te behou selfs nadat hy die adjunkpresidentskap verloor het. Hy is byvoorbeeld heraangestel as ANC adjunkpresident nadat hy kort na Schaik se skuldigbevinding uit die pos bedank het. Hy het ook 'n salaris van die party ontvang vir die pos – 'n voorreg wat nie te vore deur bekleërs van die pos geniet is nie. Zuma se afdanking is op twee maniere geïnterpreteer. Baie Suid-Afrikaanse en buitelandse waarnemers het dit geloof as 'n duidelike teken dat die Suid-Afrikaanse regering toegewyd is tot die uitroei van korrupsie binne sy eie geledere. Aan die ander kant het sommige mense in Suid-Afrika klem geplaas op die feit dat Zuma en Mbeki verskillende ondersteuningbasisse binne die ANC verteenwoordig. Sommige linksgesindes het sy afdanking gesien as 'n geleentheid vir Mbeki se meer markgerigte vleuel in die party om hulle opgang verder te verstewig, en samesweringsteorieë oor Zuma se uit-die-weg-ruiming doen in sommige kringe die rondte.<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/4328360.stm] Analysis: SA's Zuma in the dock, besoek op 29 April 2006.</ref> Zuma het by elkeen van sy korrupsieverwante hofverskynings in [[2005]] groot skares ondersteuners ter ondersteuning van sy saak getrek. Tydens een van die hofverskynings het Zuma-ondersteuners T-hemde met Mbeki se beeld op verbrand. Dit is deur die ANC veroordeel en Zuma en sy bondgenote het gepleit vir 'n terugkeer na partydissipline vir komende byeenkomste. By die volgende hofverskyning in November 2005 het duisende Zuma-ondersteuners vergader om hom te ondersteun; hy het die skare in Durban in [[Zoeloe]] toegespreek en partyeenheid bepleit. Hy het by die geleentheid die [[apartheid]]-era struggle-lied ''Leth' umshini wam'' gesing met lirieke wat, as dit letterlik vertaal word, beteken "bring my my masjiengeweer". Tydens 'n Oktobertoer vir die ANC-jeugliga elders in die land is Zuma ook deur groot skares toegejuig. Hoewel sy volgehoue gewildheid ten minste gedeeltelik gegrond was op intra-party politiek word daar gemeen dat die Zoeloebenadering tot lojaliteit en behulpsaamheid ook 'n faktor was.<ref>[[Mail & Guardian]], [http://www.mg.co.za/articledirect.aspx?articleid=256829&area=%2finsight%2finsight__national%2f Zuma had been particularly successful in rallying Zulu supporters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930201335/http://www.mg.co.za/articledirect.aspx?articleid=256829&area=%2Finsight%2Finsight__national%2F |date=30 September 2007 }}, besoek op 19 Desember 2007.</ref> As gevolg van ondersteuning deur elemente binne die party bly Zuma 'n kredietwaardige politiese figuur; baie het geglo dat al wat tussen hom en die presidentskap staan 'n geloofwaardige verdediging is teen die korrupsie-aanklagte wat teen hom gemaak is. Dit is 'n taak wat bemoeilik is maar geensins onmoontlik gemaak is deur die onomwonde oordeel teen Shaik nie. Politieke kommentators het dit nogtans betwyfel of Zuma linksgesindes sal kan bevredig, aangesien dieselfde globale en nasionale ekonomiese beperkinge wat Mbeki se presidentskap gevorm het, ook in latere presidensiële termyne van toepassing sou wees. === Presidentskap === Op [[9 Mei]] [[2009]] word Zuma as die vierde demokraties-verkose President van die Republiek van Suid-Afrika in sy amp ingehuldig. Terwyl hy op 'n amptelike besoek aan [[Volksrepubliek China|China]] was om politieke en ekonomiese bande tussen die twee lande te versterk, ontvang hy op [[5 Desember]] [[2014]] 'n ereprofessoraat van die Tsinghua Universiteit in [[Beijing]]. == Omstredenheid == === Korrupsie-aanklagte === [[Lêer:President Jacob Zuma's Nkandla homestead.jpg|duimnael|Jacob Zuma se eiendom in Nkandla]] Bulelani Ngcuka, op daardie tydstip Nasionale Direkteur van Openbare Vervolging, het aantygings van magsmisbruik teen beide Zuma en die hoofsweep van die ANC, [[Tony Yengeni]] ondersoek. Dit het gegaan oor die onbehoorlike beïnvloeding in Suid-Afrika se omstrede wapentransaksie, en die vraag of finansiële voordeel daaruit voortgespruit het. Terwyl Yengeni skuldig bevind is, is die saak teen Zuma laat vaar. Ngcuka het gestel dat "…that there was prima facie evidence of corruption, but insufficient to win the case in court". Ngcuka het die staatsdiens na die insident verlaat om 'n loopbaan in privaat praktyk te volg. In [[2004]] het Zuma 'n sleutelfiguur in die Schabir Shaik-verhoor geword. [[Schabir Shaik]], 'n [[Durban]]se sakeman en ook Zuma se finansiële adviseur, is ondervra oor die aankoop van Valour-klas patrolliekorvets deur Suid-Afrika, 'n voorgestelde waterfrontontwikkeling in Durban, en rojale spandering op Zuma se woning in [[Nkandla]]. Op [[2 Junie]] [[2005]] is Shaik skuldig bevind en gevonnis tot 15 jaar tronkstraf. Die regter, [[Hillary Squires]] het die verhouding tussen Zuma en Shaik as algemeen korrup beskryf. Na twaalf dae van intense mediagissing oor Zuma se toekoms het [[President van Suid-Afrika|President]] [[Thabo Mbeki]] hom op [[14 Junie]] [[2005]] van al sy pligte as Adjunkpresident onthef. Mbeki het in 'n gesamentlike sitting van die parlement verklaar: "in die belang van die agbare Adjunkpresident, die regering, ons jong demokratiese stelsel en ons land, sal dit die beste wees om die agbare Jacob Zuma van sy verantwoordelikhede as Adjunkresident van die republiek en lid van die kabinet te onthef." (Engels: "in the interest of the honourable deputy president, the government, our young democratic system and our country, it would be best to release the honourable Jacob Zuma from his responsibilities as deputy president of the republic and member of the cabinet.") Kort daarna het die Nasionale Vervolgingsowerheid aangekondig dat dit Zuma op twee klagte van korrupsie sou aankla. Die verhoordatum is geskeduleer vir [[31 Julie]] [[2006]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4334796.stm] SA's Zuma to stand trial in 2006, besoek op 29 April 2006.</ref> Op [[20 September]] [[2006]] het regter Herbert Msimang Zuma se korrupsieverhoor egter van die Durbanse Hooggeregshofrol geskrap.<ref>[[Beeld]][http://www.news24.com/Beeld/Spesiaal/Zuma/0,,3-1967-1968_2001713,00.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219044253/http://www.news24.com/Beeld/Spesiaal/Zuma/0,,3-1967-1968_2001713,00.html|date=19 Februarie 2007}} Zuma weer vas? Besoek 20 September 2006</ref> Die Staat se swak hantering van die Zuma-saak het dit vir Msimang onmoontlik gemaak om die saak verder uit te stel. Daarna het die [[Nasionale Vervolgingsgesag]], soos uit politieke oorde verwag, weer vir Zuma aangekla. Regter Chris Nicholson het op [[12 September]] [[2008]] die saak teen Zuma in die Pietermaritzburgse hooggeregshof ongeldig verklaar. Die regter het gesê die uitspraak het niks met Zuma se skuld of onskuld te doen nie, maar met die onbillike administrasie van geregtigheid. Hy het ook die regering gekritiseer vir hulle politisering van die saak.<ref>[http://www.news24.com/Beeld/Suid-Afrika/0,,3-975_2392399,00.html Zuma is 'n vry man] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081016011220/http://www.news24.com/Beeld/Suid-Afrika/0,,3-975_2392399,00.html |date=16 Oktober 2008 }}, [[Beeld]], besoek op 12 September 2008</ref> === Verkragtingsaak === [[Lêer:Zuma-court-crowd.jpg|duimnael|'n Skare ondersteuners en nuuskieriges buite die Johannesburgse hooggeregshof tydens die regter se uitspraak op 8 Mei 2006.]] In November 2005 is 'n ondersoek na klagtes dat Zuma 'n 31 jaar oue familievriend by sy woning in Forest Town, [[Johannesburg]] verkrag het begin. Reeds voor die klagte aanhangig gemaak is het die media verslag gedoen dat die beweerde slagoffer 'n lid van 'n prominente ANC-familie was en ook 'n [[VIGS]]-aktivis is; en dat Zuma toegegee het dat hy 'n konsensuele seksuele verhouding met die vrou gehad het. Op die oggend van [[6 Desember]] [[2005]] is 'n formele verkragtingsaanklag teen Zuma gemaak. Zuma het die klagtes heftig ontken en sy politiese verbintenis tot die bekamping van seksuele geweld bevestig. Voor die klagtes formeel gelê is, het gerugte oor die verkragtingbeskuldigings in November die rondte begin doen. Dit het begin lyk of Zuma se politiese vooruitsigte begin versleg het. Voormalige bondgenote het begin stellings maak wat lyk of hulle hulle van Zuma distansieer. Verslae het verskyn wat beweer het dat hy waarskynlik uit sy partypos sou bedank.<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4480954.stm] SA's Zuma silent on rape claims, besoek op 29 April 2006.</ref> Dit het aanvanklik gelyk of die verkragtingaanklagte Zuma se ondersteuners se vaart gestuit het. Maar in 'n verhoor voor sy verkragtingsaak het duisende Zuma ondersteuners weer by die hof vergader, terwyl 'n kleiner groep antiverkragtinggroepe namens die beweerde verkragtingslagoffer betoog het.<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4707464.stm Zuma rape case judge stands down], besoek op 29 April 2006.</ref> Zuma het die omstrede "Mshini" strydlied vir die skare gesing, en woordvoerders van die ANC-jeugliga en Kommunistiese Party Jeugliga het hulle steun vir Zuma uitgespreek.<ref>[[Mail & Guardian]] [http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=264095&area=/zuma_report/zuma_news/ Zuma had not entirely lost his base] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060314050830/http://www.mg.co.za/articlepage.aspx?area=%2Fzuma_report%2Fzuma_news%2F&articleid=264095 |date=14 Maart 2006 }}, besoek op 29 April.</ref> Gedurende die verloop van Zuma se verkragtingsaak het berigte opgeduik dat die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SAKP) diep verdeeld is oor hoe die Zuma-aangeleentheid en die SAKP se verhouding met hom aangespreek moet word. Baie lede van die party se jeugvleuel het Zuma ondersteun terwyl ander mense in die SAKP skepties gestaan het oor die waarde daarvan om hulle by 'n spesifieke persoon te skaar eerder as om op die beginsels van regering te fokus.<ref>[[Mail & Guardian]] [http://www.mg.co.za/articledirect.aspx?articleid=257884&area=%2finsight%2finsight__comment_and_analysis%2f] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070621152427/http://www.mg.co.za/articledirect.aspx?articleid=257884&area=%2Finsight%2Finsight__comment_and_analysis%2F|date=21 Junie 2007}} Comment & Analysis – The trouble with JZ, besoek op 29 April.</ref><ref>[[Mail & Guardian]] [http://www.mg.co.za/articledirect.aspx?articleid=257688&area=%2finsight%2finsight__national%2f Young communists plan move against Mazibuko Jara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070621100742/http://www.mg.co.za/articledirect.aspx?articleid=257688&area=%2Finsight%2Finsight__national%2F |date=21 Junie 2007 }}, besoek op 29 April.</ref><ref>[[Mail & Guardian]] [http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=269701&area=/insight/insight__national/ SACP divided on Zuma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304062355/http://mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=269701&area=%2Finsight%2Finsight__national%2F |date= 4 Maart 2016 }}, besoek op 29 April.</ref> Ondanks die wegbreek van voormalige ondersteuners het Zuma-staatmakers aangehou om by die hof byeen te kom. In 'n voorval wat later deur die Vriende van Jacob Zuma veroordeel is, het 'n groep van meestal vroulike Zumaondersteuners onderklere en foto's van die beweerde slagoffer verbrand terwyl hulle die slagspreuk "Burn this bitch" geskree het. Antiverkragtingsgroepe het die gereelde aanvalle op die integriteit en morele stand van Zuma se beskuldiger, beledigings wat op 'n goeie vriend van die klaer geskree is en klippe wat na vrouelede van die skare gegooi is nadat hulle vir die klaer aangesien is gekritiseer.<ref>[http://www.int.iol.co.za/ IOL] [http://www.int.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=13&art_id=vn20060214102144364C522654 Accuser insulted as Zuma hailed at court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060225010841/http://www.int.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=13&art_id=vn20060214102144364C522654 |date=25 Februarie 2006 }}, besoek op 29 April</ref> Zuma se verdedigingspan het getuienis oor die vrou se seksuele geskiedenis aangebied en gestel dat die seks wat plaasgevind het konsensueel was; die aanklaers het beweer dat haar gebrek aan weerstand as gevolg van skok was.<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/4781440.stm Zuma's rape accuser questioned], besoek op 29 April 2006</ref><ref>Boston.com [http://www.boston.com/news/world/africa/articles/2006/04/03/s_african_denies_rape_allegation_at_trial/ S. African denies rape allegation at trial], besoek op 29 April</ref> Die verhoor het ook tot omstredenheid gelei toe Zuma erken dat hy nie 'n kondoom gebruik het toe hy seks gehad het met die vrou nie, ten spyte daarvan dat hy bewus was dat sy [[MIV]]-positief is. Hy het in die hof aangevoer dat hy gestort het om sy aansteekrisiko te verminder. Dit het MIV-opvoeders ontstig wat beklemtoon dat dit niks sou doen om MIV oordrag te verhinder nie.<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/4879822.stm SA's Zuma 'showered to avoid HIV'], besoek op 29 April</ref> Zuma is op [[8 Mei]] [[2006]] deur regter [[Willem van der Merwe]] onskuldig bevind op die aanklag van verkragting. Die regter het die bevinding gebaseer op die sy analise van die getuienis wat op die volgende punte gefokus was: Ongeloofwaardige getuienis en verklarings deur SAPD-getuies omtrent die verskil in die klaagster en die beskuldigde se weergawes van die toneel van die beweerde verkragting. Die verskil en ontleding van die sielkundige verslae en getuienis wat vir die staat en die klaagster voor die hof geplaas is. Die regter se gevolgtrekking dat die klaagster 'n geneigdheid het om valse verkragtingsaantygings te maak. === Vroueregte === [[Lêer:Zuma Your Silence Is Killing Our Brothers (8036278395).jpg|duimnael|''Soweto Pride'' in 2012]] In 2004 toe Zuma nog Adjunkpresident was het hy hom uitgespreek ten gunste van tradisionele maagdelikheidstoetse wat in die Zoeloe en Swazi gemeenskappe uitgevoer word. Hy het jong meisies aangemoedig om maagdelikheidstoetse te ondergaan om die verspreiding van [[VIGS|MIV/VIGS]] en [[tienerswangerskap]] te bekamp. Menseregtegroepe het beswaar gemaak dat die gebruik van maagdelikheidstoetse 'n menseregteskending is.<ref>[http://news.bbc.co.uk/ BBC Nuus] [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/3683210.stm SA leader urges virginity tests], besoek op 19 Desember 2007</ref> === Kritiek teen homoseksualiteit en selfdegeslaghuwelike === In September 2006 het Zuma na bewering tydens sy Erfenisdagtoespraak in KwaDukuza gesê dat 'n ''ungqingili'' (homoseksuele persoon) in sy jonger dae nooit voor hom gestaan het nie, want hy sou hom “platgeslaan het”. Hy het na bewering ook gesê dat huwelike tussen mense van dieselfde geslag ’n skande teen die nasie en teen God is. Zuma het later "onvoorwaardelik" verskoning gevra vir die "pyn en woede" wat sy uitlatings kon veroorsaak het.<ref>[[Beeld]], [http://www.news24.com/Beeld/Suid-Afrika/0,,3-975_2060526,00.html Gay-organisasie moet sê of klag teen Zuma staan]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, besoek op 19 Desember 2007</ref><ref>[http://www.newsfromafrica.org/ NewsfromAfrica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071214010339/http://www.newsfromafrica.org/ |date=14 Desember 2007 }}, [http://www.newsfromafrica.org/newsfromafrica/articles/art_10792.html Zuma slammed for views on homosexuality, same-sex marriage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070803095600/http://www.newsfromafrica.org/newsfromafrica/articles/art_10792.html |date=3 Augustus 2007 }}, besoek op 19 Desember 2007</ref> Hy het terselfdertyd gesê dat hy "die verdienstelike bydrae wat baie gay en lesbiese landgenote gemaak het in die vryheidstryd en die rol wat hulle steeds speel in die bou van 'n suksesvolle nie-rassige, nie-diskriminêre Suid-Afrika, respekteer, erken en prys".<ref>[[Mail & Guardian]], [http://www.news24.com/News24/South_Africa/Zuma/0,,2-7-1840_2005231,00.html Zuma sorry for 'gay' remarks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071116163441/http://www.news24.com/News24/South_Africa/Zuma/0,,2-7-1840_2005231,00.html |date=16 November 2007 }}, besoek op 20 Desember 2007</ref> Zuma se verskoning het gemengde reaksie uitgelok aangesien sommige organisasies gevoel het dat hy slegs verskoning gevra het vir die gevoelens wat sy stellings ontlont het en nie vir die stellings self nie.<ref>[[Mail & Guardian]], [http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?area=/breaking_news/breaking_news__national/&articleid=285253 Mixed reaction to Zuma apology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305134302/http://mg.co.za/articlePage.aspx?area=%2Fbreaking_news%2Fbreaking_news__national%2F&articleid=285253 |date= 5 Maart 2016 }}, besoek op 19 Desember 2007</ref> === "Skiet die Boer"-liedjie === Op 8 Januarie 2012, na afloop van sy politieke toespraak by die ANC se 2012-eeufeesvieringe in Bloemfontein, sing Jacob Zuma die opruiende lirieke van die "[[Skiet die Boer]]"-liedjie.<ref>http://www.iol.co.za/news/special-features/the-zuma-era/complaint-laid-against-zuma-1.1242416</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.sabc.co.za/news/a/383404804a48659d9b959f8f72c0ef2b/Rightwing-movement-to-lay-hate-speech-charge-against-Zuma-20120224 |title=argiefkopie |access-date=24 Junie 2012 |archive-date=23 Julie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130723183036/http://www.sabc.co.za/news/a/383404804a48659d9b959f8f72c0ef2b/Rightwing-movement-to-lay-hate-speech-charge-against-Zuma-20120224 |url-status=dead }}</ref> Dit is dieselfde liedjie waarvoor [[Julius Malema]] van haatspraak aangekla is.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8567727.stm</ref><ref>http://www.guardian.co.uk/world/2010/mar/15/anc-julius-malema-guilty-hate-speech</ref> == Sien ook == * [[Guptafamilie]] * [[Kabinet van Jacob Zuma, Mei 2009]] * [[Kabinet van Jacob Zuma, Mei 2014]] * [[Minagting van die hof deur Jacob Zuma]] == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Verdere leesstof == * {{en}} {{cite journal |last=Foster |first=Douglas |date=Junie 2009 |title=Jacob's Ladder |journal=The Atlantic |volume=303 |issue=5 |pages=72–80 |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2009/06/jacobs-ladder/307442/|accessdate=8 Julie 2013}} * {{en}} {{cite book |first=Alec |last=Russell |year=2009 |title=After Mandela: the Battle for the Soul of South Africa |location=London |publisher=Hutchinson |isbn=978-0-09-192601-4 }} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} {{Wikiquote}} * {{af}} {{en}} Deurlopende dossiere oor Zuma: [http://www.news24.com/Beeld/Spesiaal/Zuma/Home/0,,3-1967-1968,00.html Beeld] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060502015255/http://www.news24.com/Beeld/Spesiaal/Zuma/Home/0,,3-1967-1968,00.html |date= 2 Mei 2006 }}, [http://iafrica.com/news/specialreport/zuma_trial/ iAfrica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060419103507/http://iafrica.com/news/specialreport/zuma_trial/ |date=19 April 2006 }} * {{af}} Nuusberigte oor die verkragtingsaak in [http://www.news24.com/Beeld/Spesiaal/Zuma/Home/0,,3-1967-1968_moreStories,00.html Beeld] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060914093417/http://www.news24.com/Beeld/Spesiaal/Zuma/Home/0,,3-1967-1968_moreStories,00.html |date=14 September 2006 }} [http://www.news24.com/Die_Burger/Nuus/0,,4-75_1923669,00.html Die Burger] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071001002526/http://www.news24.com/Die_Burger/Nuus/0,,4-75_1923669,00.html |date= 1 Oktober 2007 }} * {{en}} [http://www.saflii.org/za/cases/ZAGPHC/2006/45.pdf Hooggeregshof van Suid-Afrika oor die verkragtingsaak] * {{en}} [http://www.mg.co.za/specialreport.aspx?area=zuma_report Ongoing M&G "special report" on Jacob Zuma--compilation of links to earlier M&G articles] * {{en}} [http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=258610&area=/zuma_report/zuma_news/ Zuma aangekla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151114073034/http://mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=258610&area=%2Fzuma_report%2Fzuma_news%2F |date=14 November 2015 }} * {{en}} [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4713172.stm Zuma saak onthul SA verkragtingsprobleem] * {{en}} [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4328360.stm Analise: SA se Zuma in die beskuldigdebank] * {{en}} [http://www.anc.org.za/people/zumaj.html ANC-biografie van Jacob Zuma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050714082235/http://www.anc.org.za/people/zumaj.html |date=14 Julie 2005 }} * {{en}} [http://www.iol.co.za/html/static/shaik.php Volledige teks van die uitspraak in die saak teen Schabir Shaik, Zuma se finansiële adviseur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100712040908/http://www.iol.co.za/html/static/shaik.php |date=12 Julie 2010 }} * {{en}} Nuusberigte oor sy afdanking: [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4092064.stm BBC News Online], [http://www.news24.com/News24/South_Africa/Politics/0,,2-7-12_1721208,00.html News24.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050920041808/http://www.news24.com/News24/South_Africa/Politics/0,,2-7-12_1721208,00.html |date=20 September 2005 }}, [http://www.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=13&art_id=iol1118751873301U625 IOL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626195151/http://www.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=13&art_id=iol1118751873301U625 |date=26 Junie 2007 }} * {{en}} [http://www.sabcnews.com/features/jacob_zuma_deputy_president/mbeki.html Volledige weergawe van Mbeki se toespraak oor Zuma se afdanking] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051217041948/http://www.sabcnews.com/features/jacob_zuma_deputy_president/mbeki.html |date=17 Desember 2005 }} * {{en}} [http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=243645&area=/breaking_news/breaking_news__national/ Mail and Guardian article: Zuma's successor "very strong"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151114073022/http://mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=243645&area=%2Fbreaking_news%2Fbreaking_news__national%2F |date=14 November 2015 }} * {{en}} [http://www.friendsofjz.co.za/ The Friends of Jacob Zuma Trust] {{beginboks}} {{opvolgboks|titel=[[President van Suid-Afrika]]|voor=[[Kgalema Motlanthe]]|na=[[Cyril Ramaphosa]]|jare=2009–2018}} {{opvolgboks|titel=[[Adjunkpresident van Suid-Afrika]]|voor=[[Thabo Mbeki]]|na=[[Phumzile Mlambo-Ngcuka]]|jare=1999–2005}} {{opvolgboks|titel=President van die [[African National Congress]]|voor=[[Thabo Mbeki]]|na=[[Cyril Ramaphosa]]|jare=2007–2017}} {{eindboks}} {{Presidente van Suid-Afrika}} {{Kabinet-Mbeki I}} {{Kabinet-Mbeki II}} {{Kabinet-Zuma I}} {{Kabinet-Zuma II}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Zuma, Jacob}} [[Kategorie:Presidente van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Adjunkpresidente van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Politici van die African National Congress]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse anti-apartheidsaktiviste]] [[Kategorie:Zoeloes]] [[Kategorie:Geboortes in 1942]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse aktiviste]] od7fufqzec9zrm9i92qy38ix5nxhpq1 4 15463 2922349 389982 2026-08-05T12:06:25Z Oesjaar 7467 Met 'n lang y! 2922349 wikitext text/x-wiki Hierdie is gekopieer uit die geselshoekie. ---- Ek was verbaas om te sien daar's 'n Afrikaanse WP. Ek sien die [http://wikimedia.org/stats/af.wikipedia.org statistieke] oor gebruik werk nie - heel waarskynlik omdat niemand actually na die site toe kom nie? Vir die van julle wat nie weet nie, die 11 Afrikaners wat nie Engels kan lees nie het nie internet access nie! Dis al drie jaar en julle het nie eens 'n descent artikel oor [[VSA]] nie en die totale aantal artikels is gelykstaande aan wat die Engelse weergawe doen in 3 dae. Ek sien julle [[pagerank]] wen darem vir ''[http://www.watkykjy.co.za Wat Kyk Jy?]'' so effens. Moet wees oor die mense wat hier edit want ek kan nie glo enige iemand kom soek hier na goed nie (behalwe dalk vir die klomp nederlanders?). Die bib se 1969 [[Afrikaanse Kinder Ensiklopedie|Afrikaanse '''Kinder''' Ensiklopedie]] is beter. [[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 20:01, 8 Julie 2006 (UTC) : Goed, kom ons stop bietjie die heen en weer. Die geselshoekie is nie die plek om oningeligte beledigings rond te gooi nie. Dit is vir bespreking van hierdie projek. Ek sien hierdie dus ook as vandalisme. --[[Gebruiker:Alias|Alias]] 19:17, 9 Julie 2006 (UTC) OK, ek sien die Afrikaanse weergawe is 5 jaar oud, nie 3 nie. Verder is my kommentaar feitlik, nie oningelig nie, en dit gaan oor die projek. Vandalisme is volgens die [[HAT]] "doelbewuste vernielsug" en ek het niks gebreek nie. Dis ontnugterend dat jy enige kritiek soos 'n diktator toe smoor. Dit hang seker af wat julle probeer doen met die Afrikaanse weergawe of dit 'n mors van tyd is of nie. Ek stel voor julle skryf 'n visie en missie statement wat presies se wat die doelwit is (as daar reeds een is kan ek dit nie kry nie). En werk dan gestruktureerd om daardie doelwitte te bereik; kwaliteit eerder as kwantiteit. Julle sal nooit die Engelse Wikipedia kan inhaal nie, dit groei teen [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Statistics 'n spoed] so vinnig dat die vyf aktiewe Afrikaanse editors nie eens sal kan by bly om dit te lees nie. Fokus dan eerder op artikels wat 'n hoer waarskynlikheid het om gelees te word deur Afrikaanse lesers. Die "Het u geweet?" seksie is oulik en voeg waarde by bo wat die Engelse WP bied. Die artikel oor [[Antarktika]] is van baie hoe gehalte, maar wie gaan dit lees? Skryf eerder oor die [[Eerste Vryheidsoorlog|Boere Oorlog]] of al daai [[Bultfontein|klein dorpies]] en die ou Afrikaanse kunstenaars soos [[Boerneef]] en [[N.P. van Wyk Louw]]. En gebruik die AKE of [[Wereldspektrum]] vir references, moenie net die Engelse artikel vertaal met 'n klomp [[Anglisisme]]s nie. Ek sal altyd dink dis meer effektief om die paar mense wat nie Engels kan lees nie te leer en om eerder '''die wereld''' se kennis argief te update met artikels oor Afrikaanse onderwerpe. Dan kan almal voordeel trek uit wat julle skryf. --[[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 20:54, 9 Julie 2006 (UTC) : Wel, die sarkasme maak dit vir my moeilik om agter te kom of daar 'n ernstige vraag is. Ek sal graag die kinderensiklopedie se inskrywings oor die [[TGV]] of [[Rijndael]] wil vergelyk. Natuurlik is daar vele artikels hier wat kan verbeter - dit is sinneloos om dit te noem. Kyk weer mooi na die Wikipedia-embleem. Daar is heelwat simboliek daarin. Hier 'n bietjie kommentaar oor van die bogenoemde: :* Die HAT gee natuurlik nie die Afrikaanse Wikipedia se eie definisie van vandalisme nie. Daar is wel heelwat ander nuttige dinge wat mens daarin sou kon kry. :* statistiek en ingeligtheid: Mmm, dit lyk my die Engelse Wikipedia word ook nie besoek nie. (Die besoekstatistiek word vir baie lank al nie meer bygewerk nie.) :* 11 Afrikaners: Kom nou. Jy het nog nooit bietjie uit die stad gekom nie, nè? Al ooit bietjie gekyk wie werklik Afrikaans is? Ja, Afrikaners is 'n groot deel van die groep. :* relevansie: Dink ons nou regtig dit is relevant om die doelloosheid van die Afrikaanse Wikipedia te bespreek? Moet ons nou almal eensklaps ophou lees en skryf? Bietjie realisme, asseblief. :* Geen Internettoegang: Al ooit van 'n drukker gehoor? Party mense maak ook kopieë van Wikipedia aflyn beskikbaar aan mense in afgeleë gebiede (afgelope week weer van 'n geval gehoor - nie net 'n teoretiese moontlikheid nie). :* mors van tyd: Hoekom sal ons dit doen as daar nie vir ons iets daarin is nie? Is ons almal masochiste? Ons geniet dit, ten spyte van enkeles se negatiewe opinie oor die nut daarvan. :* doel: Sien die voorblad se eerste sin. Gee gerus voorstelle as die bewoording nie duidelik genoeg is nie (maar in Afrikaans). :* gestruktureerd: Hoekom? Lees gerus "The Cathedral and the Bazaar". :* Engels inhaal: Niemand gee voor dat ons Engels gaan inhaal nie. Die nodige wiskunde is redelik eenvoudig. Ons doen egter redelik in terme van aantal sprekers (sien [[:en:Wikipedia:Wikipedia articles per population]] alhoewel baie blykbaar die akkuraatheid betwyfel). Hou in gedagte dat meeste van ons in 'n Derdewêreldland woon en tans nog met Helkom te doen het. :* Antarktika en hoër waarsk'''y'''nlikheid: Mag ons nie in Antarktika geïnteresseerd wees nie? En hoekom is daar dan een by Engels? Moet ons nie eerder juis skryf oor dinge wat nie andersins ewe toeganklik is nie? En hoekom mag ons nie maar lees en skryf waaroor ons wil nie? :* Anglisismes: As daar anglisismes is, verbeter dit gerus. Ek verstaan nie presies wat die doel van die klipgooiery is nie - veral nie komende van 'n glashuiseienaar nie. :* Leer hulle Engels: Sodat hulle hulle identiteit en kultuur verloor? Lekker linguistiese kolonialisme daarso. Party van ons wil Afrikaans bly, en/of werklik twee- of meertalig in alle taalfunksies wees. :* Sodat almal kan voordeel trek: Wie is almal? Buitendien, dit kan mos vertaal word. Ja, mens kan ook vanuit Afrikaans vertaal. : As jy Afrikaans so walglik vind dat jy dit nie wil gebruik nie - jou keuse. Maar laat ons maar toe om ons taal te gebruik. Baie van jou argumente tel ewe min/veel teen ander Wikipedias. Stel jy dit aan hulle ook voor om eerder toe te maak? Gebruiksvaardigheid van Engels is waarskynlik veel hoër onder Nederlandssprekendes as onder Afrikaanssprekendes. : Ek sal graag deelneem aan 'n ernstige gesprek, maar ek vind nie die julle-is-dom-en-moet-ophou-argument baie beleefd nie. Baie mense het my al persoonlik bedank vir my werk hier - en al is dit net vir daardies wat die moeite gedoen het om te skryf, glo ek dit was reeds die moeite werd. --[[Gebruiker:Alias|Alias]] 22:44, 9 Julie 2006 (UTC) ::Ek stem saam. Die Engelse Wikipedia is dan ook allesbehalwe die wêreld se kennisargief. Engels is orals ter wêreld 'n minderheidstaal (met uitsondering van 'n klompie Angel-Saksiese lande...). Wat gebeur as jy met mense op straat in Duitsland, Frankryk, Rusland, Sjina, Brasilië, Argentinië probeer Engels praat? Meesal niks - hulle verstaan dit glad nie, aangesien Engels in daardie lande in die alledaagse lewe hoegenaamd nie benodig word nie. Mense in Brasilië met 'n akademiese opleiding het soms kennis van Frans, maar nie Engels nie. ::Is daar enige rede waarom Afrikaans nie dieselfde funksies kan vervul soos Duits, Frans, Russies, Sjinese tale, Portugees, Spaans nie? Waarom het Katalonië eentalig Katalaans geword? Spaans is tog 'n wêreldtaal. Waarom dan 'n Katalaanse Wikipedia skryf - moet hulle nie hul artikels in Spaans of liewer nog in Engels beskikbaar maak nie - sodat ons almal voordeel daaruit kan trek? Terwyl regionalisme in Europa hoogty vier, hoef ons geen Afrikaans meer te gebruik nie? ::Die Engelse Wikipedia is vir mense in Engelstalige lande, en Suid-Afrika en Namibië val in 'n ander kategorie... --[[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]] 00:39, 10 Julie 2006 (UTC) :::Ek het vrede met watter tale gewild is in watter lande. As hulle nie Engels kan lees nie is dit hulle probleem as daar 'n vertalingsbottelnek van inligting na hulle toe is. (In elk geval tye het verander - baie van die jong mense in die lande wat jy noem ''kan'' Engels verstaan.) Die Engelse Wikipedia is die grootste ensiklopedie in die geskiedenis van die mensdom - i.e. die wereld se kennisargief. Dit is ook vir enige iemand wat Engels kan lees, nie net "vir mense in Engelstalige lande" nie. :::"Waarom dan 'n Katalaanse Wikipedia skryf - moet hulle nie hul artikels in Spaans of liewer nog in Engels beskikbaar maak nie - sodat ons almal voordeel daaruit kan trek?" Ja, presies. :::[[Klingon]] kan dieselfde funksies vervul as [[Duits]], [[Frans]], ens. Die wereld se inligting (en veral nuwe, wetenskaplike of elektroniese inligting) is in Engels (ek voel dis 'n erkende feit so ek's nie lus om vir jou statistieke hieroor te gaan soek nie). Selfs al was Engels die 10de gewildste taal vir inligting, neem dit niks weg van wat ek se nie. Die punt is mense wat Afrikaans kan lees kan gewoonlik ook Engels lees - dus geen nut vir die onnodige duplisering van 'n ekstra ensiklopedie nie. :::Is daar een of ander rede wat ek nie verstaan nie hoekom julle, lyk my, elke boek, fliek, liedjie en inkopielys in alle moontlike tale wil he? :::[[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 03:05, 10 Julie 2006 (UTC) :'''Alias''', ek sien jy't sommer gereageer op goed wat ek nie gese het nie ("walglik", "julle-is-dom"), my woorde verdraai op ander plekke ("Mag ons nie in Antarktika geïnteresseerd wees nie?") en 'n paar goed gese wat glad nie vir my sin maak nie (probeer jy se Wikipedia se definisie van [[vandalisme]] outrank die HAT s'n - dis in elk geval amper dieselfde?). :As jy praat van mense wat nie Internet het nie en geprinte Afrikaanse artikels lees is daar seker regtig net 11 van hulle. Se jy nou regtig dat mense wat Engels leer "hulle identiteit en kultuur verloor"? Jy is vol preke oor Wikipedia [[filosofie]] vir iemand wat sommer die slogan ignoreer en my kommentaar skelmpies net uitvee. :Jy's reg - die Engelse statistiek werk ook nie. Dis jammer daar is nie 'n manier om te sien hoe die ''gebruik'' van die Afrikaanse WP verander oor tyd nie. [[Alexa]] gee net statistiek vir die hele WP. :My siening is van toepassing op enige nie-Engelse WP waar amper almal wat die spesifieke taal kan lees ook Engels kan lees. :Oor ingeligtheid. Miskien is dit waar ons verskillende sienings vandaan kom. Die hele wereld ''is'' die Cathedral! Struktuur en orde is noodsaaklik. Fokus. Besluit wat jy wil doen, stel 'n plan op van hoe jy dit gaan doen en volg die plan. Ek was lank laas by 'n [[basaar]] gewees en jy wil nie ingaan op al my filosofiese probleme met open source nie. :Julle kan lees en skryf in watter taal en waaroor julle wil natuurlik. Van 'n effektiwiteitsperspektief is daar egter die volgende opsies. :1. Moenie 'n Afrikaanse weergawe begin nie, verbeter eerder die Engelse een. Dit klink vir my die beste. In plaas van dat net 'n handjie vol mense toegang het na die inligting, het almal wat Engels kan lees toegang. Verder kan jy seker maak dat artikels wat deur die wereld gesien word, ook die perspektief van jou kultuur deurgee. Stel jou die ander ekstreem voor - niemand is meertalig nie. Nou sit jy met honderde Wikipedias waarvan die grootste een in Sjinees is. Wat 'n jammerte dat daar 200 artikels oor Antarktika is waar daar eerder net een super een kon wees en 'n ''ekstra'' 199 artikels oor ander onderwerpe. :2. Taal en kultuur is in mekaar gevleg. Die uiteinde van die paradigma wat opsie een verkies ''sal'' wees dat almal in die wereld naderhand een taal praat. Ek voel dit sal 'n goeie ding wees, maar daar sal ongetwyfeld 'n koste aan kultuur wees en naderhand sal almal orals dieselfde wees. (Sover ek verstaan was al die verskillende tale 'n [[Toring van Babel|straf]] van [[God]] af.) So, as julle voel kultuur is belangrik (soos julle klaarblyklik doen), is opsie 1 nie vir julle nie. Opsie 2 is dan skep 'n Afrikaanse WP, en hier is daar weer twee keuses. :2.a. Dis wat julle doen. Ek sukkel om dit te beskryf. Probeer 'n artikel oor alles en almal op sit. Jy weet die Engelse weergawe gaan oor amper alles 'n beter artikel he, so jy glo (blindweg sover want ons het nie statistieke nie!) dat 'n significant deel van die Afrikaanse lesers sal verkies om eerder die minder volledige artikel in Afrikaans te lees. :2.b. Begin 'n Afrikaanse WP, met sy eie niche. TGV, Rijndael, 'n [[Stede van Duitsland|lys van stede in Duitsland]], [[Roemenië]], [[Christophorus Columbus|Christopher Columbus]], [[Howard Hughes]] - die kans is dat iemand wat daarin belangstel Engels sal kan lees ''en'' die meer volledige artikel sal verkies. Maar, wat van [[Pierneef]], [[Voortrekker Monument]], [[Sutherland]], [[Vergeet-my-nie]], [[Piet-my-vrou]], [[Wolraad Woltemade]], [[Rageltjie de Beer]], [[Emily Hobhouse]], [[Ge Korsten]], [[Sonja Herald]], [[Klipwerf]], [[Steve Hofmeyr]], [[Pieter Smith]], [[Jacques de Coning]], [[Shaka Zulu]], etc., etc? Nie net sal die Engelse WP waarskynlik 'n baie kort (indien enige) artikel daaroor he nie, maar Afrikaners sal meer geneig wees om die Afrikaanse weergawe te waardeer. As jy spesiaal ''nog'' 'n ensiklopedie stig net oor kultuur, kan jy net sowel eers fokus op kultuur. :Ek glo 1 is die beste, dis hoekom ek nie 'n account hier het nie (en nie die Anglisisme uit die artikels gaan haal nie). Maar, naas 1, is 2b die beste. :Dankie dat jy my uitwys op my verkeerde spelling van waarskynlikheid; ek spel dit altyd verkeerd. Vir jou: dis Hel'''l'''kom, '''A'''nglisismes (10 punte vir iemand wat vir my kan verduidelik hoekom dit altyd met 'n hoofletter is; en sommer 'Internet' ook) en [[Gebruiker:Alias#Woordeboeke|sommig'''e''']]. :--[[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 03:05, 10 Julie 2006 (UTC) :: Om mee af te sluit: Ons doelwitte verskil duidelik. Ek wil nie bloot ten alle koste alle inligting aan alle mense in een of ander taal wat hulle tot 'n mate kan verstaan beskikbaar maak nie. Ek wil graag spesifiek iets doen vir die Afrikaanse gemeenskap. Ek verkies gereeld die Afrikaanse artikels juis omdat hulle nie so lank is nie. Soms is dit lekker om verskillende formulerings te sien, dan lees ek dit in Engels, Nederlands en Afrikaans. (Mens sou miskien ook kon worstel deur die Engelse artikelgeskiedenis hiervoor.) Mense het hier reeds van ver meer as 11 mense met gedrukte weergawes verslag gedoen - gedrukte weergawes is byvoorbeeld al in skole gebruik. Klingon: nee, sover ek weet is dit is niemand se moedertaal nie. Hel het een l in Afrikaans; anglisisme met 'n kleinletter is volkome aanvaarbaar; sien gerus p. 218 van die AWS, [[Internet]]: lees gerus die artikel (Afrikaans/Engels). --[[Gebruiker:Alias|Alias]] 07:13, 10 Julie 2006 (UTC) :::Wel, julle het 'n hele site met 5 000 artikels op die been gebring tussen net die vyf van julle. Dink net wat julle sal kan doen as julle net nog vyf aktieke gebruikers by kry, om nie te praat van nog vyf duisend nie. Sterkte. [[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 08:20, 10 Julie 2006 (UTC) ::::Ek sou ook graag ietsie in gevleuelde woorde aan die persoon wou sê maar ek haak vas by drol en poepol. --[[Gebruiker:Renier Maritz|RM]] 10:07, 10 Julie 2006 (UTC) My liewe genade!! Wat de hel gaan hier aan? Dis vir my uiters interessant dat diegene wat hierdie webwerf so uit die hoogte beskou so baie tyd daarop spandeer... Wat stel julle voor doen 'n mens as jy inligting oor Suid-Afrikaanse produkte, mense of plekke soek? Gaan soek dit maar gerus op die engelse wikipedia - ek het al en dit is uiters onsuksesvol. So sterkte vir jou en jou f*****-up opinies. [[Gebruiker:MER|MER]] 10:10, 16 Julie 2006 (UTC) :Soos ek hierbo gese het, ek stel voor die Engelse Wikipedia word met "inligting oor Suid-Afrikaanse produkte, mense of plekke" op gedateer sodat nie net Afrikaners toegang na die inligting het nie. [[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 21:33, 25 Julie 2006 (UTC) :: En miskien moet u opinies op die Engelse wikipedia gaan lug sodat nie net Afrikaners hulle daaroor hoef te vererg nie :). --[[Gebruiker:Renier Maritz|RM]] 22:17, 25 Julie 2006 (UTC) Se jy ek moet op die Engelse WP gaan se dat hulle meer arikels moet he oor Afrikaanse onderwerpe? [[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 23:20, 25 Julie 2006 (UTC) :As mense Engelstalige inligting oor Suid-Afrika en Afrikaanse onderwerpe benodig, kan hulle ewe goed die internet raadpleeg - daar is myns insiens geen eksklusiewe artikels op die Engelse Wikipedia nie. Anderstalige Wikipedias bevat dikwels eweveel inligting oor Suid-Afrikaanse onderwerpe. :Boeke, reisgidse, tydskrifte, televisieprogramme en DVD's oor Suid-Afrika en Namibië is volop beskikbaar in Europa en Noord-Amerika. Ons het winkels waar ons Suid-Afrikaanse kos, dranke, kunswerke, klere, kerse, boeke, musiek, rolprente esv. kan koop. Ons het die resepte vir bobotie, melktert, koeksisters esv. in ons eie tale. Wie het nou presies die Engelstalige Wikipedia nodig om iets oor die Suidelike Afrika te wete te kom? :Dit is egter opvallend dat sekere Afrikaners nog steeds alles deur 'n Engelse bril wil bekyk - die gebruik van Engelse plekname vir oorsese gebiede en stede in Afrikaanse tekste is net een voorbeeld. Engels is 'n taal wat nouliks verstaan word deur die meeste Europeërs. Daar is 'n goed opgeleide minderheid wat dit wél kan praat, maar hulle het beslis nie die Engelse Wikipedia nodig indien hulle inligting oor Suid-Afrika wil opsoek nie. :Mense in Engelstalige lande is Afrikaners soms selfs vyandig gesind - lees gerus die besprekingsbladsy van die Engelse Wikipedia se "Farm murders in South Africa"-artikel. En volgens persberigte is daar tenminste een blanke Suid-Afrikaner in Engeland aangerand en ernstig beseer - net omdat sekere mense daar nie erg van immigrante hou nie... Nou ja, jy mag jou vriende self kies... :Vir gebruikers van Afrikaans is 'n Afrikaanstalige ensiklopedie nogal nuttig; dit is teen laer koste beskikbaar as 'n gedrukte uitgawe, en daar is Afrikaanstalige gemeenskappe in Suid-Afrika en Namibië wat liewer hul eie taal as Engels wil gebruik. Die Afrikaanse Wikipedia sal dus uitgebou word vir almal wat belang stel in Afrikaans, en ons moet hoegenaamd nie rekening hou met die behoeftes van anderstaliges nie. Daar is nou wél Afrikaanstalige inligting beskikbaar oor die taalkundige situasie en kulturele verskeidenheid in verskillende wêrelddele, so dat iedereen tot sy eie gevolgtrekking kan kom oor byvoorbeeld die toekoms van Afrikaans. --[[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]] 12:36, 26 Julie 2006 (UTC) Ek stem saam met wat jy se. 'n Afrikaanse ensiklopedie kan meer bruikbaar wees deur spesiale aandag te gee aan artikels wat Afrikaners raak. [[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 13:57, 26 Julie 2006 (UTC) My opinie is dat 'n Afrikaanse ensiklopedie beide artikels wat Afriknaers raak moet bevat en ook artikels wat reeds baie inligting in die Engelse wikipedia bevat. Ek moet gereeld inligting soek vir skoolprojekte. Daar is 'n oorvloed van Engelse inligting met omtrent net hier en daar iets in Afrikaans (of niks). Nou moet 'n mens eers die inligting vertaal, want laerskoolkinders het verseker nog nie die vaardighede nie. So oor die stelling dat almal met internet toegang Engels kan verstaan stem ek nie saam nie. 'n Mens kan seker van die begin af jou kind Engels grootmaak om die probleem te oorkom, maar dit is verseker nie wat ek wil doen nie. Daar kan dus gerus 'n artikel wees oor Antartika want ek kan jou verseker dat een of ander laerskoolkind op 'n stadium navorsing daar gaan moet doen. [[Gebruiker:Fdt|Fdt]] 19:13, 25 Augustus 2006 (UTC) [[Kategorie:Wikipediabesprekingargiewe]] n5thw2d6vufh1z8i71zs5l9cfqqlsov 2922411 2922349 2026-08-05T18:14:37Z Sobaka 328 2922411 wikitext text/x-wiki Hierdie is gekopieer uit die geselshoekie. ---- Ek was verbaas om te sien daar's 'n Afrikaanse WP. Ek sien die [http://wikimedia.org/stats/af.wikipedia.org statistieke] oor gebruik werk nie - heel waarskynlik omdat niemand actually na die site toe kom nie? Vir die van julle wat nie weet nie, die 11 Afrikaners wat nie Engels kan lees nie het nie internet access nie! Dis al drie jaar en julle het nie eens 'n descent artikel oor [[VSA]] nie en die totale aantal artikels is gelykstaande aan wat die Engelse weergawe doen in 3 dae. Ek sien julle [[pagerank]] wen darem vir ''[http://www.watkykjy.co.za Wat Kyk Jy?]'' so effens. Moet wees oor die mense wat hier edit want ek kan nie glo enige iemand kom soek hier na goed nie (behalwe dalk vir die klomp nederlanders?). Die bib se 1969 [[Afrikaanse Kinder Ensiklopedie|Afrikaanse '''Kinder''' Ensiklopedie]] is beter. [[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 20:01, 8 Julie 2006 (UTC) : Goed, kom ons stop bietjie die heen en weer. Die geselshoekie is nie die plek om oningeligte beledigings rond te gooi nie. Dit is vir bespreking van hierdie projek. Ek sien hierdie dus ook as vandalisme. --[[Gebruiker:Alias|Alias]] 19:17, 9 Julie 2006 (UTC) OK, ek sien die Afrikaanse weergawe is 5 jaar oud, nie 3 nie. Verder is my kommentaar feitlik, nie oningelig nie, en dit gaan oor die projek. Vandalisme is volgens die [[HAT]] "doelbewuste vernielsug" en ek het niks gebreek nie. Dis ontnugterend dat jy enige kritiek soos 'n diktator toe smoor. Dit hang seker af wat julle probeer doen met die Afrikaanse weergawe of dit 'n mors van tyd is of nie. Ek stel voor julle skryf 'n visie en missie statement wat presies se wat die doelwit is (as daar reeds een is kan ek dit nie kry nie). En werk dan gestruktureerd om daardie doelwitte te bereik; kwaliteit eerder as kwantiteit. Julle sal nooit die Engelse Wikipedia kan inhaal nie, dit groei teen [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Statistics 'n spoed] so vinnig dat die vyf aktiewe Afrikaanse editors nie eens sal kan by bly om dit te lees nie. Fokus dan eerder op artikels wat 'n hoer waarskynlikheid het om gelees te word deur Afrikaanse lesers. Die "Het u geweet?" seksie is oulik en voeg waarde by bo wat die Engelse WP bied. Die artikel oor [[Antarktika]] is van baie hoe gehalte, maar wie gaan dit lees? Skryf eerder oor die [[Eerste Vryheidsoorlog|Boere Oorlog]] of al daai [[Bultfontein|klein dorpies]] en die ou Afrikaanse kunstenaars soos [[Boerneef]] en [[N.P. van Wyk Louw]]. En gebruik die AKE of [[Wereldspektrum]] vir references, moenie net die Engelse artikel vertaal met 'n klomp [[Anglisisme]]s nie. Ek sal altyd dink dis meer effektief om die paar mense wat nie Engels kan lees nie te leer en om eerder '''die wereld''' se kennis argief te update met artikels oor Afrikaanse onderwerpe. Dan kan almal voordeel trek uit wat julle skryf. --[[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 20:54, 9 Julie 2006 (UTC) : Wel, die sarkasme maak dit vir my moeilik om agter te kom of daar 'n ernstige vraag is. Ek sal graag die kinderensiklopedie se inskrywings oor die [[TGV]] of [[Rijndael]] wil vergelyk. Natuurlik is daar vele artikels hier wat kan verbeter - dit is sinneloos om dit te noem. Kyk weer mooi na die Wikipedia-embleem. Daar is heelwat simboliek daarin. Hier 'n bietjie kommentaar oor van die bogenoemde: :* Die HAT gee natuurlik nie die Afrikaanse Wikipedia se eie definisie van vandalisme nie. Daar is wel heelwat ander nuttige dinge wat mens daarin sou kon kry. :* statistiek en ingeligtheid: Mmm, dit lyk my die Engelse Wikipedia word ook nie besoek nie. (Die besoekstatistiek word vir baie lank al nie meer bygewerk nie.) :* 11 Afrikaners: Kom nou. Jy het nog nooit bietjie uit die stad gekom nie, nè? Al ooit bietjie gekyk wie werklik Afrikaans is? Ja, Afrikaners is 'n groot deel van die groep. :* relevansie: Dink ons nou regtig dit is relevant om die doelloosheid van die Afrikaanse Wikipedia te bespreek? Moet ons nou almal eensklaps ophou lees en skryf? Bietjie realisme, asseblief. :* Geen Internettoegang: Al ooit van 'n drukker gehoor? Party mense maak ook kopieë van Wikipedia aflyn beskikbaar aan mense in afgeleë gebiede (afgelope week weer van 'n geval gehoor - nie net 'n teoretiese moontlikheid nie). :* mors van tyd: Hoekom sal ons dit doen as daar nie vir ons iets daarin is nie? Is ons almal masochiste? Ons geniet dit, ten spyte van enkeles se negatiewe opinie oor die nut daarvan. :* doel: Sien die voorblad se eerste sin. Gee gerus voorstelle as die bewoording nie duidelik genoeg is nie (maar in Afrikaans). :* gestruktureerd: Hoekom? Lees gerus "The Cathedral and the Bazaar". :* Engels inhaal: Niemand gee voor dat ons Engels gaan inhaal nie. Die nodige wiskunde is redelik eenvoudig. Ons doen egter redelik in terme van aantal sprekers (sien [[:en:Wikipedia:Wikipedia articles per population]] alhoewel baie blykbaar die akkuraatheid betwyfel). Hou in gedagte dat meeste van ons in 'n Derdewêreldland woon en tans nog met Helkom te doen het. :* Antarktika en hoër waarsk'''y'''nlikheid: Mag ons nie in Antarktika geïnteresseerd wees nie? En hoekom is daar dan een by Engels? Moet ons nie eerder juis skryf oor dinge wat nie andersins ewe toeganklik is nie? En hoekom mag ons nie maar lees en skryf waaroor ons wil nie? :* Anglisismes: As daar anglisismes is, verbeter dit gerus. Ek verstaan nie presies wat die doel van die klipgooiery is nie - veral nie komende van 'n glashuiseienaar nie. :* Leer hulle Engels: Sodat hulle hulle identiteit en kultuur verloor? Lekker linguistiese kolonialisme daarso. Party van ons wil Afrikaans bly, en/of werklik twee- of meertalig in alle taalfunksies wees. :* Sodat almal kan voordeel trek: Wie is almal? Buitendien, dit kan mos vertaal word. Ja, mens kan ook vanuit Afrikaans vertaal. : As jy Afrikaans so walglik vind dat jy dit nie wil gebruik nie - jou keuse. Maar laat ons maar toe om ons taal te gebruik. Baie van jou argumente tel ewe min/veel teen ander Wikipedias. Stel jy dit aan hulle ook voor om eerder toe te maak? Gebruiksvaardigheid van Engels is waarskynlik veel hoër onder Nederlandssprekendes as onder Afrikaanssprekendes. : Ek sal graag deelneem aan 'n ernstige gesprek, maar ek vind nie die julle-is-dom-en-moet-ophou-argument baie beleefd nie. Baie mense het my al persoonlik bedank vir my werk hier - en al is dit net vir daardies wat die moeite gedoen het om te skryf, glo ek dit was reeds die moeite werd. --[[Gebruiker:Alias|Alias]] 22:44, 9 Julie 2006 (UTC) ::Ek stem saam. Die Engelse Wikipedia is dan ook allesbehalwe die wêreld se kennisargief. Engels is orals ter wêreld 'n minderheidstaal (met uitsondering van 'n klompie Angel-Saksiese lande...). Wat gebeur as jy met mense op straat in Duitsland, Frankryk, Rusland, Sjina, Brasilië, Argentinië probeer Engels praat? Meesal niks - hulle verstaan dit glad nie, aangesien Engels in daardie lande in die alledaagse lewe hoegenaamd nie benodig word nie. Mense in Brasilië met 'n akademiese opleiding het soms kennis van Frans, maar nie Engels nie. ::Is daar enige rede waarom Afrikaans nie dieselfde funksies kan vervul soos Duits, Frans, Russies, Sjinese tale, Portugees, Spaans nie? Waarom het Katalonië eentalig Katalaans geword? Spaans is tog 'n wêreldtaal. Waarom dan 'n Katalaanse Wikipedia skryf - moet hulle nie hul artikels in Spaans of liewer nog in Engels beskikbaar maak nie - sodat ons almal voordeel daaruit kan trek? Terwyl regionalisme in Europa hoogty vier, hoef ons geen Afrikaans meer te gebruik nie? ::Die Engelse Wikipedia is vir mense in Engelstalige lande, en Suid-Afrika en Namibië val in 'n ander kategorie... --[[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]] 00:39, 10 Julie 2006 (UTC) :::Ek het vrede met watter tale gewild is in watter lande. As hulle nie Engels kan lees nie is dit hulle probleem as daar 'n vertalingsbottelnek van inligting na hulle toe is. (In elk geval tye het verander - baie van die jong mense in die lande wat jy noem ''kan'' Engels verstaan.) Die Engelse Wikipedia is die grootste ensiklopedie in die geskiedenis van die mensdom - i.e. die wereld se kennisargief. Dit is ook vir enige iemand wat Engels kan lees, nie net "vir mense in Engelstalige lande" nie. :::"Waarom dan 'n Katalaanse Wikipedia skryf - moet hulle nie hul artikels in Spaans of liewer nog in Engels beskikbaar maak nie - sodat ons almal voordeel daaruit kan trek?" Ja, presies. :::[[Klingon]] kan dieselfde funksies vervul as [[Duits]], [[Frans]], ens. Die wereld se inligting (en veral nuwe, wetenskaplike of elektroniese inligting) is in Engels (ek voel dis 'n erkende feit so ek's nie lus om vir jou statistieke hieroor te gaan soek nie). Selfs al was Engels die 10de gewildste taal vir inligting, neem dit niks weg van wat ek se nie. Die punt is mense wat Afrikaans kan lees kan gewoonlik ook Engels lees - dus geen nut vir die onnodige duplisering van 'n ekstra ensiklopedie nie. :::Is daar een of ander rede wat ek nie verstaan nie hoekom julle, lyk my, elke boek, fliek, liedjie en inkopielys in alle moontlike tale wil he? :::[[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 03:05, 10 Julie 2006 (UTC) :'''Alias''', ek sien jy't sommer gereageer op goed wat ek nie gese het nie ("walglik", "julle-is-dom"), my woorde verdraai op ander plekke ("Mag ons nie in Antarktika geïnteresseerd wees nie?") en 'n paar goed gese wat glad nie vir my sin maak nie (probeer jy se Wikipedia se definisie van [[vandalisme]] outrank die HAT s'n - dis in elk geval amper dieselfde?). :As jy praat van mense wat nie Internet het nie en geprinte Afrikaanse artikels lees is daar seker regtig net 11 van hulle. Se jy nou regtig dat mense wat Engels leer "hulle identiteit en kultuur verloor"? Jy is vol preke oor Wikipedia [[filosofie]] vir iemand wat sommer die slogan ignoreer en my kommentaar skelmpies net uitvee. :Jy's reg - die Engelse statistiek werk ook nie. Dis jammer daar is nie 'n manier om te sien hoe die ''gebruik'' van die Afrikaanse WP verander oor tyd nie. [[Alexa]] gee net statistiek vir die hele WP. :My siening is van toepassing op enige nie-Engelse WP waar amper almal wat die spesifieke taal kan lees ook Engels kan lees. :Oor ingeligtheid. Miskien is dit waar ons verskillende sienings vandaan kom. Die hele wereld ''is'' die Cathedral! Struktuur en orde is noodsaaklik. Fokus. Besluit wat jy wil doen, stel 'n plan op van hoe jy dit gaan doen en volg die plan. Ek was lank laas by 'n [[basaar]] gewees en jy wil nie ingaan op al my filosofiese probleme met open source nie. :Julle kan lees en skryf in watter taal en waaroor julle wil natuurlik. Van 'n effektiwiteitsperspektief is daar egter die volgende opsies. :1. Moenie 'n Afrikaanse weergawe begin nie, verbeter eerder die Engelse een. Dit klink vir my die beste. In plaas van dat net 'n handjie vol mense toegang het na die inligting, het almal wat Engels kan lees toegang. Verder kan jy seker maak dat artikels wat deur die wereld gesien word, ook die perspektief van jou kultuur deurgee. Stel jou die ander ekstreem voor - niemand is meertalig nie. Nou sit jy met honderde Wikipedias waarvan die grootste een in Sjinees is. Wat 'n jammerte dat daar 200 artikels oor Antarktika is waar daar eerder net een super een kon wees en 'n ''ekstra'' 199 artikels oor ander onderwerpe. :2. Taal en kultuur is in mekaar gevleg. Die uiteinde van die paradigma wat opsie een verkies ''sal'' wees dat almal in die wereld naderhand een taal praat. Ek voel dit sal 'n goeie ding wees, maar daar sal ongetwyfeld 'n koste aan kultuur wees en naderhand sal almal orals dieselfde wees. (Sover ek verstaan was al die verskillende tale 'n [[Toring van Babel|straf]] van [[God]] af.) So, as julle voel kultuur is belangrik (soos julle klaarblyklik doen), is opsie 1 nie vir julle nie. Opsie 2 is dan skep 'n Afrikaanse WP, en hier is daar weer twee keuses. :2.a. Dis wat julle doen. Ek sukkel om dit te beskryf. Probeer 'n artikel oor alles en almal op sit. Jy weet die Engelse weergawe gaan oor amper alles 'n beter artikel he, so jy glo (blindweg sover want ons het nie statistieke nie!) dat 'n significant deel van die Afrikaanse lesers sal verkies om eerder die minder volledige artikel in Afrikaans te lees. :2.b. Begin 'n Afrikaanse WP, met sy eie niche. TGV, Rijndael, 'n [[Stede van Duitsland|lys van stede in Duitsland]], [[Roemenië]], [[Christophorus Columbus|Christopher Columbus]], [[Howard Hughes]] - die kans is dat iemand wat daarin belangstel Engels sal kan lees ''en'' die meer volledige artikel sal verkies. Maar, wat van [[Pierneef]], [[Voortrekkermonument]], [[Sutherland]], [[Vergeet-my-nie]], [[Piet-my-vrou]], [[Wolraad Woltemade]], [[Rageltjie de Beer]], [[Emily Hobhouse]], [[Ge Korsten]], [[Sonja Herholdt]], [[Klipwerf]], [[Steve Hofmeyr]], [[Pieter Smith]], [[Jacques de Coning]], [[Shaka]], etc., etc? Nie net sal die Engelse WP waarskynlik 'n baie kort (indien enige) artikel daaroor he nie, maar Afrikaners sal meer geneig wees om die Afrikaanse weergawe te waardeer. As jy spesiaal ''nog'' 'n ensiklopedie stig net oor kultuur, kan jy net sowel eers fokus op kultuur. :Ek glo 1 is die beste, dis hoekom ek nie 'n account hier het nie (en nie die Anglisisme uit die artikels gaan haal nie). Maar, naas 1, is 2b die beste. :Dankie dat jy my uitwys op my verkeerde spelling van waarskynlikheid; ek spel dit altyd verkeerd. Vir jou: dis Hel'''l'''kom, '''A'''nglisismes (10 punte vir iemand wat vir my kan verduidelik hoekom dit altyd met 'n hoofletter is; en sommer 'Internet' ook) en [[Gebruiker:Alias#Woordeboeke|sommig'''e''']]. :--[[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 03:05, 10 Julie 2006 (UTC) :: Om mee af te sluit: Ons doelwitte verskil duidelik. Ek wil nie bloot ten alle koste alle inligting aan alle mense in een of ander taal wat hulle tot 'n mate kan verstaan beskikbaar maak nie. Ek wil graag spesifiek iets doen vir die Afrikaanse gemeenskap. Ek verkies gereeld die Afrikaanse artikels juis omdat hulle nie so lank is nie. Soms is dit lekker om verskillende formulerings te sien, dan lees ek dit in Engels, Nederlands en Afrikaans. (Mens sou miskien ook kon worstel deur die Engelse artikelgeskiedenis hiervoor.) Mense het hier reeds van ver meer as 11 mense met gedrukte weergawes verslag gedoen - gedrukte weergawes is byvoorbeeld al in skole gebruik. Klingon: nee, sover ek weet is dit is niemand se moedertaal nie. Hel het een l in Afrikaans; anglisisme met 'n kleinletter is volkome aanvaarbaar; sien gerus p. 218 van die AWS, [[Internet]]: lees gerus die artikel (Afrikaans/Engels). --[[Gebruiker:Alias|Alias]] 07:13, 10 Julie 2006 (UTC) :::Wel, julle het 'n hele site met 5 000 artikels op die been gebring tussen net die vyf van julle. Dink net wat julle sal kan doen as julle net nog vyf aktieke gebruikers by kry, om nie te praat van nog vyf duisend nie. Sterkte. [[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 08:20, 10 Julie 2006 (UTC) ::::Ek sou ook graag ietsie in gevleuelde woorde aan die persoon wou sê maar ek haak vas by drol en poepol. --[[Gebruiker:Renier Maritz|RM]] 10:07, 10 Julie 2006 (UTC) My liewe genade!! Wat de hel gaan hier aan? Dis vir my uiters interessant dat diegene wat hierdie webwerf so uit die hoogte beskou so baie tyd daarop spandeer... Wat stel julle voor doen 'n mens as jy inligting oor Suid-Afrikaanse produkte, mense of plekke soek? Gaan soek dit maar gerus op die engelse wikipedia - ek het al en dit is uiters onsuksesvol. So sterkte vir jou en jou f*****-up opinies. [[Gebruiker:MER|MER]] 10:10, 16 Julie 2006 (UTC) :Soos ek hierbo gese het, ek stel voor die Engelse Wikipedia word met "inligting oor Suid-Afrikaanse produkte, mense of plekke" op gedateer sodat nie net Afrikaners toegang na die inligting het nie. [[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 21:33, 25 Julie 2006 (UTC) :: En miskien moet u opinies op die Engelse wikipedia gaan lug sodat nie net Afrikaners hulle daaroor hoef te vererg nie :). --[[Gebruiker:Renier Maritz|RM]] 22:17, 25 Julie 2006 (UTC) Se jy ek moet op die Engelse WP gaan se dat hulle meer arikels moet he oor Afrikaanse onderwerpe? [[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 23:20, 25 Julie 2006 (UTC) :As mense Engelstalige inligting oor Suid-Afrika en Afrikaanse onderwerpe benodig, kan hulle ewe goed die internet raadpleeg - daar is myns insiens geen eksklusiewe artikels op die Engelse Wikipedia nie. Anderstalige Wikipedias bevat dikwels eweveel inligting oor Suid-Afrikaanse onderwerpe. :Boeke, reisgidse, tydskrifte, televisieprogramme en DVD's oor Suid-Afrika en Namibië is volop beskikbaar in Europa en Noord-Amerika. Ons het winkels waar ons Suid-Afrikaanse kos, dranke, kunswerke, klere, kerse, boeke, musiek, rolprente esv. kan koop. Ons het die resepte vir bobotie, melktert, koeksisters esv. in ons eie tale. Wie het nou presies die Engelstalige Wikipedia nodig om iets oor die Suidelike Afrika te wete te kom? :Dit is egter opvallend dat sekere Afrikaners nog steeds alles deur 'n Engelse bril wil bekyk - die gebruik van Engelse plekname vir oorsese gebiede en stede in Afrikaanse tekste is net een voorbeeld. Engels is 'n taal wat nouliks verstaan word deur die meeste Europeërs. Daar is 'n goed opgeleide minderheid wat dit wél kan praat, maar hulle het beslis nie die Engelse Wikipedia nodig indien hulle inligting oor Suid-Afrika wil opsoek nie. :Mense in Engelstalige lande is Afrikaners soms selfs vyandig gesind - lees gerus die besprekingsbladsy van die Engelse Wikipedia se "Farm murders in South Africa"-artikel. En volgens persberigte is daar tenminste een blanke Suid-Afrikaner in Engeland aangerand en ernstig beseer - net omdat sekere mense daar nie erg van immigrante hou nie... Nou ja, jy mag jou vriende self kies... :Vir gebruikers van Afrikaans is 'n Afrikaanstalige ensiklopedie nogal nuttig; dit is teen laer koste beskikbaar as 'n gedrukte uitgawe, en daar is Afrikaanstalige gemeenskappe in Suid-Afrika en Namibië wat liewer hul eie taal as Engels wil gebruik. Die Afrikaanse Wikipedia sal dus uitgebou word vir almal wat belang stel in Afrikaans, en ons moet hoegenaamd nie rekening hou met die behoeftes van anderstaliges nie. Daar is nou wél Afrikaanstalige inligting beskikbaar oor die taalkundige situasie en kulturele verskeidenheid in verskillende wêrelddele, so dat iedereen tot sy eie gevolgtrekking kan kom oor byvoorbeeld die toekoms van Afrikaans. --[[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]] 12:36, 26 Julie 2006 (UTC) Ek stem saam met wat jy se. 'n Afrikaanse ensiklopedie kan meer bruikbaar wees deur spesiale aandag te gee aan artikels wat Afrikaners raak. [[Gebruiker:198.54.202.66|198.54.202.66]] 13:57, 26 Julie 2006 (UTC) My opinie is dat 'n Afrikaanse ensiklopedie beide artikels wat Afriknaers raak moet bevat en ook artikels wat reeds baie inligting in die Engelse wikipedia bevat. Ek moet gereeld inligting soek vir skoolprojekte. Daar is 'n oorvloed van Engelse inligting met omtrent net hier en daar iets in Afrikaans (of niks). Nou moet 'n mens eers die inligting vertaal, want laerskoolkinders het verseker nog nie die vaardighede nie. So oor die stelling dat almal met internet toegang Engels kan verstaan stem ek nie saam nie. 'n Mens kan seker van die begin af jou kind Engels grootmaak om die probleem te oorkom, maar dit is verseker nie wat ek wil doen nie. Daar kan dus gerus 'n artikel wees oor Antartika want ek kan jou verseker dat een of ander laerskoolkind op 'n stadium navorsing daar gaan moet doen. [[Gebruiker:Fdt|Fdt]] 19:13, 25 Augustus 2006 (UTC) [[Kategorie:Wikipediabesprekingargiewe]] e60mexd0wycw7gxu92bwxq6keg720dq 0 15555 2922539 2862974 2026-08-06T10:57:49Z AFM 21229 /* Sien ook */ 2922539 wikitext text/x-wiki [[Lêer:LocationKalahari.PNG|duimnael|Die Kalahariwoestyn]] [[Lêer:Kalahari.png|duimnael|[[Nasa]]-Satellietbeeld van die Kalahariwoestyn]] [[Lêer:Kalahari E02 00.jpg|duimnael|Die Kalahariwoestyn in Namibië]] Die '''Kalahariwoestyn''' is 'n uitgestrekte dorre tot halfdorre sanderige gebied. Dit is geleë in suidelike Afrika, met 'n oppervlakte van ongeveer 900&nbsp;000&nbsp;km², wat 'n groot gedeelte van [[Botswana]] insluit, en dele van [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. Die omliggende Kalaharibekken se oppervlakte strek oor meer as 2,5 miljoen km². Die enigste permanente [[rivier]] is die [[Okavangorivier|Okavango]]. Dié rivier dreineer in 'n [[rivierdelta|deltagebied]] wat uit moerasse bestaan en 'n ryke natuurlewe ondersteun. Daar bestaan ook antieke droë rivierbeddings – [[Omuramba]] genoem – dwarsoor die sentrale noordelike dele van die Kalahari wat poele water bevat tydens die reënseisoen. Die rivierbeddings is deesdae meestal weidingsareas waar minder wilde diere voorkom as vroeër. Daar was in die verlede 'n groot verskeidenheid diere soos [[olifant]]e en [[kameelperd]]e asook roofdiere soos [[leeu]]s en [[jagluiperd]]s. == Etimologie == ''Kalahari'' is afgelei van die [[Tswana]]woord ''kgala'' wat "groot dors", of "'n waterlose plek", beteken.<ref name=SAltena>{{cite web |url=http://www.southerncape.co.za/geography/regions/kalahari.php |title=The Kalahari-Basin |date=15 Julie 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150725154710/http://www.southerncape.co.za/geography/regions/kalahari.php |archive-date=25 Julie 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Kalahari beskik nie oor enige standhoudende grondwater nie. == Geografiese gegewens == === Ligging === Die [[Kalaharibekken]] is ’n vaag omlynde halfwoestyn wat op die hoogland van Suider-Afrika geleë is en wat strek van die [[Oranjerivier]] in die suide tot by die oorsprong van die [[Zambezirivier]] in die noorde. In die weste strek dit tot op die hooglande van [[Namibië]] en [[Angola]] en in die ooste tot op die plato's van Transvaal en [[Zimbabwe]]. Die gebied beslaan ongeveer 1,2 miljoen km² en lê tussen 650 en 1 200&nbsp;m bo seevlak. In Suid-Afrika word die naam Kalahari ook gebruik vir die halfwoestyn wat strek van die Oranjerivier tot by die [[Okavangodelta]] in [[Botswana]]. === Bou en afwatering === [[Lêer:KalahariBirdView.jpg|duimnael|'n Lugbeeld van die Kalahariwoestyn]] [[Lêer:Kalahari Lehmpfanne.jpg|duimnael|Kleipan in die Kalahariwoestyn]] [[Lêer:Gewitter in der Kalahari.jpg|duimnael|'n Donderstorm in die Kalahariwoestyn]] Die Kalahari se woestynagtige karakter is in die eerste plek nie toe geskryf aan 'n lae reënval nie, maar aan die aard van sy grond, naamlik los sand, waarin die water vinnig wegdreineer en dus van min waarde vir die plantegroei is. Die Kalahari word daarom as ’n edafiese woestyn (sygwoestyn) en nie as 'n klimaatwoestyn soos die [[Namibwoestyn]] beskou nie. Die Kalahari is eintlik 'n voortsetting van die [[Karoo]]. Die grootste deel van die Kalahari is plat. Die oostelike deel, waar die Kalahari met die [[Hoëveld]] saamsmelt in 'n oorgangstreek, is heuwelagtig en word die [[Ghaapse plato]] genoem, na aanleiding van 'n plant wat algemeen in die gebied voorkom. Op hierdie plato lê die [[Langberge]], die Asbesberge en die Kurumanheuwels. Na die weste en noordweste gaan die hoër dele oor in die Kalahari-depressie, ook bekend as die Kalaharisandveld. Die sandveld, wat van die Oranjerivier oor 'n afstand van 3200&nbsp;km tot in [[Zambië]] en van die [[Etoshapan]] vir 1500&nbsp;km tot in [[Zimbabwe]] strek, vorm die wêreld se grootste aaneenlopende sandoppervlakte. In die droër suidweste is die sand rooi, soms in duine gewaai en plek-plek deur graspolle bestendig. Noordwaarts, waar dit natter is, is die sand wit tot gryswit en in breë, plat duine gewaai. Sowat 25&nbsp;km van [[Rietfontein, Noord-Kaap|Rietfontein]], in die suidweste van die Kalahari, word 'n ongewone rotsformasie aangetref. Toe G.A. [[Farini]] (sy regte naam was [[William Leonard Hunt]]) in 1885 tydens 'n jagekspedisie in die Kalahari op hierdie ongewone formasie afkom, het hy geglo dat dit die ruïnes van 'n stad was. Verskeie ekspedisies het deur die jare na Farini se sogenaamde Verlore Stad gaan soek, maar sonder welslae. In 1964 het 'n Suid-Afrikaanse argeoloog, dr. [[A.J. Clement]], tydens ’n ekspedisie vasgestel dat Farini se beskrywing van die Verlore Stad ooreenstem met die vorm en voorkoms van die rotsformasie by Rietfontein. Daar kan aanvaar word dat wat Farini dus vir die ruïnes van 'n stad aangesien het, in werklikheid net 'n rotsformasie is wat deur geologiese prosesse en die verdere inwerking van die natuur sy ongewone vorm verkry het. Daar is min riviere in die Kalahari en die meeste is nie-standhoudend. Die belangrikste riviere in die suide is die [[Moloporivier]] en sy takriviere, die [[Auobrivier]], [[Nossobrivier]] en [[Kurumanrivier]]. Die Molopo sluit hom naby die [[Augrabieswaterval]] by die [[Oranjerivier]] aan. Kenmerkend vir die Kalahari is sy ondergrondse dreinering, wat meebring dat sy riviere grotendeels droë lope is wat slegs na goeie reën vloei. Die Nossob, byvoorbeeld, vloei net wanneer swaar reëns in die brongebied in Namibië geval het. Die standhoudende riviere is onder meer die [[Kunenerivier|Kunene]]-, die [[Okavangodelta|Okavango]]- en die [[Botletle-rivier]] in die noorde van die Kalahari. Die Kunene en Okavango word deur die hoë reënval – tot 1 500 mm – in die noorde van Angola gevoed. Water van die Okavangorivier dreineer in die Okavangomoeras, waaruit die Botletle-rivier weer gevoed word. Van die Okavangomoeras vloei die Botletle suidoos en mond uit in die Xaumeer en dreineer uiteindelik in die Makgadikgadi-soutpan. Sowat 7&nbsp;000 soutpanne word suid van die Okavango- en die Zambezirivier aangetref. 'n Gebied in die Noord-Kaap staan trouens ook as die [[Kalahari-pannestreek|Pannestreek]] of die Kalaharipannewêreld bekend. Panne wat waterdig geword het vanweë veranderinge in die struktuur van die grond, is van groot belang, aangesien hulle op baie plekke die enigste bron van oppervlakwater is na die reënseisoen. Die Makgadikgadi-soutpan in die noordooste van die Kalahari bestaan in werklikheid uit verskeie soutpanne, onder meer die Ntwetwe-pan en panne van die Sua-pangebied. Die Makgadikgadi-pan is waarskynlik een van die grootste soutpanne ter wêreld en bestaan uit 'n groot versteende meerbedding van 6&nbsp;500&nbsp;km². Wanneer die [[Okavangomoeras]] as gevolg van swaar reën in Angola oorstroom word en water via die Botletlerivier na die [[Makgadikgadi-pan]] vloei, word die hele pan vol water. Dit is dan 'n voël- en wildparadys. Onder die enkele mere is die Xau – en die Ngamimeer, wat albei uit die Okavangomoeras en Botletlerivier gevoed word. Die [[Ngamimeer]] het in die sestigerjare opgedroog, maar is na goeie reën weer opgevul. === Klimaat === [[Lêer:Cyclist in Namibia.jpg|duimnael|Fietsryer in die Namibiese hitte]] Die Kalahari se klimaat kom baie ooreen met die van die Karoo. Die gemiddelde dagtemperatuur wissel tussen 8°C in die winter en 32°C in die somer. In die winter is die dae sonnig en die nagte bitter koud. Die nagtemperatuur kan tot benede vriespunt daal en strawwe ryp kom voor. Die reënval in die Kalahari wissel tussen 750&nbsp;mm in die noorde tot ’n skrale 325&nbsp;mm in die suide. Van oos na wes wissel die reënval tussen 400 en 150&nbsp;mm. Die reënwater syfer vinnig weg in die los gryswit of rooi sand sodat oppervlakwater skaars is. Wanneer die Kalahari goeie reëns kry, soos in 1975 en 1976, verander dit in 'n groen grasveld. Die Kalahari is in 'n somerreënvalstreek en verspreide donderbuie kom dikwels voor. Warm weste- en noordwestewinde waai gedurende die somermaande. == Plantegroei en dierelewe == === Plantegroei === [[Lêer:KubuIsland 02.jpg|duimnael|Kubu-eiland in die Kalahariwoestyn]] [[Lêer:Devil's thorn flower (Tribulus zeyheri), Kalahari.jpg|duimnael|[[Duiwelsklou]] (''Harpagophytum'') in die Kalahariwoestyn]] Die plantegroei van die Kalahari stem baie ooreen met die van die Karoo, hoewel dit veral langs riviere weelderiger groei. Die [[Kalahari se droë savanne|savanneplantegroei]] word gekenmerk deur harde polgras, struike en doringbome. Verskeie grassoorte groei yl op die rooi sandduine in die suide, maar na die noorde, waar die reënval hoër is, is die grasveld ruier. Die ''[[Schmidtia kalahariensis]]'', ook bekend as kalaharigras, 'n eenjarige polgras wat wydverspreid in die doringveld voorkom, dien as weiding, maar het geen hoë voedingswaarde nie. Daarteenoor het die geharde kalaharisandkweek (''Schmidtia bulbosa'') in die noordelike dele besonder goeie voedingswaarde. [[Vetplant]]e, [[aalwyn]]e, [[melkbos]] en [[turksvy]]e word algemeen aangetref. Doringbome kom in die noorde weliger voor as in die suide, terwyl die kameeldoring (''[[Vachellia erioloba]]'') oral voorkom en dikwels oorheers. Ander bome wat in die Kalahari groei, is die kremetartboom (''[[Adansonia digitata]]''), mopanie (''[[Colophospermum mopane]]''), swarthaak (''[[Senegalia mellifera]]''), driedoring (''[[Rhigozum trichotomum]]'') en trassiebos (''[[Vachellia hebeclada]]''). Verskeie immergroen bome groei langs die standhoudende riviere. Twee soorte wildevrugte wat 'n baie belangrike rol speel in die ekologie van die Kalahari, is die tsamma (''[[Citrullus lanatus]]'') en die [[Acanthosicyos naudinianus|gemsbokkomkommer (''Acanthosicyos naudinianus'')]]. Die tsamma is 'n eenjarige, kruidagtige rankplant wat veral in die duine groei. Die ronde, gladde vrugte het 'n baie hoë voginhoud, net soos die vrugte van die gemsbokkomkommer, en is dus 'n belangrike bron van vloeistof vir diere. Die gemsbokkomkommer is ’n meerjarige plant wat 'n groot wortelknol het en elliptiese vrugte dra wat met stekels oortrek is. Hoewel die gemsbokkomkommer meer gereeld dra as die tsamma, is laasgenoemde oor 'n langer tyd beskikbaar. Omdat oppervlakwater in die Kalahari so skaars is, is diere soos wurms, korinkrieke en [[voël]]s (byvoorbeeld [[volstruis]]e en glansspreeus) en selfs [[hiëna]]s op wildevrugte aangewese. Tsammas en gemsbokkomkommers is ook 'n belangrike bron van voedsel en water vir die Kalahari-boesmans. Die [[tsamma]] word gekook deur dit in die sand te begrawe. Vuur word dan in 'n gat in die sand gemaak, sand word op die vuur gegooi, die tsamma word bo-op geplaas en met sand bedek. Die volgende dag is die vrug gereed. Die tsamma word ook rou geëet deur die een punt oop te sny en die middelste gedeelte uit te haal en te eet. Die res van die vleis word fyngemaal tot ’n waterige massa en dan geëet of gedrink. Die gemsbokkomkommer word meestal gaar geëet. Van die pitte van albei vrugte word 'n gereg gemaak deur dit te droog, te braai en te maal. === Dierelewe === [[Lêer:Suricata.jpg|duimnael|'n [[Graatjiemeerkat]] (''Suricata suricatta'') in die Kalahariwoestyn]] Omdat die Kalahari yl bevolk is, is wild nog volop. Daar is 'n groot verskeidenheid wildsoorte en voëls, wat die Kalahari 'n ware wildparadys maak en tot gevolg gehad het dat verskeie wildreservate in die Kalahari gevestig is. Daar is meer wild in die noorde as in die suide, veral langs die standhoudende riviere, mere en panne. Troppe olifante, kameelperde, [[buffel]]s, [[sebra]]s en [[koedoe]]s is volop in die noorde, waar meer water beskikbaar is. In die suide, waar die water skaars is, kom wild soos [[gemsbok]]ke, [[eland]]e, [[wildebeest]]e en springbokke voor. Die bekende Kalaharileeu en ander roofdiere soos jagluiperds en jakkalse is volop, en 'n groot verskeidenheid slange en ander reptiele word aangetref. Die Kalahari is ook 'n voëlparadys vanweë die swerms kraanvoëls, ibisse, reiers, ganse en ooievaars wat daar voorkom, veral in die Chobe- en Moremireservate. Kleiner voëls soos byevreters en lewerike word ook hier aangetref. Daar is verskeie wildreservate in die Kalahari, waarvan die Nasionale Kalahari-gemsbokpark in Noordwes-Kaap die bekendste is. Aan hierdie park grens 'n gebied van sowat 11&nbsp;000&nbsp;km² in Botswana se Kgalagadipark. Baie mense beskou die deel waarin die Kgalagadipark geleë is, as die hart van die Kalahari. Daar is ook die Sentraal-Kalahari en die Khutswe-wildreservaat, wat saam meer as 15 000&nbsp;km² groot is. Die [[Chobe Nasionale Park]] in die noorde van Botswana beslaan 11 600&nbsp;km². Botswana se grootste troppe olifante word hier aangetref. Seekoeie en krokodille hou by die [[Choberivier]]. Die mere en panne is die grootste versamelplek van verskeie wild- en voëlsoorte. == Ekostreke == 'n Deel van die gebied word tot die WWF-[[ekostreek]] ''[[Kalahari se droë savanne]]'' (AT 1309) gereken. Die noordoostelike deel word die ''[[Kalahari se Acacia-Baikiaea-bosland]]'' (AT0709) genoem. == Sien ook == * [[Kalahari-besproeiingskema]] * [[Lys van streeksname in Suid-Afrika]] == Bronne == * Hilton-Barber, David: Kalahari dreaming – the romance of the desert. Pinetwon: Southbound, 2015. {{ISBN|978-0-620-59571-1}} * Knobel, Louis: Die Kalahari. In "Ons Land". Johannesburg: Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie, 1967 * van Hoven, Lynette: Dorslandparadys. In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 35, nr. 4, Julie/Augustus 1990. ISSN 0491-4783 * ''[[Wêreldspektrum]]'', 1982, {{ISBN|0-908409-54-0}} band == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Kalahari-Desert|title=Kalahari Desert|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=30 Maart 2020}} {{Artikels oor Namibië}} {{Normdata}} {{Koördinate|23|S|22|O|region:BW_type:landmark|aansig=titel}} [[Kategorie:Woestyne van Afrika]] [[Kategorie:Landvorme van Botswana]] [[Kategorie:Landvorme van Namibië]] [[Kategorie:Landvorme van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Streke van die Noord-Kaap]] bz8xhsvixcld3l9dmk9j9pigkj8evzn 0 20363 2922449 2922294 2026-08-05T23:01:01Z HermanvanAswegen988 200973 Daar bestaan openbare skole, maar nie iets soos staatsskole nie. 2922449 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Skool |naam = Gill-kollege |inheemse naam = |logo = Gill-kollege embleem.jpg |onderskrif = |leuse = Sursum prorsusque |gestig = 1869 |gesluit = |tipe = Openbare skool |onderigmedium = Afrikaans en Engels |hoof = Hein van Heerden |adjunkhoof = |stigter = |personeel = 17 |leerlinge = 302 (2013) |grade = 8-12 |adres = |stad = [[Somerset-Oos]] |provinsie = [[Oos-Kaap]] |land = [[Suid-Afrika]] |kleure = |koshuise = Ja |jaarboek = |koerant = |webblad = [http://gillcollege.webs.com/ http://gillcollege.webs.com/] }} [[Lêer:William Gill.jpg|duimnael|links|180px|Dr. [[William Gill]] se ruim erflating het die stigting van Gill-kollege moontlik gemaak. Hy was van 1829 tot sy dood in 1863 distrikgeneesheer van [[Somerset-Oos]].]] [[Lêer:Somerset-Oos Gill-kollege nuwe blok.jpg|duimnael|links|250px|Dié gebou op die Gill-kampus is in 1918 ingewy.]] [[Lêer:Somerset-Oos Gill-kollege eerste gebou.jpg|regs|duimnael|270px|Gill-kollege het in 1869 in dié gebou begin. Die argitek was [[James Bisset]], wat ook onder meer verantwoordelik was vir die [[NG gemeente Graaff-Reinet|NG kerke Graaff-Reinet]] en [[NG gemeente Beaufort-Wes|Beaufort-Wes]].]] [[Lêer:Somerset-Oos Gill-kollege koshuis.jpg|duimnael|links|250px|Gill-kollege se seunskoshuis, voltooi in 1892.]] [[Beeld:Gill College-koshuis.JPG|duimnael|regs|270px|'n Poskaart van omstreeks 1920 met 'n foto van die skool se koshuis.]] [[Lêer:Gill-kollege 1935.jpg|duimnael|regs|300px|Gill-kollege soos die skool daar uitgesien het in 1935 nadat die "nuwe blok" (links op die foto) voltooi is.]] [[Beeld:Somerset-Oos Gill-kollege hoeksteen.jpg|duimnael|regs|220px|Die hoeksteen van die "nuwe" gebou.]] '''Gill-kollege''' is 'n dubbelmedium-, koëd<!-- beide seuns en dogters -->-openbare hoërskool op die [[Oos-Kaap]]se dorp [[Somerset-Oos]]. Dié roemryke onderwysinstelling is in 1869 gestig as ’n hoërskool en universiteitsopleidingsentrum vir seuns en jong mans danksy ’n £23&nbsp;000-erflating van dr. [[William Gill]] (1792-1863), ’n geneesheer en wolboer wat skatryk geword het deur middel van sy [[merino]]plaas naby [[Kookhuis]]. == Agtergrond == Gill het die Somerset Reading Society in [[1832]] gestig as voorloper van die latere dorpsbiblioteek. Hy het geld nagelaat vir die stigting en onderhoud van 'n inrigting van hoër onderwys in die [[Oos-Kaap]]. Die oorspronklike gedagte was dit die Oostelike Provinsie ([[Oos-Kaap]]) se universiteit moes word, maar weens strawwe mededinging van die [[St. Andrew-kollege]] (waaruit die [[Rhodes-universiteit|Rhodes-universiteitskollege]] ontstaan het) in [[Grahamstad]], destyds soos vandag, ’n veel groter en belangriker nedersetting as Somerset-Oos, kon Gill-kollege nie aan die vereiste voldoen nie wat die status van universiteitskollege beperk het tot instellings met meer as 75 studente wat matriek verwerf het. Gevolglik verloor Gill-kollege sy universiteitstatus in 1903 en word 34 jaar ná sy ontstaan slegs ’n hoërskool. ’n Eiesoortige probleem het ontstaan weens verlies van Gill se status: Die kollege kon nie meer baat vind by dr. Gill se erflating nie omdat die testament bepaal het die geld mag slegs aangewend word vir ’n instelling vir hoër (naskoolse) onderwys. Die saak het in die Unieparlement gaan draai en die Privaat Wet op die Gill-kollege-korporasie van 1912 het dit wettig gemaak om die bemaking aan te wend vir naskoolse beurse. Die fonds word tot vandag toe geadministreer deur die Gill-korporasie, wat jaarliks vier of vyf beurse toeken aan studente wat aan ’n Suid-Afrikaanse universiteit wil gaan studeer. == Universiteitstatus verloor == Die bedoeling was dat Gill ’n opleidingsinstelling vir seuns en jong mans sou wees, maar dit het een van die eerste tersiêre instellings geword wat vroue toegelaat het. Een van dié vroue wat uitgeblink het, was Ismay Craib (oftewel mev. [[Basil Schonland]]). Van 1928 af het Gill opnuut net seuns aanvaar en het dit ’n seunskool gebly tot in 1965, toe Gill-kollege en die Hoër Meisieskool Bellevue saamgesmelt het. Die skool het nog altyd leerders van wyd en syd gelok wat in sy koshuise tuisgaan. == Kampus == Die skool besit uitsonderlike, geskiedkundige geboue, onder meer die oorspronklike gebou wat in 1869 in gebruik geneem is en wat nou as skoolbiblioteek dien. Die senior seunskoshuis is in 1892 in gebruik geneem. Die lowerryke skoolterrein is besonder ruim en sluit ook die aangrensende, gelyknamige laerskool in. Bosberg, wat uitttroon bo die dorp, bied 'n skilderagtige agtergrond. == Rektors en skoolhoofde == * Prof. [[Peter MacOwan]], 1869 - 1881 * Prof. Robert MacWilliam, 1881 - 1903 * William J. Gall, 1903 (rektor), 1909 - 1936 (hoof: Hoërskool Gill-kollege) * F.E. de Villiers, 1937 - 1955 * H. Winkler, 1956 - 1960 * S.D. Naudé, 1960 - ? * S.G. Zietsman, 2005 - 2014 * Marina Marais (waarnemend) * Hein van Heerden, [[1 April]] [[2016]] – hede (voorheen vyf jaar adjunkhoof van [[Hoërskool Merensky]], [[Tzaneen]]) == Bekende alumni == Talle bekende Suid-Afrikaners het hier studeer of skoolgegaan, onder andere: * [[1874]] – [[Reinhold Gregorowski]] (1856–1922), regter en staatsprokureur * 1874 – sir [[Malcolm Searle|M.W. Searle]] (1855–1926), regter) * 1874 – sir [[Henricus Hubertus Juta|H.H. Juta]] (1857–1930), regsgeleerde, regter, parlementslid * Sir [[James Rose-Innes]] (1855–1942), hoofregter van Suid-Afrika * Genl. Pierre de Villiers, polisiekommissaris * Genl. [[Johannes Keevy|J.M. Keevy]] (1908–1981), polisiekommissaris * Dr. W.H. Craib, hartspesialis * A.H. Vosloo, administrateur van [[Kaapland]] * Dr. [[A.L. Geyer]] (1894–1969), tweede redakteur van ''[[Die Burger]]'' en SA se hoë kommissaris in [[Londen]] * Ds. [[Petrus Postma]] (1854-1919), predikant in die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde Kerk]] * Ds. [[Martinus Postma]] (1855–1926), predikant en professor in die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde Kerk]] * Dr. [[Willie Landman]] (1909–1986), predikant in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] * Genl. [[Hendrik Klopper|H.B. Klopper]] (1902–1978), generaal en bevelvoerder van die [[Suid-Afrikaanse Weermag]] * Prof. H.W. Snyman * Ds. [[Henry Lindo Webb]] (1875-1948), predikant in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] * Ds. [[William Loftie Eaton]], leraar van die [[NG gemeente Jamestown]] van 1899–1933 == Galery == ===Hoofde === <gallery> Lêer:WJ Gall Gill-kollege.jpg|W.J. Gall, rektor van 1903 tot 1908 en daarna tot 1936 skoolhoof. Lêer:FE de Villiers Gill-kollege.jpg|Mnr. F.E. de Villiers, skoolhoof van 1937 tot 1955. </gallery> === Leerders en studente === <gallery> Beeld:Reinhold Gregorowski.jpg|[[Reinhold Gregorowski]] (1853–1922), oudleerder en later staatsprokureur en regter. Beeld:Genl JM Keevy.jpg|Genl. [[Johannes Keevy|J.M. Keevy]] (1908–1981), kommissaris van polisie (1962–1968). </gallery> == Bronne == * Potgieter, D.J. (red.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou). == Eksterne skakels == *[http://www.gillcollege.co.za Die skool se webtuiste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171014165647/http://www.gillcollege.co.za/ |date=14 Oktober 2017 }} [[Kategorie:Oos-Kaap]] [[Kategorie:Skole in die Oos-Kaap]] luq7v0tvh68tmgadq4uwrydnywlzypm 0 30474 2922512 2899838 2026-08-06T09:34:54Z AFM 21229 2922512 wikitext text/x-wiki [[Lêer:GRA embleem.jpg|duimnael|regs|250px|Embleem van die Genootskap van Regte Afrikaners. Dis ontwerp deur [[G.R. von Wielligh]].]] Die '''Genootskap van Regte Afrikaners''' is op [[14 Augustus]] [[1875]] in die dorp [[Paarl]] gestig deur 'n groep [[Afrikaans]]sprekendes van die [[Wes-Kaap|Westelike Provinsie]]. Die genootskap het vanaf [[15 Januarie]] [[1876]] 'n joernaal, genaamd ''[[Die Afrikaanse Patriot]]'', asook verskeie boeke soos woordeboeke, religieuse materiaal en geskiedenisboeke gepubliseer. ''Die Afrikaanse Patriot'' het in 1905 doodgeloop. == Geskiedenis == [[Lêer:Patriot eerste voorblad.jpg|duimnael|regs|250px|Voorblad van ''Die Afrikaanse Patriot'', die GRA se maandblad]] Afrikaans was eers 'n spreektaal en toe 'n skryftaal. [[Klaas Waarzegger|Louis Henri Meurant]] het opgemerk dat die grensboere van die [[Oos-Kaap]] Afrikaans makliker as [[Nederlands]] verstaan en skryf toe sy bekende ''Zamenspraak tusschen Klaas Waarzegger en Jan Twyfelaar, over het onderwerp van afscheiding tusschen de Oostelyke en Westelyke Provincie'' wat in 1860 in die ''Het Cradocksche Nieuwsblad'' gepubliseer is. Meurant het die ''Zamespraak'' gebruik om die lesers van die nuusblad tot bepaalde politieke standpunte oor te haal in die taal wat hulle die beste verstaan en die werk het juis daarom bekendgeraak en groot gewildheid geniet. Die ''Zamespraak'' word beskou as die eerste ernstige Afrikaanse geskrif, aangesien geskrifte voor dit van komiese aard was, byvoorbeeld ''De vruchten mijner werkzaamheden'' (dialoog, [[1825]]). ''Die nieuwe ridderorde'' (hekeldrama 1832) en ''[[Kaatje Kekkelbek]]'' (monoloog [[1838]]). Die Genootskap van Regte Afrikaners was die dryfkrag agter die [[Afrikaanse Taalbeweging|Eerste Afrikaanse Taalbeweging]]. [[Arnoldus Pannevis]], 'n onderwyser wat hom daarvoor beywer het om die [[Bybel]] in Afrikaans te vertaal, word algemeen beskou as die geestelike vader van die vereniging. Hy was van mening dat die Kleurlinge die Nederlandse Bybel (''[[Statebybel]]'') nie goed verstaan het nie en hy daarom gepleit vir die Bybel in Afrikaans. Reeds op [[4 November]] [[1874]] het Pannevis in ''[[De Zuid-Afrikaan]]'' 'n artikel geskryf onder die opskrif: ''Is die Afferkaans wesenlijk een taal?''. Hierin was hy van mening dat die Afrikaner ''Un genootskap foor die befordering fan die Afferkaanse taal'' nodig gehad het.<ref>[[H.J.J.M. van der Merwe]]: Herkoms en Ontwikkeling van Afrikaans. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel, 1970, bl. 54</ref> Die vereniging is op [[14 Augustus]] [[1875]] in die huis van [[Gideon Malherbe]] ('n wynboer, 42 jaar oud) in die [[Paarl]] gestig. Agt manne was teenwoordig op die eerste vergadering. Behalwe Malherbe, was die ander lede: [[C.P. Hoogenhout]] (onderwyser, skrywer en digter, 32 jaar), [[Daniël Francois du Toit]] (bekend as ''Dokter'', 21 jaar), die joernalis [[D.F. du Toit]] (bekend as ''Oom Lokomotief'', onderwyser, 29 jaar), sy broer [[S.J. du Toit]] (predikant, 27 jaar), [[August Ahrbeck]] (student, 24 jaar), [[Petrus Malherbe]] (wynboer, 22 jaar) en [[S.G. du Toit]] (student, 20 jaar). Almal behalwe Hoogenhout en Ahrbeck was verwant. Die meeste van die stigterslede was afstammelinge van die [[Hugenote]]. Op 25 September 1875, tydens die tweede vergadering, kry die G.R.A. sy finale beslag onder voorsitterskap van S.J. du Toit. '''Doel''': "Om te staan vir ons Taal, ons Nasie en ons Land." <br /> '''Missie''': * Vertaling van die Bybel in Afrikaans; * Uitgawe van 'n maandblad, ''Die Afrikaanse Patriot''; * Opstel van 'n Afrikaanse Spraakkuns en Woordeboek. '''Lied''': ''Ieder nasie het sy land''. CP Hoogenhout, een van die stigterslede en eerste voorsitter van die GRA skryf in [[1879]] die eerste novelle in Afrikaans, naamlik ''Catharina, die dogter van die advokaat''. "Sekere tekste uit die periode van die GRA wat in 1875 tot stand gekom het, … gaan nie net om die bevordering van 'n miskende taal nie, maar ook diskoerse as middel tot verset, propaganda en die (be)vestiging van 'n eie identiteit."<ref>"Die poësie van voor 1900 tot 1960" - Heinrich Ohlhoff</ref> Die lede van die GRA het egter in die geheim vergader, omdat die algemene publiek sterk gekant was teen die idee van 'n Afrikaanse skryftaal en dit selfs geminag het. == Nuusblaaie == ''Die Patriot'' was die eerste Afrikaanse nuusblad wat vanaf 15 Januarie 1876 deur die Genootskap van Regte Afrikaners in die Paarl uitgegee is. ''Die Afrikaanse Patriot'' is later opgevolg deur die [[Paarl Post]]. == Die Patriot-woordeboeke == [[Lêer:SJ du Toit aan die Kweekskool, portret.jpg|duimnael|regs|245px|[[Stephanus Jacobus du Toit|S.J. du Toit]] het die leiding geneem met die Afrikaanse woordeboeke]] Die Patriot-woordeboeke van 1902 en 1904 was die vervulling van art. XI van die GRA se werkprogram. Veral ds. S.J. du Toit het die samestelling van 'n woordeboek van meet af aan as 'n doelwit gestel, maar die ander lede het gevoel dat die taak te uitgebreid was om dadelik daarmee te begin. Onder die skuilnaam "Ware Afrikaner" het ds. du Toit egter reeds in 1874 (voor die GRA se stigting) 'n reeks artikels oor Afrikaans in die Kaapse koerant, ''[[De Zuid-Afrikaan]]'', laat verskyn. Ene "Klaas Waarsegger, Jnr." (d.i. [[C.P. Hoogenhout]] en latere GRA-lid) het daarop in 'n brief aan die blad gevra dat daar tog vaste spelreëls moet wees. Ds. du Toit het vervolgens sewe reëls soos volg uiteengesit, wat met die uitsondering van reël 5 deur Hoogenhout aanvaar is:<br /> :1. Skryf soos jy praat.<br /> :2. Eiename en vreemde woorde behou hulle spelling.<br /> :3. Z word vervang deur s, behalwe in gevalle onder 2.<br /> :4. In oop lettergrepe word 'n klinker nooit verdubbel nie.<br /> :5. Die wegval van 'n medeklinker word met ' aangedui.<br /> :6. Daar word 4 e's onderskei: a) die e in en b) "die gewone e en skerpe é", soos in die twee lettergrepe van gegé; c) "die dowwe ê", soos in hê, pêrd, wêreld; d) die "korte è" in nè.<br /> :7. Sch word vervang deur k.<br /> Ds. du Toit het dan die aanwending van reël 5 beperk tot die meer noodsaaklike ho'e, da'e en ander, terwyl hy ook elke ch deur g en au deur ou vervang het. 'n Stom w het ook weggeval, behalwe waar dit deur u voorafgegaan word.<ref name = HJJM>[http://www.dbnl.org/tekst/toit001patr01_01/toit001patr01_01.pdf S.J. du Toit, Patriot woordeboek: Afrikaans-Engels], editie H.J.J.M. van der Merwe, J.L. van Schaik, Pretoria, 1968</ref> Die woordeboek sou uiteindelik sowat 16&nbsp;500 woorde bevat, wat na ds. du Toit se mening sowat 1&nbsp;100 suiwer Afrikaanse woorde ingesluit het, wat van Hollands sou verskil of glad nie daarin voorkom nie. Etlike hiervan het egter wel in Nederlandse dialekte bestaan wat aan ds. du Toit onbekend was. Die Patriot-woordeboek het in 1902 verskyn onder 'n tweetalige titel, en in 1904 het ''Part II: English-Cape Dutch'' verskyn. Die eerste deel, Afrikaans-Engels, beslaan 'n "Foorberig / Preface" van 6 bladsye, gevolg deur die woordelys van 276 bladsye in dubbelkolom. Deel II beslaan 355 bladsye. Die woordeboek het ds. du Toit gevestig as die belangrikste grondlegger van die Afrikaanse spellingsisteem. Hierdie werkbare sisteem het 'n einde gebring aan die inkonsekwensies en reëlloosheid van vroeër. Dit is sterk beïnvloed deur Pannevis se lywige versameling afrikanismes uit die Paarl-omgewing, en tot 'n mindere mate deur dié van [[Nico Mansvelt]].<ref name = HJJM/> === Aanloop tot die woordeboeke === Etlike ander woordelyste van die omgangstaal in Kaapstad en omgewing het reeds voor die Patriot-woordeboeke verskyn. Die versameling van "barbarismes" of "afwykende Nederlandse taalgebruik" deur prof. A.N.E. Changuion (1803-1881), professor in klassieke en moderne tale aan die pasgestigte [[Universiteit van Kaapstad|Zuid-Afrikaansche Athenaeum]], was blykbaar die eerste. Reeds in 1844 (2de druk in 1848) het sy belangrikste werk, ''De Nederduitsche Taal in Zuid-Afrika hersteld'', verskyn. In hierdie grammatikaboek was sy bekende ''Proeve van Kaapsch Taaleigen'' op die laaste 20 bladsye 'n grondslag vir latere lyste en woordeboeke.<ref name = HJJM/> Van die 1870's tot 1903 het etlike korter of langer woordelyste die Afrikaanse leksikologie aangevul. Daar was dié van A. Pannevis (''Bouwstoffen''), D.U.M. (''English and Cape Dutch'', 1872), H.A.L. Hamelberg (''Het Nederlandsch in den Oranje-Vrystaat'', 1879), Theod. M. Tromp (''De Afrikaansche Taal'', 1879), F. Baron van Hogendorp ('n bespreking van Tromp se boek, 1879), adv. Wessels (''Cape Dutch'', 1880), [[Hendrik Leibbrandt|H.C.V. Leibbrandt]] (''Het Kaapsch Hollandsch'', 1882), C. Stoffel (''Eene wettige dochter der Hollandsche Taal'', 1882), N. Mansvelt (''Kaapsch-Hollandsch Idioticon'', 1884), J. te Winkel (''Het Nederlandsch in Noord-Amerika en Zuid-Afrika'', 1896), ds. Willem Postma (''Afrikaanse woordgebruik'', 1896), D.C. Hesseling (''Het Hollandsch in Zuid-Afrika'', 1897) en G.J. Boekenoogen (''Afrikaansch en Noord Hollandsch'', 1903).<ref name = HJJM/> == Eerste taalmonument/Nederlandse taalmonument == [[Lêer:Burgersdorp-Language Monument-002.JPG|duimnael|regs|250px|Die Nederlandse taalmonument]] Die Eerste taalmonument is op 18 Januarie [[1893]] te [[Burgersdorp]] onthul en is 'n mylpaal in die taalgeskiedenis van die Afrikaner. Die Eerste taalmonument staan ook bekend as die Nederlandse taalmonument. == Tweede taalmonument == Die [[Afrikaanse Taalmonument]] is op [[14 Augustus]] [[1975]] geopen in die eertydse huis van Gideon Malherbe. Hierdie monument staan ook bekend as die Tweede Taalmonument. Die Tweede Taalmonument is in 1975 voltooi om die halfeeu te gedenk van die amptelike erkenning van Afrikaans as 'n selfstandige taal afsonderlik van Nederlands. == Kyk ook == * [[Nederlandse Taalbeweging]] * [[Stryders vir ons taal]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Bronne == * [[Hermann Giliomee|Giliomee, Hermann]]. 2004. Die Afrikaners. 'n Biografie. Tafelberg Uitgawers. * Van Coller, H.P. (Red). 2006. Perspektief & Profiel (Volume 1). J.L. Uitgewers. == Eksterne skakels == * [http://www.taalmuseum.co.za/ Afrikaanse Museum & Monument] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika]] qw2f0rarifrg04lqkf2yml5slp10rds 0 32928 2922438 2921334 2026-08-05T19:30:54Z SpesBona 2720 + Kenteken 2922438 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Olimpiese spele | spele = 22 | soort = Somer | beeld = Logo Moscow 1980.png | jaar = 1980 | plek = [[Moskou]], [[Sowjetunie]] | lande = 80 [[Nasionale Olimpiese Komitee]]s | atlete = 5&nbsp;179 (4&nbsp;064 mans, 1&nbsp;115 vroue)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Factsheets-Reference-Documents/Games/OG/Factsheet-The-Games-of-the-Olympiad.pdf |title=Factsheet – The Games of the Olympiad |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |date=Desember 2017 |accessdate=5 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223030320/https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Factsheets-Reference-Documents/Games/OG/Factsheet-The-Games-of-the-Olympiad.pdf |archive-date=23 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | items = 203 in 21 sporte<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Factsheets-Reference-Documents/Games/OG/Factsheet-The-Programme-of-the-Games-of-the-Olympiad.pdf |title=Factsheet – The Programme of the Games of the Olympiad |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |date=Oktober 2017 |accessdate=5 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200422115908/https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Factsheets-Reference-Documents/Games/OG/Factsheet-The-Programme-of-the-Games-of-the-Olympiad.pdf |archive-date=22 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | opening = [[19 Julie]] [[1980]] | sluiting = [[3 Augustus]] [[1980]] | opener = President [[Leonid Brezjnef]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Factsheets-Reference-Documents/Games/Ceremonies/Factsheet-Opening-Ceremony-of-the-Games-of-the-Olympiad.pdf |title=Factsheet – Opening Ceremony of the Games of the Olympiad |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |date=11 Januarie 2018 |accessdate=5 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225031154/https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Factsheets-Reference-Documents/Games/Ceremonies/Factsheet-Opening-Ceremony-of-the-Games-of-the-Olympiad.pdf |archive-date=25 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | eed = [[Nikolaj Andrianof]] ([[gimnastiek]]) | beampte = [[Aleksandr Medwed]] ([[stoei]]) | vlam = [[Sergei Belof]] ([[basketbal]]) | vorige = 1976 | vorige_plek = Montreal (Kanada) | volgende = 1984 | volgende_plek = Los Angeles (VSA) }} Die '''Olimpiese Somerspele 1980''' ([[Russies]]: И́гры XXII Олимпиа́ды, [[Transliterasie|tr.]] ''Igry XXII Olimpiady''), amptelik bekend as die '''Spele van die XXIIste Olimpiade''', is tussen 19 Julie en 3 Augustus 1980 in [[Moskou]], [[Sowjetunie]], aangebied. Die enigste ander kandidaatstad vir die Spele was [[Los Angeles]]. [[Lêer:Moscow 05-2017 img48 Olimpiysky Arena.jpg|duimnael|links|Die Olimpiese Stadion in Moskou]] Die beslissing om die Spele aan Moskou toe te ken is deur die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] in Oktober 1974 gemaak. Om die universaliteit van die [[Olimpiese Somerspele]] te onderstreep wou hulle dit aan 'n sosialistiese land toeken. Moskou, wat toe al oor heelwat sportinfrastruktuur beskik het, het perfek in die prentjie gepas. As gevolg van 'n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaans]]-geleide boikot op inisiatief van president [[Jimmy Carter]] weens die Sowjetse inval in [[Afghanistan]] neem slegs 80 lande deel, die laagste getal lande sedert die [[Olimpiese Somerspele 1956|Spele van 1956]]. Hierdie boikot is deur die Oosblok in 1984 beantwoord toe die meeste sosialistiese lande nie aan die [[Olimpiese Somerspele 1984|Spele van 1984]] in Los Angeles deelgeneem het nie. Die [[Olimpiese Winterspele 1980]] is in [[Lake Placid]], Verenigde State, aangebied. Die [[Paralimpiese Somerspele 1980]] is tussen 21 en 30 Junie in [[Arnhem]] en [[Veenendaal]], [[Nederland]], gehou. == Toewysing == [[Lêer:KonstantinChernenko2.jpg|duimnael|links|upright|[[Konstantin Tsjernenko]], president van die Sowjetse reëlingskomitee]] [[Lêer:Moscow torch.jpg|duimnael|upright|Fakkel van die Olimpiese Somerspele 1980 in Moskou]] Moskou is op 23 Oktober 1974 in [[Wene]] deur die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] gekies as die gasheer vir die Olimpiese Somerspele in 1980. Die enigste ander kandidaat was Los Angeles. Los Angeles sal uiteindelik gasheer vir die volgende [[Olimpiese Somerspele 1984]] word. Die stemming het as volg verloop: {| class="wikitable collapsible" ! colspan="7" | Stemming vir gasheer van die Olimpiese Somerspele 1980<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.gamesbids.com/english/archives/past.shtml |title=Past Olympic host city election results |publisher=GamesBids |accessdate=5 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110054952/http://www.gamesbids.com/english/archives/past.shtml |archive-date=10 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |- ! Stad ! Land | style="background:silver;" | '''Rondte 1''' |- | [[Moskou]] || {{vlagland|Sowjetunie|1955}} || style="text-align:center;" | '''39''' |- | [[Los Angeles]] || {{vlagland|Verenigde State}} || style="text-align:center;" | 20 |} == Sporte == 21 Olimpiese sportsoorte in 203 dissiplines is tydens die Spele beoefen. Tydens die Spele is 204 goue medaljes oorhandig. {{columns-list|4| * [[Lêer:Athletics pictogram.svg|20px]] [[Atletiek]] <small>(38)</small> * [[Lêer:Basketball pictogram.svg|20px]] [[Basketbal]] <small>(2)</small> * [[Lêer:Boxing pictogram.svg|20px]] [[Boks]] <small>(11)</small> * [[Lêer:Archery pictogram.svg|20px]] [[Boogskiet]] <small>(2)</small> * [[Lêer:Cycling (road) pictogram.svg|20px]] [[Fietsry]] ** Baan <small>(4)</small> ** Pad <small>(2)</small> * [[Lêer:Weightlifting pictogram.svg|20px]] [[Gewigoptel]] <small>(10)</small> * [[Lêer:Gymnastics (artistic) pictogram.svg|20px]] [[Gimnastiek]] <small>(14)</small> * [[Lêer:Handball pictogram.svg|20px]] [[Handbal]] <small>(2)</small> * [[Lêer:Judo pictogram.svg|20px]] [[Judo]] <small>(8)</small> * [[Lêer:Canoeing (slalom) pictogram.svg|20px]] [[Kanovaart]] <small>(11)</small> * [[Lêer:Modern pentathlon pictogram (pre-2025).svg|20px]] [[Moderne vyfkamp]] <small>(2)</small> * [[Lêer:Rowing pictogram.svg|20px]] [[Roei]] <small>(14)</small> * [[Lêer:Equestrian pictogram.svg|20px]] [[Ruitersport]] ** Dressuur <small>(2)</small> ** Driefasekompetisie <small>(2)</small> ** Spring <small>(2)</small> * [[Lêer:Sailing pictogram.svg|20px]] [[Seilvaart]] <small>(6)</small> * [[Lêer:Fencing pictogram.svg|20px]] [[Skermsport]] <small>(8)</small> * [[Lêer:Shooting pictogram.svg|20px]] [[Skyfskiet]] <small>(7)</small> * [[Lêer:Football pictogram.svg|20px]] [[Sokker]] <small>(1)</small> * [[Lêer:Wrestling pictogram.svg|20px]] [[Stoei]] ** Grieks-Romeins <small>(10)</small> ** Vrystyl <small>(10)</small> * [[Lêer:Field hockey pictogram.svg|20px]] [[Veldhokkie]] <small>(2)</small> * [[Lêer:Volleyball (indoor) pictogram.svg|20px]] [[Vlugbal]] <small>(2)</small> * [[Watersport]] ** [[Lêer:Diving pictogram.svg|20px]] [[Sierduik]] <small>(4)</small> ** [[Lêer:Swimming pictogram.svg|20px]] [[Swem]] <small>(26)</small> ** [[Lêer:Water polo pictogram.svg|20px]] [[Waterpolo]] <small>(1)</small> }} == Stadions == 28 sportplekke is tydens die Olimpiese Somerspele 1980 gebruik: === Sentrale Leninstadion-gebied === [[Lêer:RIAN archive 487039 Opening ceremony of the 1980 Olympic Games.jpg|duimnael|Openingseremonie van die Olimpiese Somerspele 1980]] [[Lêer:Moscow Olymp vil winter.JPG|duimnael|Die Olimpiese Dorp in Moskou]] [[Lêer:Krylaskoe.JPG|duimnael|In die Krylatskoje Sportkompleks Kano- en Roeibekken is kanovaart en roeiwedstryde aangebied]] [[Lêer:Krylatsky Olympic Velodrome.jpg|duimnael|In die Krylatsky Olimpiese Velodrome is die baanfietswedrenne beslis]] [[Lêer:Bundesarchiv Bild 183-W0801-0120, Moskau, XXII. Olympiade, Marathon, Cierpinski, Chun Son Kon,.jpg|duimnael|Atletiek en die maraton is in die strate van Moskou gehou]] [[Lêer:RIAN archive 488321 Closing ceremony of the 22nd Summer Olympic Games.jpg|duimnael|Sluitingseremonie van die Olimpiese Somerspele 1980]] {| class="wikitable sortable" style="width:780px;" !width=40%|Stadion ! class="unsortable" style="width:45%;"|Sporte !width=10%|Kapasiteit |- | Druzhba Veeldoelige Arena || [[Vlugbal]] || 3&nbsp;900 |- | Luzhnikistadion || [[Atletiek]], [[Ruitersport]] (individuele spring), [[Sokker]] (eindstryd), seremonies (opening/sluiting) || 91&nbsp;251 |- | Minor Arena || Vlugbal (eindstryd) || 8&nbsp;512 |- | Olimpiese swembad || [[Waterpolo]] || 10&nbsp;500 |- | Sportpaleis || [[Gimnastiek]], [[Judo]] || 13&nbsp;766 |- | Strate van Moskou || Atletiek (20&nbsp;km/50&nbsp;km-loop, maraton) || ''Nie gelys nie'' |} === Olimpiese Sportkompleks === {| class="wikitable sortable" style="width:780px;" !width=40%|Stadion ! class="unsortable" style="width:45%;"|Sporte !width=10%|Kapasiteit |- | Olimpiese Stadion Moskou || [[Basketbal]] (eindstryd), [[Boks]] || 33&nbsp;970 |- | Olimpiese swembad || [[Sierduik]], [[Moderne vyfkamp]] (swem), [[Swem]], Waterpolo (eindstryd) || 13&nbsp;000 |} === CSKA Gebied === {| class="wikitable sortable" style="width:780px;" !width=40%|Stadion ! class="unsortable" style="width:45%;"|Sporte !width=10%|Kapasiteit |- | CSKA Sportkompleks || [[Skermsport]], [[Stoei]], Moderne vyfkamp (skermsport) || 8&nbsp;500 |- | CSKA Sportpaleis || Basketbal || 5&nbsp;500 |} === Dinamostadion === {| class="wikitable sortable" style="width:780px;" !width=40%|Stadion ! class="unsortable" style="width:45%;"|Sporte !width=10%|Kapasiteit |- | Dinamostadion || Sokker || 50&nbsp;475 |- | Dinamo Sentrale Stadion || [[Veldhokkie]] || 8&nbsp;000 |- | Dinamo Sportpaleis || [[Handbal]] || 5&nbsp;000 |} === Krylatskoje Park === {| class="wikitable sortable" style="width:780px;" !width=40%|Stadion ! class="unsortable" style="width:45%;"|Sporte !width=10%|Kapasiteit |- | Krylatskoje Sportkompleks Boogskietveld || [[Boogskiet]] || 3&nbsp;000 |- | Krylatskoje Sportkompleks Kano- en Roeibekken || [[Kanovaart]], [[Roei]] || 21&nbsp;600 |- | Krylatskoje Sportkompleks Fietsrybaan || [[Fietsry]] (individuele padwedren) || 4&nbsp;000 |- | Krylatskoje Sportkompleks Velodrome || Fietsry (baan) || 6&nbsp;000 |} === Ander sportplekke in Moskou === {| class="wikitable sortable" style="width:780px;" !width=40%|Stadion ! class="unsortable" style="width:45%;"|Sporte !width=10%|Kapasiteit |- | Vakbonde se perdekompleks || Ruitersport (alle gebeure behalwe vir die individuele spring), Moderne vyfkamp (perdry, hardloop) || 12&nbsp;000 (spring)<br />3&nbsp;000 (dressuur)<br />2&nbsp;000 (binnenshuise arena)<br />400 (uithouvermoë) |- | Jong Pioniersstadion || Veldhokkie (eindstryd) || 5&nbsp;000 |- | Dinamo Skietbaan || Moderne vyfkamp (skietsport), [[Skyfskiet]] || 2&nbsp;330 |- | Izmailowo Sportpaleis || [[Gewigoptel]] || 5&nbsp;000 |- | Sokolniki Sportpaleis || Handbal (eindstryd) || 6&nbsp;800 |} === Sokkerstadions === {| class="wikitable sortable" style="width:780px;" !width=40%|Stadion ! class="unsortable" style="width:45%;"|Sporte !width=10%|Kapasiteit |- | Dinama-stadion ([[Minsk]]) || Sokker || 50&nbsp;125 |- | Kirofstadion ([[Sint Petersburg|Leningrad]]) || Sokker || 74&nbsp;000 |- | Republikeinse stadion ([[Kiëf]]) || Sokker || 100&nbsp;169 |} === Buite Moskou === {| class="wikitable sortable" style="width:780px;" !width=40%|Stadion ! class="unsortable" style="width:45%;"|Sporte !width=10%|Kapasiteit |- | Moskou-Minsk grootpad || Fietsry (padspan tydtoets) || 1&nbsp;800 |- | Olimpiese Regatta in Tallinn || [[Seilvaart]] || ''Nie gelys nie'' |} == Kalender == Die volgende tabel dui die Spele se daaglikse program aan. 'n Blou blokkie beteken dat wedstryde plaasgevind het, maar dat geen medaljes op die spel was nie. 'n Geel blokkie dui aan dat medaljes toegeken is, die getal dui op die getal medaljeparades wat die dag gehou is. <div align=center> {| class=wikitable style="margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;width:75%;" | style="background:#0c3;"|&nbsp;'''OS'''&nbsp;||Openingseremonie | style="background:#39f;"|&nbsp;●&nbsp;||Wedstryde | style="background:#fc0;"|&nbsp;'''1'''&nbsp;||Wedstryde met medaljes | style="background:#e33;"|&nbsp;'''SS'''&nbsp;||Sluitingseremonie |} {| class=wikitable style="margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;width:75%;" !rowspan=2|Datum !colspan=13|Julie !colspan=3|Augustus |- !19<br />Sa!!20<br />So!!21<br />Ma!!22<br />Di!!23<br />Wo!!24<br />Do!!25<br />Vr!!26<br />Sa!!27<br />So!!28<br />Ma!!29<br />Di!!30<br />Wo!!31<br />Do!!1<br />Vr!!2<br />Sa!!3<br />So |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Athletics pictogram.svg|20px]] [[Atletiek]] | | | | | | style="background:#fc0;"|'''3''' | style="background:#fc0;"|'''3''' | style="background:#fc0;"|'''5''' | style="background:#fc0;"|'''4''' | style="background:#fc0;"|'''5''' | | style="background:#fc0;"|'''5''' | style="background:#fc0;"|'''3''' | style="background:#fc0;"|'''10''' | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Basketball pictogram.svg|20px]] [[Basketbal]] | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''2''' | | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Boxing pictogram.svg|20px]] [[Boks]] | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | | style="background:#fc0;"|'''11''' | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Archery pictogram.svg|20px]] [[Boogskiet]] | | | | | | | | | | | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''2''' | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Cycling (road) pictogram.svg|20px]] [[Fietsry]] | | style="background:#fc0;"|'''1''' | | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''2''' | | style="background:#fc0;"|'''1''' | | | | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Weightlifting pictogram.svg|20px]] [[Gewigoptel]] | | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Gymnastics (artistic) pictogram.svg|20px]] [[Gimnastiek]] | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''2''' | style="background:#fc0;"|'''10''' | | | | | | | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Handball pictogram.svg|20px]] [[Handbal]] | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''2''' | | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Judo pictogram.svg|20px]] [[Judo]] | | | | | | | | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|20px]] [[Kanovaart]] | | | | | | | | | | | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''6''' | style="background:#fc0;"|'''5''' | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Modern pentathlon pictogram (pre-2025).svg|20px]] [[Moderne vyfkamp]] | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''2''' | | | | | | | | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Rowing pictogram.svg|20px]] [[Roei]] | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | | style="background:#fc0;"|'''6''' | style="background:#fc0;"|'''8''' | | | | | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Equestrian pictogram.svg|20px]] [[Ruitersport]] | | | | | | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''2''' | | style="background:#fc0;"|'''1''' | | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | | style="background:#fc0;"|'''1''' |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Sailing pictogram.svg|20px]] [[Seilvaart]] | | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''6''' | | | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Diving pictogram.svg|20px]] [[Sierduik]] | | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | | | | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Fencing pictogram.svg|20px]] [[Skermsport]] | | | | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Shooting pictogram.svg|20px]] [[Skyfskiet]] | | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#fc0;"|'''1''' | | | | | | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Football pictogram.svg|20px]] [[Sokker]] | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | | style="background:#39f;"|● | | style="background:#39f;"|● | | | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Wrestling pictogram.svg|20px]] [[Stoei]] | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''3''' | style="background:#fc0;"|'''3''' | style="background:#fc0;"|'''4''' | | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''3''' | style="background:#fc0;"|'''3''' | style="background:#fc0;"|'''4'''' | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Swimming pictogram.svg|20px]] [[Swem]] | | style="background:#fc0;"|'''2''' | style="background:#fc0;"|'''4''' | style="background:#fc0;"|'''3''' | style="background:#fc0;"|'''4''' | style="background:#fc0;"|'''4''' | | style="background:#fc0;"|'''4''' | style="background:#fc0;"|'''5''' | | | | | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Field hockey pictogram.svg|20px]] [[Veldhokkie]] | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Volleyball (indoor) pictogram.svg|20px]] [[Vlugbal]] | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | style="background:#39f;"|● | | style="background:#fc0;"|'''1''' | | |- style="text-align:center;" | style="text-align:left;"| [[Lêer:Water polo pictogram.svg|20px]] [[Waterpolo]] | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | style="background:#39f;"|● | | style="background:#39f;"|● | style="background:#fc0;"|'''1''' | | | | | |- ! Totaal !! 0 !! 5 !! 7 !! 10 !! 12 !! 19 !! 15 !! 22 !! 22 !! 10 !! 16 !! 14 !! 11 !! 19 !! 20 !! 1 |- | Seremonies || style="background:#0c3; text-align:center;"|'''OS'''|| || || || || || || || || || || || || || || style="background:#e33; text-align:center;"|'''SS''' |- !rowspan=2|Datum !19<br />Sa!!20<br />So!!21<br />Ma!!22<br />Di!!23<br />Wo!!24<br />Do!!25<br />Vr!!26<br />Sa!!27<br />So!!28<br />Ma!!29<br />Di!!30<br />Wo!!31<br />Do!!1<br />Vr!!2<br />Sa!!3<br />So |- !colspan=13|Julie !colspan=3|Augustus |} </div> == Deelnemende nasies == Hier volg 'n alfabetiese lys van al die [[Nasionale Olimpiese Komitee]]s wat deelgeneem het. Waar beskikbaar word die getal atlete per land in hakies aangedui: {{columns-list|4| * {{vlagland|Afganistan|1980}} <small>(11)</small> * {{vlagland|Algerië}} <small>(59)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Andorra]]'' <small>(2)</small> * {{vlagland|Angola}} <small>(13)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Australië]]'' <small>(126)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[België]]'' <small>(61)</small> * {{vlagland|Benin|1975}} <small>(17)</small> * {{vlagland|Botswana}} <small>(7)</small> * {{vlagland|Brasilië|1968}} <small>(109)</small> * {{vlagland|Bulgarye|1971}} <small>(295)</small> * {{vlagland|Colombia}} <small>(23)</small> * {{vlagland|Costa Rica|staat}} <small>(30)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Denemarke]]'' <small>(63)</small> * {{vlagland|Dominikaanse Republiek}} <small>(6)</small> * {{vlagland|Ecuador}} <small>(11)</small> * {{vlagland|Ethiopië|1975}} <small>(41)</small> * {{vlagland|Finland}} <small>(124)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Frankryk]]'' <small>(125)</small> * {{vlagland|Griekeland}} <small>(42)</small> * {{vlagland|Guatemala}} <small>(10)</small> * {{vlagland|Guinee}} <small>(9)</small> * {{vlagland|Guyana}} <small>(8)</small> * {{vlagland|Hongarye}} <small>(279)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Republiek van Ierland|Ierland]]'' <small>(48)</small> * {{vlagland|Indië}} <small>(74)</small> * {{vlagland|Irak|1963}} <small>(44)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Italië]]'' <small>(163)</small> * {{vlagland|Jamaika}} <small>(18)</small> * {{vlagland|Joego-Slawië}} <small>(162)</small> * {{vlagland|Jordanië}} <small>(4)</small> * {{vlagland|Kameroen}} <small>(26)</small> * {{vlagland|Koeweit}} <small>(58)</small> * {{vlagland|Kongo|1970}} <small>(23)</small> * {{vlagland|Kuba}} <small>(216)</small> * {{vlagland|Laos}} <small>(19)</small> * {{vlagland|Lesotho|1966}} <small>(5)</small> * {{vlagland|Libanon}} <small>(17)</small> * {{vlagland|Libië|1977}} <small>(32)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Luxemburg]]'' <small>(3)</small> * {{vlagland|Madagaskar}} <small>(11)</small> * {{vlagland|Mali}} <small>(7)</small> * {{vlagland|Malta}} <small>(8)</small> * {{vlagland|Meksiko}} <small>(45)</small> * {{vlagland|Mianmar|1974}} <small>(2)</small> * {{vlagland|Mongolië|1949}} <small>(43)</small> * {{vlagland|Mosambiek|1975}} <small>(14)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Nederland]]'' <small>(86)</small> * {{vlagland|Nepal}} <small>(11)</small> * {{vlagland|Nicaragua}} <small>(5)</small> * [[Lêer:Flag of New Zealand Olympic Committee (1979-1994).svg|23px]] ''[[Nieu-Seeland]]'' <small>(4)</small> * {{vlagland|Nigerië}} <small>(44)</small> * {{vlagland|Noord-Korea}} <small>(50)</small> * {{vlagland|Oos-Duitsland}} <small>(362)</small> * {{vlagland|Oostenryk}} <small>(89)</small> * {{vlagland|Peru}} <small>(30)</small> * {{vlagland|Pole}} <small>(320)</small> * [[Lêer:Flag of Portugal-1980-Olympics.svg|23px|raam]] ''[[Portugal]]'' <small>(11)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Puerto Rico]]'' <small>(3)</small> * {{vlagland|Roemenië|1965}} <small>(243)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[San Marino]]'' <small>(17)</small> * {{vlagland|Senegal}} <small>(32)</small> * {{vlagland|Seychelle-eilande|1977}} <small>(11)</small> * {{vlagland|Sierra Leone}} <small>(14)</small> * {{vlagland|Siprus}} <small>(14)</small> * {{vlagland|Sirië}} <small>(69)</small> * {{vlagland|Sowjetunie}} <small>(506)</small> * [[Lêer:Spain Olympic Flag 1980.svg|23px|raam]] ''[[Spanje]]'' <small>(159)</small> * {{vlagland|Sri Lanka}} <small>(4)</small> * {{vlagland|Swede}} <small>(148)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Switserland]]'' <small>(84)</small> * {{vlagland|Tanzanië}} <small>(41)</small> * {{vlagland|Trinidad en Tobago}} <small>(9)</small> * {{vlagland|Tsjeggoslowakye}} <small>(216)</small> * {{vlagland|Uganda}} <small>(13)</small> * {{vlagland|Venezuela|1954}} <small>(38)</small> * [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] ''[[Verenigde Koninkryk]]'' <small>(231)</small> * {{vlagland|Viëtnam}} <small>(30)</small> * {{vlagland|Ysland}} <small>(9)</small> * {{vlagland|Zambië|1964}} <small>(40)</small> * {{vlagland|Zimbabwe}} <small>(46)</small> }} == Getal medaljes == [[Lêer:1980 Summer Olympic games countries.png|duimnael|400px|Kaart van deelnemende nasies in 1980: {{sleutel|#1e90ff|Neem vir die eerste keer deel}} {{sleutel|#00ff7f|Het reeds vantevore deelgeneem}} {{sleutel|#bcf372|Deelname onder [[Olimpiese vlag]]}} {{Kleurkas|#ffff00}} Gasheerstad [[Moskou]]]] [[Lêer:Olympic boycotts 1976 1980 1984.PNG|duimnael|400px|Kaart van die Olimpiese boikotte van 1976, 1980 en 1984]] Hier is die top tien lande wat medaljes by die Spele verower het: {| {{Medaljetabel}} |- bgcolor=ccccff | 1 || align=left | {{vlagland|Sowjetunie}} (URS) || 506 || 80 || 69 || 46 || 195 |- | 2 || align=left | {{vlagland|Oos-Duitsland}} (GDR) || 362 || 47 || 37 || 42 || 126 |-bgcolor=efefef | 3 || align=left | {{vlagland|Bulgarye|1971}} (BUL) || 295 || 8 || 16 || 17 || 41 |- | 4 || align=left | {{vlagland|Kuba}} (CUB) || 216 || 8 || 7 || 5 || 20 |-bgcolor=efefef | 5 || align=left | [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] [[Italië]] (ITA) || 163 || 8 || 3 || 4 || 15 |- | 6 || align=left | {{vlagland|Hongarye}} (HUN) || 279 || 7 || 10 || 15 || 32 |-bgcolor=efefef | 7 || align=left | {{vlagland|Roemenië|1965}} (ROU) || 243 || 6 || 6 || 13 || 25 |- | 8 || align=left | [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] [[Frankryk]] (FRA) || 125 || 6 || 5 || 3 || 14 |-bgcolor=efefef | 9 || align=left | [[Lêer:Olympic flag.svg|23px|raam]] [[Verenigde Koninkryk]] (GBR) || 231 || 5 || 7 || 9 || 21 |- | 10 || align=left | {{vlagland|Pole}} (POL) || 320 || 3 || 14 || 15 || 32 |} == Sien ook == * [[Olimpiese Winterspele 2014]] in [[Sotsji]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Bronne == * {{en}} [http://library.la84.org/6oic/OfficialReports/1980/or1980v1.pdf Amptelike verslag van die Olimpiese Somerspele 1980 – Band 1] * {{en}} [http://library.la84.org/6oic/OfficialReports/1980/or1980v2pt1.pdf Amptelike verslag van die Olimpiese Somerspele 1980 – Band 2, deel 1] * {{en}} [http://library.la84.org/6oic/OfficialReports/1980/or1980v2pt2.pdf Amptelike verslag van die Olimpiese Somerspele 1980 – Band 2, deel 2] == Verdere leesstof == * {{en}} {{cite book | author = David Wallechinsky | title = The Complete Book of the Summer Olympics, Athens 2004 Edition | year = 2004 | publisher = SportClassic Books | location = | isbn = 978-1-894963-32-9 }} * {{en}} {{cite book | title = Encyclopedia of the Modern Olympic Movement | editor = John E. Findling, Kimberly D. Pelle | last = Bijkerk | first = Anthony T. | year = 2004 | publisher = Greenwood Publishing Group | chapter = Pierre de Coubertin | isbn = 0-313-32278-3 | oclc = 52418065}} * {{de}} {{cite book | author = Volker Kluge | title = Olympische Sommerspiele. Die Chronik Teil 3. Mexiko Stadt 1968 – Los Angeles 1984 | publisher = Sportverlag | location = Berlin | year = 2000 |isbn = 3-328-00741-5}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|1980 Summer Olympics|Olimpiese Somerspele 1980}} * {{en}} [https://www.olympic.org/moscow-1980 Moscow 1980] ''Olympic.org''. [[Internasionale Olimpiese Komitee]]. * {{en}} [https://www.olympic.org/olympic-results Resultate en medaljewenners] ''Olympic.org''. [[Internasionale Olimpiese Komitee]]. * {{en}} [http://www.aboutolympics.co.uk/olympics-to-nineteen-eighty.html ''Olympics 1964 to 1980''] {{Navigasie Olimpiese Spele}} {{Normdata}} [[Kategorie:Moskou]] [[Kategorie:Olimpiese Somerspele|1980]] [[Kategorie:Olimpiese Spele in Rusland|1980]] [[Kategorie:Geskiedenis van die Sowjetunie]] [[Kategorie:Sport in 1980]] 7c96j6x5zhkwsbgl44p8ccwcmo826c2 0 39274 2922369 1948780 2026-08-05T15:02:36Z Aliwal2012 39067 Indiese Oseaan-aardbewing en -tsoenami van 2004 2922369 wikitext text/x-wiki {{Infoboks stad |beeld = Banda Aceh's Grand Mosque, Indonesia.jpg |kaart = Sumatra.png |wapen = Lambang Kota Banda Aceh.png <!--|vlag =--> |land =Indonesië |administratiewe gewes= Atjeh |oppervlakte = 61,36 |hbs = |bevolking = 203.000 |bevolkingsjaar = 2008 |bevolkingsdigtheid = |tydsone = [[UTC]] +7 |somertyd = [[UTC]] +8 |burgermeester = Mawardi Nurdin |webwerf = [http://www.bandaaceh.go.id] |koördinate = |stigting = |bevolkingkeuse1 = |inhoud bevolkingkeuse1 = |bevolkingkeuse2 = |inhoud bevolkingkeuse2 = }} '''Banda Atjeh''' (Indonesies Banda Aceh = Hawe van Atjeh) -vroeër Kota Radja = Koningsstad- is 'n stad in [[Indonesië]] op die [[Sumatra]]-eiland. [[Beeld:Street in downtown Banda Aceh after 2004 tsunami DD-SD-06-07374.JPEG|duimnael|300px|links|Die [[Indiese Oseaan-aardbewing en -tsoenami van 2004|tsoenami van 2004]] het 60% van Banda Atjeh verwoes.]] [[Kategorie:Nedersettings in Indonesië]] q5y7bodoksbuyh0z2u01zsslm6wiokj 3 48810 2922554 2922269 2026-08-06T11:27:37Z Thermofan 22693 Verbeter 2922554 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" width="100%" style="font-size:100%; margin-bottom:0.5em;" | {| width="100%" cellspacing="0" cellpadding="6" style="font-size:95%; line-height:125%; background-color:#faf6ed; border:1px solid #faecc8;" |- | colspan="4" style="background-color:#faecc8;" |<big>'''{{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | ,&nbsp;gebruiker vanaf [[IP-adres]] {{BASEPAGENAME}} | Thermofan se besprekingsblad}}. ''' [[Wikipedia:Welkom nuwelinge|Welkom]]</big> |- | colspan="4" | Dankie vir jou belangstelling in [[Wikipedia]]. Ons werk hier aan die ideaal van 'n gratis en vrylik beskikbare, vrylik bewerkbare, neutrale en volledige ensiklopedie: die [[Afrikaanse Wikipedia]] het vandag ''{{NUMBEROFARTICLES}}'' artikels. Ons wil ons dat al ons gebruikers [[Wikipedia:Voel vry en gaan jou gang|vry voel om hulle gang te gaan]]. |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Books-aj.svg aj ashton 01.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Verifieerbaarheid}} | [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|'''Verifieerbaarheid''']] | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=OrgChem Nomen pictograph.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing}} | width="38%" | [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|'''Geen oorspronklike navorsing''']] | align="right" | |- | align="right" |{{Klik|Afbeelding=Unbalanced scales.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Neutrale standpunt}} | [[Wikipedia:Neutrale standpunt| '''Neutrale standpunt''']] | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps kcontrol.gif|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Redigeringsinstruksies}} | [[Wikipedia:Redigeringsinstruksies|'''Redigeringsinstruksies''']] |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps important yellow.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie}} | [[Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie|'''Wat Wikipedia nie is nie''']] | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon - upload photo 2.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beelde}} | [[Wikipedia:Beelde|'''Beelde''']] |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app ksmiletris.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beleefdheid}} | [[Wikipedia:Beleefdheid|'''Beleefdheid''']]<br />Ken jou maniere | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app kedit.svg||Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wenke vir die skryf van 'n goeie artikel}} | [[Wikipedia:Wenke vir die skryf van 'n goeie artikel|'''Wenke vir die skryf van 'n goeie artikel''']] {{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{!}}- {{!}} colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" {{!}}Jou bydrae word nou geregistreer onder jou IP-adres. Daar is verskeie voordele gebonde aan die skep van 'n rekening - sluit gerus by ons aan!| }} |- |} |} ==Skakels vir my eie verwysing:== [https://xtools.wmcloud.org/ec/en.wikipedia.org/Thermofan| XTools] vir lys van gebruikersbydraes. <br> [https://wayback-api.archive.org/| Argiveer 'n bestaande webblad] op die Internetargief.<br> [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:CentralAuth/Thermofan Global account information]<br> [[Gebruiker:Naudefj#Ongekontroleerde_anonieme_wysiging|Naudefj se "Ongekontroleerde anonieme wysigings"]]<br> [[Wikipedia:Algemene spelfoute]]<br> [https://meta.wikimedia.org/wiki/List%20of%20articles%20every%20Wikipedia%20should%20have List of articles every Wikipedia should have]<br> [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles Kernartikel Kwaliteitsranglys van Wikipedias]</br> [https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&view=project| Sintaks foute] '''Wenslys''' [[Wikipedia:Agterstand]]<br> [[Dr. Louw Alberts]]<br> [[Gebruiker:Thermofan/Sandkas]]<br> [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles/Neglected Verwaarloosde "kernartikels"] == Die Voortrekkers (organisasie)‎ == Onthou die bronne! Dit is die groot probleem. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:34, 11 Maart 2024 (UTC) :Ja, bronne is maar 'n probleem, ek het nie baie fisiese boeke wat objektief is nie. Ek sien die [[Scouts (Padvinders)|Boy-Scouts]] bladsy op die Engelse Wiki gebruik ook maar vreeslik baie van die Scouts se eie bronne. Daar is darem 'n paar Maroela media verwysings vir Voortrekkers ook. Die styl van hierdie artikel is nog nie heeltemal na my sin nie, maar met drie jong kinders en my eie aandagafleibaarheid is die lewe vol afleidings. :(Hoe kry mens toegang tot Die Burger en ander koerantargiewe? Ek het wel media24 subskripsie.) [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 12:49, 11 Maart 2024 (UTC) == Anne-Marie Beukes == Haai daar! Is daar enige kans dat jy [[Anne-Marie Beukes]] volledig na Engels kan vertaal? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:24, 15 Maart 2024 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Ek sal met graagte. Vandag (Saterdag) is besig met kinders, maar sal môre aandag gee. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 06:48, 16 Maart 2024 (UTC) ::[[:en:Draft:Anne-Marie_Beukes|Draft:Anne-Marie Beukes - Wikipedia]] Konsep gepubliseer, Dit moet nou goedgekeur word. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 09:10, 18 Maart 2024 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], Ek weet nie of ek die Draft:Anne-Marie Beukes self na die En:mainspace moes skuif of vir 'n admin wag om dit te doen nie, maar ek het dit geskuif. https://en.wikipedia.org/wiki/Anne-Marie_Beukes [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 19:06, 24 Maart 2024 (UTC) == Dunbekwulp == Dankie vir die artikel, broodnodig. Een vraag, hoekom plaas jy dit in die [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]]? Die titel stel dit tog duidelk dat dit vir Suid-Afrikaanse voëls is. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:10, 19 November 2024 (UTC) :Dit is 'n fout! Jammer. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 15:54, 19 November 2024 (UTC) == 2001: A Space Odyssey (rolprent) == As jy wil en tyd het kan jy miskien hierdie artikel vir ons uitbrei. Dis baie karig. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 16:30, 29 Oktober 2025 (UTC) :Ai, die tyd..! Goed, kom ons kyk. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:22, 30 Oktober 2025 (UTC) == Mariëtta Alberts == {{ping|Thermofan}}, dankie vir vertaling na Engels! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:44, 5 Februarie 2026 (UTC) n5c5zoxe24ogqigllcyds743wjfae24 0 50508 2922442 2919927 2026-08-05T20:30:26Z SpesBona 2720 + Prente & Opruim 2922442 wikitext text/x-wiki {| align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" style="border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;" ! align="center" colspan="2" style="color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;" | <span style="font-size:16pt">'''Mombasa'''</span><br /> [[Lêer:Mombasa montage.png|280px]]<br /> |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Kaart''' |style="border-left:1px solid #999"| '''Wapen''' |- style="background:white" |rowspan=6| [[Lêer:Mombasa County in Kenya.svg|180px|senter]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Mombasa City Coat of Arms.png|75px|senter]] |- style="background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Vlag''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Mombasa flag.png|90px|senter]] |- style="background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Land''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | {{vlagland|Kenia}} |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Provinsie''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Coast |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Koördinate''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | {{Koördinate|04|03|S|39|40|O}} |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Stigting''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 11de eeu |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Oppervlakte:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 220 [[vierkante kilometer|vk km]] |- | &nbsp;'''Hoogte bo seevlak''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 50 m |- style="border-top:1px solid #999;" |- style="border-top:1px solid #999;" |- |&nbsp;'''Bevolking:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal (2019) | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 1&nbsp;208&nbsp;333 |- | &nbsp;- Bevolkingsdigtheid | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 5&nbsp;492/vk km |- |&nbsp;'''Tydsone''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[UTC+3]] ([[Oos-Afrika Tyd|OAT]]) |- style="border-top:1px solid #999;" |- |&nbsp;'''Burgemeester''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Abdullswamad<br />Shariff Nassir |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Amptelike webwerf''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [https://mombasa.go.ke/ ''mombasa.go.ke''] |} '''Mombasa''' is 'n kusstad van [[Kenia]] aan die [[Indiese Oseaan]]. Die stad staan bekend as die wit-en-bloustad weens sy geboue se kleurskema. Mombasa is die land se oudste (ongeveer 900 n.C.) en die naasgrootste stad ná die hoofstad [[Nairobi]], met 'n bevolking van 1&nbsp;208&nbsp;333 volgens die 2019-sensus. Die stad beslaan 'n oppervlakte van 295&nbsp;km² en sy metropolitaanse gebied is die naasgrootste in die land en het 'n bevolking van 3&nbsp;528&nbsp;940. == Geskiedenis == [[Lêer:Fort JesusMombasa.jpg|duimnael|links|Fort Jesus in Mombasa]] In 1498 het die Portugese ekspedisie onder [[Vasco da Gama]] die huidige Mombasa bereik. Ná 1593 was dit die sentrum van Portugese kolonies aan die [[Oos-Afrika]]-kus en in 1638 het dit 'n kolonie van Portugal geword. In 1698 het die stad onder die beheer van die heerser van [[Oman]] gekom. In 1837 het die stad onder die sultan van Zanzibar se beheer geval. In 1875 is Fort Jesus, wat deur die Portugese in Mombasa gebou is, deur twee Britse kanonbote aangeval. Ná 'n [[artillerie]]geveg is die fort bestorm en die tydperk van Britse heerskappy in Oos-Afrika het begin.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dreamstime.com/blog/fort-jesus-man-s-first-racial-religious-melting-pot-51602 |title=Fort Jesus, man’s first racial and religious melting pot |accessdate=27 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127063352/https://www.dreamstime.com/blog/fort-jesus-man-s-first-racial-religious-melting-pot-51602 |archive-date=27 November 2024 |url-status=dead}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.roughguides.com/kenya/coast/mombasa/ |title=Mombasa |accessdate=4 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230904105829/https://www.roughguides.com/kenya/coast/mombasa/ |archive-date=4 September 2023 |url-status=live}}</ref> == Vervoer == [[Lêer:Mombasa-MarketHall.jpg|duimnael|links|'n Marksaal in Mombasa]] Mombasa is die belangrikste hawe van Kenia, sowel as die beginpunt van die Mombasa-Nairobi-Kisumu-spoorweg, vanwaar die lyn na die grens met Uganda loop. Daar is 'n internasionale lughawe wat Moi heet. Dit is genoem na die voormalige Keniaanse president [[Daniel arap Moi]]. Die lughawe is op 'n hoogte van 61 meter bo [[seevlak]] geleë en het twee aanloopbane: aanloopbaan 1 is 3&nbsp;350 meter lank en aanloopbaan 2 1260&nbsp;meter.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://virtualglobetrotting.com/map/mombasa-moi-int-l-airport-mba-hkmo/view/?service=0 |title=Mombasa – Moi Int´l Airport (MBA/HKMO) |publisher=Virtual Globetrotting |date=26 Mei 2006 |accessdate=23 Augustus 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823203740/http://virtualglobetrotting.com/map/mombasa-moi-int-l-airport-mba-hkmo/view/?service=0 |archive-date=23 Augustus 2014 |url-status=live}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn}} * {{en}} {{Wikivoyage}} * {{en}} [https://mombasa.go.ke/ Amptelike webwerf van Mombasa] * {{en}} {{cite web|url=http://www.britannica.com/place/Mombasa|title=Mombasa|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=9 April 2026}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kusstede]] [[Kategorie:Nedersettings in Kenia]] g617c6zsdz998xuisnukiq2mu199glc 0 50873 2922514 2917015 2026-08-06T09:39:40Z AFM 21229 /* Skryfwerk */ 2922514 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Louis Henri Meurant.jpg|duimnael|regs|190px|Louis Henri Meurant.]] '''Klaas Waarzegger''' was die skrywersnaam van '''Louis Henri Meurant''' (*[[19 Februarie]] [[1811]], [[Kaapstad]] – † [[29 Maart]] [[1893]], [[Riversdal|Riversda]]<nowiki/>l). Meurant was in die middel van die 19de eeu 'n drukker, joernalis en 'n onopsetlike bevorderaar van [[Afrikaans]] as taal.<ref name=":0">Afrikaner Geskiedenis: http://www.afrikanergeskiedenis.co.za/presidente/biografiese-profiele/louis-henri-meurant/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003085233/https://www.afrikanergeskiedenis.co.za/presidente/biografiese-profiele/louis-henri-meurant/ |date= 3 Oktober 2018 }}</ref> Hy skryf ook onder verskeie skuilname, waaronder '''Platjie Wysneus''', '''Sabiena Zeekoeygat''' en '''Elsie Beuzemstok'''. == Lewe en werk == === Vroeë lewe en herkoms === Louis Henri Meurant is op 19 Februarie 1811 in Kaapstad gebore as die tweede kind en enigste seun van die gesin. Sy vader, die Franssprekende Louis Balthazar Meurant, was uit [[Basel]] in [[Switserland]] afkomstig en sy moeder, Eliza Humphreys, uit [[Londen]]. Sy moeder sterf wanneer hy sewe jaar oud is, waarna die Hollands-Afrikaanse familie van M.J. Smit, ’n Kaapse boumeester en argitek, hom in hulle sorg neem. Die jong seun verafrikaans hierna en hy is dan ook op [[3 Maart]] [[1831]] met een van die dogters in die gesin, Charlotte Cornelia Johanna Smit, getroud, by wie hy agt kinders het.<ref>E-family: http://www.e-family.co.za/families/jan_smit/f10473.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003085224/http://www.e-family.co.za/families/jan_smit/f10473.htm |date= 3 Oktober 2018 }}</ref> === Loopbaan === Hy wil die drukkersberoep aanleer en in [[1823]] koop sy vader vir £300 ’n pers vir die beroepsdrukker Greig met die verstandhouding dat Greig sy jong seun in die beroep moet oplei en hom later as vennoot sal inneem. Op [[7 Januarie]] [[1824]] verskyn die tweetalige [[South African Commercial Advertiser]] en kort hierna breek die stryd om die vryheid van die pers teen Lord [[Charles Somerset]] los. In [[1825]], terwyl hy nog ’n jong kind van sowat dertien is, maak hy sy buiging as akteur in [[C.E. Boniface|Charles Etienne Boniface]] se geselskap Honi Soit qui Mal y Pense se opvoering van Molière se ''De Burger Edelman'' en hy tree ook op in opvoerings van Boniface se ''Limaçon de dichter'', De Pixérécourt se ''De vrouw met twee mannen'' en Foote se ''The liar.'' Die teatermense soos Boniface en [[J. Suasso de Lima]] tel onder sy kennisse en hy het klaarblyklik later van hulle eerste pogings in Afrikaans gepubliseer. Meurant se vader is in [[1826]] oorlede. In [[1828]] is sy opleiding as drukker voltooi en vertrek hy na die binneland en vestig hom in [[Graaff-Reinet]], waar hy onder meer as jagter rondtrek en hy in [[1829]] ook deelneem aan die oorlog teen die [[Xhosas]]. In [[1830]] koop hy weer ’n drukpers en op [[30 September]] [[1831]] verskyn die eerste koerant van die [[Oostelike Provinsie]], die ''[[Grahamstown Journal|Graham's Town Journal]],'' waarvan hy die eienaar, drukker en redakteur is. In [[1834]] neem hy [[Robert Godlonton]] in as vennoot en verkoop sy aandeel in [[1839]] aan sy vennoot. Met die geld wat hy so verkry open hy ’n kleinhandelswinkel. Intussen neem hy as kaptein van die Grahamstadse vrywilligers in 1834–1835 aan sy tweede oorlog teen die Xhosas deel. Sy taalkennis kom hom dikwels goed te pas en in [[1837]] is hy tolk in [[Nederlands]] vir sir [[Benjamin D'Urban|Benjamin D’Urban]] en in [[1845]] is hy beëdigde vertaler van die Hooggeregshof. Met die Voortrekkerleiers in die [[Oos-Kaap]] het hy noue bande, veral met [[Piet Retief]] en [[Piet Uys]], en hy ontvang waardevolle dokumente van hulle. Hy hou nie lank uit in die kleinhandel nie en neig weer terug na die drukkersberoep. In [[1840]] word hy drukker van J.G. Franklin se ''Cape Frontier'' en vier jaar later gee hy weer sy eie koerant uit, die Hollandse weekblad ''Het Kaapsche Grensblad''. Hierdie koerant verskyn die eerste keer op [[12 Julie]] [[1844]] in [[Grahamstad]] en hou op bestaan in [[1850]]. As kommandant van die Grahamstadse Naturellesake neem hy deel aan die oorloë teen die Xhosas van 1846–1847 en voer die mag aan wat die Grensboere in Julie [[1846]] aan die [[Visrivier]] ontset. Hy voer ook die burgers van [[Olifantshoek]] aan in die Grensoorlog van 1850–1853, wat uiteindelik deur Cathcart beëindig is. In 1852 is hy as tolk saam met W.S. Hogg en C.M. Owen wat samesprekings met generaal A.W.J. Pretorius voer, die [[Sandrivierkonvensie|Sandrivier Konvensie]] sluit en ook met [[Mosjesj|Moshesh]] onderhandelinge aanknoop.<ref>Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/Louis_Henri_Meurant</ref> Later word hy Hogg se sekretaris. In [[1853]] aanvaar hy ’n betrekking as Magistraat te [[Katrivier]] en lid van die Landraad van Katrivier en Chumie. In [[1857]] word hy bevorder tot Siviele Kommissaris en Magistraat en bedien dan vir [[Cradock]] (1859–1864) en [[Fort Beaufort]] (1864–1874) in hierdie amp. In die klein gemeenskap van Fort Beaufort is hy egter baie ongewild, glo omdat hy outokraties, partydig en bemoeisiek was. W.J. Quin, die seun van die parlementslid van Fort Beaufort en redakteur van die ''Fort Beaufort Advertiser'', stuur dan in Julie [[1871]] ’n versoekskrif aan die regering om Meurant na elders te verplaas. In sy reaksie stel Meurant dan ’n lasteraksie in wat hy wen, maar in [[1874]] word hy tog met rangsvermindering verplaas na [[Clanwilliam]].<ref name=":1">Nienaber, G.S. ''Louis Henri Meurant: ’n Vroeë Afrikaanse joernalis''. Nasionale Boekhandel Kaapstad Eerste uitgawe 1968 bl. 2</ref> Vervolgens dien hy tot [[1877]] op Clanwilliam en daarna in [[Riversdal]] tot met sy aftrede in Desember [[1881]]. === Lewe in Riversdal === Hy woon ook in Riversdal tot met sy dood. Vanaf [[1860]] beywer hy hom met hart en siel vir die afstigting van die Oostelike Provinsie van die res van die Kaap. In 1877 is hy Kommandant van die burgers van Riversdal en [[Oudtshoorn]] in die nuwe grensoorlog en hy ontvang ’n oorlogsmedalje in [[1878]]. Hy is in [[1879]] stigter van die vrymesselaarslosie Frere, Nederlandse Konstitusie, in Riversdal en in 1881 stig hy ook ’n plaaslike tak van [[Onze Jan Hofmeyr|Onse Jan Hofmeyr]] se Boerebeskermingsvereniging, waarvan hy die eerste voorsitter is. Van [[1884]] dien hy as parlementslid van die Kaapse Regering en hy is burgemeester van Riversdal vir die periode 1887–1888. Sy vrou Charlotte ontval hom in [[1888]] en hy trou in [[1891]] met Susanna Cornelia Alleman. Hy is op [[29 Maart]] [[1893]] na ’n [[Beroerte|beroerte-aanval]] in [[Riversdal]] oorlede. == Skryfwerk == Meurant se betekenis vir [[Afrikaans]] lê daarin dat hy een van die eerste skrywers is wat ernstige gebruik maak van Afrikaans. In ''Het Kaapsche Grensblad'' skryf hy in die veertigerjare verskeie Afrikaanse briewe en samesprake. Die doel van hierdie stukke was waarskynlik slegs om lesers te amuseer. Dit blyk uit die inhoud asook uit die skuilname wat hy hiervoor gebruik, soos byvoorbeeld Platjie Wysneus, Sabiena Zeekoeygat en Elsie Beuzemstok.<ref name=":0" /> Terwyl hy magistraat is op Cradock verskyn daar in Desember 1860 ’n Afrikaanse byvoegsel in die plaaslike Engelse koerant ''The Cradock News'' onder die opskrif ''Zamenspraak tusschen Klaas Waarzegger en Jan Twijfelaar over het onderwerp van Afscheiding tusschen de Oostelijke en Westelijke Provincie''.<ref>Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Meurant,_Louis_Henri{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Die wakker neef Klaas Waarzegger bearbei hierin die konserwatiewe oom Jan Twijfelaar en sy vrou, tant Elsie, om hulle steun te gee aan die afskeiding van die Oos-Kaap om ’n eie regerende liggaam te verkry. Die gesprekke is onderhoudend en geestig en is joernalistiek wat baie na aan letterkunde kom. Hiermee het hy groot impak en dit wek soveel belangstelling dat die uitgewers van die koerant vanaf Januarie [[1861]] ook ’n Hollandse nuusblad, ''Het Cradocksche Nieuwsblad'' oprig, waarin die samespraak voortgesit is. Die samespraak word in sy geheel of gedeeltelik ook deur ander Hollandse koerante soos ''[[Het Volksblad]]'' en ''[[De Zuid-Afrikaan]]'' oorgeneem, sodat dit algemene bekendheid verwerf. Die gewildheid daarvan veroorsaak dat dit in 1861, nou aangegroei tot ses dele, in boekvorm uitgegee word en landswyd versprei word. Hierdie is dan waarskynlik die eerste prosawerk in Afrikaans. Die wyd verspreide invloed van hierdie publikasie is duidelik daarin dat hy baie navolgers kry en korrespondente uit alle dele van Suid-Afrika begin nou Afrikaans skryf in die Hollandse koerante, sommige ook as Klaas Waarzegger. Hoewel Meurant se primêre doelwit, die onafhanklikheid van die Oostelike Provinsie, onsuksesvol was, oortuig hy tog ’n beduidende getal mense van die skryfbaarheid van Afrikaans, wat van hom ’n belangrike literêr-historiese figuur maak.<ref>Scholtz, J. du P''. Die Afrikaner en sy taal 1806–1875''. Nasou Beperk Kaapstad Derde druk 1967</ref> In ''Het Cradocksche Nieuwsblad'' van [[26 Januarie]] [[1861]] verskyn van Meurant ook ''Het nieuwe afscheidings lied genaamd Theunis Ezelsvley'' op die wysie en na die voorbeeld van ''[[Kaatje Kekkelbek]]''. In 1861 skryf hy ook sy parlementêre ''Brieve'', waarin hy die Oos-Kapenaars op hoogte bring van die verwikkelinge van die afskeidingsaksie in die parlement. Die afskeiding word egter nie deur die parlement goedgekeur nie, waarna die briewe stop. Daar is slegs nog op [[27 Julie]] [[1861]] ’n brief in die ''Het Cradocksche Nieuwsblad'' van Jan Twyfelaar om sy neef Klaas Waarzegger te bedank vir sy briewe, met die ''Nieuwsblad'' self wat waarskynlik nie die jaar oorleef nie.<ref name=":1" /> In die ''Cradock and Tarkastad Register'' (die voortsetting van ''The Cradock News'') verskyn op [[25 September]] [[1839]] verlaas ’n ''Memorie van Klaas Waarzegger en al de Doppers aan hunne geliefde en geëerbiedigde Landsmoeder en tante Victoria'' na aanleiding van die kwessie van afskeiding en die sitting van die parlement op Grahamstad die volgende jaar. [[Elize Botha]] sien in hierdie briewe van Klaas Waarzegger ook voorbeelde van die vroeë beoefening van die essay, aangesien die relaas verby blote propaganda gaan en lewenservaring en fyn-menslike besonderhede bevat. Sy neem dan ook sy brief ''Hoe hulle de Parlement begin…''” in “''Afrikaanse essayiste'' op. In [[1872]] laat Meurant sy ''A Record of Services of Mr. L.H. Meurant'' in beperkte oplaag druk en na sy aftrede skryf hy sy herinneringe aan die stryd om die vryheid van die pers, wat in [[1885]] gedruk word onder die titel ''Sixty Years Ago; or Reminiscences of the Struggle for the Freedom of the Press in South Africa and the establishment of the first newspaper in the Eastern Province''. Hierdie werk is ook ’n vername bron vir die kultuurgeskiedenis en ontwikkeling van die Oostelike Provinsie. Tot so laat as [[1890]] verskyn daar gereeld, onder meer in ''Het Volksblad'' en ''De Zuid-Afrikaan'', briewe en samesprake van Meurant oor politieke aangeleenthede en verslae oor die parlementêre debatte. Meurant se stukke is so populêr dat ook ander koerante daarvan oordruk. == Publikasies == Sy publikasies sluit in:<ref>Digitale bibliotheek voor Nederlandse Letteren: http://www.dbnl.org/auteurs/zuidafrika/auteur.php?id=meur022</ref> * ''Zamenspraak tusschen Klaas Waarzegger en Jan Twijfelaar over het onderwerp van Afscheiding tusschen de Oostelijke en Westelijke Provincie'',1861 * ''A Record of Services of Mr. L.H. Meurant'', 1872 * ''Sixty Years Ago; or Reminiscences of the Struggle for the Freedom of the Press in South Africa and the establishment of the first newspaper in the Eastern Province'', 1885 == Wetenswaardig == Bronne verskil oor die geboortedatum, met sommiges wat 1811 as geboortejaar aandui, terwyl die datum van 20 Junie 1811 ook genoem word. G.S. Nienaber toon egter oortuigend aan dat die geboortedatum waarskynlik 19 Februarie 1812 is.<ref name=":1" /> == Verwysings == === Boeke === * Antonissen, Rob. ''Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede''. Nasou Beperk Derde hersiene uitgawe Tweede druk 1964 * Böeseken, A.J.: Die Nuusbode. Kaapstad: Nasou, 1966. * Botha, Elize. ''Afrikaanse essayiste''. Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Vyfde druk 1975 * Bouwer, Alba. ''Afrikaans 100''. Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe 1975 * Conradie, Elizabeth. ''Hollandse skrywers in Suid-Afrika (Deel 2) (1875–1905''). J.H. de Bussy/H.A.U.M, Kaapstad/Pretoria, 1949 * Dekker, G. ''Afrikaanse Literatuurgeskiedenis''. Nasou Beperk Kaapstad Elfde druk 1970 * Grové, A.P. ''Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans''. Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988 * Kannemeyer, J.C. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1''. Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk 1984 * Kannemeyer, J.C. ''Die Afrikaanse literatuur 1652–2004''. Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005 * Kritzinger, M.S.B. ''Plateatlas by die Afrikaanse Letterkunde''. J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Eerste uitgawe 1931 * Lindenberg, E. (red.) ''Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde''. Academica Pretoria en Kaapstad Vierde uitgawe Eerste druk 1973 * Nienaber, P.J. ''Eerste sooie.'' Perskor-Uitgewery Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1975 * Nienaber, P.J. ''Hier is ons skrywers!'' Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Eerste uitgawe 1949 * Nienaber, P.J.; Senekal, J.H en Bothma, T.C. ''Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde.'' Afrikaanse Pers-Boekhandel Tweede hersiene uitgawe 1963 * Nienaber, P.J. et al. ''Perspektief en Profiel''. Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Derde hersiene uitgawe 1969 * ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]'', deel 7. Kaapstad: Nasou, 1972 {{ISBN|0-625-00323-3}} * Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, deel 1. * Swart, M.J., e.a. (red.): ''Afrikaanse Kultuuralmanak.'' Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge, 1980. {{ISBN|0-620-04543-4}} * Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel I''. J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998 * Van der Merwe, H.J.J.M. (red.) ''Afrikaans: sy aard en ontwikkeling''. J.L. van Schaik Beperk Pretoria Eerste uitgawe 1968 * Van der Walt, P.D. ''Mené Tekél''. Nasionale Boekhandel Kaapstad Eerste uitgawe 1969 === Tydskrifte en koerante === * Pienaar, E.C. Afrikaanse Taalbakens II: Klaas Waarzegger. Die Taalgenoot, Februarie 1944 * Van der Walt, P.D. Die ‘Zamenspraak’ en die ironie. Standpunte, Nuwe reeks 36, Augustus 1961 === Ander verwysings === {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Waarzegger, Klaas}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse joernaliste]] [[Kategorie:Geboortes in 1811]] [[Kategorie:Sterftes in 1893]] c3syw3j6f75je9v0pmb9cccwx0mkyig 0 51363 2922371 2921149 2026-08-05T15:27:52Z Aliwal2012 39067 /* Voorbeelde */ Olyfgroen: sintaksfout verbeter 2922371 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Laurelyhardy.svg|duimnael|regs|200px|Laurel en Hardy, een is ''brandmaer'' en die ander een ''spekvet''.]] '''Intensiewe vorme''' of '''intensiewe adjektiewe''', vroeër bekend as '''versterkte vorme''', is [[byvoeglike naamwoord]]e in die versterkende graad. Intensiewe vorme word gebruik om 'n sin trefkrag te gee en die taal op te kikker. 'n Voorbeeld hiervan is ''brandarm'', wat ''baie arm'' beteken. In [[Afrikaans]] word intensiewe vorme gewoonlik vas (as een woord) geskryf, met enkele uitsonderings, byvoorbeeld ''wawyd oop'' en ''nugter wakker''. == Afrikaans == === Stand === ''Die tale wat ons praat'' (2018) som die stand van intensiewe vorme in Afrikaans so op:<ref>Fourie, D. (sames.); Luther, J. & Pheiffer, F. (reds.). 2018. ''Die tale wat ons praat: [[Taaldinge]] uit die gewilde radioprogram''. Kaapstad: Penguin Books, pp. 80-81</ref> {{cquote| Baie van hierdie vorme het al geyk geraak. Jonger sprekers sal hulle nie noodwendig almal meer ken nie. Desondanks maak intensiewe vorme van taalleerplanne in skole, veral vir die aanleer van Afrikaans as addisionele taal, steeds 'n gewilde deel uit. Ook as 'n maklike en vinnige manier om toets- en eksamenvraestelle gevul te kry! Maar as leerders intensiewe - en baie ander! - vorme bloot papegaaiagtig moet baasraak: Hoeveel geleentheid laat dit hulle om self kreatief met Afrikaans om te gaan, die genot dáárvan en die hedendaagse seggingskrag van Afrikaans te ontdek? Op dieselfde manier as wat intensiewe vorme oorspronklik ontstaan het: Uit die kreatiewe, speelse, funksionele gebruik en aanwending van die lewende taal self. Van Afrikaanse skrywers, digters en joernaliste hang dit af of nuwer, varser intensiewe vorme geskep gaan word. Dat mense wat dit lees, sulke nuutskeppings in hulle algemene, alledaagse taalgebruik sal opneem, is natuurlik geen uitgemaakte saak nie. Van tyd tot tyd kom 'n mens in die omgang wel nuwe, interessante intensiewe vorme teë, maar ongelukkig word opvallend baie van dié skeppings met drie- en vierletterwoorde gevorm wat 'n mens in keurige geselskap nie kan herhaal nie. }} === Eienskappe === Intensiewe vorme word dikwels gevorm deur die volgende konstruksies<ref>Eksteen, L.C. 1984. Die Afrikaanse woordeskat. In: Botha, T.J.R. (red.). ''Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde''. Pretoria: Academica, bl. 159</ref> {| class="wikitable" ! Woordsoortelike korrelate !! Voorbeeld |- | (i) Byvoeglike naamwoord (b.nw.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.) || blinknuut, blinkvet, dolbly |- | (ii) Selfstandige naamwoord (s.nw.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.) || kniediep, toringhoog, fluweelsag, koeëlrond, glashelder, snaarstyf, asvaal, koolswart, broodnodig, moddervet, sopnat |- | (iii) Werkwoord (ww.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.) || skreeupers, skokpienk, troetelsag, stikwarm, gloeiwarm |- |} Nietemin kan niks in die skrywer se pad staan om met digterlike vryheid eie intensiewe vorme te skep wat alle reëls oorskry nie, soos: * ''Witwarm-bloedstollend-dring-in-sy-vleis-seer'' - <small>Uit: ''Ballade vir 'n Enkeling'', 2014, [[Leon van Nierop]], Kaapstad: Tafelberg, bl. 412</small> Hoewel aangevoer word dat intensiewe vorme van die adjektief normaalweg geen graadtrappe het nie (soos ''beeldskoon'', waarvan *''beeldskoner'' en *''beeldskoonste'' onmoontlik is),<ref>Carstens, W.A.M. 2003. ''Norme vir Afrikaans: Enkele riglyne by die gebruik van Afrikaans''. Vierde uitgawe. Van Schaik Uitgewers, bl. 82-83</ref> is daar wel by ''plankdun'', ''spierwit'' en ''stokoud'' slegs die stellende en oortreffende trap aangeteken:<ref>[[Fritz Ponelis|Ponelis]], F. 1973. ''Grondtrekke van die Afrikaanse sintaksis.'' Pretoria: J.L. Van Schaik, bl. 99</ref> : plankdun – plankdunste : spierwit – spierwitste : stokoud – stokoudste Gewoonlik is daar nie 'n vergelykender trap nie:<ref>Eksteen, L.C., Van der Walt, C.P & Van Aardt, C.P. 1973. ''Taalkunde vir die middelbare skool.'' Pretoria: Voortrekkerpers, bl. 97</ref> : pikswart – pikswartste : horingoud – horingoudste : goudgeel – goudgeelste Gedeeltelike reduplikasie is ook moontlik, solank 'n koppelteken toegevoeg word:<ref>Carstens, W.A.M. 2003. ''Norme vir Afrikaans: Enkele riglyne by die gebruik van Afrikaans''. Vierde uitgawe. Van Schaik Uitgewers, bl. 219</ref> : Hy is ''hond''-''hond''mak. : Die grond is ''klip''-''klip''hard. : Die sakeman is ''skat''-''skat''ryk. : Hy is ''spier''-''spier''wit en sy oë is so groot soos pierings gerek.<ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 40</ref> Soms word die intensiewe vorm selfs verder intensiveer met die aanvangskomponent ''morsdood-'' of ander verbindings: :morsdood + moeg → morsdoodmoeg<ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 5: ''Tog is hulle al drie'' '''morsdood moeg''' ''toe oom Charles uiteindelik die bak se agterste klap opslaan en hulle die pad terug huis toe vat.''</ref> :''morsdoodbang'', ''morsdoodgedaan'', ''morsdoodsiek'', ''morsdoodstil'', ''morsdoodverlief'' en ''morsdoodvervelig'' is verdere voorbeelde<ref name="WAT">[[WAT]]</ref> :blind + helderverlig → blindhelderverlig<ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 14: '' 'n Ligte tikkie op die deur, 'n aankondiging dat die gaste reeds vergader het en Henry vind sy weg na die getransformeerde voorkamer, wat'' '''blindhelder''' verlig, '' 'n bewegende mensheid bevat.''</ref> === Voorbeelde === 'n Aantal voorbeelde van intensiewe: * '''af''' – morsaf,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> regaf,<ref name="Potgieter" /> pylregaf<ref>Louw, A.M. 1999. ''Vos''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 77: ''Hy fluit teen die reën in, maar dit val soos dit wíl: dán skuins, dan'' '''pylregaf'''.</ref> * '''agter''' – heelagter<ref name="Potgieter" /> * '''agteroor''' – rûensagteroor<ref name="Van Schoor1" /> * '''alleen''' – stokalleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> stoksielalleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: [[Human & Rousseau]], bl. 68: ''Ek dink nou ook aan Johanna Goodall wat na haar man se dood'' '''stoksielalleen''' ''in 'n huis anderkant die ewe eensame Cecil Higgs gewoon het.''</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 217: '''"Stoksielalleen."'''</ref> moedersielalleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> moederstoksielsaligalleen,<ref name="Esterhuizen" /> vingeralleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /> doodalleen,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>[http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/9486/Uitspraakwoordeboek%20van%20Afrikaans.pdf?sequence=1 Le Roux, T.H.; Pienaar, P. de Villiers . 1945. (1971-druk) ''Uitspraakwoordeboek van Afrikaans''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 54] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200517082233/http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/9486/Uitspraakwoordeboek%20van%20Afrikaans.pdf?sequence=1 |date=17 Mei 2020 }} Hoflikheidswaarskuwing: '''14,12 MG groot'''.</ref> sielalleen, stoksielsaligalleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> mensalleen,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 197: ''Ek het gedink ek is'' '''mensalleen''' ''oor met die vlese, die visse, die katte en die voëls van die aarde, vir altyd en altyd.''</ref> vroualleen, manalleen, skepsel-alleen<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 56: ''En wat gebeur met hul vrouens so'' '''skepsel-alleen''' ''by die huis?''</ref> * '''arm''' – brandarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994">De Stadler, L.G. 1994. ''Groot tesourus van Afrikaans''. Halfweghuis: Southern Boekuitgewers.</ref> straatarm,<ref name="Van Schoor1" /> bedelarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> blêrarm<ref name="WAT" />, bloedarm<ref name="Esterhuizen" /> * '''bang''' – dood(s)bang,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: [[LAPA Uitgewers]]. bl. 112: ''Linda reageer beswaarlik. Sy is'' '''doodbang'''.</ref><ref name="Kruger1977" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 236-237: ''Soos die meeste mense met 'n drankprobleem is sy'' '''doodbang''' ''om in 'n hospitaal opgeneem te word, want daar is alkohol en sigarette taboe.''</ref> vrekbang,<ref name="Potgieter" /> yskoudbang,<ref name="Wolwedanswordfliek">[http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2011/08/27/SK/16/wolwedans.html ''Springbokradio se ‘Wolwedans’ word fliek''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153409/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2011/08/27/SK/16/wolwedans.html |date=28 November 2015 }}: ''My Broer se Bril'', ''Die Vlindervanger'' en ''Weerskant van die nag'' het riller-elemente gehad, maar nie werklik ’n rillerstorie wat ’n mens '''yskoudbang''' laat word nie.”</ref> skytbang en broekskytbang<ref name="WAT" /> (obseen), siekbang,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 27: ''"Ai, Oom!" Naas is opeens'' '''siekbang'''.</ref> sissiebang,<ref>Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 57: ''Ek het skuldig gevoel oor ek al sewentien is en'' '''sissiebang''' ''vir die storm''.</ref> haasbang,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 118: ''Dokter: Bog, man, sy was net'' '''haasbang'''.</ref> lambang,<ref>Green, M. 1998. ''Geheime Dossiere: Nagbewegings''. Midrand:Perskor, bl. 137: ''Jantjies was ook nie bereid om enigiets anders as dít te sê nie. Om die waarheid te sê, hy het gesukkel om daadie enkele woord uit te kry. En toe hy dit regkry, was dit bloot 'n hees preweling. Dit was asof hy'' '''lambang''' ''was''.</ref> hondbang * '''bedaard''' – doodbedaard<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 30: ''"Ek weier om te gaan voordat ek weet wat die rede vir jul belaglike optrede is," antwoord Oloff'' '''doodbedaard''', ''maar sy stem sny die stilte.'' </ref> * '''bederf/bedorwe''' – diepbedorwe<ref>[[WAT]]: ''Ja, sondaars is ons'', '''diepbedorwe''' (Ges. 155:2)</ref> * '''bedroef''' – diepbedroef<ref name="Makrogids" /> * '''bedrywig''' – miernesbedrywig<ref>Goosen, H. 1989. Ontwerpers vir die praktyk. ''Suid-Afrikaanse Panorama'', Julie, p. 10: ''Die Y-ontwerperskool in Mamelodi, 'n'' '''miernesbedrywige''' ''Swart dorp vlakby Pretoria, lei eersteklas bou-ontwerpers op.''</ref> * '''bekend''' – alombekend,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 11: ''En so was dit ook met''As almal ver is ''- toe ek met mense begin praat en die eerste bydraes ontvang, was dit vinnig duidelik dat die redes hoekom baie mense en gesinne hulle goed wil vat, eintlik'' '''alombekend''' ''en voor die hand liggend is''.</ref> doodbekend,<ref name="Makrogids" /> wêreldbekend,<ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 106: ''Nie as jy klaar skatryk en'' '''wêreldbekend''' ''is nie.''</ref> wydbekend * '''bekommerd''' – doodbekommerd<ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 54: ''En as hulle terugkom op die aarde, hoe gaan hulle weer by hulle eie tyd uitkom? By hulle ouers, en oom Charles, en hulle broers en susters wat teen dié tyd seker al'' '''doodbekommerd''' ''oor hulle is.''</ref> * '''belangrik''' – lewensbelangrik<ref name="Esterhuizen" /> * '''beledig''' – doodbeledig<ref name="WAT" /> * '''belese''' – blinkbelese<ref>Meiring, J. 2019. Foute, foute, net waar jy kyk. ''Rapport Weekliks'', 30 Junie, bl. 12: ''Sonder so 'n agent'' - '''blinkbelese''' ''en markslim - kom die voornemende skrywer nie naby 'n uitgewer nie.''</ref> * '''bemind''' – teerbemind,<ref>Sadie, Thys. 1982. ''Reis na die onsigbare wêreld''. Pretoria: Folio Uitgewers. bl. 47 </ref> alombemind<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 112: ''In die dae toe Uys nog die'' '''alombeminde''' "golden boy" ''was wat in 'n vaarwater medemenslike warmte deur die lewe gepronk het, kon niemand sonder 'n warm laggie oor Uys praat nie.''</ref> * '''benoud''' – dood(s)benoud<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref name="WAT" /> * '''beroemd''' – wêreldberoemd<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''besig''' – druk besig, rasend besig,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 215: ''"Ek het nie baie tyd nie, Jeroen. Dit is hier'' '''rasend besig.'''"</ref> dol besig<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 13: ''Daardie eerste paar maande toe ons'' '''dol besig''' ''was met verf en spyker en binnemure uitslaan, om onder meer ook 'n studeerkamer vir my in te ruim, het sy steeds meer 'n ver trek in haar oë gekry en die kos gereeld laat aanbrand.''</ref> * '''besope''' – stombesope<ref name="Potgieter" /> * '''betyds''' – doodbetyds<ref>Fryer, C. 1991. Snelskrif teen die dood. In: Gouws, T. & Roodt, P.H. 1992. ''Granaat: Eietydse essays''. Kenwyn: Jutalit. p. 99: ''Die dood is'' '''doodbetyds'''.</ref> * '''bewoë''' – diepbewoë<ref name="Makrogids" /> * '''bitter''' – galbitter,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref name="Kruger1977" /> alsbitter,<ref name="Kempen" /> alsembitter, aalwynbitter, alweebitter * '''blank''' – lelieblank,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> spieëlblank, sneeublank, silwerblank, pêrelblank, melkblank<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB06:000001768:pdf Coetzee, A.J. 1938. ''Die Afrikaanse Volksgeloof''. Amsterdam: N.V. Swets & Zeitlinger.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210306023419/https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB06:000001768:pdf |date= 6 Maart 2021 }}, bl. 61: ''met hulle'' '''melkblanke''' ''liggame, hulle onoortreffelike skoonheid, en hulle betowerende sang.''</ref> * '''bleek''' – doodsbleek,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 91: ''Terwyl Nadine'' '''doodsbleek''' ''kyk na brandende bome wat op een plek tot in die pad neerstort, en Uys sy kop tot binne sy hemp se kraag ingetrek het om nie te hoef sien nie.''</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 24: ''Hy rus sy kop teen die kussing, sy oë toe, sy gesig'' '''doodsbleek.'''</ref> wasbleek,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 22: ''Hy's'' '''wasbleek.'''</ref><ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 13: ''En as mense vra wat gaan aan, draai die hele storie maar altyd weer by die'' '''wasbleek''' ''en yskoue Antonie alleen daar in sy kis''.</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 37: ''Sy gesig word'' '''wasbleek.'''</ref> fletsbleek,<ref>Soos verskyn op bl.122 van ''Die heidendogters jubel'', Riana Scheepers, 1995: ''Sy is'' '''fletsbleek'''.</ref> geelbleek,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 170: ''Kotie het'' '''geelbleek''' ''en uitgewas met hol wange en groot oë op die bed gelê.''</ref> wurmbleek,<ref>Rousseau, Leon. 2007. Derde uitgawe. ''Fritz Deelman en die skepe van Mars''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 40: ''Fritz kan nie uitmaak of die Marsman vriendelik probeer wees nie, want daar is geen uitdrukking op die'' '''wurmbleek''' ''gesig nie''.</ref> asbleek,<ref>Rabie, J.S. 2004. Gondel-deuntjie. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 28: ''Toe sy die marmertrappe afdaal, skeur die skielike son haar mond tot heftige gebloei in haar'' '''asbleek''' ''gesig''.</ref> maanbleek,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 49: ''Die plant wasbessiestruik lê die duine vas met sy lang ranke wat tot veertig meter wydlangs strek, elk so volgeryg met derduisende'' '''maanbleek''' ''bessies dat 'n mens dit oplig en soos jy 'n koei melk by die handevol in 'n emmer afstroop.''</ref> grafbleek,<ref name="WAT" /> melkbleek,<ref name="WAT" /> lykbleek<ref name="Esterhuizen" /> * '''blind''' – stokblind,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> stekelblind<ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977" /> * '''blink''' – bottelblink, skitterblink,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 40: ''Laat die oggend kom hulle by die vakansiehuis aan: 'n dubbelverdieping met 'n groot swart dak en twee hoë nokke, grys mure en wit hortjies voor groot vensters wat op die'' '''skitterblink''' ''see uitkyk.''</ref> spieëlblink,<ref>Van Waart, Sue. 1992. Skoonlief en die spook. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 29: ''Ek het gedink aan 'n weerkaatsing van ons'' '''spieëlblink''' ''houtvloere, maar dit was ook onmoontlik.''</ref><ref>Jansen van Vuuren, Louis. 2013. 'Die geur van seep'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 153: ''Nomi hou die kamerstel'' '''spieëlblink''' ''met 'n spesiale byewas-en-politoer-konkoksie.''</ref> glinsterblink,<ref>Van Waart, S. 2006. ''Zitzekamma: Boomkatedraal van die Tuinroete''. Pretoria: LAPA, bl. 129: ''Dit is 'n edelhout en een van die mooiste ter wêreld. Donkerbruin.'' '''Glinsterblink'''.</ref> diamantblink,<ref name="Kruger1977" /><ref name="Kempen" /><ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 15: ''In die koperbak het die dwergroos ontvou en 'n pragtige, robynrooi blom skitter'' '''diamantblink''' ''in die donker vertrek.''</ref> sonblink,<ref>Marais, Pets. 1984. ''Winter van die Nova''. Kaapstad: Daan Retief Uitgewers. bl. 104: ''In die gang kyk Stefan ook met verbasing oor die vrou voor hom se skouer na die netjiese Mercedes wat'' '''sonblink''' ''in die straat staan en pronk, kompleet met chauffeur in uniform en al.''</ref> sweetblink (spiere), silwerblink,<ref>Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: ''Seker omdat dit lank gedra sal kan word met al die rek daarin, dink ek, wat klaar my hart verloor het op 'n meermingladde'' '''silwerblink''' ''baaikostuum in die enigste ander behoorlike klerewinkel op die dorp.''</ref> politoerblink,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 15-16: ''Sesduimers, vyftien cm breed, tot vyf meter lank.'' '''Politoerblink''' ''maar nou verduister deur sand.''</ref> kraakblink,<ref name="WAT" /> kristalblink,<ref name="WAT" /> poetsblink * '''blond''' – bottelblond,<ref>Soos verskyn op bl. 60 van ''Dansmaat'', Elsa Joubert, 1993:'' "Wounded," sê die'' '''bottelblonde''' ''vrou in die rooi geweefde jurk, "not my body, but my heart. I stoot in Budapest wen the tenks come in. My heart breaks. My heart still broken." ''</ref> vlasblond,<ref>Ferreira Jeanette. 1995. ''Die onsterflikes''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 10: ''Die liggaamsbou volmaak, die hare'' '''vlasblond''' ''en dig, die gesig sterk, met 'n vasberade uitdrukking in die ondeurdringbare blou van die oë.''</ref> sonblond,<ref>Van der Westhuizen, Vincent. 1992. Groen oë. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 226: ''Haar'' '''sonblonde''' ''hare is soos 'n sluier om die onderste gedeelte van haar gesig gewaai.''</ref> koringblond<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 130: ''Die eerste een by hulle is egter Sissie met haar'' '''koringblonde''' ''hare styf agtertoe getrek in 'n poniestert en haar wye glimlag met die eweredige tande; hy het al vergeet hoe aantreklik sy is.''</ref> * '''blou''' – potblou,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> botblou,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /> erdblou,<ref>De Lange, Johann. 2008. Vrywillige balling. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.934: ''Sy kon dit aanvoel in die lug; / in die'' '''erdblou''' ''Spaanse lug / kon sy haar verlange voel versprei.''</ref> baftablou,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 15-16: ''Daarom het hy dan ook teen die einde van die geboorteproses, wat 'n hele dag en 'n nag geduur het'', '''baftablou''' ''geword''.</ref> hemelsblou,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Groenewald, P.W.J 1944">Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.67</ref><ref>Rabie, J.S. 2004. Gondel-deuntjie. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 28-29: ''Kristaldruppel na kristaldruppel drup haar treurigheid af in die water wat flikker met groen en amber vlamme. En klim tussen strenge mure en seniel-grynsende vensters, op na die'' '''hemelsblou''' ''son''.</ref> blouselblou, branderblou * '''bly''' – doodbly,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Groenewald, P.W.J 1944" /> hondbly,<ref name="WAT" /> dankiebly,<ref name="Van Schoor1" /> dolbly,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 42: ''Vroeg die middag fluit ek vir my hond wat'' '''dolbly''' ''die voortou neem.''</ref> sielsbly<ref name="Potgieter" /> * '''bo''' – heelbo<ref name="Potgieter" /> * '''bont''' – papegaaibont,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 19: ''Die volgende dag sluit Jorie haar hemelateljee se deur ook op my neus: na byna 'n jaar en 'n half se ontstentenis spring sy aan die skilder in haar verfbesmeerdste, '''papegaaibontste''' klere, gulsig, alleen.''</ref> kakelbont,<ref name="Van Schoor1">[http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/15233/Die%20grammatika%20van%20standaard-Afrikaans.pdf?sequence=1&isAllowed=y Van Schoor, J.L. 1983. ''Die grammatika van standaard-Afrikaans.'' Kaapstad: Lex Patria.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331081740/http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/15233/Die%20grammatika%20van%20standaard-Afrikaans.pdf?sequence=1&isAllowed=y |date=31 Maart 2022 }}, p. 276-277</ref><ref>Bloemhof, F. 1994. Die beginsels van pyn. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 334: ''Ek kon sy'' '''kakelbont''' ''hemde en die silwermedalje in sy ewe silwer borshare nie verduur nie.''</ref> strontbont (plat)<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 104: ''Het hy vergeet van die menigte onwaarhede wat hy vertel het? Die wittes en die swartes en al die ander kleure van die reënboog, 'n'' '''strontbont''' ''spul''?</ref> * '''braai''' doodbraai<ref name="Esterhuizen" /> * '''brand''' doodbrand<ref name="Esterhuizen" /> * '''breed''' – hemel(s)breed,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> wêreldbreed,<ref name="Potgieter" /> bergbreed<ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 16: ''"Hoekom beweeg jy nie tussen die mense nie?" vra Jock wat langs hom kom sit het, sy skouers'' '''bergbreed''' ''in sy Harris-tweedbaadjie.''</ref> * '''broos''' – seepbelbroos<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 368: ''Elwiena besef hoe nodig die mens 'n skuiling het, al is dit 'n'' '''seepbelbrose''' ''skuiling van woorde, en die verteller kry hier saam met Elwiena een van die antwoorde op haar soeke na die waarheid en die mag van woorde.''</ref> * '''bros''' – kraakbros<ref name="Kruger1977" /><ref>Nel, Ronel. 2009. Die son ontbrand en ons ontkom. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 281: ''Die oggend was'' '''kraakbros''' ''soos jong slaaiblare – dog al wat daar werklik tussen ons was, was sewe onoorbrugbare jare''.</ref> * '''[[bruin]]''' – grondbruin, bergbruin (water; stroom), modderbruin,<ref>De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.941: ''vir die'' '''modderbruin''' ''konvooi wat dwars- / oor die landskap soos 'n ruspe knars.''</ref> vetbruin,<ref>De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.941: ''maak plek vir die ysblou lug, / vir klitsgras tussen landerye, /'' '''vetbruin''' ''sooie en groen / weiding, wolkwit troppe, 'n bron,''</ref> beskuitbruin,<ref>Van Coller, Dolf. 1992. 'n Stywe dop vir Kosie. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.148: ''Op die sak van die hemp was die woorde:'' Man of the moment ''ingestik. Sy broek, gespe en'' '''beskuitbruin''' ''volstruisleerskoene, saam met die Rolex, het aan die woorde op die hemp gestalte gegee.''</ref> neutbruin,<ref>Oberholzer, Mike. 1992. 'n Koeël vir Leonora. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.165: ''In sy verbeelding sien hy hulle saam in die Griekse son – Merryl'', '''neutbruin''' ''en slank in 'n bikini, die wind in haar hare.''</ref> bessiebruin,<ref>Maartens, Maretha. 2013. 'Die sagte oë van beeste'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 194: ''My pa wat voorwalletjies gooi, ek wat steeks toekyk, my kop by biblioteekboeke en Thomas se bene'', '''bessiebruin''' ''teen die wit van sy tennisbroek''.</ref> karamelbruin,<ref>Naudé, Charl-Pierre. 2009. Die pêrellig van haar lampe. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 75: ''Haar sexy lyfie was'' '''karamelbruin''' ''en klein''.</ref> waksbruin,<ref>Venter, Eben. 2009. Die twee lewens van Johannes Jakobus (Japie) Leonard. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 202: ''Bokant die besembosstrook verrys die kranse van'' '''waksbruin''' ''rots en gebrande ysterklip''.</ref> sjokoladebruin,<ref>Van Rensburg, Frans. 2009. ''Lammervanger''. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 233: ''Binne weke verander my ma se melkwit vel in'' '''sjokoladebruin'''.</ref> heuningbruin,<ref>Coetzee, J.M. 1999 (2009). ''In oneer''. Vertaal deur Fanie Olivier. Kaapstad:Umuzi, bl. 5: ''Hy streel haar'' '''heuningbruin''' ''lyf''.</ref> toffiebruin,<ref>Viljoen, F. 2021. ''Wêreld van Wolwe: Tweede asem''. Pretoria: LAPA, bl.38: ''Hy sien 'n ou vrou in 'n los kaftanrok. Lang grys hare waai om haar gesig. Sy het 'n'' '''toffiebruin''' ''vel vol rimpels.''</ref> kraakbruin (kos)<ref name="WAT" /> * '''dapper''' – doldapper<ref>[https://issuu.com/kougaexpress/docs/kougaexpresskg_20140619/5 McCarthy. J. 2014. Speserye, klante lei na nuwe paaie. ''Kouga Express'', 19 Junie:5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225162546/https://issuu.com/kougaexpress/docs/kougaexpresskg_20140619/5 |date=25 Desember 2016 }}: '' 'n Liefde vir speserye, 'n groeiende klante-basis en'' '''doldapper''' ''bestuurders het nie net tot 'n ompad gelei nie, maar tot die ontdekking van geheime vlieë, boerekos en blinklyf-forelle.''</ref><ref>[http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2000/05/03/14/12.html Hambidge, J. 2000. Bundel word ironiese lykdig aan digter self. ''Die Burger'', 3 Mei:14]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Jy raak roekeloos met jou sinne /'' '''doldapper''' ''/ gedrewe / bipolêr / en vol fin de siècle-hebbelikhede.''</ref><ref>[http://www.litnet.co.za/dryfhout-die-ontstaansgeskiedenis-2004/ Aucamp, H. 2007. Dryfhout: die ontstaansgeskiedenis 2004. ''LitNet Akademies'', 13 Junie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225171635/http://www.litnet.co.za/dryfhout-die-ontstaansgeskiedenis-2004/ |date=25 Desember 2016 }}: ''Dit was 'n dapper gebaar van mev Le Roux om my te nooi, want Hittegolf is uitgesproke homoëroties van inslag; en dit was 'n'' '''doldapper''', ''selfs onbesuisde gebaar van my om dié uitnodiging te aanvaar.''</ref> * '''deftig''' – kraakdeftig<ref name="Potgieter" /> * '''deur''' – middeldeur,<ref name="Potgieter" /> dwarsdeur<ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977" /> * '''diep''' – afgronddiep,<ref name="Kempen" /> enkeldiep, kniediep (''kniediep'' in die moeilikheid; ''kniediep'' voordag (douvoordag)), pensdiep, skouerdiep, nekdiep,<ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 143: ''Hy weet die dokter gaan vies wees oor die vroeë uur, maar die kalf is nou'' '''nekdiep''' ''in die put.''</ref> kraakdiep<ref name="WAT" /> * '''dig''' – potdig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> botdig<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''dik''' – trommeldik,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> knuppeldik (met sy verwante ''knepeldik, kneweldik, knubbeldik, knipdik, knippeldik''),<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> dwarreldik<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagplek. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 96: ''Die bank en twee opgestopte stoele is motgevreet en oral lê die stof'' '''dwarreldik'''.</ref> * '''dof''' – droomdof<ref name="WAT" /> * '''dom''' – aartsdom, eseldom, horingdom, klipsteendom * '''donker''' – pikdonker,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> stikdonker,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 105: ''Dis 'n'' '''stikdonker''' ''nag''.</ref> nagdonker,<ref name="WAT" /><ref name="Potgieter" /> oliedonker,<ref>Soos verskyn op bl.64 van ''Die ambassadeur'', André P. Brink, 1963 (Sewende druk 1984): ''Die rivier is 'n trae,'' '''oliedonker''' ''strook onder die ligte van die brug verby''.</ref> skemerdonker,<ref>Soos verskyn op bl. 204 van ''Die ambassadeur'', André P. Brink, 1963 (Sewende druk 1984): ''Die'' '''skemerdonker''' ''garage wat altyd na vars strooi geruik het, en effens muwwerig, en iets na teer of olie.''</ref> gietdonker, angsdonker<ref>Viljoen, Fanie. 2010. In die huis van nagskimme was daar... In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. ''13 Spookstories''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 72 ''Dirk en Pierre het glo deur die'' '''angsdonker''' ''veld na die leë ou huis toe gesluip.''</ref> doodsdonker,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 136: ''Maar uiteindelik verdwyn die laaste toneel in 'n fyn stippel van lig en is dit'' '''doodsdonker''' ''in die ruimtetuig''.</ref> gitdonker,<ref name="Potgieter" /> gitswartnagdonker,<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 167: ''Weer donkerte''. '''Gitswartnagdonkerte'''.</ref> grotdonker,<ref name="Potgieter" /><ref>Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 57: ''Die onweer was ritmies. Behalwe vir die donderblitse was dit donker, Pa.'' '''Grotdonker''', ''soos 'n Groot Vasteland''.</ref><ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 32: ''Dis'' '''grotdonker''' ''en my oë raak nie gewoond daaraan nie.''</ref> dikdonker,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 146: ''Naby die wal skuil'' '''dikdonker''' ''wolke sardiens, elkeen wonderlik reëlmatig kop tot stert gespasieer in sy eie klein swemgebied.''</ref> tonneldonker,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 156: ''Toe word die deksel toegedruk. Dis skielik'' '''tonneldonker.'''</ref> gatdonker,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 166: ''Die verligting is groot. Die tonnel voel li's en li's ver en dis'' '''gatdonker'''.</ref> grafdonker<ref>Viljoen, F. 2022. ''Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag''. Pretoria: LAPA, bl. 140: ''Dadelik is die huis... die hele huis...'' '''grafdonker'''.</ref> * '''dood''' – morsdood,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 72: ''Die romantiek van vroeër is'' '''morsdood.'''</ref> klipdood, dikdood<ref name="WAT" /> * '''dood''' (dooierig) – dikdood/dikdooi<ref>[[WAT]]: Op Nuwejaarsmôre is die meeste mense dikdood.</ref> * '''doof''' – stokdoof,<ref name="Esterhuizen">{{Cite web |url=https://scholar.ufs.ac.za/bitstream/handle/11660/7513/EsterhuizenHL.pdf?sequence=1&isAllowed=y |title=Esterhuizen, H.L. 1974. Intensivering in Afrikaans. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling. Bloemfontein: Universiteit van die Oranje-Vrystaat. bl. 2, 5, 10-12, 14-23, 26 |access-date=12 Julie 2021 |archive-date=12 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712130721/https://scholar.ufs.ac.za/bitstream/handle/11660/7513/EsterhuizenHL.pdf?sequence=1&isAllowed=y |url-status=live }}</ref><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 115: ''Hier probeer Jorie self praatkans inkry, in 'n amper skreeustem, want tant Babsie is'' '''stokdoof'''.</ref> potdoof * '''dor''' – beendor,<ref name="WAT" /> kraakdor,<ref name="WAT" /> kurkdor<ref name="WAT" /> * '''dries''' (astrant, aanmatigend, vermetel, brutaal) – doldries<ref name="WAT" /> * '''driftig''' – doldriftig<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 39: ''Ek het hom nooit gekeer as hy'' '''doldriftig''' '' 'n spoor wil volg nie.''</ref> * '''droef''' – kerkhofdroef * '''dronk''' – smoordronk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> stomdronk,<ref name="Potgieter" /> dooddronk,<ref name="Esterhuizen" /> stormdronk, papdronk,<ref name="Potgieter" /> dikdronk, slingerdronk, poepdronk<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 117: ''"Die mens was'' '''poepdronk.'''"</ref> (plat), horingdronk,<ref>Marais, Danie. 2006. ''In die buitenste ruimte''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.77-78 (''Bundesstraße 51''): ''...en die lawaaierige bloeisels wat vir jou tong uitsteek / is om soos 'n'' '''horingdronk''' ''cowboy / die oorbodige landskap soos leë bierbotteltjies / van die tafel te wil afvee...''</ref> duiseldronk, bibberdronk,<ref>Brink, André P. 1965. ''Orgie''. Kaapstad: John Malherbe Edms. Bpk. bl.83: ''Kom terug na my, kom terug'' '''duiseldronk, bibberdronk''' ''dronk''</ref> katdronk,<ref name="WAT" /> diepdronk,<ref name="Makrogids" /> kanondronk * '''droog''' – kurkdroog,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 50: ''Lente word skielik somer by ons, en tussen September, Oktober en November word die veld vinnig'' '''kurkdroog.'''</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 19: ''Van In haal sy skouers op en smyt die lou mineraalwater in die'' '''kurkdroë''' ''glas''.</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 260: ''Haar mond is'' '''kurkdroog'''.</ref> botdroog,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /><ref name="Makrogids" /> poeierdroog,<ref>Verwey, P. 2015. ''Clint Eastwood van Wyk en die Moordenaarsklok''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 53: ''Die landskap verander van kurkdroog na '''poeierdroog'''''.</ref> horingdroog,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 140: ''Hy was nog ongeskeer en sy baard was stoppelrig en blou, die vel in sy nek'' '''horingdroog''' ''van baie buitewerk.''</ref> houthoringdroog,<ref name="WAT" /> stofdroog,<ref>[http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2007/04/17/B1/6/tegmozvloed.html Gibson, Erica. 2007. Vloed help brûe bou. ''Beeld'', 17 April:6] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128154307/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2007/04/17/B1/6/tegmozvloed.html |date=28 November 2015 }} : ''Ironies genoeg was daar sedert Februarie se vloede haas geen reënval in die gebied nie en die veld is'' '''stofdroog''' ''rondom die Zambezi-vloedvlakte.''</ref><ref>[http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2000/03/08/9/1.html Hill, Christopher. 2000. Kronieke koel maar interessant opgeteken. ''Die Burger'', 08 Maart:9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153401/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2000/03/08/9/1.html |date=28 November 2015 }}: ''Dit wil nie sê dat die resultaat'' '''stofdroog''' ''is nie, ver daarvandaan.''</ref> tonteldroog, kurkhoringdroog,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 197: ''...soms kriewel iets hoorbaars in hulle'' '''kurkhoringdroë''' ''kelke.''</ref> dordroog,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 56: ''Toe smyt Effie haar boek ineens weg dat hy skuif oor die vloer. "Ek is gatvol vir die strooi! Oorsaak en gevolg, oorsaak, gevolg, nuwe oorsaak. Spul'' '''dordroë''' ''kaf..."''</ref> beendroog,<ref name="WAT" /> hooidroog,<ref name="WAT" /> kurkhooidroog,<ref>De Villiers, C.G.S. 1979. ''Soete inval: nagelate geskrifte van Con de Villiers.'' Tafelberg-Uitgewers, bl. 61: ''Die groot sentrale Spaanse plato is treurige wêreld; alles is vaal en'' '''kurkhooidroog'''.</ref> houtskooldroog,<ref name="WAT" /> kraakdroog<ref name="WAT" /> * '''duidelik''' – glasduidelik,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 83: ''Maar die hofpapier en die gruwelike woorde. Hulle was'' '''glasduidelik'''.</ref> klaarduidelik<ref name="WAT" /> * '''dun''' – plankdun,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> papierdun<ref name="Esterhuizen" />, vliesdun,<ref>[[C.M. van den Heever|Van den Heever, C.M.]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]]''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 14-15: ''In verskillende mooi ontwikkelde persoonlikhede, indiwiduele bevoegdhede in die gemeenskap, kom die dieper skeppingskrag van die lewe, die universele vormingskrag tot persoonlike uiting; en omdat ons Afrikaners nie in 'n kleurlose benede-kultuurlikheid wil bly wegskuil nie, maaf ons kultuur-persoonlikheid tot die volheid van sy ontwikkeling wil bring, hier binne ons geografiese grense, daarom wil ons 'n eie Afrikaanse kultuur hê, nie 'n nageaapte vorm-dooie ding, 'n'' '''vliesdun''' ''vel wat ons oor die geraamte van 'n Wes-Europese land se beskawingsvorm getrek het nie, maar 'n eie, vollewende skepping wat die tekens van ons ervaring, ons geskiedenis dra.''</ref> haardun, kraakdun (porselein, glas of stem),<ref name="WAT" /> flenterdun, ragdun, riemdun, naalddun, dennenaalddun,<ref>Steenberg, Elsabe. 1987. ''O, om te fluit''. Pretoria: J.P. van der Walt en Seun. Bl. 32: ''Sy sing so'' '''dennenaalddun''' ''dat die ou kabouter die klip laat val en sy hande onder sy baard vou''.</ref> posbusdun (lippe),<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 61: ''Maar nou is hulle gevrete vroom en hulle lippies'' '''posbusdun'''.</ref> grasdun,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 183: ''Sy fris boerebene van vroeër is nou'' '''grasdun'''.</ref> stokkiedun,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 28: ''My bene is'' '''stokkiedun''' ''onder die sagte broek.''</ref> donkiebeendun,<ref>Maartens, Maretha. 2013. 'Die sagte oë van beeste'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 197: ''Hy sit die koevertjie in my hand, sy pols donkiebeenbenerig, sy arms'' '''donkiebeendun'''.</ref> rafeldun,<ref>Meiring, Jean. 2009. Brief aan Ariadne. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 173: ''Jy't onlangs 'n goeie ruk lank my e-posse met stilte begroet. Ná die tyd'' '''rafeldun''' ''verskonings (moet jy toegee) uitgedink oor jou werkgewer se IT-stelsel wat soms oorgretig boodskappe uit allerlei oorde keer of firewall of wat ook al''.</ref> asemdun,<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 375: ''...Tog buig die'' '''asemdun''' ''kleed die lig self en vang 'n wêreld in sy sfeer''.</ref> wafeldun, draaddun,<ref name="WAT" /> garingdun,<ref name="WAT" /> lemdun,<ref name="WAT" /> riempiesdun<ref>Van Nierop, L. 2018. ''Katelknaap: 'n roman''. Kaapstad:Penguin Books, p. 122: ''Die eienaar van die Toy Boy-agentskap, 'n'' '''riempiesdun''' ''vrou met 'n bril en 'n ontevrede trek om die mond beduie na die vorm wat Tristan gedeeltelik ingevul het.''</ref> * '''duur''' – peperduur,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> bitterduur, vrekduur<ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html Anime-fantasie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153353/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html |date=28 November 2015 }} ''Dié kunsvorm is streng gesensor in die jare tagtig van die vorige met die gevolg dat dit deesdae vrekmoeilik – en'' '''vrekduur''' – ''is om anime van goeie gehalte in die hande te kry.''</ref> * '''dwars''' – plankdwars (jagtaal: wanneer 'n dier heeltemal dwars staan, gereed om geskiet te word)<ref name="WAT" /> * '''eens''' – doodeens<ref name="WAT" /> * '''eenvoudig''' – doodeenvoudig,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> blooteenvoudig,<ref name="WAT" /> kindereenvoudig<ref name="WAT" /> * '''eerlik''' – doodeerlik<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 310: ''Van ingebore aard was hy miskien 'n'' '''doodeerlike''' ''man wat jou nooit met 'n stuiwer sou tekort gedoen het nie''.</ref> * '''eg''' – goudeg * '''eie''' – bloedeie<ref name="Van Schoor1" /> * '''ellendig''' – doodellendig<ref name="Esterhuizen" /> * '''erg''' – dooderg<ref name="Esterhuizen" /> * '''ernstig''' – doodernstig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref name="Bourliaguet">Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 103: ''Jean Jakkals - wat 'n baie paslike naam gekry het - haal sy skouers op en sê'' '''doodernstig''': ''"Laat hulle dan maar by Boucharchat gaan bly. Daar sal hulle'' '''doodtevrede''' wees."</ref><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova: Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 52: ''Lucas kan nie glo wat hy hoor nie, maar Ayanda is'' '''doodernstig'''.</ref> sielsernstig,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 9: ''"Stiefpa sal nooit weet nie," pleit Naas'' '''sielsernstig'''.</ref> vry-ernstig<ref name="Esterhuizen" /> * '''fiks''' – topfiks<ref>Van Schalkwyk, R. 1980. ''Sending Reijger''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 1: ''As gevolg van die aard van sy werk moet hy'' '''topfiks''' ''wees, want hy sal heel waarskynlik in die nabye toekoms, 'n ruimtereis onderneem.''</ref> * '''flou''' – stokflou,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 9: ''"Ons werk ons nou al twee maande'' '''stokflou'''," ''skryf ek op 3 Mei in my dagboek.''</ref> doodflou * '''fris''' (gesond) – perdfris,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 243: ''"Laat my eers eet, Pieter. 'n Paar happe en ek is weer'' '''perdfris'''."</ref><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 63: ''Wanneer Naas weer'' '''perdfris''' ''is, kan hy nie langer op Mooifontein bly nie.''</ref> kikfris,<ref>[[WAT]] (nie algemeen) ''Heeltemal fris; baie gesond; perdfris.'')</ref> appelfris<ref>[[WAT]]: Fris en bloesend van kleur: ''Haar'' '''appelfris''' ''gesiggie''.</ref> kikfris (nie algemeen)<ref name="WAT" /> * '''fris''' (vars) – doufris,<ref name="WAT" /> komkommerfris,<ref name="WAT" /> lentefris,<ref name="WAT" /> kraakfris<ref name="WAT" /> vonkelfris,<ref name="Kruger1977" /><ref>''Rooi Rose'', 13 Julie 1983, bl. 15, ''Radox''-advertensie: ''[...] en ure lank na badtyd sal jy nog so vars vertoon, en voel jy nog'' '''vonkelfris''' ''en sag en skoon.''</ref> tintelfris,<ref name="Steynberg" /> dartelfris<ref name="Steynberg">Steynberg, F. (red.). 1973. "Advertensies" in: Praktiese Afrikaans. Vraestel 1. Studiegids vir Afrikaans. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. bl. 62.</ref><ref name="Kruger1977" />, windfris<ref name="Kruger1977" /> * '''fyn''' – haarfyn,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 247: ''"My eie onderwyseres weet nog'' '''haarfyn''' ''watter rokkie ek met my eerste kommunie aangehad het."''</ref> ragfyn,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Rabie, J 1982">Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 120: ''As 'n mens se oog eers eenmaal deur so 'n waarneminkie geboei is, sien jy veel meer spore oor die duine raak: doekvoet-katspoortjies van 'n muishond, muskeljaatkat of meerkat; of die preutse stewelspore van 'n grysbok; die aweregse hiërogliewe van voëls, grotes, vernames, of'' '''ragfyn''' donslig soos die spoortjies van strandlopertjies wat byna sonder indruk oor die enorme vaalgeel lyf van die sand verbygesnel het...</ref><ref>Rabie, J.S. 2004. Ek het jou gemaak. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 81: ''Op 'n dag het Jacobs die'' '''ragfyne''' ''trourok van die wasbeeld afgepluk, en oor Andries se swart karkas gehang.''</ref> piekfyn,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> flenterfyn,<ref name="WAT" /> veselfyn,<ref name="Kempen" /> naaldfyn, kraakfyn,<ref name="WAT" /> poeierfyn (stof),<ref>Van Pletzen, Johan. 1992. Sy ma se beursie. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.117: ''Ontploffings en 'n gewerskaf met stootskrapers woel die'' '''poeierfyn''' ''roesstof los en dit kleef aan boomblare, gras, dakke en tuine oor die hele dorp.''</ref> wasfyn,<ref>Smit, Hettie. 1970. ''Sy kom met die sekelmaan.'' Kaapstad: Nasionale Boekhandel. bl. 49: ''Blou bobbejaantjies'', '''wasfyn''' ''viooltjies, kalkoentjies en vygies soos die sterre van die melkweg!''</ref> spinnerakfyn/spinragfyn,<ref name="Potgieter" /><ref>Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 107: ''Dit was 'n asempie van 'n rok, een wat 'n mens kon wegblaas, so'' '''spinnerakfyn''' ''was die materiaal.''</ref> porseleinfyn<ref>[[WAT]]</ref> vlinderfyn,<ref>Brümmer, W. 2008. ''Die dag toe ek my hare losgemaak het.'' Kaapstad: Human & Rousseau. p. 40: ''Pinkie-in-die-lug het sy vir haar mense geglimlag en'' '''vlinderfyne''' ''treetjies gegee.''</ref> feëfyn, <ref name="Kruger1977" /> stippelfyn<ref name="Kruger1977" /> * '''gaar''' – doodgaar<ref name="Potgieter" /><ref>Lutrin, Beryl. 1999. ''Afrikaans Handbook & Study Guide: An English student's guide to Afrikaans''. Birnam Park: B. Lutrin. bl. 44</ref> * '''gedaan''' – doodgedaan,<ref name="WAT" /> morsgedaan<ref name="WAT" />, morsdoodgedaan<ref name="WAT" /> * '''gedwee''' – hondgedwee<ref name="WAT" /> * '''gedienstig''' – hondgedienstig<ref name="WAT" /> * '''geduldig''' – doodgeduldig <ref name="ReferenceA">Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.68</ref> * '''geel''' – goudgeel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> kerriegeel, borriegeel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /> knalgeel,<ref name="Van Schoor1" /> vlamgeel, kanariegeel,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 44: ''Hy dra 'n skreeulelike pak, 'n'' '''kanariegeel''' ''hemp en 'n grasgroen das''.</ref> mosterdgeel, giggelgeel (skertsend), songeel,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Van Zyl, Wium. 2013. 'Na Doornkraal in die Duivenhoksvallei'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 284: ''Dat die werf'' '''songeel''' ''was met tulpe, van die aandblom in volle geur, skaamrosies wat bloos in die môredou, het ek toe nog nie geweet nie.''</ref> wortelgeel,<ref>Van Rensburg, Frans. 2009. ''Lammervanger''. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 231: ''"Mevrou Santa het besluit dat ons 'n span gaan maak om by die Spar op Warmbad as karwagte diens te doen," sê die vrou met die'' '''wortelgeel''' ''hare aan die oorkant van die staaltafel en vat 'n sluk koffie uit 'n groen blikbeker''.</ref> piesanggeel,<ref>Berg, H. 2007. ''My storie van hoop''. Kaapstad: Lux Verbi, bl. 90: ''Toe ek 16 word, het my pa vir my my eerste motor gekoop. 'n'' '''Piesanggeel''' ''Datsun.''</ref> sonneblomgeel,<ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2005/01/27/VY/03/01.html |title=Maré, Susan. 2005. Sy hart nog sonneblomgeel. ''Volksblad'', 27 Januarie:3 |access-date=20 Februarie 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128154326/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2005/01/27/VY/03/01.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2007/12/20/KV/3/ktbrandrusoord.html |title=''Volksblad''. 2007. Rusoord op Brandfort kry nuwe lapa. 19 Desember:3 |access-date=20 Februarie 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128154410/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2007/12/20/KV/3/ktbrandrusoord.html |url-status=live }}</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=-eRRBAAAQBAJ&pg=PT153&lpg=PT153&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=1VLLxPOOPa&sig=tgtIpfIoSvLrqrSwO5Kl9K34ZOY&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false Van Reenen, Lanie. 2013. ''C'est la vie: van lief en leed en kanse vat''. Kaapstad: Tafelberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011423/https://books.google.co.za/books?id=-eRRBAAAQBAJ&pg=PT153&lpg=PT153&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=1VLLxPOOPa&sig=tgtIpfIoSvLrqrSwO5Kl9K34ZOY&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}: ''Vir my is dit tans die weelde van hierdie lelike klein kamertjie met sy'' '''sonneblomgeel''' ''mure en neonbuisligte, 'n smal nonne-bedjie met 'n sintetiese blou deken, 'n vloer van saamgeperste houtskaafsels, 'n stoel, tafel, yskassie en kookplaat.''</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=Q3ZRBAAAQBAJ&pg=PT14&lpg=PT14&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=40xOCoYSQt&sig=wqbzEmFuD0U0-saEVklgNm5L8EE&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false Kalmer, Harry. 2014. 'n Duisend stories oor Johannesburg: 'n stadsroman. Kaapstad: Queillerie.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Sy dra nie tuitkappies soos die ander vroue in die kamp nie, maar 'n'' '''sonneblomgeel''' ''strooihoed met 'n rooi laproos''.</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=GvBRBAAAQBAJ&pg=PT53&lpg=PT53&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=V-dF-L7-uw&sig=UNLNAdFiw8zq1KGMpi3fyiF-5g0&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false Els, Jeanne. 2011. ''As die stroom jou vat: die raaisel van selfmoord''. Kaapstad: Tafelberg.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305005907/https://books.google.co.za/books?id=GvBRBAAAQBAJ&pg=PT53&lpg=PT53&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=V-dF-L7-uw&sig=UNLNAdFiw8zq1KGMpi3fyiF-5g0&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}: ''In 'n getypoel digby die Kampbaaise strand krys en fladder seemeeue opgewek in die turkoois water. Ek asem die sout van die see in; ruik die klapperolie in die sonbaaiers se rome waar hulle onder'' '''sonneblomgeel''' ''en kersierooi sambrele ontspan.''</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=ZGhRBAAAQBAJ&pg=PT109&lpg=PT109&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=9Vz5BowFZB&sig=gX14XTnCrd-m4JCQfu4c3xRjUA0&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false Van der Vyver, Marita. 2005. ''Bestemmings''. Kaapstad: Tafelberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011907/https://books.google.co.za/books?id=ZGhRBAAAQBAJ&pg=PT109&lpg=PT109&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=9Vz5BowFZB&sig=gX14XTnCrd-m4JCQfu4c3xRjUA0&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}: '' 'n Turkoois T-hemp met 'n string skokpienk koraalkrale om die nek, 'n persbont sarong om haar breë heupe gedrapeer,'' '''sonneblomgeel''' ''plastieksandale aan haar stewige plaasvoete''.</ref> sonskyngeel,<ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 91: ''Terwyl die Alfheimers van die kraanvoëls afklim, sien Henk hulle is almal lank, fris en blond – nes Lyra gesê het, en die'' '''sonskyngeel''' ''klere wat hulle aanhet, skitter met 'n goue gloed wat hulle nog meer indrukwekkend laat lyk.''</ref> bottergeel,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Jansen van Vuuren, L. 2020. ''Amper Frans: 'n lewe van fanfare en faux pas''. Johannesburg: Jonathan Ball Publishers, p. 78: ''Die Creuse spog ook met natuurlike waterbronne en die'' '''bottergeel''' ''kalksteen waarvan die Franse argitektoniese erfenis deurtrek is.''</ref> koringgeel<ref name="Esterhuizen" /> * '''geesdriftig''' – doodgeesdriftig<ref>Bierman, B.E. 1955. ''Boukuns in Suid-Afrika''. Kaapstad: A.A. Balkema, p. 84: ''In Koning Willem se gevolg vaar baie kunstenaars saam, onder hulle Daniel Marot. Oor sy barok raak die Engelse nie te'' '''dood geesdriftig''' ''nie.''</ref> * '''gek''' – stapelgek,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> dolgek<ref name="WAT" /> * '''gelief''' – alomgelief<ref name="Makrogids" /> * '''gelukkig''' – doodgelukkig,<ref name="Potgieter" /><ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 83: ''Shuna lê'' '''doodgelukkig''' ''op haar sy, sodat sy Carolus nog met een poot kan vashou, maar hy probeer nie eens meer om weg te kom nie.''</ref> dolgelukkig, sielsgelukkig,<ref name="Potgieter" /> stralend gelukkig, duifgelukkig<ref name="Kempen" /> * '''gemaklik''' – doodgemaklik<ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 147: ''Hy ry redelik stadig oor die stofpad vol hobbels en klippe en kyk kort-kort om. "Jy moet vashou girl." "Ek is'' '''doodgemaklik'''."</ref> * '''gereed''' – slaggereed * '''gerus''' – houtgerus,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> perdgerus,<ref name="WAT" /><ref name="Potgieter" /> doodgerus,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter">Potgieter, J.S. & Van Rooyen, P.G. 1981. ''Die Suid-Afrikaanse leerlinggids''. Vierde uitgawe. {{ISBN|0-623-01377-0}}. Pretoria: Maskew Miller, bl. 112-117.</ref><ref name="Stadler, L.G 1994" /> houtpopgerus,<ref name="Kempen" /> Engelsgerus<ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2011/12/16/VB/7/taalkruie498.html |title=''Volksblad''. 2011. Taalkruie: Nugter alleen weet. 16 Desember:7 |access-date=19 Februarie 2016 |archive-date= 9 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309124956/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2011/12/16/VB/7/taalkruie498.html |url-status=live }}</ref> * '''gesond''' – blakend gesond, kerngesond,<ref name="Potgieter" /><ref name="ReferenceA" /><ref>Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 59: ''Hy was sowat dertig jaar oud, 'n hakkelaar, maar fris en lewenskragtig, met 'n primitiewe gees, en'' '''kerngesond''' ''en absoluut in sy vasberadenheid.''</ref> oergesond<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 115: ''Ek: Is haar familie nie'' '''oergesonde''' ''mense nie, die langslewendes in alle egverbintenisse, en sy pas vroeg in die dertig? Dit klop nie, mannetjie.''</ref> * '''getroos''' – doodgetroos<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /> * '''getrou''' – lewensgetrou,<ref>Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: ''Dan werk jy terselfdertyd sommer skrywersblok en weerstand teë... en jy skep'' '''lewensgetroue''' ''karakters en jy raak ontslae van die emosies.''</ref> hond(s)getrou<ref name="WAT" /> * '''gevaarlik''' – doodsgevaarlik,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 215: ''Wat nou gaan plaasvind, is eintlik gevaarlik vir almal hier teenwoordig, maar veral vir my vrou. Vir haar is dit'' '''doodsgevaarlik'''.</ref> lewensgevaarlik * '''gevoelig''' – fyngevoelig,<ref>Fourie, Pieter. 2002. ''Ek, Anna van Wyk''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 19: ''STEM: Is dit nie net 'n geval van 'n '' '''fyngevoelige''' ''kind wat 'n insident nie kon verwerk nie?''</ref> teergevoelig * '''gewillig''' – doodgewillig,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> eselsgewillig<ref>[[WAT]] (1970, bl. 601-602): Steeds, volkome, onvoorwaardelik gewillig ''M/d rustige veronderstellings dat hy 'n'' '''eselsgewillige''' ''luisteraar sal wees. C.M. van den Heever''.</ref> * '''gewoon''' – doodgewoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 160: ''"Is dit nie te ver gevoer nie? Miskien het Provoost'' '''doodgewoon''' ''opgestaan omdat hy 'n verdagte geluid gehoor het."''</ref> blootgewoon<ref name="WAT" /> * '''giftig''' – groengiftig<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 390: ''Willem kyk ingedagte na Retief, die naaswenner van Skryf 3000 wat eenkant bly staan, 'n studie in'' '''groengiftige''' ''nydigheid van kop tot tone.''</ref> * '''glad''' – spieëlglad,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> seepglad,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> palingglad,<ref name="Kempen" /> snotglad, botterglad (tong), aalglad, ivoorglad, masjienglad, satynglad,<ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 13 - 14: ''Van die volmaakte ronding van haar hals tot haar'' '''satyngladde''' ''voorkop onder die hooggekartelde pruik is sy asof deur 'n meesterhand geskep.''</ref> roomglad,<ref>Venter, De Waal. 1988. ''Vyffff''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.58: ''Ons styg'' '''roomglad''' ''op en doen ons eerste sprong''.</ref> blinkglad,<ref>Venter, De Waal. 1992. ''Mieg se kort en lang middag''. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 7: ''Hy kyk 'n rukkie aandagtig daarna en vat dan versigtig aan die'' '''blinkgladde''' ''oppervlak van die kleinste enetjie, dan aan 'n ander een en streel lig oor die grote.''</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 89: ''Maak nie saak of jy by 'n mooi rondebors-boeremeisie kuier nie – die'' '''blinkgladde''' ''lyf in die venster, die vloei van ledemate en bewegings, die ritme.''</ref> meerminglad,<ref>Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: ''Seker omdat dit lank gedra sal kan word met al die rek daarin, dink ek, wat klaar my hart verloor het op 'n'' '''meermingladde''' ''silwerblink baaikostuum in die enigste ander behoorlike klerewinkel op die dorp.''</ref> glipglad,<ref>[[Gabeba Baderoon|Baderoon, Gabeba]]. 2009. Swaarverkeer. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 154-155: ''Dis 'n taal waarmee hulle mekaar meet volgens die behendigheid van hande, of die vermoë om 'n vlak'' '''glipglad''' ''te skaaf, die gevoel vir haaksheid en reguit lyne''.</ref> kraakglad, <ref name="WAT" /> skiglad,<ref name="Kruger1977" /> straalglad, <ref name="Kruger1977" /> streelglad<ref name="Kruger1977" /> marmerglad<ref>[[T.J. Haarhoff|Haarhoff, T.J.]] 1925. ''Die Romeinse boer''. Kaapstad: J.L. van Schaik, p. 93: Hieruit kan ons vooraf leer ken die weer van die afwisselende hemel, hieruit die datum van maai en die tyd van saai, en wanneer dit pas om deur die verraderlike '''marmergladde''' see met roeiers te roei, om gewapende vlote van stapel te laat loop, of, op die regte tyd, die pynboom in die bos af te kap.</ref> * '''goed''' – bittergoed, doodgoed<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''goedkoop''' – spotgoedkoop,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodgoedkoop * '''goor''' – hondgoor * '''gou''' – blitsgou<ref name="Kruger1977" /> * '''graag''' – dolgraag,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 223: ''Die ondersoek sit vas en jy weet hoe'' '''dolgraag''' ''ek saam met jou Portugal toe wil gaan.''</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 290: ''Sy wil'' '''dolgraag''' ''saamwerk, maar...''</ref> bittergraag, hartsgraag,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 27: ''Hy sien sy is mooi, sommer baie mooi; mooier as wat sy ma of Ousus was, maar met iets in haar gesig; so asof wat sy'' '''hartsgraag''' ''begeer, haar nie gegun word nie.''</ref> doodgraag,<ref name="Potgieter" /> dubbelgraag<ref>[[WAT]]: ''Hy wou sy kinders'' '''dubbelgraag''' voor sy dood weer sien.</ref> * '''groen''' – [[grasgroen]],<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> lowergroen, [[smaraggroen]],<ref>Preller, Martie. 1994. ''Anderkantland''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl.4: ''Aan die deur is 'n groot, blink klopper in die vorm van 'n padda, 'n padda met helder smaraggroen oë.''</ref> knalgroen, klawergroen,<ref>Louw, A.M. 1999. ''Vos''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 224-225: ''Vos vertoef 'n rukkie by die massagraf... Elkeen om eie rede die'' '''klawergroen''' ''geboorteland verlaat op las van roekelose ou staatsmanne skeepgegaan om in dié wispelturige hoek van die Rôeveld deur Boereskerpskutters afgemaai te word.''</ref> nylgroen,<ref>De Lange, Johann. 2008. Correspondences. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.938: ''van sy welige krag is weinig oor: / uitgekalf, flanke modderdik gestol, / die blinkvet rug in dongas uitgehol, / het tyd, langsaam in 'n delta verstrik, / die '''nylgroen''' oë moerassig toegeslik.''</ref> knarsgroen, brommergroen (''van jaloesie''),<ref>Hambidge, Joan. [http://www.litnet.co.za/Article/n-belydenis-van-n-geskryfde-joan-hambidge 'n ''Belydenis van 'n geskryfde: Joan Hambidge''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140901141003/http://litnet.co.za/Article/n-belydenis-van-n-geskryfde-joan-hambidge |date= 1 September 2014 }} (''LitNET'') : ''Die roman beslaan 244 bladsye, is uitgegee deur Tafelberg en gaan alle gefrustreerde joernaliste wat nog altyd ’n roman oor Naspers wou skryf,'' '''brommergroen van jaloesie''' ''maak.''</ref><ref>Hambidge, Joan. 1990. [http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1990/08/16/5/17.html ''Prys vir slegste Afrikaanse digbundel''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128154331/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1990/08/16/5/17.html |date=28 November 2015 }} (''Beeld''): ''Dié vers se onsubtiele beeld en toepassing word so grotesk uitgevoer dat 'n mens dit nie kan vergeet nie en die wyse waarop die natuur in seksuele beelde beskryf word, sou De Sade'' '''brommergroen van jaloesie''' ''gehad het.''</ref> varsgroen,<ref>Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: ''Pleks van: "Die skurwe deur is groen", sê eerder: "Die deur is grof onder haar punte en'' '''varsgroen''', ''asof dit so pas geverf is." ''</ref> soelgroen,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 8: ''Soms gly hy wel sy ooglede boontoe, en die blik op dit wat Pa se oë geword het, voorheen'' '''soelgroen''' ''en indrukwekkend, laat Mattheüs omtrent wegkwyn al het hy hulle hoeveel maal al so gesien.''</ref> [[bottelgroen]]<ref name="Esterhuizen" /><ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 124: ''Hy hang nog 'n rukkie op sy fiets daar rond, die sigaret gebêre in die bosak van sy'' '''bottelgroen''' ''uniform.''</ref>, olyfgroen,<ref name="Esterhuizen" /> banknootgroen<ref name="Esterhuizen" /> * '''groot''' – reusegroot,<ref name="Esterhuizen" /> tamaaigroot, lewensgroot<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''grou''' – asgrou,<ref name="Kempen" /> loodgrou, vaalgrou<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 142: ''Toe die '''vaalgrou''' as nog louwarm smeul en mens die aarde se powere geraamte sonder die Josefskleed van plante uitgestrek kon sien lê, het die oorlewende skilpaaie wanhopig heen en weer gedwaal op soek na 'n groenigheidjie, na 'n bekkievol dou in lowerkoelte.''</ref> * '''grys''' – asgrys,<ref name="Potgieter" /> loodgrys,<ref>Venter, De Waal. 1992. ''Mieg se kort en lang middag''. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. bl. 41: ''Sy wys oor die water en dan sien hy die swart driehoekvorms van haaivinne in die '''loodgrys''' water, voor dit agter 'n golf verdwyn.''</ref><ref>Venter, P. 1994. Wie is Agatha Christie? In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 188: ''Mevrou Linde en Botha het laatmiddag opgedaag in die oorlede juffrou Le Clus se'' '''loodgrys''' ''Mercedes 500 SEC, bestuur deur Cyril Plaatjies.''</ref> * '''haastig''' – dolhaastig<ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> doodhaastig<ref name="Esterhuizen" /><ref>[https://www.dbnl.org/tekst/mell003bart01_01/mell003bart01_01_0002.php Van Melle, J. 1936. ''Bart Nel, die opstandeling''. Amsterdam: Wereldbibliotheek N.V.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210711140931/https://www.dbnl.org/tekst/mell003bart01_01/mell003bart01_01_0002.php |date=11 Julie 2021 }} bl. 144: ''Maar jy kan maar voor my ingaan as jy besigheid het, ek is nie so'' '''doodhaastig''' ''nie''.</ref> * '''hard''' – kliphard,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> ysterhard, keihard, keisteenhard,<ref name="Potgieter" /> klipsteenhard,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> klipsteenkalbashard, skreeuhard, staalhard,<ref name="Potgieter" /> steenhard, spykerhard, kwashard,<ref>De Lange, Johann. 2008. Alpebok. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.940-941: ''die klipram las / sy kloutjie voeg- / vas in 'n klip- / lys in hy knak / sy knie en / hys hom rats / die saagtand-/ kransrif uit - / teen sy kop / perfekte frats'' '''kwas- / hard''' ''soos skroef- / draad gedraai / lê die groewe / van die nautilus / en onder hoewe / kletter oerklip / van 'n baai''</ref> rotshard,<ref>Venter, De Waal. 1984. ''Die vyf-millimeter-avontuur''. Kaapstad: Human & Rousseau. Bl.86: ''Uit hierdie kol wat'' '''rotshard''' ''aan die plastiek van die pyp vassit, groei die tou waarmee hulle opgeklim het.''</ref> skokhard (klank),<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 88: ''Die knal suig alle ander klanke in die vertrek op. Maar dis'' '''skokhard''' ''en sekuur.''</ref> houthard,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 82: ''Sy gaan sit op 'n bankie. Dis'' '''houthard''' ''en regop te midde van 'n landskap waarin sap op- en uitstoot''.</ref> olienhouthard,<ref>Van Zyl, Wium. 2013. 'Na Doornkraal in die Duivenhoksvallei'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 285: ''Húl oom, die'' '''olienhoutharde''' ''patriarg oom Kallie Crous aan wie ons menige Sondagmiddag-besoek gebring het, het daarteenoor gesorg dat King George en sy gekroonde gemalin in vergulde rame sy en die einste tant Mêggie van die koperpennie ('n suster van my Ouma van Zyl) se klein voorhuis domineer.''</ref> harshard,<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 351: ''Die saak word hier ietwat uitvoeriger gestel – daar word melding gemaak van die bloedvergiftiging, die koors en die pyn en ook die uiteindelike'' '''harsharde''' ''krom vinger.''</ref> beenhard,<ref name="WAT" /> kraakhard,<ref name="WAT" /> diamanthard<ref name="Kruger1977" /> * '''heet''' – brandheet, snikheet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> stikheet, smoorheet<ref name="Esterhuizen" />, bloedheet, brandendheet<ref name="WAT" /> * '''helder''' – glashelder,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 59: ''Die beeld op Lucas se ma se tabletrekenaar is'' '''glashelder'''.</ref> klokhelder,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 204: ''Haar lag is'' '''klokhelder'''.</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 228: '' 'n Skeurgeluid – oorverdowend, soos uitgerekte donderweer – en dan is die nag se geluide terug,'' '''klokhelder.'''</ref> kristalhelder,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> jenewerhelder, knalhelder, silwerhelder, skelhelder, stroophelder,<ref>De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: ''1 / Die dag krimp. Die klok lui'' '''stroophelder'''.</ref> skreeuhelder (kleure), sonhelder,<ref>Bredenhann, Douwleen. 2013. 'Bessiengstraat se deurkosyn'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 40: ''So vou die Dakota se deur toe in 1964 'n landskap op Windhoek se lughawe oop wat so'' '''sonhelder''' ''is dat mens jou oë daarteen moes knip.''</ref> yshelder,<ref>Jurgens, R.B. 2009. Moet dit nie tuis probeer nie! In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 229: ''Dit was 'n verloëning van al daardie wintertonele van die ou meesters waarin dit lyk asof dit 'n nasie is hierdie wat werklik verlief is op noorderweer, op daardie'' '''yshelder''' ''dae wanneer die lug blou is en die wind stil, en dit 'n ieder se instink is om in Friesland te gaan ysskaats''.</ref> brandhelder,<ref>[https://books.google.co.za/books?id=OItRBAAAQBAJ&pg=PT127&lpg=PT127&dq=%22brandhelder%22&source=bl&ots=5TP6IJLO2l&sig=wBjAB3GlDJt9UcLL_de1snQS2p4&hl=af&sa=X&ei=k5KSVJvGIJDvaJnwgZAF&redir_esc=y#v=onepage&q=%22brandhelder%22&f=false Eloff, K. 2010. ''Stiletto: my lewe in die seksbedryf''. Kaapstad: Tafelberg.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010027/https://books.google.co.za/books?id=OItRBAAAQBAJ&pg=PT127&lpg=PT127&dq=%22brandhelder%22&source=bl&ots=5TP6IJLO2l&sig=wBjAB3GlDJt9UcLL_de1snQS2p4&hl=af&sa=X&ei=k5KSVJvGIJDvaJnwgZAF&redir_esc=y#v=onepage&q=%22brandhelder%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}: ''Na al my woede, die'' '''brandhelder''' ''haat, die ontsettende teleurstelling en die brutale misbruik, het ék verlief geraak''.</ref> waterhelder<ref>[https://wikisource.org/wiki/Die_Afrikaanse_gedagte/Kwasstrepe C.M. van den Heever: ''Die Afrikaanse gedagte''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160221174622/https://wikisource.org/wiki/Die_Afrikaanse_gedagte/Kwasstrepe |date=21 Februarie 2016 }} ''As ons Mocke se gedigte sorgvuldig lees dan is dit duidelik dat hy nog van die woordskuim moet afroom as hy sy siening'' '''waterhelder''' ''vir ons wil maak.''</ref> * '''honger''' – hondshonger, doodhonger,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 67: ''Skielik onthou hulle dat hulle'' '''doodhonger''' ''is.''</ref> skreeuhonger, wolfshonger, bloedhonger<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 52: ''Maar hy kom telkens terug; tuur dan na sy prooi met'' '''bloedhonger''' ''oë.''</ref> * '''hoog''' – hemelhoog,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 14: ''"Sonder twyfel. 'n Huis deur ons voorouers gebou is meer solied as vandag s'n. Ligmaar die dak."'' '''Hemelhoog'''.</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 180: ''In die doeanepakhuis lê honderde kiste sterk drank'' '''hemelhoog''' ''opgestapel.''</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 281: ''"Werkloses, mans wat gebuk gaan onder die las van onbetaalbare onderhoudskostes, gesinne met'' '''hemelhoë''' ''skuld, studente sonder beurse en ongetroude vroue," sê hy kopskuddend.''</ref> bergehoog/bergenshoog/berghoog/berghoë<ref name="WAT" /><ref name="Kempen" /><ref>Rabie, J. 1985. Suid-Afrika in Europa. In: Rabie, J. 1989. ''Buidel''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 21: ''Toe ons sê: "Ja, ons ken hom ook," het ons'' '''berghoog''' ''in aansien by hom gestyg.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 145: ''Sommer baie dae is die see so stormagtig afstootlik, met'' '''berghoë''' branders wat neerdonder in vuilgeel skifsels van geweld, dat 'n mens dit nie naby waag nie.''</ref> toringhoog,<ref name="Kempen" /><ref name="Potgieter" /> helhoog (in spreektaal gebruik), sterhoog<ref>Haarhoff, T.J. 1931. ''Die Klassieke in Suid-Afrika''. Pretoria: J.L. van Schaik: ''Die lewe wat so vol van moontlikheid Vir inspirasie vatbaar, '''ster-hoog''' ''styg,''</ref> * '''jammer''' – doodjammer<ref name="Esterhuizen" /> * '''jong''' (attributief)/ '''jonk''' (predikatief) – bloedjonk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 223: ''Jy's nog'' '''bloedjonk,''' ''Zuayne.''</ref> piepjonk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> stralend-jong<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 26: ''Ek onthou hoe verontwaardig ek toe gedink het: hoe durf mislike lae-orde ou bosluisies 'n sterke'' '''stralend-jonge''' ''dier soos Skilo dood toe wil sleep.''</ref> * '''kaal''' – poedelkaal,<ref name="Van Schoor1" /> poedelnakendkaal<ref>Smit, Bartho. 2008. ''Die Keiser''. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.3: ''KULTUUR: Dis juis ons grootste bedreiging – die hitte. As ons eers aan die hitte begin toegee en maar ons klere begin afgooi, dan staan ons netnou'' '''poedelnakendkaal''' ''voor die wêreld – soos ons Majesteit se vader – en waar's ons beskawing dán?''</ref> (kyk ook na '''naak'''), winterkaal (landskap, tuin),<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 37: ''Dis of die sukkelende struike, tegelyk'' '''winterkaal''' ''en verwaarloos, die brandsiek perkie en al die ander rypgestroopte bome ineens uitbars in oordadige bloei.''</ref> rotkaal<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 48: ''"Hulle het dit teruggeneem vir skuld!" sê sy uitdagend. "S-k-u-l-d, skuld! Want G.T. kon nie betaal nie. G.T. is'' '''rotkaal.'''</ref> * '''kak''' – hondkak (plat){{feit}} * '''kalm''' – doodkalm<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Aspe, Pieter. 2011. ''Die Midasmoorde'' (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA-Uitgewers. Bl. 52: ''Dit gebeur selde dat julle 'n moordsaak kry en jy sê'' '''doodkalm''' '':'' ''uitstekend.''</ref> * '''kil''' – yskil,<ref>Haarhoff, T.J. 1935. Die storie van Orpheus en Eurydice. In: ''Die kortverhaal van die Grieke en Romeine.'' Pretoria: J.H. de Bussy. p.82: ''Sewe maande lank, sewe lang maande, so vertel hulle, bekla hy sy lot onder 'n stygende rots by die water van die eensame Strymon en ontvou sy verhaal onder die'' '''yskil''' ''sterre: tiere streel hy met sy lied, en eikebome volg agter hom aan.''</ref> doodkil<ref>Haarhoff, T.J. 1935. Die storie van Orpheus en Eurydice. In: ''Die kortverhaal van die Grieke en Romeine.'' Pretoria: J.H. de Bussy. p.83: ''Selfs toe die Hebrus, sy vader se rivier, die kop, afgeskeur van die marmerwit liggaam, in sy stroom voortrol, selfs toe het die blote stem en die'' '''doodkille''' ''tong met wegvlugtende asem uitgeroep: „Eurydice, helaas ! ongelukkige Eurydice !"''</ref> * '''klaar''' (duidelik) – klinkklaar<ref name="Van Schoor1" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 92: ''Hy hardloop, druk verby die troepe, verby Duart met die frons op sy voorkop, Olive met haar hande voor haar geskokte mond, Ayanda en haar ma wat mekaar vashou asof hulle mekaar nooit weer gaan sien as hulle laat los nie, Brandon wat senuweeagtig prewel, sy oë dobberend in hulle kasse omdat die'' '''klinkklare''' ''antwoorde op die aand se gebeure nie in duidelike swart en wit hulself wil kom aanbied nie''.</ref> * '''klam''' – slymklam<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 121: ''Al dié spore, merke, tekens van'' '''slymklam''' ''lewe op hierdie dorre hoogtes onder die son, slingerend, kurwend oor sandriffels wat self volgens kontoere golf, getuig van die anargistiese rigtingsoeking van lewense wesens.''</ref> * '''klein''' – piepklein,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Van Schoor1" /> muisklein, voëltjieklein,<ref>Hambidge, Joan. 2008. Uit: My ou Dad, 'n reeks. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.1003: ''Sy's'' '''voëltjieklein''' '', / broos soos 'n eierdop / rats soos 'n raaf / skraal soos 'n tinktinkie...''</ref> varkklein (oë),<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 120: ''Die oë is'' '''varkklein''' ''gedruk deur bollende wange.''</ref> speldklein<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 240: ''...Jack'' '''speldklein''' ''aanwesig...''</ref> * '''knies''' - doodknies<ref name="Esterhuizen" /> * '''koel''' – komkommerkoel,<ref name="Potgieter" /> doodkoel<ref name="ReferenceB">Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.69</ref> * '''kook''' – doodkook<ref name="Esterhuizen" /> * '''koppig''' – vrekkoppig<ref name="Potgieter" /> * '''koud''' – yskoud,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 178: ''Melchior Muys is 'n gesette man met'' '''yskoue''' ''slangoë.''</ref> piskoud (plat), bibberkoud, klipkoud, rilkoud,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagplek. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 94: '' 'n'' '''Rilkoue''' ''windvlaag waai die reën soos ysprikke teen sy gesig aan''.</ref> vars-koud,<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 12: ''Buite is dit nog'' '''vars-koud''', ''skemer en verlate by die gholfbaan.''</ref> doodkoud,<ref name="Potgieter" /> kraakkoud, <ref name="WAT" /> vrieskoud, <ref name="Kruger1977" /> ritteltitkoud, <ref>Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 179: ''Voor Checkers staan 'n paar kindertjies. Dis'' '''ritteltitkoud'''.</ref> klappertandkoud<ref>Van Reenen, L. 2019 (2013) ''C'est la vie: van lief en leed en kanse vat''. Kaapstad: E&W Publishing, p. 226: ''Toe ek naderhand'' '''klappertandkoud''' ''is van die ronddwaal in die gebou, maak ek vir my 'n dubbele espresso onder in die klein ontbytkombuisie sodat ek kan ontdooi; toe met die trap op na my "huis" bo in die dak, waar dit lekker warm is.''</ref> * '''krom''' – hoepelkrom<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''kwaad''' – smoorkwaad,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodkwaad,<ref name="Makrogids" /> booskwaad,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Geyer, A.L. 1969. ''Vier jaar in Highveld''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl. 80: ''So het Anna en ek op 'n slag by 'n onthaal in die paleis aanskou hoe hy [George VI], klaarblyklik'' '''booskwaad''', ''die arme Lord Clarendon, sy Lord Chamberlain, kwaai invlieg terwyl die Koningin intussen alleen met gaste, wat voorgestel word, gesels asof niks op aarde verkeerd is nie.''</ref> rasend kwaad,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 53: ''Die man is'' '''rasend kwaad.'''</ref> rooikwaad,<ref>Rabie, J.S. 2004. Plek vir een. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 67: ''Die kondukteur se'' '''rooikwaad''' ''gesig ruk na ander gesigte agter hom, soek in wilde handhawing na die ware burger gereed om sy plig te doen''.</ref> siedend kwaad<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 383: ''Arnan is'' '''siedend kwaad''', ''ook vir homself: hy moes lankal begin vrae vra het.''</ref>, blindkwaad * '''laag''' – hondlaag (gemeen)<ref>[[WAT]]: ''Dié'' '''hondlae''' ''vent'' ([[C.M. van den Heever]]).</ref> * '''lag''' – doodlag<ref name="Esterhuizen" /> * '''lam''' – boeglam,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodlam<ref>[https://docplayer.net/storage/72/66533043/1534498884/Yv8Q-UllIFer0NyEJHm9uQ/66533043.pdf Bauling, F. E. & Jooste, J. M. 1921. ''Practical text book of the Afrikaans language for English students. Part 1.'' Pretoria: J.L. Van Schaik]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, p. 102: ''Die arme man skrik hom'' '''doodlam''' ''en moes teen 'n boom leun om nie om te val nie''.</ref> * '''lang''' – ellelang<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Barnard, Chris. 2009. In die straat van die kat wat visvang. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 65:''Sy weet presies wanneer jy gebore is, hoekom jy in Parys is, wat jou beroep is of was, en waar jy oral rondgeswerf het. Hoe weet sy dit? Omdat jy, wanneer jy die eerste dag by haar hotel instap en blyplek vra, al dié besonderhede en nog meer op 'n'' '''ellelange''' ''vorm moet invul''.</ref> * '''lank''' – lewenslank, doodlank<ref name="WAT" /> * '''leeg''' – dolleeg,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> botleeg,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> dopleeg<ref name="WAT" /> * '''lekker''' – smullekker,<ref name="Makrogids" /><ref name="Kruger1977" /> watertandlekker<ref name="Steynberg" /><ref name="Kruger1977" />, vreklekker, vingerleklekker, doodlekker,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kraaklekker<ref>Op Weetbix-kartondoos: ''Gebruik koue melk vir 'n'' '''kraaklekker''' ''somerontbyt''.</ref> * '''lelik''' – skreeulelik,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> skreelelik, skulelik, hondlelik,<ref name="WAT" /> foeilelik,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> blêrlelik, vreklelik,<ref name="ReferenceB" /> rondomlelik<ref name="WAT" /> * '''lewendig''' – springlewendig<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 217: ''Sy naam is Wouter van der Walt en hy sê Mercia Hayward was'' '''springlewendig''' ''en gesond toe sy die aand van 17 Junie vertrek het.''</ref> * '''lig''' – veerlig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 84: ''Lucas maak soos die Sterreloper vra en dadelik voel dit of hy'' '''veerlig''' ''opstyg.''</ref> vlinderlig, strooilig''te'' (''vermaak''), helderlig,<ref name="Van Schoor1" /> klaarlig, veertjielig,<ref>Van Nierop, Leon. 2004. ''Die nagreisiger''. Swellendam: Hartbees Uitgewers. bl. 151: ''Sonder dat sy dit so beplan het, selfs sonder dat dit ooit in haar gedagtes opgekom het, buk sy vooroor en soen hom sag,'' '''veertjielig''' ''op sy lippe.''</ref> donslig<ref name="Rabie, J 1982" /> luglig<ref name="Kruger1977" /> * '''logies''' – doodlogies<ref>Eksteen, L. 1984. '' 'n Beeld van Afrikaanse woorde: kort stukke oor die woordeskat uit die radiorubriek 'Weeklikse Woordeboek' ''. Kaapstad: Akademica, bl. 58: ''Want by nadere ondersoek is baie van die sogenaamde onlogiese maniere van uitdrukking in 'n taal tog op die ou end'' '''doodlogies''', ''d.w.s. dit klop in alle onderdele, en dit druk uit wat die spreker wil sê.''</ref> * '''lui''' – doodlui, aartslui,<ref name="Potgieter" /> sleglui,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 263: ''Hy is'' '''sleglui''', ''hy voel goed...''</ref> donkielui,<ref>[http://lexikos.journals.ac.za/pub/article/download/1035/551 ''Lexikos''(6):243] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151027143247/http://lexikos.journals.ac.za/pub/article/download/1035/551 |date=27 Oktober 2015 }}: ''Slotkomponent van byv. komposita waarin -lui in betekenis parallel is aan lui (1LUI), by. aartslui,'' '''donkielui''', ''vreklui''.</ref> vreklui<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" />, katlui<ref>Hoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. ''Bevange: Speur- en misdaadstories.'' Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 31: ''Die ooglede wat'' '''katlui''' ''afsak oor die pupille en die indruk skep dat hulle jou onbeskaamd afloer!''</ref> * '''luiters''' – doodluiters,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Fourie, Pieter. 2002. ''Ek, Anna van Wyk''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 92: ''Dit het gebeur, presies só gebeur.'' '''Doodluiters''' ''asof daar gepraat word oor die weer of die dag se gebeure in die wingerd.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl.31: ''Die vabondjie sit haar'' '''doodluiters''' ''en lek, maar haar oë loer tog skelm.''</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 94: ''"Vir wie wag jy?" vra hy'' '''doodluiters'''.</ref><ref>Sadie, J. 1979. ''Terra Piering 1''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 35: '' 'As mens nie sterk is nie, moet jy slim wees,' sê Albert'' '''doodluiters'''.</ref> doodleuters<ref name="Stadler, L.G 1994" /> * '''lus''' – doodlus<ref>Sadie, J. 1979. ''Terra Piering 1''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 60: '' 'Julle is seker'' '''doodlus''' ''vir 'n ordentlike bord kos, of hoe?' ''</ref> * '''maer''' – brandmaer,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> biltongmaer (informeel), doodmaer, plankmaer, seningmaer, vrekmaer,<ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 24-25: ''Ek het eers ses osse ingespan, en toe twaalf, en toe agtien. En ook geen'' '''vrekmaeres''' ''of stokoues nie, nog minder kalwers.''</ref> riemmaer,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 87: ''Tussen Rooioog van Stade en sy'' '''riemmaer''' ''vrou het hulle nog 'n kind gemaak wat die droë vlaktes kon uitkoggel''.</ref> broodmaer, houtmaer<ref name="WAT" />, graatmaer<ref>Antonissen, R. 1966. ''Spitsberaad: Kroniek van die Afrikaanse Lettere 1961-1965''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 2: ''Goeie styl is altyd "ryk" styl, ook wanneer dit, in funksie van dit wat gesê moet word,'' '''graat-maer''' ''is of kaal tot op die been.''</ref> * '''mak''' – hondmak,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 195: ''Kriek is'' '''hondmak''', ''sag in die bek en uiters hanteerbaar.''</ref> skaapmak,<ref>Soos verskyn op bl. 75 van '' 'n Annerster soort'', Thijs Nel, 1997: ''Die vis is '' '''skaapmak.''' ''</ref> doodmak<ref name="Potgieter" /><ref name="ReferenceB" />, doodmak<ref name="Esterhuizen" /> * '''maklik''' – doodmaklik,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 288: ''Jy was die eerste meisie wat die pad'' '''doodmaklik''' ''deur die doolhof kon kry''.</ref> spotmaklik, hondmaklik<ref>[http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2012/03/23/LB/56/01.html Groenewald, A. 2012. Baba-bakkie praktiese werkesel. ''Landbouweekblad'', 23 Maart:56] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225162508/http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2012/03/23/LB/56/01.html |date=25 Desember 2016 }} :''Sodra die gedagte aan die linkerstuur nie meer so vreeslik pla nie, is dit eintlik'' '''hondmaklik''' ''om die 800D te bestuur''.</ref> * '''mal''' – stapelmal,<ref name="Kruger1977" /> aapmal,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 112: ''"A, flip," sug Duart. "Dan is hy nog crazy ook. Net wat ons nodig het – 'n'' '''aapmal''' ''alien!"''</ref><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 113: ''"'' '''Aapmal''', ''ek het julle gesê," fluister Duart vir Lucas agter sy bakhand.''</ref> stapelmal<ref name="Potgieter" /> * '''min''' – bloedmin,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977">{{Cite web |url=https://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/23741/thesis_kruger_Pieter_Andries.pdf;jsessionid=64B7404D10E1B721F7E2476366991E14?sequence=1 |title=Kruger, P.A. 1977. Die graderingsbeginsel by die adjektief in Afrikaans. D.Litt. et Phill.-proefskrif. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. bl. 152 tot 159. |access-date=28 November 2021 |archive-date=17 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102210/https://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/23741/thesis_kruger_Pieter_Andries.pdf;jsessionid=64B7404D10E1B721F7E2476366991E14?sequence=1 |url-status=live }}</ref> broodmin<ref name="Potgieter" /> * '''mislik''' – kotsmislik (plat) * '''modern''' – kraakmodern,<ref name="WAT" /> Piet Modrian-modern<ref>Botha, L. 2015. ''[[Wonderboom (roman)]]''. Kaapstad:Queillerie, p. 218: ''Die gebou was'' '''Piet Mondrian-modern''' – ''wild vir Pretoria in 1973 – en haar oom het skilpaaie aangehou sodat sy pasiënte hulle deur die kykvensters kon dophou.''</ref> * '''moeg''' – doodmoeg,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 89: ''Net soos plaaslike mense in toeristelande soos Griekeland is ons plaaslike Onrusters'' '''doodmoeg''' ''na die somervakansie, en vat dit 'n week of twee om uit te rus en weer mens te word.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 10: ''Glimlag hulle nog vir die skrywer met grondnaels en eelte, vertel ek hulle in my beroep word mens se oë'' '''doodmoeg''' ''van biljoene eenselwige lettertjies''.</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 205: ''Gisteraand was sy'' '''doodmoeg''' ''toe sy eenuur bed toe kom.''</ref> sterwensmoeg, lewensmoeg,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 124: ''Hy is moeg...'' '''lewensmoeg.'''</ref> hondmoeg,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 129: ''Dit is laatmiddag toe hy uiteindelik'' '''hondmoeg''' ''in die skraal skadu van die bome met die yl blaarbedekking neersak.''</ref> stokmoeg<ref name="Potgieter" /> * '''moeilik''' – doodmoeilik, hondmoeilik, vrekmoeilik,<ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html Anime-fantasie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153353/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html |date=28 November 2015 }} ''Dié kunsvorm is streng gesensor in die jare tagtig van die vorige met die gevolg dat dit deesdae'' '''vrekmoeilik''' ''- en vrekduur – is om anime van goeie gehalte in die hande te kry.''</ref> mensmoeilik<ref name="WAT" /> * '''mooi''' – beeldmooi,<ref name="Potgieter" /> popmooi,<ref name="Potgieter" /> prentjiemooi, wondermooi,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> blinkmooi, droommooi,<ref>Viljoen, F. 2020. ''Wêreld van Wolwe: Eerste bloed''. Pretoria: LAPA, bl. 51: ''Alles lyk betowerend mooi.'' '''Droommooi.''' ''Dis seker hoekom hulle die plek "Droombos" noem, dink Joshua''.</ref> glansmooi,<ref name="Kruger1977" /> hoendervleismooi, hoendervelmooi, feetjiemooi, poskaartmooi, sprokiesmooi<ref>Viljoen, F. 2022. ''Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag''. Pretoria: LAPA, bl. 228: ''En op 'n'' '''sprokiesmooi''' ''somersdag het Joshua 'n driehoekige hangertjie in die bos gevind.''</ref>, vrekmooi, reënboogmooi,<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 341: ''Maar woorde is bedrieglik: woorde wat'' '''reënboogmooi''' ''is, is nie altyd waar nie, en net soveel sieninge van 'n saak as wat daar is (wat elkeen tog 'n element van waarheid bevat), net soveel woorde is daar om daardie saak mee te beskryf.''</ref> skittermooi<ref>Botha, L. 2015. ''Wonderboom: roman''. Kaapstad: Queillerie, bl. 114-115: ''Dus sit ek hier om vieruur in die oggend wanneer mens op jou reinste is, behalwe hierdie keer staar ek nie na die skerm nie maar vertoef verontrus oor die swembad, gedagtig aan die behoeftigheid van die dag, die volslae en onbeperkte uitlewering van die mens wat niks het nie, en net daaragter – die'' '''skittermooi''' ''berg binne bereik: 'n ander wêreld.''</ref> * '''naak (nakend)''' – poedelnaak (-nakend),<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 145: ''Provoost lê op sy rug. Hy is'' '''poedelnakend'''. ''In sy mond is daar 'n prop.''</ref> spiernaak,<ref name="Potgieter" /> splinternakend,<ref name="Esterhuizen" /> moedernaak, spleinakend,<ref name="Esterhuizen" /> * '''naby''' – doodnaby<ref name="gedig: leksikografie – Daniel Hugo">[http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2009/12/28/SK/9/BB%20gedig%20daniel%20h.html gedig: leksikografie – Daniel Hugo]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''nat''' – papnat,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> sopnat,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 81: ''My klere was vol bloed en'' '''sopnat'''.</ref> waternat,<ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 141: ''Om halfvier het hy'' '''waternat''' ''van die sweet wakker geskrik.''</ref> papwaternat,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 18: ''Gans te laat'', '''papwaternat'''-''tevergeefs''.</ref> papsopnat, sopwaternat,<ref name="Makrogids" /> druipnat,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> kletsnat,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 18: ''Ons storm rond om ons meubels op die stoep – die enigste halfdroë plek – uitgesleep te kry, en my'' '''kletsnat''' ''boekrakke enigsins teen die ergste vloede te beskerm.''</ref> sweetnat,<ref>Steyn, Ilse. 1998. ''Liefde in die ruimte''. Pretoria: J.P. van der Walt en Seun. Bl. 119: ''Sy klap liggies teen sy'' '''sweetnat''' ''wang''.</ref> brandernat,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 61: ''Toe die vrou van die stalle die twee perde na die vakansiehuis toe bring, is Lucas se handpalms al'' '''brandernat''' ''gesweet.''</ref> blinknat,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 136: ''Hy sien die water net roer en wanneer hy mooi kyk, die'' '''blinknat''' ''lyf''.</ref> watersopnat,<ref name="Potgieter" /> katnat,<ref name="Potgieter" /> deurnat<ref name="Potgieter" /> * '''natuurlik''' – doodnatuurlik<ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 258-259: ''Aerts staan op en loop'' '''doodnatuurlik''' ''na die naaste telefoonhokkie.''</ref><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 180: ''Dit is 'n'' '''doodnatuurlike''', ''spontane ding dat sy arms vir haar oopgaan; sy in sy omhelsing stap.''</ref> * '''netjies''' – kraaknetjies<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 64: ''Sy het sy huishouding goed behartig, bekwaam en sorgsaam, sy klere selfs gereeld geborsel en gepars sodat hy altyd'' '''kraaknetjies''' ''kantoor toe kon gaan.''</ref> * '''nodig''' – broodnodig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 283: '''Broodnodige''' ''proviand, toerusting en wapentuig is ook agtergelaat in die proses.''</ref> hoognodig<ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 373: ''Dat daar by homself reeds so 'n'' '''hoognodige''' ''besef van sy toestand ontstaan het kan ek geen tekens van bespeur nie.''</ref> * '''nood''' – doodsnood<ref name="Esterhuizen" /> * '''noodsaaklik''' – lewensnoodsaaklik<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 276: ''Dit kom omdat hy doelbewus afgesien het van die donkergrys pakke wat sy kollegas onontbeerlik ag vir die o so'' '''lewensnoodsaaklike''' ''voorkoms.''</ref> * '''normaal''' – doodnormaal<ref name="Potgieter" /> * '''nugter''' – doodnugter,<ref name="WAT" /><ref name="Potgieter" /> bloednugter,<ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 285: ''"Skaars 'n uur later bel Brys my. Hy het senuagtig geklink, maar ek het die indruk gekry dat hy'' '''bloednugter''' ''is."''</ref> spooknugter<ref>[http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2003/05/18/18/4.html Die skildery op Riaan se solder] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309124849/http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2003/05/18/18/4.html |date= 9 Maart 2016 }}: ''Landuit is hy wel, daarvan kan ek getuig, want die laaste keer wat ek hom gesien het, was in 'n woonwapark in Windhoek, maar glo my, hy was'' '''spooknugter.'''</ref><ref>[http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2005/10/15/DB/6/vak15.html Die eiervraag en openbare vervoer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309124914/http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2005/10/15/DB/6/vak15.html |date= 9 Maart 2016 }}: ''En teen daai tyd kan die'' '''spooknugter''' ''lede van die gemeenskap kos maak en na 7de Laan kyk.''</ref> * '''nuttig''' - doodnuttig<ref>[[Rob Antonissen|Antonissen, R]]. 1966. ''Spitsberaad''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 212: ''Vir die res is hierdie kiem steriel: 'n volkome onvrugbare mengsel van moderndoenery en onbelangrike mededelings oor die biofisiese en biopsigiese toestand van ene p. de w.v. (wat my onbekend, waarskynlik 'n'' '''doodnuttige''' ''burger en miskien selfs 'n digter is; wat gans in staat is om simpele sin te praat, al spreek hy ook graag berekende wartaal en bestudeerde gestamel; vir wie ek, ook sonder digterlike bewyse, op sy woord wil glo dat Frans, Duits en Latyn soet of suur op sy tong, glad of etterig in sy skedel lê; wat, na onse Blum, sy dit met ietwat minder welslae, die ongeseglike Afrikaanse woord binnestebuite durf keer, op sy kop sit, uithol en weer opvul om hom die onsegbare dinge van die hart en die laer sintuie te laat sê.'')</ref> * '''nuuskierig''' – doodnuuskierig,<ref>Van der Berg, Willem. 1953. ''Reisigers na nêrens''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, bl. 19: '',,Vertel verder," sê Julia, ,,ons is mos nou aan die skinder en ek is'' '''doodnuuskierig'''.</ref> aartsnuuskierig <ref>Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: '' 'n Eekhoring sal byvoorbeeld dalk nie op 'n bedjie slaap en saans slaaptydstories hoor nie, maar hy mag'' '''aartsnuuskierig''' ''wees.''</ref> * '''nuut''' – splinternuut,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> spiksplinternuut,<ref name="Potgieter" /> winkelnuut, kraaknuut,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Soos verskyn op bl. 99 van ''My Kubaan'', Etienne van Heerden, 1983:''Geel soos van 'n eiland, vreemd met die fyn neusvleuels en die sensuele neusvleuels het hy uit die skaduwee gestap 'n plas son binne, sy roomkleurige uniform'' '''kraaknuut''' ''en hiperkorrek aan sy lyf.''</ref><ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 358-359: ''Die reën van die vorige nag het alles weer vars en geurig gemaak, skoongewas en'' '''kraaknuut''', ''asof daar oornag 'n totale herlewing was op Terraduo.''</ref> blinknuut,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. 'Ek onthou'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 294: ''Ek onthou 'n kamer met 'n'' '''blinknuwe''' ''fiets langs die bed, die nuuskierige bure wat by die draad staan en lag terwyl ek vallend leer fietsry.''</ref> gloednuut, vonkelnuut,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> pronknuwe, skelnuut,<ref>Bloemhof, François. 1991. ''[[Die nag het net een oog]]''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. Bl. 34: ''Sy het skynbaar nou eers agtergekom dat daar klandisie is, of miskien ook nie, want die naels wat die spyskaarte – met 'n rooi-en-wit geruite patroon... - voor hulle neersit, glim van 'n'' '''skelnuwe''' ''laag lak''.</ref> nikkelnuut,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagkluis. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 72: Onze Heim ''het jare laas so'' '''nikkelnuut''' ''daar uitgesien – vars geverf, ruim grasperk borselkop gesny, die roostuin in volle blom en donkergroen struike wat sagte skadu's oor die geplaveide tuinpaadjie gooi.''</ref> pleisternuut,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 5: ''Met 'n huis miskien nog, ja. Al is dit wildvreemd en'' '''pleisternuut''', '' 'n iets wat deur ander mense gebou is.''</ref> fluitnuut<ref name="WAT" /> glinsternuut<ref name="Steynberg" /><ref name="Kruger1977" /> * '''onder''' – botonder<ref>[[WAT]]: ''Die son was al'' '''botonder'''.</ref><ref name="Esterhuizen" /> * '''ongelukkig''' – sielsongelukkig, doodongelukkig<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /> * '''onnosel''' – kliponnosel,<ref>Bloemhof, François. 2006. "Vampiere in Londen" in: ''Rillers-Omnibus''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 375: ''"Hier's groot fout," sê Ken. "Ons sal'' '''kliponnosel''' ''wees as ons dit nie weet nie."''</ref> stomonnosel, stomponnosel,<ref>Preller, Martie. 1994. ''Anderkantland''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 56: ''Alle prinsesse is beeldskoon en … dom. Ja, sowaar! Hulle is almal beeldskoon en'' '''stomponnosel'''. ''Neem nou maar vir Sneeuwitjie''.</ref> domonnosel<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 49: ''"Ken jy slangkop?" vra oom Dolf aan Naas en besluit dan self. "Jy sal hom tog nie ken nie. Daarvoor is jy te'' '''domonnosel'''."</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 120: '''Domonnosel''' ''kyk mens rond en glad op in die verblindende hemel.''</ref> * '''onskuldig''' – doodonskuldig<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Van Rensburg, Frans. 2009. ''Lammervanger''. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 280: ''Maar die selfoon-stem antwoord'' '''doodonskuldig''': "Niks. Ek wil net hê jy moet uit daardie huis kom."''</ref>, broodonskuldig (''gewestelik'')<ref name="WAT" /> * '''ontsteld''' – sielsontsteld<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 349: ''Die twee dogters is uiters verleë en Elwiena is'' '''sielsontsteld''' ''oor die aaklige rusie''</ref> doodontsteld<ref>Cillie, T. 1971. ''Die aarde het gebewe!'' Ceres: Forelle. p. 109: ''Toe die aardskok tref, het die tannie benoud na haar man geroep en gesê hulle moet uitgaan want sy dink dat dit sekerlik niks anders as die oordeelsdag is nie! Toe hulle'' '''dood ontsteld''' ''buite kom, en die vure teen die berhange sien, was hulle oortuig daarvan dat hulle veronderstelling juis was.''</ref> * '''oop''' – wawyd oop<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Makrogids" /> * '''oortuig''' – doodoortuig<ref>Marais, Pets. 1984. ''Winter van die Nova''. Kaapstad: Daan Retief Uitgewers. bl. 70: ''Dis 'n vereensamende belewenis om'' '''doodoortuig''' ''te wees van iets, net om te vind dat jou medemens vir jou lag en met die vinger na die kop wys so gou jy daaroor begin praat.''</ref><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 86: ''Sý sal weet, daarvan is Chris'' '''doodoortuig'''.</ref> * '''op''' – doodop<ref>[[WAT]]: ''Ek kan my nie herinner dat ek my ooit so heeltemal'' '''doodop''' ''gevoel het nie'' ([[Sangiro]]).</ref> * '''oranje''' – skeloranje <ref>Kirsten, Jaco. 2009. ''Om na 'n wit plafon te staar''. Kaapstad:Tafelberg Uitgewers. bl.116: ''Pylgewere en 'n '' '''skeloranje''' ''boei''.</ref> * '''orent''' – penorent,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kiertsorent,<ref>Karsten, Chris. 2011. ''Abel se lot''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 22 : ''Junior agter die stuurwiel, pa en seun albei'' '''kiertsorent''', ''yl vaal hare plat teen hulle skedels.''</ref> pennetjieorent<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 81: ''Maar hierdie een laat haar so diep wegsak dat dit voel asof sy 'n agterstand het teen Rebecca Greyling wat so'' '''pennetjieorent''' ''sit''.</ref> * '''oud''' – stokoud,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> horingoud,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 88: ''Die meeste verslae waarmee Van In besig is, is'' '''horingoud.'''</ref><ref name="Kruger1977" /> beenoud,<ref name="Potgieter" /> oeroud,<ref>Venter, De Waal. 1992. ''Mieg se kort en lang middag''. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 101: ''Die son skyn oor die'' '''oeroue''', ''steriele maanlandskap en straal energie uit oor die klein groen wêreldjie waar Daaf se plante so welig groei.''</ref> stokhoringoud<ref>Van Nierop, Leon. 1996. ''Die sielsmokkelaar''. Johannesburg: Perskor. bl. 23-24: ''Hy word oud in daardie oomblik -'' '''stokhoringoud''' ''soos iemand wat al dertig keer geleef het en dertig keer gesterf het.''</ref> * '''pap''' – lam-pap<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 111: ''Hy is'' '''lam-pap'''.</ref> * '''pers''' – skreeupers, pimpelpers * '''pienk''' – skelpienk <ref>Soos verskyn op bl. 34 en 41 van ''Sending na Planeet 55-7:Die Artaarse koffie-krisis'', Yvonne Botha, 1996: ''Boonop is alle oppervlakke die aakligste kombinasie van olyfgroen, pers, oranje en'' '''skelpienk''';''Kommandeur Secundo het al byna al sy'' '''skelpienk''' ''hare uit sy kop getrek terwyl hy saggies, met sy oë toe, voorraadopnames geprewel het''.</ref> knalpienk, [[skokpienk]], skreepienk, skreeupienk, uitkloppienk, felpienk, fokkieng pienk (vulgêr; ''shocking'' + ''fok''),<ref>Scheepers, Riana. 1995. ''Nou lieg jy mos, Katriena!'' Pretoria:JP van der Walt. Bl. 80: ''Toe raak sy naderhand ongedurig en skree sommer vir Vaselina daar op die steppies: "Ek soek nie die gryspienk daar onner nie, ek soek daai '''fokkieng pienk''' ''heel bo"''</ref> koejawelpienk<ref>[[Rachelle Greeff|Greeff, Rachelle]]. 2013. 'Broadway à la Bellville'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 114: ''Wanneer ons in die'' '''koejawelpienk''' ''Zephyr terugry huis toe, bestuur my ma.''</ref> * '''prettig''' – doodprettig,<ref name="Potgieter" /> dolprettig<ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> * '''raak''' – doodraak – ('n hou ''doodraak'' slaan) * '''reg''' (reguit) – loodreg<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''reg''' (orde, toestand, korrektheid, gereedheid) – doodreg,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Venter, De Waal. 1984. ''Die vyf-millimeter-avontuur''. Kaapstad: Human & Rousseau. Bl.25: ''"Alles is'' '''doodreg,''' '' ou maat," lag hy.''</ref> roerreg<ref name="WAT" /> * '''regaf''' – loodregaf<ref name="WAT" /> * '''regop''' – penregop,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 139: ''Buite vind ek Shuna'' '''penregop''' ''in haar boks, met 'n doodverveelde uitdrukking op haar gevreet''.</ref><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 61: ''Vasberade swaai hy hulle vegvliegtuig in 'n wye draai, pluk die stuurstok skielik nader aan hom en toe die vliegtuig oombliklik'' '''penregop''' ''die lug begin inklim, voel dit vir hom asof sy maag in sy skoene gaan sit.''</ref> kersregop,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kiertsregop,<ref name="Potgieter" /> peilregop,<ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 28: ''Toe ek weer sien krul die olifant sy slurp met hond en al om en hy lig hom'' '''peilregop''' ''tot daarbo in die lug''.</ref> aartsregop,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 144: ''Digter Uys Krige kan 'n hond nie verdra nie, en uitgewer Koos Human ewe min. Maar Arieb is geweldig lief vir Koos. 'n Mens sou dink die rede lê voor die hand: wanneer Koos uit sy kantoor kom, is hy baie lief vir braai. As hy, as'' '''aartsregop''' ''hoëpriester van die braai, dan in 'n bedwelmende wierook van vleise en kruie en roke en ruike daar voor sy altaar staan, betoon Arieb sy aanbidding met helder bidkrale wat oor sy kake drup. Al verdryf Koos hom gereeld met 'n bulderende "Voertsek!"''</ref> loodregop,<ref name="WAT" /> erdmanregop,<ref name="WAT" /> haaksregop<ref name="WAT" /> * '''reguit''' – pylreguit,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> penreguit,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> reëlreguit,<ref name="Van Schoor1" /> koeëlreguit, snaarreguit,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 37: '' 'n Teerpad is'' '''snaarreguit''', ''en so oop en oninteressant soos verveling self.''</ref><ref>[[Elizabeth Kotze|Kotze, E.]] 2000. ''Die slag van die breekbrander''. Kaapstad: Tafelberg, bl.46: ''Ek het geleer om te aanvaar dat hy, wat aan die skietlood en waterpas glo, die plantlyn'' '''snaarreguit''' ''sou span, al sê wie ook wat, die gate sou druk, ewe diep en ewe ver van mekaar, asof dit 'n uie- of koolbedding is.''</ref> lynreguit,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 121: ''Maar deesdae is daar ook 'n ander soort spoor oor ons kusduine: anorganies, brutaal'', '''lynreguit''', ''die breekspore van die mens se Frankenstein-speelgoed: gemotoriseerde voertuie, jeeps, veldfietse, [[duinebesie]]s'', '''lynreguit''', ''oopgeploeg dwarsoor alles in brullende, stinkende besoedeling.''</ref> stokreguit,<ref>[http://www.republikein.com.na/politiek-en-nasionale/wat-het-tog-geword-van-goeie-ou-gesinsvermaak.53307.php ''Republikein''. 2006. Wat het tog geword van goeie, ou gesinsvermaak? 1 November]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Eers skrik die lewe'' '''stokreguit''' ''tot in elke arm, been en toon- en vingerpunt.''</ref><ref>[http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2004/07/9/60/1.html Potgieter, C. 2004. ''Die Burger'', 9 Julie:9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225171158/http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2004/07/9/60/1.html |date=25 Desember 2016 }} ''Sy nek staan lank en'' '''stokreguit''' ''voor hom en dit lyk of hy al agter sy kop aan hol.''</ref><ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2006/12/09/VB/10/ildejongstem.html ''Volksblad''. 2006. My tyd het eindelik gekom . 9 Desember:10]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Dit voel werklik soms of ek nog ’n meisietjie is wat soggens met my deurmekaar'', '''stokreguit''', ''blonde pageboy-haarstyl en haasbekkie opstaan.''</ref><ref>Van Reenen, L. 2019. ''Net mooi fine: die vervolg op C'est la vie''. Kaapstad: Penguin Books, pp. 245-246: ''Ek neem my plek in, maar toe ek my bene wil kruis, laat die knieskerms en verbande dit nie toe nie en my bene steek'' '''stokreguit''' ''vorentoe sodat 'n nuwe aankomeling daaroor struikel. Die rumoer maak dat die monnik wat die seën oor 'n paartjie uitspreek, in my rigting gluur.''</ref> strykplankreguit<ref>Brümmer, W. 2008. ''Die dag toe ek my hare losgemaak het.'' Kaapstad: Human & Rousseau. p. 40: ''In sub B het sy met balletklasse begin in die kerksaal naby hul huis in Milnerstraat, maar as sy plié, was haar rug nie'' '''strykplankreguit''' ''en in lyn met haar boude nie.''</ref> * '''rein''' – hemelrein,<ref name="Potgieter" /> engelrein<ref name="Potgieter" /><ref>Langenhoven, C.J. 1932 (1973-uitgawe). ''U dienswillige dienaar''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers, bl. 23: ''Nooit het ek haar 'n vloekwoord of 'n vuil woord hoor sê nie; sy was altyd'' '''engelrein''' ''in haar woorde en in haar dade en in haar hart.''</ref> * '''rond''' – koeëlrond,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 49: ''Die wasbessie is eienaardig ook omdat dit oor twee reënseisoene strek – van laat lentereëns in Oktober/November wanneer die'' '''koeëlronde''', ''groen bessies begin vorm, tot Mei of selfs Junie om vroeë winterreëns te benut vir die finale uitswel.''</ref> balrond,<ref name="Van Schoor1" /> appelrond (gesig, wange),<ref name="Kempen">Kempen, W. 1982. ''Samestelling, afleiding en woordsoortelike meerfunksionaliteit in Afrikaans''. 3de druk. Kaapstad: Nasou Beperk, pp. 148 - 150.</ref> bolrond,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Karsten, Chris. 2011. ''Abel se lot''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 383: ''"Kaja?" sê Abel by die kis met die glansende'' '''bolronde''' ''deksel.''</ref> tolrond,<ref name="Potgieter" /> pieringrond<ref>Wassenaar, T. 1939. ''Uit my Griekse dagboek: Twee maats in die land van Homeros''. Pretoria: Voortrekkerpers, bl. 146: ''Soos 'n stuk suiwer goud,'' '''piering-rond''', ''kom die maan juis agter die Arachnaion-gebergte van Argolis op.''</ref> * '''rooi''' – bloedrooi,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> skarlakenrooi,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 25: ''Bokant'' die '''skarlakenrooi''' ''pandak pak onweerswolke saam''.</ref> knalrooi,<ref name="Van Schoor1" /> krasrooi, tamatierooi,<ref>Soos verskyn op bl. 9 van ''Sending na Planeet 55-7:Die Artaarse koffie-krisis'', Yvonne Botha, 1996: ''Sy gesig word'' '''tamatierooi'''.</ref> brandrooi,<ref>Louw, A.M. 1999. ''Vos''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 69: ''Die liggies spring om die beurt op en af tot hulle die gestalte aanneem van 'n'' '''brandrooi''' ''man wat om die kring wandel en dan verander in wat Vos voorkom as 'n bejaarde kerkraadslid met 'n manel en gestyfde borshemp en boordjie.''</ref> bitterrooi,<ref>Marais, Danie. 2009. ''Al is die maan 'n misverstand''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.23 (''Asseblief II''): ''Onthou, Marais, niks was ooit soos jy gedink het / dit gaan wees nie - / jou laaste liefde het jou / "Alles Schlechte!" toegewens / voor sy vir altyd / met haar'' '''bitterrooi''' ''Volkswagen Polo / weggery het...''</ref> oorlogrooi,<ref>Marais, Danie. 2006. ''In die buitenste ruimte''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.85 (''Barcelona – 2 en 'n ½ jaar later''): ''en jou bril is donker en jou top is'' '''oorlogrooi'''</ref> vlamrooi,<ref>Diedericks-Hugo, Carina. 2011. ''Permanente ink''. Pretoria: LAPA Uitgewers. Bl. 8: ''Robert met sy'' '''vlamrooi''' ''hare wat dink die lewe is 'n enorme grap''.</ref><ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 153: ''Hy besef skielik dat hy nie een maal gehakkel het nie en bloos'' '''vlamrooi'''.</ref> vuurrooi,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 289: ''Fyn onderklere, pienk beddegoed, CD's met die walse van Strauss en die simfonieë van Beethoven, 'n plakkaat met 'n ondergaande son, 'n halfopgebrande kers en 'n'' '''vuurrooi''' ''bankstel dui aan dat Carine 'n romantiese siel is.''</ref> robynrooi,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 15: ''In die koperbak het die dwergroos ontvou en 'n pragtige'', '''robynrooi''' ''blom skitter diamantblink in die donker vertrek.''</ref> ryprooi,<ref>Gunter, Helena. 2013. 'Elma lieg die waarheid'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 123: ''Soos sy deur die driffie stap, en die dikkoppe se "pi-pi-pi-peo" al hoe verder wegraak in die lug, sien sy skilpadbessies'' '''ryprooi''' ''hang aan 'n bos.''</ref> posbusrooi, <ref name="Esterhuizen" />, kersierooi<ref>Hoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. ''Bevange: Speur- en misdaadstories.'' Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 31: ''Maar dis haar gul mond wat'' '''kersierooi''' ''glimlag en die groot oë met swaar ooglede wat direk na hom kyk wat hom onkant betrap.''</ref> * '''rou''' – bloedrou (vleis)<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> * '''rustig''' – doodrustig<ref>Marais, Renée. 2004. 'n Naweek op die plaas. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 81: ''Ons gesels oënskynlik'' '''doodrustig''' ''oor koeitjies en kalfies terwyl ons kyk na die weerligskouspel asof dit 'n National Geographic-video is.''</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 94: ''Die twee wagte sit nog '''doodrustig''' onder die afdak teen die paalomheining.''</ref> * '''ryk''' – skatryk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> bossiesryk, stinkryk, vrotryk * '''ryp''' – papryp,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodryp<ref>''Die Ooste teen die Weste: Herodotus se Geskiedenis''. 1994. Vertaal deur J.P.J. van Rensburg. Menlopark: Hans Kirsten Uitgewery. bl. 6: ''Só het hy herhaaldelik teen Miletos opgeruk en dit beleër: net wanneer die oes op die lande'' '''doodryp''' ''was, dan het hy met sy leër binnegeval, en met die begeleiding van herderspype en harpe en sopraan- en basklarinette opgeruk.''</ref>, kraakryp, <ref name="WAT" /> vrotryp<ref name="Kruger1977" /> * '''saai''' – doodsaai (vervelend) * '''saf''' – papsaf<ref name="WAT" /> * '''sag''' (tekstuur) – papsag,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> donssag,<ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /> doeksag/doeksaf, satynsag, troetelsag, murgsag,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 239: ''…'' '''murgsagte''' ''bees op hulle plaas vetgevoer en geslag,...''</ref> smeltsag,<ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 158: ''Die vleis is'' '''smeltsag''', ''die smaak perfek – daar's nie 'n ander woord nie.''</ref> fluweelsag<ref name="Makrogids" /><ref name="Kempen" />, katsag,<ref>Marais, Danie. 2009. ''Al is die maan 'n misverstand''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.27 (''Groot was my verbasing''): ''Ek het oor jou vel gestreel / en die bang nag het '''katsag''' ''in my skoot opgekrul.''</ref> engelsag,<ref>Ferreira, Jeanette. 1995. ''Die onsterflikes''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 76: ''Behalwe die weerloosheid van 'n bokkie, behalwe die'' '''engelsagte''' ''soetheid en skoonheid, behalwe die vlymskerp intellek en die gevatte sarkasme, sou daar uiteindelik tog vuur in die vou van haar donkerrooi mantel verskuil wees, hartstogtelike asem en begeerte as hy sou . . . ? ''</ref> asemsag,<ref name="Kempen" /> bottersag,<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 17: ''Vir die tweede keer dié aand maak Rampie sy deur'' '''bottersag''' ''oop''.</ref> poeiersag,<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 133: ''Die sand is'' '''poeiersag''' ''en die gevoel van lae swaartekrag is heerlik.''</ref> melksag,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 28: ''Sy – want dit is 'n sy – is seker een van 'n werpsel wat naweekgangers van die Kaap so dikwels hier in die bosse los. Nog'' '''melksag''' ''en tog het sy dit oorleef.''</ref> roomsag,<ref name="Kruger1977" /><ref>''Rooi Rose'', 21 Oktober 1970, bl. 151, ''Nestum''-reklame: ''Vier'' '''roomsagte''' ''graankosse''; '' 'n Afgemete hoeveelheid graankos gemeng met melk - maak 'n ryk'', '''roomsagte''' ''babakos.''</ref> blouselsag, <ref name="Kruger1977" /> droomsag,<ref name="Kruger1977" /> leunstoelsag,<ref name="Kruger1977" /> soepelsag, <ref name="Kruger1977" /> streelsag,<ref name="Kruger1977" /> wolksag<ref name="Kruger1977" /><ref>Le Roux, H. 1995. ''Bloedoffer vir Lilith''. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 14: ''Hy neem oorkant Lilith plaas in 'n stoel met'' '''wolksagte''' ''kussings.''</ref> * '''sag''' (klank) – fluweelsag<ref name="Makrogids" /><ref name="Kempen" /> (stem), fluistersag<ref>Hoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. ''Bevange: Speur- en misdaadstories.'' Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 32: ''Okkert stuur 'n blink straal die nag in, tel die konsertina op en'' '''fluistersag''' ''klink die soet melodie die nag in''.</ref> * '''salig''' – sielsalig<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 86-87: ''Ook baie van my tyd was nodig om houtstompe te saag sodat die familie winteraande'' '''sielsalig''' ''voor die kaggelvuur kan lê en stoom''.</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 111: '''Sielsalig'' ''geesdriftig''.</ref> * '''seker''' – doodseker,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 87-88: ''As Jorie of ek vervaard uit tuin of kombuis opdaag om hulle te verwelkom en dalk skimp op gister en eergister se baie besoekers, dan is die jongste aankomelinge altyd'' '''doodseker''' ''ons praat van ander mense, nie van hulle nie.''</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 217: ''"En toe is die hoed leeg, en sy vra: 'Waar is my sleutels?' en sy sê sy hét dit ingesit, sy is'' '''doodseker''' ''..."''</ref> klipseker * '''sekuur''' – doodsekuur,<ref name="Potgieter" /><ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 198: ''Sy gryp haar sak uit my hande en pluk haar selfoon uit. Vasberade druk sy die nommers'' '''doodsekuur''' ''en is binne oomblikke met iemand in verbinding; iemand wat ek ken!''</ref> fynsekuur<ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 355: ''Steekbaard had 'n'' '''fyn-sekure''' ''standaard van gedrag vir homself en vir almal in die omgewing.''</ref> * '''siek''' – hondsiek, doodsiek,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="ReferenceC">Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.70</ref><ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 122: ''… sy pa is'' '''doodsiek''' ''…''</ref> vrotsiek, skandesiek<ref name="WAT" /> * '''simpel''' – doodsimpel<ref name="WAT" /> * '''sindelik''' – kraaksindelik<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''skaam''' – doodskaam,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /> rooiskaam<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 249: ''Kyk, as hy helder dink, kan hy'' '''rooiskaam''' ''daaroor raak.''</ref> * '''skaars''' – doodskaars,<ref>[https://issuu.com/bolandgazette/docs/theewaterskloof_gazette_3_dec_2013 Fourie, H. 2013. "The Akkedisberg Chronicles" ''Theewaterskloof Gazette, 3 Desember, bl. 6]{{Dooie skakel|date=Mei 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: : ''Weer 'n drenkeling in my dam gekry, hierdie keer 'n vreemde, skynbaar'' '''doodskaars''' ''akkedis, sowat 12&nbsp;cm lank, blekerig, wat glo gewoonlik ondergronds woon.''</ref> droogteskaars<ref>[[WAT]]: ''So skaars soos bv. goeie weiding in tyd van droogte; baie skaars'': 'Dagga is darem nie so' '''droogteskaars''' 'nie'. (D.H. van Zijl)</ref> * '''skeef''' – windskeef<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 21: ''Toe ek die ding weer op sy pote het, hang die blad nes 'n'' '''windskeef''' ''afdak en die poot by die hoë hoek se kant steek byna waterpas uit asof hy wou groet''.</ref> * '''skelm''' – jakkalsskelm<ref name="WAT" /> * '''skerp''' – vlymskerp,<ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 274: ''De Kee het met 'n'' '''vlymskerp''' ''hou sy naelstring deurgesny.''</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 60: ''Die'' '''vlymskerp''' ''punte van die wapens beweeg gevaarlik tussen die vegters.''</ref> elsskerp, haarskerp (beeld), rasperskerp, skeermesskerp,<ref name="WAT" /> naaldskerp,<ref name="Kempen" /> blitsskerp (beeld),<ref name="WAT" /> bliksemskerp (beeld),<ref name="WAT" /> droomskerp (beeld, detail),<ref name="WAT" /> lemskerp,<ref name="WAT" /><ref>Basson, G. 1994. Die nabootser. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 366: ''Die man sê niks nie, kruis net sy bene en maak seker dat die'' '''lemskerp''' ''plooi van sy broek nie kreukel nie.''</ref> krisskerp,<ref name="WAT" /> priemskerp, <ref name="WAT" /> swaardskerp<ref name="Kruger1977" /> * '''skoon''' (estetika) – beeldskoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> bloedskoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> porseleinskoon (vel, gelaat),<ref>Van Waart, Sue. 1992. Skoonlief en die spook. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 28: ''Geen spoor is op haar'' '''porseleinskone''' ''vel te sien van die teistering deur jare se saamleef met 'n aktiewe spook in haar pragtige ou volstruispaleis nie''.</ref> wonderskoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> blomskoon<ref name="Potgieter" /> * '''skoon''' (helder) – kristalskoon,<ref name="WAT" /><ref>De Wit, Andries. 1989. ''Operasie bom''. Tafelberg-uitgewers. Bl. 20: ''Chris en Linda kyk asemloos om hulle rond: die kolossale span van'' Springbok ''se vlerke bo hulle, miljarde sterre reg rondom en 'n '' '''kristalskoon''' ''planeet onder hulle.''</ref> * '''skoon''' (higiëne) – silwerskoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kraakskoon,<ref name="Potgieter" /><ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 171: ''Hy sê nou huisie, maar dis 'n ordentlike plek''. '''Kraakskoon'''.</ref> blinkskoon,<ref>Soos verskyn op bl. 9 van ''Monsterduiwe'', Lien Roux-de Jager, 2001: ''Hy kan nie help om die dorp met die kliniese ruimtestasie en die'' '''blinkskoon''' ''tuig te vergelyk nie.''</ref><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 60: ''Sy oordink alles weer van die begin af!''' '''Hoe hulle in die'' '''blinkskoon''' ''beheerkamer van die aarde se verdedigingshoofkwartier aangeland het nadat sy en Chris met die koningin van Skeba se kombi-horlosie-wekker-ding gekarring het[...]''</ref> skitterskoon<ref name="WAT" /><ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 22: ''En julle los die kombuis vir my'' '''skitterskoon'''.</ref><ref name="Kruger1977" />, sprankelskoon, <ref>''Rooi Rose''. 1980. ''Good and Clean''-waspoeieradvertensie. 10 September. p. 171: ''Wasgoed is'' '''sprankelskoon''' ''as dit vars ruik.''</ref> glansskoon<ref name="Kruger1977" /> * '''skraal''' – rietskraal,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 249: ''Nee, toe ek vir Johnnie die eerste keer sien, toe's hy 'n jong poliesmantjie in so 'n mooi blou uniform,'' '''rietskraal''' ''en baie handsome.''</ref> geraamteskraal<ref>Strydom, Kobus. 1989. Hoe's dit, my ou? 'n Kabaret, uit: ''Tienertoneel: Verhoogtekste deur Gerhard Strydom, Peet van Rensburg, Marietjie Pretorius, Elise van Wyk. Kobus Strydom''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 109: ''Die klein meisietjie van sestien'' / ''staan'' '''geraamteskraal''' / ''en glimlag uitdagend vir die kamera''.</ref> * '''skrik''' – doodskrik<ref name="Esterhuizen" /> * '''skrum''' – doodskrum<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /> * '''sku''' – skilpadsku<ref>Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 58: ''Hy het'' '''skilpadsku''' ''weggeskram toe ek my hand vir hom hou''.</ref> * '''skurf''' – rasperskurf<ref>[https://archive.org/stream/tydskrifvirlette00uns_u47/tydskrifvirlette00uns_u47_djvu.txt ''My hart het soos ’n hakkopslang / orent geruk, / toe ’n'' '''rasperskurwe''' ''hyging uit sy rietskraal / lyfie boor.'']</ref> * '''slank''' – soepelslank<ref name="Kruger1977" /> * '''slap''' – papslap<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> * '''sleg''' – doodsleg,<ref name="Potgieter" /> papsleg,<ref name="Van Schoor1" /> daggasleg, vreksleg, vrotsleg, hondsleg,<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 27: ''"Ag kom nou. Dis net rou groente." Ma beduie vir Dêrra om nog 'n sluk te vat. "Nee, Bok, dis'' '''hondsleg'''. ''Skuus, maar ek gaan dit nie in my lyf kry nie."''</ref> kaksleg (obseen)<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 121: ''Jy's te'' '''kaksleg''' ''om self daardie band aan te sit.''</ref> * '''slim''' – vrekslim<ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/07/04/vb/7k/02.html Waar kom die wallieskaap vandaan?]:<br /> ''Ek het baie simpatie met opvoeders wat vandag se bloedjies Afrikaans moet leer, maar soms wonder 'n mens darem oor die inligting wat oorgedra word. Een ouer het paniekerig (namens sy eie kind) by 'n paar professore begin soek na die intensiewe vorm van slim. Nou is intensiewe deur die eeue in Afrikaans in redelik vaste vorme ingeburger. Ons praat van grasgroen, bloedrooi, seepglad, goud- of borriegeel, potblou, ensovoorts. In hierdie gevalle kan 'n mens die intensief ook omstel tot so groen soos gras, so rooi soos bloed, ensovoorts. Maar dan is daar ook woorde soos doodgoed, doodlekker en ander wat nie letterlik so goed of so lekker soos die dood is nie. Hier beteken die dooddeel eintlik maar net "goed, lekker in die allesoortreffende trap".''<br /> ''Maar wat het dit nou met slim te doen? Nouja, die antwoord wat deur die opvoeder aan die leerling (ná sy vrugtelose soektog) gegee is, is superslim. Nee kyk, so maklik kan dit darem regtig nie. Super- kan vooraan 'n hele klomp ander byvoeglike naamwoorde geplak word, soos superfiks, superfyn, supermodern. Kan 'n mens vir iemand sê dat'' '''vrekslim''' ''(wat nie beteken so slim dat hy vrek nie), verkeerd is en dat net superslim reg is? Haikôna.)</ref> * '''slinks''' – jakkalsslinks<ref name="WAT" /> * '''snaaks''' – skreeusnaaks,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> skreesnaaks, rasend snaaks,<ref>Steyn, Ilse. 1996. ''Prinses in die ruimte''. Parow: JP van der Walt en Seuns. Bl.52 ''Dit mag vir jou'' '''rasend snaaks''' ''wees om so 'n grappie met 'n agterlike Aardmens en die onbelangrikste van jou bemanning te maak, maar laat ek jou vertel, Kaptein: ek sou nie met jou getrou het al was jy die laaste man in die heelal nie!''</ref> doodsnaaks<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 66: ''Dis eintlik onskuldig en'' '''doodsnaaks''' ''vir die seuns, seniors en slawe''.</ref> * '''snel''' – blitssnel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 108: '''Blitssnel''' ''steek Arieb vas''.</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 119: '''Blitssnel''' ''sak die matrose op hulle toe en oorrompel hulle.''</ref> bliksemsnel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> koeëlsnel, pylsnel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> rasendsnel, orkaansnel,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 90: ''Toe,'' '''orkaansnel''', ''gebeur die onverwagte.''</ref> windsnel, <ref>Funcke, E.W. 1989. Offisiële geloof en kettery in die Middeleeue as tema rondom Umberto Eco se verhaal 'Die naam van die roos'. In: Ohlhoff, C.H.F. & Brink, M. (reds.). '' 'n Blik op die Middeleeue''. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. p. 28: ''Joachim lê wel deemoedig sy geskrifte ter beoordeling aan die pouslike stoel voor, sy gedagtes daarin brei egter'' '''windsnel''' ''uit.''</ref> stralersnel<ref name="Kruger1977" /> * '''soet''' – suikersoet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 67: ''"Mevrou Aerts," sê hy met 'n'' '''suikersoet''' ''stem.''</ref> stroopsoet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> heuningsoet,<ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> engelsoet<ref>[[WAT]]: Die kindertjies is engelsoet. 'n Engelsoete voorkoms. Engelsoete woordjies fluister.</ref> * '''sout''' – pekelsout<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''stadig''' – doodstadig<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="ReferenceC" /><ref>Du Plooy, Heilna. 2013. 'Die foto'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 88: ''Later het ek besef ek moet hierdie aandagafleidende gesig uitskakel as ek werklik effektief wil oefen, wanneer ek klein passasies en frases oor en oor moes speel om dit goed reg te kry, of die stukke afbreek in dele, of dit'' '''doodstadig''' ''deurspeel om seker te maak ek gaan geen note mis as ek weer vinnig speel nie.''</ref>, skilpadstadig,<ref name="Esterhuizen" /> slakstadig<ref name="Esterhuizen" /> * '''sterk''' – ystersterk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> beersterk,<ref name="Kempen" /> wondersterk, reusesterk, stormsterk (wind), oersterk, beessterk,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagloper. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 33: ''Martiens vloek, beur met al sy krag om uit die ystergreep los te kom, maar die man is'' '''beessterk'''.</ref> draadsterk,<ref>[[WAT]]: 'n Jong man met draadsterke spiere</ref> gifsterk (''koffie/tabak''),<ref name="WAT" /> klipsterk<ref name="WAT" /> * '''stil''' – doodstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 187: ''En daar's nie geluide nie. Soos in niks. Dis'' '''doodstil. Dood-, dood-, doodstil.'''</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 69: ''Oloff staan'' '''doodstil.'''</ref> tjoepstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /> bladstil,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> botstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 46: ''G 'n ritsel of roer, al vier die rigtings'' '''botstil.'''</ref><ref name="Kruger1977" /> botdoodstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> stokstil<ref name="Esterhuizen" />, muisstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Laurie, Trienke. 2013. 'Klein kind hurk muisstil'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 180.</ref> grafstil,<ref name="Kempen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kerkstil,<ref name="Potgieter" /> kerkhofstil,<ref name="Potgieter" /> klipstil, stofstil,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 47: ''Toe is sy in die werwelkolk, binne-in sy'' '''stofstil''' ''hart.''</ref> witstil,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 83: ''Hy was bleek en'' '''witstil''' ''die hele tyd wat sy by die venster gestaan het, het glad nie geroer nie, net gelê met die wit gesiggie bokant die wit laken''.</ref> nagstil<ref name="WAT" />, grotstil<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 19: ''Die eggo's sterf weg... dit raak'' '''grotstil'''.</ref>, tonnelstil,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 20: ''Dit raak weer'' '''tonnelstil'''.</ref> kiepstil (nie algemeen)<ref name="WAT" /> * '''styf''' – stokstyf,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 121: ''Linda bly 'n paar sekondes'' '''stofstyf''' ''sit.''</ref> boomstyf (argaïes saam met liggaamsdele/ledemate gebruik; ook ''boomvas''),<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> snaarstyf<ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> (draad, senuwees, spanning, situasie), kraanstyf,<ref>De Lange, Johann. 2008. Kusdorp. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.937: ''Hier veg die see sy landgoed terug: / dit sien mens aan die soutsweet / teen 'n ruit, 'n windpomp'' '''kraanstyf''' ''/vasgeroes, bome deur die seewind / teruggedryf, 'n plaag duiwe / op 'n weggeroesde dak.''</ref> kraakstyf, klipstyf, nertsstyf<ref>Van Nierop, L. 2018. ''Katelknaap: 'n roman''. Kaapstad:Penguin Books, p. 152: ''Die meisie skuif tot teen hom. Hy merk weer haar'' ''nertsstywe'' ''broekie wat beswaarlik alles bedek.''</ref> * '''suinig''' – vreksuinig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 15: ''Ek was'' '''vreksuinig''' ''daarmee, maar het darem klein sakkies vol ook vir Gregoire Boonzaier en Uys Krige geneem.''</ref> stiksuinig * '''suiwer''' – kristalsuiwer,<ref name="WAT" /> glassuiwer<ref>[[C.M. van den Heever|Van den Heever, C.M.]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]]''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 49-50: ''En ons sal al meer in daardie rigting groei, hoe sterker ons die hoofmomente in die lewe leer aanvoel en dit leer weergee in 'n taal wat'' '''glassuiwer''' ''daardie innerlike gespanne lewe suggereer.''</ref> * '''sukkel''' – doodsukkel<ref name="Esterhuizen" /> * '''suur''' – asynsuur,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> brandsuur,<ref>[http://www.netwerk24.com/Ontspan/Naweek/Breestraat-die-nuwe-Langstraat-20140419 Lategan, H. 2014. Breëstraat die nuwe Langstraat? Netwerk 24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309124901/http://www.netwerk24.com/Ontspan/Naweek/Breestraat-die-nuwe-Langstraat-20140419 |date= 9 Maart 2016 }}: ''Selde het ek sulke nors'', '''brandsuur''' ''mense in een dag teëgekom.''</ref><ref>[http://www.dbnl.org/tekst/wiel033jako01_01/wiel033jako01_01_0004.php G.R. von Wielligh. 1921. ''Jakob Platjie''. Pretoria: HAUM, bl. 26]: ''‘Dit sal ons so nooit as nooit doen nie!’ roep die twee uit. Bob vat'' '''brandsuur''' ''bier en gee daarvan aan ieder 'n glas vol''.</ref> doodsuur<ref>[[WAT]]: ''Die appels is nog'' '''doodsuur'''.</ref> * '''swaar''' – loodswaar,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> klipswaar,<ref name="WAT" /> stormswaar (gesigte),<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 189: ''Maar aan oom Dolf en tant Maria se'' '''stormswaar''' ''gesigte weet hy hulle is bewus van haar toestand; dra hulle kruis woordeloos.''</ref> kraakswaar,<ref name="WAT" /> kreunswaar,<ref name="WAT" /> hamerswaar (hou, slag)<ref>Le Roux, H. 1995. ''Bloedoffer vir Lilith''. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 36: ''Hugo slaag daarin om die eerste hou net-net met sy linkerarm af te keer, maar toe seil die kleiner man onder sy verdediging deur en hy ontvang twee'' '''hamerswaar''' ''houe op die krop van sy maag wat hom snakkend vorentoe laat knipmes.''</ref><ref>Le Roux, H. 1995. ''Bloedoffer vir Lilith''. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 104-105: ''Die lig in die oorkantste vertrek word oombliklik afgeskakel en meteens is dit doodstil behalwe vir die'' '''hamerswaar''' ''slae van sy hart.''</ref> * '''swak''' – kuikenswak,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodswak,<ref name="Van Schoor1" /> hoenderswak<ref name="Potgieter" /> * '''swart''' – pikswart,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> gitswart,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> pikgitswart, nagswart,<ref name="WAT" /> roetswart, koolswart, (pik)gietswart, raafswart,<ref>Van Nierop, Leon. 1996. ''Die sielsmokkelaar.'' Johannesburg: Perskor. bl. 55-56: ''Hy sien die bekende'' '''raafswart''' ''hare, die volmaakte gelaatstrekke, die vol, rooi mond en die glimlaggies in haar oë waaraan hy so gewoond geraak het.''</ref><ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 142: ''Sy het'' '''raafswart''' ''hare en is geklee in iets wat soos pers pajamas lyk''.</ref> steenkoolswart,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 104: ''Brys het sy'' '''steenkoolswart''' ''BMW voor die villa geparkeer.''</ref> skemerswart,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 79: ''Die groen van sy oë is'' '''skemerswart''', ''die pupille onnatuurlik groot.''</ref> blinkswart,<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 204: ''Ingedagte streel hy oor die'' '''blinkswart''' ''lasergeweer wat dwars oor sy knieë lê''.</ref><ref>Sadie, J. 1979. ''Terra Piering 1''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 63: ''Die sterlig speel in haar'' '''blinkswart''' ''hare.''</ref> inkswart<ref name="Potgieter" /><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 54: ''Buitekant is daar niks... net die'' '''inkswart''' ''duisternis met die duisende derduisende blinkende, flonkerende sterre.''</ref> * '''swoeg''' – doodswoeg<ref name="Esterhuizen" /> * '''taai''' (buigsaam, maar moeilik breekbaar) – seningtaai,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /><ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 44: ''Tussen die verwaarloosde meisies met hulle armoedige bikini's en'' '''seningtaai''' ''bene van die mans, tussen almal met die groteske dierekoppe wat hulle gesamentlike masker is, beweeg Henry volkome uitgeslote op soek na Salome.''</ref> biltongtaai, rubbertaai * '''taai''' (gehard, ook moeilik) – rateltaai,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> toffietaai (''wedstryd''), hondstaai, karootaai (''plant'') * '''taai''' (klewerig) – heuningtaai,<ref>Van der Berg, Willem. 1953. ''Reisigers na nêrens''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, bl. 98: ''Voor die wydope vensters fladder die gordyne stadig en lui en laat af en toe 'n geur van blomme, te soet na sy smaak, swaar en'' '''heuningtaai''', ''die kamer binne.''</ref> toffietaai * '''tevrede''' – doodtevrede,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Bourliaguet" /><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 24: ''Dis karee, taaibos, buffeldoring, soetdoring, bloubos, witstinkhout, deurmekaarbos, rosyntjiebos – 'n wye versameling bome, groot en klein, wat hier hulle staning het; hier almal'' '''doodtevrede''' '' 'n bont boomfamilie saam.''</ref> oertevrede<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 43: ''G.T. glimlag'' – '''oertevrede.'''</ref> * '''tjank'''– doodtjank<ref name="Esterhuizen" /> * '''toe''' – bottoe,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 274: ''Maxie was reg. Hy kyk na hierdie saak met sy oë'' '''bottoe'''.</ref> pottoe,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> digtoe<ref name="Van Schoor1" /> * '''treur''' – doodtreur<ref name="Esterhuizen" /> * '''trou''' – hond(e)trou<ref name="WAT" /> (byvoorbeeld: ''hondetroue oë'') * '''vaak''' – doodvaak * '''vaal''' – asvaal,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> muisvaal,<ref>Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 28: ''Dalk het daar iewers 'n mooi vrou weggekruip onder die'' '''muisvaal''' ''hare en die moesies wat soos bosluise onder haar een oog gesit het.''</ref> roetvaal,<ref>Van Rooyen, Piet. 2005. ''Akwarius''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 19: ''Deur aangewasemde ruite kan hy meeue in mistroostige groepies op die kaai sien sit, sommige helderwit, ander'' '''roetvaal'''</ref> doringvaal,<ref>Blignault, Audrey. 1969. Een vreemdeling op de aarde. In: ''Trekvoëls: 'n Keur uit Afrikaanse Reisverhale met Inleiding en Aantekeninge deur AP Grové''. Johannesburg: Voortrekker, bl. 134: ''Klein eilandjies — die grootste beslaan maar twintig akker — dor'', '''doringvaal''', ''met die enigste uitsig dié oor die see, eindelose blou myle van see en see en nogmaals see.''</ref> loodvaal<ref>Van Blerk, H.S. 1994. Weary Willie. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 243.</ref> * '''vars''' – neutvars,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 149: ''Die omgewingstemperatuur was konstant en die lyk'' '''neutvars'''.</ref> oondvars, kraakvars,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 9-10: '''Kraakvars''' ''goeie groente dwarsdeur die jaar''.</ref> kersvers (of kersvars), douvars,<ref name="Makrogids" /> kekkelvars (informeel), tuinvars, reënvars (grond, lug, groente ens.),<ref name="WAT" /> seevars, stoomvars (gebak), lentevars (blomme, huis, voorkoms), plaasvars,<ref name="WAT" /> bloedvars<ref>Viljoen, Fanie. 2010. Modderdonker Christiaan. In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. ''13 Spookstories''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 31 ''In my het 'n droom nog'' '''bloedvars''' ''gebroei.''</ref>, blinkvars, <ref>Fourie, L. 2019. Op die rug van 'n olifant - laat die wiele draai. Plus 50. 14 (3) Julie: ''Dit is eers as ’n mens fyner begin kyk, dat jy die mooi raaksien – in die detail van die eeue-oue bouwerk, die'' '''blinkvars''' ''groente en vrugte van die straatverkopers, die fyn handwerk te koop, die kleure van die vroue se sari’s, in die vriendelike gesigte van die mense en natuurlik die stringe gousblomme wat om jou nek gehang word om jou welkom te heet.''</ref> blomvars, <ref name="Kruger1977" /> parfuumvars<ref name="Kruger1977" /> * '''vas''' – rotsvas,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 22: ''Hy probeer eers 'n gesprek met haar aanknoop en gesels oor die aangename partytjie, die sjarmante gaste, die interessante leefwyse van die Silbersteins, maar sy staan'' '''rotsvas''', ''vierkantig voor hom, haar ogies met onbeweegbare haat op hom gerig.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 53: ''Die suidpunt van Afrika is die'' '''rotsvaste''' ''Kaap Agulhas, maar deskundiges is nog altyd onseker waar die skeiding tussen die Atlantiese en die Indiese Oseaan is.''</ref><ref>Rabie, J.S. 2004. Voor die muur. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 73-74: ''Ons is bome van deernis wat in al die takke van ons skepping bewe; al die liefdevolle wetenskap van ons wil om skoonheid en 'n'' '''rotsvaste''' ''doel deur middel van die spel skep, sidder deur ons met 'n pylpunt pyn om ons nog meer aan te spoor''.</ref> doodvas, bankvas,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Smit, Bartho. 2008. ''Die Keiser''. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.55: ''KEISERIN: Dis 'n lieflike dag buite, Majesteit. Hulle sê daar's nie meer plek vir 'n muis langs die strate nie – die mense staan'' '''bankvas''' ''ingeryg om ons optog te sien.''</ref> paalvas<ref name="Van Schoor1" /> (''blik, kyk, uitdrukking; houding; feit of stelling''), klipvas, ystervas,<ref>[[C.M. van den Heever]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]], bl. 104: ''Prof. T. J. Haarhoff is een van die vernaamste werkers in hierdie opsig. Hy gaan langs glad 'n ander weg te werk as die skoolvos, wat die hele ou beskawing weggesnoei het tot 'n aantal'' '''ystervaste''' ''reëls waarin jou opvatting pas of nie pas nie.''</ref> neetvas (sit/kleef)<ref name="WAT" /> * '''veel''' – dolveel<ref name="Potgieter" /> * '''veilig''' – doodveilig<ref>Van Nierop, Leon. 1996. ''Die sielsmokkelaar.'' Johannesburg: Perskor. bl. 118: '''"Doodveilig."''' ''Sy kyk op. "Kyk, dis amper volmaan"''</ref><ref name="Kruger1977" /> * '''verbaas''' – stomverbaas,<ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2011. ''Die Midasmoorde'' (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA Uitgewers. Bl. 157: ''Croos luister'' '''stomverbaas'''.</ref> doodverbaas<ref name="Potgieter" /><ref>Hendriks, H. 1994. Een misdaad te veel. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 259: ''David Meiklejohn frons, kyk 'n oomblik uit die hoogte na die offisier en na na die bestuurder. "Wie is die meneer en weet hy met wie hy praat?" vra hy'' '''doodverbaas'''.</ref> * '''ver''' – doodver<ref name="gedig: leksikografie – Daniel Hugo" /> * '''vererg''' – doodvererg<ref name="Potgieter" /> * '''verkluim''' – doodverkluim<ref name="WAT" /> * '''verlate''' – doodverlate<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> * '''verlief''' – smoorverlief,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodverlief,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> dolverlief,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kruger1977" /> malverlief <ref>Marais, Danie. 2009. ''Al is die maan 'n misverstand''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.92 (''Help''): ''Toe ek'' '''malverlief''' ''was op jou / het jy sag en kaal vir my dankie, dankie gesê: / "Dankie dat jy my raakgesien het." ''</ref> * '''verleë''' – doodverleë<ref name="WAT">[[WAT]]</ref> * '''verlig''' – helderverlig <ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 82: ''Sy loop met die trappe af tot by die'' '''helderverligte''' ''parkeerterrein''.</ref> * '''vermoeid''' – doodvermoeid<ref name="Esterhuizen" /> * '''versigtig''' – doodversigtig<ref>[[Elizabeth Kotze|Kotze, E.]] 2000. ''Die slag van die breekbrander''. Kaapstad: Tafelberg, bl.75: '''Doodversigtig''' ''doen ek navraag, weeg ek pryse en modelle teen mekaar op.''</ref> * '''verskrik''' – doodverskrik<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Makrogids" /><ref>Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 42: '' 'n'' '''Doodverskrikte''' ''swerm kraaie het met hees krete in die lug rondgedraai en nie geweet waarheen hulle kon vlug nie.''</ref> * '''verskriklik''' – allerverskriklik<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 19: ''"Dis 'n soort wonderblom... 'n nagblom, want volgens wat Kerneels vertel, blom die ding'' '''allerverskriklik''' ''mooi in die laatnag..."''</ref> * '''verslae''' – doodverslae<ref>Stevenson, R.L. 1951. ''Skateiland''. Libri-reeks II (vertaal en verwerk). Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 179: ''Hands was'' '''dood-verslae''' ''toe hy dit sien.''</ref> * '''verslete''' - doodverslete<ref>Antonissen, R. 1966. ''Spitsberaad: Kroniek van die Afrikaanse Lettere 1961-1965''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 15: ''[...] ek moet darem mooi kyk of daar agter die skynbaar'' '''doodverslete''' ''beeldspraak-procédé dalk tog niks besonders skuilgaan nie.''</ref> * '''verveel''' – doodverveel<ref name="Esterhuizen" /> * '''verveeld''' – doodverveeld,<ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 139: ''Buite vind ek Shuna penregop in haar boks, met 'n'' '''doodverveelde''' ''uitdrukking op haar gevreet''.</ref> siekverveeld<ref>[[François Verster]]. 2016. ''Omega, oor en uit: Die storie van 'n opstandige troep'' : ''Maar my mater het my manier van staan – boude uitgestoot en met 'n'' '''siekverveelde''' ''uitdrukking op my bakkies – blykbaar vermaaklik gevind''.</ref> * '''vervelend''' – stomvervelend,<ref name="Potgieter" /> doodvervelend<ref name="Potgieter" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 41: ''Hulle arresteer jou nie omdat jou vrou en jou lewe jou'' '''doodverveel''' ''nie.'' (as werkwoord gebruik)</ref> * '''vervelig''' – doodvervelig,<ref name="Stadler, L.G 1994" /> vaalvervelig<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 82: ''Hulle is almal mooier en skraler as sy, wat soos 'n baksteen gebou is en net so'' '''vaalvervelig''' ''ook.''</ref>, oervervelig<ref>Van Wyk, A. 2012. ''Wie is reg? Tien jaar se regspunte''. Kaapstad: Tafelberg. p.222: ''Met die eerste oogopslag lyk die tegniese en vir vele mense'' '''oervervelige''' ''terrein van rekeningkundige standaarde baie ver verwyderd van politiek van enige aard''.</ref> * '''verwonderd''' – doodverwonderd,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> stomverwonderd<ref name="Potgieter" /><ref>[[Elizabeth Kotze|Kotze, E.]] 2000. ''Die slag van die breekbrander''. Kaapstad: Tafelberg, bl.145: ''Sy wou weer x-strale laat neem, en'' '''stomverwonderd''' ''het ons na die plate gekyk waarop daar g'n teken van gewasse of uitsaaiings was nie.''</ref> * '''vet''' – blinkvet,<ref name="Potgieter" /> spekvet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> moddervet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> varkvet, rondvet,<ref>Potgieter, D.J. 1942. ''Juta se nuwe Afrikaanse grammatika vir middelbare skole''. Vyfde hersiene uitgawe. Kaapstad: Juta en kie, bl. 69</ref> appelvet<ref name="WAT" /> * '''vies''' – doodvies<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> * '''vinnig''' – blitsvinnig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> bliksemvinnig,<ref name="Kempen" /> helvinnig, kwikvinnig,<ref>De Lange, Johann. 2008. Oer. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.942: '' 'n oog soos jaspis en'' '''kwik- / vinnig''', ''blits sonder deernis,''</ref> slang-vinnig<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 16:''"...gaan nie kuier nie... het dit net goedgedink om namens die gemeente julle gesin aan die Here op te dra..." hoor Rampie nog die dominee voordat hy'' '''slang-vinnig''' ''terug na sy kamer begin seil''.</ref> * '''vol''' – stampvol,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 55: ''Die klein onderdakstoep van Heer Halewijn sit'' '''stampvol'''.</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 75: ''Die veerboot na Palermo sit'' '''stampvol'''.</ref> propvol,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> barstensvol, tjokvol,<ref name="Potgieter" /> tjok-en-blok vol (informeel), boordensvol<ref>De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: ''Die ouspens is'' '''boordensvol''' ''bottels.''</ref> (ongewoon), skepvol,<ref>De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: ''Die knus kombuis is'' '''skepvol''' ''skottels / heuning, room en deeg. Voëls in pare verlaat hul neste onder geute.''</ref> windvol,<ref>De Lange, Johann. 2008. Vrywillige balling. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.934: ''Sy het voor die ruit bly staan / en sy het ruim en sterk gevoel / en haar hande was'' '''windvol''' ''papiere''</ref> stikvol,<ref name="Van Schoor1" /> emmersvol,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 49: ''Dan dreun die weer, giet die reëndruppels skielik'' '''emmersvol''' ''uit 'n wolk wat in 'n oogwenk swart en onheilspellend, swaardragtig van water geword het.''</ref> randvol (glas water), kreunvol<ref name="WAT" /> * '''voos''' – grysvoos<ref>Venter, Eben. 2009. Die twee lewens van Johannes Jakobus (Japie) Leonard. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 196: ''Jare later, toe sy goeie huwelik en stabiele werk'' '''grysvoos''' ''begin raak het, het selfs die bruisende energie van sy ma daardie dag tussen die jagters, iets wat hy altyd bly vashou het, begin vervaag''.</ref> * '''vreemd''' – wildvreemd,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> wondervreemd * '''vrek''' – morsdoodvrek<ref>Viljoen, F. 2022. ''Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag''. Pretoria: LAPA, bl. 77: ''Flippit, dit was nou amper of ons was'' '''morsdoodvrek'''.</ref> * '''vriendelik''' – katvriendelik, doodvriendelik<ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 80: ''Toe Tensy die deur oopmaak, spring sy uit en loop op die bedremmelde meisie af om haar snorbaard'' '''doodvriendelik''' ''teen haar arm te skuur – nie in die minste bekommerd oor die verwoeste leersitplekke nie''.</ref> * '''vrolik''' – dolvrolik, <ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> vonkelvrolik<ref name="Kruger1977" /> * '''vrot''' – papvrot<ref name="Esterhuizen" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 96: ''Ek het gou agtergekom die beste is om net die blaarkoppe af te kap – om die stele op te kap is te veel werk – en dit so 'n tien dae lank in 'n komposhoop klam te hou totdat dit'' '''papvrot''' ''en so sag soos botter is.''</ref> * '''vry''' – voëlvry,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> skotvry,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 86: ''Hy het nou wel'' '''skotvry''' ''weggekom toe hy en Adri op Mars gaan kuier het''[...]</ref> doodvry<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /> tolvry<ref name="Esterhuizen" /> * '''vuil''' – kaiingvuil, moddervuil * '''wakker''' – wawyd wakker,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Makrogids">Uys, I. 1998. ''Die Afrikaanse makrogids''. Kaapstad: Queillerie, bl. 215-218.</ref> nugter wakker,<ref name="Esterhuizen" /> haaswakker,<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 39: ''"En nou: die trofee vir die belowendste tennisspeler," hoor hy meneer Steyn se bekende stem oor die mikrofoon. Nou is Rampie'' '''haaswakker'''.</ref> helder wakker<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 67: ''Opeens is hy'' '''helder wakker'''.</ref><ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 281: ''Later, toe almal tevrede en versadig in hulle slaapsakke lê, is Mohlomi'' '''helder wakker'''. </ref> * '''warm''' – vuurwarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> gloeiwarm,<ref name="Potgieter" /> kokendwarm,<ref name="Esterhuizen" /> kookwaterwarm,<ref>Van Nierop, L. 2013. ''Plesierengel''. Kaapstad: Tafelberg. Agterbladteks: Plesierengel'' is 'n nuwe, aangepaste weergawe van Leon Van Nierop se 1998-blitsverkoper, maar dié slag'' '''kookwater-warm''', ''onbevange en onbevrees vertel.''</ref> rooiwarm, skroeiwarm, smoorwarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 139: ''Dis'' '''smoorwarm''' ''in die vallei, en doodstil.''</ref> snikwarm, stikwarm, witwarm, hondwarm,<ref>Verwey, P. 2015. ''Clint Eastwood van Wyk en die Moordenaarsklok''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 55: ''Budde is uiteindelik klaar. Dit was nie maklik nie. Dis'' '''hondwarm''' ''en die sweet loop spinnerakke deur die stof op sy rooi wange.''</ref> smeltwarm<ref>Kotze, K. 1973. ''Oggendblom en bitterkalbas''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 13: ''Dit was duidelik dat hierdie nie maar net nog 'n meisie was wat Brand huis toe gebring het vir aandete nie ; dit het uit die '''smeltwarm''' blik tussen hulle gespreek''.</ref><ref>Human, M. 2017. ''Held in 'n oorpak''. Pretoria: Romanza: “Mamma, man, maak nou gou, jy weet mos ek wil piepie,” skril die driejarige Karli se stemmetjie terwyl sy ongeduldig op haar pienk tekkies op die parkeerterrein se '''smeltwarm''' teer staan en trippel.</ref>, smeulwarm<ref>Ackermann, M.F. 2010. Satire, spraakvryheid, sensuur en siviele aanspreeklikheid en 'Portretjie en ander verhale'. Ongepubliseerde MA-verhandeling. Universiteit van Pretoria. bl. 69-70: ''Die gesteelde stoorkameruurtjies het intussen weer instelling geword, maar in die plek van die'' '''smeulwarm''' ''passie van vroeër, is daar nou 'n waardige, stil teerheid.''</ref>, wreedwarm, helwarm,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 170-171: ''"Soos bedsere, net dieper, party kompleet of hulle daar met 'n'' '''helwarm''' ''yster ingebrand is en byne ammal op plekke waar mens g'n bedsere kry nie."''</ref> oondwarm,<ref>Van Nierop, Leon. 2004. ''Die nagreisiger''. Swellendam: Hartbees Uitgewers. bl. 140: ''Stellenbosch is vroeg al '' '''oondwarm''' ''en bedompig.''</ref> bakoondwarm,<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 69: ''"Dis frieken'' '''bakoondwarm''', ''Adéle – chill girl!"''</ref> brandwarm,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 57: ''"Tant Lenie, dis nog'' '''brandwarm''' ''," waarsku sy die ouer vrou, wat die beker versigtig uit haar hande neem.''</ref><ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 283: ''Die sand wat'' '''brand-warm''' ''deur die dag was, is nou yskoud onder sy kaal voete.''</ref> bloedwarm,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 76: ''Maar op 'n dag in die koringland, onder 'n'' '''bloedwarm''' ''middagson, toe nog net die laaste koring 'n yl strepie op die lande staan, word Barkus siek.''</ref><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 97: ''Sy is vir hom soos sy ma, mooi en onvergelyklik; soos Ousus'', '''bloedwarm''' ''van erbarming; en nie mooi, maar koud en vals nie.''</ref> goudwarm,<ref>[[C.M. van den Heever|Van den Heever, C.M.]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]]''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl.36: ''Om van 'n digter soos Gezelle oor te gaan na een soos Van de Woestijne, beteken om 'n rustige tuin te verlaat waar die son'' '''goud-warm''' ''gloei agter die blomme en takke en verhelderend val deur die hoë beskilderde rame van die Kerk en om daarvandaan te gaan na 'n koel-vogtige herfsveld, waar die swak strale van die ondergaande son bewe oor die sorgvuldig-versorgde kasplante en die wandelaar diep wegsak in die sagte, donker aarde.''</ref> swoelwarm,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 51: ''Ons eet hulle natuurlik ook wanneer hulle goudryp,'' ''swoelwarm''', ''songebak en nog sag is.''</ref> bliknerswarm,<ref>Van Nierop, L. 2015. ''Adrenalien: Die Waarheid''. Kaapstad: Tafelberg, p. 94: ''Hy draai die ruit af. Dit is nou'' '''bliknerswarm'''.</ref> siswarm,<ref name="WAT" /> kraaiwarm, <ref name="WAT" /> helwitwarm<ref>Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 84: ''Dis een van daardie'' '''helwitwarm''' ''dae wanneer die Karoo vir sy eie hitte skrik. Wat selfs die horison nie meer bewe nie.''</ref> * '''waterpas''' – doodwaterpas<ref name="Esterhuizen" /> * '''weemoedig''' – oerweemoedig<ref>Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: '''Oerweemoedig''' ''is die wysie wat sy so sit en [[neurie]] met daardie rokerige, deurgeslykte stem van haar.''</ref> * '''weg''' – witweg,<ref>Du Plessis, P.G. 2011. ''Fees van die ongenooides''. bl. 171: ''Daar pik hoenders, langs 'n muur kou 'n bok 'n lap, voor hulle tussen die potklippe vrek 'n vuur'' '''witweg''' ''in sy as onder 'n amper leë pappot.''</ref> skoonveldweg<ref name="Esterhuizen" /> * '''weinig''' – bloedweinig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> broodweinig<ref name="Esterhuizen" /> * '''werk''' – doodwerk<ref name="Esterhuizen" /> * '''wit''' – spierwit,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 181: ''Sy kneukels word'' '''spierwit'''.</ref> poeierwit,<ref>Botha, L. 2015. ''Wonderboom: roman''. Kaapstad: Queillerie, bl. 186: ''Teen die motorruit leun 'n lang, skraal figuur in swart geklee met 'n'' '''poeierwit''' ''gesig wat onder die swart bolhoed flits''.</ref> raapwit, melkwit,<ref name="Potgieter" /> krytwit,<ref name="Potgieter" /> papierwit, sneeuwit,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 266: ''Niemand het nog ooit die'' '''sneeuwit''' ''klawers aangeraak nie en dit sou ook nooit gebeur nie.''</ref> wolkwit,<ref>De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.941: ''maak plek vir die ysblou lug, / vir klitsgras tussen landerye, / vetbruin sooie en groen / weiding,'' '''wolkwit''' ''troppe, 'n bron,</ref> lykwit,<ref name="Van Schoor1" /> haelwit,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /><ref>Hambidge, Joan. 2008. My jeug. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.998: ''Ek loop deur die nuwe huis; / besigtig alles voetjie vir voetjie: / 'n engel wat harp speel / voor die hemelpoorte; / die Bybel-in-kalfsleer; / 'n skildery / wat iets uitblaker / van '' '''"haelwit''' '' gestapelde wolke" / en vele boeke oor die politiek / deur Verwoerd en Malan, / die wysvinger van P.W. / ook hier verewig.''</ref> meelwit,<ref>Ferreira Jeanette. 1995. ''Die onsterflikes''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 9: ''Maar die ontvangsdame het reeds begin om op die Nederlanders met hulle'' '''meelwit''' ''hare en hulle pienkgebrande velle, se talryke vrae te probeer antwoord.''</ref> lakenwit,<ref>Van den Heever, C.M. 1939. [http://www.dbnl.org/tekst/heev001laat01_01/heev001laat01_01.pdf ''Laat vrugte''] Kaapstad: Nasionale Pers. 127-128: ''Mense kuier daarheen aan en vir 'n oomblik kyk hulle na die uitgeleefde, bleekgeel gesig, nou klein en verrimpel onder haar wit mussie, na die taai hande, wat soveel gewerk, soveel dinge op hulle regte plek laat staan het,'' '''lakenwit''' ''hande wat nou vir goed gekruis lê op haar bors, op die wit nagkleed wat sy eenmaal, jare, jare gelede gedra het gedurende haar wittebroodsdae.''</ref><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 89: ''En Cornelia staan eenkant'', '''lakenwit''' ''en toekyk''.</ref> wolwit,<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 323: ''Hier op die plat ou berg, waar die wind binne minute alles met 'n klam deken van doudruppels kan bedek, waar die'' '''wolwit''' ''mis menige ongeïnisieerde al gillend teen die kranse afgestuur het.''</ref> skitterwit,<ref name="WAT" /><ref>Karsten, Chris. 2011. ''Abel se lot''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 370: ''Tot dan sal sy goed kan uitrus in haar snoesige bed van kraakvars,'' '''skitterwit''' ''linne, selfs 'n kussing onder haar kop.''</ref> droomwit,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 40: ''Die sand is'' '''droomwit''' ''en na regs staan rotsplate tot waar die kuslyn weer in die verte wegdraai''.</ref> sonwit,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 63-64: ''Toe hulle uit die bos breek, lê die strand'' '''sonwit''' ''voor hulle uitgestrek.''</ref> kalkwit,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 76: '' 'n Breë en plat toonnael wat getuig van goeie voetgene, nou'' '''kalkwit''' ''en net-net onderskeibaar van die vel op die brug van die voet, met 'n pienk rand regs waar die nael venynig die vlees binnedring.''</ref> spookwit,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 45: ''Wasbessies ryp oplaas'' '''spookwit''' ''op die bleek duine, en koekemakrankas se goue blindedermpies steek oornag uit droë vleigrond uit.''</ref><ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 159: ''… die grasperk'' '''spookwit''' ''met dou wat net-net na frisser herfsdou begin ruik.''</ref> siekwit,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 223: ''Sissie, ook'' '''siekwit''', ''spring op, "Mattie," sy trippel agter om haar stoel om hom in te haal, vas te hou, maar hy druk haar weg en hol uit die eetkamer met ant Sannie wat vadoek voor die mond in die kombuisdeur kom staan het.''</ref> beenwit,<ref>[http://slipnet.co.za/view/reviews/johann-de-lange-se-beenwit-woorde Johann de Lange se beenwit woorde (Slipnet)]</ref><ref>Uit e-WAT: '''Beenwit''' ''wolke pluim en groei … middag na middag op die ver gesigseinder (Sarie, 3 Jun. 1970, 164)''</ref> styselwit,<ref>[http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/07/17/OB/9/01.html Smith, Francois. 2003. 'Toorbos' voltooi woud se verhaal: Matthee skryf oor laaste houtkappers. ''Die Burger'', 15 Julie:10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153423/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/07/17/OB/9/01.html |date=28 November 2015 }}: ''Haar oë soek agterdogtig deur die'' '''styselwit''' ''hotelkamer''.</ref> ryswit,<ref>[https://books.google.co.za/books?id=lldSBAAAQBAJ&pg=PT241&lpg=PT241&dq=%22ryswit%22&source=bl&ots=iy1QBHtFA9&sig=36eSyTn8ZrYMVzKwFIVL_QQo5GA&hl=af&sa=X&ei=2iL8VJTKCYuv7AaV7ICoBA&redir_esc=y#v=onepage&q=%22ryswit%22&f=false''Die Afrikaanse Kortverhaalboek: Sewende, hersiene uitgawe''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010007/https://books.google.co.za/books?id=lldSBAAAQBAJ&pg=PT241&lpg=PT241&dq=%22ryswit%22&source=bl&ots=iy1QBHtFA9&sig=36eSyTn8ZrYMVzKwFIVL_QQo5GA&hl=af&sa=X&ei=2iL8VJTKCYuv7AaV7ICoBA&redir_esc=y#v=onepage&q=%22ryswit%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}. 2012. ''Toe sy op 'n dag 'n miernes ontdek onder haar sitkamervloer – dit was ná haar ouers se dood, toe sy alleen in die hoekhuisie in die dorp gewoon het – was sy baie omgekrap: die wriemelende, krioelende,'' '''ryswit''' ''insekte – tonnels vol onder die hout.''</ref> vuurwit,<ref>Resensie in die ''Taalgenoot'', Somer 2015, bl. 24, rakende ''Fragmente uit die Ilias'' ([[Homeros]]; vertaal deur Cas Vos): ''Die Griekse koning, Agamemmon ...se hart is'' '''vuurwit''' ''van woede...(bl. 87) en hy sweer wraak''.</ref> kraakwit (klere en linne)<ref name="WAT" />, waswit, marmerwit<ref>[[T.J. Haarhoff|Haarhoff, T.J.]] 1925. ''Die Romeinse boer''. Kaapstad: J.L. van Schaik, p. 181: Selfs dan, toe Oeagriese Hebrus die hoof, afgeskeur van die '''marmerwit''' nek, in die middel van sy stroom afrol, het die blote stem en die koue tong met vlugtende asem uitgeroep: "Eurudice, a, ongelukkige Eurudice!" en "Eurudice" het die oewers oor die hele stroom weergalm.</ref> * '''woes''' – dolwoes<ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> * '''wyd''' – wawyd,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> wêreldwyd,<ref name="Esterhuizen" /> hemelwyd, horingwyd,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 119-120: ''Hy kyk op na die bonkige gestalte bo hom, sien die dik bene in die kakie-uniform, die blink knope aan die tuniek, die rooi gesig met die blonde snor wat'' '''horingwyd''' ''verby die rooi wange krul.''</ref> hekwyk/hartwyd,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 93: ''Ek sal nog net byvoeg ons herberg staan nog'' '''hekwyd''', '''hartwyd''' ''oop langs die see, stoele, koffie en wyn gereed, hoe ons ook al soms mag klink of ons klae.''</ref> wawielwyd<ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 79: ''Braaivleis met bier in die sonlig saam met die slank Mrs Silberstein, haar blou rok oor die gras versprei, haar oë beskadu deur 'n'' '''wawielwye''' ''sonhoed, haar rus tot sluimering gesus deur die larie van paramour Van Eeden wat, hande agter die kop, op die naat van sy rug, sotto voce sy liefdesinspirasie in die son vertolk.''</ref> == Deens == * '''bleg''' – dødbleg<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''blind''' – stekeblind<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''blødt''' – gennemblødt<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''blå''' – himmelblå<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''dristig''' – dumdristig<ref name="VanGoorDeens1970">''Van Goor's Klein Deens Woordenboek''. 1970. 9e druk. Den Haag: G.B. van Goor Zonen's U.M.</ref> * '''død''' – stokdød, stendød<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''døv''' – stokdøv<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''fattig''' – bundfattig, ludfattig<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''falden''' – himmelfalden<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''fast''' – klippefast<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''fin''' – hårfin<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''fuld''' – propfuld<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''gal''' – ravgal, splittergal<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''glad''' – kisteglad<ref>Høeg, P. 2023 (1992). ''Frøken Smillas fornemmelse for sne''. Københaven: Gyldendal, s. 27: ''Når hun er fuld, er hun'' '''kisteglad''' ''og dansant''.</ref> * '''god''' – ejegod, tossegod, hjertensgod<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''hård''' – stenhård<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''mager''' – radmager<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''mørk''' – bælgmørk<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''ny''' – splinterny<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''nøgen''' – splitternøgen<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''rig''' – stenrig<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''skarp''' – knivskarp<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''snar''' – lynsnar<ref>Høeg, P. 2023 (1992). ''Frøken Smillas fornemmelse for sne''. Københaven: Gyldendal, s. 45: ''Han svinger øjeblikkeligt og'' '''lynsnart''', ''som over for min mor, fra forurettelse til omsorg.''.</ref> * '''sort''' – kulsort<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''stille''' – blikstille<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''sur''' – eddikesur<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''syg''' – dødssyg<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''ung''' – purung<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''våd''' – drivvåd, dyngvåd, <ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''vågen''' – lysvågen<ref name="VanGoorDeens1970" /> == Duits == * '''aktuell''' – brandaktuell, topaktuell * '''allein''' – mutterseelenallein * '''alt''' – steinalt,<ref>Bredendick, A. 2013. ''Die Jagd der Wölfin''. Elbwood-Verlag, S. 80: ''Der'' '''steinalte''' ''Ochse lag unter den Zweigen einer Fichte, als wollte die Taiga seinen Tod vor den Augen des Sommers verbergen.''</ref> uralt * '''angst''' – himmelangst * '''anständig''' – grundanständig * '''arm''' – bettelarm<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 77: ''Dann verzichtet sie lieber auf ihren ersten Lohn und geht'' '''bettelarm''' ''in die Fremde.''</ref>, blutarm<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S. 253: ''Meine Mutter stirbt daran, daß sie mit einem'' '''blutarmen''' ''Prokuristen lebt''.</ref> * '''besoffen''' – stockbesoffen, sturzbesoffen,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 171: '' ,,Der ist doch'' '''sturzbesoffen'', ''Herr Hauptmann", bemerkte jemand anders nüchtern.''</ref> stinkbesoffen * '''betrübt''' – tiefbetrübt * '''betrunken''' – stockbetrunken<ref>Vaqué, K. 2004. ''An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika''. Pretoria: Varama Publishers. S.168: ''Mary war'' '''stockbetrunken''' ''und hatte sich in meiner Bar ausgiebig bedient.''</ref> * '''billig''' – spottbillig * '''bitter''' – gallenbitter * '''blank''' – blitzblank, spiegelblank<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S. 70: ''Das Wasser war spiegelblank, im Hafenbecken schwamm ein Hund.''</ref> * '''blaß''' – leichenblass, totenblass * '''blau''' – knallblau, saphirblau<ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 266: ''In der Mitte des Raumes stand ein runder Teakholztisch'' [...] ''die mit '''saphirblauer''' ''und'' '''smaragdgrüner''' ''Seide bezogen waren.''</ref> * '''bleich''' – todbleich, totenbleich,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 106: ''Das Gesicht des braunhaarigen Mannes war'' '''totenbleich''', ''die Augen aufgerissen, eine Hand vor der Brust verkrampf, mit der anderen deutete er in die Richtung der hohen Fenster''</ref><ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 163: ''"Du bist'' '''totenbleich'''. ''Du hast dich geschnitten, da im Gesicht."''</ref> schreckensbleich,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 418: ''Am oberen Ende der Treppe stand Valentine, des Gesicht'' '''schreckensbleich''', ''in nicht mehr als ein dünnes Nachthemd gehüllt.''</ref> kreidebleich<ref>Stine, R.L. 2016 (1998). ''Gänsehaut: Der Werwolf aus den Fiebersümpfen''. Aus dem amerikanischen Englisch von Günter W. Kienitz. Garbsen: cbj Kinder- und Jugendbuchverlag, S. 5: ''Ich blickte durchs Fenster zum'' '''kreidebleichen''' ''Mond hinauf und lauschte.''</ref><ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 118: ''„Das kann doch gar nicht sein! Seit wann sind sie denn fort? So sagt es mir doch, ich bitt Euch!“, stammelt Mäu, die'' '''kreidebleich''' ''geworden ist.''</ref> * '''blöde''' – saublöde (plat), stinkblöde * '''böse''' – bitterböse * '''braun''' – britzebraun * '''brav''' – kreuzbrav * '''bunt''' – knallbunt, kunterbunt, grellbunt<ref>Fosar, G. & Bludorf, F. 1996. ''Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.''. München: Herbig, p. 83: ''Unter lautem Puffen, wie bei einem knallenden Sektkorken, entlädt sich die Energie in einem'' '''grellbunten''' ''kosmischen Feuerwerk''.</ref>, prallbunt,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 48: ''Im Dickicht kaum zu sehen, doch dafür schon auf viele Meter hin zu riechen sind riesige'', '''prallbunte''' ''Blüten, deren Duft dich schwindlig macht.''</ref> regenbogenbunt<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 164: ''Vor meinen Augen schwammen'' '''regenbogenbunte''' ''Kreise, die sich mal weiteten, mal enger wurden, und mein Herz war schwer wie ein Pflasterstein.''</ref> * '''dicht''' – hageldicht * '''dick''' – faustdick, knüppeldick * '''dreckig''' – saudreckig * '''dreist''' – tolldreist * '''dumm''' – blitzdumm, kreuzdumm, saudumm (plat), stockdumm, strohdumm * '''dunkel''' – stockdunkel<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 277: ''Draußen vor dem Fenster war es'' '''stockdunkel''', ''doch ich war hellwach.''</ref> * '''dünn''' – hauchdünn, papierdünn, haardünn,<ref>Fosar, G. & Bludorf, F. 1996. ''Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.''. München: Herbig, p. 151 : ''Aus ihr formte sich eine zweite Spirale, danach eine dritte, aus der ein'' '''haardünner''' ''weißer Lichtstrahl kam, der meinen Hinterkopf berührte''.</ref> holzsplitterdünn<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 199: ''Borchert sah einer Prostituierten hinterher, die mit'' '''holzsplitterdünnen''' ''Beinen apathisch über den Bürgersteig wankte.''</ref> * '''dürr''' – knochendürr, rappeldürr, spindeldürr * '''duster''' – zappenduster, stockduster<ref>[http://www.kapstadt-entdecken.de/reiseinformationen-suedafrika/zeitverschiebung/ Zeitverschiebung Südafrika – wieviel Uhr ist es in Südafrika?]: ''Die Dämmerungsphase in Südafrika ist kurz, etwa eine halbe Stunde nach Sonnenuntergang ist es'' '''stockduster'''.</ref> * '''egal''' – scheißegal (plat) * '''ehrlich''' – grundehrlich<ref>Fosar, G. & Bludorf, F. 1996. ''Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.''. München: Herbig, p. 153: ''Überhaupt macht der inzwischen 44jährige den Eindruck eines'' '''grundehrlichen''', ''geradlinigen Mannes, der sich trotz seiner nur geringen Schulbildung erstaunlich gewandt auszudrücken pflegt''.</ref> * '''eigen''' – ureigen * '''elend''' – hundeelend * '''entschlossen''' – wildentschlossen * '''ernst''' – bierernst, todernst * '''ewig''' – urewig * '''fahl''' – aschfahl<ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 418: ''Die Welt, nicht länger reich an Farben, sonder'' '''aschfahl,''' ''schien getäuscht worden zu sein von der trügerischen Sonne wie Gisla von Thure.''</ref> * '''falsch''' – grundfalsch * '''faul''' – stinkfaul * '''fein''' – haarfein, hauchfein * '''fest''' – bombenfest, felsenfest<ref>Vaqué, K. 2004. ''An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika''. Pretoria: Varama Publishers. S.148:''Ich wußte, Gott hatte zu mir gesprochen und war jetzt'' '''felsenfest''' ''davon überzeugt, daß Sabine wieder völlig gesund werden würde''.</ref> * '''fidel''' – kreuzfidel, mopsfidel, quietschfidel * '''finster''' – stockfinster<ref>Vaqué, K. 2004. ''An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika''. Pretoria: Varama Publishers. S.151: ''Er wurde in'' '''stockfinsterer''' ''Nacht zu ihr geschickt, um die Thronfolgerin zu zeugen.''</ref> * '''fit''' – topfit * '''fleißig''' – ameisenfleißig, bienenfleißig * '''flink''' – wieselflink * '''forsch''' – nassforsch * '''frech''' – rotzfrech * '''fremd''' – wildfremd, stockfremd<ref>Pausewang, G. 1984. ''Roman aus der Friedensbewegung''. Verlag: Meier, Ravensburg. S. 64: ''Jeder steif an seinem Platz... Als ob wir einander'' '''stockfremd''' ''wären – zufällig an diesem Tisch zusammengeraten.''</ref> * '''freundlich''' – katzenfreundlich, scheißfreundlich (plat en ironies bedoel vir aangeplakte vriendelikheid) * '''frisch''' – taufrisch * '''fromm''' – lammfromm * '''gefährlich''' – brandgefährlich<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 157: ''Am Ende war ich mitten in eine'' '''brandgefährliche'' ''Räuberpistole geraten, deren Akteure hinter alten Büchern von unschätzbarem Wert her waren.''</ref> * '''geil''' – affengeil, oberaffengeil, saugeil (plat), schweinegeil (plat) * '''gelb''' – quittegelb, weizengelb<ref>Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 201: ''"Vielleicht sind es seine'' '''weizengelben''' ''Haare oder die zarten Finger, die sich nie in die Erde eines Ackers gegraben haben. Wer weiss das schon! Ich rate dir jedenfalls, sie dir aus dem Kopf zu schlagen!"''</ref> * '''gelehrt''' – grundgelehrt * '''geliebt''' – heißgeliebt * '''gemein''' – hundsgemein * '''gemütlich''' – urgemütlich * '''genau''' – haargenau<ref>Fitzek, S. 2006. ''Die Therapie''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 269: '''Haargenau''' ''dieselbe E-Mail, die ihm die Chefredaktion geschickt hatte.''</ref> * '''gerade''' – bolzengerade, kerzengerade<ref>Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 222: ''Amanda setzte sich'' '''kerzengerade''' ''auf''.</ref><ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 311: ''Sie sah keine Zombies oder Menschen, und die wenigen Bäume, die'' '''kerzengerade''' ''in der Sonne standen, sahen trostlos und einsam aus.''</ref><ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 184 '''Kerzengerade''' ''saß er in seinem Sessel, ohne im Geringsten angestrengt zu wirken.''</ref> * '''gescheit''' – blitzgescheit, grundgescheit * '''gesund''' – kerngesund<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 104: ''Und was mich anbetrifft, weißt du genau, dass ich schon mein halbes Leben hier bei den Aussätzigen wohne en ich bin immer noch'' '''kerngesund!'''</ref> * '''gewandt''' – katzengewandt * '''glatt''' – aalglatt (glibberig), spiegelglatt (gelyke oppervlak) * '''glücklich''' – kreuzunglücklich * '''grau''' – aschgrau, unwettergrau,<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 64: '' 'Simon Sachs, unser Waisenkind', sagte der Pfleger und blieb nach wenigen Schritten vor einer'' '''unwettergrauen''' ''Tür mit der Aufschrift 'Physiotherapie' stehen.''</ref> mausgrau<ref>Fitzek, Sebastian. 2017. ''AchtNacht''. München: Knaur Verlag, S. 334: ''Kleine'' '''mausgraue''' ''Klebestreifen, mit denen Musiker lose Kabel sicherten und Aufbauanweisungen gaben, damit die Roadies wussten, an welcher Stelle sie die Verstärker zu plazieren hatten.''</ref> * '''groß''' – riesengroß * '''grün''' – giftgrün, katzengrün(e Augen)<ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 140: ''Ihre'' '''katzengrünen''' ''Augen'' [...] ''verrieten, dass sie vor Zorn bebte'' [...]</ref> * '''gut''' – herzensgut, saugut (plat) * '''gütig''' – grundgütig * '''hart''' – beinhart, eisenhart, knallhart, knochenhart, knüppelhart, stahlhart,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 359: ''...dass der'' '''stahlharte'' ''Griff der Miliz am Ende vielleicht doch stärker war als die tödliche Umarmung jener Fangarme...''</ref> steinhart,<ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 139: ''"Wahrscheinlich ist auch dein Bett steinhart''' ''!", rief Fulrad.''</ref> betonhart<ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 232 ''Er sei denn, er buddelt sich einen Tunnel, dachte Emma, aber die Bodenplatte war'' '''betonhart''' ''und die Erde darunter ganz sicher gefroren.''</ref> * '''häßlich''' – grundhäßlich, potthässlich * '''heimlich''' – klammheimlich<ref>Hammesfahr, P. 2009. ''Ein fast perfekter Plan: psychothriller''. Reinbek bei Hamburg:Rowohlt Taschenbuch Verlag, p. 16: ''Still für sich dachte sie oft darüber nach,'' '''klammheimlich''' ''zu verschwinden.''</ref> * '''heiser''' – stockheiser * '''heiß''' – brühheiß, bullenheiß, höllenheiß, knallheiß * '''hell''' – taghell, glockenhell<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S.125:''"Zwar ist Coppet Provinz, aber doch nicht derartig unzivilisiert", erwiderte Madame de Staël mit einem'' '''glockenhell''' ''Lachen''.</ref> * '''hoch''' – haushoch, himmelhoch, turmhoch * '''hübsch''' – wunderhübsch * '''hungrig''' – heißhungrig<ref>Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 93: ''Sie war geradezu'' '''heißhungrig'''.</ref> * '''jung''' – blutjung<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 371: '''Blutjunge''' ''Milizazubis mit Segelohren verjagten halbherzig einige Plünderer von den zerplatzten Vitrinen schicker Boutiquen...''</ref> * '''kahl''' – ratzekahl * '''kalt''' – eiskalt, hundekalt, lausekalt, frostkalt<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 130: ''... ich bemerkte weder den'' '''frostkalten''' ''Wind, noch den einsetzenden Regen.''</ref> * '''klar''' – glasklar, sonnenklar, wasserklar, kristallklar * '''klein''' – klitzeklein * '''komisch''' – urkomisch * '''krank''' – sterbenskrank, todkrank, todsterbenskrank * '''kühn''' – tollkühn * '''lang''' – baumlang * '''langweilig''' – kotzlangweilig (plat), scheißlangweilig (plat), sterbenslangweilig, todlangweilig, todsterbenslangweilig * '''lebendig''' – quicklebendig,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 104: ''Die Träume unterschieden sich im Wesentlichen nur durch die Umstände, unter denen ich entdeckte, dass mein Hund eigentlich gar nicht tot, sondern im Gegenteil'' '''quicklebendig''' ''und bei bester Laune war.''</ref> springlebendig * '''leicht''' – babyleicht, federleicht, kinderleicht * '''matt''' – sterbensmatt, hundematt * '''miserabel''' – hundsmiserabel * '''modern''' – topmodern * '''müde''' – hundemüde,<ref>Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 78: ''Papa war'' '''hundemüde''', ''völlig entmutigt und wusste nicht, was er tun sollte.''</ref><ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 125: ''Ich für mein Teil bin'' '''hundemüde.'''</ref> todmüde * '''munter''' – putzmunter * '''mutig''' – todesmutig<ref>Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 74: ''So schnell es ging, wurde dieser Satz in drei verschiedene Sprachen übersetzt, und Papa stand'' '''todesmutig''' ''zwischen den Pfeilspitzen.''</ref> * '''nackt''' – pudelnackt, splitternackt * '''nah''' – hautnah * '''närrisch''' – pudelnärrisch * '''nass''' – patschnass, pitschnass,<ref>Bredendick, A. 2013. ''Die Jagd der Wölfin''. Elbwood-Verlag, S. 30: '''Pitschnass''' ''standen sie da.''</ref> pudelnass, tropfnass, klatschnass<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.177:''Er war'' '''klatschnaẞ''', ''seine Stiefel waren lehmverschmiert, doch er kam mit groẞen Neuigkeiten.''</ref><ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 180: ''"Du bist ja'' '''klatschnass!"'''</ref>, klitschnaß<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 119: ''Erst jetzt bemerkt Mäu, wie durchgefroren sie ist und befreit sich nach und nach von den'' '''klitschnassen''' ''Kleidungsstücken''.</ref> * '''neu''' – brandneu, funkelnagelneu, nagelneu<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 64: ''Die'' '''nagelneuen''' ''Reifen surrten sanft über den glänzenden Fußboden, als Picasso den Rollstuhl wieder anschob.''</ref> * '''normal''' – stinknormal * '''nüchtern''' – stocknüchtern * '''offen''' – sperrangelweit offen<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 371: ''Alle Eichentüren an den Eingängen standen'' '''sperrangelweit offen''' ''und würgten schäumende Ströme dreckversmierter, stolpernder und blinzelnder Passagiere hervor.''</ref> * '''reich''' – schwerreich, steinreich, stinkreich * '''rein''' – astrein,<ref>Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 18:»'''Astreine''' ''Panik«, sagte Lars trocken. »Die wollen alle zur Autobahn.«''</ref><ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 78: ''„Abdecker, ich kann es kaum glauben, dass Ihr der Vater einer so'' '''astreinen''' ''Tochter sein könnt!“''</ref> hasenrein, lupenrein * '''richtig''' – goldrichtig<ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 108: ''Das war'' '''goldrichtig'''.</ref> * '''rocken''' – brottrocken * '''rot''' – feuerrot,<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.215:''Sie war ein paar Jahre jünger als Linda, hatte'' '''feuerrotes''' ''Haar mit blauen Schleifen, und von einem Nasenloch zum Ohr führte eine Kette.''</ref> knallrot, krebsrot, puterrot,<ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 194 ''Er wurde'' '''puterrot'''.</ref> rosenrot, rubinrot, <ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 140: ''Sie trug ein'' '''rubinrotes''' ''Seidenkopftuch''.</ref> tomatenrot <ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 163: ''Newberry trat zu ihr mit'' '''tomatenrotem''' ''Gesicht''.</ref> * '''rund''' – kreisrund, kugelrund * '''satt''' – knüppelsatt, pappsatt * '''sauber''' – blitzsauber<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 290: ''Albert fällt auf, wie'' '''blitzsauber''' ''alles ist.''</ref><ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 307: ''Zwei Maler in'' '''blitzsauberen''' ''orangefarbenen Overalls waren gerade damit beschäftigt, die Decken nachzustreichen.''</ref> * '''sauer''' – stinksauer,<ref>Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 221: ''"Ich war'' '''stinksauer''' ''auf Sie."''</ref> stocksauer<ref>Franz, Andreas. 2006. ''Unsichtbare Spuren''. München: Knaur. S. 363: ''Ich bin'' '''stocksauer'''!</ref> * '''schade''' – jammerschade * '''scharf''' – haarscharf,<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.151: ''Irgendwo im Tivoli spielte ein Orchester, der Trompeter blies ständig'' '''haarscharf''' ''an den richtigen Tönen vorbei.''</ref> messerscharf, <ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 202: ''Doch trotz seines trunkenen Zustands arbeitete sein Verstand'' '''messerscharf'''.</ref> rasiermesserscharf<ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 417: ''Drei stahlgepanzerte,'' '''rasiermesserscharfe''' ''Flossen pflügten durchs Wasser,''</ref> * '''schick''' – todschick * '''schief''' – windschief<ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 115: ''Als Gisla sich noch weiter vorbeugte, sah sie nicht nur Kirchen oder mächtige Römermauern, sonder auch kleine,'' '''windschiefe''' ''Gebäude.''</ref><ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 266: ''...das ich es einfach spannender fand, den Staub der Prärie mit den Hufen meines Pferds aufzuwirbeln und'' '''windschiefe''' ''Forts vor Rothäuten zu verteidigen...''</ref><ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 144: ''Die Gastenpforte hatte schon bessere Tage gesehen und hing'' '''windschief''' ''an einem verrosteten Eisengestänge.''</ref> * '''schlank''' – gertenschlank * '''schlau''' – bauernschlau * '''schlecht''' – grottenschlecht * '''schnell''' – blitzschnell, windschnell<ref>Bredendick, A. 2013. ''Die Jagd der Wölfin''. Elbwood-Verlag, S. 61: ''Ein anderes Mal wich der'' '''windschnelle''' ''Nodin zu spät seiner Beute aus und wurde vom Geweih einer Elchkuh gegen einen Fichtenstamm geschleudert.''</ref> * '''schön''' – bildschön, engelschön, wunderschön * '''schwarz''' – kohlrabenschwarz, kohlschwarz, nachtschwarz, pechrabenschwarz,<ref>[[Stefanie Gercke|Gerke, Stefanie]]. 2001. ''Ins dunkle Herz Afrikas''. München: Droemer Knaur. S. 162: ''Es war'' '''pechrabenschwarz''' ''draußen, die Wohnzimmerlampen spiegelten sich in den hohen, dunklen Fenstern, und der Fernseher lief, wie immer.''</ref> pechschwarz<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 112: '''Pechschwarze''', ''volle Haare umrahmen ein herzförmiges Gesicht mit schräg geschnittenen hellgrünen Augen.''</ref>, rabenschwarz, tiefschwarz * '''schwer''' – bleischwer, sauschwer (plat), zentnerschwer * '''sehnt''' – heißersehnt * '''sicher''' – bombensicher, todsicher * '''schnell''' – pfeilschnell * '''stark''' – bärenstark,<ref>Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 250: ''Er hatte einen großen,'' '''bärenstarken''' ''Mann erwartet, stattdessen führte man ihm einen mickrigen Kerl mit vernarbtem Gesicht und gelben Haaren vor, stark gezeichnet von der langen Zeit im Verlies''.</ref> baumstark, bullenstark, stierstark * '''steif''' – stocksteif<ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 122: ''Gisla blieb'' '''stocksteif''' ''stehen.''</ref><ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 291: ''...bekam mein Hund einen heftigen Anfall von Panik. Eigentlich war er immer ein ausgeglichener, friedlicher Typ gewesen, doch an diesem Tag blieb er'' '''stocksteif''' ''auf der Schwelle des Zimmers stehen...''</ref>, statuensteif<ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 164: ''Heute trug sie statt dem üblichen Designerkleidchen einen mausgrauen Jogginganzug und saß'' '''statuensteif''' ''auf der Kante der Couch.''</ref> * '''still''' – mäuschenstill, mucksmäuschenstill * '''süß''' – honigsüß, zuckersüß<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 258:''"Es geht nicht um mich", erklärte Esmeralda'' '''zuchersüß''' ''und wies auf Niccolo. "Das hier ist ein junger Mann, der den Bischof sprechen möchte."''</ref> * '''taub''' – stocktaub * '''teuer''' – schweineteuer; sauteuer (plat) * '''tief''' – abgrundtief<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 290: ''Dann taumelte er in den Wald hinein un wollte sein kaputtes Leben zurückhaben, das er vor zwei Tagen noch so'' '''abgrundtief''' ''gehasst hatte.''</ref><ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 114: ''Demnach müsse der Täter sein Opfer'' '''abgrundtief''' ''gehasst haben, dass er ihm eine solche Qual zugefügt hätte.''</ref> * '''tot''' – mausetot * '''traurig''' – tieftraurig, todtraurig<ref>Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 254: ''Es war für mich ein'' '''todtrauriger''' ''Moment, wie wir da mit unserem Boot abfuhren und schlieẞlich nur noch die Trauerlieder der Fayu weithin über den Fluss schallen hörten.''</ref> * '''trocken''' – staubtrocken,<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 384: ''Sterns Finger berührten die'' '''staubtrockene''' ''Haut der Frau, als er ihr den Schlüssel aus der Hand nahm.''</ref><ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 216: ''Meine Kehle war'' '''staubtrocken''', ''das Schlucken schmerzte.''</ref> knochentrocken<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 302: ''Selbst wenn ihr'' '''knochentrockener''' ''Verstand wider Erwarten in der Lage wäre, meine Erklärung der Vorfälle aufzunehmen und zu glauben - was brachte das?''</ref> * '''übel''' – speiübel,<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 233-234: ''Stern wurde'' '''speiübel''', ''als er erkannte, wie sinnbildlich die unechte Kulisse dieses Hauses für die gesamte Situation war, in der er seit wenigen Tagen steckte''.</ref> kotzübel (plat, letterlik kotsmislik) * '''umkämpft''' – heißumkämpft * '''umstritten''' – heißumstritten * '''unglücklich''' – todunglücklich * '''vergnügt''' – quietschvergnügt * '''verschieden''' – grundverschieden * '''voll''' – knallvoll, proppenvoll, randvoll,<ref>Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 77:''Nur vor einem Supermarkt gab es Lärm: Scharen von Leuten packten die Kofferräume ihrer Wagen'' '''randvoll''' ''mit Lebensmitteln.''</ref> sternhagelvoll (dronk) * '''vornehm''' – scheißvornehm (plat), stinkvornehm * '''wach''' – hellwach<ref>Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 76:''Janna-Berta war'' '''hellwach''' ''geworden.''</ref> * '''warm''' – brühwarm * '''weich''' – butterweich, samtweich, wachsweich, watteweich,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 324: ''Riesige weiße Flocken fielen langsam herab, schon hatten sich dicke'', '''watteweiche''' ''Schneehaufen gebildet,...''</ref> windelweich, gummiweich<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 381: ''Du versuchst zu laufen, doch setzt du völlig vergeblich ein'' '''gummiweiches''' ''Bein vor das andere, ohne von der Stelle zu kommen.''</ref> * '''weiß''' – blütenweiß, kalkweiß,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 106: ''Die übrigen Gäste hatten sich alle um den'' '''kalkweißen''' ''Dichter versammelt, der schnell und hastig atmete, während Mary sein schweißfeuchtes Gesicht vorsichtig mit einer Serviette abtufte.''</ref><ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 342: ''Gisla war'' '''kalkweiß''' ''im Gesicht vor Angst um Runa.''</ref> schneeweiß, schlohweiß,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 224: ''Gleichzeitig wurde der Verschlag an der anderen Seite aufgerissen, und ein zweiter Mann, mit'' '''schlohweißen''' ''Haaren und deutlich älter als der Junge am Fenster, erschien in der Öffnung.''</ref> milchweiß,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 58: ''Die langen roten Haare, die nun gelöst über ihren Körper hingen, bildeten einen reizvollen Gegensatz zu ihrer'' '''milchweißen''' ''Haut.''</ref> wolkenweiß - <ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 139: ''Anders als das kugelförmige Schlachtschiff, das Sheffield gebaut hatte, trug die'' Lady Corsair ''einen langen,'' '''wolkenweißen''' ''Ballon über dem hölzernen Schiff'', [...]</ref> * '''weit''' – himmelweit, meilenweit, sperrangelweit<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 104: ''Sie stand'' '''sperrangelweit''' ''offen''.</ref> * '''wenig''' – blutwenig * '''wild''' – fuchsteufelswild * '''wohl''' – pudelwohl * '''wütend''' – stinkwütend<ref>Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 210: ''Sie war noch immer'' '''stinkwütend''', ''das Papa es gewagt hatte, sie anzuschreien.''</ref> * '''zahm''' – handzahm * '''zart''' – babyzart, hauchzart, pfirsichzart == Engels == * '''ahead''' - dead ahead<ref>Fabbri, R. 2014. ''Masters of Rome: Vespasian V''. London: Corvus. p. 90: ''Vibius kicked his mount forward, looking'' '''dead ahead''' ''with blank eyes; the Gallic and legionary cavalry streamed through the gap behind him unaware of what their legate was expecting of them.''</ref> * '''black''' - pitch black * '''broke''' - stone broke, stony-broke * '''cheap''' - dirt cheap * '''clear'''- crystal-clear<ref name="Esterhuizen" /> * '''cold''' - ice cold, stone-cold<ref name="Esterhuizen" /><ref>Browne, Adam. 2020. ''Dogs of Mars: Dog from the Machine''. Dayfly Publications, p. 11: ''Lost a lot of good dogs to these abominations. The black ones were the worst.'' '''Stone-cold''' ''killers, every last one of 'em.''</ref> * '''crazy''' - batshit crazy (plat) * '''dead''' - stone dead<ref>Browne, Adam. 2017. ''Imperium Lupi''. Dayfly Publications, p. 558: ''The cocktail of poisons in Rafe's body would kill any of us'' '''stone dead''' ''...even you my Alpha.''</ref>, dog-dead<ref>Cape Fear (1991) ''"Best-case scenario: you kill Cady'' '''dog-dead.'''"</ref> * '''deaf'''- stone-deaf<ref name="Esterhuizen" /> * '''drunk''' - dead drunk, blind drunk * '''dry''' - bone dry, cotton-dry (mouth) * '''earnest''' - blood-earnest * '''full''' - chock full * '''hard''' - rock hard * '''hot''' - sizzling hot, melting hot * '''mad''' - stock raving mad, stark raving mad * '''naked''' - stark naked * '''new''' - brand new * '''poor''' - dirt poor * '''quiet''' - church quiet<ref>Navarro, Y. 2005. ''Elektra''. New York: Pocket Books, p. 143: ''Everything was lush and green and, except for their own breathing and the bugs, nearly'' '''church quiet'''.</ref> * '''red''' - blood red * '''serious''' - dead-serious<ref>Browne, Adam. 2017. ''Imperium Lupi''. Dayfly Publications, p. 680: ''Uther laughed the offer off, as if it were a joke, but Lorna looked'' '''dead-serious'''.</ref> * '''sharp''' – razor sharp * '''silent''' - dead silent * '''still''' - stock still<ref name="Esterhuizen" /> * '''straight''' - ramrod straight * '''thin''' - razor thin<ref>Paulsen, R. & Fleeman, M. 2019. ''Voice Lessons: How a Couple of Ninja Turtles, Pinky and an Animaniac Saved My Life''. Jersey City: Viva Editions. pp. 57: ''I came to realize that the margin of error in Hollywood was'' '''razor thin'''.</ref>, stick-thin, rake-thin * '''tired''' - dog-tired<ref name="Esterhuizen" /><ref>''Collins Unabridged French-English Dictionary'', 1981 (1978) p. 191, ''être sur les dents'' (épuise) to be worn out, '''dog-tired'''</ref> * '''upright''' - bolt upright * '''white''' - snow-white<ref name="Esterhuizen" /> == Nederlands == === Middelnederlands === Die onderstaande voorbeelde is geteleskopeerde vergelykings, bv. steendoot = so doot als een steen:<ref>De Klerk, G.J. 1982. ''Middelnederlands: 'n eerste kennismaking''. Pretoria: J.L. van Schaik, p. 166</ref> * '''claer''' - silverclaer * '''doot''' - steendoot * '''graeu''' - ascgraeu * '''hart''' - iserhart * '''naeckt''' - moedernaect * '''root''' - bloetroot * '''sat''' - coesat * '''vast''' - erdvast, lantvast * '''wit''' - snewit === Moderne Nederlands === In Nederlands kan ''versterkte adjectieven'' ook vir verskillende beklemtonings in spesifieke kontekste gebruik word. So kan ''gortdroog'' gebruik word vir 'n vervelige (saai) boek en ''kurkdroog'' vir klimaat, of ''beeldschoon'' gesê geword van vroue en ''brandschoon'' van linnegoed of kleedkamers.<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 165:''Alle wc's waren'' '''brandschoon''', ''en hij liep terug de gang in en stak op zijn beurt zijn hand op naar de beheerder.''</ref> In 'n 2007-opname is 'n sekere aantal Nederlandse en Belgiese studente tussen 18 en 25 jaar oud gevra om die onderstaande byvoeglike naamwoorde (in '''vetdruk''') in die spesifieke konteks van die voorbeeldsin te versterk. Die respondente is toegelaat om meer as een moontlikheid neer te pen:<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/_ver016200701_01/_ver016200701_01_0022.php ''Het gebruik van samengestelde adjectieven met een versterkend betekenisaspect in het Nederlands'' Philippe Hiligsmann & Christine Meurs]</ref> * '''alleen''': moederziel alleen, zielsalleen, doodalleen. * '''arm''': straatarm, doodarm, hondsarm, broodarm, superarm, keiarm. * '''bang''': doodsbang, superbang, doodbang, hondsbang. * '''bekend''': superbekend, alombekend, overbekend, wereldbekend, oerbekend, gigabekend, megabekend, welbekend. * '''bezopen''': straalbezopen,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 266:'' 'Een zooitje. Vuil, verwaarloosd, bierkratten manshoog opgestapeld op het balkon. Moeder'' '''straalbezopen'''…</ref> strontbezopen, ladderzat, stomdronken, ladderbezopen. * '''bleek''': lijkbleek<ref>D'Haese, M. 1979 (1967). "De terechtwijzing''. In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 32: ''Toen werd hij'' '''lijkbleek''' ''omdat hij besefte dit tamelijk dubbelzinnig gezegde te hebben uitgesproken.''</ref>, doodsbleek, lijkwit, witbleek. * '''blij''': dolblij, superblij, reuzeblij, keiblij, zielsblij, doodblij, razendblij, doodsblij, hondsblij. * '''breed''': kamerbreed, superbreed, megabreed, hemelsbreed, keibreed, duimbreed, stratenbreed, ultrabreed, oeverbreed, schouderbreed, gevelbreed, duimenbreed. * '''dom''': oliedom, oerdom, keidom, megadom, steendom, ezelsdom, oerstom, oliekoekerdom, aartsdom. * '''donker''': pikdonker, stikdonker, pikkedonker, aardedonker<ref>Mulisch, H. 1979 (1967). "Wat gebeurde er met sergeant Massuro?". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 64: ''Het was intussen'' '''aardedonker''' ''geworden, de lamp straalde als een planeet en ontwierp tegen de woudrand een supergriezeligheid van'' [...]"</ref>, aardsdonker, stekedonker, steendonker, aarddonker, aartsdonker, stikkedonker, oerdonker. * '''dood''': morsdood, steendood. * '''dronken''': stomdronken, ladderzat, steendronken, lamdronken, blauwdronken, straalbezopen. * '''dun''': flinterdun, splinterdun, ultradun, extradun, superdun, filterdun, ragfijn, papierdun, vliesdun, draaddun<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 195:''Hoewel hij niet verwachtte iets te zullen aantreffen, opende hij alle kastdeurtjes en vond een halfvergane muis naast een roestig blik doperwten van een merk dat al jaren niet meer in de handel was. Hij droeg het lijkje aan de'' '''draaddunne''' ''staart naar buiten.''</ref> * '''duur''': peperduur, superduur, keiduur, pokkeduur, stikduur, strontduur, tyfusduur, steenduur. * '''eenvoudig''': doodeenvoudig, poepeenvoudig, supereenvoudig, poepsimpel, simpeleenvoudig, doodsimpel, supersimpel. * '''ellendig''': doodellendig, superellendig, doodsellendig, kei-ellendig, oerellendig, strontellendig, straatellendig, bere-ellendig, allerellendigst, zielsellendig, doodongelukkig, hondsellendig. * '''gek''': stapelgek, knettergek, knotsgek, goedgek, supergek. * '''gelukkig''': dolgelukkig, doodgelukkig, zielsgelukkig, overgelukkig, supergelukkig, reuzegelukkig, dolblij, ingelukkig. * '''gevaarlijk''': levensgevaarlijk, supergevaarlijk, aartsgevaarlijk, doodsgevaarlijk, keigevaarlijk, reuzegevaarlijk, doodgevaarlijk, megagevaarlijk. * '''goed''': beregoed, supergoed, steengoed, keigoed, megagoed, ingoed, reuzegoed, retegoed. * '''goedkoop''': spotgoedkoop, supergoedkoop, megagoedkoop, ultragoedkoop. * '''groot''': reuzegroot, supergroot, megagroot, levensgroot, beregroot, keigroot. * '''gruwelijk''': doodgruwelijk, aartsgruwelijk, supergruwelijk, keigruwelijk, oergruwelijk, godsgruwelijk. * '''heet''': bloedheet,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 233:''Hij had opdracht gegeven de verwarming in het kamertje open te draaien, en het was er inmiddels'' '''bloedheet.'''</ref> superheet, snikheet, kokendheet, loeiheet, vuurheet, gloedheet, keiheet, pokkenheet, stikheet. * '''hoog''': torenhoog, huizenhoog, superhoog, megahoog, metershoog, mijlenhoog, reuzehoog, hemelhoog, kilometershoog, wolkenhoog, knetterhoog. * '''jaloers''': stikjaloers, superjaloers, doodjaloers, hondejaloers, strontjaloers, zielsjaloers, megajaloers, aartsjaloers, rotjaloers<ref>Vandeloo, J. 1979 (1967). "De Croton". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 96: ''Ze zijn allemaal'' '''rotjaloers''' ''op de croton, denkt hij.''</ref> * '''jong''': piepjong, superjong, berejong, kei-jong, megajong, bloedjong. * '''kalm''': doodkalm, doodskalm, ijskalm. * '''lekker''': superlekker, kiplekker, keilekker, berelekker, reuzelekker, megalekker, steenlekker, doodlekker, hemelslekker, ovenlekker, overheerlijk. * '''lief''': poeslief, superlief, doodlief, keilief, hondslief, megalief. * '''lui''': superlui, aartslui, aardslui, hondslui, keilui, oerlui, doodlui, vetlui, megalui, berelui. * '''mager''': graatmager, doodmager, broodmager, keimager, supermager, latmager. * '''moe''': doodmoe,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 63:''De hele eindeloze dag was gevuld met uitsluitend negatieve feiten, en hoewel hij'' '''doodmoe''' ''was en licht in zijn hoofd omdat hij niet had geluncht, besloot Vegter zichzelf te trakteren op een blik op het huisje.''</ref> hondsmoe, supermoe. * '''naakt''': poedelnaakt, spiernaakt, piemelnaakt. * '''nat''': kletsnat, doornat, kleddernat, zeiknat, drijfnat, strontnat, druipnat, zuipnat, kliedernat. * '''nieuw''': gloednieuw,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 125:'' 'Ik denk niet dat er aanleiding is om bang te zijn,' zei Talsma. Ze liepen met hem mee de gang in en hij zag de'' '''gloednieuwe''' ''veiligheidsketting die aan de deur was bevestigd. 'Maar een goed slot is natuurlijk nooit verkeerd'.''</ref> splinternieuw, spiksplinternieuw, nagelnieuw, gladnieuw, ultranieuw. * '''rijk''': schatrijk, steenrijk, superrijk, poeprijk, smoorrijk, keirijk, stinkrijk, strontrijk. * '''saai''': oersaai, doodsaai, keisaai, megasaai, beresaai, supersaai, bloedsaai, pokkesaai, apesaai, doodvervelend. * '''serieus''': bloedserieus, doodserieus, doodernstig, stikserieus. * '''trots''': ape(n)trots, beretrots, supertrots, megatrots, reuzetrots. * '''verbaasd''': stomverbaasd<ref>Vandeloo, J. 1979 (1967). "De Croton". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 95: ''Ziezo, dan weten de bezoekers er alles van en ze hoeven alleen maar'' '''stomverbaasd''' ''het hoofd te schudden om meneer H. volmaakt gelukkig te maken.''</ref>, superverbaasd, keiverbaasd. * '''vers''': dagvers, supervers, kakelvers, kersvers, levensvers, kraakvers, marktvers, slachtvers, visvers, vriesvers, poepvers, botervers, krakelvers, diepvriesvers. * '''vervelend''': oervervelend, stomvervelend, doodvervelend, strontvervelend, supervervelend, rotvervelend, stiervervelend, stikvervelend, stinkvervelend. * '''vlug''': vliegensvlug, supervlug, razendvlug, razendsnel, keivlug, kattenrap, vingervlug. * '''vreemd''': supervreemd, keivreemd, knalvreemd, wereldvreemd. * '''ziek''': doodziek, hondsziek, keiziek, megaziek, paardeziek, strontziek. * '''zoet''': mierzoet, suikerzoet, superzoet, megazoet, honingzoet, overzoet, koekezoet, peperzoet, zeemzoet. * '''zot''': stapelzot, apezot, stapelgek, superzot, stekezot, keizot, stikzot, toppezot, tokkezot, megazot, dolzot, oerzot, ladderzot, knetterzot, knettergek. Hierdie opname strook ook met die bevinding van die Nederlandse taalkundige en skrywer René Appel, in die radiotaalprogram, ''De Taalstaat''. Intensiverende voorvoegsels soos "super-" (bv. ''super''spannend, ''super''leuk...) is "enorm populaire" in Nederlands. Ander voorvoegsels wat ook aan die beurt kom is ''bere''leuk, ''rete''goed, ''kei''hard, ''kei''leuk, ''knetter''leuk, ''knetter''goed en selfs ''foei''lekker.<ref>[http://radiobox2.omroep.nl/broadcaststream/file/467578.mp3 ''De taalstaat''-potgooi, Radio 1, 7 Mei 2016, 40:28 – 41:40]{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (60,3 Megagreep)</ref> Ander voorbeelde: * '''blank''': roomblank * '''bleek''': kurkbleek<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 55: ''En zij vestigde daarbij, onbewust en volstrekt zonder bedoeling, haar ogen, waarin de liefde leefde, op de'' '''kurkbleke''' ''apotheker tegenover haar, die al in geen twintig jaren de grenzen overschreden had.''</ref> * '''druk''': knetterdruk<ref>[https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5245525/hoe-druk-op-de-weg-frankrijk-duitsland-italie-zwarte-zaterdag-anwb rtlnieuws. 2021. "'Ergste zwarte zaterdag ooit' verwacht, gisteren al 1000 kilometer file" 31 juli.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Het is dit weekend'' '''knetterdruk''' ''op de Europese wegen''.</ref> * '''dun''' - palingdun<ref>De Vries, D. ''China'' ''Als je je raampje vijf centimeter opendraait en een seconde de anderekant opkijkt, kruipt er tot je niet geringe verbazing een'' '''palingdun''' ''Chineesje naarbinnen.''</ref> * '''dwaas''': doldwaas<ref>[http://www.vandale.be/column-van-milfje-meulskens-de-gevreesde-dt-fout De gevreesde dt-fout.]: In die ''doldwaze'' paniek passen ze de regels verkeerd toe.</ref> * '''eerlijk''': doodeerlijk, goudeerlijk, brandeerlijk<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p. 15: ''Marie, ze was zo'' '''brandeerlijk''' ''geweest toen ze zei: 'Ik speel geen komedie, Age Folgersma! Denk niet dat ik straks verliefd om je nek zal hangen want ik ben niet verliefd.''</ref> * '''eigenwijs''': stronteigenwijs * '''eng''': doodeng * '''enthousiast''': dolenthousiast<ref>Kuegler, S. 2007 (2006). ''Terug naar de jungle''. Vertaler: Katja Hunfeld. Amsterdam:Sirene, p. 55: ''Dankzij het fantastische uitzicht over het woud waren we'' '''dolenthousiast''' ''over onze nieuwe huisvesting.''</ref> * '''fijn''': naaldfijn<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 41: ''Het'' '''naaldfijn''' ''kerktorentje stak, als met sille vinger, flauw op uit de neveligheid, om hem de plek te wijzen''.</ref> * '''gaaf''': puntgaaf<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.69: ''Ruud knikte: 'Wina in de Drentse bossen en ik hier in het hoge noorden en toch is ons huwelijk'' '''puntgaaf'''</ref><ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p. 214: ''Hun huwelijk was'' '''puntgaaf''', ''al woog het gemis van kinderen voor Geertje nog altijd erg zwaar.''</ref> * '''geel''': goudgeel<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 57:''In zijn kamer stond Vegter voor het raam en keek naar het eetcafé aan de overkant, waar'' '''goudgeel''' ''licht door de beslagen ruiten scheen.''</ref> * '''gezond''': kerngezond<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 30: ''Want de ouders hadden aan deze kindervrijage tussen de'' '''kerngezonde''' ''knaap en het zwakke dochtertje uit de Overijsselse pastorie nooit betekenis willen hechten en de moeder wist niet te benaderen wat er omging in de gesloten jongen, met de lengte en het lichaam van een man en de blaauwe oopopslag van een kind.''</ref> * '''glad''': spekglad<ref>Kuegler, S. 2007 (2006). ''Terug naar de jungle''. Vertaler: Katja Hunfeld. Amsterdam:Sirene, p. 44: ''Vooral niet bij regen, wanneer de versleten planken ook nog eens'' '''spekglad''' ''waren.''</ref> * '''grauw''': asgrauw<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.198: '''Asgrauw''' ''van kwaadheid had hij schor gefluisterd: 'Ga uit mijn ogen, jongen, of ik doe je wat...' ''</ref> * '''groen''': gifgroen, bronsgroen, knalgroen, biljartgroen<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 59: ''Zij zag inderdaad een bos'', '''biljartgroene''' ''struiken''.</ref> * '''grijs''': muisgrijs<ref>Mulisch, H. 1979 (1967). "Wat gebeurde er met sergeant Massuro?". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p.71: ''Ik zag dat heel dat Europese land er anders uitzag dan nu, sprookjesachtiger, warmer, olijfgroen, met bizarre'' '''muisgrijze''' ''rotsen die tussen de huizen uit de grond groeiden...[...]''</ref> * '''hard''': bikkelhard, glashard, keihard, knalhard, knoerhard, oerendhard * '''helder''': kraakhelder, glashelder * '''klaar''': zonneklaar * '''klein''': popklein,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 107: ''Zij zag een blootgewoeld voetje eronderuit glippen...'' '''pop-klein''', ''kleiner dan zij nog ooit een menselijke voet had gezien, de teentjes als een rijtje pepermuntjes onder tegen de rozige voetbal gedrukt, en het glimmend hieltje, dat scherp als een wigje toeliep.''</ref> appelklein,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 118: ''En zij wist niet wat daaraan toe te voegen, zó'' '''appelklein''' ''kwam haar, het middelpunt der zware wol-verschuivingen, onder een totemutsje met kolossale pluim, het rimpelgezichtje en dit menselijk wezen voor.''</ref> piepklein * '''koud''': stervenskoud * '''lang''': levenslang,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 77: ''En ik vrees, dat ik'' '''levenslang''' ''als de roepende in de woestijn zal blijven naar de goede Mens, deze, of een andere, aan wie ik mijn schuld, en die mijner reisgenoten, zal mogen voldoen''.</ref> ellenlang * '''lelijk''': spuuglelijk * '''leuk''': doodleuk<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.395: ''De jongens, Renko en Heiko, hadden hun auto's diep onder de grond verstopt en reden nu weer'' '''doodleuk''' ''met de koets over de wegen!''</ref> * '''licht''': vlinderlicht<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 53: ''Zij droeg een jurkje uit een sjaal geknipt, zó'' '''vlinderlicht''' ''en ingepind, zó heupeloos en strak, dat er geen hemdje onder scheen, ternauwernood een lijfje.''</ref><ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.424: ''Onno drukte vol tederheid een'' '''vlinderlichte''' ''kus op haar haar.''</ref> * '''misselijk''': hondsmisselijk<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 187:''Ze werd'' '''hondsmisselijk''' ''van de chemokuren, en de medicijnen die ze had gekregen om dat te bestrijden, hielpen niet erg.''</ref> * '''mooi''': bloedmooi<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 132:''Ze had een Antilliaanse vader, had haar jeugd op Aruba doorgebracht en was'' '''bloedmooi'''.</ref> * '''nat''': drijfnat<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.527: ''Deze nacht viel Fenneke het eers in slaap. Na een lange tijd waarin ze geluidloos haar verdriet uithuilde en waarbij enkel haar hoofdkussen'' '''drijfnat''' ''werd, viel ze uitgeput in slaap.''</ref> * '''nieuw''': fonkelnieuw<ref>Dijkzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 5: ''Een'' '''fonkelnieuwe''' ''rode meisjesfiets''.</ref> * '''nijdig''': spinnijdig<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.199: ''Martje Vederius'', '''spinnijdig''' ''als ze was, keek niet op toen ze haar schoonmoeder zacht hoor zeggen: 'Ik weet wat je wilde zeggen met dat "later", meidje.''</ref> * '''recht''': kaarsrecht<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 165:''In de hal zat Sonja Gerets'' '''kaarsrecht''' op een van de stoelen.</ref> * '''rond''': radijsrond,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 146: ''Vorbei Frankfurt,' herhaalde hij onbewogen, als hadden zomin de'' '''radijs-ronde''' ''paarlen in de oren van mevrouw Tuk, als de gekeerde demi-saison van de oude professor, die zich door haar verdringen liet, zijn aandacht bereikt.''</ref> kogelrond<ref>Mulisch, H. 1979 (1967). "Wat gebeurde er met sergeant Massuro?". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 66: ''Met'' '''kogelronde''' ''ogen stond hij in de tent te wankelen, als een robot, van het ene been op het andere''.</ref> * '''rood''': bloedrood,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 63: '''Bloedrood''' ''werd hij tot onder zijn kuifje''.</ref> vuurrood<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 190:''In de spiegel zag hij een nieuwe,'' '''vuurrode''' ''puist net naast zijn neus.''</ref> granaatrood<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 122: '''Granaat-rood''' ''werd het kinderhoofdje met het wijde, fronselende vel...''</ref> * '''scherp''': messcherp,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 258:'' 'Hij is rijp,' zei Talsma. In het doodse licht van de tl-buizen leek zijn gezicht een pentekening van Toorop. De jukbeenderen'' '''messcherp''', ''de holtes eronder inktzwart.''</ref> haarscherp,<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.326: ''Het was voor Nanne niets meer dan een bevlieging en ze begreep nu'' '''haarscherp''', ''dat Nanne er niets meer voor voelde om een verhouding aan te knopen met een weduwe!''</ref> vlijmscherp * '''stijf''': beeldstijf,<ref>Streuvels, S. 1965 (achttiende druk). ''De oogst''. Brugge: Desclée de Brouwer, bl. 10: ''Ze zat'' '''beeldstijf''' ''te staren''.</ref> stokstijf * '''stil''': doodstil<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 115: ''Het eerste jaar... toen van heinde en ver de vrienden naar het melodieuze huisje kwamen en 's avonds op het'' '''doodstil''' ''gazon Michaels viool al wat geen woorden vond naar de sterrenhemel opzong''.</ref> * '''toevallig''': stomtoevallig<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.235: ''Age en Thijs hadden elkaar'' '''stomtoevallig'' ''bij het busstation in Groningen ontmoet en waren natuurlijk samen naar het dorp gereisd.''</ref> * '''verdiend''': dikverdiend * '''verliefd''': stapelverliefd * '''vet''': moddervet<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 225:''Drie'' '''moddervette''' ''goudvissen zwommen panisch rond.''</ref> * '''vol''': stampvol,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 133:''De kroeg was groter dan hij gedacht had, en het was er'' '''stampvol'''.</ref> bomvol,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 232:''Het eetcafé aan de overkant had zijn lichten ontstoken en zat'' '''bomvol'''.</ref> tjokvol, overvol * '''wakker''': klaarwakker<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 153: '''Klaarwakker''' ''werd zij van de inspanning en van de vloeken, die in alle talen haar achterna gonsden.''</ref> * '''wit''': sneeuwwit, spierwit, melkwit,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 206:''Gefascineerd staarde hij naar het dijbeen, waarvan de'' '''melkwitte''' ''huid zichtbaar was rond een grapende wond, en hij was vagelijk verwonderd dat de werkelijkheid van rauw, bloedende vlees de beelden zoals hij die van de televisie kende overtrof.</ref> hagelwit,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 230:''Haar ogen zwierven door de kamer, gleden langs de planten, het vijvertje, de'' '''hagelwitte''' ''vitrage.''</ref> waswit<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 155: ''Een oude vrouw zat daar, met in haar schoot het'' '''waswit''' ''gezicht van een jongere, een meisje, dat zij tussen haar rimpelhanden koesterde.''</ref> * '''wel''': wonderwel<ref>Vandeloo, J. 1979 (1967). "De Croton". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 93: ''In een paar maande heeft de croton zich hier'' '''wonderwel''' ''aangepast.''</ref> * '''zenuwachtig''': doodzenuwachtig * '''zwaar''': loodzwaar<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 283:''De alcohol had zijn armen en benen'' '''loodzwaar''' ''gemaakt, en nog meer bier zou de vermoeidheid alleen maar versterken''.</ref> * '''zwart''': grijmselzwart,<ref>Streuvels, S. 1965 (achttiende druk). ''De oogst''. Brugge: Desclée de Brouwer, bl. 41: '' 't Was'' '''grijmselzwarte''' ''avond reeds als Rik opschoot en wist dat 't al leugens waren en zinsbedrog!''</ref> pikzwart * [https://nl.wiktionary.org/wiki/Categorie:Intensief_in_het_Nederlands sien ook] == Noors == * '''blid''' - smørblid ("botterbly")<ref name="Niday">[https://www.duo.uio.no/bitstream/handle/10852/57358/MA-Sara-Niday.pdf Niday, S.M. 2017. Shit-cool and Giant-interesting words: A study of noun+adjective compounds in Norwegian. MA-thesis in Linguistics. Oslo: University of Oslo.]</ref> * '''blind''' - steinblind ("steenblind")<ref name="Niday" /> * '''blå''' - knallblå ("knalblou")<ref name="Niday" /> * '''bra''' - dritbra ("strontgoed")<ref name="Niday" /> * '''daud''' - steindaud ("steendood")<ref name="Niday" /> * '''dauv''' - steindauv ("steendoof")<ref name="Niday" /> * '''dyr''' - svindyr ("swynduur")<ref name="Niday" /> * '''ekte''' - rotekte ("wortel-eg")<ref name="Niday" /> * '''falsk''' - botnfalsk ("bodemvals")<ref name="Niday" /> * '''feit''' - smellfeit ("knalvet")<ref name="Niday" /> * '''fersk''' - blodfersk ("bloedvars")<ref name="Niday" /> * '''fin''' - brillefin ("brilfyn")<ref name="Niday" />, smellfin ("knalfyn")<ref name="Niday" /> * '''flat''' - paddeflat ("paddaplat")<ref name="Niday" /> * '''flink''' - dritflink ("strontslim")<ref name="Niday" /> * '''full''' - breddfull ("randvol")<ref name="Niday" /> * '''galen''' - steingalen ("steengek")<ref name="Niday" /> * '''gamal''' - eldgamal ("eeue-oud")<ref name="Niday" />, hundgamal ("hondoud")<ref name="Niday" />, steingamal ("steenoud")<ref name="Niday" /> * '''glad''' - hjarteglad ("hartebly")<ref name="Niday" />, kisteglad ("kisbly")<ref name="Niday" />, sjeleglad ("sielsbly")<ref name="Niday" /> * '''god''' - hjartegod ("hartegoed")<ref name="Niday" />, kjempegod ("reusegoed")<ref name="Niday" />, knallgod ("knalgoed")<ref name="Niday" />, krutgod ("kruitgoed")<ref name="Niday" />, naudgod ("noodgoed")<ref name="Niday" /> * '''gul''' - knallgul ("knalgeel")<ref name="Niday" /> * '''hard''' - knallhard ("knalhard")<ref name="Niday" />, knivhard ("meshard")<ref name="Niday" /> * '''heldig''' - griseheldig ("otjie-gelukkig", "varkiegelukkig")<ref name="Niday" />, svineheldig ("swyngelukkig")<ref name="Niday" /> * '''kald''' - bikkjekald ("hondkoud")<ref name="Niday" />, smellkald ("knalkoud")<ref name="Niday" />, steinkald ("steenkoud")<ref name="Niday" />, svinekald ("swynkoud")<ref name="Niday" /> * '''kjedeleg''' - dødskjedeleg ("doodvervelig")<ref name="Niday" /> * '''klar''' - klokkeklar ("klokhelder")<ref name="Niday" />, krystallklar ("kristalhelder")<ref name="Niday" />, soleklar ("sonhelder")<ref name="Niday" /> * '''kvit''' - kritkvit ("krytwit")<ref name="Niday" /> * '''lei''' - dritlei ("strontkeelvol"; vergelyk Nederlands: "strontvervelend")<ref name="Niday" />, skitlei ("skytkeelvol")<ref name="Niday" /> * '''mørk''' - belgmørk ("peuldonker")<ref name="Niday" /> * '''nydeleg''' - dritnydeleg ("strontlieflik")<ref name="Niday" /> * '''pen''' - dritpen ("strontmooi")<ref name="Niday" /> * '''rask''' - lynrask ("bliksemsnel", "blitssnel")<ref name="Niday" /> * '''raud''' - knallraud ("knalrooi")<ref name="Niday" /> * '''redd''' - dødsredd ("doodsbang")<ref name="Niday" />, livredd ("lewensbang")<ref name="Niday" /> * '''rein''' - gullrein ("goudrein")<ref name="Niday" />, klokkerein ("klokrein")<ref name="Niday" />, krystallrein ("kristalrein")<ref name="Niday" /> * '''rik''' - steinrik ("steenryk")<ref name="Niday" /> * '''rosa''' - sjokkrosa ("skokpienk")<ref name="Niday" /> * '''sikker''' - bombesikker ("bomseker")<ref name="Niday" /> * '''skjønn''' - dritskjønn ("strooiskoon/-mooi")<ref name="Niday" /> * '''snar''' - eldsnar ("vuurvinnig")<ref name="Niday" />, lynsnar ("blitsvinnig")<ref name="Niday" /> * '''snill''' - kjempesnill ("reusegaaf")<ref name="Niday" /> * '''stilig''' - dritstilig ("strontstylvol", "-cool")<ref name="Niday" /> * '''stille''' - blikkstille<ref name="Niday" /> ("blikstil" - vergelyk Sweeds "blickstilla", aanvanklik die spieëlgladde weerkaatsing op die water, wat later 'n betekenisverruiming ondergaan het vir enigiets wat stilstaan), dødsstille <ref name="Niday" />("doodstil"), musestille ("muisstil")<ref name="Niday" /> * '''svolten''' - naudsvolten ("noodshonger")<ref name="Niday" /> * '''søt''' - dritsøt ("strontsoet", "-oulik")<ref name="Niday" />, kjempesøt ("reusesoet", "-oulik")<ref name="Niday" /> * '''tynn''' - syltynn ("palingdun")<ref name="Niday" /> * '''tørr''' - knusktørr ("tonteldroog")<ref name="Niday" /> * '''vakker''' - smellvakker ("knalmooi")<ref name="Niday" /> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Sien ook == * [[Trappe van vergelyking]] * [[Vergelykings (taalkunde)]] == Eksterne skakels == * {{Wikt-inlyn|intensiewe vorm}} [[Kategorie:Taalkunde]] ln6oe98hdfx2omjcr61gx8j204g5edm 2922372 2922371 2026-08-05T15:30:58Z Aliwal2012 39067 /* Voorbeelde */ blêrarm - sintaksfout 2922372 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Laurelyhardy.svg|duimnael|regs|200px|Laurel en Hardy, een is ''brandmaer'' en die ander een ''spekvet''.]] '''Intensiewe vorme''' of '''intensiewe adjektiewe''', vroeër bekend as '''versterkte vorme''', is [[byvoeglike naamwoord]]e in die versterkende graad. Intensiewe vorme word gebruik om 'n sin trefkrag te gee en die taal op te kikker. 'n Voorbeeld hiervan is ''brandarm'', wat ''baie arm'' beteken. In [[Afrikaans]] word intensiewe vorme gewoonlik vas (as een woord) geskryf, met enkele uitsonderings, byvoorbeeld ''wawyd oop'' en ''nugter wakker''. == Afrikaans == === Stand === ''Die tale wat ons praat'' (2018) som die stand van intensiewe vorme in Afrikaans so op:<ref>Fourie, D. (sames.); Luther, J. & Pheiffer, F. (reds.). 2018. ''Die tale wat ons praat: [[Taaldinge]] uit die gewilde radioprogram''. Kaapstad: Penguin Books, pp. 80-81</ref> {{cquote| Baie van hierdie vorme het al geyk geraak. Jonger sprekers sal hulle nie noodwendig almal meer ken nie. Desondanks maak intensiewe vorme van taalleerplanne in skole, veral vir die aanleer van Afrikaans as addisionele taal, steeds 'n gewilde deel uit. Ook as 'n maklike en vinnige manier om toets- en eksamenvraestelle gevul te kry! Maar as leerders intensiewe - en baie ander! - vorme bloot papegaaiagtig moet baasraak: Hoeveel geleentheid laat dit hulle om self kreatief met Afrikaans om te gaan, die genot dáárvan en die hedendaagse seggingskrag van Afrikaans te ontdek? Op dieselfde manier as wat intensiewe vorme oorspronklik ontstaan het: Uit die kreatiewe, speelse, funksionele gebruik en aanwending van die lewende taal self. Van Afrikaanse skrywers, digters en joernaliste hang dit af of nuwer, varser intensiewe vorme geskep gaan word. Dat mense wat dit lees, sulke nuutskeppings in hulle algemene, alledaagse taalgebruik sal opneem, is natuurlik geen uitgemaakte saak nie. Van tyd tot tyd kom 'n mens in die omgang wel nuwe, interessante intensiewe vorme teë, maar ongelukkig word opvallend baie van dié skeppings met drie- en vierletterwoorde gevorm wat 'n mens in keurige geselskap nie kan herhaal nie. }} === Eienskappe === Intensiewe vorme word dikwels gevorm deur die volgende konstruksies<ref>Eksteen, L.C. 1984. Die Afrikaanse woordeskat. In: Botha, T.J.R. (red.). ''Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde''. Pretoria: Academica, bl. 159</ref> {| class="wikitable" ! Woordsoortelike korrelate !! Voorbeeld |- | (i) Byvoeglike naamwoord (b.nw.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.) || blinknuut, blinkvet, dolbly |- | (ii) Selfstandige naamwoord (s.nw.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.) || kniediep, toringhoog, fluweelsag, koeëlrond, glashelder, snaarstyf, asvaal, koolswart, broodnodig, moddervet, sopnat |- | (iii) Werkwoord (ww.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.) || skreeupers, skokpienk, troetelsag, stikwarm, gloeiwarm |- |} Nietemin kan niks in die skrywer se pad staan om met digterlike vryheid eie intensiewe vorme te skep wat alle reëls oorskry nie, soos: * ''Witwarm-bloedstollend-dring-in-sy-vleis-seer'' - <small>Uit: ''Ballade vir 'n Enkeling'', 2014, [[Leon van Nierop]], Kaapstad: Tafelberg, bl. 412</small> Hoewel aangevoer word dat intensiewe vorme van die adjektief normaalweg geen graadtrappe het nie (soos ''beeldskoon'', waarvan *''beeldskoner'' en *''beeldskoonste'' onmoontlik is),<ref>Carstens, W.A.M. 2003. ''Norme vir Afrikaans: Enkele riglyne by die gebruik van Afrikaans''. Vierde uitgawe. Van Schaik Uitgewers, bl. 82-83</ref> is daar wel by ''plankdun'', ''spierwit'' en ''stokoud'' slegs die stellende en oortreffende trap aangeteken:<ref>[[Fritz Ponelis|Ponelis]], F. 1973. ''Grondtrekke van die Afrikaanse sintaksis.'' Pretoria: J.L. Van Schaik, bl. 99</ref> : plankdun – plankdunste : spierwit – spierwitste : stokoud – stokoudste Gewoonlik is daar nie 'n vergelykender trap nie:<ref>Eksteen, L.C., Van der Walt, C.P & Van Aardt, C.P. 1973. ''Taalkunde vir die middelbare skool.'' Pretoria: Voortrekkerpers, bl. 97</ref> : pikswart – pikswartste : horingoud – horingoudste : goudgeel – goudgeelste Gedeeltelike reduplikasie is ook moontlik, solank 'n koppelteken toegevoeg word:<ref>Carstens, W.A.M. 2003. ''Norme vir Afrikaans: Enkele riglyne by die gebruik van Afrikaans''. Vierde uitgawe. Van Schaik Uitgewers, bl. 219</ref> : Hy is ''hond''-''hond''mak. : Die grond is ''klip''-''klip''hard. : Die sakeman is ''skat''-''skat''ryk. : Hy is ''spier''-''spier''wit en sy oë is so groot soos pierings gerek.<ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 40</ref> Soms word die intensiewe vorm selfs verder intensiveer met die aanvangskomponent ''morsdood-'' of ander verbindings: :morsdood + moeg → morsdoodmoeg<ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 5: ''Tog is hulle al drie'' '''morsdood moeg''' ''toe oom Charles uiteindelik die bak se agterste klap opslaan en hulle die pad terug huis toe vat.''</ref> :''morsdoodbang'', ''morsdoodgedaan'', ''morsdoodsiek'', ''morsdoodstil'', ''morsdoodverlief'' en ''morsdoodvervelig'' is verdere voorbeelde<ref name="WAT">[[WAT]]</ref> :blind + helderverlig → blindhelderverlig<ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 14: '' 'n Ligte tikkie op die deur, 'n aankondiging dat die gaste reeds vergader het en Henry vind sy weg na die getransformeerde voorkamer, wat'' '''blindhelder''' verlig, '' 'n bewegende mensheid bevat.''</ref> === Voorbeelde === 'n Aantal voorbeelde van intensiewe: * '''af''' – morsaf,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> regaf,<ref name="Potgieter" /> pylregaf<ref>Louw, A.M. 1999. ''Vos''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 77: ''Hy fluit teen die reën in, maar dit val soos dit wíl: dán skuins, dan'' '''pylregaf'''.</ref> * '''agter''' – heelagter<ref name="Potgieter" /> * '''agteroor''' – rûensagteroor<ref name="Van Schoor1" /> * '''alleen''' – stokalleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> stoksielalleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: [[Human & Rousseau]], bl. 68: ''Ek dink nou ook aan Johanna Goodall wat na haar man se dood'' '''stoksielalleen''' ''in 'n huis anderkant die ewe eensame Cecil Higgs gewoon het.''</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 217: '''"Stoksielalleen."'''</ref> moedersielalleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> moederstoksielsaligalleen,<ref name="Esterhuizen" /> vingeralleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /> doodalleen,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>[http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/9486/Uitspraakwoordeboek%20van%20Afrikaans.pdf?sequence=1 Le Roux, T.H.; Pienaar, P. de Villiers . 1945. (1971-druk) ''Uitspraakwoordeboek van Afrikaans''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 54] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200517082233/http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/9486/Uitspraakwoordeboek%20van%20Afrikaans.pdf?sequence=1 |date=17 Mei 2020 }} Hoflikheidswaarskuwing: '''14,12 MG groot'''.</ref> sielalleen, stoksielsaligalleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> mensalleen,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 197: ''Ek het gedink ek is'' '''mensalleen''' ''oor met die vlese, die visse, die katte en die voëls van die aarde, vir altyd en altyd.''</ref> vroualleen, manalleen, skepsel-alleen<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 56: ''En wat gebeur met hul vrouens so'' '''skepsel-alleen''' ''by die huis?''</ref> * '''arm''' – brandarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994">De Stadler, L.G. 1994. ''Groot tesourus van Afrikaans''. Halfweghuis: Southern Boekuitgewers.</ref> straatarm,<ref name="Van Schoor1" /> bedelarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> blêrarm,<ref name="WAT" /> bloedarm<ref name="Esterhuizen" /> * '''bang''' – dood(s)bang,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: [[LAPA Uitgewers]]. bl. 112: ''Linda reageer beswaarlik. Sy is'' '''doodbang'''.</ref><ref name="Kruger1977" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 236-237: ''Soos die meeste mense met 'n drankprobleem is sy'' '''doodbang''' ''om in 'n hospitaal opgeneem te word, want daar is alkohol en sigarette taboe.''</ref> vrekbang,<ref name="Potgieter" /> yskoudbang,<ref name="Wolwedanswordfliek">[http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2011/08/27/SK/16/wolwedans.html ''Springbokradio se ‘Wolwedans’ word fliek''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153409/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2011/08/27/SK/16/wolwedans.html |date=28 November 2015 }}: ''My Broer se Bril'', ''Die Vlindervanger'' en ''Weerskant van die nag'' het riller-elemente gehad, maar nie werklik ’n rillerstorie wat ’n mens '''yskoudbang''' laat word nie.”</ref> skytbang en broekskytbang<ref name="WAT" /> (obseen), siekbang,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 27: ''"Ai, Oom!" Naas is opeens'' '''siekbang'''.</ref> sissiebang,<ref>Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 57: ''Ek het skuldig gevoel oor ek al sewentien is en'' '''sissiebang''' ''vir die storm''.</ref> haasbang,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 118: ''Dokter: Bog, man, sy was net'' '''haasbang'''.</ref> lambang,<ref>Green, M. 1998. ''Geheime Dossiere: Nagbewegings''. Midrand:Perskor, bl. 137: ''Jantjies was ook nie bereid om enigiets anders as dít te sê nie. Om die waarheid te sê, hy het gesukkel om daadie enkele woord uit te kry. En toe hy dit regkry, was dit bloot 'n hees preweling. Dit was asof hy'' '''lambang''' ''was''.</ref> hondbang * '''bedaard''' – doodbedaard<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 30: ''"Ek weier om te gaan voordat ek weet wat die rede vir jul belaglike optrede is," antwoord Oloff'' '''doodbedaard''', ''maar sy stem sny die stilte.'' </ref> * '''bederf/bedorwe''' – diepbedorwe<ref>[[WAT]]: ''Ja, sondaars is ons'', '''diepbedorwe''' (Ges. 155:2)</ref> * '''bedroef''' – diepbedroef<ref name="Makrogids" /> * '''bedrywig''' – miernesbedrywig<ref>Goosen, H. 1989. Ontwerpers vir die praktyk. ''Suid-Afrikaanse Panorama'', Julie, p. 10: ''Die Y-ontwerperskool in Mamelodi, 'n'' '''miernesbedrywige''' ''Swart dorp vlakby Pretoria, lei eersteklas bou-ontwerpers op.''</ref> * '''bekend''' – alombekend,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 11: ''En so was dit ook met''As almal ver is ''- toe ek met mense begin praat en die eerste bydraes ontvang, was dit vinnig duidelik dat die redes hoekom baie mense en gesinne hulle goed wil vat, eintlik'' '''alombekend''' ''en voor die hand liggend is''.</ref> doodbekend,<ref name="Makrogids" /> wêreldbekend,<ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 106: ''Nie as jy klaar skatryk en'' '''wêreldbekend''' ''is nie.''</ref> wydbekend * '''bekommerd''' – doodbekommerd<ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 54: ''En as hulle terugkom op die aarde, hoe gaan hulle weer by hulle eie tyd uitkom? By hulle ouers, en oom Charles, en hulle broers en susters wat teen dié tyd seker al'' '''doodbekommerd''' ''oor hulle is.''</ref> * '''belangrik''' – lewensbelangrik<ref name="Esterhuizen" /> * '''beledig''' – doodbeledig<ref name="WAT" /> * '''belese''' – blinkbelese<ref>Meiring, J. 2019. Foute, foute, net waar jy kyk. ''Rapport Weekliks'', 30 Junie, bl. 12: ''Sonder so 'n agent'' - '''blinkbelese''' ''en markslim - kom die voornemende skrywer nie naby 'n uitgewer nie.''</ref> * '''bemind''' – teerbemind,<ref>Sadie, Thys. 1982. ''Reis na die onsigbare wêreld''. Pretoria: Folio Uitgewers. bl. 47 </ref> alombemind<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 112: ''In die dae toe Uys nog die'' '''alombeminde''' "golden boy" ''was wat in 'n vaarwater medemenslike warmte deur die lewe gepronk het, kon niemand sonder 'n warm laggie oor Uys praat nie.''</ref> * '''benoud''' – dood(s)benoud<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref name="WAT" /> * '''beroemd''' – wêreldberoemd<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''besig''' – druk besig, rasend besig,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 215: ''"Ek het nie baie tyd nie, Jeroen. Dit is hier'' '''rasend besig.'''"</ref> dol besig<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 13: ''Daardie eerste paar maande toe ons'' '''dol besig''' ''was met verf en spyker en binnemure uitslaan, om onder meer ook 'n studeerkamer vir my in te ruim, het sy steeds meer 'n ver trek in haar oë gekry en die kos gereeld laat aanbrand.''</ref> * '''besope''' – stombesope<ref name="Potgieter" /> * '''betyds''' – doodbetyds<ref>Fryer, C. 1991. Snelskrif teen die dood. In: Gouws, T. & Roodt, P.H. 1992. ''Granaat: Eietydse essays''. Kenwyn: Jutalit. p. 99: ''Die dood is'' '''doodbetyds'''.</ref> * '''bewoë''' – diepbewoë<ref name="Makrogids" /> * '''bitter''' – galbitter,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref name="Kruger1977" /> alsbitter,<ref name="Kempen" /> alsembitter, aalwynbitter, alweebitter * '''blank''' – lelieblank,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> spieëlblank, sneeublank, silwerblank, pêrelblank, melkblank<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB06:000001768:pdf Coetzee, A.J. 1938. ''Die Afrikaanse Volksgeloof''. Amsterdam: N.V. Swets & Zeitlinger.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210306023419/https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB06:000001768:pdf |date= 6 Maart 2021 }}, bl. 61: ''met hulle'' '''melkblanke''' ''liggame, hulle onoortreffelike skoonheid, en hulle betowerende sang.''</ref> * '''bleek''' – doodsbleek,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 91: ''Terwyl Nadine'' '''doodsbleek''' ''kyk na brandende bome wat op een plek tot in die pad neerstort, en Uys sy kop tot binne sy hemp se kraag ingetrek het om nie te hoef sien nie.''</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 24: ''Hy rus sy kop teen die kussing, sy oë toe, sy gesig'' '''doodsbleek.'''</ref> wasbleek,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 22: ''Hy's'' '''wasbleek.'''</ref><ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 13: ''En as mense vra wat gaan aan, draai die hele storie maar altyd weer by die'' '''wasbleek''' ''en yskoue Antonie alleen daar in sy kis''.</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 37: ''Sy gesig word'' '''wasbleek.'''</ref> fletsbleek,<ref>Soos verskyn op bl.122 van ''Die heidendogters jubel'', Riana Scheepers, 1995: ''Sy is'' '''fletsbleek'''.</ref> geelbleek,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 170: ''Kotie het'' '''geelbleek''' ''en uitgewas met hol wange en groot oë op die bed gelê.''</ref> wurmbleek,<ref>Rousseau, Leon. 2007. Derde uitgawe. ''Fritz Deelman en die skepe van Mars''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 40: ''Fritz kan nie uitmaak of die Marsman vriendelik probeer wees nie, want daar is geen uitdrukking op die'' '''wurmbleek''' ''gesig nie''.</ref> asbleek,<ref>Rabie, J.S. 2004. Gondel-deuntjie. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 28: ''Toe sy die marmertrappe afdaal, skeur die skielike son haar mond tot heftige gebloei in haar'' '''asbleek''' ''gesig''.</ref> maanbleek,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 49: ''Die plant wasbessiestruik lê die duine vas met sy lang ranke wat tot veertig meter wydlangs strek, elk so volgeryg met derduisende'' '''maanbleek''' ''bessies dat 'n mens dit oplig en soos jy 'n koei melk by die handevol in 'n emmer afstroop.''</ref> grafbleek,<ref name="WAT" /> melkbleek,<ref name="WAT" /> lykbleek<ref name="Esterhuizen" /> * '''blind''' – stokblind,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> stekelblind<ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977" /> * '''blink''' – bottelblink, skitterblink,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 40: ''Laat die oggend kom hulle by die vakansiehuis aan: 'n dubbelverdieping met 'n groot swart dak en twee hoë nokke, grys mure en wit hortjies voor groot vensters wat op die'' '''skitterblink''' ''see uitkyk.''</ref> spieëlblink,<ref>Van Waart, Sue. 1992. Skoonlief en die spook. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 29: ''Ek het gedink aan 'n weerkaatsing van ons'' '''spieëlblink''' ''houtvloere, maar dit was ook onmoontlik.''</ref><ref>Jansen van Vuuren, Louis. 2013. 'Die geur van seep'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 153: ''Nomi hou die kamerstel'' '''spieëlblink''' ''met 'n spesiale byewas-en-politoer-konkoksie.''</ref> glinsterblink,<ref>Van Waart, S. 2006. ''Zitzekamma: Boomkatedraal van die Tuinroete''. Pretoria: LAPA, bl. 129: ''Dit is 'n edelhout en een van die mooiste ter wêreld. Donkerbruin.'' '''Glinsterblink'''.</ref> diamantblink,<ref name="Kruger1977" /><ref name="Kempen" /><ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 15: ''In die koperbak het die dwergroos ontvou en 'n pragtige, robynrooi blom skitter'' '''diamantblink''' ''in die donker vertrek.''</ref> sonblink,<ref>Marais, Pets. 1984. ''Winter van die Nova''. Kaapstad: Daan Retief Uitgewers. bl. 104: ''In die gang kyk Stefan ook met verbasing oor die vrou voor hom se skouer na die netjiese Mercedes wat'' '''sonblink''' ''in die straat staan en pronk, kompleet met chauffeur in uniform en al.''</ref> sweetblink (spiere), silwerblink,<ref>Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: ''Seker omdat dit lank gedra sal kan word met al die rek daarin, dink ek, wat klaar my hart verloor het op 'n meermingladde'' '''silwerblink''' ''baaikostuum in die enigste ander behoorlike klerewinkel op die dorp.''</ref> politoerblink,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 15-16: ''Sesduimers, vyftien cm breed, tot vyf meter lank.'' '''Politoerblink''' ''maar nou verduister deur sand.''</ref> kraakblink,<ref name="WAT" /> kristalblink,<ref name="WAT" /> poetsblink * '''blond''' – bottelblond,<ref>Soos verskyn op bl. 60 van ''Dansmaat'', Elsa Joubert, 1993:'' "Wounded," sê die'' '''bottelblonde''' ''vrou in die rooi geweefde jurk, "not my body, but my heart. I stoot in Budapest wen the tenks come in. My heart breaks. My heart still broken." ''</ref> vlasblond,<ref>Ferreira Jeanette. 1995. ''Die onsterflikes''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 10: ''Die liggaamsbou volmaak, die hare'' '''vlasblond''' ''en dig, die gesig sterk, met 'n vasberade uitdrukking in die ondeurdringbare blou van die oë.''</ref> sonblond,<ref>Van der Westhuizen, Vincent. 1992. Groen oë. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 226: ''Haar'' '''sonblonde''' ''hare is soos 'n sluier om die onderste gedeelte van haar gesig gewaai.''</ref> koringblond<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 130: ''Die eerste een by hulle is egter Sissie met haar'' '''koringblonde''' ''hare styf agtertoe getrek in 'n poniestert en haar wye glimlag met die eweredige tande; hy het al vergeet hoe aantreklik sy is.''</ref> * '''blou''' – potblou,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> botblou,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /> erdblou,<ref>De Lange, Johann. 2008. Vrywillige balling. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.934: ''Sy kon dit aanvoel in die lug; / in die'' '''erdblou''' ''Spaanse lug / kon sy haar verlange voel versprei.''</ref> baftablou,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 15-16: ''Daarom het hy dan ook teen die einde van die geboorteproses, wat 'n hele dag en 'n nag geduur het'', '''baftablou''' ''geword''.</ref> hemelsblou,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Groenewald, P.W.J 1944">Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.67</ref><ref>Rabie, J.S. 2004. Gondel-deuntjie. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 28-29: ''Kristaldruppel na kristaldruppel drup haar treurigheid af in die water wat flikker met groen en amber vlamme. En klim tussen strenge mure en seniel-grynsende vensters, op na die'' '''hemelsblou''' ''son''.</ref> blouselblou, branderblou * '''bly''' – doodbly,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Groenewald, P.W.J 1944" /> hondbly,<ref name="WAT" /> dankiebly,<ref name="Van Schoor1" /> dolbly,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 42: ''Vroeg die middag fluit ek vir my hond wat'' '''dolbly''' ''die voortou neem.''</ref> sielsbly<ref name="Potgieter" /> * '''bo''' – heelbo<ref name="Potgieter" /> * '''bont''' – papegaaibont,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 19: ''Die volgende dag sluit Jorie haar hemelateljee se deur ook op my neus: na byna 'n jaar en 'n half se ontstentenis spring sy aan die skilder in haar verfbesmeerdste, '''papegaaibontste''' klere, gulsig, alleen.''</ref> kakelbont,<ref name="Van Schoor1">[http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/15233/Die%20grammatika%20van%20standaard-Afrikaans.pdf?sequence=1&isAllowed=y Van Schoor, J.L. 1983. ''Die grammatika van standaard-Afrikaans.'' Kaapstad: Lex Patria.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331081740/http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/15233/Die%20grammatika%20van%20standaard-Afrikaans.pdf?sequence=1&isAllowed=y |date=31 Maart 2022 }}, p. 276-277</ref><ref>Bloemhof, F. 1994. Die beginsels van pyn. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 334: ''Ek kon sy'' '''kakelbont''' ''hemde en die silwermedalje in sy ewe silwer borshare nie verduur nie.''</ref> strontbont (plat)<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 104: ''Het hy vergeet van die menigte onwaarhede wat hy vertel het? Die wittes en die swartes en al die ander kleure van die reënboog, 'n'' '''strontbont''' ''spul''?</ref> * '''braai''' doodbraai<ref name="Esterhuizen" /> * '''brand''' doodbrand<ref name="Esterhuizen" /> * '''breed''' – hemel(s)breed,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> wêreldbreed,<ref name="Potgieter" /> bergbreed<ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 16: ''"Hoekom beweeg jy nie tussen die mense nie?" vra Jock wat langs hom kom sit het, sy skouers'' '''bergbreed''' ''in sy Harris-tweedbaadjie.''</ref> * '''broos''' – seepbelbroos<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 368: ''Elwiena besef hoe nodig die mens 'n skuiling het, al is dit 'n'' '''seepbelbrose''' ''skuiling van woorde, en die verteller kry hier saam met Elwiena een van die antwoorde op haar soeke na die waarheid en die mag van woorde.''</ref> * '''bros''' – kraakbros<ref name="Kruger1977" /><ref>Nel, Ronel. 2009. Die son ontbrand en ons ontkom. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 281: ''Die oggend was'' '''kraakbros''' ''soos jong slaaiblare – dog al wat daar werklik tussen ons was, was sewe onoorbrugbare jare''.</ref> * '''[[bruin]]''' – grondbruin, bergbruin (water; stroom), modderbruin,<ref>De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.941: ''vir die'' '''modderbruin''' ''konvooi wat dwars- / oor die landskap soos 'n ruspe knars.''</ref> vetbruin,<ref>De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.941: ''maak plek vir die ysblou lug, / vir klitsgras tussen landerye, /'' '''vetbruin''' ''sooie en groen / weiding, wolkwit troppe, 'n bron,''</ref> beskuitbruin,<ref>Van Coller, Dolf. 1992. 'n Stywe dop vir Kosie. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.148: ''Op die sak van die hemp was die woorde:'' Man of the moment ''ingestik. Sy broek, gespe en'' '''beskuitbruin''' ''volstruisleerskoene, saam met die Rolex, het aan die woorde op die hemp gestalte gegee.''</ref> neutbruin,<ref>Oberholzer, Mike. 1992. 'n Koeël vir Leonora. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.165: ''In sy verbeelding sien hy hulle saam in die Griekse son – Merryl'', '''neutbruin''' ''en slank in 'n bikini, die wind in haar hare.''</ref> bessiebruin,<ref>Maartens, Maretha. 2013. 'Die sagte oë van beeste'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 194: ''My pa wat voorwalletjies gooi, ek wat steeks toekyk, my kop by biblioteekboeke en Thomas se bene'', '''bessiebruin''' ''teen die wit van sy tennisbroek''.</ref> karamelbruin,<ref>Naudé, Charl-Pierre. 2009. Die pêrellig van haar lampe. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 75: ''Haar sexy lyfie was'' '''karamelbruin''' ''en klein''.</ref> waksbruin,<ref>Venter, Eben. 2009. Die twee lewens van Johannes Jakobus (Japie) Leonard. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 202: ''Bokant die besembosstrook verrys die kranse van'' '''waksbruin''' ''rots en gebrande ysterklip''.</ref> sjokoladebruin,<ref>Van Rensburg, Frans. 2009. ''Lammervanger''. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 233: ''Binne weke verander my ma se melkwit vel in'' '''sjokoladebruin'''.</ref> heuningbruin,<ref>Coetzee, J.M. 1999 (2009). ''In oneer''. Vertaal deur Fanie Olivier. Kaapstad:Umuzi, bl. 5: ''Hy streel haar'' '''heuningbruin''' ''lyf''.</ref> toffiebruin,<ref>Viljoen, F. 2021. ''Wêreld van Wolwe: Tweede asem''. Pretoria: LAPA, bl.38: ''Hy sien 'n ou vrou in 'n los kaftanrok. Lang grys hare waai om haar gesig. Sy het 'n'' '''toffiebruin''' ''vel vol rimpels.''</ref> kraakbruin (kos)<ref name="WAT" /> * '''dapper''' – doldapper<ref>[https://issuu.com/kougaexpress/docs/kougaexpresskg_20140619/5 McCarthy. J. 2014. Speserye, klante lei na nuwe paaie. ''Kouga Express'', 19 Junie:5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225162546/https://issuu.com/kougaexpress/docs/kougaexpresskg_20140619/5 |date=25 Desember 2016 }}: '' 'n Liefde vir speserye, 'n groeiende klante-basis en'' '''doldapper''' ''bestuurders het nie net tot 'n ompad gelei nie, maar tot die ontdekking van geheime vlieë, boerekos en blinklyf-forelle.''</ref><ref>[http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2000/05/03/14/12.html Hambidge, J. 2000. Bundel word ironiese lykdig aan digter self. ''Die Burger'', 3 Mei:14]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Jy raak roekeloos met jou sinne /'' '''doldapper''' ''/ gedrewe / bipolêr / en vol fin de siècle-hebbelikhede.''</ref><ref>[http://www.litnet.co.za/dryfhout-die-ontstaansgeskiedenis-2004/ Aucamp, H. 2007. Dryfhout: die ontstaansgeskiedenis 2004. ''LitNet Akademies'', 13 Junie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225171635/http://www.litnet.co.za/dryfhout-die-ontstaansgeskiedenis-2004/ |date=25 Desember 2016 }}: ''Dit was 'n dapper gebaar van mev Le Roux om my te nooi, want Hittegolf is uitgesproke homoëroties van inslag; en dit was 'n'' '''doldapper''', ''selfs onbesuisde gebaar van my om dié uitnodiging te aanvaar.''</ref> * '''deftig''' – kraakdeftig<ref name="Potgieter" /> * '''deur''' – middeldeur,<ref name="Potgieter" /> dwarsdeur<ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977" /> * '''diep''' – afgronddiep,<ref name="Kempen" /> enkeldiep, kniediep (''kniediep'' in die moeilikheid; ''kniediep'' voordag (douvoordag)), pensdiep, skouerdiep, nekdiep,<ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 143: ''Hy weet die dokter gaan vies wees oor die vroeë uur, maar die kalf is nou'' '''nekdiep''' ''in die put.''</ref> kraakdiep<ref name="WAT" /> * '''dig''' – potdig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> botdig<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''dik''' – trommeldik,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> knuppeldik (met sy verwante ''knepeldik, kneweldik, knubbeldik, knipdik, knippeldik''),<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> dwarreldik<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagplek. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 96: ''Die bank en twee opgestopte stoele is motgevreet en oral lê die stof'' '''dwarreldik'''.</ref> * '''dof''' – droomdof<ref name="WAT" /> * '''dom''' – aartsdom, eseldom, horingdom, klipsteendom * '''donker''' – pikdonker,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> stikdonker,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 105: ''Dis 'n'' '''stikdonker''' ''nag''.</ref> nagdonker,<ref name="WAT" /><ref name="Potgieter" /> oliedonker,<ref>Soos verskyn op bl.64 van ''Die ambassadeur'', André P. Brink, 1963 (Sewende druk 1984): ''Die rivier is 'n trae,'' '''oliedonker''' ''strook onder die ligte van die brug verby''.</ref> skemerdonker,<ref>Soos verskyn op bl. 204 van ''Die ambassadeur'', André P. Brink, 1963 (Sewende druk 1984): ''Die'' '''skemerdonker''' ''garage wat altyd na vars strooi geruik het, en effens muwwerig, en iets na teer of olie.''</ref> gietdonker, angsdonker<ref>Viljoen, Fanie. 2010. In die huis van nagskimme was daar... In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. ''13 Spookstories''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 72 ''Dirk en Pierre het glo deur die'' '''angsdonker''' ''veld na die leë ou huis toe gesluip.''</ref> doodsdonker,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 136: ''Maar uiteindelik verdwyn die laaste toneel in 'n fyn stippel van lig en is dit'' '''doodsdonker''' ''in die ruimtetuig''.</ref> gitdonker,<ref name="Potgieter" /> gitswartnagdonker,<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 167: ''Weer donkerte''. '''Gitswartnagdonkerte'''.</ref> grotdonker,<ref name="Potgieter" /><ref>Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 57: ''Die onweer was ritmies. Behalwe vir die donderblitse was dit donker, Pa.'' '''Grotdonker''', ''soos 'n Groot Vasteland''.</ref><ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 32: ''Dis'' '''grotdonker''' ''en my oë raak nie gewoond daaraan nie.''</ref> dikdonker,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 146: ''Naby die wal skuil'' '''dikdonker''' ''wolke sardiens, elkeen wonderlik reëlmatig kop tot stert gespasieer in sy eie klein swemgebied.''</ref> tonneldonker,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 156: ''Toe word die deksel toegedruk. Dis skielik'' '''tonneldonker.'''</ref> gatdonker,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 166: ''Die verligting is groot. Die tonnel voel li's en li's ver en dis'' '''gatdonker'''.</ref> grafdonker<ref>Viljoen, F. 2022. ''Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag''. Pretoria: LAPA, bl. 140: ''Dadelik is die huis... die hele huis...'' '''grafdonker'''.</ref> * '''dood''' – morsdood,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 72: ''Die romantiek van vroeër is'' '''morsdood.'''</ref> klipdood, dikdood<ref name="WAT" /> * '''dood''' (dooierig) – dikdood/dikdooi<ref>[[WAT]]: Op Nuwejaarsmôre is die meeste mense dikdood.</ref> * '''doof''' – stokdoof,<ref name="Esterhuizen">{{Cite web |url=https://scholar.ufs.ac.za/bitstream/handle/11660/7513/EsterhuizenHL.pdf?sequence=1&isAllowed=y |title=Esterhuizen, H.L. 1974. Intensivering in Afrikaans. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling. Bloemfontein: Universiteit van die Oranje-Vrystaat. bl. 2, 5, 10-12, 14-23, 26 |access-date=12 Julie 2021 |archive-date=12 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712130721/https://scholar.ufs.ac.za/bitstream/handle/11660/7513/EsterhuizenHL.pdf?sequence=1&isAllowed=y |url-status=live }}</ref><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 115: ''Hier probeer Jorie self praatkans inkry, in 'n amper skreeustem, want tant Babsie is'' '''stokdoof'''.</ref> potdoof * '''dor''' – beendor,<ref name="WAT" /> kraakdor,<ref name="WAT" /> kurkdor<ref name="WAT" /> * '''dries''' (astrant, aanmatigend, vermetel, brutaal) – doldries<ref name="WAT" /> * '''driftig''' – doldriftig<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 39: ''Ek het hom nooit gekeer as hy'' '''doldriftig''' '' 'n spoor wil volg nie.''</ref> * '''droef''' – kerkhofdroef * '''dronk''' – smoordronk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> stomdronk,<ref name="Potgieter" /> dooddronk,<ref name="Esterhuizen" /> stormdronk, papdronk,<ref name="Potgieter" /> dikdronk, slingerdronk, poepdronk<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 117: ''"Die mens was'' '''poepdronk.'''"</ref> (plat), horingdronk,<ref>Marais, Danie. 2006. ''In die buitenste ruimte''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.77-78 (''Bundesstraße 51''): ''...en die lawaaierige bloeisels wat vir jou tong uitsteek / is om soos 'n'' '''horingdronk''' ''cowboy / die oorbodige landskap soos leë bierbotteltjies / van die tafel te wil afvee...''</ref> duiseldronk, bibberdronk,<ref>Brink, André P. 1965. ''Orgie''. Kaapstad: John Malherbe Edms. Bpk. bl.83: ''Kom terug na my, kom terug'' '''duiseldronk, bibberdronk''' ''dronk''</ref> katdronk,<ref name="WAT" /> diepdronk,<ref name="Makrogids" /> kanondronk * '''droog''' – kurkdroog,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 50: ''Lente word skielik somer by ons, en tussen September, Oktober en November word die veld vinnig'' '''kurkdroog.'''</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 19: ''Van In haal sy skouers op en smyt die lou mineraalwater in die'' '''kurkdroë''' ''glas''.</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 260: ''Haar mond is'' '''kurkdroog'''.</ref> botdroog,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /><ref name="Makrogids" /> poeierdroog,<ref>Verwey, P. 2015. ''Clint Eastwood van Wyk en die Moordenaarsklok''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 53: ''Die landskap verander van kurkdroog na '''poeierdroog'''''.</ref> horingdroog,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 140: ''Hy was nog ongeskeer en sy baard was stoppelrig en blou, die vel in sy nek'' '''horingdroog''' ''van baie buitewerk.''</ref> houthoringdroog,<ref name="WAT" /> stofdroog,<ref>[http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2007/04/17/B1/6/tegmozvloed.html Gibson, Erica. 2007. Vloed help brûe bou. ''Beeld'', 17 April:6] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128154307/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2007/04/17/B1/6/tegmozvloed.html |date=28 November 2015 }} : ''Ironies genoeg was daar sedert Februarie se vloede haas geen reënval in die gebied nie en die veld is'' '''stofdroog''' ''rondom die Zambezi-vloedvlakte.''</ref><ref>[http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2000/03/08/9/1.html Hill, Christopher. 2000. Kronieke koel maar interessant opgeteken. ''Die Burger'', 08 Maart:9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153401/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2000/03/08/9/1.html |date=28 November 2015 }}: ''Dit wil nie sê dat die resultaat'' '''stofdroog''' ''is nie, ver daarvandaan.''</ref> tonteldroog, kurkhoringdroog,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 197: ''...soms kriewel iets hoorbaars in hulle'' '''kurkhoringdroë''' ''kelke.''</ref> dordroog,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 56: ''Toe smyt Effie haar boek ineens weg dat hy skuif oor die vloer. "Ek is gatvol vir die strooi! Oorsaak en gevolg, oorsaak, gevolg, nuwe oorsaak. Spul'' '''dordroë''' ''kaf..."''</ref> beendroog,<ref name="WAT" /> hooidroog,<ref name="WAT" /> kurkhooidroog,<ref>De Villiers, C.G.S. 1979. ''Soete inval: nagelate geskrifte van Con de Villiers.'' Tafelberg-Uitgewers, bl. 61: ''Die groot sentrale Spaanse plato is treurige wêreld; alles is vaal en'' '''kurkhooidroog'''.</ref> houtskooldroog,<ref name="WAT" /> kraakdroog<ref name="WAT" /> * '''duidelik''' – glasduidelik,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 83: ''Maar die hofpapier en die gruwelike woorde. Hulle was'' '''glasduidelik'''.</ref> klaarduidelik<ref name="WAT" /> * '''dun''' – plankdun,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> papierdun<ref name="Esterhuizen" />, vliesdun,<ref>[[C.M. van den Heever|Van den Heever, C.M.]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]]''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 14-15: ''In verskillende mooi ontwikkelde persoonlikhede, indiwiduele bevoegdhede in die gemeenskap, kom die dieper skeppingskrag van die lewe, die universele vormingskrag tot persoonlike uiting; en omdat ons Afrikaners nie in 'n kleurlose benede-kultuurlikheid wil bly wegskuil nie, maaf ons kultuur-persoonlikheid tot die volheid van sy ontwikkeling wil bring, hier binne ons geografiese grense, daarom wil ons 'n eie Afrikaanse kultuur hê, nie 'n nageaapte vorm-dooie ding, 'n'' '''vliesdun''' ''vel wat ons oor die geraamte van 'n Wes-Europese land se beskawingsvorm getrek het nie, maar 'n eie, vollewende skepping wat die tekens van ons ervaring, ons geskiedenis dra.''</ref> haardun, kraakdun (porselein, glas of stem),<ref name="WAT" /> flenterdun, ragdun, riemdun, naalddun, dennenaalddun,<ref>Steenberg, Elsabe. 1987. ''O, om te fluit''. Pretoria: J.P. van der Walt en Seun. Bl. 32: ''Sy sing so'' '''dennenaalddun''' ''dat die ou kabouter die klip laat val en sy hande onder sy baard vou''.</ref> posbusdun (lippe),<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 61: ''Maar nou is hulle gevrete vroom en hulle lippies'' '''posbusdun'''.</ref> grasdun,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 183: ''Sy fris boerebene van vroeër is nou'' '''grasdun'''.</ref> stokkiedun,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 28: ''My bene is'' '''stokkiedun''' ''onder die sagte broek.''</ref> donkiebeendun,<ref>Maartens, Maretha. 2013. 'Die sagte oë van beeste'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 197: ''Hy sit die koevertjie in my hand, sy pols donkiebeenbenerig, sy arms'' '''donkiebeendun'''.</ref> rafeldun,<ref>Meiring, Jean. 2009. Brief aan Ariadne. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 173: ''Jy't onlangs 'n goeie ruk lank my e-posse met stilte begroet. Ná die tyd'' '''rafeldun''' ''verskonings (moet jy toegee) uitgedink oor jou werkgewer se IT-stelsel wat soms oorgretig boodskappe uit allerlei oorde keer of firewall of wat ook al''.</ref> asemdun,<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 375: ''...Tog buig die'' '''asemdun''' ''kleed die lig self en vang 'n wêreld in sy sfeer''.</ref> wafeldun, draaddun,<ref name="WAT" /> garingdun,<ref name="WAT" /> lemdun,<ref name="WAT" /> riempiesdun<ref>Van Nierop, L. 2018. ''Katelknaap: 'n roman''. Kaapstad:Penguin Books, p. 122: ''Die eienaar van die Toy Boy-agentskap, 'n'' '''riempiesdun''' ''vrou met 'n bril en 'n ontevrede trek om die mond beduie na die vorm wat Tristan gedeeltelik ingevul het.''</ref> * '''duur''' – peperduur,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> bitterduur, vrekduur<ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html Anime-fantasie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153353/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html |date=28 November 2015 }} ''Dié kunsvorm is streng gesensor in die jare tagtig van die vorige met die gevolg dat dit deesdae vrekmoeilik – en'' '''vrekduur''' – ''is om anime van goeie gehalte in die hande te kry.''</ref> * '''dwars''' – plankdwars (jagtaal: wanneer 'n dier heeltemal dwars staan, gereed om geskiet te word)<ref name="WAT" /> * '''eens''' – doodeens<ref name="WAT" /> * '''eenvoudig''' – doodeenvoudig,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> blooteenvoudig,<ref name="WAT" /> kindereenvoudig<ref name="WAT" /> * '''eerlik''' – doodeerlik<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 310: ''Van ingebore aard was hy miskien 'n'' '''doodeerlike''' ''man wat jou nooit met 'n stuiwer sou tekort gedoen het nie''.</ref> * '''eg''' – goudeg * '''eie''' – bloedeie<ref name="Van Schoor1" /> * '''ellendig''' – doodellendig<ref name="Esterhuizen" /> * '''erg''' – dooderg<ref name="Esterhuizen" /> * '''ernstig''' – doodernstig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref name="Bourliaguet">Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 103: ''Jean Jakkals - wat 'n baie paslike naam gekry het - haal sy skouers op en sê'' '''doodernstig''': ''"Laat hulle dan maar by Boucharchat gaan bly. Daar sal hulle'' '''doodtevrede''' wees."</ref><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova: Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 52: ''Lucas kan nie glo wat hy hoor nie, maar Ayanda is'' '''doodernstig'''.</ref> sielsernstig,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 9: ''"Stiefpa sal nooit weet nie," pleit Naas'' '''sielsernstig'''.</ref> vry-ernstig<ref name="Esterhuizen" /> * '''fiks''' – topfiks<ref>Van Schalkwyk, R. 1980. ''Sending Reijger''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 1: ''As gevolg van die aard van sy werk moet hy'' '''topfiks''' ''wees, want hy sal heel waarskynlik in die nabye toekoms, 'n ruimtereis onderneem.''</ref> * '''flou''' – stokflou,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 9: ''"Ons werk ons nou al twee maande'' '''stokflou'''," ''skryf ek op 3 Mei in my dagboek.''</ref> doodflou * '''fris''' (gesond) – perdfris,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 243: ''"Laat my eers eet, Pieter. 'n Paar happe en ek is weer'' '''perdfris'''."</ref><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 63: ''Wanneer Naas weer'' '''perdfris''' ''is, kan hy nie langer op Mooifontein bly nie.''</ref> kikfris,<ref>[[WAT]] (nie algemeen) ''Heeltemal fris; baie gesond; perdfris.'')</ref> appelfris<ref>[[WAT]]: Fris en bloesend van kleur: ''Haar'' '''appelfris''' ''gesiggie''.</ref> kikfris (nie algemeen)<ref name="WAT" /> * '''fris''' (vars) – doufris,<ref name="WAT" /> komkommerfris,<ref name="WAT" /> lentefris,<ref name="WAT" /> kraakfris<ref name="WAT" /> vonkelfris,<ref name="Kruger1977" /><ref>''Rooi Rose'', 13 Julie 1983, bl. 15, ''Radox''-advertensie: ''[...] en ure lank na badtyd sal jy nog so vars vertoon, en voel jy nog'' '''vonkelfris''' ''en sag en skoon.''</ref> tintelfris,<ref name="Steynberg" /> dartelfris<ref name="Steynberg">Steynberg, F. (red.). 1973. "Advertensies" in: Praktiese Afrikaans. Vraestel 1. Studiegids vir Afrikaans. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. bl. 62.</ref><ref name="Kruger1977" />, windfris<ref name="Kruger1977" /> * '''fyn''' – haarfyn,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 247: ''"My eie onderwyseres weet nog'' '''haarfyn''' ''watter rokkie ek met my eerste kommunie aangehad het."''</ref> ragfyn,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Rabie, J 1982">Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 120: ''As 'n mens se oog eers eenmaal deur so 'n waarneminkie geboei is, sien jy veel meer spore oor die duine raak: doekvoet-katspoortjies van 'n muishond, muskeljaatkat of meerkat; of die preutse stewelspore van 'n grysbok; die aweregse hiërogliewe van voëls, grotes, vernames, of'' '''ragfyn''' donslig soos die spoortjies van strandlopertjies wat byna sonder indruk oor die enorme vaalgeel lyf van die sand verbygesnel het...</ref><ref>Rabie, J.S. 2004. Ek het jou gemaak. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 81: ''Op 'n dag het Jacobs die'' '''ragfyne''' ''trourok van die wasbeeld afgepluk, en oor Andries se swart karkas gehang.''</ref> piekfyn,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> flenterfyn,<ref name="WAT" /> veselfyn,<ref name="Kempen" /> naaldfyn, kraakfyn,<ref name="WAT" /> poeierfyn (stof),<ref>Van Pletzen, Johan. 1992. Sy ma se beursie. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.117: ''Ontploffings en 'n gewerskaf met stootskrapers woel die'' '''poeierfyn''' ''roesstof los en dit kleef aan boomblare, gras, dakke en tuine oor die hele dorp.''</ref> wasfyn,<ref>Smit, Hettie. 1970. ''Sy kom met die sekelmaan.'' Kaapstad: Nasionale Boekhandel. bl. 49: ''Blou bobbejaantjies'', '''wasfyn''' ''viooltjies, kalkoentjies en vygies soos die sterre van die melkweg!''</ref> spinnerakfyn/spinragfyn,<ref name="Potgieter" /><ref>Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 107: ''Dit was 'n asempie van 'n rok, een wat 'n mens kon wegblaas, so'' '''spinnerakfyn''' ''was die materiaal.''</ref> porseleinfyn<ref>[[WAT]]</ref> vlinderfyn,<ref>Brümmer, W. 2008. ''Die dag toe ek my hare losgemaak het.'' Kaapstad: Human & Rousseau. p. 40: ''Pinkie-in-die-lug het sy vir haar mense geglimlag en'' '''vlinderfyne''' ''treetjies gegee.''</ref> feëfyn, <ref name="Kruger1977" /> stippelfyn<ref name="Kruger1977" /> * '''gaar''' – doodgaar<ref name="Potgieter" /><ref>Lutrin, Beryl. 1999. ''Afrikaans Handbook & Study Guide: An English student's guide to Afrikaans''. Birnam Park: B. Lutrin. bl. 44</ref> * '''gedaan''' – doodgedaan,<ref name="WAT" /> morsgedaan<ref name="WAT" />, morsdoodgedaan<ref name="WAT" /> * '''gedwee''' – hondgedwee<ref name="WAT" /> * '''gedienstig''' – hondgedienstig<ref name="WAT" /> * '''geduldig''' – doodgeduldig <ref name="ReferenceA">Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.68</ref> * '''geel''' – goudgeel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> kerriegeel, borriegeel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /> knalgeel,<ref name="Van Schoor1" /> vlamgeel, kanariegeel,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 44: ''Hy dra 'n skreeulelike pak, 'n'' '''kanariegeel''' ''hemp en 'n grasgroen das''.</ref> mosterdgeel, giggelgeel (skertsend), songeel,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Van Zyl, Wium. 2013. 'Na Doornkraal in die Duivenhoksvallei'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 284: ''Dat die werf'' '''songeel''' ''was met tulpe, van die aandblom in volle geur, skaamrosies wat bloos in die môredou, het ek toe nog nie geweet nie.''</ref> wortelgeel,<ref>Van Rensburg, Frans. 2009. ''Lammervanger''. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 231: ''"Mevrou Santa het besluit dat ons 'n span gaan maak om by die Spar op Warmbad as karwagte diens te doen," sê die vrou met die'' '''wortelgeel''' ''hare aan die oorkant van die staaltafel en vat 'n sluk koffie uit 'n groen blikbeker''.</ref> piesanggeel,<ref>Berg, H. 2007. ''My storie van hoop''. Kaapstad: Lux Verbi, bl. 90: ''Toe ek 16 word, het my pa vir my my eerste motor gekoop. 'n'' '''Piesanggeel''' ''Datsun.''</ref> sonneblomgeel,<ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2005/01/27/VY/03/01.html |title=Maré, Susan. 2005. Sy hart nog sonneblomgeel. ''Volksblad'', 27 Januarie:3 |access-date=20 Februarie 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128154326/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2005/01/27/VY/03/01.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2007/12/20/KV/3/ktbrandrusoord.html |title=''Volksblad''. 2007. Rusoord op Brandfort kry nuwe lapa. 19 Desember:3 |access-date=20 Februarie 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128154410/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2007/12/20/KV/3/ktbrandrusoord.html |url-status=live }}</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=-eRRBAAAQBAJ&pg=PT153&lpg=PT153&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=1VLLxPOOPa&sig=tgtIpfIoSvLrqrSwO5Kl9K34ZOY&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false Van Reenen, Lanie. 2013. ''C'est la vie: van lief en leed en kanse vat''. Kaapstad: Tafelberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011423/https://books.google.co.za/books?id=-eRRBAAAQBAJ&pg=PT153&lpg=PT153&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=1VLLxPOOPa&sig=tgtIpfIoSvLrqrSwO5Kl9K34ZOY&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}: ''Vir my is dit tans die weelde van hierdie lelike klein kamertjie met sy'' '''sonneblomgeel''' ''mure en neonbuisligte, 'n smal nonne-bedjie met 'n sintetiese blou deken, 'n vloer van saamgeperste houtskaafsels, 'n stoel, tafel, yskassie en kookplaat.''</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=Q3ZRBAAAQBAJ&pg=PT14&lpg=PT14&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=40xOCoYSQt&sig=wqbzEmFuD0U0-saEVklgNm5L8EE&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false Kalmer, Harry. 2014. 'n Duisend stories oor Johannesburg: 'n stadsroman. Kaapstad: Queillerie.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Sy dra nie tuitkappies soos die ander vroue in die kamp nie, maar 'n'' '''sonneblomgeel''' ''strooihoed met 'n rooi laproos''.</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=GvBRBAAAQBAJ&pg=PT53&lpg=PT53&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=V-dF-L7-uw&sig=UNLNAdFiw8zq1KGMpi3fyiF-5g0&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false Els, Jeanne. 2011. ''As die stroom jou vat: die raaisel van selfmoord''. Kaapstad: Tafelberg.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305005907/https://books.google.co.za/books?id=GvBRBAAAQBAJ&pg=PT53&lpg=PT53&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=V-dF-L7-uw&sig=UNLNAdFiw8zq1KGMpi3fyiF-5g0&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}: ''In 'n getypoel digby die Kampbaaise strand krys en fladder seemeeue opgewek in die turkoois water. Ek asem die sout van die see in; ruik die klapperolie in die sonbaaiers se rome waar hulle onder'' '''sonneblomgeel''' ''en kersierooi sambrele ontspan.''</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=ZGhRBAAAQBAJ&pg=PT109&lpg=PT109&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=9Vz5BowFZB&sig=gX14XTnCrd-m4JCQfu4c3xRjUA0&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false Van der Vyver, Marita. 2005. ''Bestemmings''. Kaapstad: Tafelberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011907/https://books.google.co.za/books?id=ZGhRBAAAQBAJ&pg=PT109&lpg=PT109&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=9Vz5BowFZB&sig=gX14XTnCrd-m4JCQfu4c3xRjUA0&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}: '' 'n Turkoois T-hemp met 'n string skokpienk koraalkrale om die nek, 'n persbont sarong om haar breë heupe gedrapeer,'' '''sonneblomgeel''' ''plastieksandale aan haar stewige plaasvoete''.</ref> sonskyngeel,<ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 91: ''Terwyl die Alfheimers van die kraanvoëls afklim, sien Henk hulle is almal lank, fris en blond – nes Lyra gesê het, en die'' '''sonskyngeel''' ''klere wat hulle aanhet, skitter met 'n goue gloed wat hulle nog meer indrukwekkend laat lyk.''</ref> bottergeel,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Jansen van Vuuren, L. 2020. ''Amper Frans: 'n lewe van fanfare en faux pas''. Johannesburg: Jonathan Ball Publishers, p. 78: ''Die Creuse spog ook met natuurlike waterbronne en die'' '''bottergeel''' ''kalksteen waarvan die Franse argitektoniese erfenis deurtrek is.''</ref> koringgeel<ref name="Esterhuizen" /> * '''geesdriftig''' – doodgeesdriftig<ref>Bierman, B.E. 1955. ''Boukuns in Suid-Afrika''. Kaapstad: A.A. Balkema, p. 84: ''In Koning Willem se gevolg vaar baie kunstenaars saam, onder hulle Daniel Marot. Oor sy barok raak die Engelse nie te'' '''dood geesdriftig''' ''nie.''</ref> * '''gek''' – stapelgek,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> dolgek<ref name="WAT" /> * '''gelief''' – alomgelief<ref name="Makrogids" /> * '''gelukkig''' – doodgelukkig,<ref name="Potgieter" /><ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 83: ''Shuna lê'' '''doodgelukkig''' ''op haar sy, sodat sy Carolus nog met een poot kan vashou, maar hy probeer nie eens meer om weg te kom nie.''</ref> dolgelukkig, sielsgelukkig,<ref name="Potgieter" /> stralend gelukkig, duifgelukkig<ref name="Kempen" /> * '''gemaklik''' – doodgemaklik<ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 147: ''Hy ry redelik stadig oor die stofpad vol hobbels en klippe en kyk kort-kort om. "Jy moet vashou girl." "Ek is'' '''doodgemaklik'''."</ref> * '''gereed''' – slaggereed * '''gerus''' – houtgerus,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> perdgerus,<ref name="WAT" /><ref name="Potgieter" /> doodgerus,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter">Potgieter, J.S. & Van Rooyen, P.G. 1981. ''Die Suid-Afrikaanse leerlinggids''. Vierde uitgawe. {{ISBN|0-623-01377-0}}. Pretoria: Maskew Miller, bl. 112-117.</ref><ref name="Stadler, L.G 1994" /> houtpopgerus,<ref name="Kempen" /> Engelsgerus<ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2011/12/16/VB/7/taalkruie498.html |title=''Volksblad''. 2011. Taalkruie: Nugter alleen weet. 16 Desember:7 |access-date=19 Februarie 2016 |archive-date= 9 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309124956/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2011/12/16/VB/7/taalkruie498.html |url-status=live }}</ref> * '''gesond''' – blakend gesond, kerngesond,<ref name="Potgieter" /><ref name="ReferenceA" /><ref>Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 59: ''Hy was sowat dertig jaar oud, 'n hakkelaar, maar fris en lewenskragtig, met 'n primitiewe gees, en'' '''kerngesond''' ''en absoluut in sy vasberadenheid.''</ref> oergesond<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 115: ''Ek: Is haar familie nie'' '''oergesonde''' ''mense nie, die langslewendes in alle egverbintenisse, en sy pas vroeg in die dertig? Dit klop nie, mannetjie.''</ref> * '''getroos''' – doodgetroos<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /> * '''getrou''' – lewensgetrou,<ref>Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: ''Dan werk jy terselfdertyd sommer skrywersblok en weerstand teë... en jy skep'' '''lewensgetroue''' ''karakters en jy raak ontslae van die emosies.''</ref> hond(s)getrou<ref name="WAT" /> * '''gevaarlik''' – doodsgevaarlik,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 215: ''Wat nou gaan plaasvind, is eintlik gevaarlik vir almal hier teenwoordig, maar veral vir my vrou. Vir haar is dit'' '''doodsgevaarlik'''.</ref> lewensgevaarlik * '''gevoelig''' – fyngevoelig,<ref>Fourie, Pieter. 2002. ''Ek, Anna van Wyk''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 19: ''STEM: Is dit nie net 'n geval van 'n '' '''fyngevoelige''' ''kind wat 'n insident nie kon verwerk nie?''</ref> teergevoelig * '''gewillig''' – doodgewillig,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> eselsgewillig<ref>[[WAT]] (1970, bl. 601-602): Steeds, volkome, onvoorwaardelik gewillig ''M/d rustige veronderstellings dat hy 'n'' '''eselsgewillige''' ''luisteraar sal wees. C.M. van den Heever''.</ref> * '''gewoon''' – doodgewoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 160: ''"Is dit nie te ver gevoer nie? Miskien het Provoost'' '''doodgewoon''' ''opgestaan omdat hy 'n verdagte geluid gehoor het."''</ref> blootgewoon<ref name="WAT" /> * '''giftig''' – groengiftig<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 390: ''Willem kyk ingedagte na Retief, die naaswenner van Skryf 3000 wat eenkant bly staan, 'n studie in'' '''groengiftige''' ''nydigheid van kop tot tone.''</ref> * '''glad''' – spieëlglad,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> seepglad,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> palingglad,<ref name="Kempen" /> snotglad, botterglad (tong), aalglad, ivoorglad, masjienglad, satynglad,<ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 13 - 14: ''Van die volmaakte ronding van haar hals tot haar'' '''satyngladde''' ''voorkop onder die hooggekartelde pruik is sy asof deur 'n meesterhand geskep.''</ref> roomglad,<ref>Venter, De Waal. 1988. ''Vyffff''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.58: ''Ons styg'' '''roomglad''' ''op en doen ons eerste sprong''.</ref> blinkglad,<ref>Venter, De Waal. 1992. ''Mieg se kort en lang middag''. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 7: ''Hy kyk 'n rukkie aandagtig daarna en vat dan versigtig aan die'' '''blinkgladde''' ''oppervlak van die kleinste enetjie, dan aan 'n ander een en streel lig oor die grote.''</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 89: ''Maak nie saak of jy by 'n mooi rondebors-boeremeisie kuier nie – die'' '''blinkgladde''' ''lyf in die venster, die vloei van ledemate en bewegings, die ritme.''</ref> meerminglad,<ref>Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: ''Seker omdat dit lank gedra sal kan word met al die rek daarin, dink ek, wat klaar my hart verloor het op 'n'' '''meermingladde''' ''silwerblink baaikostuum in die enigste ander behoorlike klerewinkel op die dorp.''</ref> glipglad,<ref>[[Gabeba Baderoon|Baderoon, Gabeba]]. 2009. Swaarverkeer. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 154-155: ''Dis 'n taal waarmee hulle mekaar meet volgens die behendigheid van hande, of die vermoë om 'n vlak'' '''glipglad''' ''te skaaf, die gevoel vir haaksheid en reguit lyne''.</ref> kraakglad, <ref name="WAT" /> skiglad,<ref name="Kruger1977" /> straalglad, <ref name="Kruger1977" /> streelglad<ref name="Kruger1977" /> marmerglad<ref>[[T.J. Haarhoff|Haarhoff, T.J.]] 1925. ''Die Romeinse boer''. Kaapstad: J.L. van Schaik, p. 93: Hieruit kan ons vooraf leer ken die weer van die afwisselende hemel, hieruit die datum van maai en die tyd van saai, en wanneer dit pas om deur die verraderlike '''marmergladde''' see met roeiers te roei, om gewapende vlote van stapel te laat loop, of, op die regte tyd, die pynboom in die bos af te kap.</ref> * '''goed''' – bittergoed, doodgoed<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''goedkoop''' – spotgoedkoop,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodgoedkoop * '''goor''' – hondgoor * '''gou''' – blitsgou<ref name="Kruger1977" /> * '''graag''' – dolgraag,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 223: ''Die ondersoek sit vas en jy weet hoe'' '''dolgraag''' ''ek saam met jou Portugal toe wil gaan.''</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 290: ''Sy wil'' '''dolgraag''' ''saamwerk, maar...''</ref> bittergraag, hartsgraag,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 27: ''Hy sien sy is mooi, sommer baie mooi; mooier as wat sy ma of Ousus was, maar met iets in haar gesig; so asof wat sy'' '''hartsgraag''' ''begeer, haar nie gegun word nie.''</ref> doodgraag,<ref name="Potgieter" /> dubbelgraag<ref>[[WAT]]: ''Hy wou sy kinders'' '''dubbelgraag''' voor sy dood weer sien.</ref> * '''groen''' – [[grasgroen]],<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> lowergroen, [[smaraggroen]],<ref>Preller, Martie. 1994. ''Anderkantland''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl.4: ''Aan die deur is 'n groot, blink klopper in die vorm van 'n padda, 'n padda met helder smaraggroen oë.''</ref> knalgroen, klawergroen,<ref>Louw, A.M. 1999. ''Vos''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 224-225: ''Vos vertoef 'n rukkie by die massagraf... Elkeen om eie rede die'' '''klawergroen''' ''geboorteland verlaat op las van roekelose ou staatsmanne skeepgegaan om in dié wispelturige hoek van die Rôeveld deur Boereskerpskutters afgemaai te word.''</ref> nylgroen,<ref>De Lange, Johann. 2008. Correspondences. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.938: ''van sy welige krag is weinig oor: / uitgekalf, flanke modderdik gestol, / die blinkvet rug in dongas uitgehol, / het tyd, langsaam in 'n delta verstrik, / die '''nylgroen''' oë moerassig toegeslik.''</ref> knarsgroen, brommergroen (''van jaloesie''),<ref>Hambidge, Joan. [http://www.litnet.co.za/Article/n-belydenis-van-n-geskryfde-joan-hambidge 'n ''Belydenis van 'n geskryfde: Joan Hambidge''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140901141003/http://litnet.co.za/Article/n-belydenis-van-n-geskryfde-joan-hambidge |date= 1 September 2014 }} (''LitNET'') : ''Die roman beslaan 244 bladsye, is uitgegee deur Tafelberg en gaan alle gefrustreerde joernaliste wat nog altyd ’n roman oor Naspers wou skryf,'' '''brommergroen van jaloesie''' ''maak.''</ref><ref>Hambidge, Joan. 1990. [http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1990/08/16/5/17.html ''Prys vir slegste Afrikaanse digbundel''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128154331/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1990/08/16/5/17.html |date=28 November 2015 }} (''Beeld''): ''Dié vers se onsubtiele beeld en toepassing word so grotesk uitgevoer dat 'n mens dit nie kan vergeet nie en die wyse waarop die natuur in seksuele beelde beskryf word, sou De Sade'' '''brommergroen van jaloesie''' ''gehad het.''</ref> varsgroen,<ref>Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: ''Pleks van: "Die skurwe deur is groen", sê eerder: "Die deur is grof onder haar punte en'' '''varsgroen''', ''asof dit so pas geverf is." ''</ref> soelgroen,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 8: ''Soms gly hy wel sy ooglede boontoe, en die blik op dit wat Pa se oë geword het, voorheen'' '''soelgroen''' ''en indrukwekkend, laat Mattheüs omtrent wegkwyn al het hy hulle hoeveel maal al so gesien.''</ref> [[bottelgroen]]<ref name="Esterhuizen" /><ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 124: ''Hy hang nog 'n rukkie op sy fiets daar rond, die sigaret gebêre in die bosak van sy'' '''bottelgroen''' ''uniform.''</ref>, olyfgroen,<ref name="Esterhuizen" /> banknootgroen<ref name="Esterhuizen" /> * '''groot''' – reusegroot,<ref name="Esterhuizen" /> tamaaigroot, lewensgroot<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''grou''' – asgrou,<ref name="Kempen" /> loodgrou, vaalgrou<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 142: ''Toe die '''vaalgrou''' as nog louwarm smeul en mens die aarde se powere geraamte sonder die Josefskleed van plante uitgestrek kon sien lê, het die oorlewende skilpaaie wanhopig heen en weer gedwaal op soek na 'n groenigheidjie, na 'n bekkievol dou in lowerkoelte.''</ref> * '''grys''' – asgrys,<ref name="Potgieter" /> loodgrys,<ref>Venter, De Waal. 1992. ''Mieg se kort en lang middag''. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. bl. 41: ''Sy wys oor die water en dan sien hy die swart driehoekvorms van haaivinne in die '''loodgrys''' water, voor dit agter 'n golf verdwyn.''</ref><ref>Venter, P. 1994. Wie is Agatha Christie? In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 188: ''Mevrou Linde en Botha het laatmiddag opgedaag in die oorlede juffrou Le Clus se'' '''loodgrys''' ''Mercedes 500 SEC, bestuur deur Cyril Plaatjies.''</ref> * '''haastig''' – dolhaastig<ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> doodhaastig<ref name="Esterhuizen" /><ref>[https://www.dbnl.org/tekst/mell003bart01_01/mell003bart01_01_0002.php Van Melle, J. 1936. ''Bart Nel, die opstandeling''. Amsterdam: Wereldbibliotheek N.V.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210711140931/https://www.dbnl.org/tekst/mell003bart01_01/mell003bart01_01_0002.php |date=11 Julie 2021 }} bl. 144: ''Maar jy kan maar voor my ingaan as jy besigheid het, ek is nie so'' '''doodhaastig''' ''nie''.</ref> * '''hard''' – kliphard,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> ysterhard, keihard, keisteenhard,<ref name="Potgieter" /> klipsteenhard,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> klipsteenkalbashard, skreeuhard, staalhard,<ref name="Potgieter" /> steenhard, spykerhard, kwashard,<ref>De Lange, Johann. 2008. Alpebok. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.940-941: ''die klipram las / sy kloutjie voeg- / vas in 'n klip- / lys in hy knak / sy knie en / hys hom rats / die saagtand-/ kransrif uit - / teen sy kop / perfekte frats'' '''kwas- / hard''' ''soos skroef- / draad gedraai / lê die groewe / van die nautilus / en onder hoewe / kletter oerklip / van 'n baai''</ref> rotshard,<ref>Venter, De Waal. 1984. ''Die vyf-millimeter-avontuur''. Kaapstad: Human & Rousseau. Bl.86: ''Uit hierdie kol wat'' '''rotshard''' ''aan die plastiek van die pyp vassit, groei die tou waarmee hulle opgeklim het.''</ref> skokhard (klank),<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 88: ''Die knal suig alle ander klanke in die vertrek op. Maar dis'' '''skokhard''' ''en sekuur.''</ref> houthard,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 82: ''Sy gaan sit op 'n bankie. Dis'' '''houthard''' ''en regop te midde van 'n landskap waarin sap op- en uitstoot''.</ref> olienhouthard,<ref>Van Zyl, Wium. 2013. 'Na Doornkraal in die Duivenhoksvallei'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 285: ''Húl oom, die'' '''olienhoutharde''' ''patriarg oom Kallie Crous aan wie ons menige Sondagmiddag-besoek gebring het, het daarteenoor gesorg dat King George en sy gekroonde gemalin in vergulde rame sy en die einste tant Mêggie van die koperpennie ('n suster van my Ouma van Zyl) se klein voorhuis domineer.''</ref> harshard,<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 351: ''Die saak word hier ietwat uitvoeriger gestel – daar word melding gemaak van die bloedvergiftiging, die koors en die pyn en ook die uiteindelike'' '''harsharde''' ''krom vinger.''</ref> beenhard,<ref name="WAT" /> kraakhard,<ref name="WAT" /> diamanthard<ref name="Kruger1977" /> * '''heet''' – brandheet, snikheet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> stikheet, smoorheet<ref name="Esterhuizen" />, bloedheet, brandendheet<ref name="WAT" /> * '''helder''' – glashelder,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 59: ''Die beeld op Lucas se ma se tabletrekenaar is'' '''glashelder'''.</ref> klokhelder,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 204: ''Haar lag is'' '''klokhelder'''.</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 228: '' 'n Skeurgeluid – oorverdowend, soos uitgerekte donderweer – en dan is die nag se geluide terug,'' '''klokhelder.'''</ref> kristalhelder,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> jenewerhelder, knalhelder, silwerhelder, skelhelder, stroophelder,<ref>De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: ''1 / Die dag krimp. Die klok lui'' '''stroophelder'''.</ref> skreeuhelder (kleure), sonhelder,<ref>Bredenhann, Douwleen. 2013. 'Bessiengstraat se deurkosyn'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 40: ''So vou die Dakota se deur toe in 1964 'n landskap op Windhoek se lughawe oop wat so'' '''sonhelder''' ''is dat mens jou oë daarteen moes knip.''</ref> yshelder,<ref>Jurgens, R.B. 2009. Moet dit nie tuis probeer nie! In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 229: ''Dit was 'n verloëning van al daardie wintertonele van die ou meesters waarin dit lyk asof dit 'n nasie is hierdie wat werklik verlief is op noorderweer, op daardie'' '''yshelder''' ''dae wanneer die lug blou is en die wind stil, en dit 'n ieder se instink is om in Friesland te gaan ysskaats''.</ref> brandhelder,<ref>[https://books.google.co.za/books?id=OItRBAAAQBAJ&pg=PT127&lpg=PT127&dq=%22brandhelder%22&source=bl&ots=5TP6IJLO2l&sig=wBjAB3GlDJt9UcLL_de1snQS2p4&hl=af&sa=X&ei=k5KSVJvGIJDvaJnwgZAF&redir_esc=y#v=onepage&q=%22brandhelder%22&f=false Eloff, K. 2010. ''Stiletto: my lewe in die seksbedryf''. Kaapstad: Tafelberg.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010027/https://books.google.co.za/books?id=OItRBAAAQBAJ&pg=PT127&lpg=PT127&dq=%22brandhelder%22&source=bl&ots=5TP6IJLO2l&sig=wBjAB3GlDJt9UcLL_de1snQS2p4&hl=af&sa=X&ei=k5KSVJvGIJDvaJnwgZAF&redir_esc=y#v=onepage&q=%22brandhelder%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}: ''Na al my woede, die'' '''brandhelder''' ''haat, die ontsettende teleurstelling en die brutale misbruik, het ék verlief geraak''.</ref> waterhelder<ref>[https://wikisource.org/wiki/Die_Afrikaanse_gedagte/Kwasstrepe C.M. van den Heever: ''Die Afrikaanse gedagte''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160221174622/https://wikisource.org/wiki/Die_Afrikaanse_gedagte/Kwasstrepe |date=21 Februarie 2016 }} ''As ons Mocke se gedigte sorgvuldig lees dan is dit duidelik dat hy nog van die woordskuim moet afroom as hy sy siening'' '''waterhelder''' ''vir ons wil maak.''</ref> * '''honger''' – hondshonger, doodhonger,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 67: ''Skielik onthou hulle dat hulle'' '''doodhonger''' ''is.''</ref> skreeuhonger, wolfshonger, bloedhonger<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 52: ''Maar hy kom telkens terug; tuur dan na sy prooi met'' '''bloedhonger''' ''oë.''</ref> * '''hoog''' – hemelhoog,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 14: ''"Sonder twyfel. 'n Huis deur ons voorouers gebou is meer solied as vandag s'n. Ligmaar die dak."'' '''Hemelhoog'''.</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 180: ''In die doeanepakhuis lê honderde kiste sterk drank'' '''hemelhoog''' ''opgestapel.''</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 281: ''"Werkloses, mans wat gebuk gaan onder die las van onbetaalbare onderhoudskostes, gesinne met'' '''hemelhoë''' ''skuld, studente sonder beurse en ongetroude vroue," sê hy kopskuddend.''</ref> bergehoog/bergenshoog/berghoog/berghoë<ref name="WAT" /><ref name="Kempen" /><ref>Rabie, J. 1985. Suid-Afrika in Europa. In: Rabie, J. 1989. ''Buidel''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 21: ''Toe ons sê: "Ja, ons ken hom ook," het ons'' '''berghoog''' ''in aansien by hom gestyg.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 145: ''Sommer baie dae is die see so stormagtig afstootlik, met'' '''berghoë''' branders wat neerdonder in vuilgeel skifsels van geweld, dat 'n mens dit nie naby waag nie.''</ref> toringhoog,<ref name="Kempen" /><ref name="Potgieter" /> helhoog (in spreektaal gebruik), sterhoog<ref>Haarhoff, T.J. 1931. ''Die Klassieke in Suid-Afrika''. Pretoria: J.L. van Schaik: ''Die lewe wat so vol van moontlikheid Vir inspirasie vatbaar, '''ster-hoog''' ''styg,''</ref> * '''jammer''' – doodjammer<ref name="Esterhuizen" /> * '''jong''' (attributief)/ '''jonk''' (predikatief) – bloedjonk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 223: ''Jy's nog'' '''bloedjonk,''' ''Zuayne.''</ref> piepjonk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> stralend-jong<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 26: ''Ek onthou hoe verontwaardig ek toe gedink het: hoe durf mislike lae-orde ou bosluisies 'n sterke'' '''stralend-jonge''' ''dier soos Skilo dood toe wil sleep.''</ref> * '''kaal''' – poedelkaal,<ref name="Van Schoor1" /> poedelnakendkaal<ref>Smit, Bartho. 2008. ''Die Keiser''. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.3: ''KULTUUR: Dis juis ons grootste bedreiging – die hitte. As ons eers aan die hitte begin toegee en maar ons klere begin afgooi, dan staan ons netnou'' '''poedelnakendkaal''' ''voor die wêreld – soos ons Majesteit se vader – en waar's ons beskawing dán?''</ref> (kyk ook na '''naak'''), winterkaal (landskap, tuin),<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 37: ''Dis of die sukkelende struike, tegelyk'' '''winterkaal''' ''en verwaarloos, die brandsiek perkie en al die ander rypgestroopte bome ineens uitbars in oordadige bloei.''</ref> rotkaal<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 48: ''"Hulle het dit teruggeneem vir skuld!" sê sy uitdagend. "S-k-u-l-d, skuld! Want G.T. kon nie betaal nie. G.T. is'' '''rotkaal.'''</ref> * '''kak''' – hondkak (plat){{feit}} * '''kalm''' – doodkalm<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Aspe, Pieter. 2011. ''Die Midasmoorde'' (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA-Uitgewers. Bl. 52: ''Dit gebeur selde dat julle 'n moordsaak kry en jy sê'' '''doodkalm''' '':'' ''uitstekend.''</ref> * '''kil''' – yskil,<ref>Haarhoff, T.J. 1935. Die storie van Orpheus en Eurydice. In: ''Die kortverhaal van die Grieke en Romeine.'' Pretoria: J.H. de Bussy. p.82: ''Sewe maande lank, sewe lang maande, so vertel hulle, bekla hy sy lot onder 'n stygende rots by die water van die eensame Strymon en ontvou sy verhaal onder die'' '''yskil''' ''sterre: tiere streel hy met sy lied, en eikebome volg agter hom aan.''</ref> doodkil<ref>Haarhoff, T.J. 1935. Die storie van Orpheus en Eurydice. In: ''Die kortverhaal van die Grieke en Romeine.'' Pretoria: J.H. de Bussy. p.83: ''Selfs toe die Hebrus, sy vader se rivier, die kop, afgeskeur van die marmerwit liggaam, in sy stroom voortrol, selfs toe het die blote stem en die'' '''doodkille''' ''tong met wegvlugtende asem uitgeroep: „Eurydice, helaas ! ongelukkige Eurydice !"''</ref> * '''klaar''' (duidelik) – klinkklaar<ref name="Van Schoor1" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 92: ''Hy hardloop, druk verby die troepe, verby Duart met die frons op sy voorkop, Olive met haar hande voor haar geskokte mond, Ayanda en haar ma wat mekaar vashou asof hulle mekaar nooit weer gaan sien as hulle laat los nie, Brandon wat senuweeagtig prewel, sy oë dobberend in hulle kasse omdat die'' '''klinkklare''' ''antwoorde op die aand se gebeure nie in duidelike swart en wit hulself wil kom aanbied nie''.</ref> * '''klam''' – slymklam<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 121: ''Al dié spore, merke, tekens van'' '''slymklam''' ''lewe op hierdie dorre hoogtes onder die son, slingerend, kurwend oor sandriffels wat self volgens kontoere golf, getuig van die anargistiese rigtingsoeking van lewense wesens.''</ref> * '''klein''' – piepklein,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Van Schoor1" /> muisklein, voëltjieklein,<ref>Hambidge, Joan. 2008. Uit: My ou Dad, 'n reeks. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.1003: ''Sy's'' '''voëltjieklein''' '', / broos soos 'n eierdop / rats soos 'n raaf / skraal soos 'n tinktinkie...''</ref> varkklein (oë),<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 120: ''Die oë is'' '''varkklein''' ''gedruk deur bollende wange.''</ref> speldklein<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 240: ''...Jack'' '''speldklein''' ''aanwesig...''</ref> * '''knies''' - doodknies<ref name="Esterhuizen" /> * '''koel''' – komkommerkoel,<ref name="Potgieter" /> doodkoel<ref name="ReferenceB">Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.69</ref> * '''kook''' – doodkook<ref name="Esterhuizen" /> * '''koppig''' – vrekkoppig<ref name="Potgieter" /> * '''koud''' – yskoud,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 178: ''Melchior Muys is 'n gesette man met'' '''yskoue''' ''slangoë.''</ref> piskoud (plat), bibberkoud, klipkoud, rilkoud,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagplek. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 94: '' 'n'' '''Rilkoue''' ''windvlaag waai die reën soos ysprikke teen sy gesig aan''.</ref> vars-koud,<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 12: ''Buite is dit nog'' '''vars-koud''', ''skemer en verlate by die gholfbaan.''</ref> doodkoud,<ref name="Potgieter" /> kraakkoud, <ref name="WAT" /> vrieskoud, <ref name="Kruger1977" /> ritteltitkoud, <ref>Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 179: ''Voor Checkers staan 'n paar kindertjies. Dis'' '''ritteltitkoud'''.</ref> klappertandkoud<ref>Van Reenen, L. 2019 (2013) ''C'est la vie: van lief en leed en kanse vat''. Kaapstad: E&W Publishing, p. 226: ''Toe ek naderhand'' '''klappertandkoud''' ''is van die ronddwaal in die gebou, maak ek vir my 'n dubbele espresso onder in die klein ontbytkombuisie sodat ek kan ontdooi; toe met die trap op na my "huis" bo in die dak, waar dit lekker warm is.''</ref> * '''krom''' – hoepelkrom<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''kwaad''' – smoorkwaad,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodkwaad,<ref name="Makrogids" /> booskwaad,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Geyer, A.L. 1969. ''Vier jaar in Highveld''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl. 80: ''So het Anna en ek op 'n slag by 'n onthaal in die paleis aanskou hoe hy [George VI], klaarblyklik'' '''booskwaad''', ''die arme Lord Clarendon, sy Lord Chamberlain, kwaai invlieg terwyl die Koningin intussen alleen met gaste, wat voorgestel word, gesels asof niks op aarde verkeerd is nie.''</ref> rasend kwaad,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 53: ''Die man is'' '''rasend kwaad.'''</ref> rooikwaad,<ref>Rabie, J.S. 2004. Plek vir een. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 67: ''Die kondukteur se'' '''rooikwaad''' ''gesig ruk na ander gesigte agter hom, soek in wilde handhawing na die ware burger gereed om sy plig te doen''.</ref> siedend kwaad<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 383: ''Arnan is'' '''siedend kwaad''', ''ook vir homself: hy moes lankal begin vrae vra het.''</ref>, blindkwaad * '''laag''' – hondlaag (gemeen)<ref>[[WAT]]: ''Dié'' '''hondlae''' ''vent'' ([[C.M. van den Heever]]).</ref> * '''lag''' – doodlag<ref name="Esterhuizen" /> * '''lam''' – boeglam,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodlam<ref>[https://docplayer.net/storage/72/66533043/1534498884/Yv8Q-UllIFer0NyEJHm9uQ/66533043.pdf Bauling, F. E. & Jooste, J. M. 1921. ''Practical text book of the Afrikaans language for English students. Part 1.'' Pretoria: J.L. Van Schaik]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, p. 102: ''Die arme man skrik hom'' '''doodlam''' ''en moes teen 'n boom leun om nie om te val nie''.</ref> * '''lang''' – ellelang<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Barnard, Chris. 2009. In die straat van die kat wat visvang. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 65:''Sy weet presies wanneer jy gebore is, hoekom jy in Parys is, wat jou beroep is of was, en waar jy oral rondgeswerf het. Hoe weet sy dit? Omdat jy, wanneer jy die eerste dag by haar hotel instap en blyplek vra, al dié besonderhede en nog meer op 'n'' '''ellelange''' ''vorm moet invul''.</ref> * '''lank''' – lewenslank, doodlank<ref name="WAT" /> * '''leeg''' – dolleeg,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> botleeg,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> dopleeg<ref name="WAT" /> * '''lekker''' – smullekker,<ref name="Makrogids" /><ref name="Kruger1977" /> watertandlekker<ref name="Steynberg" /><ref name="Kruger1977" />, vreklekker, vingerleklekker, doodlekker,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kraaklekker<ref>Op Weetbix-kartondoos: ''Gebruik koue melk vir 'n'' '''kraaklekker''' ''somerontbyt''.</ref> * '''lelik''' – skreeulelik,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> skreelelik, skulelik, hondlelik,<ref name="WAT" /> foeilelik,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> blêrlelik, vreklelik,<ref name="ReferenceB" /> rondomlelik<ref name="WAT" /> * '''lewendig''' – springlewendig<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 217: ''Sy naam is Wouter van der Walt en hy sê Mercia Hayward was'' '''springlewendig''' ''en gesond toe sy die aand van 17 Junie vertrek het.''</ref> * '''lig''' – veerlig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 84: ''Lucas maak soos die Sterreloper vra en dadelik voel dit of hy'' '''veerlig''' ''opstyg.''</ref> vlinderlig, strooilig''te'' (''vermaak''), helderlig,<ref name="Van Schoor1" /> klaarlig, veertjielig,<ref>Van Nierop, Leon. 2004. ''Die nagreisiger''. Swellendam: Hartbees Uitgewers. bl. 151: ''Sonder dat sy dit so beplan het, selfs sonder dat dit ooit in haar gedagtes opgekom het, buk sy vooroor en soen hom sag,'' '''veertjielig''' ''op sy lippe.''</ref> donslig<ref name="Rabie, J 1982" /> luglig<ref name="Kruger1977" /> * '''logies''' – doodlogies<ref>Eksteen, L. 1984. '' 'n Beeld van Afrikaanse woorde: kort stukke oor die woordeskat uit die radiorubriek 'Weeklikse Woordeboek' ''. Kaapstad: Akademica, bl. 58: ''Want by nadere ondersoek is baie van die sogenaamde onlogiese maniere van uitdrukking in 'n taal tog op die ou end'' '''doodlogies''', ''d.w.s. dit klop in alle onderdele, en dit druk uit wat die spreker wil sê.''</ref> * '''lui''' – doodlui, aartslui,<ref name="Potgieter" /> sleglui,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 263: ''Hy is'' '''sleglui''', ''hy voel goed...''</ref> donkielui,<ref>[http://lexikos.journals.ac.za/pub/article/download/1035/551 ''Lexikos''(6):243] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151027143247/http://lexikos.journals.ac.za/pub/article/download/1035/551 |date=27 Oktober 2015 }}: ''Slotkomponent van byv. komposita waarin -lui in betekenis parallel is aan lui (1LUI), by. aartslui,'' '''donkielui''', ''vreklui''.</ref> vreklui<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" />, katlui<ref>Hoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. ''Bevange: Speur- en misdaadstories.'' Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 31: ''Die ooglede wat'' '''katlui''' ''afsak oor die pupille en die indruk skep dat hulle jou onbeskaamd afloer!''</ref> * '''luiters''' – doodluiters,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Fourie, Pieter. 2002. ''Ek, Anna van Wyk''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 92: ''Dit het gebeur, presies só gebeur.'' '''Doodluiters''' ''asof daar gepraat word oor die weer of die dag se gebeure in die wingerd.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl.31: ''Die vabondjie sit haar'' '''doodluiters''' ''en lek, maar haar oë loer tog skelm.''</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 94: ''"Vir wie wag jy?" vra hy'' '''doodluiters'''.</ref><ref>Sadie, J. 1979. ''Terra Piering 1''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 35: '' 'As mens nie sterk is nie, moet jy slim wees,' sê Albert'' '''doodluiters'''.</ref> doodleuters<ref name="Stadler, L.G 1994" /> * '''lus''' – doodlus<ref>Sadie, J. 1979. ''Terra Piering 1''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 60: '' 'Julle is seker'' '''doodlus''' ''vir 'n ordentlike bord kos, of hoe?' ''</ref> * '''maer''' – brandmaer,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> biltongmaer (informeel), doodmaer, plankmaer, seningmaer, vrekmaer,<ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 24-25: ''Ek het eers ses osse ingespan, en toe twaalf, en toe agtien. En ook geen'' '''vrekmaeres''' ''of stokoues nie, nog minder kalwers.''</ref> riemmaer,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 87: ''Tussen Rooioog van Stade en sy'' '''riemmaer''' ''vrou het hulle nog 'n kind gemaak wat die droë vlaktes kon uitkoggel''.</ref> broodmaer, houtmaer<ref name="WAT" />, graatmaer<ref>Antonissen, R. 1966. ''Spitsberaad: Kroniek van die Afrikaanse Lettere 1961-1965''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 2: ''Goeie styl is altyd "ryk" styl, ook wanneer dit, in funksie van dit wat gesê moet word,'' '''graat-maer''' ''is of kaal tot op die been.''</ref> * '''mak''' – hondmak,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 195: ''Kriek is'' '''hondmak''', ''sag in die bek en uiters hanteerbaar.''</ref> skaapmak,<ref>Soos verskyn op bl. 75 van '' 'n Annerster soort'', Thijs Nel, 1997: ''Die vis is '' '''skaapmak.''' ''</ref> doodmak<ref name="Potgieter" /><ref name="ReferenceB" />, doodmak<ref name="Esterhuizen" /> * '''maklik''' – doodmaklik,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 288: ''Jy was die eerste meisie wat die pad'' '''doodmaklik''' ''deur die doolhof kon kry''.</ref> spotmaklik, hondmaklik<ref>[http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2012/03/23/LB/56/01.html Groenewald, A. 2012. Baba-bakkie praktiese werkesel. ''Landbouweekblad'', 23 Maart:56] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225162508/http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2012/03/23/LB/56/01.html |date=25 Desember 2016 }} :''Sodra die gedagte aan die linkerstuur nie meer so vreeslik pla nie, is dit eintlik'' '''hondmaklik''' ''om die 800D te bestuur''.</ref> * '''mal''' – stapelmal,<ref name="Kruger1977" /> aapmal,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 112: ''"A, flip," sug Duart. "Dan is hy nog crazy ook. Net wat ons nodig het – 'n'' '''aapmal''' ''alien!"''</ref><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 113: ''"'' '''Aapmal''', ''ek het julle gesê," fluister Duart vir Lucas agter sy bakhand.''</ref> stapelmal<ref name="Potgieter" /> * '''min''' – bloedmin,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977">{{Cite web |url=https://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/23741/thesis_kruger_Pieter_Andries.pdf;jsessionid=64B7404D10E1B721F7E2476366991E14?sequence=1 |title=Kruger, P.A. 1977. Die graderingsbeginsel by die adjektief in Afrikaans. D.Litt. et Phill.-proefskrif. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. bl. 152 tot 159. |access-date=28 November 2021 |archive-date=17 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102210/https://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/23741/thesis_kruger_Pieter_Andries.pdf;jsessionid=64B7404D10E1B721F7E2476366991E14?sequence=1 |url-status=live }}</ref> broodmin<ref name="Potgieter" /> * '''mislik''' – kotsmislik (plat) * '''modern''' – kraakmodern,<ref name="WAT" /> Piet Modrian-modern<ref>Botha, L. 2015. ''[[Wonderboom (roman)]]''. Kaapstad:Queillerie, p. 218: ''Die gebou was'' '''Piet Mondrian-modern''' – ''wild vir Pretoria in 1973 – en haar oom het skilpaaie aangehou sodat sy pasiënte hulle deur die kykvensters kon dophou.''</ref> * '''moeg''' – doodmoeg,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 89: ''Net soos plaaslike mense in toeristelande soos Griekeland is ons plaaslike Onrusters'' '''doodmoeg''' ''na die somervakansie, en vat dit 'n week of twee om uit te rus en weer mens te word.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 10: ''Glimlag hulle nog vir die skrywer met grondnaels en eelte, vertel ek hulle in my beroep word mens se oë'' '''doodmoeg''' ''van biljoene eenselwige lettertjies''.</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 205: ''Gisteraand was sy'' '''doodmoeg''' ''toe sy eenuur bed toe kom.''</ref> sterwensmoeg, lewensmoeg,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 124: ''Hy is moeg...'' '''lewensmoeg.'''</ref> hondmoeg,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 129: ''Dit is laatmiddag toe hy uiteindelik'' '''hondmoeg''' ''in die skraal skadu van die bome met die yl blaarbedekking neersak.''</ref> stokmoeg<ref name="Potgieter" /> * '''moeilik''' – doodmoeilik, hondmoeilik, vrekmoeilik,<ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html Anime-fantasie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153353/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html |date=28 November 2015 }} ''Dié kunsvorm is streng gesensor in die jare tagtig van die vorige met die gevolg dat dit deesdae'' '''vrekmoeilik''' ''- en vrekduur – is om anime van goeie gehalte in die hande te kry.''</ref> mensmoeilik<ref name="WAT" /> * '''mooi''' – beeldmooi,<ref name="Potgieter" /> popmooi,<ref name="Potgieter" /> prentjiemooi, wondermooi,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> blinkmooi, droommooi,<ref>Viljoen, F. 2020. ''Wêreld van Wolwe: Eerste bloed''. Pretoria: LAPA, bl. 51: ''Alles lyk betowerend mooi.'' '''Droommooi.''' ''Dis seker hoekom hulle die plek "Droombos" noem, dink Joshua''.</ref> glansmooi,<ref name="Kruger1977" /> hoendervleismooi, hoendervelmooi, feetjiemooi, poskaartmooi, sprokiesmooi<ref>Viljoen, F. 2022. ''Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag''. Pretoria: LAPA, bl. 228: ''En op 'n'' '''sprokiesmooi''' ''somersdag het Joshua 'n driehoekige hangertjie in die bos gevind.''</ref>, vrekmooi, reënboogmooi,<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 341: ''Maar woorde is bedrieglik: woorde wat'' '''reënboogmooi''' ''is, is nie altyd waar nie, en net soveel sieninge van 'n saak as wat daar is (wat elkeen tog 'n element van waarheid bevat), net soveel woorde is daar om daardie saak mee te beskryf.''</ref> skittermooi<ref>Botha, L. 2015. ''Wonderboom: roman''. Kaapstad: Queillerie, bl. 114-115: ''Dus sit ek hier om vieruur in die oggend wanneer mens op jou reinste is, behalwe hierdie keer staar ek nie na die skerm nie maar vertoef verontrus oor die swembad, gedagtig aan die behoeftigheid van die dag, die volslae en onbeperkte uitlewering van die mens wat niks het nie, en net daaragter – die'' '''skittermooi''' ''berg binne bereik: 'n ander wêreld.''</ref> * '''naak (nakend)''' – poedelnaak (-nakend),<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 145: ''Provoost lê op sy rug. Hy is'' '''poedelnakend'''. ''In sy mond is daar 'n prop.''</ref> spiernaak,<ref name="Potgieter" /> splinternakend,<ref name="Esterhuizen" /> moedernaak, spleinakend,<ref name="Esterhuizen" /> * '''naby''' – doodnaby<ref name="gedig: leksikografie – Daniel Hugo">[http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2009/12/28/SK/9/BB%20gedig%20daniel%20h.html gedig: leksikografie – Daniel Hugo]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''nat''' – papnat,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> sopnat,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 81: ''My klere was vol bloed en'' '''sopnat'''.</ref> waternat,<ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 141: ''Om halfvier het hy'' '''waternat''' ''van die sweet wakker geskrik.''</ref> papwaternat,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 18: ''Gans te laat'', '''papwaternat'''-''tevergeefs''.</ref> papsopnat, sopwaternat,<ref name="Makrogids" /> druipnat,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> kletsnat,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 18: ''Ons storm rond om ons meubels op die stoep – die enigste halfdroë plek – uitgesleep te kry, en my'' '''kletsnat''' ''boekrakke enigsins teen die ergste vloede te beskerm.''</ref> sweetnat,<ref>Steyn, Ilse. 1998. ''Liefde in die ruimte''. Pretoria: J.P. van der Walt en Seun. Bl. 119: ''Sy klap liggies teen sy'' '''sweetnat''' ''wang''.</ref> brandernat,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 61: ''Toe die vrou van die stalle die twee perde na die vakansiehuis toe bring, is Lucas se handpalms al'' '''brandernat''' ''gesweet.''</ref> blinknat,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 136: ''Hy sien die water net roer en wanneer hy mooi kyk, die'' '''blinknat''' ''lyf''.</ref> watersopnat,<ref name="Potgieter" /> katnat,<ref name="Potgieter" /> deurnat<ref name="Potgieter" /> * '''natuurlik''' – doodnatuurlik<ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 258-259: ''Aerts staan op en loop'' '''doodnatuurlik''' ''na die naaste telefoonhokkie.''</ref><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 180: ''Dit is 'n'' '''doodnatuurlike''', ''spontane ding dat sy arms vir haar oopgaan; sy in sy omhelsing stap.''</ref> * '''netjies''' – kraaknetjies<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 64: ''Sy het sy huishouding goed behartig, bekwaam en sorgsaam, sy klere selfs gereeld geborsel en gepars sodat hy altyd'' '''kraaknetjies''' ''kantoor toe kon gaan.''</ref> * '''nodig''' – broodnodig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 283: '''Broodnodige''' ''proviand, toerusting en wapentuig is ook agtergelaat in die proses.''</ref> hoognodig<ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 373: ''Dat daar by homself reeds so 'n'' '''hoognodige''' ''besef van sy toestand ontstaan het kan ek geen tekens van bespeur nie.''</ref> * '''nood''' – doodsnood<ref name="Esterhuizen" /> * '''noodsaaklik''' – lewensnoodsaaklik<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 276: ''Dit kom omdat hy doelbewus afgesien het van die donkergrys pakke wat sy kollegas onontbeerlik ag vir die o so'' '''lewensnoodsaaklike''' ''voorkoms.''</ref> * '''normaal''' – doodnormaal<ref name="Potgieter" /> * '''nugter''' – doodnugter,<ref name="WAT" /><ref name="Potgieter" /> bloednugter,<ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 285: ''"Skaars 'n uur later bel Brys my. Hy het senuagtig geklink, maar ek het die indruk gekry dat hy'' '''bloednugter''' ''is."''</ref> spooknugter<ref>[http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2003/05/18/18/4.html Die skildery op Riaan se solder] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309124849/http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2003/05/18/18/4.html |date= 9 Maart 2016 }}: ''Landuit is hy wel, daarvan kan ek getuig, want die laaste keer wat ek hom gesien het, was in 'n woonwapark in Windhoek, maar glo my, hy was'' '''spooknugter.'''</ref><ref>[http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2005/10/15/DB/6/vak15.html Die eiervraag en openbare vervoer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309124914/http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2005/10/15/DB/6/vak15.html |date= 9 Maart 2016 }}: ''En teen daai tyd kan die'' '''spooknugter''' ''lede van die gemeenskap kos maak en na 7de Laan kyk.''</ref> * '''nuttig''' - doodnuttig<ref>[[Rob Antonissen|Antonissen, R]]. 1966. ''Spitsberaad''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 212: ''Vir die res is hierdie kiem steriel: 'n volkome onvrugbare mengsel van moderndoenery en onbelangrike mededelings oor die biofisiese en biopsigiese toestand van ene p. de w.v. (wat my onbekend, waarskynlik 'n'' '''doodnuttige''' ''burger en miskien selfs 'n digter is; wat gans in staat is om simpele sin te praat, al spreek hy ook graag berekende wartaal en bestudeerde gestamel; vir wie ek, ook sonder digterlike bewyse, op sy woord wil glo dat Frans, Duits en Latyn soet of suur op sy tong, glad of etterig in sy skedel lê; wat, na onse Blum, sy dit met ietwat minder welslae, die ongeseglike Afrikaanse woord binnestebuite durf keer, op sy kop sit, uithol en weer opvul om hom die onsegbare dinge van die hart en die laer sintuie te laat sê.'')</ref> * '''nuuskierig''' – doodnuuskierig,<ref>Van der Berg, Willem. 1953. ''Reisigers na nêrens''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, bl. 19: '',,Vertel verder," sê Julia, ,,ons is mos nou aan die skinder en ek is'' '''doodnuuskierig'''.</ref> aartsnuuskierig <ref>Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: '' 'n Eekhoring sal byvoorbeeld dalk nie op 'n bedjie slaap en saans slaaptydstories hoor nie, maar hy mag'' '''aartsnuuskierig''' ''wees.''</ref> * '''nuut''' – splinternuut,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> spiksplinternuut,<ref name="Potgieter" /> winkelnuut, kraaknuut,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Soos verskyn op bl. 99 van ''My Kubaan'', Etienne van Heerden, 1983:''Geel soos van 'n eiland, vreemd met die fyn neusvleuels en die sensuele neusvleuels het hy uit die skaduwee gestap 'n plas son binne, sy roomkleurige uniform'' '''kraaknuut''' ''en hiperkorrek aan sy lyf.''</ref><ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 358-359: ''Die reën van die vorige nag het alles weer vars en geurig gemaak, skoongewas en'' '''kraaknuut''', ''asof daar oornag 'n totale herlewing was op Terraduo.''</ref> blinknuut,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. 'Ek onthou'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 294: ''Ek onthou 'n kamer met 'n'' '''blinknuwe''' ''fiets langs die bed, die nuuskierige bure wat by die draad staan en lag terwyl ek vallend leer fietsry.''</ref> gloednuut, vonkelnuut,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> pronknuwe, skelnuut,<ref>Bloemhof, François. 1991. ''[[Die nag het net een oog]]''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. Bl. 34: ''Sy het skynbaar nou eers agtergekom dat daar klandisie is, of miskien ook nie, want die naels wat die spyskaarte – met 'n rooi-en-wit geruite patroon... - voor hulle neersit, glim van 'n'' '''skelnuwe''' ''laag lak''.</ref> nikkelnuut,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagkluis. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 72: Onze Heim ''het jare laas so'' '''nikkelnuut''' ''daar uitgesien – vars geverf, ruim grasperk borselkop gesny, die roostuin in volle blom en donkergroen struike wat sagte skadu's oor die geplaveide tuinpaadjie gooi.''</ref> pleisternuut,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 5: ''Met 'n huis miskien nog, ja. Al is dit wildvreemd en'' '''pleisternuut''', '' 'n iets wat deur ander mense gebou is.''</ref> fluitnuut<ref name="WAT" /> glinsternuut<ref name="Steynberg" /><ref name="Kruger1977" /> * '''onder''' – botonder<ref>[[WAT]]: ''Die son was al'' '''botonder'''.</ref><ref name="Esterhuizen" /> * '''ongelukkig''' – sielsongelukkig, doodongelukkig<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /> * '''onnosel''' – kliponnosel,<ref>Bloemhof, François. 2006. "Vampiere in Londen" in: ''Rillers-Omnibus''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 375: ''"Hier's groot fout," sê Ken. "Ons sal'' '''kliponnosel''' ''wees as ons dit nie weet nie."''</ref> stomonnosel, stomponnosel,<ref>Preller, Martie. 1994. ''Anderkantland''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 56: ''Alle prinsesse is beeldskoon en … dom. Ja, sowaar! Hulle is almal beeldskoon en'' '''stomponnosel'''. ''Neem nou maar vir Sneeuwitjie''.</ref> domonnosel<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 49: ''"Ken jy slangkop?" vra oom Dolf aan Naas en besluit dan self. "Jy sal hom tog nie ken nie. Daarvoor is jy te'' '''domonnosel'''."</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 120: '''Domonnosel''' ''kyk mens rond en glad op in die verblindende hemel.''</ref> * '''onskuldig''' – doodonskuldig<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Van Rensburg, Frans. 2009. ''Lammervanger''. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 280: ''Maar die selfoon-stem antwoord'' '''doodonskuldig''': "Niks. Ek wil net hê jy moet uit daardie huis kom."''</ref>, broodonskuldig (''gewestelik'')<ref name="WAT" /> * '''ontsteld''' – sielsontsteld<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 349: ''Die twee dogters is uiters verleë en Elwiena is'' '''sielsontsteld''' ''oor die aaklige rusie''</ref> doodontsteld<ref>Cillie, T. 1971. ''Die aarde het gebewe!'' Ceres: Forelle. p. 109: ''Toe die aardskok tref, het die tannie benoud na haar man geroep en gesê hulle moet uitgaan want sy dink dat dit sekerlik niks anders as die oordeelsdag is nie! Toe hulle'' '''dood ontsteld''' ''buite kom, en die vure teen die berhange sien, was hulle oortuig daarvan dat hulle veronderstelling juis was.''</ref> * '''oop''' – wawyd oop<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Makrogids" /> * '''oortuig''' – doodoortuig<ref>Marais, Pets. 1984. ''Winter van die Nova''. Kaapstad: Daan Retief Uitgewers. bl. 70: ''Dis 'n vereensamende belewenis om'' '''doodoortuig''' ''te wees van iets, net om te vind dat jou medemens vir jou lag en met die vinger na die kop wys so gou jy daaroor begin praat.''</ref><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 86: ''Sý sal weet, daarvan is Chris'' '''doodoortuig'''.</ref> * '''op''' – doodop<ref>[[WAT]]: ''Ek kan my nie herinner dat ek my ooit so heeltemal'' '''doodop''' ''gevoel het nie'' ([[Sangiro]]).</ref> * '''oranje''' – skeloranje <ref>Kirsten, Jaco. 2009. ''Om na 'n wit plafon te staar''. Kaapstad:Tafelberg Uitgewers. bl.116: ''Pylgewere en 'n '' '''skeloranje''' ''boei''.</ref> * '''orent''' – penorent,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kiertsorent,<ref>Karsten, Chris. 2011. ''Abel se lot''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 22 : ''Junior agter die stuurwiel, pa en seun albei'' '''kiertsorent''', ''yl vaal hare plat teen hulle skedels.''</ref> pennetjieorent<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 81: ''Maar hierdie een laat haar so diep wegsak dat dit voel asof sy 'n agterstand het teen Rebecca Greyling wat so'' '''pennetjieorent''' ''sit''.</ref> * '''oud''' – stokoud,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> horingoud,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 88: ''Die meeste verslae waarmee Van In besig is, is'' '''horingoud.'''</ref><ref name="Kruger1977" /> beenoud,<ref name="Potgieter" /> oeroud,<ref>Venter, De Waal. 1992. ''Mieg se kort en lang middag''. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 101: ''Die son skyn oor die'' '''oeroue''', ''steriele maanlandskap en straal energie uit oor die klein groen wêreldjie waar Daaf se plante so welig groei.''</ref> stokhoringoud<ref>Van Nierop, Leon. 1996. ''Die sielsmokkelaar''. Johannesburg: Perskor. bl. 23-24: ''Hy word oud in daardie oomblik -'' '''stokhoringoud''' ''soos iemand wat al dertig keer geleef het en dertig keer gesterf het.''</ref> * '''pap''' – lam-pap<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 111: ''Hy is'' '''lam-pap'''.</ref> * '''pers''' – skreeupers, pimpelpers * '''pienk''' – skelpienk <ref>Soos verskyn op bl. 34 en 41 van ''Sending na Planeet 55-7:Die Artaarse koffie-krisis'', Yvonne Botha, 1996: ''Boonop is alle oppervlakke die aakligste kombinasie van olyfgroen, pers, oranje en'' '''skelpienk''';''Kommandeur Secundo het al byna al sy'' '''skelpienk''' ''hare uit sy kop getrek terwyl hy saggies, met sy oë toe, voorraadopnames geprewel het''.</ref> knalpienk, [[skokpienk]], skreepienk, skreeupienk, uitkloppienk, felpienk, fokkieng pienk (vulgêr; ''shocking'' + ''fok''),<ref>Scheepers, Riana. 1995. ''Nou lieg jy mos, Katriena!'' Pretoria:JP van der Walt. Bl. 80: ''Toe raak sy naderhand ongedurig en skree sommer vir Vaselina daar op die steppies: "Ek soek nie die gryspienk daar onner nie, ek soek daai '''fokkieng pienk''' ''heel bo"''</ref> koejawelpienk<ref>[[Rachelle Greeff|Greeff, Rachelle]]. 2013. 'Broadway à la Bellville'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 114: ''Wanneer ons in die'' '''koejawelpienk''' ''Zephyr terugry huis toe, bestuur my ma.''</ref> * '''prettig''' – doodprettig,<ref name="Potgieter" /> dolprettig<ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> * '''raak''' – doodraak – ('n hou ''doodraak'' slaan) * '''reg''' (reguit) – loodreg<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''reg''' (orde, toestand, korrektheid, gereedheid) – doodreg,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Venter, De Waal. 1984. ''Die vyf-millimeter-avontuur''. Kaapstad: Human & Rousseau. Bl.25: ''"Alles is'' '''doodreg,''' '' ou maat," lag hy.''</ref> roerreg<ref name="WAT" /> * '''regaf''' – loodregaf<ref name="WAT" /> * '''regop''' – penregop,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 139: ''Buite vind ek Shuna'' '''penregop''' ''in haar boks, met 'n doodverveelde uitdrukking op haar gevreet''.</ref><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 61: ''Vasberade swaai hy hulle vegvliegtuig in 'n wye draai, pluk die stuurstok skielik nader aan hom en toe die vliegtuig oombliklik'' '''penregop''' ''die lug begin inklim, voel dit vir hom asof sy maag in sy skoene gaan sit.''</ref> kersregop,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kiertsregop,<ref name="Potgieter" /> peilregop,<ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 28: ''Toe ek weer sien krul die olifant sy slurp met hond en al om en hy lig hom'' '''peilregop''' ''tot daarbo in die lug''.</ref> aartsregop,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 144: ''Digter Uys Krige kan 'n hond nie verdra nie, en uitgewer Koos Human ewe min. Maar Arieb is geweldig lief vir Koos. 'n Mens sou dink die rede lê voor die hand: wanneer Koos uit sy kantoor kom, is hy baie lief vir braai. As hy, as'' '''aartsregop''' ''hoëpriester van die braai, dan in 'n bedwelmende wierook van vleise en kruie en roke en ruike daar voor sy altaar staan, betoon Arieb sy aanbidding met helder bidkrale wat oor sy kake drup. Al verdryf Koos hom gereeld met 'n bulderende "Voertsek!"''</ref> loodregop,<ref name="WAT" /> erdmanregop,<ref name="WAT" /> haaksregop<ref name="WAT" /> * '''reguit''' – pylreguit,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> penreguit,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> reëlreguit,<ref name="Van Schoor1" /> koeëlreguit, snaarreguit,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 37: '' 'n Teerpad is'' '''snaarreguit''', ''en so oop en oninteressant soos verveling self.''</ref><ref>[[Elizabeth Kotze|Kotze, E.]] 2000. ''Die slag van die breekbrander''. Kaapstad: Tafelberg, bl.46: ''Ek het geleer om te aanvaar dat hy, wat aan die skietlood en waterpas glo, die plantlyn'' '''snaarreguit''' ''sou span, al sê wie ook wat, die gate sou druk, ewe diep en ewe ver van mekaar, asof dit 'n uie- of koolbedding is.''</ref> lynreguit,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 121: ''Maar deesdae is daar ook 'n ander soort spoor oor ons kusduine: anorganies, brutaal'', '''lynreguit''', ''die breekspore van die mens se Frankenstein-speelgoed: gemotoriseerde voertuie, jeeps, veldfietse, [[duinebesie]]s'', '''lynreguit''', ''oopgeploeg dwarsoor alles in brullende, stinkende besoedeling.''</ref> stokreguit,<ref>[http://www.republikein.com.na/politiek-en-nasionale/wat-het-tog-geword-van-goeie-ou-gesinsvermaak.53307.php ''Republikein''. 2006. Wat het tog geword van goeie, ou gesinsvermaak? 1 November]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Eers skrik die lewe'' '''stokreguit''' ''tot in elke arm, been en toon- en vingerpunt.''</ref><ref>[http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2004/07/9/60/1.html Potgieter, C. 2004. ''Die Burger'', 9 Julie:9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225171158/http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2004/07/9/60/1.html |date=25 Desember 2016 }} ''Sy nek staan lank en'' '''stokreguit''' ''voor hom en dit lyk of hy al agter sy kop aan hol.''</ref><ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2006/12/09/VB/10/ildejongstem.html ''Volksblad''. 2006. My tyd het eindelik gekom . 9 Desember:10]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Dit voel werklik soms of ek nog ’n meisietjie is wat soggens met my deurmekaar'', '''stokreguit''', ''blonde pageboy-haarstyl en haasbekkie opstaan.''</ref><ref>Van Reenen, L. 2019. ''Net mooi fine: die vervolg op C'est la vie''. Kaapstad: Penguin Books, pp. 245-246: ''Ek neem my plek in, maar toe ek my bene wil kruis, laat die knieskerms en verbande dit nie toe nie en my bene steek'' '''stokreguit''' ''vorentoe sodat 'n nuwe aankomeling daaroor struikel. Die rumoer maak dat die monnik wat die seën oor 'n paartjie uitspreek, in my rigting gluur.''</ref> strykplankreguit<ref>Brümmer, W. 2008. ''Die dag toe ek my hare losgemaak het.'' Kaapstad: Human & Rousseau. p. 40: ''In sub B het sy met balletklasse begin in die kerksaal naby hul huis in Milnerstraat, maar as sy plié, was haar rug nie'' '''strykplankreguit''' ''en in lyn met haar boude nie.''</ref> * '''rein''' – hemelrein,<ref name="Potgieter" /> engelrein<ref name="Potgieter" /><ref>Langenhoven, C.J. 1932 (1973-uitgawe). ''U dienswillige dienaar''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers, bl. 23: ''Nooit het ek haar 'n vloekwoord of 'n vuil woord hoor sê nie; sy was altyd'' '''engelrein''' ''in haar woorde en in haar dade en in haar hart.''</ref> * '''rond''' – koeëlrond,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 49: ''Die wasbessie is eienaardig ook omdat dit oor twee reënseisoene strek – van laat lentereëns in Oktober/November wanneer die'' '''koeëlronde''', ''groen bessies begin vorm, tot Mei of selfs Junie om vroeë winterreëns te benut vir die finale uitswel.''</ref> balrond,<ref name="Van Schoor1" /> appelrond (gesig, wange),<ref name="Kempen">Kempen, W. 1982. ''Samestelling, afleiding en woordsoortelike meerfunksionaliteit in Afrikaans''. 3de druk. Kaapstad: Nasou Beperk, pp. 148 - 150.</ref> bolrond,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Karsten, Chris. 2011. ''Abel se lot''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 383: ''"Kaja?" sê Abel by die kis met die glansende'' '''bolronde''' ''deksel.''</ref> tolrond,<ref name="Potgieter" /> pieringrond<ref>Wassenaar, T. 1939. ''Uit my Griekse dagboek: Twee maats in die land van Homeros''. Pretoria: Voortrekkerpers, bl. 146: ''Soos 'n stuk suiwer goud,'' '''piering-rond''', ''kom die maan juis agter die Arachnaion-gebergte van Argolis op.''</ref> * '''rooi''' – bloedrooi,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> skarlakenrooi,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 25: ''Bokant'' die '''skarlakenrooi''' ''pandak pak onweerswolke saam''.</ref> knalrooi,<ref name="Van Schoor1" /> krasrooi, tamatierooi,<ref>Soos verskyn op bl. 9 van ''Sending na Planeet 55-7:Die Artaarse koffie-krisis'', Yvonne Botha, 1996: ''Sy gesig word'' '''tamatierooi'''.</ref> brandrooi,<ref>Louw, A.M. 1999. ''Vos''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 69: ''Die liggies spring om die beurt op en af tot hulle die gestalte aanneem van 'n'' '''brandrooi''' ''man wat om die kring wandel en dan verander in wat Vos voorkom as 'n bejaarde kerkraadslid met 'n manel en gestyfde borshemp en boordjie.''</ref> bitterrooi,<ref>Marais, Danie. 2009. ''Al is die maan 'n misverstand''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.23 (''Asseblief II''): ''Onthou, Marais, niks was ooit soos jy gedink het / dit gaan wees nie - / jou laaste liefde het jou / "Alles Schlechte!" toegewens / voor sy vir altyd / met haar'' '''bitterrooi''' ''Volkswagen Polo / weggery het...''</ref> oorlogrooi,<ref>Marais, Danie. 2006. ''In die buitenste ruimte''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.85 (''Barcelona – 2 en 'n ½ jaar later''): ''en jou bril is donker en jou top is'' '''oorlogrooi'''</ref> vlamrooi,<ref>Diedericks-Hugo, Carina. 2011. ''Permanente ink''. Pretoria: LAPA Uitgewers. Bl. 8: ''Robert met sy'' '''vlamrooi''' ''hare wat dink die lewe is 'n enorme grap''.</ref><ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 153: ''Hy besef skielik dat hy nie een maal gehakkel het nie en bloos'' '''vlamrooi'''.</ref> vuurrooi,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 289: ''Fyn onderklere, pienk beddegoed, CD's met die walse van Strauss en die simfonieë van Beethoven, 'n plakkaat met 'n ondergaande son, 'n halfopgebrande kers en 'n'' '''vuurrooi''' ''bankstel dui aan dat Carine 'n romantiese siel is.''</ref> robynrooi,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 15: ''In die koperbak het die dwergroos ontvou en 'n pragtige'', '''robynrooi''' ''blom skitter diamantblink in die donker vertrek.''</ref> ryprooi,<ref>Gunter, Helena. 2013. 'Elma lieg die waarheid'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 123: ''Soos sy deur die driffie stap, en die dikkoppe se "pi-pi-pi-peo" al hoe verder wegraak in die lug, sien sy skilpadbessies'' '''ryprooi''' ''hang aan 'n bos.''</ref> posbusrooi, <ref name="Esterhuizen" />, kersierooi<ref>Hoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. ''Bevange: Speur- en misdaadstories.'' Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 31: ''Maar dis haar gul mond wat'' '''kersierooi''' ''glimlag en die groot oë met swaar ooglede wat direk na hom kyk wat hom onkant betrap.''</ref> * '''rou''' – bloedrou (vleis)<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> * '''rustig''' – doodrustig<ref>Marais, Renée. 2004. 'n Naweek op die plaas. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 81: ''Ons gesels oënskynlik'' '''doodrustig''' ''oor koeitjies en kalfies terwyl ons kyk na die weerligskouspel asof dit 'n National Geographic-video is.''</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 94: ''Die twee wagte sit nog '''doodrustig''' onder die afdak teen die paalomheining.''</ref> * '''ryk''' – skatryk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> bossiesryk, stinkryk, vrotryk * '''ryp''' – papryp,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodryp<ref>''Die Ooste teen die Weste: Herodotus se Geskiedenis''. 1994. Vertaal deur J.P.J. van Rensburg. Menlopark: Hans Kirsten Uitgewery. bl. 6: ''Só het hy herhaaldelik teen Miletos opgeruk en dit beleër: net wanneer die oes op die lande'' '''doodryp''' ''was, dan het hy met sy leër binnegeval, en met die begeleiding van herderspype en harpe en sopraan- en basklarinette opgeruk.''</ref>, kraakryp, <ref name="WAT" /> vrotryp<ref name="Kruger1977" /> * '''saai''' – doodsaai (vervelend) * '''saf''' – papsaf<ref name="WAT" /> * '''sag''' (tekstuur) – papsag,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> donssag,<ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /> doeksag/doeksaf, satynsag, troetelsag, murgsag,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 239: ''…'' '''murgsagte''' ''bees op hulle plaas vetgevoer en geslag,...''</ref> smeltsag,<ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 158: ''Die vleis is'' '''smeltsag''', ''die smaak perfek – daar's nie 'n ander woord nie.''</ref> fluweelsag<ref name="Makrogids" /><ref name="Kempen" />, katsag,<ref>Marais, Danie. 2009. ''Al is die maan 'n misverstand''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.27 (''Groot was my verbasing''): ''Ek het oor jou vel gestreel / en die bang nag het '''katsag''' ''in my skoot opgekrul.''</ref> engelsag,<ref>Ferreira, Jeanette. 1995. ''Die onsterflikes''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 76: ''Behalwe die weerloosheid van 'n bokkie, behalwe die'' '''engelsagte''' ''soetheid en skoonheid, behalwe die vlymskerp intellek en die gevatte sarkasme, sou daar uiteindelik tog vuur in die vou van haar donkerrooi mantel verskuil wees, hartstogtelike asem en begeerte as hy sou . . . ? ''</ref> asemsag,<ref name="Kempen" /> bottersag,<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 17: ''Vir die tweede keer dié aand maak Rampie sy deur'' '''bottersag''' ''oop''.</ref> poeiersag,<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 133: ''Die sand is'' '''poeiersag''' ''en die gevoel van lae swaartekrag is heerlik.''</ref> melksag,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 28: ''Sy – want dit is 'n sy – is seker een van 'n werpsel wat naweekgangers van die Kaap so dikwels hier in die bosse los. Nog'' '''melksag''' ''en tog het sy dit oorleef.''</ref> roomsag,<ref name="Kruger1977" /><ref>''Rooi Rose'', 21 Oktober 1970, bl. 151, ''Nestum''-reklame: ''Vier'' '''roomsagte''' ''graankosse''; '' 'n Afgemete hoeveelheid graankos gemeng met melk - maak 'n ryk'', '''roomsagte''' ''babakos.''</ref> blouselsag, <ref name="Kruger1977" /> droomsag,<ref name="Kruger1977" /> leunstoelsag,<ref name="Kruger1977" /> soepelsag, <ref name="Kruger1977" /> streelsag,<ref name="Kruger1977" /> wolksag<ref name="Kruger1977" /><ref>Le Roux, H. 1995. ''Bloedoffer vir Lilith''. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 14: ''Hy neem oorkant Lilith plaas in 'n stoel met'' '''wolksagte''' ''kussings.''</ref> * '''sag''' (klank) – fluweelsag<ref name="Makrogids" /><ref name="Kempen" /> (stem), fluistersag<ref>Hoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. ''Bevange: Speur- en misdaadstories.'' Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 32: ''Okkert stuur 'n blink straal die nag in, tel die konsertina op en'' '''fluistersag''' ''klink die soet melodie die nag in''.</ref> * '''salig''' – sielsalig<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 86-87: ''Ook baie van my tyd was nodig om houtstompe te saag sodat die familie winteraande'' '''sielsalig''' ''voor die kaggelvuur kan lê en stoom''.</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 111: '''Sielsalig'' ''geesdriftig''.</ref> * '''seker''' – doodseker,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 87-88: ''As Jorie of ek vervaard uit tuin of kombuis opdaag om hulle te verwelkom en dalk skimp op gister en eergister se baie besoekers, dan is die jongste aankomelinge altyd'' '''doodseker''' ''ons praat van ander mense, nie van hulle nie.''</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 217: ''"En toe is die hoed leeg, en sy vra: 'Waar is my sleutels?' en sy sê sy hét dit ingesit, sy is'' '''doodseker''' ''..."''</ref> klipseker * '''sekuur''' – doodsekuur,<ref name="Potgieter" /><ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 198: ''Sy gryp haar sak uit my hande en pluk haar selfoon uit. Vasberade druk sy die nommers'' '''doodsekuur''' ''en is binne oomblikke met iemand in verbinding; iemand wat ek ken!''</ref> fynsekuur<ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 355: ''Steekbaard had 'n'' '''fyn-sekure''' ''standaard van gedrag vir homself en vir almal in die omgewing.''</ref> * '''siek''' – hondsiek, doodsiek,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="ReferenceC">Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.70</ref><ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 122: ''… sy pa is'' '''doodsiek''' ''…''</ref> vrotsiek, skandesiek<ref name="WAT" /> * '''simpel''' – doodsimpel<ref name="WAT" /> * '''sindelik''' – kraaksindelik<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''skaam''' – doodskaam,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /> rooiskaam<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 249: ''Kyk, as hy helder dink, kan hy'' '''rooiskaam''' ''daaroor raak.''</ref> * '''skaars''' – doodskaars,<ref>[https://issuu.com/bolandgazette/docs/theewaterskloof_gazette_3_dec_2013 Fourie, H. 2013. "The Akkedisberg Chronicles" ''Theewaterskloof Gazette, 3 Desember, bl. 6]{{Dooie skakel|date=Mei 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: : ''Weer 'n drenkeling in my dam gekry, hierdie keer 'n vreemde, skynbaar'' '''doodskaars''' ''akkedis, sowat 12&nbsp;cm lank, blekerig, wat glo gewoonlik ondergronds woon.''</ref> droogteskaars<ref>[[WAT]]: ''So skaars soos bv. goeie weiding in tyd van droogte; baie skaars'': 'Dagga is darem nie so' '''droogteskaars''' 'nie'. (D.H. van Zijl)</ref> * '''skeef''' – windskeef<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 21: ''Toe ek die ding weer op sy pote het, hang die blad nes 'n'' '''windskeef''' ''afdak en die poot by die hoë hoek se kant steek byna waterpas uit asof hy wou groet''.</ref> * '''skelm''' – jakkalsskelm<ref name="WAT" /> * '''skerp''' – vlymskerp,<ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 274: ''De Kee het met 'n'' '''vlymskerp''' ''hou sy naelstring deurgesny.''</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 60: ''Die'' '''vlymskerp''' ''punte van die wapens beweeg gevaarlik tussen die vegters.''</ref> elsskerp, haarskerp (beeld), rasperskerp, skeermesskerp,<ref name="WAT" /> naaldskerp,<ref name="Kempen" /> blitsskerp (beeld),<ref name="WAT" /> bliksemskerp (beeld),<ref name="WAT" /> droomskerp (beeld, detail),<ref name="WAT" /> lemskerp,<ref name="WAT" /><ref>Basson, G. 1994. Die nabootser. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 366: ''Die man sê niks nie, kruis net sy bene en maak seker dat die'' '''lemskerp''' ''plooi van sy broek nie kreukel nie.''</ref> krisskerp,<ref name="WAT" /> priemskerp, <ref name="WAT" /> swaardskerp<ref name="Kruger1977" /> * '''skoon''' (estetika) – beeldskoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> bloedskoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> porseleinskoon (vel, gelaat),<ref>Van Waart, Sue. 1992. Skoonlief en die spook. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 28: ''Geen spoor is op haar'' '''porseleinskone''' ''vel te sien van die teistering deur jare se saamleef met 'n aktiewe spook in haar pragtige ou volstruispaleis nie''.</ref> wonderskoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> blomskoon<ref name="Potgieter" /> * '''skoon''' (helder) – kristalskoon,<ref name="WAT" /><ref>De Wit, Andries. 1989. ''Operasie bom''. Tafelberg-uitgewers. Bl. 20: ''Chris en Linda kyk asemloos om hulle rond: die kolossale span van'' Springbok ''se vlerke bo hulle, miljarde sterre reg rondom en 'n '' '''kristalskoon''' ''planeet onder hulle.''</ref> * '''skoon''' (higiëne) – silwerskoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kraakskoon,<ref name="Potgieter" /><ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 171: ''Hy sê nou huisie, maar dis 'n ordentlike plek''. '''Kraakskoon'''.</ref> blinkskoon,<ref>Soos verskyn op bl. 9 van ''Monsterduiwe'', Lien Roux-de Jager, 2001: ''Hy kan nie help om die dorp met die kliniese ruimtestasie en die'' '''blinkskoon''' ''tuig te vergelyk nie.''</ref><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 60: ''Sy oordink alles weer van die begin af!''' '''Hoe hulle in die'' '''blinkskoon''' ''beheerkamer van die aarde se verdedigingshoofkwartier aangeland het nadat sy en Chris met die koningin van Skeba se kombi-horlosie-wekker-ding gekarring het[...]''</ref> skitterskoon<ref name="WAT" /><ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 22: ''En julle los die kombuis vir my'' '''skitterskoon'''.</ref><ref name="Kruger1977" />, sprankelskoon, <ref>''Rooi Rose''. 1980. ''Good and Clean''-waspoeieradvertensie. 10 September. p. 171: ''Wasgoed is'' '''sprankelskoon''' ''as dit vars ruik.''</ref> glansskoon<ref name="Kruger1977" /> * '''skraal''' – rietskraal,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 249: ''Nee, toe ek vir Johnnie die eerste keer sien, toe's hy 'n jong poliesmantjie in so 'n mooi blou uniform,'' '''rietskraal''' ''en baie handsome.''</ref> geraamteskraal<ref>Strydom, Kobus. 1989. Hoe's dit, my ou? 'n Kabaret, uit: ''Tienertoneel: Verhoogtekste deur Gerhard Strydom, Peet van Rensburg, Marietjie Pretorius, Elise van Wyk. Kobus Strydom''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 109: ''Die klein meisietjie van sestien'' / ''staan'' '''geraamteskraal''' / ''en glimlag uitdagend vir die kamera''.</ref> * '''skrik''' – doodskrik<ref name="Esterhuizen" /> * '''skrum''' – doodskrum<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /> * '''sku''' – skilpadsku<ref>Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 58: ''Hy het'' '''skilpadsku''' ''weggeskram toe ek my hand vir hom hou''.</ref> * '''skurf''' – rasperskurf<ref>[https://archive.org/stream/tydskrifvirlette00uns_u47/tydskrifvirlette00uns_u47_djvu.txt ''My hart het soos ’n hakkopslang / orent geruk, / toe ’n'' '''rasperskurwe''' ''hyging uit sy rietskraal / lyfie boor.'']</ref> * '''slank''' – soepelslank<ref name="Kruger1977" /> * '''slap''' – papslap<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> * '''sleg''' – doodsleg,<ref name="Potgieter" /> papsleg,<ref name="Van Schoor1" /> daggasleg, vreksleg, vrotsleg, hondsleg,<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 27: ''"Ag kom nou. Dis net rou groente." Ma beduie vir Dêrra om nog 'n sluk te vat. "Nee, Bok, dis'' '''hondsleg'''. ''Skuus, maar ek gaan dit nie in my lyf kry nie."''</ref> kaksleg (obseen)<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 121: ''Jy's te'' '''kaksleg''' ''om self daardie band aan te sit.''</ref> * '''slim''' – vrekslim<ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/07/04/vb/7k/02.html Waar kom die wallieskaap vandaan?]:<br /> ''Ek het baie simpatie met opvoeders wat vandag se bloedjies Afrikaans moet leer, maar soms wonder 'n mens darem oor die inligting wat oorgedra word. Een ouer het paniekerig (namens sy eie kind) by 'n paar professore begin soek na die intensiewe vorm van slim. Nou is intensiewe deur die eeue in Afrikaans in redelik vaste vorme ingeburger. Ons praat van grasgroen, bloedrooi, seepglad, goud- of borriegeel, potblou, ensovoorts. In hierdie gevalle kan 'n mens die intensief ook omstel tot so groen soos gras, so rooi soos bloed, ensovoorts. Maar dan is daar ook woorde soos doodgoed, doodlekker en ander wat nie letterlik so goed of so lekker soos die dood is nie. Hier beteken die dooddeel eintlik maar net "goed, lekker in die allesoortreffende trap".''<br /> ''Maar wat het dit nou met slim te doen? Nouja, die antwoord wat deur die opvoeder aan die leerling (ná sy vrugtelose soektog) gegee is, is superslim. Nee kyk, so maklik kan dit darem regtig nie. Super- kan vooraan 'n hele klomp ander byvoeglike naamwoorde geplak word, soos superfiks, superfyn, supermodern. Kan 'n mens vir iemand sê dat'' '''vrekslim''' ''(wat nie beteken so slim dat hy vrek nie), verkeerd is en dat net superslim reg is? Haikôna.)</ref> * '''slinks''' – jakkalsslinks<ref name="WAT" /> * '''snaaks''' – skreeusnaaks,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> skreesnaaks, rasend snaaks,<ref>Steyn, Ilse. 1996. ''Prinses in die ruimte''. Parow: JP van der Walt en Seuns. Bl.52 ''Dit mag vir jou'' '''rasend snaaks''' ''wees om so 'n grappie met 'n agterlike Aardmens en die onbelangrikste van jou bemanning te maak, maar laat ek jou vertel, Kaptein: ek sou nie met jou getrou het al was jy die laaste man in die heelal nie!''</ref> doodsnaaks<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 66: ''Dis eintlik onskuldig en'' '''doodsnaaks''' ''vir die seuns, seniors en slawe''.</ref> * '''snel''' – blitssnel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 108: '''Blitssnel''' ''steek Arieb vas''.</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 119: '''Blitssnel''' ''sak die matrose op hulle toe en oorrompel hulle.''</ref> bliksemsnel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> koeëlsnel, pylsnel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> rasendsnel, orkaansnel,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 90: ''Toe,'' '''orkaansnel''', ''gebeur die onverwagte.''</ref> windsnel, <ref>Funcke, E.W. 1989. Offisiële geloof en kettery in die Middeleeue as tema rondom Umberto Eco se verhaal 'Die naam van die roos'. In: Ohlhoff, C.H.F. & Brink, M. (reds.). '' 'n Blik op die Middeleeue''. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. p. 28: ''Joachim lê wel deemoedig sy geskrifte ter beoordeling aan die pouslike stoel voor, sy gedagtes daarin brei egter'' '''windsnel''' ''uit.''</ref> stralersnel<ref name="Kruger1977" /> * '''soet''' – suikersoet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 67: ''"Mevrou Aerts," sê hy met 'n'' '''suikersoet''' ''stem.''</ref> stroopsoet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> heuningsoet,<ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> engelsoet<ref>[[WAT]]: Die kindertjies is engelsoet. 'n Engelsoete voorkoms. Engelsoete woordjies fluister.</ref> * '''sout''' – pekelsout<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''stadig''' – doodstadig<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="ReferenceC" /><ref>Du Plooy, Heilna. 2013. 'Die foto'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 88: ''Later het ek besef ek moet hierdie aandagafleidende gesig uitskakel as ek werklik effektief wil oefen, wanneer ek klein passasies en frases oor en oor moes speel om dit goed reg te kry, of die stukke afbreek in dele, of dit'' '''doodstadig''' ''deurspeel om seker te maak ek gaan geen note mis as ek weer vinnig speel nie.''</ref>, skilpadstadig,<ref name="Esterhuizen" /> slakstadig<ref name="Esterhuizen" /> * '''sterk''' – ystersterk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> beersterk,<ref name="Kempen" /> wondersterk, reusesterk, stormsterk (wind), oersterk, beessterk,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagloper. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 33: ''Martiens vloek, beur met al sy krag om uit die ystergreep los te kom, maar die man is'' '''beessterk'''.</ref> draadsterk,<ref>[[WAT]]: 'n Jong man met draadsterke spiere</ref> gifsterk (''koffie/tabak''),<ref name="WAT" /> klipsterk<ref name="WAT" /> * '''stil''' – doodstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 187: ''En daar's nie geluide nie. Soos in niks. Dis'' '''doodstil. Dood-, dood-, doodstil.'''</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 69: ''Oloff staan'' '''doodstil.'''</ref> tjoepstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /> bladstil,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> botstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 46: ''G 'n ritsel of roer, al vier die rigtings'' '''botstil.'''</ref><ref name="Kruger1977" /> botdoodstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> stokstil<ref name="Esterhuizen" />, muisstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Laurie, Trienke. 2013. 'Klein kind hurk muisstil'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 180.</ref> grafstil,<ref name="Kempen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kerkstil,<ref name="Potgieter" /> kerkhofstil,<ref name="Potgieter" /> klipstil, stofstil,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 47: ''Toe is sy in die werwelkolk, binne-in sy'' '''stofstil''' ''hart.''</ref> witstil,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 83: ''Hy was bleek en'' '''witstil''' ''die hele tyd wat sy by die venster gestaan het, het glad nie geroer nie, net gelê met die wit gesiggie bokant die wit laken''.</ref> nagstil<ref name="WAT" />, grotstil<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 19: ''Die eggo's sterf weg... dit raak'' '''grotstil'''.</ref>, tonnelstil,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 20: ''Dit raak weer'' '''tonnelstil'''.</ref> kiepstil (nie algemeen)<ref name="WAT" /> * '''styf''' – stokstyf,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 121: ''Linda bly 'n paar sekondes'' '''stofstyf''' ''sit.''</ref> boomstyf (argaïes saam met liggaamsdele/ledemate gebruik; ook ''boomvas''),<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> snaarstyf<ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> (draad, senuwees, spanning, situasie), kraanstyf,<ref>De Lange, Johann. 2008. Kusdorp. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.937: ''Hier veg die see sy landgoed terug: / dit sien mens aan die soutsweet / teen 'n ruit, 'n windpomp'' '''kraanstyf''' ''/vasgeroes, bome deur die seewind / teruggedryf, 'n plaag duiwe / op 'n weggeroesde dak.''</ref> kraakstyf, klipstyf, nertsstyf<ref>Van Nierop, L. 2018. ''Katelknaap: 'n roman''. Kaapstad:Penguin Books, p. 152: ''Die meisie skuif tot teen hom. Hy merk weer haar'' ''nertsstywe'' ''broekie wat beswaarlik alles bedek.''</ref> * '''suinig''' – vreksuinig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 15: ''Ek was'' '''vreksuinig''' ''daarmee, maar het darem klein sakkies vol ook vir Gregoire Boonzaier en Uys Krige geneem.''</ref> stiksuinig * '''suiwer''' – kristalsuiwer,<ref name="WAT" /> glassuiwer<ref>[[C.M. van den Heever|Van den Heever, C.M.]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]]''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 49-50: ''En ons sal al meer in daardie rigting groei, hoe sterker ons die hoofmomente in die lewe leer aanvoel en dit leer weergee in 'n taal wat'' '''glassuiwer''' ''daardie innerlike gespanne lewe suggereer.''</ref> * '''sukkel''' – doodsukkel<ref name="Esterhuizen" /> * '''suur''' – asynsuur,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> brandsuur,<ref>[http://www.netwerk24.com/Ontspan/Naweek/Breestraat-die-nuwe-Langstraat-20140419 Lategan, H. 2014. Breëstraat die nuwe Langstraat? Netwerk 24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309124901/http://www.netwerk24.com/Ontspan/Naweek/Breestraat-die-nuwe-Langstraat-20140419 |date= 9 Maart 2016 }}: ''Selde het ek sulke nors'', '''brandsuur''' ''mense in een dag teëgekom.''</ref><ref>[http://www.dbnl.org/tekst/wiel033jako01_01/wiel033jako01_01_0004.php G.R. von Wielligh. 1921. ''Jakob Platjie''. Pretoria: HAUM, bl. 26]: ''‘Dit sal ons so nooit as nooit doen nie!’ roep die twee uit. Bob vat'' '''brandsuur''' ''bier en gee daarvan aan ieder 'n glas vol''.</ref> doodsuur<ref>[[WAT]]: ''Die appels is nog'' '''doodsuur'''.</ref> * '''swaar''' – loodswaar,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> klipswaar,<ref name="WAT" /> stormswaar (gesigte),<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 189: ''Maar aan oom Dolf en tant Maria se'' '''stormswaar''' ''gesigte weet hy hulle is bewus van haar toestand; dra hulle kruis woordeloos.''</ref> kraakswaar,<ref name="WAT" /> kreunswaar,<ref name="WAT" /> hamerswaar (hou, slag)<ref>Le Roux, H. 1995. ''Bloedoffer vir Lilith''. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 36: ''Hugo slaag daarin om die eerste hou net-net met sy linkerarm af te keer, maar toe seil die kleiner man onder sy verdediging deur en hy ontvang twee'' '''hamerswaar''' ''houe op die krop van sy maag wat hom snakkend vorentoe laat knipmes.''</ref><ref>Le Roux, H. 1995. ''Bloedoffer vir Lilith''. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 104-105: ''Die lig in die oorkantste vertrek word oombliklik afgeskakel en meteens is dit doodstil behalwe vir die'' '''hamerswaar''' ''slae van sy hart.''</ref> * '''swak''' – kuikenswak,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodswak,<ref name="Van Schoor1" /> hoenderswak<ref name="Potgieter" /> * '''swart''' – pikswart,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> gitswart,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> pikgitswart, nagswart,<ref name="WAT" /> roetswart, koolswart, (pik)gietswart, raafswart,<ref>Van Nierop, Leon. 1996. ''Die sielsmokkelaar.'' Johannesburg: Perskor. bl. 55-56: ''Hy sien die bekende'' '''raafswart''' ''hare, die volmaakte gelaatstrekke, die vol, rooi mond en die glimlaggies in haar oë waaraan hy so gewoond geraak het.''</ref><ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 142: ''Sy het'' '''raafswart''' ''hare en is geklee in iets wat soos pers pajamas lyk''.</ref> steenkoolswart,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 104: ''Brys het sy'' '''steenkoolswart''' ''BMW voor die villa geparkeer.''</ref> skemerswart,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 79: ''Die groen van sy oë is'' '''skemerswart''', ''die pupille onnatuurlik groot.''</ref> blinkswart,<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 204: ''Ingedagte streel hy oor die'' '''blinkswart''' ''lasergeweer wat dwars oor sy knieë lê''.</ref><ref>Sadie, J. 1979. ''Terra Piering 1''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 63: ''Die sterlig speel in haar'' '''blinkswart''' ''hare.''</ref> inkswart<ref name="Potgieter" /><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 54: ''Buitekant is daar niks... net die'' '''inkswart''' ''duisternis met die duisende derduisende blinkende, flonkerende sterre.''</ref> * '''swoeg''' – doodswoeg<ref name="Esterhuizen" /> * '''taai''' (buigsaam, maar moeilik breekbaar) – seningtaai,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /><ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 44: ''Tussen die verwaarloosde meisies met hulle armoedige bikini's en'' '''seningtaai''' ''bene van die mans, tussen almal met die groteske dierekoppe wat hulle gesamentlike masker is, beweeg Henry volkome uitgeslote op soek na Salome.''</ref> biltongtaai, rubbertaai * '''taai''' (gehard, ook moeilik) – rateltaai,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> toffietaai (''wedstryd''), hondstaai, karootaai (''plant'') * '''taai''' (klewerig) – heuningtaai,<ref>Van der Berg, Willem. 1953. ''Reisigers na nêrens''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, bl. 98: ''Voor die wydope vensters fladder die gordyne stadig en lui en laat af en toe 'n geur van blomme, te soet na sy smaak, swaar en'' '''heuningtaai''', ''die kamer binne.''</ref> toffietaai * '''tevrede''' – doodtevrede,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Bourliaguet" /><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 24: ''Dis karee, taaibos, buffeldoring, soetdoring, bloubos, witstinkhout, deurmekaarbos, rosyntjiebos – 'n wye versameling bome, groot en klein, wat hier hulle staning het; hier almal'' '''doodtevrede''' '' 'n bont boomfamilie saam.''</ref> oertevrede<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 43: ''G.T. glimlag'' – '''oertevrede.'''</ref> * '''tjank'''– doodtjank<ref name="Esterhuizen" /> * '''toe''' – bottoe,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 274: ''Maxie was reg. Hy kyk na hierdie saak met sy oë'' '''bottoe'''.</ref> pottoe,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> digtoe<ref name="Van Schoor1" /> * '''treur''' – doodtreur<ref name="Esterhuizen" /> * '''trou''' – hond(e)trou<ref name="WAT" /> (byvoorbeeld: ''hondetroue oë'') * '''vaak''' – doodvaak * '''vaal''' – asvaal,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> muisvaal,<ref>Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 28: ''Dalk het daar iewers 'n mooi vrou weggekruip onder die'' '''muisvaal''' ''hare en die moesies wat soos bosluise onder haar een oog gesit het.''</ref> roetvaal,<ref>Van Rooyen, Piet. 2005. ''Akwarius''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 19: ''Deur aangewasemde ruite kan hy meeue in mistroostige groepies op die kaai sien sit, sommige helderwit, ander'' '''roetvaal'''</ref> doringvaal,<ref>Blignault, Audrey. 1969. Een vreemdeling op de aarde. In: ''Trekvoëls: 'n Keur uit Afrikaanse Reisverhale met Inleiding en Aantekeninge deur AP Grové''. Johannesburg: Voortrekker, bl. 134: ''Klein eilandjies — die grootste beslaan maar twintig akker — dor'', '''doringvaal''', ''met die enigste uitsig dié oor die see, eindelose blou myle van see en see en nogmaals see.''</ref> loodvaal<ref>Van Blerk, H.S. 1994. Weary Willie. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 243.</ref> * '''vars''' – neutvars,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 149: ''Die omgewingstemperatuur was konstant en die lyk'' '''neutvars'''.</ref> oondvars, kraakvars,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 9-10: '''Kraakvars''' ''goeie groente dwarsdeur die jaar''.</ref> kersvers (of kersvars), douvars,<ref name="Makrogids" /> kekkelvars (informeel), tuinvars, reënvars (grond, lug, groente ens.),<ref name="WAT" /> seevars, stoomvars (gebak), lentevars (blomme, huis, voorkoms), plaasvars,<ref name="WAT" /> bloedvars<ref>Viljoen, Fanie. 2010. Modderdonker Christiaan. In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. ''13 Spookstories''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 31 ''In my het 'n droom nog'' '''bloedvars''' ''gebroei.''</ref>, blinkvars, <ref>Fourie, L. 2019. Op die rug van 'n olifant - laat die wiele draai. Plus 50. 14 (3) Julie: ''Dit is eers as ’n mens fyner begin kyk, dat jy die mooi raaksien – in die detail van die eeue-oue bouwerk, die'' '''blinkvars''' ''groente en vrugte van die straatverkopers, die fyn handwerk te koop, die kleure van die vroue se sari’s, in die vriendelike gesigte van die mense en natuurlik die stringe gousblomme wat om jou nek gehang word om jou welkom te heet.''</ref> blomvars, <ref name="Kruger1977" /> parfuumvars<ref name="Kruger1977" /> * '''vas''' – rotsvas,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 22: ''Hy probeer eers 'n gesprek met haar aanknoop en gesels oor die aangename partytjie, die sjarmante gaste, die interessante leefwyse van die Silbersteins, maar sy staan'' '''rotsvas''', ''vierkantig voor hom, haar ogies met onbeweegbare haat op hom gerig.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 53: ''Die suidpunt van Afrika is die'' '''rotsvaste''' ''Kaap Agulhas, maar deskundiges is nog altyd onseker waar die skeiding tussen die Atlantiese en die Indiese Oseaan is.''</ref><ref>Rabie, J.S. 2004. Voor die muur. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 73-74: ''Ons is bome van deernis wat in al die takke van ons skepping bewe; al die liefdevolle wetenskap van ons wil om skoonheid en 'n'' '''rotsvaste''' ''doel deur middel van die spel skep, sidder deur ons met 'n pylpunt pyn om ons nog meer aan te spoor''.</ref> doodvas, bankvas,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Smit, Bartho. 2008. ''Die Keiser''. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.55: ''KEISERIN: Dis 'n lieflike dag buite, Majesteit. Hulle sê daar's nie meer plek vir 'n muis langs die strate nie – die mense staan'' '''bankvas''' ''ingeryg om ons optog te sien.''</ref> paalvas<ref name="Van Schoor1" /> (''blik, kyk, uitdrukking; houding; feit of stelling''), klipvas, ystervas,<ref>[[C.M. van den Heever]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]], bl. 104: ''Prof. T. J. Haarhoff is een van die vernaamste werkers in hierdie opsig. Hy gaan langs glad 'n ander weg te werk as die skoolvos, wat die hele ou beskawing weggesnoei het tot 'n aantal'' '''ystervaste''' ''reëls waarin jou opvatting pas of nie pas nie.''</ref> neetvas (sit/kleef)<ref name="WAT" /> * '''veel''' – dolveel<ref name="Potgieter" /> * '''veilig''' – doodveilig<ref>Van Nierop, Leon. 1996. ''Die sielsmokkelaar.'' Johannesburg: Perskor. bl. 118: '''"Doodveilig."''' ''Sy kyk op. "Kyk, dis amper volmaan"''</ref><ref name="Kruger1977" /> * '''verbaas''' – stomverbaas,<ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2011. ''Die Midasmoorde'' (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA Uitgewers. Bl. 157: ''Croos luister'' '''stomverbaas'''.</ref> doodverbaas<ref name="Potgieter" /><ref>Hendriks, H. 1994. Een misdaad te veel. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 259: ''David Meiklejohn frons, kyk 'n oomblik uit die hoogte na die offisier en na na die bestuurder. "Wie is die meneer en weet hy met wie hy praat?" vra hy'' '''doodverbaas'''.</ref> * '''ver''' – doodver<ref name="gedig: leksikografie – Daniel Hugo" /> * '''vererg''' – doodvererg<ref name="Potgieter" /> * '''verkluim''' – doodverkluim<ref name="WAT" /> * '''verlate''' – doodverlate<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> * '''verlief''' – smoorverlief,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodverlief,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> dolverlief,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kruger1977" /> malverlief <ref>Marais, Danie. 2009. ''Al is die maan 'n misverstand''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.92 (''Help''): ''Toe ek'' '''malverlief''' ''was op jou / het jy sag en kaal vir my dankie, dankie gesê: / "Dankie dat jy my raakgesien het." ''</ref> * '''verleë''' – doodverleë<ref name="WAT">[[WAT]]</ref> * '''verlig''' – helderverlig <ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 82: ''Sy loop met die trappe af tot by die'' '''helderverligte''' ''parkeerterrein''.</ref> * '''vermoeid''' – doodvermoeid<ref name="Esterhuizen" /> * '''versigtig''' – doodversigtig<ref>[[Elizabeth Kotze|Kotze, E.]] 2000. ''Die slag van die breekbrander''. Kaapstad: Tafelberg, bl.75: '''Doodversigtig''' ''doen ek navraag, weeg ek pryse en modelle teen mekaar op.''</ref> * '''verskrik''' – doodverskrik<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Makrogids" /><ref>Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 42: '' 'n'' '''Doodverskrikte''' ''swerm kraaie het met hees krete in die lug rondgedraai en nie geweet waarheen hulle kon vlug nie.''</ref> * '''verskriklik''' – allerverskriklik<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 19: ''"Dis 'n soort wonderblom... 'n nagblom, want volgens wat Kerneels vertel, blom die ding'' '''allerverskriklik''' ''mooi in die laatnag..."''</ref> * '''verslae''' – doodverslae<ref>Stevenson, R.L. 1951. ''Skateiland''. Libri-reeks II (vertaal en verwerk). Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 179: ''Hands was'' '''dood-verslae''' ''toe hy dit sien.''</ref> * '''verslete''' - doodverslete<ref>Antonissen, R. 1966. ''Spitsberaad: Kroniek van die Afrikaanse Lettere 1961-1965''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 15: ''[...] ek moet darem mooi kyk of daar agter die skynbaar'' '''doodverslete''' ''beeldspraak-procédé dalk tog niks besonders skuilgaan nie.''</ref> * '''verveel''' – doodverveel<ref name="Esterhuizen" /> * '''verveeld''' – doodverveeld,<ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 139: ''Buite vind ek Shuna penregop in haar boks, met 'n'' '''doodverveelde''' ''uitdrukking op haar gevreet''.</ref> siekverveeld<ref>[[François Verster]]. 2016. ''Omega, oor en uit: Die storie van 'n opstandige troep'' : ''Maar my mater het my manier van staan – boude uitgestoot en met 'n'' '''siekverveelde''' ''uitdrukking op my bakkies – blykbaar vermaaklik gevind''.</ref> * '''vervelend''' – stomvervelend,<ref name="Potgieter" /> doodvervelend<ref name="Potgieter" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 41: ''Hulle arresteer jou nie omdat jou vrou en jou lewe jou'' '''doodverveel''' ''nie.'' (as werkwoord gebruik)</ref> * '''vervelig''' – doodvervelig,<ref name="Stadler, L.G 1994" /> vaalvervelig<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 82: ''Hulle is almal mooier en skraler as sy, wat soos 'n baksteen gebou is en net so'' '''vaalvervelig''' ''ook.''</ref>, oervervelig<ref>Van Wyk, A. 2012. ''Wie is reg? Tien jaar se regspunte''. Kaapstad: Tafelberg. p.222: ''Met die eerste oogopslag lyk die tegniese en vir vele mense'' '''oervervelige''' ''terrein van rekeningkundige standaarde baie ver verwyderd van politiek van enige aard''.</ref> * '''verwonderd''' – doodverwonderd,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> stomverwonderd<ref name="Potgieter" /><ref>[[Elizabeth Kotze|Kotze, E.]] 2000. ''Die slag van die breekbrander''. Kaapstad: Tafelberg, bl.145: ''Sy wou weer x-strale laat neem, en'' '''stomverwonderd''' ''het ons na die plate gekyk waarop daar g'n teken van gewasse of uitsaaiings was nie.''</ref> * '''vet''' – blinkvet,<ref name="Potgieter" /> spekvet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> moddervet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> varkvet, rondvet,<ref>Potgieter, D.J. 1942. ''Juta se nuwe Afrikaanse grammatika vir middelbare skole''. Vyfde hersiene uitgawe. Kaapstad: Juta en kie, bl. 69</ref> appelvet<ref name="WAT" /> * '''vies''' – doodvies<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> * '''vinnig''' – blitsvinnig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> bliksemvinnig,<ref name="Kempen" /> helvinnig, kwikvinnig,<ref>De Lange, Johann. 2008. Oer. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.942: '' 'n oog soos jaspis en'' '''kwik- / vinnig''', ''blits sonder deernis,''</ref> slang-vinnig<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 16:''"...gaan nie kuier nie... het dit net goedgedink om namens die gemeente julle gesin aan die Here op te dra..." hoor Rampie nog die dominee voordat hy'' '''slang-vinnig''' ''terug na sy kamer begin seil''.</ref> * '''vol''' – stampvol,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 55: ''Die klein onderdakstoep van Heer Halewijn sit'' '''stampvol'''.</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 75: ''Die veerboot na Palermo sit'' '''stampvol'''.</ref> propvol,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> barstensvol, tjokvol,<ref name="Potgieter" /> tjok-en-blok vol (informeel), boordensvol<ref>De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: ''Die ouspens is'' '''boordensvol''' ''bottels.''</ref> (ongewoon), skepvol,<ref>De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: ''Die knus kombuis is'' '''skepvol''' ''skottels / heuning, room en deeg. Voëls in pare verlaat hul neste onder geute.''</ref> windvol,<ref>De Lange, Johann. 2008. Vrywillige balling. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.934: ''Sy het voor die ruit bly staan / en sy het ruim en sterk gevoel / en haar hande was'' '''windvol''' ''papiere''</ref> stikvol,<ref name="Van Schoor1" /> emmersvol,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 49: ''Dan dreun die weer, giet die reëndruppels skielik'' '''emmersvol''' ''uit 'n wolk wat in 'n oogwenk swart en onheilspellend, swaardragtig van water geword het.''</ref> randvol (glas water), kreunvol<ref name="WAT" /> * '''voos''' – grysvoos<ref>Venter, Eben. 2009. Die twee lewens van Johannes Jakobus (Japie) Leonard. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 196: ''Jare later, toe sy goeie huwelik en stabiele werk'' '''grysvoos''' ''begin raak het, het selfs die bruisende energie van sy ma daardie dag tussen die jagters, iets wat hy altyd bly vashou het, begin vervaag''.</ref> * '''vreemd''' – wildvreemd,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> wondervreemd * '''vrek''' – morsdoodvrek<ref>Viljoen, F. 2022. ''Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag''. Pretoria: LAPA, bl. 77: ''Flippit, dit was nou amper of ons was'' '''morsdoodvrek'''.</ref> * '''vriendelik''' – katvriendelik, doodvriendelik<ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 80: ''Toe Tensy die deur oopmaak, spring sy uit en loop op die bedremmelde meisie af om haar snorbaard'' '''doodvriendelik''' ''teen haar arm te skuur – nie in die minste bekommerd oor die verwoeste leersitplekke nie''.</ref> * '''vrolik''' – dolvrolik, <ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> vonkelvrolik<ref name="Kruger1977" /> * '''vrot''' – papvrot<ref name="Esterhuizen" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 96: ''Ek het gou agtergekom die beste is om net die blaarkoppe af te kap – om die stele op te kap is te veel werk – en dit so 'n tien dae lank in 'n komposhoop klam te hou totdat dit'' '''papvrot''' ''en so sag soos botter is.''</ref> * '''vry''' – voëlvry,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> skotvry,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 86: ''Hy het nou wel'' '''skotvry''' ''weggekom toe hy en Adri op Mars gaan kuier het''[...]</ref> doodvry<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /> tolvry<ref name="Esterhuizen" /> * '''vuil''' – kaiingvuil, moddervuil * '''wakker''' – wawyd wakker,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Makrogids">Uys, I. 1998. ''Die Afrikaanse makrogids''. Kaapstad: Queillerie, bl. 215-218.</ref> nugter wakker,<ref name="Esterhuizen" /> haaswakker,<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 39: ''"En nou: die trofee vir die belowendste tennisspeler," hoor hy meneer Steyn se bekende stem oor die mikrofoon. Nou is Rampie'' '''haaswakker'''.</ref> helder wakker<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 67: ''Opeens is hy'' '''helder wakker'''.</ref><ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 281: ''Later, toe almal tevrede en versadig in hulle slaapsakke lê, is Mohlomi'' '''helder wakker'''. </ref> * '''warm''' – vuurwarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> gloeiwarm,<ref name="Potgieter" /> kokendwarm,<ref name="Esterhuizen" /> kookwaterwarm,<ref>Van Nierop, L. 2013. ''Plesierengel''. Kaapstad: Tafelberg. Agterbladteks: Plesierengel'' is 'n nuwe, aangepaste weergawe van Leon Van Nierop se 1998-blitsverkoper, maar dié slag'' '''kookwater-warm''', ''onbevange en onbevrees vertel.''</ref> rooiwarm, skroeiwarm, smoorwarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 139: ''Dis'' '''smoorwarm''' ''in die vallei, en doodstil.''</ref> snikwarm, stikwarm, witwarm, hondwarm,<ref>Verwey, P. 2015. ''Clint Eastwood van Wyk en die Moordenaarsklok''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 55: ''Budde is uiteindelik klaar. Dit was nie maklik nie. Dis'' '''hondwarm''' ''en die sweet loop spinnerakke deur die stof op sy rooi wange.''</ref> smeltwarm<ref>Kotze, K. 1973. ''Oggendblom en bitterkalbas''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 13: ''Dit was duidelik dat hierdie nie maar net nog 'n meisie was wat Brand huis toe gebring het vir aandete nie ; dit het uit die '''smeltwarm''' blik tussen hulle gespreek''.</ref><ref>Human, M. 2017. ''Held in 'n oorpak''. Pretoria: Romanza: “Mamma, man, maak nou gou, jy weet mos ek wil piepie,” skril die driejarige Karli se stemmetjie terwyl sy ongeduldig op haar pienk tekkies op die parkeerterrein se '''smeltwarm''' teer staan en trippel.</ref>, smeulwarm<ref>Ackermann, M.F. 2010. Satire, spraakvryheid, sensuur en siviele aanspreeklikheid en 'Portretjie en ander verhale'. Ongepubliseerde MA-verhandeling. Universiteit van Pretoria. bl. 69-70: ''Die gesteelde stoorkameruurtjies het intussen weer instelling geword, maar in die plek van die'' '''smeulwarm''' ''passie van vroeër, is daar nou 'n waardige, stil teerheid.''</ref>, wreedwarm, helwarm,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 170-171: ''"Soos bedsere, net dieper, party kompleet of hulle daar met 'n'' '''helwarm''' ''yster ingebrand is en byne ammal op plekke waar mens g'n bedsere kry nie."''</ref> oondwarm,<ref>Van Nierop, Leon. 2004. ''Die nagreisiger''. Swellendam: Hartbees Uitgewers. bl. 140: ''Stellenbosch is vroeg al '' '''oondwarm''' ''en bedompig.''</ref> bakoondwarm,<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 69: ''"Dis frieken'' '''bakoondwarm''', ''Adéle – chill girl!"''</ref> brandwarm,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 57: ''"Tant Lenie, dis nog'' '''brandwarm''' ''," waarsku sy die ouer vrou, wat die beker versigtig uit haar hande neem.''</ref><ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 283: ''Die sand wat'' '''brand-warm''' ''deur die dag was, is nou yskoud onder sy kaal voete.''</ref> bloedwarm,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 76: ''Maar op 'n dag in die koringland, onder 'n'' '''bloedwarm''' ''middagson, toe nog net die laaste koring 'n yl strepie op die lande staan, word Barkus siek.''</ref><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 97: ''Sy is vir hom soos sy ma, mooi en onvergelyklik; soos Ousus'', '''bloedwarm''' ''van erbarming; en nie mooi, maar koud en vals nie.''</ref> goudwarm,<ref>[[C.M. van den Heever|Van den Heever, C.M.]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]]''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl.36: ''Om van 'n digter soos Gezelle oor te gaan na een soos Van de Woestijne, beteken om 'n rustige tuin te verlaat waar die son'' '''goud-warm''' ''gloei agter die blomme en takke en verhelderend val deur die hoë beskilderde rame van die Kerk en om daarvandaan te gaan na 'n koel-vogtige herfsveld, waar die swak strale van die ondergaande son bewe oor die sorgvuldig-versorgde kasplante en die wandelaar diep wegsak in die sagte, donker aarde.''</ref> swoelwarm,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 51: ''Ons eet hulle natuurlik ook wanneer hulle goudryp,'' ''swoelwarm''', ''songebak en nog sag is.''</ref> bliknerswarm,<ref>Van Nierop, L. 2015. ''Adrenalien: Die Waarheid''. Kaapstad: Tafelberg, p. 94: ''Hy draai die ruit af. Dit is nou'' '''bliknerswarm'''.</ref> siswarm,<ref name="WAT" /> kraaiwarm, <ref name="WAT" /> helwitwarm<ref>Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 84: ''Dis een van daardie'' '''helwitwarm''' ''dae wanneer die Karoo vir sy eie hitte skrik. Wat selfs die horison nie meer bewe nie.''</ref> * '''waterpas''' – doodwaterpas<ref name="Esterhuizen" /> * '''weemoedig''' – oerweemoedig<ref>Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: '''Oerweemoedig''' ''is die wysie wat sy so sit en [[neurie]] met daardie rokerige, deurgeslykte stem van haar.''</ref> * '''weg''' – witweg,<ref>Du Plessis, P.G. 2011. ''Fees van die ongenooides''. bl. 171: ''Daar pik hoenders, langs 'n muur kou 'n bok 'n lap, voor hulle tussen die potklippe vrek 'n vuur'' '''witweg''' ''in sy as onder 'n amper leë pappot.''</ref> skoonveldweg<ref name="Esterhuizen" /> * '''weinig''' – bloedweinig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> broodweinig<ref name="Esterhuizen" /> * '''werk''' – doodwerk<ref name="Esterhuizen" /> * '''wit''' – spierwit,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 181: ''Sy kneukels word'' '''spierwit'''.</ref> poeierwit,<ref>Botha, L. 2015. ''Wonderboom: roman''. Kaapstad: Queillerie, bl. 186: ''Teen die motorruit leun 'n lang, skraal figuur in swart geklee met 'n'' '''poeierwit''' ''gesig wat onder die swart bolhoed flits''.</ref> raapwit, melkwit,<ref name="Potgieter" /> krytwit,<ref name="Potgieter" /> papierwit, sneeuwit,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 266: ''Niemand het nog ooit die'' '''sneeuwit''' ''klawers aangeraak nie en dit sou ook nooit gebeur nie.''</ref> wolkwit,<ref>De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.941: ''maak plek vir die ysblou lug, / vir klitsgras tussen landerye, / vetbruin sooie en groen / weiding,'' '''wolkwit''' ''troppe, 'n bron,</ref> lykwit,<ref name="Van Schoor1" /> haelwit,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /><ref>Hambidge, Joan. 2008. My jeug. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.998: ''Ek loop deur die nuwe huis; / besigtig alles voetjie vir voetjie: / 'n engel wat harp speel / voor die hemelpoorte; / die Bybel-in-kalfsleer; / 'n skildery / wat iets uitblaker / van '' '''"haelwit''' '' gestapelde wolke" / en vele boeke oor die politiek / deur Verwoerd en Malan, / die wysvinger van P.W. / ook hier verewig.''</ref> meelwit,<ref>Ferreira Jeanette. 1995. ''Die onsterflikes''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 9: ''Maar die ontvangsdame het reeds begin om op die Nederlanders met hulle'' '''meelwit''' ''hare en hulle pienkgebrande velle, se talryke vrae te probeer antwoord.''</ref> lakenwit,<ref>Van den Heever, C.M. 1939. [http://www.dbnl.org/tekst/heev001laat01_01/heev001laat01_01.pdf ''Laat vrugte''] Kaapstad: Nasionale Pers. 127-128: ''Mense kuier daarheen aan en vir 'n oomblik kyk hulle na die uitgeleefde, bleekgeel gesig, nou klein en verrimpel onder haar wit mussie, na die taai hande, wat soveel gewerk, soveel dinge op hulle regte plek laat staan het,'' '''lakenwit''' ''hande wat nou vir goed gekruis lê op haar bors, op die wit nagkleed wat sy eenmaal, jare, jare gelede gedra het gedurende haar wittebroodsdae.''</ref><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 89: ''En Cornelia staan eenkant'', '''lakenwit''' ''en toekyk''.</ref> wolwit,<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 323: ''Hier op die plat ou berg, waar die wind binne minute alles met 'n klam deken van doudruppels kan bedek, waar die'' '''wolwit''' ''mis menige ongeïnisieerde al gillend teen die kranse afgestuur het.''</ref> skitterwit,<ref name="WAT" /><ref>Karsten, Chris. 2011. ''Abel se lot''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 370: ''Tot dan sal sy goed kan uitrus in haar snoesige bed van kraakvars,'' '''skitterwit''' ''linne, selfs 'n kussing onder haar kop.''</ref> droomwit,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 40: ''Die sand is'' '''droomwit''' ''en na regs staan rotsplate tot waar die kuslyn weer in die verte wegdraai''.</ref> sonwit,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 63-64: ''Toe hulle uit die bos breek, lê die strand'' '''sonwit''' ''voor hulle uitgestrek.''</ref> kalkwit,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 76: '' 'n Breë en plat toonnael wat getuig van goeie voetgene, nou'' '''kalkwit''' ''en net-net onderskeibaar van die vel op die brug van die voet, met 'n pienk rand regs waar die nael venynig die vlees binnedring.''</ref> spookwit,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 45: ''Wasbessies ryp oplaas'' '''spookwit''' ''op die bleek duine, en koekemakrankas se goue blindedermpies steek oornag uit droë vleigrond uit.''</ref><ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 159: ''… die grasperk'' '''spookwit''' ''met dou wat net-net na frisser herfsdou begin ruik.''</ref> siekwit,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 223: ''Sissie, ook'' '''siekwit''', ''spring op, "Mattie," sy trippel agter om haar stoel om hom in te haal, vas te hou, maar hy druk haar weg en hol uit die eetkamer met ant Sannie wat vadoek voor die mond in die kombuisdeur kom staan het.''</ref> beenwit,<ref>[http://slipnet.co.za/view/reviews/johann-de-lange-se-beenwit-woorde Johann de Lange se beenwit woorde (Slipnet)]</ref><ref>Uit e-WAT: '''Beenwit''' ''wolke pluim en groei … middag na middag op die ver gesigseinder (Sarie, 3 Jun. 1970, 164)''</ref> styselwit,<ref>[http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/07/17/OB/9/01.html Smith, Francois. 2003. 'Toorbos' voltooi woud se verhaal: Matthee skryf oor laaste houtkappers. ''Die Burger'', 15 Julie:10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153423/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/07/17/OB/9/01.html |date=28 November 2015 }}: ''Haar oë soek agterdogtig deur die'' '''styselwit''' ''hotelkamer''.</ref> ryswit,<ref>[https://books.google.co.za/books?id=lldSBAAAQBAJ&pg=PT241&lpg=PT241&dq=%22ryswit%22&source=bl&ots=iy1QBHtFA9&sig=36eSyTn8ZrYMVzKwFIVL_QQo5GA&hl=af&sa=X&ei=2iL8VJTKCYuv7AaV7ICoBA&redir_esc=y#v=onepage&q=%22ryswit%22&f=false''Die Afrikaanse Kortverhaalboek: Sewende, hersiene uitgawe''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010007/https://books.google.co.za/books?id=lldSBAAAQBAJ&pg=PT241&lpg=PT241&dq=%22ryswit%22&source=bl&ots=iy1QBHtFA9&sig=36eSyTn8ZrYMVzKwFIVL_QQo5GA&hl=af&sa=X&ei=2iL8VJTKCYuv7AaV7ICoBA&redir_esc=y#v=onepage&q=%22ryswit%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}. 2012. ''Toe sy op 'n dag 'n miernes ontdek onder haar sitkamervloer – dit was ná haar ouers se dood, toe sy alleen in die hoekhuisie in die dorp gewoon het – was sy baie omgekrap: die wriemelende, krioelende,'' '''ryswit''' ''insekte – tonnels vol onder die hout.''</ref> vuurwit,<ref>Resensie in die ''Taalgenoot'', Somer 2015, bl. 24, rakende ''Fragmente uit die Ilias'' ([[Homeros]]; vertaal deur Cas Vos): ''Die Griekse koning, Agamemmon ...se hart is'' '''vuurwit''' ''van woede...(bl. 87) en hy sweer wraak''.</ref> kraakwit (klere en linne)<ref name="WAT" />, waswit, marmerwit<ref>[[T.J. Haarhoff|Haarhoff, T.J.]] 1925. ''Die Romeinse boer''. Kaapstad: J.L. van Schaik, p. 181: Selfs dan, toe Oeagriese Hebrus die hoof, afgeskeur van die '''marmerwit''' nek, in die middel van sy stroom afrol, het die blote stem en die koue tong met vlugtende asem uitgeroep: "Eurudice, a, ongelukkige Eurudice!" en "Eurudice" het die oewers oor die hele stroom weergalm.</ref> * '''woes''' – dolwoes<ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> * '''wyd''' – wawyd,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> wêreldwyd,<ref name="Esterhuizen" /> hemelwyd, horingwyd,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 119-120: ''Hy kyk op na die bonkige gestalte bo hom, sien die dik bene in die kakie-uniform, die blink knope aan die tuniek, die rooi gesig met die blonde snor wat'' '''horingwyd''' ''verby die rooi wange krul.''</ref> hekwyk/hartwyd,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 93: ''Ek sal nog net byvoeg ons herberg staan nog'' '''hekwyd''', '''hartwyd''' ''oop langs die see, stoele, koffie en wyn gereed, hoe ons ook al soms mag klink of ons klae.''</ref> wawielwyd<ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 79: ''Braaivleis met bier in die sonlig saam met die slank Mrs Silberstein, haar blou rok oor die gras versprei, haar oë beskadu deur 'n'' '''wawielwye''' ''sonhoed, haar rus tot sluimering gesus deur die larie van paramour Van Eeden wat, hande agter die kop, op die naat van sy rug, sotto voce sy liefdesinspirasie in die son vertolk.''</ref> == Deens == * '''bleg''' – dødbleg<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''blind''' – stekeblind<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''blødt''' – gennemblødt<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''blå''' – himmelblå<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''dristig''' – dumdristig<ref name="VanGoorDeens1970">''Van Goor's Klein Deens Woordenboek''. 1970. 9e druk. Den Haag: G.B. van Goor Zonen's U.M.</ref> * '''død''' – stokdød, stendød<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''døv''' – stokdøv<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''fattig''' – bundfattig, ludfattig<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''falden''' – himmelfalden<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''fast''' – klippefast<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''fin''' – hårfin<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''fuld''' – propfuld<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''gal''' – ravgal, splittergal<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''glad''' – kisteglad<ref>Høeg, P. 2023 (1992). ''Frøken Smillas fornemmelse for sne''. Københaven: Gyldendal, s. 27: ''Når hun er fuld, er hun'' '''kisteglad''' ''og dansant''.</ref> * '''god''' – ejegod, tossegod, hjertensgod<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''hård''' – stenhård<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''mager''' – radmager<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''mørk''' – bælgmørk<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''ny''' – splinterny<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''nøgen''' – splitternøgen<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''rig''' – stenrig<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''skarp''' – knivskarp<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''snar''' – lynsnar<ref>Høeg, P. 2023 (1992). ''Frøken Smillas fornemmelse for sne''. Københaven: Gyldendal, s. 45: ''Han svinger øjeblikkeligt og'' '''lynsnart''', ''som over for min mor, fra forurettelse til omsorg.''.</ref> * '''sort''' – kulsort<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''stille''' – blikstille<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''sur''' – eddikesur<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''syg''' – dødssyg<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''ung''' – purung<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''våd''' – drivvåd, dyngvåd, <ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''vågen''' – lysvågen<ref name="VanGoorDeens1970" /> == Duits == * '''aktuell''' – brandaktuell, topaktuell * '''allein''' – mutterseelenallein * '''alt''' – steinalt,<ref>Bredendick, A. 2013. ''Die Jagd der Wölfin''. Elbwood-Verlag, S. 80: ''Der'' '''steinalte''' ''Ochse lag unter den Zweigen einer Fichte, als wollte die Taiga seinen Tod vor den Augen des Sommers verbergen.''</ref> uralt * '''angst''' – himmelangst * '''anständig''' – grundanständig * '''arm''' – bettelarm<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 77: ''Dann verzichtet sie lieber auf ihren ersten Lohn und geht'' '''bettelarm''' ''in die Fremde.''</ref>, blutarm<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S. 253: ''Meine Mutter stirbt daran, daß sie mit einem'' '''blutarmen''' ''Prokuristen lebt''.</ref> * '''besoffen''' – stockbesoffen, sturzbesoffen,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 171: '' ,,Der ist doch'' '''sturzbesoffen'', ''Herr Hauptmann", bemerkte jemand anders nüchtern.''</ref> stinkbesoffen * '''betrübt''' – tiefbetrübt * '''betrunken''' – stockbetrunken<ref>Vaqué, K. 2004. ''An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika''. Pretoria: Varama Publishers. S.168: ''Mary war'' '''stockbetrunken''' ''und hatte sich in meiner Bar ausgiebig bedient.''</ref> * '''billig''' – spottbillig * '''bitter''' – gallenbitter * '''blank''' – blitzblank, spiegelblank<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S. 70: ''Das Wasser war spiegelblank, im Hafenbecken schwamm ein Hund.''</ref> * '''blaß''' – leichenblass, totenblass * '''blau''' – knallblau, saphirblau<ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 266: ''In der Mitte des Raumes stand ein runder Teakholztisch'' [...] ''die mit '''saphirblauer''' ''und'' '''smaragdgrüner''' ''Seide bezogen waren.''</ref> * '''bleich''' – todbleich, totenbleich,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 106: ''Das Gesicht des braunhaarigen Mannes war'' '''totenbleich''', ''die Augen aufgerissen, eine Hand vor der Brust verkrampf, mit der anderen deutete er in die Richtung der hohen Fenster''</ref><ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 163: ''"Du bist'' '''totenbleich'''. ''Du hast dich geschnitten, da im Gesicht."''</ref> schreckensbleich,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 418: ''Am oberen Ende der Treppe stand Valentine, des Gesicht'' '''schreckensbleich''', ''in nicht mehr als ein dünnes Nachthemd gehüllt.''</ref> kreidebleich<ref>Stine, R.L. 2016 (1998). ''Gänsehaut: Der Werwolf aus den Fiebersümpfen''. Aus dem amerikanischen Englisch von Günter W. Kienitz. Garbsen: cbj Kinder- und Jugendbuchverlag, S. 5: ''Ich blickte durchs Fenster zum'' '''kreidebleichen''' ''Mond hinauf und lauschte.''</ref><ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 118: ''„Das kann doch gar nicht sein! Seit wann sind sie denn fort? So sagt es mir doch, ich bitt Euch!“, stammelt Mäu, die'' '''kreidebleich''' ''geworden ist.''</ref> * '''blöde''' – saublöde (plat), stinkblöde * '''böse''' – bitterböse * '''braun''' – britzebraun * '''brav''' – kreuzbrav * '''bunt''' – knallbunt, kunterbunt, grellbunt<ref>Fosar, G. & Bludorf, F. 1996. ''Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.''. München: Herbig, p. 83: ''Unter lautem Puffen, wie bei einem knallenden Sektkorken, entlädt sich die Energie in einem'' '''grellbunten''' ''kosmischen Feuerwerk''.</ref>, prallbunt,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 48: ''Im Dickicht kaum zu sehen, doch dafür schon auf viele Meter hin zu riechen sind riesige'', '''prallbunte''' ''Blüten, deren Duft dich schwindlig macht.''</ref> regenbogenbunt<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 164: ''Vor meinen Augen schwammen'' '''regenbogenbunte''' ''Kreise, die sich mal weiteten, mal enger wurden, und mein Herz war schwer wie ein Pflasterstein.''</ref> * '''dicht''' – hageldicht * '''dick''' – faustdick, knüppeldick * '''dreckig''' – saudreckig * '''dreist''' – tolldreist * '''dumm''' – blitzdumm, kreuzdumm, saudumm (plat), stockdumm, strohdumm * '''dunkel''' – stockdunkel<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 277: ''Draußen vor dem Fenster war es'' '''stockdunkel''', ''doch ich war hellwach.''</ref> * '''dünn''' – hauchdünn, papierdünn, haardünn,<ref>Fosar, G. & Bludorf, F. 1996. ''Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.''. München: Herbig, p. 151 : ''Aus ihr formte sich eine zweite Spirale, danach eine dritte, aus der ein'' '''haardünner''' ''weißer Lichtstrahl kam, der meinen Hinterkopf berührte''.</ref> holzsplitterdünn<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 199: ''Borchert sah einer Prostituierten hinterher, die mit'' '''holzsplitterdünnen''' ''Beinen apathisch über den Bürgersteig wankte.''</ref> * '''dürr''' – knochendürr, rappeldürr, spindeldürr * '''duster''' – zappenduster, stockduster<ref>[http://www.kapstadt-entdecken.de/reiseinformationen-suedafrika/zeitverschiebung/ Zeitverschiebung Südafrika – wieviel Uhr ist es in Südafrika?]: ''Die Dämmerungsphase in Südafrika ist kurz, etwa eine halbe Stunde nach Sonnenuntergang ist es'' '''stockduster'''.</ref> * '''egal''' – scheißegal (plat) * '''ehrlich''' – grundehrlich<ref>Fosar, G. & Bludorf, F. 1996. ''Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.''. München: Herbig, p. 153: ''Überhaupt macht der inzwischen 44jährige den Eindruck eines'' '''grundehrlichen''', ''geradlinigen Mannes, der sich trotz seiner nur geringen Schulbildung erstaunlich gewandt auszudrücken pflegt''.</ref> * '''eigen''' – ureigen * '''elend''' – hundeelend * '''entschlossen''' – wildentschlossen * '''ernst''' – bierernst, todernst * '''ewig''' – urewig * '''fahl''' – aschfahl<ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 418: ''Die Welt, nicht länger reich an Farben, sonder'' '''aschfahl,''' ''schien getäuscht worden zu sein von der trügerischen Sonne wie Gisla von Thure.''</ref> * '''falsch''' – grundfalsch * '''faul''' – stinkfaul * '''fein''' – haarfein, hauchfein * '''fest''' – bombenfest, felsenfest<ref>Vaqué, K. 2004. ''An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika''. Pretoria: Varama Publishers. S.148:''Ich wußte, Gott hatte zu mir gesprochen und war jetzt'' '''felsenfest''' ''davon überzeugt, daß Sabine wieder völlig gesund werden würde''.</ref> * '''fidel''' – kreuzfidel, mopsfidel, quietschfidel * '''finster''' – stockfinster<ref>Vaqué, K. 2004. ''An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika''. Pretoria: Varama Publishers. S.151: ''Er wurde in'' '''stockfinsterer''' ''Nacht zu ihr geschickt, um die Thronfolgerin zu zeugen.''</ref> * '''fit''' – topfit * '''fleißig''' – ameisenfleißig, bienenfleißig * '''flink''' – wieselflink * '''forsch''' – nassforsch * '''frech''' – rotzfrech * '''fremd''' – wildfremd, stockfremd<ref>Pausewang, G. 1984. ''Roman aus der Friedensbewegung''. Verlag: Meier, Ravensburg. S. 64: ''Jeder steif an seinem Platz... Als ob wir einander'' '''stockfremd''' ''wären – zufällig an diesem Tisch zusammengeraten.''</ref> * '''freundlich''' – katzenfreundlich, scheißfreundlich (plat en ironies bedoel vir aangeplakte vriendelikheid) * '''frisch''' – taufrisch * '''fromm''' – lammfromm * '''gefährlich''' – brandgefährlich<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 157: ''Am Ende war ich mitten in eine'' '''brandgefährliche'' ''Räuberpistole geraten, deren Akteure hinter alten Büchern von unschätzbarem Wert her waren.''</ref> * '''geil''' – affengeil, oberaffengeil, saugeil (plat), schweinegeil (plat) * '''gelb''' – quittegelb, weizengelb<ref>Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 201: ''"Vielleicht sind es seine'' '''weizengelben''' ''Haare oder die zarten Finger, die sich nie in die Erde eines Ackers gegraben haben. Wer weiss das schon! Ich rate dir jedenfalls, sie dir aus dem Kopf zu schlagen!"''</ref> * '''gelehrt''' – grundgelehrt * '''geliebt''' – heißgeliebt * '''gemein''' – hundsgemein * '''gemütlich''' – urgemütlich * '''genau''' – haargenau<ref>Fitzek, S. 2006. ''Die Therapie''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 269: '''Haargenau''' ''dieselbe E-Mail, die ihm die Chefredaktion geschickt hatte.''</ref> * '''gerade''' – bolzengerade, kerzengerade<ref>Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 222: ''Amanda setzte sich'' '''kerzengerade''' ''auf''.</ref><ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 311: ''Sie sah keine Zombies oder Menschen, und die wenigen Bäume, die'' '''kerzengerade''' ''in der Sonne standen, sahen trostlos und einsam aus.''</ref><ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 184 '''Kerzengerade''' ''saß er in seinem Sessel, ohne im Geringsten angestrengt zu wirken.''</ref> * '''gescheit''' – blitzgescheit, grundgescheit * '''gesund''' – kerngesund<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 104: ''Und was mich anbetrifft, weißt du genau, dass ich schon mein halbes Leben hier bei den Aussätzigen wohne en ich bin immer noch'' '''kerngesund!'''</ref> * '''gewandt''' – katzengewandt * '''glatt''' – aalglatt (glibberig), spiegelglatt (gelyke oppervlak) * '''glücklich''' – kreuzunglücklich * '''grau''' – aschgrau, unwettergrau,<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 64: '' 'Simon Sachs, unser Waisenkind', sagte der Pfleger und blieb nach wenigen Schritten vor einer'' '''unwettergrauen''' ''Tür mit der Aufschrift 'Physiotherapie' stehen.''</ref> mausgrau<ref>Fitzek, Sebastian. 2017. ''AchtNacht''. München: Knaur Verlag, S. 334: ''Kleine'' '''mausgraue''' ''Klebestreifen, mit denen Musiker lose Kabel sicherten und Aufbauanweisungen gaben, damit die Roadies wussten, an welcher Stelle sie die Verstärker zu plazieren hatten.''</ref> * '''groß''' – riesengroß * '''grün''' – giftgrün, katzengrün(e Augen)<ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 140: ''Ihre'' '''katzengrünen''' ''Augen'' [...] ''verrieten, dass sie vor Zorn bebte'' [...]</ref> * '''gut''' – herzensgut, saugut (plat) * '''gütig''' – grundgütig * '''hart''' – beinhart, eisenhart, knallhart, knochenhart, knüppelhart, stahlhart,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 359: ''...dass der'' '''stahlharte'' ''Griff der Miliz am Ende vielleicht doch stärker war als die tödliche Umarmung jener Fangarme...''</ref> steinhart,<ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 139: ''"Wahrscheinlich ist auch dein Bett steinhart''' ''!", rief Fulrad.''</ref> betonhart<ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 232 ''Er sei denn, er buddelt sich einen Tunnel, dachte Emma, aber die Bodenplatte war'' '''betonhart''' ''und die Erde darunter ganz sicher gefroren.''</ref> * '''häßlich''' – grundhäßlich, potthässlich * '''heimlich''' – klammheimlich<ref>Hammesfahr, P. 2009. ''Ein fast perfekter Plan: psychothriller''. Reinbek bei Hamburg:Rowohlt Taschenbuch Verlag, p. 16: ''Still für sich dachte sie oft darüber nach,'' '''klammheimlich''' ''zu verschwinden.''</ref> * '''heiser''' – stockheiser * '''heiß''' – brühheiß, bullenheiß, höllenheiß, knallheiß * '''hell''' – taghell, glockenhell<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S.125:''"Zwar ist Coppet Provinz, aber doch nicht derartig unzivilisiert", erwiderte Madame de Staël mit einem'' '''glockenhell''' ''Lachen''.</ref> * '''hoch''' – haushoch, himmelhoch, turmhoch * '''hübsch''' – wunderhübsch * '''hungrig''' – heißhungrig<ref>Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 93: ''Sie war geradezu'' '''heißhungrig'''.</ref> * '''jung''' – blutjung<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 371: '''Blutjunge''' ''Milizazubis mit Segelohren verjagten halbherzig einige Plünderer von den zerplatzten Vitrinen schicker Boutiquen...''</ref> * '''kahl''' – ratzekahl * '''kalt''' – eiskalt, hundekalt, lausekalt, frostkalt<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 130: ''... ich bemerkte weder den'' '''frostkalten''' ''Wind, noch den einsetzenden Regen.''</ref> * '''klar''' – glasklar, sonnenklar, wasserklar, kristallklar * '''klein''' – klitzeklein * '''komisch''' – urkomisch * '''krank''' – sterbenskrank, todkrank, todsterbenskrank * '''kühn''' – tollkühn * '''lang''' – baumlang * '''langweilig''' – kotzlangweilig (plat), scheißlangweilig (plat), sterbenslangweilig, todlangweilig, todsterbenslangweilig * '''lebendig''' – quicklebendig,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 104: ''Die Träume unterschieden sich im Wesentlichen nur durch die Umstände, unter denen ich entdeckte, dass mein Hund eigentlich gar nicht tot, sondern im Gegenteil'' '''quicklebendig''' ''und bei bester Laune war.''</ref> springlebendig * '''leicht''' – babyleicht, federleicht, kinderleicht * '''matt''' – sterbensmatt, hundematt * '''miserabel''' – hundsmiserabel * '''modern''' – topmodern * '''müde''' – hundemüde,<ref>Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 78: ''Papa war'' '''hundemüde''', ''völlig entmutigt und wusste nicht, was er tun sollte.''</ref><ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 125: ''Ich für mein Teil bin'' '''hundemüde.'''</ref> todmüde * '''munter''' – putzmunter * '''mutig''' – todesmutig<ref>Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 74: ''So schnell es ging, wurde dieser Satz in drei verschiedene Sprachen übersetzt, und Papa stand'' '''todesmutig''' ''zwischen den Pfeilspitzen.''</ref> * '''nackt''' – pudelnackt, splitternackt * '''nah''' – hautnah * '''närrisch''' – pudelnärrisch * '''nass''' – patschnass, pitschnass,<ref>Bredendick, A. 2013. ''Die Jagd der Wölfin''. Elbwood-Verlag, S. 30: '''Pitschnass''' ''standen sie da.''</ref> pudelnass, tropfnass, klatschnass<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.177:''Er war'' '''klatschnaẞ''', ''seine Stiefel waren lehmverschmiert, doch er kam mit groẞen Neuigkeiten.''</ref><ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 180: ''"Du bist ja'' '''klatschnass!"'''</ref>, klitschnaß<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 119: ''Erst jetzt bemerkt Mäu, wie durchgefroren sie ist und befreit sich nach und nach von den'' '''klitschnassen''' ''Kleidungsstücken''.</ref> * '''neu''' – brandneu, funkelnagelneu, nagelneu<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 64: ''Die'' '''nagelneuen''' ''Reifen surrten sanft über den glänzenden Fußboden, als Picasso den Rollstuhl wieder anschob.''</ref> * '''normal''' – stinknormal * '''nüchtern''' – stocknüchtern * '''offen''' – sperrangelweit offen<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 371: ''Alle Eichentüren an den Eingängen standen'' '''sperrangelweit offen''' ''und würgten schäumende Ströme dreckversmierter, stolpernder und blinzelnder Passagiere hervor.''</ref> * '''reich''' – schwerreich, steinreich, stinkreich * '''rein''' – astrein,<ref>Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 18:»'''Astreine''' ''Panik«, sagte Lars trocken. »Die wollen alle zur Autobahn.«''</ref><ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 78: ''„Abdecker, ich kann es kaum glauben, dass Ihr der Vater einer so'' '''astreinen''' ''Tochter sein könnt!“''</ref> hasenrein, lupenrein * '''richtig''' – goldrichtig<ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 108: ''Das war'' '''goldrichtig'''.</ref> * '''rocken''' – brottrocken * '''rot''' – feuerrot,<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.215:''Sie war ein paar Jahre jünger als Linda, hatte'' '''feuerrotes''' ''Haar mit blauen Schleifen, und von einem Nasenloch zum Ohr führte eine Kette.''</ref> knallrot, krebsrot, puterrot,<ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 194 ''Er wurde'' '''puterrot'''.</ref> rosenrot, rubinrot, <ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 140: ''Sie trug ein'' '''rubinrotes''' ''Seidenkopftuch''.</ref> tomatenrot <ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 163: ''Newberry trat zu ihr mit'' '''tomatenrotem''' ''Gesicht''.</ref> * '''rund''' – kreisrund, kugelrund * '''satt''' – knüppelsatt, pappsatt * '''sauber''' – blitzsauber<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 290: ''Albert fällt auf, wie'' '''blitzsauber''' ''alles ist.''</ref><ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 307: ''Zwei Maler in'' '''blitzsauberen''' ''orangefarbenen Overalls waren gerade damit beschäftigt, die Decken nachzustreichen.''</ref> * '''sauer''' – stinksauer,<ref>Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 221: ''"Ich war'' '''stinksauer''' ''auf Sie."''</ref> stocksauer<ref>Franz, Andreas. 2006. ''Unsichtbare Spuren''. München: Knaur. S. 363: ''Ich bin'' '''stocksauer'''!</ref> * '''schade''' – jammerschade * '''scharf''' – haarscharf,<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.151: ''Irgendwo im Tivoli spielte ein Orchester, der Trompeter blies ständig'' '''haarscharf''' ''an den richtigen Tönen vorbei.''</ref> messerscharf, <ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 202: ''Doch trotz seines trunkenen Zustands arbeitete sein Verstand'' '''messerscharf'''.</ref> rasiermesserscharf<ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 417: ''Drei stahlgepanzerte,'' '''rasiermesserscharfe''' ''Flossen pflügten durchs Wasser,''</ref> * '''schick''' – todschick * '''schief''' – windschief<ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 115: ''Als Gisla sich noch weiter vorbeugte, sah sie nicht nur Kirchen oder mächtige Römermauern, sonder auch kleine,'' '''windschiefe''' ''Gebäude.''</ref><ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 266: ''...das ich es einfach spannender fand, den Staub der Prärie mit den Hufen meines Pferds aufzuwirbeln und'' '''windschiefe''' ''Forts vor Rothäuten zu verteidigen...''</ref><ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 144: ''Die Gastenpforte hatte schon bessere Tage gesehen und hing'' '''windschief''' ''an einem verrosteten Eisengestänge.''</ref> * '''schlank''' – gertenschlank * '''schlau''' – bauernschlau * '''schlecht''' – grottenschlecht * '''schnell''' – blitzschnell, windschnell<ref>Bredendick, A. 2013. ''Die Jagd der Wölfin''. Elbwood-Verlag, S. 61: ''Ein anderes Mal wich der'' '''windschnelle''' ''Nodin zu spät seiner Beute aus und wurde vom Geweih einer Elchkuh gegen einen Fichtenstamm geschleudert.''</ref> * '''schön''' – bildschön, engelschön, wunderschön * '''schwarz''' – kohlrabenschwarz, kohlschwarz, nachtschwarz, pechrabenschwarz,<ref>[[Stefanie Gercke|Gerke, Stefanie]]. 2001. ''Ins dunkle Herz Afrikas''. München: Droemer Knaur. S. 162: ''Es war'' '''pechrabenschwarz''' ''draußen, die Wohnzimmerlampen spiegelten sich in den hohen, dunklen Fenstern, und der Fernseher lief, wie immer.''</ref> pechschwarz<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 112: '''Pechschwarze''', ''volle Haare umrahmen ein herzförmiges Gesicht mit schräg geschnittenen hellgrünen Augen.''</ref>, rabenschwarz, tiefschwarz * '''schwer''' – bleischwer, sauschwer (plat), zentnerschwer * '''sehnt''' – heißersehnt * '''sicher''' – bombensicher, todsicher * '''schnell''' – pfeilschnell * '''stark''' – bärenstark,<ref>Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 250: ''Er hatte einen großen,'' '''bärenstarken''' ''Mann erwartet, stattdessen führte man ihm einen mickrigen Kerl mit vernarbtem Gesicht und gelben Haaren vor, stark gezeichnet von der langen Zeit im Verlies''.</ref> baumstark, bullenstark, stierstark * '''steif''' – stocksteif<ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 122: ''Gisla blieb'' '''stocksteif''' ''stehen.''</ref><ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 291: ''...bekam mein Hund einen heftigen Anfall von Panik. Eigentlich war er immer ein ausgeglichener, friedlicher Typ gewesen, doch an diesem Tag blieb er'' '''stocksteif''' ''auf der Schwelle des Zimmers stehen...''</ref>, statuensteif<ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 164: ''Heute trug sie statt dem üblichen Designerkleidchen einen mausgrauen Jogginganzug und saß'' '''statuensteif''' ''auf der Kante der Couch.''</ref> * '''still''' – mäuschenstill, mucksmäuschenstill * '''süß''' – honigsüß, zuckersüß<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 258:''"Es geht nicht um mich", erklärte Esmeralda'' '''zuchersüß''' ''und wies auf Niccolo. "Das hier ist ein junger Mann, der den Bischof sprechen möchte."''</ref> * '''taub''' – stocktaub * '''teuer''' – schweineteuer; sauteuer (plat) * '''tief''' – abgrundtief<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 290: ''Dann taumelte er in den Wald hinein un wollte sein kaputtes Leben zurückhaben, das er vor zwei Tagen noch so'' '''abgrundtief''' ''gehasst hatte.''</ref><ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 114: ''Demnach müsse der Täter sein Opfer'' '''abgrundtief''' ''gehasst haben, dass er ihm eine solche Qual zugefügt hätte.''</ref> * '''tot''' – mausetot * '''traurig''' – tieftraurig, todtraurig<ref>Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 254: ''Es war für mich ein'' '''todtrauriger''' ''Moment, wie wir da mit unserem Boot abfuhren und schlieẞlich nur noch die Trauerlieder der Fayu weithin über den Fluss schallen hörten.''</ref> * '''trocken''' – staubtrocken,<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 384: ''Sterns Finger berührten die'' '''staubtrockene''' ''Haut der Frau, als er ihr den Schlüssel aus der Hand nahm.''</ref><ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 216: ''Meine Kehle war'' '''staubtrocken''', ''das Schlucken schmerzte.''</ref> knochentrocken<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 302: ''Selbst wenn ihr'' '''knochentrockener''' ''Verstand wider Erwarten in der Lage wäre, meine Erklärung der Vorfälle aufzunehmen und zu glauben - was brachte das?''</ref> * '''übel''' – speiübel,<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 233-234: ''Stern wurde'' '''speiübel''', ''als er erkannte, wie sinnbildlich die unechte Kulisse dieses Hauses für die gesamte Situation war, in der er seit wenigen Tagen steckte''.</ref> kotzübel (plat, letterlik kotsmislik) * '''umkämpft''' – heißumkämpft * '''umstritten''' – heißumstritten * '''unglücklich''' – todunglücklich * '''vergnügt''' – quietschvergnügt * '''verschieden''' – grundverschieden * '''voll''' – knallvoll, proppenvoll, randvoll,<ref>Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 77:''Nur vor einem Supermarkt gab es Lärm: Scharen von Leuten packten die Kofferräume ihrer Wagen'' '''randvoll''' ''mit Lebensmitteln.''</ref> sternhagelvoll (dronk) * '''vornehm''' – scheißvornehm (plat), stinkvornehm * '''wach''' – hellwach<ref>Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 76:''Janna-Berta war'' '''hellwach''' ''geworden.''</ref> * '''warm''' – brühwarm * '''weich''' – butterweich, samtweich, wachsweich, watteweich,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 324: ''Riesige weiße Flocken fielen langsam herab, schon hatten sich dicke'', '''watteweiche''' ''Schneehaufen gebildet,...''</ref> windelweich, gummiweich<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 381: ''Du versuchst zu laufen, doch setzt du völlig vergeblich ein'' '''gummiweiches''' ''Bein vor das andere, ohne von der Stelle zu kommen.''</ref> * '''weiß''' – blütenweiß, kalkweiß,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 106: ''Die übrigen Gäste hatten sich alle um den'' '''kalkweißen''' ''Dichter versammelt, der schnell und hastig atmete, während Mary sein schweißfeuchtes Gesicht vorsichtig mit einer Serviette abtufte.''</ref><ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 342: ''Gisla war'' '''kalkweiß''' ''im Gesicht vor Angst um Runa.''</ref> schneeweiß, schlohweiß,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 224: ''Gleichzeitig wurde der Verschlag an der anderen Seite aufgerissen, und ein zweiter Mann, mit'' '''schlohweißen''' ''Haaren und deutlich älter als der Junge am Fenster, erschien in der Öffnung.''</ref> milchweiß,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 58: ''Die langen roten Haare, die nun gelöst über ihren Körper hingen, bildeten einen reizvollen Gegensatz zu ihrer'' '''milchweißen''' ''Haut.''</ref> wolkenweiß - <ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 139: ''Anders als das kugelförmige Schlachtschiff, das Sheffield gebaut hatte, trug die'' Lady Corsair ''einen langen,'' '''wolkenweißen''' ''Ballon über dem hölzernen Schiff'', [...]</ref> * '''weit''' – himmelweit, meilenweit, sperrangelweit<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 104: ''Sie stand'' '''sperrangelweit''' ''offen''.</ref> * '''wenig''' – blutwenig * '''wild''' – fuchsteufelswild * '''wohl''' – pudelwohl * '''wütend''' – stinkwütend<ref>Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 210: ''Sie war noch immer'' '''stinkwütend''', ''das Papa es gewagt hatte, sie anzuschreien.''</ref> * '''zahm''' – handzahm * '''zart''' – babyzart, hauchzart, pfirsichzart == Engels == * '''ahead''' - dead ahead<ref>Fabbri, R. 2014. ''Masters of Rome: Vespasian V''. London: Corvus. p. 90: ''Vibius kicked his mount forward, looking'' '''dead ahead''' ''with blank eyes; the Gallic and legionary cavalry streamed through the gap behind him unaware of what their legate was expecting of them.''</ref> * '''black''' - pitch black * '''broke''' - stone broke, stony-broke * '''cheap''' - dirt cheap * '''clear'''- crystal-clear<ref name="Esterhuizen" /> * '''cold''' - ice cold, stone-cold<ref name="Esterhuizen" /><ref>Browne, Adam. 2020. ''Dogs of Mars: Dog from the Machine''. Dayfly Publications, p. 11: ''Lost a lot of good dogs to these abominations. The black ones were the worst.'' '''Stone-cold''' ''killers, every last one of 'em.''</ref> * '''crazy''' - batshit crazy (plat) * '''dead''' - stone dead<ref>Browne, Adam. 2017. ''Imperium Lupi''. Dayfly Publications, p. 558: ''The cocktail of poisons in Rafe's body would kill any of us'' '''stone dead''' ''...even you my Alpha.''</ref>, dog-dead<ref>Cape Fear (1991) ''"Best-case scenario: you kill Cady'' '''dog-dead.'''"</ref> * '''deaf'''- stone-deaf<ref name="Esterhuizen" /> * '''drunk''' - dead drunk, blind drunk * '''dry''' - bone dry, cotton-dry (mouth) * '''earnest''' - blood-earnest * '''full''' - chock full * '''hard''' - rock hard * '''hot''' - sizzling hot, melting hot * '''mad''' - stock raving mad, stark raving mad * '''naked''' - stark naked * '''new''' - brand new * '''poor''' - dirt poor * '''quiet''' - church quiet<ref>Navarro, Y. 2005. ''Elektra''. New York: Pocket Books, p. 143: ''Everything was lush and green and, except for their own breathing and the bugs, nearly'' '''church quiet'''.</ref> * '''red''' - blood red * '''serious''' - dead-serious<ref>Browne, Adam. 2017. ''Imperium Lupi''. Dayfly Publications, p. 680: ''Uther laughed the offer off, as if it were a joke, but Lorna looked'' '''dead-serious'''.</ref> * '''sharp''' – razor sharp * '''silent''' - dead silent * '''still''' - stock still<ref name="Esterhuizen" /> * '''straight''' - ramrod straight * '''thin''' - razor thin<ref>Paulsen, R. & Fleeman, M. 2019. ''Voice Lessons: How a Couple of Ninja Turtles, Pinky and an Animaniac Saved My Life''. Jersey City: Viva Editions. pp. 57: ''I came to realize that the margin of error in Hollywood was'' '''razor thin'''.</ref>, stick-thin, rake-thin * '''tired''' - dog-tired<ref name="Esterhuizen" /><ref>''Collins Unabridged French-English Dictionary'', 1981 (1978) p. 191, ''être sur les dents'' (épuise) to be worn out, '''dog-tired'''</ref> * '''upright''' - bolt upright * '''white''' - snow-white<ref name="Esterhuizen" /> == Nederlands == === Middelnederlands === Die onderstaande voorbeelde is geteleskopeerde vergelykings, bv. steendoot = so doot als een steen:<ref>De Klerk, G.J. 1982. ''Middelnederlands: 'n eerste kennismaking''. Pretoria: J.L. van Schaik, p. 166</ref> * '''claer''' - silverclaer * '''doot''' - steendoot * '''graeu''' - ascgraeu * '''hart''' - iserhart * '''naeckt''' - moedernaect * '''root''' - bloetroot * '''sat''' - coesat * '''vast''' - erdvast, lantvast * '''wit''' - snewit === Moderne Nederlands === In Nederlands kan ''versterkte adjectieven'' ook vir verskillende beklemtonings in spesifieke kontekste gebruik word. So kan ''gortdroog'' gebruik word vir 'n vervelige (saai) boek en ''kurkdroog'' vir klimaat, of ''beeldschoon'' gesê geword van vroue en ''brandschoon'' van linnegoed of kleedkamers.<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 165:''Alle wc's waren'' '''brandschoon''', ''en hij liep terug de gang in en stak op zijn beurt zijn hand op naar de beheerder.''</ref> In 'n 2007-opname is 'n sekere aantal Nederlandse en Belgiese studente tussen 18 en 25 jaar oud gevra om die onderstaande byvoeglike naamwoorde (in '''vetdruk''') in die spesifieke konteks van die voorbeeldsin te versterk. Die respondente is toegelaat om meer as een moontlikheid neer te pen:<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/_ver016200701_01/_ver016200701_01_0022.php ''Het gebruik van samengestelde adjectieven met een versterkend betekenisaspect in het Nederlands'' Philippe Hiligsmann & Christine Meurs]</ref> * '''alleen''': moederziel alleen, zielsalleen, doodalleen. * '''arm''': straatarm, doodarm, hondsarm, broodarm, superarm, keiarm. * '''bang''': doodsbang, superbang, doodbang, hondsbang. * '''bekend''': superbekend, alombekend, overbekend, wereldbekend, oerbekend, gigabekend, megabekend, welbekend. * '''bezopen''': straalbezopen,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 266:'' 'Een zooitje. Vuil, verwaarloosd, bierkratten manshoog opgestapeld op het balkon. Moeder'' '''straalbezopen'''…</ref> strontbezopen, ladderzat, stomdronken, ladderbezopen. * '''bleek''': lijkbleek<ref>D'Haese, M. 1979 (1967). "De terechtwijzing''. In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 32: ''Toen werd hij'' '''lijkbleek''' ''omdat hij besefte dit tamelijk dubbelzinnig gezegde te hebben uitgesproken.''</ref>, doodsbleek, lijkwit, witbleek. * '''blij''': dolblij, superblij, reuzeblij, keiblij, zielsblij, doodblij, razendblij, doodsblij, hondsblij. * '''breed''': kamerbreed, superbreed, megabreed, hemelsbreed, keibreed, duimbreed, stratenbreed, ultrabreed, oeverbreed, schouderbreed, gevelbreed, duimenbreed. * '''dom''': oliedom, oerdom, keidom, megadom, steendom, ezelsdom, oerstom, oliekoekerdom, aartsdom. * '''donker''': pikdonker, stikdonker, pikkedonker, aardedonker<ref>Mulisch, H. 1979 (1967). "Wat gebeurde er met sergeant Massuro?". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 64: ''Het was intussen'' '''aardedonker''' ''geworden, de lamp straalde als een planeet en ontwierp tegen de woudrand een supergriezeligheid van'' [...]"</ref>, aardsdonker, stekedonker, steendonker, aarddonker, aartsdonker, stikkedonker, oerdonker. * '''dood''': morsdood, steendood. * '''dronken''': stomdronken, ladderzat, steendronken, lamdronken, blauwdronken, straalbezopen. * '''dun''': flinterdun, splinterdun, ultradun, extradun, superdun, filterdun, ragfijn, papierdun, vliesdun, draaddun<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 195:''Hoewel hij niet verwachtte iets te zullen aantreffen, opende hij alle kastdeurtjes en vond een halfvergane muis naast een roestig blik doperwten van een merk dat al jaren niet meer in de handel was. Hij droeg het lijkje aan de'' '''draaddunne''' ''staart naar buiten.''</ref> * '''duur''': peperduur, superduur, keiduur, pokkeduur, stikduur, strontduur, tyfusduur, steenduur. * '''eenvoudig''': doodeenvoudig, poepeenvoudig, supereenvoudig, poepsimpel, simpeleenvoudig, doodsimpel, supersimpel. * '''ellendig''': doodellendig, superellendig, doodsellendig, kei-ellendig, oerellendig, strontellendig, straatellendig, bere-ellendig, allerellendigst, zielsellendig, doodongelukkig, hondsellendig. * '''gek''': stapelgek, knettergek, knotsgek, goedgek, supergek. * '''gelukkig''': dolgelukkig, doodgelukkig, zielsgelukkig, overgelukkig, supergelukkig, reuzegelukkig, dolblij, ingelukkig. * '''gevaarlijk''': levensgevaarlijk, supergevaarlijk, aartsgevaarlijk, doodsgevaarlijk, keigevaarlijk, reuzegevaarlijk, doodgevaarlijk, megagevaarlijk. * '''goed''': beregoed, supergoed, steengoed, keigoed, megagoed, ingoed, reuzegoed, retegoed. * '''goedkoop''': spotgoedkoop, supergoedkoop, megagoedkoop, ultragoedkoop. * '''groot''': reuzegroot, supergroot, megagroot, levensgroot, beregroot, keigroot. * '''gruwelijk''': doodgruwelijk, aartsgruwelijk, supergruwelijk, keigruwelijk, oergruwelijk, godsgruwelijk. * '''heet''': bloedheet,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 233:''Hij had opdracht gegeven de verwarming in het kamertje open te draaien, en het was er inmiddels'' '''bloedheet.'''</ref> superheet, snikheet, kokendheet, loeiheet, vuurheet, gloedheet, keiheet, pokkenheet, stikheet. * '''hoog''': torenhoog, huizenhoog, superhoog, megahoog, metershoog, mijlenhoog, reuzehoog, hemelhoog, kilometershoog, wolkenhoog, knetterhoog. * '''jaloers''': stikjaloers, superjaloers, doodjaloers, hondejaloers, strontjaloers, zielsjaloers, megajaloers, aartsjaloers, rotjaloers<ref>Vandeloo, J. 1979 (1967). "De Croton". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 96: ''Ze zijn allemaal'' '''rotjaloers''' ''op de croton, denkt hij.''</ref> * '''jong''': piepjong, superjong, berejong, kei-jong, megajong, bloedjong. * '''kalm''': doodkalm, doodskalm, ijskalm. * '''lekker''': superlekker, kiplekker, keilekker, berelekker, reuzelekker, megalekker, steenlekker, doodlekker, hemelslekker, ovenlekker, overheerlijk. * '''lief''': poeslief, superlief, doodlief, keilief, hondslief, megalief. * '''lui''': superlui, aartslui, aardslui, hondslui, keilui, oerlui, doodlui, vetlui, megalui, berelui. * '''mager''': graatmager, doodmager, broodmager, keimager, supermager, latmager. * '''moe''': doodmoe,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 63:''De hele eindeloze dag was gevuld met uitsluitend negatieve feiten, en hoewel hij'' '''doodmoe''' ''was en licht in zijn hoofd omdat hij niet had geluncht, besloot Vegter zichzelf te trakteren op een blik op het huisje.''</ref> hondsmoe, supermoe. * '''naakt''': poedelnaakt, spiernaakt, piemelnaakt. * '''nat''': kletsnat, doornat, kleddernat, zeiknat, drijfnat, strontnat, druipnat, zuipnat, kliedernat. * '''nieuw''': gloednieuw,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 125:'' 'Ik denk niet dat er aanleiding is om bang te zijn,' zei Talsma. Ze liepen met hem mee de gang in en hij zag de'' '''gloednieuwe''' ''veiligheidsketting die aan de deur was bevestigd. 'Maar een goed slot is natuurlijk nooit verkeerd'.''</ref> splinternieuw, spiksplinternieuw, nagelnieuw, gladnieuw, ultranieuw. * '''rijk''': schatrijk, steenrijk, superrijk, poeprijk, smoorrijk, keirijk, stinkrijk, strontrijk. * '''saai''': oersaai, doodsaai, keisaai, megasaai, beresaai, supersaai, bloedsaai, pokkesaai, apesaai, doodvervelend. * '''serieus''': bloedserieus, doodserieus, doodernstig, stikserieus. * '''trots''': ape(n)trots, beretrots, supertrots, megatrots, reuzetrots. * '''verbaasd''': stomverbaasd<ref>Vandeloo, J. 1979 (1967). "De Croton". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 95: ''Ziezo, dan weten de bezoekers er alles van en ze hoeven alleen maar'' '''stomverbaasd''' ''het hoofd te schudden om meneer H. volmaakt gelukkig te maken.''</ref>, superverbaasd, keiverbaasd. * '''vers''': dagvers, supervers, kakelvers, kersvers, levensvers, kraakvers, marktvers, slachtvers, visvers, vriesvers, poepvers, botervers, krakelvers, diepvriesvers. * '''vervelend''': oervervelend, stomvervelend, doodvervelend, strontvervelend, supervervelend, rotvervelend, stiervervelend, stikvervelend, stinkvervelend. * '''vlug''': vliegensvlug, supervlug, razendvlug, razendsnel, keivlug, kattenrap, vingervlug. * '''vreemd''': supervreemd, keivreemd, knalvreemd, wereldvreemd. * '''ziek''': doodziek, hondsziek, keiziek, megaziek, paardeziek, strontziek. * '''zoet''': mierzoet, suikerzoet, superzoet, megazoet, honingzoet, overzoet, koekezoet, peperzoet, zeemzoet. * '''zot''': stapelzot, apezot, stapelgek, superzot, stekezot, keizot, stikzot, toppezot, tokkezot, megazot, dolzot, oerzot, ladderzot, knetterzot, knettergek. Hierdie opname strook ook met die bevinding van die Nederlandse taalkundige en skrywer René Appel, in die radiotaalprogram, ''De Taalstaat''. Intensiverende voorvoegsels soos "super-" (bv. ''super''spannend, ''super''leuk...) is "enorm populaire" in Nederlands. Ander voorvoegsels wat ook aan die beurt kom is ''bere''leuk, ''rete''goed, ''kei''hard, ''kei''leuk, ''knetter''leuk, ''knetter''goed en selfs ''foei''lekker.<ref>[http://radiobox2.omroep.nl/broadcaststream/file/467578.mp3 ''De taalstaat''-potgooi, Radio 1, 7 Mei 2016, 40:28 – 41:40]{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (60,3 Megagreep)</ref> Ander voorbeelde: * '''blank''': roomblank * '''bleek''': kurkbleek<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 55: ''En zij vestigde daarbij, onbewust en volstrekt zonder bedoeling, haar ogen, waarin de liefde leefde, op de'' '''kurkbleke''' ''apotheker tegenover haar, die al in geen twintig jaren de grenzen overschreden had.''</ref> * '''druk''': knetterdruk<ref>[https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5245525/hoe-druk-op-de-weg-frankrijk-duitsland-italie-zwarte-zaterdag-anwb rtlnieuws. 2021. "'Ergste zwarte zaterdag ooit' verwacht, gisteren al 1000 kilometer file" 31 juli.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Het is dit weekend'' '''knetterdruk''' ''op de Europese wegen''.</ref> * '''dun''' - palingdun<ref>De Vries, D. ''China'' ''Als je je raampje vijf centimeter opendraait en een seconde de anderekant opkijkt, kruipt er tot je niet geringe verbazing een'' '''palingdun''' ''Chineesje naarbinnen.''</ref> * '''dwaas''': doldwaas<ref>[http://www.vandale.be/column-van-milfje-meulskens-de-gevreesde-dt-fout De gevreesde dt-fout.]: In die ''doldwaze'' paniek passen ze de regels verkeerd toe.</ref> * '''eerlijk''': doodeerlijk, goudeerlijk, brandeerlijk<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p. 15: ''Marie, ze was zo'' '''brandeerlijk''' ''geweest toen ze zei: 'Ik speel geen komedie, Age Folgersma! Denk niet dat ik straks verliefd om je nek zal hangen want ik ben niet verliefd.''</ref> * '''eigenwijs''': stronteigenwijs * '''eng''': doodeng * '''enthousiast''': dolenthousiast<ref>Kuegler, S. 2007 (2006). ''Terug naar de jungle''. Vertaler: Katja Hunfeld. Amsterdam:Sirene, p. 55: ''Dankzij het fantastische uitzicht over het woud waren we'' '''dolenthousiast''' ''over onze nieuwe huisvesting.''</ref> * '''fijn''': naaldfijn<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 41: ''Het'' '''naaldfijn''' ''kerktorentje stak, als met sille vinger, flauw op uit de neveligheid, om hem de plek te wijzen''.</ref> * '''gaaf''': puntgaaf<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.69: ''Ruud knikte: 'Wina in de Drentse bossen en ik hier in het hoge noorden en toch is ons huwelijk'' '''puntgaaf'''</ref><ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p. 214: ''Hun huwelijk was'' '''puntgaaf''', ''al woog het gemis van kinderen voor Geertje nog altijd erg zwaar.''</ref> * '''geel''': goudgeel<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 57:''In zijn kamer stond Vegter voor het raam en keek naar het eetcafé aan de overkant, waar'' '''goudgeel''' ''licht door de beslagen ruiten scheen.''</ref> * '''gezond''': kerngezond<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 30: ''Want de ouders hadden aan deze kindervrijage tussen de'' '''kerngezonde''' ''knaap en het zwakke dochtertje uit de Overijsselse pastorie nooit betekenis willen hechten en de moeder wist niet te benaderen wat er omging in de gesloten jongen, met de lengte en het lichaam van een man en de blaauwe oopopslag van een kind.''</ref> * '''glad''': spekglad<ref>Kuegler, S. 2007 (2006). ''Terug naar de jungle''. Vertaler: Katja Hunfeld. Amsterdam:Sirene, p. 44: ''Vooral niet bij regen, wanneer de versleten planken ook nog eens'' '''spekglad''' ''waren.''</ref> * '''grauw''': asgrauw<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.198: '''Asgrauw''' ''van kwaadheid had hij schor gefluisterd: 'Ga uit mijn ogen, jongen, of ik doe je wat...' ''</ref> * '''groen''': gifgroen, bronsgroen, knalgroen, biljartgroen<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 59: ''Zij zag inderdaad een bos'', '''biljartgroene''' ''struiken''.</ref> * '''grijs''': muisgrijs<ref>Mulisch, H. 1979 (1967). "Wat gebeurde er met sergeant Massuro?". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p.71: ''Ik zag dat heel dat Europese land er anders uitzag dan nu, sprookjesachtiger, warmer, olijfgroen, met bizarre'' '''muisgrijze''' ''rotsen die tussen de huizen uit de grond groeiden...[...]''</ref> * '''hard''': bikkelhard, glashard, keihard, knalhard, knoerhard, oerendhard * '''helder''': kraakhelder, glashelder * '''klaar''': zonneklaar * '''klein''': popklein,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 107: ''Zij zag een blootgewoeld voetje eronderuit glippen...'' '''pop-klein''', ''kleiner dan zij nog ooit een menselijke voet had gezien, de teentjes als een rijtje pepermuntjes onder tegen de rozige voetbal gedrukt, en het glimmend hieltje, dat scherp als een wigje toeliep.''</ref> appelklein,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 118: ''En zij wist niet wat daaraan toe te voegen, zó'' '''appelklein''' ''kwam haar, het middelpunt der zware wol-verschuivingen, onder een totemutsje met kolossale pluim, het rimpelgezichtje en dit menselijk wezen voor.''</ref> piepklein * '''koud''': stervenskoud * '''lang''': levenslang,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 77: ''En ik vrees, dat ik'' '''levenslang''' ''als de roepende in de woestijn zal blijven naar de goede Mens, deze, of een andere, aan wie ik mijn schuld, en die mijner reisgenoten, zal mogen voldoen''.</ref> ellenlang * '''lelijk''': spuuglelijk * '''leuk''': doodleuk<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.395: ''De jongens, Renko en Heiko, hadden hun auto's diep onder de grond verstopt en reden nu weer'' '''doodleuk''' ''met de koets over de wegen!''</ref> * '''licht''': vlinderlicht<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 53: ''Zij droeg een jurkje uit een sjaal geknipt, zó'' '''vlinderlicht''' ''en ingepind, zó heupeloos en strak, dat er geen hemdje onder scheen, ternauwernood een lijfje.''</ref><ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.424: ''Onno drukte vol tederheid een'' '''vlinderlichte''' ''kus op haar haar.''</ref> * '''misselijk''': hondsmisselijk<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 187:''Ze werd'' '''hondsmisselijk''' ''van de chemokuren, en de medicijnen die ze had gekregen om dat te bestrijden, hielpen niet erg.''</ref> * '''mooi''': bloedmooi<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 132:''Ze had een Antilliaanse vader, had haar jeugd op Aruba doorgebracht en was'' '''bloedmooi'''.</ref> * '''nat''': drijfnat<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.527: ''Deze nacht viel Fenneke het eers in slaap. Na een lange tijd waarin ze geluidloos haar verdriet uithuilde en waarbij enkel haar hoofdkussen'' '''drijfnat''' ''werd, viel ze uitgeput in slaap.''</ref> * '''nieuw''': fonkelnieuw<ref>Dijkzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 5: ''Een'' '''fonkelnieuwe''' ''rode meisjesfiets''.</ref> * '''nijdig''': spinnijdig<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.199: ''Martje Vederius'', '''spinnijdig''' ''als ze was, keek niet op toen ze haar schoonmoeder zacht hoor zeggen: 'Ik weet wat je wilde zeggen met dat "later", meidje.''</ref> * '''recht''': kaarsrecht<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 165:''In de hal zat Sonja Gerets'' '''kaarsrecht''' op een van de stoelen.</ref> * '''rond''': radijsrond,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 146: ''Vorbei Frankfurt,' herhaalde hij onbewogen, als hadden zomin de'' '''radijs-ronde''' ''paarlen in de oren van mevrouw Tuk, als de gekeerde demi-saison van de oude professor, die zich door haar verdringen liet, zijn aandacht bereikt.''</ref> kogelrond<ref>Mulisch, H. 1979 (1967). "Wat gebeurde er met sergeant Massuro?". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 66: ''Met'' '''kogelronde''' ''ogen stond hij in de tent te wankelen, als een robot, van het ene been op het andere''.</ref> * '''rood''': bloedrood,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 63: '''Bloedrood''' ''werd hij tot onder zijn kuifje''.</ref> vuurrood<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 190:''In de spiegel zag hij een nieuwe,'' '''vuurrode''' ''puist net naast zijn neus.''</ref> granaatrood<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 122: '''Granaat-rood''' ''werd het kinderhoofdje met het wijde, fronselende vel...''</ref> * '''scherp''': messcherp,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 258:'' 'Hij is rijp,' zei Talsma. In het doodse licht van de tl-buizen leek zijn gezicht een pentekening van Toorop. De jukbeenderen'' '''messcherp''', ''de holtes eronder inktzwart.''</ref> haarscherp,<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.326: ''Het was voor Nanne niets meer dan een bevlieging en ze begreep nu'' '''haarscherp''', ''dat Nanne er niets meer voor voelde om een verhouding aan te knopen met een weduwe!''</ref> vlijmscherp * '''stijf''': beeldstijf,<ref>Streuvels, S. 1965 (achttiende druk). ''De oogst''. Brugge: Desclée de Brouwer, bl. 10: ''Ze zat'' '''beeldstijf''' ''te staren''.</ref> stokstijf * '''stil''': doodstil<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 115: ''Het eerste jaar... toen van heinde en ver de vrienden naar het melodieuze huisje kwamen en 's avonds op het'' '''doodstil''' ''gazon Michaels viool al wat geen woorden vond naar de sterrenhemel opzong''.</ref> * '''toevallig''': stomtoevallig<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.235: ''Age en Thijs hadden elkaar'' '''stomtoevallig'' ''bij het busstation in Groningen ontmoet en waren natuurlijk samen naar het dorp gereisd.''</ref> * '''verdiend''': dikverdiend * '''verliefd''': stapelverliefd * '''vet''': moddervet<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 225:''Drie'' '''moddervette''' ''goudvissen zwommen panisch rond.''</ref> * '''vol''': stampvol,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 133:''De kroeg was groter dan hij gedacht had, en het was er'' '''stampvol'''.</ref> bomvol,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 232:''Het eetcafé aan de overkant had zijn lichten ontstoken en zat'' '''bomvol'''.</ref> tjokvol, overvol * '''wakker''': klaarwakker<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 153: '''Klaarwakker''' ''werd zij van de inspanning en van de vloeken, die in alle talen haar achterna gonsden.''</ref> * '''wit''': sneeuwwit, spierwit, melkwit,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 206:''Gefascineerd staarde hij naar het dijbeen, waarvan de'' '''melkwitte''' ''huid zichtbaar was rond een grapende wond, en hij was vagelijk verwonderd dat de werkelijkheid van rauw, bloedende vlees de beelden zoals hij die van de televisie kende overtrof.</ref> hagelwit,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 230:''Haar ogen zwierven door de kamer, gleden langs de planten, het vijvertje, de'' '''hagelwitte''' ''vitrage.''</ref> waswit<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 155: ''Een oude vrouw zat daar, met in haar schoot het'' '''waswit''' ''gezicht van een jongere, een meisje, dat zij tussen haar rimpelhanden koesterde.''</ref> * '''wel''': wonderwel<ref>Vandeloo, J. 1979 (1967). "De Croton". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 93: ''In een paar maande heeft de croton zich hier'' '''wonderwel''' ''aangepast.''</ref> * '''zenuwachtig''': doodzenuwachtig * '''zwaar''': loodzwaar<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 283:''De alcohol had zijn armen en benen'' '''loodzwaar''' ''gemaakt, en nog meer bier zou de vermoeidheid alleen maar versterken''.</ref> * '''zwart''': grijmselzwart,<ref>Streuvels, S. 1965 (achttiende druk). ''De oogst''. Brugge: Desclée de Brouwer, bl. 41: '' 't Was'' '''grijmselzwarte''' ''avond reeds als Rik opschoot en wist dat 't al leugens waren en zinsbedrog!''</ref> pikzwart * [https://nl.wiktionary.org/wiki/Categorie:Intensief_in_het_Nederlands sien ook] == Noors == * '''blid''' - smørblid ("botterbly")<ref name="Niday">[https://www.duo.uio.no/bitstream/handle/10852/57358/MA-Sara-Niday.pdf Niday, S.M. 2017. Shit-cool and Giant-interesting words: A study of noun+adjective compounds in Norwegian. MA-thesis in Linguistics. Oslo: University of Oslo.]</ref> * '''blind''' - steinblind ("steenblind")<ref name="Niday" /> * '''blå''' - knallblå ("knalblou")<ref name="Niday" /> * '''bra''' - dritbra ("strontgoed")<ref name="Niday" /> * '''daud''' - steindaud ("steendood")<ref name="Niday" /> * '''dauv''' - steindauv ("steendoof")<ref name="Niday" /> * '''dyr''' - svindyr ("swynduur")<ref name="Niday" /> * '''ekte''' - rotekte ("wortel-eg")<ref name="Niday" /> * '''falsk''' - botnfalsk ("bodemvals")<ref name="Niday" /> * '''feit''' - smellfeit ("knalvet")<ref name="Niday" /> * '''fersk''' - blodfersk ("bloedvars")<ref name="Niday" /> * '''fin''' - brillefin ("brilfyn")<ref name="Niday" />, smellfin ("knalfyn")<ref name="Niday" /> * '''flat''' - paddeflat ("paddaplat")<ref name="Niday" /> * '''flink''' - dritflink ("strontslim")<ref name="Niday" /> * '''full''' - breddfull ("randvol")<ref name="Niday" /> * '''galen''' - steingalen ("steengek")<ref name="Niday" /> * '''gamal''' - eldgamal ("eeue-oud")<ref name="Niday" />, hundgamal ("hondoud")<ref name="Niday" />, steingamal ("steenoud")<ref name="Niday" /> * '''glad''' - hjarteglad ("hartebly")<ref name="Niday" />, kisteglad ("kisbly")<ref name="Niday" />, sjeleglad ("sielsbly")<ref name="Niday" /> * '''god''' - hjartegod ("hartegoed")<ref name="Niday" />, kjempegod ("reusegoed")<ref name="Niday" />, knallgod ("knalgoed")<ref name="Niday" />, krutgod ("kruitgoed")<ref name="Niday" />, naudgod ("noodgoed")<ref name="Niday" /> * '''gul''' - knallgul ("knalgeel")<ref name="Niday" /> * '''hard''' - knallhard ("knalhard")<ref name="Niday" />, knivhard ("meshard")<ref name="Niday" /> * '''heldig''' - griseheldig ("otjie-gelukkig", "varkiegelukkig")<ref name="Niday" />, svineheldig ("swyngelukkig")<ref name="Niday" /> * '''kald''' - bikkjekald ("hondkoud")<ref name="Niday" />, smellkald ("knalkoud")<ref name="Niday" />, steinkald ("steenkoud")<ref name="Niday" />, svinekald ("swynkoud")<ref name="Niday" /> * '''kjedeleg''' - dødskjedeleg ("doodvervelig")<ref name="Niday" /> * '''klar''' - klokkeklar ("klokhelder")<ref name="Niday" />, krystallklar ("kristalhelder")<ref name="Niday" />, soleklar ("sonhelder")<ref name="Niday" /> * '''kvit''' - kritkvit ("krytwit")<ref name="Niday" /> * '''lei''' - dritlei ("strontkeelvol"; vergelyk Nederlands: "strontvervelend")<ref name="Niday" />, skitlei ("skytkeelvol")<ref name="Niday" /> * '''mørk''' - belgmørk ("peuldonker")<ref name="Niday" /> * '''nydeleg''' - dritnydeleg ("strontlieflik")<ref name="Niday" /> * '''pen''' - dritpen ("strontmooi")<ref name="Niday" /> * '''rask''' - lynrask ("bliksemsnel", "blitssnel")<ref name="Niday" /> * '''raud''' - knallraud ("knalrooi")<ref name="Niday" /> * '''redd''' - dødsredd ("doodsbang")<ref name="Niday" />, livredd ("lewensbang")<ref name="Niday" /> * '''rein''' - gullrein ("goudrein")<ref name="Niday" />, klokkerein ("klokrein")<ref name="Niday" />, krystallrein ("kristalrein")<ref name="Niday" /> * '''rik''' - steinrik ("steenryk")<ref name="Niday" /> * '''rosa''' - sjokkrosa ("skokpienk")<ref name="Niday" /> * '''sikker''' - bombesikker ("bomseker")<ref name="Niday" /> * '''skjønn''' - dritskjønn ("strooiskoon/-mooi")<ref name="Niday" /> * '''snar''' - eldsnar ("vuurvinnig")<ref name="Niday" />, lynsnar ("blitsvinnig")<ref name="Niday" /> * '''snill''' - kjempesnill ("reusegaaf")<ref name="Niday" /> * '''stilig''' - dritstilig ("strontstylvol", "-cool")<ref name="Niday" /> * '''stille''' - blikkstille<ref name="Niday" /> ("blikstil" - vergelyk Sweeds "blickstilla", aanvanklik die spieëlgladde weerkaatsing op die water, wat later 'n betekenisverruiming ondergaan het vir enigiets wat stilstaan), dødsstille <ref name="Niday" />("doodstil"), musestille ("muisstil")<ref name="Niday" /> * '''svolten''' - naudsvolten ("noodshonger")<ref name="Niday" /> * '''søt''' - dritsøt ("strontsoet", "-oulik")<ref name="Niday" />, kjempesøt ("reusesoet", "-oulik")<ref name="Niday" /> * '''tynn''' - syltynn ("palingdun")<ref name="Niday" /> * '''tørr''' - knusktørr ("tonteldroog")<ref name="Niday" /> * '''vakker''' - smellvakker ("knalmooi")<ref name="Niday" /> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Sien ook == * [[Trappe van vergelyking]] * [[Vergelykings (taalkunde)]] == Eksterne skakels == * {{Wikt-inlyn|intensiewe vorm}} [[Kategorie:Taalkunde]] 0x2k5k7a1rkjswc7fh0hc6ltz8rrr7g 2922373 2922372 2026-08-05T15:39:09Z Aliwal2012 39067 /* Voorbeelde */ 2922373 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Laurelyhardy.svg|duimnael|regs|200px|Laurel en Hardy, een is ''brandmaer'' en die ander een ''spekvet''.]] '''Intensiewe vorme''' of '''intensiewe adjektiewe''', vroeër bekend as '''versterkte vorme''', is [[byvoeglike naamwoord]]e in die versterkende graad. Intensiewe vorme word gebruik om 'n sin trefkrag te gee en die taal op te kikker. 'n Voorbeeld hiervan is ''brandarm'', wat ''baie arm'' beteken. In [[Afrikaans]] word intensiewe vorme gewoonlik vas (as een woord) geskryf, met enkele uitsonderings, byvoorbeeld ''wawyd oop'' en ''nugter wakker''. == Afrikaans == === Stand === ''Die tale wat ons praat'' (2018) som die stand van intensiewe vorme in Afrikaans so op:<ref>Fourie, D. (sames.); Luther, J. & Pheiffer, F. (reds.). 2018. ''Die tale wat ons praat: [[Taaldinge]] uit die gewilde radioprogram''. Kaapstad: Penguin Books, pp. 80-81</ref> {{cquote| Baie van hierdie vorme het al geyk geraak. Jonger sprekers sal hulle nie noodwendig almal meer ken nie. Desondanks maak intensiewe vorme van taalleerplanne in skole, veral vir die aanleer van Afrikaans as addisionele taal, steeds 'n gewilde deel uit. Ook as 'n maklike en vinnige manier om toets- en eksamenvraestelle gevul te kry! Maar as leerders intensiewe - en baie ander! - vorme bloot papegaaiagtig moet baasraak: Hoeveel geleentheid laat dit hulle om self kreatief met Afrikaans om te gaan, die genot dáárvan en die hedendaagse seggingskrag van Afrikaans te ontdek? Op dieselfde manier as wat intensiewe vorme oorspronklik ontstaan het: Uit die kreatiewe, speelse, funksionele gebruik en aanwending van die lewende taal self. Van Afrikaanse skrywers, digters en joernaliste hang dit af of nuwer, varser intensiewe vorme geskep gaan word. Dat mense wat dit lees, sulke nuutskeppings in hulle algemene, alledaagse taalgebruik sal opneem, is natuurlik geen uitgemaakte saak nie. Van tyd tot tyd kom 'n mens in die omgang wel nuwe, interessante intensiewe vorme teë, maar ongelukkig word opvallend baie van dié skeppings met drie- en vierletterwoorde gevorm wat 'n mens in keurige geselskap nie kan herhaal nie. }} === Eienskappe === Intensiewe vorme word dikwels gevorm deur die volgende konstruksies<ref>Eksteen, L.C. 1984. Die Afrikaanse woordeskat. In: Botha, T.J.R. (red.). ''Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde''. Pretoria: Academica, bl. 159</ref> {| class="wikitable" ! Woordsoortelike korrelate !! Voorbeeld |- | (i) Byvoeglike naamwoord (b.nw.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.) || blinknuut, blinkvet, dolbly |- | (ii) Selfstandige naamwoord (s.nw.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.) || kniediep, toringhoog, fluweelsag, koeëlrond, glashelder, snaarstyf, asvaal, koolswart, broodnodig, moddervet, sopnat |- | (iii) Werkwoord (ww.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.) || skreeupers, skokpienk, troetelsag, stikwarm, gloeiwarm |- |} Nietemin kan niks in die skrywer se pad staan om met digterlike vryheid eie intensiewe vorme te skep wat alle reëls oorskry nie, soos: * ''Witwarm-bloedstollend-dring-in-sy-vleis-seer'' - <small>Uit: ''Ballade vir 'n Enkeling'', 2014, [[Leon van Nierop]], Kaapstad: Tafelberg, bl. 412</small> Hoewel aangevoer word dat intensiewe vorme van die adjektief normaalweg geen graadtrappe het nie (soos ''beeldskoon'', waarvan *''beeldskoner'' en *''beeldskoonste'' onmoontlik is),<ref>Carstens, W.A.M. 2003. ''Norme vir Afrikaans: Enkele riglyne by die gebruik van Afrikaans''. Vierde uitgawe. Van Schaik Uitgewers, bl. 82-83</ref> is daar wel by ''plankdun'', ''spierwit'' en ''stokoud'' slegs die stellende en oortreffende trap aangeteken:<ref>[[Fritz Ponelis|Ponelis]], F. 1973. ''Grondtrekke van die Afrikaanse sintaksis.'' Pretoria: J.L. Van Schaik, bl. 99</ref> : plankdun – plankdunste : spierwit – spierwitste : stokoud – stokoudste Gewoonlik is daar nie 'n vergelykender trap nie:<ref>Eksteen, L.C., Van der Walt, C.P & Van Aardt, C.P. 1973. ''Taalkunde vir die middelbare skool.'' Pretoria: Voortrekkerpers, bl. 97</ref> : pikswart – pikswartste : horingoud – horingoudste : goudgeel – goudgeelste Gedeeltelike reduplikasie is ook moontlik, solank 'n koppelteken toegevoeg word:<ref>Carstens, W.A.M. 2003. ''Norme vir Afrikaans: Enkele riglyne by die gebruik van Afrikaans''. Vierde uitgawe. Van Schaik Uitgewers, bl. 219</ref> : Hy is ''hond''-''hond''mak. : Die grond is ''klip''-''klip''hard. : Die sakeman is ''skat''-''skat''ryk. : Hy is ''spier''-''spier''wit en sy oë is so groot soos pierings gerek.<ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 40</ref> Soms word die intensiewe vorm selfs verder intensiveer met die aanvangskomponent ''morsdood-'' of ander verbindings: :morsdood + moeg → morsdoodmoeg<ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 5: ''Tog is hulle al drie'' '''morsdood moeg''' ''toe oom Charles uiteindelik die bak se agterste klap opslaan en hulle die pad terug huis toe vat.''</ref> :''morsdoodbang'', ''morsdoodgedaan'', ''morsdoodsiek'', ''morsdoodstil'', ''morsdoodverlief'' en ''morsdoodvervelig'' is verdere voorbeelde<ref name="WAT">[[WAT]]</ref> :blind + helderverlig → blindhelderverlig<ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 14: '' 'n Ligte tikkie op die deur, 'n aankondiging dat die gaste reeds vergader het en Henry vind sy weg na die getransformeerde voorkamer, wat'' '''blindhelder''' verlig, '' 'n bewegende mensheid bevat.''</ref> === Voorbeelde === 'n Aantal voorbeelde van intensiewe: * '''af''' – morsaf,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> regaf,<ref name="Potgieter" /> pylregaf<ref>Louw, A.M. 1999. ''Vos''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 77: ''Hy fluit teen die reën in, maar dit val soos dit wíl: dán skuins, dan'' '''pylregaf'''.</ref> * '''agter''' – heelagter<ref name="Potgieter" /> * '''agteroor''' – rûensagteroor<ref name="Van Schoor1" /> * '''alleen''' – stokalleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> stoksielalleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: [[Human & Rousseau]], bl. 68: ''Ek dink nou ook aan Johanna Goodall wat na haar man se dood'' '''stoksielalleen''' ''in 'n huis anderkant die ewe eensame Cecil Higgs gewoon het.''</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 217: '''"Stoksielalleen."'''</ref> moedersielalleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> moederstoksielsaligalleen,<ref name="Esterhuizen" /> vingeralleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /> doodalleen,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>[http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/9486/Uitspraakwoordeboek%20van%20Afrikaans.pdf?sequence=1 Le Roux, T.H.; Pienaar, P. de Villiers . 1945. (1971-druk) ''Uitspraakwoordeboek van Afrikaans''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 54] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200517082233/http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/9486/Uitspraakwoordeboek%20van%20Afrikaans.pdf?sequence=1 |date=17 Mei 2020 }} Hoflikheidswaarskuwing: '''14,12 MG groot'''.</ref> sielalleen, stoksielsaligalleen,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> mensalleen,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 197: ''Ek het gedink ek is'' '''mensalleen''' ''oor met die vlese, die visse, die katte en die voëls van die aarde, vir altyd en altyd.''</ref> vroualleen, manalleen, skepsel-alleen<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 56: ''En wat gebeur met hul vrouens so'' '''skepsel-alleen''' ''by die huis?''</ref> * '''arm''' – brandarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994">De Stadler, L.G. 1994. ''Groot tesourus van Afrikaans''. Halfweghuis: Southern Boekuitgewers.</ref> straatarm,<ref name="Van Schoor1" /> bedelarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> blêrarm,<ref name="WAT" /> bloedarm<ref name="Esterhuizen" /> * '''bang''' – dood(s)bang,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: [[LAPA Uitgewers]]. bl. 112: ''Linda reageer beswaarlik. Sy is'' '''doodbang'''.</ref><ref name="Kruger1977" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 236-237: ''Soos die meeste mense met 'n drankprobleem is sy'' '''doodbang''' ''om in 'n hospitaal opgeneem te word, want daar is alkohol en sigarette taboe.''</ref> vrekbang,<ref name="Potgieter" /> yskoudbang,<ref name="Wolwedanswordfliek">[http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2011/08/27/SK/16/wolwedans.html ''Springbokradio se ‘Wolwedans’ word fliek''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153409/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2011/08/27/SK/16/wolwedans.html |date=28 November 2015 }}: ''My Broer se Bril'', ''Die Vlindervanger'' en ''Weerskant van die nag'' het riller-elemente gehad, maar nie werklik ’n rillerstorie wat ’n mens '''yskoudbang''' laat word nie.”</ref> skytbang en broekskytbang<ref name="WAT" /> (obseen), siekbang,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 27: ''"Ai, Oom!" Naas is opeens'' '''siekbang'''.</ref> sissiebang,<ref>Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 57: ''Ek het skuldig gevoel oor ek al sewentien is en'' '''sissiebang''' ''vir die storm''.</ref> haasbang,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 118: ''Dokter: Bog, man, sy was net'' '''haasbang'''.</ref> lambang,<ref>Green, M. 1998. ''Geheime Dossiere: Nagbewegings''. Midrand:Perskor, bl. 137: ''Jantjies was ook nie bereid om enigiets anders as dít te sê nie. Om die waarheid te sê, hy het gesukkel om daadie enkele woord uit te kry. En toe hy dit regkry, was dit bloot 'n hees preweling. Dit was asof hy'' '''lambang''' ''was''.</ref> hondbang * '''bedaard''' – doodbedaard<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 30: ''"Ek weier om te gaan voordat ek weet wat die rede vir jul belaglike optrede is," antwoord Oloff'' '''doodbedaard''', ''maar sy stem sny die stilte.'' </ref> * '''bederf/bedorwe''' – diepbedorwe<ref>[[WAT]]: ''Ja, sondaars is ons'', '''diepbedorwe''' (Ges. 155:2)</ref> * '''bedroef''' – diepbedroef<ref name="Makrogids" /> * '''bedrywig''' – miernesbedrywig<ref>Goosen, H. 1989. Ontwerpers vir die praktyk. ''Suid-Afrikaanse Panorama'', Julie, p. 10: ''Die Y-ontwerperskool in Mamelodi, 'n'' '''miernesbedrywige''' ''Swart dorp vlakby Pretoria, lei eersteklas bou-ontwerpers op.''</ref> * '''bekend''' – alombekend,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 11: ''En so was dit ook met''As almal ver is ''- toe ek met mense begin praat en die eerste bydraes ontvang, was dit vinnig duidelik dat die redes hoekom baie mense en gesinne hulle goed wil vat, eintlik'' '''alombekend''' ''en voor die hand liggend is''.</ref> doodbekend,<ref name="Makrogids" /> wêreldbekend,<ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 106: ''Nie as jy klaar skatryk en'' '''wêreldbekend''' ''is nie.''</ref> wydbekend * '''bekommerd''' – doodbekommerd<ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 54: ''En as hulle terugkom op die aarde, hoe gaan hulle weer by hulle eie tyd uitkom? By hulle ouers, en oom Charles, en hulle broers en susters wat teen dié tyd seker al'' '''doodbekommerd''' ''oor hulle is.''</ref> * '''belangrik''' – lewensbelangrik<ref name="Esterhuizen" /> * '''beledig''' – doodbeledig<ref name="WAT" /> * '''belese''' – blinkbelese<ref>Meiring, J. 2019. Foute, foute, net waar jy kyk. ''Rapport Weekliks'', 30 Junie, bl. 12: ''Sonder so 'n agent'' - '''blinkbelese''' ''en markslim - kom die voornemende skrywer nie naby 'n uitgewer nie.''</ref> * '''bemind''' – teerbemind,<ref>Sadie, Thys. 1982. ''Reis na die onsigbare wêreld''. Pretoria: Folio Uitgewers. bl. 47 </ref> alombemind<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 112: ''In die dae toe Uys nog die'' '''alombeminde''' "golden boy" ''was wat in 'n vaarwater medemenslike warmte deur die lewe gepronk het, kon niemand sonder 'n warm laggie oor Uys praat nie.''</ref> * '''benoud''' – dood(s)benoud<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref name="WAT" /> * '''beroemd''' – wêreldberoemd<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''besig''' – druk besig, rasend besig,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 215: ''"Ek het nie baie tyd nie, Jeroen. Dit is hier'' '''rasend besig.'''"</ref> dol besig<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 13: ''Daardie eerste paar maande toe ons'' '''dol besig''' ''was met verf en spyker en binnemure uitslaan, om onder meer ook 'n studeerkamer vir my in te ruim, het sy steeds meer 'n ver trek in haar oë gekry en die kos gereeld laat aanbrand.''</ref> * '''besope''' – stombesope<ref name="Potgieter" /> * '''betyds''' – doodbetyds<ref>Fryer, C. 1991. Snelskrif teen die dood. In: Gouws, T. & Roodt, P.H. 1992. ''Granaat: Eietydse essays''. Kenwyn: Jutalit. p. 99: ''Die dood is'' '''doodbetyds'''.</ref> * '''bewoë''' – diepbewoë<ref name="Makrogids" /> * '''bitter''' – galbitter,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref name="Kruger1977" /> alsbitter,<ref name="Kempen" /> alsembitter, aalwynbitter, alweebitter * '''blank''' – lelieblank,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> spieëlblank, sneeublank, silwerblank, pêrelblank, melkblank<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB06:000001768:pdf Coetzee, A.J. 1938. ''Die Afrikaanse Volksgeloof''. Amsterdam: N.V. Swets & Zeitlinger.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210306023419/https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB06:000001768:pdf |date= 6 Maart 2021 }}, bl. 61: ''met hulle'' '''melkblanke''' ''liggame, hulle onoortreffelike skoonheid, en hulle betowerende sang.''</ref> * '''bleek''' – doodsbleek,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 91: ''Terwyl Nadine'' '''doodsbleek''' ''kyk na brandende bome wat op een plek tot in die pad neerstort, en Uys sy kop tot binne sy hemp se kraag ingetrek het om nie te hoef sien nie.''</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 24: ''Hy rus sy kop teen die kussing, sy oë toe, sy gesig'' '''doodsbleek.'''</ref> wasbleek,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 22: ''Hy's'' '''wasbleek.'''</ref><ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 13: ''En as mense vra wat gaan aan, draai die hele storie maar altyd weer by die'' '''wasbleek''' ''en yskoue Antonie alleen daar in sy kis''.</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 37: ''Sy gesig word'' '''wasbleek.'''</ref> fletsbleek,<ref>Soos verskyn op bl.122 van ''Die heidendogters jubel'', Riana Scheepers, 1995: ''Sy is'' '''fletsbleek'''.</ref> geelbleek,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 170: ''Kotie het'' '''geelbleek''' ''en uitgewas met hol wange en groot oë op die bed gelê.''</ref> wurmbleek,<ref>Rousseau, Leon. 2007. Derde uitgawe. ''Fritz Deelman en die skepe van Mars''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 40: ''Fritz kan nie uitmaak of die Marsman vriendelik probeer wees nie, want daar is geen uitdrukking op die'' '''wurmbleek''' ''gesig nie''.</ref> asbleek,<ref>Rabie, J.S. 2004. Gondel-deuntjie. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 28: ''Toe sy die marmertrappe afdaal, skeur die skielike son haar mond tot heftige gebloei in haar'' '''asbleek''' ''gesig''.</ref> maanbleek,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 49: ''Die plant wasbessiestruik lê die duine vas met sy lang ranke wat tot veertig meter wydlangs strek, elk so volgeryg met derduisende'' '''maanbleek''' ''bessies dat 'n mens dit oplig en soos jy 'n koei melk by die handevol in 'n emmer afstroop.''</ref> grafbleek,<ref name="WAT" /> melkbleek,<ref name="WAT" /> lykbleek<ref name="Esterhuizen" /> * '''blind''' – stokblind,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> stekelblind<ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977" /> * '''blink''' – bottelblink, skitterblink,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 40: ''Laat die oggend kom hulle by die vakansiehuis aan: 'n dubbelverdieping met 'n groot swart dak en twee hoë nokke, grys mure en wit hortjies voor groot vensters wat op die'' '''skitterblink''' ''see uitkyk.''</ref> spieëlblink,<ref>Van Waart, Sue. 1992. Skoonlief en die spook. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 29: ''Ek het gedink aan 'n weerkaatsing van ons'' '''spieëlblink''' ''houtvloere, maar dit was ook onmoontlik.''</ref><ref>Jansen van Vuuren, Louis. 2013. 'Die geur van seep'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 153: ''Nomi hou die kamerstel'' '''spieëlblink''' ''met 'n spesiale byewas-en-politoer-konkoksie.''</ref> glinsterblink,<ref>Van Waart, S. 2006. ''Zitzekamma: Boomkatedraal van die Tuinroete''. Pretoria: LAPA, bl. 129: ''Dit is 'n edelhout en een van die mooiste ter wêreld. Donkerbruin.'' '''Glinsterblink'''.</ref> diamantblink,<ref name="Kruger1977" /><ref name="Kempen" /><ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 15: ''In die koperbak het die dwergroos ontvou en 'n pragtige, robynrooi blom skitter'' '''diamantblink''' ''in die donker vertrek.''</ref> sonblink,<ref>Marais, Pets. 1984. ''Winter van die Nova''. Kaapstad: Daan Retief Uitgewers. bl. 104: ''In die gang kyk Stefan ook met verbasing oor die vrou voor hom se skouer na die netjiese Mercedes wat'' '''sonblink''' ''in die straat staan en pronk, kompleet met chauffeur in uniform en al.''</ref> sweetblink (spiere), silwerblink,<ref>Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: ''Seker omdat dit lank gedra sal kan word met al die rek daarin, dink ek, wat klaar my hart verloor het op 'n meermingladde'' '''silwerblink''' ''baaikostuum in die enigste ander behoorlike klerewinkel op die dorp.''</ref> politoerblink,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 15-16: ''Sesduimers, vyftien cm breed, tot vyf meter lank.'' '''Politoerblink''' ''maar nou verduister deur sand.''</ref> kraakblink,<ref name="WAT" /> kristalblink,<ref name="WAT" /> poetsblink * '''blond''' – bottelblond,<ref>Soos verskyn op bl. 60 van ''Dansmaat'', Elsa Joubert, 1993:'' "Wounded," sê die'' '''bottelblonde''' ''vrou in die rooi geweefde jurk, "not my body, but my heart. I stoot in Budapest wen the tenks come in. My heart breaks. My heart still broken." ''</ref> vlasblond,<ref>Ferreira Jeanette. 1995. ''Die onsterflikes''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 10: ''Die liggaamsbou volmaak, die hare'' '''vlasblond''' ''en dig, die gesig sterk, met 'n vasberade uitdrukking in die ondeurdringbare blou van die oë.''</ref> sonblond,<ref>Van der Westhuizen, Vincent. 1992. Groen oë. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 226: ''Haar'' '''sonblonde''' ''hare is soos 'n sluier om die onderste gedeelte van haar gesig gewaai.''</ref> koringblond<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 130: ''Die eerste een by hulle is egter Sissie met haar'' '''koringblonde''' ''hare styf agtertoe getrek in 'n poniestert en haar wye glimlag met die eweredige tande; hy het al vergeet hoe aantreklik sy is.''</ref> * '''blou''' – potblou,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> botblou,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /> erdblou,<ref>De Lange, Johann. 2008. Vrywillige balling. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.934: ''Sy kon dit aanvoel in die lug; / in die'' '''erdblou''' ''Spaanse lug / kon sy haar verlange voel versprei.''</ref> baftablou,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 15-16: ''Daarom het hy dan ook teen die einde van die geboorteproses, wat 'n hele dag en 'n nag geduur het'', '''baftablou''' ''geword''.</ref> hemelsblou,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Groenewald, P.W.J 1944">Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.67</ref><ref>Rabie, J.S. 2004. Gondel-deuntjie. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 28-29: ''Kristaldruppel na kristaldruppel drup haar treurigheid af in die water wat flikker met groen en amber vlamme. En klim tussen strenge mure en seniel-grynsende vensters, op na die'' '''hemelsblou''' ''son''.</ref> blouselblou, branderblou * '''bly''' – doodbly,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Groenewald, P.W.J 1944" /> hondbly,<ref name="WAT" /> dankiebly,<ref name="Van Schoor1" /> dolbly,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 42: ''Vroeg die middag fluit ek vir my hond wat'' '''dolbly''' ''die voortou neem.''</ref> sielsbly<ref name="Potgieter" /> * '''bo''' – heelbo<ref name="Potgieter" /> * '''bont''' – papegaaibont,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 19: ''Die volgende dag sluit Jorie haar hemelateljee se deur ook op my neus: na byna 'n jaar en 'n half se ontstentenis spring sy aan die skilder in haar verfbesmeerdste, '''papegaaibontste''' klere, gulsig, alleen.''</ref> kakelbont,<ref name="Van Schoor1">[http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/15233/Die%20grammatika%20van%20standaard-Afrikaans.pdf?sequence=1&isAllowed=y Van Schoor, J.L. 1983. ''Die grammatika van standaard-Afrikaans.'' Kaapstad: Lex Patria.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331081740/http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/15233/Die%20grammatika%20van%20standaard-Afrikaans.pdf?sequence=1&isAllowed=y |date=31 Maart 2022 }}, p. 276-277</ref><ref>Bloemhof, F. 1994. Die beginsels van pyn. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 334: ''Ek kon sy'' '''kakelbont''' ''hemde en die silwermedalje in sy ewe silwer borshare nie verduur nie.''</ref> strontbont (plat)<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 104: ''Het hy vergeet van die menigte onwaarhede wat hy vertel het? Die wittes en die swartes en al die ander kleure van die reënboog, 'n'' '''strontbont''' ''spul''?</ref> * '''braai''' doodbraai<ref name="Esterhuizen" /> * '''brand''' doodbrand<ref name="Esterhuizen" /> * '''breed''' – hemel(s)breed,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> wêreldbreed,<ref name="Potgieter" /> bergbreed<ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 16: ''"Hoekom beweeg jy nie tussen die mense nie?" vra Jock wat langs hom kom sit het, sy skouers'' '''bergbreed''' ''in sy Harris-tweedbaadjie.''</ref> * '''broos''' – seepbelbroos<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 368: ''Elwiena besef hoe nodig die mens 'n skuiling het, al is dit 'n'' '''seepbelbrose''' ''skuiling van woorde, en die verteller kry hier saam met Elwiena een van die antwoorde op haar soeke na die waarheid en die mag van woorde.''</ref> * '''bros''' – kraakbros<ref name="Kruger1977" /><ref>Nel, Ronel. 2009. Die son ontbrand en ons ontkom. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 281: ''Die oggend was'' '''kraakbros''' ''soos jong slaaiblare – dog al wat daar werklik tussen ons was, was sewe onoorbrugbare jare''.</ref> * '''[[bruin]]''' – grondbruin, bergbruin (water; stroom), modderbruin,<ref>De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.941: ''vir die'' '''modderbruin''' ''konvooi wat dwars- / oor die landskap soos 'n ruspe knars.''</ref> vetbruin,<ref>De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.941: ''maak plek vir die ysblou lug, / vir klitsgras tussen landerye, /'' '''vetbruin''' ''sooie en groen / weiding, wolkwit troppe, 'n bron,''</ref> beskuitbruin,<ref>Van Coller, Dolf. 1992. 'n Stywe dop vir Kosie. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.148: ''Op die sak van die hemp was die woorde:'' Man of the moment ''ingestik. Sy broek, gespe en'' '''beskuitbruin''' ''volstruisleerskoene, saam met die Rolex, het aan die woorde op die hemp gestalte gegee.''</ref> neutbruin,<ref>Oberholzer, Mike. 1992. 'n Koeël vir Leonora. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.165: ''In sy verbeelding sien hy hulle saam in die Griekse son – Merryl'', '''neutbruin''' ''en slank in 'n bikini, die wind in haar hare.''</ref> bessiebruin,<ref>Maartens, Maretha. 2013. 'Die sagte oë van beeste'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 194: ''My pa wat voorwalletjies gooi, ek wat steeks toekyk, my kop by biblioteekboeke en Thomas se bene'', '''bessiebruin''' ''teen die wit van sy tennisbroek''.</ref> karamelbruin,<ref>Naudé, Charl-Pierre. 2009. Die pêrellig van haar lampe. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 75: ''Haar sexy lyfie was'' '''karamelbruin''' ''en klein''.</ref> waksbruin,<ref>Venter, Eben. 2009. Die twee lewens van Johannes Jakobus (Japie) Leonard. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 202: ''Bokant die besembosstrook verrys die kranse van'' '''waksbruin''' ''rots en gebrande ysterklip''.</ref> sjokoladebruin,<ref>Van Rensburg, Frans. 2009. ''Lammervanger''. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 233: ''Binne weke verander my ma se melkwit vel in'' '''sjokoladebruin'''.</ref> heuningbruin,<ref>Coetzee, J.M. 1999 (2009). ''In oneer''. Vertaal deur Fanie Olivier. Kaapstad:Umuzi, bl. 5: ''Hy streel haar'' '''heuningbruin''' ''lyf''.</ref> toffiebruin,<ref>Viljoen, F. 2021. ''Wêreld van Wolwe: Tweede asem''. Pretoria: LAPA, bl.38: ''Hy sien 'n ou vrou in 'n los kaftanrok. Lang grys hare waai om haar gesig. Sy het 'n'' '''toffiebruin''' ''vel vol rimpels.''</ref> kraakbruin (kos)<ref name="WAT" /> * '''dapper''' – doldapper<ref>[https://issuu.com/kougaexpress/docs/kougaexpresskg_20140619/5 McCarthy. J. 2014. Speserye, klante lei na nuwe paaie. ''Kouga Express'', 19 Junie:5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225162546/https://issuu.com/kougaexpress/docs/kougaexpresskg_20140619/5 |date=25 Desember 2016 }}: '' 'n Liefde vir speserye, 'n groeiende klante-basis en'' '''doldapper''' ''bestuurders het nie net tot 'n ompad gelei nie, maar tot die ontdekking van geheime vlieë, boerekos en blinklyf-forelle.''</ref><ref>[http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2000/05/03/14/12.html Hambidge, J. 2000. Bundel word ironiese lykdig aan digter self. ''Die Burger'', 3 Mei:14]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Jy raak roekeloos met jou sinne /'' '''doldapper''' ''/ gedrewe / bipolêr / en vol fin de siècle-hebbelikhede.''</ref><ref>[http://www.litnet.co.za/dryfhout-die-ontstaansgeskiedenis-2004/ Aucamp, H. 2007. Dryfhout: die ontstaansgeskiedenis 2004. ''LitNet Akademies'', 13 Junie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225171635/http://www.litnet.co.za/dryfhout-die-ontstaansgeskiedenis-2004/ |date=25 Desember 2016 }}: ''Dit was 'n dapper gebaar van mev Le Roux om my te nooi, want Hittegolf is uitgesproke homoëroties van inslag; en dit was 'n'' '''doldapper''', ''selfs onbesuisde gebaar van my om dié uitnodiging te aanvaar.''</ref> * '''deftig''' – kraakdeftig<ref name="Potgieter" /> * '''deur''' – middeldeur,<ref name="Potgieter" /> dwarsdeur<ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977" /> * '''diep''' – afgronddiep,<ref name="Kempen" /> enkeldiep, kniediep (''kniediep'' in die moeilikheid; ''kniediep'' voordag (douvoordag)), pensdiep, skouerdiep, nekdiep,<ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 143: ''Hy weet die dokter gaan vies wees oor die vroeë uur, maar die kalf is nou'' '''nekdiep''' ''in die put.''</ref> kraakdiep<ref name="WAT" /> * '''dig''' – potdig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> botdig<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''dik''' – trommeldik,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> knuppeldik (met sy verwante ''knepeldik, kneweldik, knubbeldik, knipdik, knippeldik''),<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> dwarreldik<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagplek. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 96: ''Die bank en twee opgestopte stoele is motgevreet en oral lê die stof'' '''dwarreldik'''.</ref> * '''dof''' – droomdof<ref name="WAT" /> * '''dom''' – aartsdom, eseldom, horingdom, klipsteendom * '''donker''' – pikdonker,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> stikdonker,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 105: ''Dis 'n'' '''stikdonker''' ''nag''.</ref> nagdonker,<ref name="WAT" /><ref name="Potgieter" /> oliedonker,<ref>Soos verskyn op bl.64 van ''Die ambassadeur'', André P. Brink, 1963 (Sewende druk 1984): ''Die rivier is 'n trae,'' '''oliedonker''' ''strook onder die ligte van die brug verby''.</ref> skemerdonker,<ref>Soos verskyn op bl. 204 van ''Die ambassadeur'', André P. Brink, 1963 (Sewende druk 1984): ''Die'' '''skemerdonker''' ''garage wat altyd na vars strooi geruik het, en effens muwwerig, en iets na teer of olie.''</ref> gietdonker, angsdonker<ref>Viljoen, Fanie. 2010. In die huis van nagskimme was daar... In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. ''13 Spookstories''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 72 ''Dirk en Pierre het glo deur die'' '''angsdonker''' ''veld na die leë ou huis toe gesluip.''</ref> doodsdonker,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 136: ''Maar uiteindelik verdwyn die laaste toneel in 'n fyn stippel van lig en is dit'' '''doodsdonker''' ''in die ruimtetuig''.</ref> gitdonker,<ref name="Potgieter" /> gitswartnagdonker,<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 167: ''Weer donkerte''. '''Gitswartnagdonkerte'''.</ref> grotdonker,<ref name="Potgieter" /><ref>Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 57: ''Die onweer was ritmies. Behalwe vir die donderblitse was dit donker, Pa.'' '''Grotdonker''', ''soos 'n Groot Vasteland''.</ref><ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 32: ''Dis'' '''grotdonker''' ''en my oë raak nie gewoond daaraan nie.''</ref> dikdonker,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 146: ''Naby die wal skuil'' '''dikdonker''' ''wolke sardiens, elkeen wonderlik reëlmatig kop tot stert gespasieer in sy eie klein swemgebied.''</ref> tonneldonker,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 156: ''Toe word die deksel toegedruk. Dis skielik'' '''tonneldonker.'''</ref> gatdonker,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 166: ''Die verligting is groot. Die tonnel voel li's en li's ver en dis'' '''gatdonker'''.</ref> grafdonker<ref>Viljoen, F. 2022. ''Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag''. Pretoria: LAPA, bl. 140: ''Dadelik is die huis... die hele huis...'' '''grafdonker'''.</ref> * '''dood''' – morsdood,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 72: ''Die romantiek van vroeër is'' '''morsdood.'''</ref> klipdood, dikdood<ref name="WAT" /> * '''dood''' (dooierig) – dikdood/dikdooi<ref>[[WAT]]: Op Nuwejaarsmôre is die meeste mense dikdood.</ref> * '''doof''' – stokdoof,<ref name="Esterhuizen">{{Cite web |url=https://scholar.ufs.ac.za/bitstream/handle/11660/7513/EsterhuizenHL.pdf?sequence=1&isAllowed=y |title=Esterhuizen, H.L. 1974. Intensivering in Afrikaans. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling. Bloemfontein: Universiteit van die Oranje-Vrystaat. bl. 2, 5, 10-12, 14-23, 26 |access-date=12 Julie 2021 |archive-date=12 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712130721/https://scholar.ufs.ac.za/bitstream/handle/11660/7513/EsterhuizenHL.pdf?sequence=1&isAllowed=y |url-status=live }}</ref><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 115: ''Hier probeer Jorie self praatkans inkry, in 'n amper skreeustem, want tant Babsie is'' '''stokdoof'''.</ref> potdoof * '''dor''' – beendor,<ref name="WAT" /> kraakdor,<ref name="WAT" /> kurkdor<ref name="WAT" /> * '''dries''' (astrant, aanmatigend, vermetel, brutaal) – doldries<ref name="WAT" /> * '''driftig''' – doldriftig<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 39: ''Ek het hom nooit gekeer as hy'' '''doldriftig''' '' 'n spoor wil volg nie.''</ref> * '''droef''' – kerkhofdroef * '''dronk''' – smoordronk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> stomdronk,<ref name="Potgieter" /> dooddronk,<ref name="Esterhuizen" /> stormdronk, papdronk,<ref name="Potgieter" /> dikdronk, slingerdronk, poepdronk<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 117: ''"Die mens was'' '''poepdronk.'''"</ref> (plat), horingdronk,<ref>Marais, Danie. 2006. ''In die buitenste ruimte''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.77-78 (''Bundesstraße 51''): ''...en die lawaaierige bloeisels wat vir jou tong uitsteek / is om soos 'n'' '''horingdronk''' ''cowboy / die oorbodige landskap soos leë bierbotteltjies / van die tafel te wil afvee...''</ref> duiseldronk, bibberdronk,<ref>Brink, André P. 1965. ''Orgie''. Kaapstad: John Malherbe Edms. Bpk. bl.83: ''Kom terug na my, kom terug'' '''duiseldronk, bibberdronk''' ''dronk''</ref> katdronk,<ref name="WAT" /> diepdronk,<ref name="Makrogids" /> kanondronk * '''droog''' – kurkdroog,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 50: ''Lente word skielik somer by ons, en tussen September, Oktober en November word die veld vinnig'' '''kurkdroog.'''</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 19: ''Van In haal sy skouers op en smyt die lou mineraalwater in die'' '''kurkdroë''' ''glas''.</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 260: ''Haar mond is'' '''kurkdroog'''.</ref> botdroog,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /><ref name="Makrogids" /> poeierdroog,<ref>Verwey, P. 2015. ''Clint Eastwood van Wyk en die Moordenaarsklok''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 53: ''Die landskap verander van kurkdroog na '''poeierdroog'''''.</ref> horingdroog,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 140: ''Hy was nog ongeskeer en sy baard was stoppelrig en blou, die vel in sy nek'' '''horingdroog''' ''van baie buitewerk.''</ref> houthoringdroog,<ref name="WAT" /> stofdroog,<ref>[http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2007/04/17/B1/6/tegmozvloed.html Gibson, Erica. 2007. Vloed help brûe bou. ''Beeld'', 17 April:6] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128154307/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2007/04/17/B1/6/tegmozvloed.html |date=28 November 2015 }} : ''Ironies genoeg was daar sedert Februarie se vloede haas geen reënval in die gebied nie en die veld is'' '''stofdroog''' ''rondom die Zambezi-vloedvlakte.''</ref><ref>[http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2000/03/08/9/1.html Hill, Christopher. 2000. Kronieke koel maar interessant opgeteken. ''Die Burger'', 08 Maart:9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153401/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2000/03/08/9/1.html |date=28 November 2015 }}: ''Dit wil nie sê dat die resultaat'' '''stofdroog''' ''is nie, ver daarvandaan.''</ref> tonteldroog, kurkhoringdroog,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 197: ''...soms kriewel iets hoorbaars in hulle'' '''kurkhoringdroë''' ''kelke.''</ref> dordroog,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 56: ''Toe smyt Effie haar boek ineens weg dat hy skuif oor die vloer. "Ek is gatvol vir die strooi! Oorsaak en gevolg, oorsaak, gevolg, nuwe oorsaak. Spul'' '''dordroë''' ''kaf..."''</ref> beendroog,<ref name="WAT" /> hooidroog,<ref name="WAT" /> kurkhooidroog,<ref>De Villiers, C.G.S. 1979. ''Soete inval: nagelate geskrifte van Con de Villiers.'' Tafelberg-Uitgewers, bl. 61: ''Die groot sentrale Spaanse plato is treurige wêreld; alles is vaal en'' '''kurkhooidroog'''.</ref> houtskooldroog,<ref name="WAT" /> kraakdroog<ref name="WAT" /> * '''duidelik''' – glasduidelik,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 83: ''Maar die hofpapier en die gruwelike woorde. Hulle was'' '''glasduidelik'''.</ref> klaarduidelik<ref name="WAT" /> * '''dun''' – plankdun,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> papierdun<ref name="Esterhuizen" />, vliesdun,<ref>[[C.M. van den Heever|Van den Heever, C.M.]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]]''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 14-15: ''In verskillende mooi ontwikkelde persoonlikhede, indiwiduele bevoegdhede in die gemeenskap, kom die dieper skeppingskrag van die lewe, die universele vormingskrag tot persoonlike uiting; en omdat ons Afrikaners nie in 'n kleurlose benede-kultuurlikheid wil bly wegskuil nie, maaf ons kultuur-persoonlikheid tot die volheid van sy ontwikkeling wil bring, hier binne ons geografiese grense, daarom wil ons 'n eie Afrikaanse kultuur hê, nie 'n nageaapte vorm-dooie ding, 'n'' '''vliesdun''' ''vel wat ons oor die geraamte van 'n Wes-Europese land se beskawingsvorm getrek het nie, maar 'n eie, vollewende skepping wat die tekens van ons ervaring, ons geskiedenis dra.''</ref> haardun, kraakdun (porselein, glas of stem),<ref name="WAT" /> flenterdun, ragdun, riemdun, naalddun, dennenaalddun,<ref>Steenberg, Elsabe. 1987. ''O, om te fluit''. Pretoria: J.P. van der Walt en Seun. Bl. 32: ''Sy sing so'' '''dennenaalddun''' ''dat die ou kabouter die klip laat val en sy hande onder sy baard vou''.</ref> posbusdun (lippe),<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 61: ''Maar nou is hulle gevrete vroom en hulle lippies'' '''posbusdun'''.</ref> grasdun,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 183: ''Sy fris boerebene van vroeër is nou'' '''grasdun'''.</ref> stokkiedun,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 28: ''My bene is'' '''stokkiedun''' ''onder die sagte broek.''</ref> donkiebeendun,<ref>Maartens, Maretha. 2013. 'Die sagte oë van beeste'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 197: ''Hy sit die koevertjie in my hand, sy pols donkiebeenbenerig, sy arms'' '''donkiebeendun'''.</ref> rafeldun,<ref>Meiring, Jean. 2009. Brief aan Ariadne. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 173: ''Jy't onlangs 'n goeie ruk lank my e-posse met stilte begroet. Ná die tyd'' '''rafeldun''' ''verskonings (moet jy toegee) uitgedink oor jou werkgewer se IT-stelsel wat soms oorgretig boodskappe uit allerlei oorde keer of firewall of wat ook al''.</ref> asemdun,<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 375: ''...Tog buig die'' '''asemdun''' ''kleed die lig self en vang 'n wêreld in sy sfeer''.</ref> wafeldun, draaddun,<ref name="WAT" /> garingdun,<ref name="WAT" /> lemdun,<ref name="WAT" /> riempiesdun<ref>Van Nierop, L. 2018. ''Katelknaap: 'n roman''. Kaapstad:Penguin Books, p. 122: ''Die eienaar van die Toy Boy-agentskap, 'n'' '''riempiesdun''' ''vrou met 'n bril en 'n ontevrede trek om die mond beduie na die vorm wat Tristan gedeeltelik ingevul het.''</ref> * '''duur''' – peperduur,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> bitterduur, vrekduur<ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html Anime-fantasie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153353/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html |date=28 November 2015 }} ''Dié kunsvorm is streng gesensor in die jare tagtig van die vorige met die gevolg dat dit deesdae vrekmoeilik – en'' '''vrekduur''' – ''is om anime van goeie gehalte in die hande te kry.''</ref> * '''dwars''' – plankdwars (jagtaal: wanneer 'n dier heeltemal dwars staan, gereed om geskiet te word)<ref name="WAT" /> * '''eens''' – doodeens<ref name="WAT" /> * '''eenvoudig''' – doodeenvoudig,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> blooteenvoudig,<ref name="WAT" /> kindereenvoudig<ref name="WAT" /> * '''eerlik''' – doodeerlik<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 310: ''Van ingebore aard was hy miskien 'n'' '''doodeerlike''' ''man wat jou nooit met 'n stuiwer sou tekort gedoen het nie''.</ref> * '''eg''' – goudeg * '''eie''' – bloedeie<ref name="Van Schoor1" /> * '''ellendig''' – doodellendig<ref name="Esterhuizen" /> * '''erg''' – dooderg<ref name="Esterhuizen" /> * '''ernstig''' – doodernstig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref name="Bourliaguet">Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 103: ''Jean Jakkals - wat 'n baie paslike naam gekry het - haal sy skouers op en sê'' '''doodernstig''': ''"Laat hulle dan maar by Boucharchat gaan bly. Daar sal hulle'' '''doodtevrede''' wees."</ref><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova: Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 52: ''Lucas kan nie glo wat hy hoor nie, maar Ayanda is'' '''doodernstig'''.</ref> sielsernstig,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 9: ''"Stiefpa sal nooit weet nie," pleit Naas'' '''sielsernstig'''.</ref> vry-ernstig<ref name="Esterhuizen" /> * '''fiks''' – topfiks<ref>Van Schalkwyk, R. 1980. ''Sending Reijger''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 1: ''As gevolg van die aard van sy werk moet hy'' '''topfiks''' ''wees, want hy sal heel waarskynlik in die nabye toekoms, 'n ruimtereis onderneem.''</ref> * '''flou''' – stokflou,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 9: ''"Ons werk ons nou al twee maande'' '''stokflou'''," ''skryf ek op 3 Mei in my dagboek.''</ref> doodflou * '''fris''' (gesond) – perdfris,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 243: ''"Laat my eers eet, Pieter. 'n Paar happe en ek is weer'' '''perdfris'''."</ref><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 63: ''Wanneer Naas weer'' '''perdfris''' ''is, kan hy nie langer op Mooifontein bly nie.''</ref> kikfris,<ref>[[WAT]] (nie algemeen) ''Heeltemal fris; baie gesond; perdfris.'')</ref> appelfris<ref>[[WAT]]: Fris en bloesend van kleur: ''Haar'' '''appelfris''' ''gesiggie''.</ref> kikfris (nie algemeen)<ref name="WAT" /> * '''fris''' (vars) – doufris,<ref name="WAT" /> komkommerfris,<ref name="WAT" /> lentefris,<ref name="WAT" /> kraakfris<ref name="WAT" /> vonkelfris,<ref name="Kruger1977" /><ref>''Rooi Rose'', 13 Julie 1983, bl. 15, ''Radox''-advertensie: ''[...] en ure lank na badtyd sal jy nog so vars vertoon, en voel jy nog'' '''vonkelfris''' ''en sag en skoon.''</ref> tintelfris,<ref name="Steynberg" /> dartelfris<ref name="Steynberg">Steynberg, F. (red.). 1973. "Advertensies" in: Praktiese Afrikaans. Vraestel 1. Studiegids vir Afrikaans. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. bl. 62.</ref><ref name="Kruger1977" />, windfris<ref name="Kruger1977" /> * '''fyn''' – haarfyn,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 247: ''"My eie onderwyseres weet nog'' '''haarfyn''' ''watter rokkie ek met my eerste kommunie aangehad het."''</ref> ragfyn,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Rabie, J 1982">Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 120: ''As 'n mens se oog eers eenmaal deur so 'n waarneminkie geboei is, sien jy veel meer spore oor die duine raak: doekvoet-katspoortjies van 'n muishond, muskeljaatkat of meerkat; of die preutse stewelspore van 'n grysbok; die aweregse hiërogliewe van voëls, grotes, vernames, of'' '''ragfyn''' donslig soos die spoortjies van strandlopertjies wat byna sonder indruk oor die enorme vaalgeel lyf van die sand verbygesnel het...</ref><ref>Rabie, J.S. 2004. Ek het jou gemaak. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 81: ''Op 'n dag het Jacobs die'' '''ragfyne''' ''trourok van die wasbeeld afgepluk, en oor Andries se swart karkas gehang.''</ref> piekfyn,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> flenterfyn,<ref name="WAT" /> veselfyn,<ref name="Kempen" /> naaldfyn, kraakfyn,<ref name="WAT" /> poeierfyn (stof),<ref>Van Pletzen, Johan. 1992. Sy ma se beursie. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.117: ''Ontploffings en 'n gewerskaf met stootskrapers woel die'' '''poeierfyn''' ''roesstof los en dit kleef aan boomblare, gras, dakke en tuine oor die hele dorp.''</ref> wasfyn,<ref>Smit, Hettie. 1970. ''Sy kom met die sekelmaan.'' Kaapstad: Nasionale Boekhandel. bl. 49: ''Blou bobbejaantjies'', '''wasfyn''' ''viooltjies, kalkoentjies en vygies soos die sterre van die melkweg!''</ref> spinnerakfyn/spinragfyn,<ref name="Potgieter" /><ref>Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 107: ''Dit was 'n asempie van 'n rok, een wat 'n mens kon wegblaas, so'' '''spinnerakfyn''' ''was die materiaal.''</ref> porseleinfyn<ref>[[WAT]]</ref> vlinderfyn,<ref>Brümmer, W. 2008. ''Die dag toe ek my hare losgemaak het.'' Kaapstad: Human & Rousseau. p. 40: ''Pinkie-in-die-lug het sy vir haar mense geglimlag en'' '''vlinderfyne''' ''treetjies gegee.''</ref> feëfyn, <ref name="Kruger1977" /> stippelfyn<ref name="Kruger1977" /> * '''gaar''' – doodgaar<ref name="Potgieter" /><ref>Lutrin, Beryl. 1999. ''Afrikaans Handbook & Study Guide: An English student's guide to Afrikaans''. Birnam Park: B. Lutrin. bl. 44</ref> * '''gedaan''' – doodgedaan,<ref name="WAT" /> morsgedaan<ref name="WAT" />, morsdoodgedaan<ref name="WAT" /> * '''gedwee''' – hondgedwee<ref name="WAT" /> * '''gedienstig''' – hondgedienstig<ref name="WAT" /> * '''geduldig''' – doodgeduldig <ref name="ReferenceA">Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.68</ref> * '''geel''' – goudgeel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> kerriegeel, borriegeel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /> knalgeel,<ref name="Van Schoor1" /> vlamgeel, kanariegeel,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 44: ''Hy dra 'n skreeulelike pak, 'n'' '''kanariegeel''' ''hemp en 'n grasgroen das''.</ref> mosterdgeel, giggelgeel (skertsend), songeel,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Van Zyl, Wium. 2013. 'Na Doornkraal in die Duivenhoksvallei'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 284: ''Dat die werf'' '''songeel''' ''was met tulpe, van die aandblom in volle geur, skaamrosies wat bloos in die môredou, het ek toe nog nie geweet nie.''</ref> wortelgeel,<ref>Van Rensburg, Frans. 2009. ''Lammervanger''. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 231: ''"Mevrou Santa het besluit dat ons 'n span gaan maak om by die Spar op Warmbad as karwagte diens te doen," sê die vrou met die'' '''wortelgeel''' ''hare aan die oorkant van die staaltafel en vat 'n sluk koffie uit 'n groen blikbeker''.</ref> piesanggeel,<ref>Berg, H. 2007. ''My storie van hoop''. Kaapstad: Lux Verbi, bl. 90: ''Toe ek 16 word, het my pa vir my my eerste motor gekoop. 'n'' '''Piesanggeel''' ''Datsun.''</ref> sonneblomgeel,<ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2005/01/27/VY/03/01.html |title=Maré, Susan. 2005. Sy hart nog sonneblomgeel. ''Volksblad'', 27 Januarie:3 |access-date=20 Februarie 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128154326/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2005/01/27/VY/03/01.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2007/12/20/KV/3/ktbrandrusoord.html |title=''Volksblad''. 2007. Rusoord op Brandfort kry nuwe lapa. 19 Desember:3 |access-date=20 Februarie 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128154410/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2007/12/20/KV/3/ktbrandrusoord.html |url-status=live }}</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=-eRRBAAAQBAJ&pg=PT153&lpg=PT153&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=1VLLxPOOPa&sig=tgtIpfIoSvLrqrSwO5Kl9K34ZOY&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false Van Reenen, Lanie. 2013. ''C'est la vie: van lief en leed en kanse vat''. Kaapstad: Tafelberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011423/https://books.google.co.za/books?id=-eRRBAAAQBAJ&pg=PT153&lpg=PT153&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=1VLLxPOOPa&sig=tgtIpfIoSvLrqrSwO5Kl9K34ZOY&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}: ''Vir my is dit tans die weelde van hierdie lelike klein kamertjie met sy'' '''sonneblomgeel''' ''mure en neonbuisligte, 'n smal nonne-bedjie met 'n sintetiese blou deken, 'n vloer van saamgeperste houtskaafsels, 'n stoel, tafel, yskassie en kookplaat.''</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=Q3ZRBAAAQBAJ&pg=PT14&lpg=PT14&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=40xOCoYSQt&sig=wqbzEmFuD0U0-saEVklgNm5L8EE&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false Kalmer, Harry. 2014. 'n Duisend stories oor Johannesburg: 'n stadsroman. Kaapstad: Queillerie.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Sy dra nie tuitkappies soos die ander vroue in die kamp nie, maar 'n'' '''sonneblomgeel''' ''strooihoed met 'n rooi laproos''.</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=GvBRBAAAQBAJ&pg=PT53&lpg=PT53&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=V-dF-L7-uw&sig=UNLNAdFiw8zq1KGMpi3fyiF-5g0&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false Els, Jeanne. 2011. ''As die stroom jou vat: die raaisel van selfmoord''. Kaapstad: Tafelberg.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305005907/https://books.google.co.za/books?id=GvBRBAAAQBAJ&pg=PT53&lpg=PT53&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=V-dF-L7-uw&sig=UNLNAdFiw8zq1KGMpi3fyiF-5g0&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}: ''In 'n getypoel digby die Kampbaaise strand krys en fladder seemeeue opgewek in die turkoois water. Ek asem die sout van die see in; ruik die klapperolie in die sonbaaiers se rome waar hulle onder'' '''sonneblomgeel''' ''en kersierooi sambrele ontspan.''</ref><ref>[https://books.google.co.za/books?id=ZGhRBAAAQBAJ&pg=PT109&lpg=PT109&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=9Vz5BowFZB&sig=gX14XTnCrd-m4JCQfu4c3xRjUA0&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false Van der Vyver, Marita. 2005. ''Bestemmings''. Kaapstad: Tafelberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011907/https://books.google.co.za/books?id=ZGhRBAAAQBAJ&pg=PT109&lpg=PT109&dq=%22sonneblomgeel%22&source=bl&ots=9Vz5BowFZB&sig=gX14XTnCrd-m4JCQfu4c3xRjUA0&hl=af&sa=X&ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&redir_esc=y#v=onepage&q=%22sonneblomgeel%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}: '' 'n Turkoois T-hemp met 'n string skokpienk koraalkrale om die nek, 'n persbont sarong om haar breë heupe gedrapeer,'' '''sonneblomgeel''' ''plastieksandale aan haar stewige plaasvoete''.</ref> sonskyngeel,<ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 91: ''Terwyl die Alfheimers van die kraanvoëls afklim, sien Henk hulle is almal lank, fris en blond – nes Lyra gesê het, en die'' '''sonskyngeel''' ''klere wat hulle aanhet, skitter met 'n goue gloed wat hulle nog meer indrukwekkend laat lyk.''</ref> bottergeel,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Jansen van Vuuren, L. 2020. ''Amper Frans: 'n lewe van fanfare en faux pas''. Johannesburg: Jonathan Ball Publishers, p. 78: ''Die Creuse spog ook met natuurlike waterbronne en die'' '''bottergeel''' ''kalksteen waarvan die Franse argitektoniese erfenis deurtrek is.''</ref> koringgeel<ref name="Esterhuizen" /> * '''geesdriftig''' – doodgeesdriftig<ref>Bierman, B.E. 1955. ''Boukuns in Suid-Afrika''. Kaapstad: A.A. Balkema, p. 84: ''In Koning Willem se gevolg vaar baie kunstenaars saam, onder hulle Daniel Marot. Oor sy barok raak die Engelse nie te'' '''dood geesdriftig''' ''nie.''</ref> * '''gek''' – stapelgek,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> dolgek<ref name="WAT" /> * '''gelief''' – alomgelief<ref name="Makrogids" /> * '''gelukkig''' – doodgelukkig,<ref name="Potgieter" /><ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 83: ''Shuna lê'' '''doodgelukkig''' ''op haar sy, sodat sy Carolus nog met een poot kan vashou, maar hy probeer nie eens meer om weg te kom nie.''</ref> dolgelukkig, sielsgelukkig,<ref name="Potgieter" /> stralend gelukkig, duifgelukkig<ref name="Kempen" /> * '''gemaklik''' – doodgemaklik<ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 147: ''Hy ry redelik stadig oor die stofpad vol hobbels en klippe en kyk kort-kort om. "Jy moet vashou girl." "Ek is'' '''doodgemaklik'''."</ref> * '''gereed''' – slaggereed * '''gerus''' – houtgerus,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> perdgerus,<ref name="WAT" /><ref name="Potgieter" /> doodgerus,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter">Potgieter, J.S. & Van Rooyen, P.G. 1981. ''Die Suid-Afrikaanse leerlinggids''. Vierde uitgawe. {{ISBN|0-623-01377-0}}. Pretoria: Maskew Miller, bl. 112-117.</ref><ref name="Stadler, L.G 1994" /> houtpopgerus,<ref name="Kempen" /> Engelsgerus<ref>{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2011/12/16/VB/7/taalkruie498.html |title=''Volksblad''. 2011. Taalkruie: Nugter alleen weet. 16 Desember:7 |access-date=19 Februarie 2016 |archive-date= 9 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309124956/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2011/12/16/VB/7/taalkruie498.html |url-status=live }}</ref> * '''gesond''' – blakend gesond, kerngesond,<ref name="Potgieter" /><ref name="ReferenceA" /><ref>Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 59: ''Hy was sowat dertig jaar oud, 'n hakkelaar, maar fris en lewenskragtig, met 'n primitiewe gees, en'' '''kerngesond''' ''en absoluut in sy vasberadenheid.''</ref> oergesond<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 115: ''Ek: Is haar familie nie'' '''oergesonde''' ''mense nie, die langslewendes in alle egverbintenisse, en sy pas vroeg in die dertig? Dit klop nie, mannetjie.''</ref> * '''getroos''' – doodgetroos<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /> * '''getrou''' – lewensgetrou,<ref>Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: ''Dan werk jy terselfdertyd sommer skrywersblok en weerstand teë... en jy skep'' '''lewensgetroue''' ''karakters en jy raak ontslae van die emosies.''</ref> hond(s)getrou<ref name="WAT" /> * '''gevaarlik''' – doodsgevaarlik,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 215: ''Wat nou gaan plaasvind, is eintlik gevaarlik vir almal hier teenwoordig, maar veral vir my vrou. Vir haar is dit'' '''doodsgevaarlik'''.</ref> lewensgevaarlik * '''gevoelig''' – fyngevoelig,<ref>Fourie, Pieter. 2002. ''Ek, Anna van Wyk''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 19: ''STEM: Is dit nie net 'n geval van 'n '' '''fyngevoelige''' ''kind wat 'n insident nie kon verwerk nie?''</ref> teergevoelig * '''gewillig''' – doodgewillig,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> eselsgewillig<ref>[[WAT]] (1970, bl. 601-602): Steeds, volkome, onvoorwaardelik gewillig ''M/d rustige veronderstellings dat hy 'n'' '''eselsgewillige''' ''luisteraar sal wees. C.M. van den Heever''.</ref> * '''gewoon''' – doodgewoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 160: ''"Is dit nie te ver gevoer nie? Miskien het Provoost'' '''doodgewoon''' ''opgestaan omdat hy 'n verdagte geluid gehoor het."''</ref> blootgewoon<ref name="WAT" /> * '''giftig''' – groengiftig<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 390: ''Willem kyk ingedagte na Retief, die naaswenner van Skryf 3000 wat eenkant bly staan, 'n studie in'' '''groengiftige''' ''nydigheid van kop tot tone.''</ref> * '''glad''' – spieëlglad,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> seepglad,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> palingglad,<ref name="Kempen" /> snotglad, botterglad (tong), aalglad, ivoorglad, masjienglad, satynglad,<ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 13 - 14: ''Van die volmaakte ronding van haar hals tot haar'' '''satyngladde''' ''voorkop onder die hooggekartelde pruik is sy asof deur 'n meesterhand geskep.''</ref> roomglad,<ref>Venter, De Waal. 1988. ''Vyffff''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.58: ''Ons styg'' '''roomglad''' ''op en doen ons eerste sprong''.</ref> blinkglad,<ref>Venter, De Waal. 1992. ''Mieg se kort en lang middag''. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 7: ''Hy kyk 'n rukkie aandagtig daarna en vat dan versigtig aan die'' '''blinkgladde''' ''oppervlak van die kleinste enetjie, dan aan 'n ander een en streel lig oor die grote.''</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 89: ''Maak nie saak of jy by 'n mooi rondebors-boeremeisie kuier nie – die'' '''blinkgladde''' ''lyf in die venster, die vloei van ledemate en bewegings, die ritme.''</ref> meerminglad,<ref>Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: ''Seker omdat dit lank gedra sal kan word met al die rek daarin, dink ek, wat klaar my hart verloor het op 'n'' '''meermingladde''' ''silwerblink baaikostuum in die enigste ander behoorlike klerewinkel op die dorp.''</ref> glipglad,<ref>[[Gabeba Baderoon|Baderoon, Gabeba]]. 2009. Swaarverkeer. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 154-155: ''Dis 'n taal waarmee hulle mekaar meet volgens die behendigheid van hande, of die vermoë om 'n vlak'' '''glipglad''' ''te skaaf, die gevoel vir haaksheid en reguit lyne''.</ref> kraakglad, <ref name="WAT" /> skiglad,<ref name="Kruger1977" /> straalglad, <ref name="Kruger1977" /> streelglad<ref name="Kruger1977" /> marmerglad<ref>[[T.J. Haarhoff|Haarhoff, T.J.]] 1925. ''Die Romeinse boer''. Kaapstad: J.L. van Schaik, p. 93: Hieruit kan ons vooraf leer ken die weer van die afwisselende hemel, hieruit die datum van maai en die tyd van saai, en wanneer dit pas om deur die verraderlike '''marmergladde''' see met roeiers te roei, om gewapende vlote van stapel te laat loop, of, op die regte tyd, die pynboom in die bos af te kap.</ref> * '''goed''' – bittergoed, doodgoed<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''goedkoop''' – spotgoedkoop,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodgoedkoop * '''goor''' – hondgoor * '''gou''' – blitsgou<ref name="Kruger1977" /> * '''graag''' – dolgraag,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 223: ''Die ondersoek sit vas en jy weet hoe'' '''dolgraag''' ''ek saam met jou Portugal toe wil gaan.''</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 290: ''Sy wil'' '''dolgraag''' ''saamwerk, maar...''</ref> bittergraag, hartsgraag,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 27: ''Hy sien sy is mooi, sommer baie mooi; mooier as wat sy ma of Ousus was, maar met iets in haar gesig; so asof wat sy'' '''hartsgraag''' ''begeer, haar nie gegun word nie.''</ref> doodgraag,<ref name="Potgieter" /> dubbelgraag<ref>[[WAT]]: ''Hy wou sy kinders'' '''dubbelgraag''' voor sy dood weer sien.</ref> * '''groen''' – [[grasgroen]],<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> lowergroen, [[smaraggroen]],<ref>Preller, Martie. 1994. ''Anderkantland''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl.4: ''Aan die deur is 'n groot, blink klopper in die vorm van 'n padda, 'n padda met helder smaraggroen oë.''</ref> knalgroen, klawergroen,<ref>Louw, A.M. 1999. ''Vos''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 224-225: ''Vos vertoef 'n rukkie by die massagraf... Elkeen om eie rede die'' '''klawergroen''' ''geboorteland verlaat op las van roekelose ou staatsmanne skeepgegaan om in dié wispelturige hoek van die Rôeveld deur Boereskerpskutters afgemaai te word.''</ref> nylgroen,<ref>De Lange, Johann. 2008. Correspondences. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.938: ''van sy welige krag is weinig oor: / uitgekalf, flanke modderdik gestol, / die blinkvet rug in dongas uitgehol, / het tyd, langsaam in 'n delta verstrik, / die '''nylgroen''' oë moerassig toegeslik.''</ref> knarsgroen, brommergroen (''van jaloesie''),<ref>Hambidge, Joan. [http://www.litnet.co.za/Article/n-belydenis-van-n-geskryfde-joan-hambidge 'n ''Belydenis van 'n geskryfde: Joan Hambidge''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140901141003/http://litnet.co.za/Article/n-belydenis-van-n-geskryfde-joan-hambidge |date= 1 September 2014 }} (''LitNET'') : ''Die roman beslaan 244 bladsye, is uitgegee deur Tafelberg en gaan alle gefrustreerde joernaliste wat nog altyd ’n roman oor Naspers wou skryf,'' '''brommergroen van jaloesie''' ''maak.''</ref><ref>Hambidge, Joan. 1990. [http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1990/08/16/5/17.html ''Prys vir slegste Afrikaanse digbundel''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128154331/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1990/08/16/5/17.html |date=28 November 2015 }} (''Beeld''): ''Dié vers se onsubtiele beeld en toepassing word so grotesk uitgevoer dat 'n mens dit nie kan vergeet nie en die wyse waarop die natuur in seksuele beelde beskryf word, sou De Sade'' '''brommergroen van jaloesie''' ''gehad het.''</ref> varsgroen,<ref>Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: ''Pleks van: "Die skurwe deur is groen", sê eerder: "Die deur is grof onder haar punte en'' '''varsgroen''', ''asof dit so pas geverf is." ''</ref> soelgroen,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 8: ''Soms gly hy wel sy ooglede boontoe, en die blik op dit wat Pa se oë geword het, voorheen'' '''soelgroen''' ''en indrukwekkend, laat Mattheüs omtrent wegkwyn al het hy hulle hoeveel maal al so gesien.''</ref> [[bottelgroen]],<ref name="Esterhuizen" /><ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 124: ''Hy hang nog 'n rukkie op sy fiets daar rond, die sigaret gebêre in die bosak van sy'' '''bottelgroen''' ''uniform.''</ref> olyfgroen,<ref name="Esterhuizen" /> banknootgroen<ref name="Esterhuizen" /> * '''groot''' – reusegroot,<ref name="Esterhuizen" /> tamaaigroot, lewensgroot<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''grou''' – asgrou,<ref name="Kempen" /> loodgrou, vaalgrou<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 142: ''Toe die '''vaalgrou''' as nog louwarm smeul en mens die aarde se powere geraamte sonder die Josefskleed van plante uitgestrek kon sien lê, het die oorlewende skilpaaie wanhopig heen en weer gedwaal op soek na 'n groenigheidjie, na 'n bekkievol dou in lowerkoelte.''</ref> * '''grys''' – asgrys,<ref name="Potgieter" /> loodgrys,<ref>Venter, De Waal. 1992. ''Mieg se kort en lang middag''. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. bl. 41: ''Sy wys oor die water en dan sien hy die swart driehoekvorms van haaivinne in die '''loodgrys''' water, voor dit agter 'n golf verdwyn.''</ref><ref>Venter, P. 1994. Wie is Agatha Christie? In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 188: ''Mevrou Linde en Botha het laatmiddag opgedaag in die oorlede juffrou Le Clus se'' '''loodgrys''' ''Mercedes 500 SEC, bestuur deur Cyril Plaatjies.''</ref> * '''haastig''' – dolhaastig<ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> doodhaastig<ref name="Esterhuizen" /><ref>[https://www.dbnl.org/tekst/mell003bart01_01/mell003bart01_01_0002.php Van Melle, J. 1936. ''Bart Nel, die opstandeling''. Amsterdam: Wereldbibliotheek N.V.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210711140931/https://www.dbnl.org/tekst/mell003bart01_01/mell003bart01_01_0002.php |date=11 Julie 2021 }} bl. 144: ''Maar jy kan maar voor my ingaan as jy besigheid het, ek is nie so'' '''doodhaastig''' ''nie''.</ref> * '''hard''' – kliphard,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> ysterhard, keihard, keisteenhard,<ref name="Potgieter" /> klipsteenhard,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> klipsteenkalbashard, skreeuhard, staalhard,<ref name="Potgieter" /> steenhard, spykerhard, kwashard,<ref>De Lange, Johann. 2008. Alpebok. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.940-941: ''die klipram las / sy kloutjie voeg- / vas in 'n klip- / lys in hy knak / sy knie en / hys hom rats / die saagtand-/ kransrif uit - / teen sy kop / perfekte frats'' '''kwas- / hard''' ''soos skroef- / draad gedraai / lê die groewe / van die nautilus / en onder hoewe / kletter oerklip / van 'n baai''</ref> rotshard,<ref>Venter, De Waal. 1984. ''Die vyf-millimeter-avontuur''. Kaapstad: Human & Rousseau. Bl.86: ''Uit hierdie kol wat'' '''rotshard''' ''aan die plastiek van die pyp vassit, groei die tou waarmee hulle opgeklim het.''</ref> skokhard (klank),<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 88: ''Die knal suig alle ander klanke in die vertrek op. Maar dis'' '''skokhard''' ''en sekuur.''</ref> houthard,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 82: ''Sy gaan sit op 'n bankie. Dis'' '''houthard''' ''en regop te midde van 'n landskap waarin sap op- en uitstoot''.</ref> olienhouthard,<ref>Van Zyl, Wium. 2013. 'Na Doornkraal in die Duivenhoksvallei'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 285: ''Húl oom, die'' '''olienhoutharde''' ''patriarg oom Kallie Crous aan wie ons menige Sondagmiddag-besoek gebring het, het daarteenoor gesorg dat King George en sy gekroonde gemalin in vergulde rame sy en die einste tant Mêggie van die koperpennie ('n suster van my Ouma van Zyl) se klein voorhuis domineer.''</ref> harshard,<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 351: ''Die saak word hier ietwat uitvoeriger gestel – daar word melding gemaak van die bloedvergiftiging, die koors en die pyn en ook die uiteindelike'' '''harsharde''' ''krom vinger.''</ref> beenhard,<ref name="WAT" /> kraakhard,<ref name="WAT" /> diamanthard<ref name="Kruger1977" /> * '''heet''' – brandheet, snikheet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> stikheet, smoorheet<ref name="Esterhuizen" />, bloedheet, brandendheet<ref name="WAT" /> * '''helder''' – glashelder,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 59: ''Die beeld op Lucas se ma se tabletrekenaar is'' '''glashelder'''.</ref> klokhelder,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 204: ''Haar lag is'' '''klokhelder'''.</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 228: '' 'n Skeurgeluid – oorverdowend, soos uitgerekte donderweer – en dan is die nag se geluide terug,'' '''klokhelder.'''</ref> kristalhelder,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> jenewerhelder, knalhelder, silwerhelder, skelhelder, stroophelder,<ref>De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: ''1 / Die dag krimp. Die klok lui'' '''stroophelder'''.</ref> skreeuhelder (kleure), sonhelder,<ref>Bredenhann, Douwleen. 2013. 'Bessiengstraat se deurkosyn'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 40: ''So vou die Dakota se deur toe in 1964 'n landskap op Windhoek se lughawe oop wat so'' '''sonhelder''' ''is dat mens jou oë daarteen moes knip.''</ref> yshelder,<ref>Jurgens, R.B. 2009. Moet dit nie tuis probeer nie! In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 229: ''Dit was 'n verloëning van al daardie wintertonele van die ou meesters waarin dit lyk asof dit 'n nasie is hierdie wat werklik verlief is op noorderweer, op daardie'' '''yshelder''' ''dae wanneer die lug blou is en die wind stil, en dit 'n ieder se instink is om in Friesland te gaan ysskaats''.</ref> brandhelder,<ref>[https://books.google.co.za/books?id=OItRBAAAQBAJ&pg=PT127&lpg=PT127&dq=%22brandhelder%22&source=bl&ots=5TP6IJLO2l&sig=wBjAB3GlDJt9UcLL_de1snQS2p4&hl=af&sa=X&ei=k5KSVJvGIJDvaJnwgZAF&redir_esc=y#v=onepage&q=%22brandhelder%22&f=false Eloff, K. 2010. ''Stiletto: my lewe in die seksbedryf''. Kaapstad: Tafelberg.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010027/https://books.google.co.za/books?id=OItRBAAAQBAJ&pg=PT127&lpg=PT127&dq=%22brandhelder%22&source=bl&ots=5TP6IJLO2l&sig=wBjAB3GlDJt9UcLL_de1snQS2p4&hl=af&sa=X&ei=k5KSVJvGIJDvaJnwgZAF&redir_esc=y#v=onepage&q=%22brandhelder%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}: ''Na al my woede, die'' '''brandhelder''' ''haat, die ontsettende teleurstelling en die brutale misbruik, het ék verlief geraak''.</ref> waterhelder<ref>[https://wikisource.org/wiki/Die_Afrikaanse_gedagte/Kwasstrepe C.M. van den Heever: ''Die Afrikaanse gedagte''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160221174622/https://wikisource.org/wiki/Die_Afrikaanse_gedagte/Kwasstrepe |date=21 Februarie 2016 }} ''As ons Mocke se gedigte sorgvuldig lees dan is dit duidelik dat hy nog van die woordskuim moet afroom as hy sy siening'' '''waterhelder''' ''vir ons wil maak.''</ref> * '''honger''' – hondshonger, doodhonger,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 67: ''Skielik onthou hulle dat hulle'' '''doodhonger''' ''is.''</ref> skreeuhonger, wolfshonger, bloedhonger<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 52: ''Maar hy kom telkens terug; tuur dan na sy prooi met'' '''bloedhonger''' ''oë.''</ref> * '''hoog''' – hemelhoog,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 14: ''"Sonder twyfel. 'n Huis deur ons voorouers gebou is meer solied as vandag s'n. Ligmaar die dak."'' '''Hemelhoog'''.</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 180: ''In die doeanepakhuis lê honderde kiste sterk drank'' '''hemelhoog''' ''opgestapel.''</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 281: ''"Werkloses, mans wat gebuk gaan onder die las van onbetaalbare onderhoudskostes, gesinne met'' '''hemelhoë''' ''skuld, studente sonder beurse en ongetroude vroue," sê hy kopskuddend.''</ref> bergehoog/bergenshoog/berghoog/berghoë<ref name="WAT" /><ref name="Kempen" /><ref>Rabie, J. 1985. Suid-Afrika in Europa. In: Rabie, J. 1989. ''Buidel''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 21: ''Toe ons sê: "Ja, ons ken hom ook," het ons'' '''berghoog''' ''in aansien by hom gestyg.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 145: ''Sommer baie dae is die see so stormagtig afstootlik, met'' '''berghoë''' branders wat neerdonder in vuilgeel skifsels van geweld, dat 'n mens dit nie naby waag nie.''</ref> toringhoog,<ref name="Kempen" /><ref name="Potgieter" /> helhoog (in spreektaal gebruik), sterhoog<ref>Haarhoff, T.J. 1931. ''Die Klassieke in Suid-Afrika''. Pretoria: J.L. van Schaik: ''Die lewe wat so vol van moontlikheid Vir inspirasie vatbaar, '''ster-hoog''' ''styg,''</ref> * '''jammer''' – doodjammer<ref name="Esterhuizen" /> * '''jong''' (attributief)/ '''jonk''' (predikatief) – bloedjonk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 223: ''Jy's nog'' '''bloedjonk,''' ''Zuayne.''</ref> piepjonk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> stralend-jong<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 26: ''Ek onthou hoe verontwaardig ek toe gedink het: hoe durf mislike lae-orde ou bosluisies 'n sterke'' '''stralend-jonge''' ''dier soos Skilo dood toe wil sleep.''</ref> * '''kaal''' – poedelkaal,<ref name="Van Schoor1" /> poedelnakendkaal<ref>Smit, Bartho. 2008. ''Die Keiser''. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.3: ''KULTUUR: Dis juis ons grootste bedreiging – die hitte. As ons eers aan die hitte begin toegee en maar ons klere begin afgooi, dan staan ons netnou'' '''poedelnakendkaal''' ''voor die wêreld – soos ons Majesteit se vader – en waar's ons beskawing dán?''</ref> (kyk ook na '''naak'''), winterkaal (landskap, tuin),<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 37: ''Dis of die sukkelende struike, tegelyk'' '''winterkaal''' ''en verwaarloos, die brandsiek perkie en al die ander rypgestroopte bome ineens uitbars in oordadige bloei.''</ref> rotkaal<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 48: ''"Hulle het dit teruggeneem vir skuld!" sê sy uitdagend. "S-k-u-l-d, skuld! Want G.T. kon nie betaal nie. G.T. is'' '''rotkaal.'''</ref> * '''kak''' – hondkak (plat){{feit}} * '''kalm''' – doodkalm<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Aspe, Pieter. 2011. ''Die Midasmoorde'' (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA-Uitgewers. Bl. 52: ''Dit gebeur selde dat julle 'n moordsaak kry en jy sê'' '''doodkalm''' '':'' ''uitstekend.''</ref> * '''kil''' – yskil,<ref>Haarhoff, T.J. 1935. Die storie van Orpheus en Eurydice. In: ''Die kortverhaal van die Grieke en Romeine.'' Pretoria: J.H. de Bussy. p.82: ''Sewe maande lank, sewe lang maande, so vertel hulle, bekla hy sy lot onder 'n stygende rots by die water van die eensame Strymon en ontvou sy verhaal onder die'' '''yskil''' ''sterre: tiere streel hy met sy lied, en eikebome volg agter hom aan.''</ref> doodkil<ref>Haarhoff, T.J. 1935. Die storie van Orpheus en Eurydice. In: ''Die kortverhaal van die Grieke en Romeine.'' Pretoria: J.H. de Bussy. p.83: ''Selfs toe die Hebrus, sy vader se rivier, die kop, afgeskeur van die marmerwit liggaam, in sy stroom voortrol, selfs toe het die blote stem en die'' '''doodkille''' ''tong met wegvlugtende asem uitgeroep: „Eurydice, helaas ! ongelukkige Eurydice !"''</ref> * '''klaar''' (duidelik) – klinkklaar<ref name="Van Schoor1" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 92: ''Hy hardloop, druk verby die troepe, verby Duart met die frons op sy voorkop, Olive met haar hande voor haar geskokte mond, Ayanda en haar ma wat mekaar vashou asof hulle mekaar nooit weer gaan sien as hulle laat los nie, Brandon wat senuweeagtig prewel, sy oë dobberend in hulle kasse omdat die'' '''klinkklare''' ''antwoorde op die aand se gebeure nie in duidelike swart en wit hulself wil kom aanbied nie''.</ref> * '''klam''' – slymklam<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 121: ''Al dié spore, merke, tekens van'' '''slymklam''' ''lewe op hierdie dorre hoogtes onder die son, slingerend, kurwend oor sandriffels wat self volgens kontoere golf, getuig van die anargistiese rigtingsoeking van lewense wesens.''</ref> * '''klein''' – piepklein,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Van Schoor1" /> muisklein, voëltjieklein,<ref>Hambidge, Joan. 2008. Uit: My ou Dad, 'n reeks. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.1003: ''Sy's'' '''voëltjieklein''' '', / broos soos 'n eierdop / rats soos 'n raaf / skraal soos 'n tinktinkie...''</ref> varkklein (oë),<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 120: ''Die oë is'' '''varkklein''' ''gedruk deur bollende wange.''</ref> speldklein<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 240: ''...Jack'' '''speldklein''' ''aanwesig...''</ref> * '''knies''' - doodknies<ref name="Esterhuizen" /> * '''koel''' – komkommerkoel,<ref name="Potgieter" /> doodkoel<ref name="ReferenceB">Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.69</ref> * '''kook''' – doodkook<ref name="Esterhuizen" /> * '''koppig''' – vrekkoppig<ref name="Potgieter" /> * '''koud''' – yskoud,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 178: ''Melchior Muys is 'n gesette man met'' '''yskoue''' ''slangoë.''</ref> piskoud (plat), bibberkoud, klipkoud, rilkoud,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagplek. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 94: '' 'n'' '''Rilkoue''' ''windvlaag waai die reën soos ysprikke teen sy gesig aan''.</ref> vars-koud,<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 12: ''Buite is dit nog'' '''vars-koud''', ''skemer en verlate by die gholfbaan.''</ref> doodkoud,<ref name="Potgieter" /> kraakkoud, <ref name="WAT" /> vrieskoud, <ref name="Kruger1977" /> ritteltitkoud, <ref>Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 179: ''Voor Checkers staan 'n paar kindertjies. Dis'' '''ritteltitkoud'''.</ref> klappertandkoud<ref>Van Reenen, L. 2019 (2013) ''C'est la vie: van lief en leed en kanse vat''. Kaapstad: E&W Publishing, p. 226: ''Toe ek naderhand'' '''klappertandkoud''' ''is van die ronddwaal in die gebou, maak ek vir my 'n dubbele espresso onder in die klein ontbytkombuisie sodat ek kan ontdooi; toe met die trap op na my "huis" bo in die dak, waar dit lekker warm is.''</ref> * '''krom''' – hoepelkrom<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''kwaad''' – smoorkwaad,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodkwaad,<ref name="Makrogids" /> booskwaad,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Geyer, A.L. 1969. ''Vier jaar in Highveld''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl. 80: ''So het Anna en ek op 'n slag by 'n onthaal in die paleis aanskou hoe hy [George VI], klaarblyklik'' '''booskwaad''', ''die arme Lord Clarendon, sy Lord Chamberlain, kwaai invlieg terwyl die Koningin intussen alleen met gaste, wat voorgestel word, gesels asof niks op aarde verkeerd is nie.''</ref> rasend kwaad,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 53: ''Die man is'' '''rasend kwaad.'''</ref> rooikwaad,<ref>Rabie, J.S. 2004. Plek vir een. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 67: ''Die kondukteur se'' '''rooikwaad''' ''gesig ruk na ander gesigte agter hom, soek in wilde handhawing na die ware burger gereed om sy plig te doen''.</ref> siedend kwaad<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 383: ''Arnan is'' '''siedend kwaad''', ''ook vir homself: hy moes lankal begin vrae vra het.''</ref>, blindkwaad * '''laag''' – hondlaag (gemeen)<ref>[[WAT]]: ''Dié'' '''hondlae''' ''vent'' ([[C.M. van den Heever]]).</ref> * '''lag''' – doodlag<ref name="Esterhuizen" /> * '''lam''' – boeglam,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodlam<ref>[https://docplayer.net/storage/72/66533043/1534498884/Yv8Q-UllIFer0NyEJHm9uQ/66533043.pdf Bauling, F. E. & Jooste, J. M. 1921. ''Practical text book of the Afrikaans language for English students. Part 1.'' Pretoria: J.L. Van Schaik]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, p. 102: ''Die arme man skrik hom'' '''doodlam''' ''en moes teen 'n boom leun om nie om te val nie''.</ref> * '''lang''' – ellelang<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Barnard, Chris. 2009. In die straat van die kat wat visvang. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 65:''Sy weet presies wanneer jy gebore is, hoekom jy in Parys is, wat jou beroep is of was, en waar jy oral rondgeswerf het. Hoe weet sy dit? Omdat jy, wanneer jy die eerste dag by haar hotel instap en blyplek vra, al dié besonderhede en nog meer op 'n'' '''ellelange''' ''vorm moet invul''.</ref> * '''lank''' – lewenslank, doodlank<ref name="WAT" /> * '''leeg''' – dolleeg,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> botleeg,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> dopleeg<ref name="WAT" /> * '''lekker''' – smullekker,<ref name="Makrogids" /><ref name="Kruger1977" /> watertandlekker<ref name="Steynberg" /><ref name="Kruger1977" />, vreklekker, vingerleklekker, doodlekker,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kraaklekker<ref>Op Weetbix-kartondoos: ''Gebruik koue melk vir 'n'' '''kraaklekker''' ''somerontbyt''.</ref> * '''lelik''' – skreeulelik,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> skreelelik, skulelik, hondlelik,<ref name="WAT" /> foeilelik,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> blêrlelik, vreklelik,<ref name="ReferenceB" /> rondomlelik<ref name="WAT" /> * '''lewendig''' – springlewendig<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 217: ''Sy naam is Wouter van der Walt en hy sê Mercia Hayward was'' '''springlewendig''' ''en gesond toe sy die aand van 17 Junie vertrek het.''</ref> * '''lig''' – veerlig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 84: ''Lucas maak soos die Sterreloper vra en dadelik voel dit of hy'' '''veerlig''' ''opstyg.''</ref> vlinderlig, strooilig''te'' (''vermaak''), helderlig,<ref name="Van Schoor1" /> klaarlig, veertjielig,<ref>Van Nierop, Leon. 2004. ''Die nagreisiger''. Swellendam: Hartbees Uitgewers. bl. 151: ''Sonder dat sy dit so beplan het, selfs sonder dat dit ooit in haar gedagtes opgekom het, buk sy vooroor en soen hom sag,'' '''veertjielig''' ''op sy lippe.''</ref> donslig<ref name="Rabie, J 1982" /> luglig<ref name="Kruger1977" /> * '''logies''' – doodlogies<ref>Eksteen, L. 1984. '' 'n Beeld van Afrikaanse woorde: kort stukke oor die woordeskat uit die radiorubriek 'Weeklikse Woordeboek' ''. Kaapstad: Akademica, bl. 58: ''Want by nadere ondersoek is baie van die sogenaamde onlogiese maniere van uitdrukking in 'n taal tog op die ou end'' '''doodlogies''', ''d.w.s. dit klop in alle onderdele, en dit druk uit wat die spreker wil sê.''</ref> * '''lui''' – doodlui, aartslui,<ref name="Potgieter" /> sleglui,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 263: ''Hy is'' '''sleglui''', ''hy voel goed...''</ref> donkielui,<ref>[http://lexikos.journals.ac.za/pub/article/download/1035/551 ''Lexikos''(6):243] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151027143247/http://lexikos.journals.ac.za/pub/article/download/1035/551 |date=27 Oktober 2015 }}: ''Slotkomponent van byv. komposita waarin -lui in betekenis parallel is aan lui (1LUI), by. aartslui,'' '''donkielui''', ''vreklui''.</ref> vreklui<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" />, katlui<ref>Hoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. ''Bevange: Speur- en misdaadstories.'' Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 31: ''Die ooglede wat'' '''katlui''' ''afsak oor die pupille en die indruk skep dat hulle jou onbeskaamd afloer!''</ref> * '''luiters''' – doodluiters,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Fourie, Pieter. 2002. ''Ek, Anna van Wyk''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 92: ''Dit het gebeur, presies só gebeur.'' '''Doodluiters''' ''asof daar gepraat word oor die weer of die dag se gebeure in die wingerd.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl.31: ''Die vabondjie sit haar'' '''doodluiters''' ''en lek, maar haar oë loer tog skelm.''</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 94: ''"Vir wie wag jy?" vra hy'' '''doodluiters'''.</ref><ref>Sadie, J. 1979. ''Terra Piering 1''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 35: '' 'As mens nie sterk is nie, moet jy slim wees,' sê Albert'' '''doodluiters'''.</ref> doodleuters<ref name="Stadler, L.G 1994" /> * '''lus''' – doodlus<ref>Sadie, J. 1979. ''Terra Piering 1''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 60: '' 'Julle is seker'' '''doodlus''' ''vir 'n ordentlike bord kos, of hoe?' ''</ref> * '''maer''' – brandmaer,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> biltongmaer (informeel), doodmaer, plankmaer, seningmaer, vrekmaer,<ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 24-25: ''Ek het eers ses osse ingespan, en toe twaalf, en toe agtien. En ook geen'' '''vrekmaeres''' ''of stokoues nie, nog minder kalwers.''</ref> riemmaer,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 87: ''Tussen Rooioog van Stade en sy'' '''riemmaer''' ''vrou het hulle nog 'n kind gemaak wat die droë vlaktes kon uitkoggel''.</ref> broodmaer, houtmaer<ref name="WAT" />, graatmaer<ref>Antonissen, R. 1966. ''Spitsberaad: Kroniek van die Afrikaanse Lettere 1961-1965''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 2: ''Goeie styl is altyd "ryk" styl, ook wanneer dit, in funksie van dit wat gesê moet word,'' '''graat-maer''' ''is of kaal tot op die been.''</ref> * '''mak''' – hondmak,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 195: ''Kriek is'' '''hondmak''', ''sag in die bek en uiters hanteerbaar.''</ref> skaapmak,<ref>Soos verskyn op bl. 75 van '' 'n Annerster soort'', Thijs Nel, 1997: ''Die vis is '' '''skaapmak.''' ''</ref> doodmak<ref name="Potgieter" /><ref name="ReferenceB" />, doodmak<ref name="Esterhuizen" /> * '''maklik''' – doodmaklik,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 288: ''Jy was die eerste meisie wat die pad'' '''doodmaklik''' ''deur die doolhof kon kry''.</ref> spotmaklik, hondmaklik<ref>[http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2012/03/23/LB/56/01.html Groenewald, A. 2012. Baba-bakkie praktiese werkesel. ''Landbouweekblad'', 23 Maart:56] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225162508/http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2012/03/23/LB/56/01.html |date=25 Desember 2016 }} :''Sodra die gedagte aan die linkerstuur nie meer so vreeslik pla nie, is dit eintlik'' '''hondmaklik''' ''om die 800D te bestuur''.</ref> * '''mal''' – stapelmal,<ref name="Kruger1977" /> aapmal,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 112: ''"A, flip," sug Duart. "Dan is hy nog crazy ook. Net wat ons nodig het – 'n'' '''aapmal''' ''alien!"''</ref><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 113: ''"'' '''Aapmal''', ''ek het julle gesê," fluister Duart vir Lucas agter sy bakhand.''</ref> stapelmal<ref name="Potgieter" /> * '''min''' – bloedmin,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Kruger1977">{{Cite web |url=https://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/23741/thesis_kruger_Pieter_Andries.pdf;jsessionid=64B7404D10E1B721F7E2476366991E14?sequence=1 |title=Kruger, P.A. 1977. Die graderingsbeginsel by die adjektief in Afrikaans. D.Litt. et Phill.-proefskrif. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. bl. 152 tot 159. |access-date=28 November 2021 |archive-date=17 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102210/https://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/23741/thesis_kruger_Pieter_Andries.pdf;jsessionid=64B7404D10E1B721F7E2476366991E14?sequence=1 |url-status=live }}</ref> broodmin<ref name="Potgieter" /> * '''mislik''' – kotsmislik (plat) * '''modern''' – kraakmodern,<ref name="WAT" /> Piet Modrian-modern<ref>Botha, L. 2015. ''[[Wonderboom (roman)]]''. Kaapstad:Queillerie, p. 218: ''Die gebou was'' '''Piet Mondrian-modern''' – ''wild vir Pretoria in 1973 – en haar oom het skilpaaie aangehou sodat sy pasiënte hulle deur die kykvensters kon dophou.''</ref> * '''moeg''' – doodmoeg,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 89: ''Net soos plaaslike mense in toeristelande soos Griekeland is ons plaaslike Onrusters'' '''doodmoeg''' ''na die somervakansie, en vat dit 'n week of twee om uit te rus en weer mens te word.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 10: ''Glimlag hulle nog vir die skrywer met grondnaels en eelte, vertel ek hulle in my beroep word mens se oë'' '''doodmoeg''' ''van biljoene eenselwige lettertjies''.</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 205: ''Gisteraand was sy'' '''doodmoeg''' ''toe sy eenuur bed toe kom.''</ref> sterwensmoeg, lewensmoeg,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 124: ''Hy is moeg...'' '''lewensmoeg.'''</ref> hondmoeg,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 129: ''Dit is laatmiddag toe hy uiteindelik'' '''hondmoeg''' ''in die skraal skadu van die bome met die yl blaarbedekking neersak.''</ref> stokmoeg<ref name="Potgieter" /> * '''moeilik''' – doodmoeilik, hondmoeilik, vrekmoeilik,<ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html Anime-fantasie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153353/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html |date=28 November 2015 }} ''Dié kunsvorm is streng gesensor in die jare tagtig van die vorige met die gevolg dat dit deesdae'' '''vrekmoeilik''' ''- en vrekduur – is om anime van goeie gehalte in die hande te kry.''</ref> mensmoeilik<ref name="WAT" /> * '''mooi''' – beeldmooi,<ref name="Potgieter" /> popmooi,<ref name="Potgieter" /> prentjiemooi, wondermooi,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> blinkmooi, droommooi,<ref>Viljoen, F. 2020. ''Wêreld van Wolwe: Eerste bloed''. Pretoria: LAPA, bl. 51: ''Alles lyk betowerend mooi.'' '''Droommooi.''' ''Dis seker hoekom hulle die plek "Droombos" noem, dink Joshua''.</ref> glansmooi,<ref name="Kruger1977" /> hoendervleismooi, hoendervelmooi, feetjiemooi, poskaartmooi, sprokiesmooi<ref>Viljoen, F. 2022. ''Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag''. Pretoria: LAPA, bl. 228: ''En op 'n'' '''sprokiesmooi''' ''somersdag het Joshua 'n driehoekige hangertjie in die bos gevind.''</ref>, vrekmooi, reënboogmooi,<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 341: ''Maar woorde is bedrieglik: woorde wat'' '''reënboogmooi''' ''is, is nie altyd waar nie, en net soveel sieninge van 'n saak as wat daar is (wat elkeen tog 'n element van waarheid bevat), net soveel woorde is daar om daardie saak mee te beskryf.''</ref> skittermooi<ref>Botha, L. 2015. ''Wonderboom: roman''. Kaapstad: Queillerie, bl. 114-115: ''Dus sit ek hier om vieruur in die oggend wanneer mens op jou reinste is, behalwe hierdie keer staar ek nie na die skerm nie maar vertoef verontrus oor die swembad, gedagtig aan die behoeftigheid van die dag, die volslae en onbeperkte uitlewering van die mens wat niks het nie, en net daaragter – die'' '''skittermooi''' ''berg binne bereik: 'n ander wêreld.''</ref> * '''naak (nakend)''' – poedelnaak (-nakend),<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 145: ''Provoost lê op sy rug. Hy is'' '''poedelnakend'''. ''In sy mond is daar 'n prop.''</ref> spiernaak,<ref name="Potgieter" /> splinternakend,<ref name="Esterhuizen" /> moedernaak, spleinakend,<ref name="Esterhuizen" /> * '''naby''' – doodnaby<ref name="gedig: leksikografie – Daniel Hugo">[http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2009/12/28/SK/9/BB%20gedig%20daniel%20h.html gedig: leksikografie – Daniel Hugo]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''nat''' – papnat,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> sopnat,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 81: ''My klere was vol bloed en'' '''sopnat'''.</ref> waternat,<ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 141: ''Om halfvier het hy'' '''waternat''' ''van die sweet wakker geskrik.''</ref> papwaternat,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 18: ''Gans te laat'', '''papwaternat'''-''tevergeefs''.</ref> papsopnat, sopwaternat,<ref name="Makrogids" /> druipnat,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> kletsnat,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 18: ''Ons storm rond om ons meubels op die stoep – die enigste halfdroë plek – uitgesleep te kry, en my'' '''kletsnat''' ''boekrakke enigsins teen die ergste vloede te beskerm.''</ref> sweetnat,<ref>Steyn, Ilse. 1998. ''Liefde in die ruimte''. Pretoria: J.P. van der Walt en Seun. Bl. 119: ''Sy klap liggies teen sy'' '''sweetnat''' ''wang''.</ref> brandernat,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 61: ''Toe die vrou van die stalle die twee perde na die vakansiehuis toe bring, is Lucas se handpalms al'' '''brandernat''' ''gesweet.''</ref> blinknat,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 136: ''Hy sien die water net roer en wanneer hy mooi kyk, die'' '''blinknat''' ''lyf''.</ref> watersopnat,<ref name="Potgieter" /> katnat,<ref name="Potgieter" /> deurnat<ref name="Potgieter" /> * '''natuurlik''' – doodnatuurlik<ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 258-259: ''Aerts staan op en loop'' '''doodnatuurlik''' ''na die naaste telefoonhokkie.''</ref><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 180: ''Dit is 'n'' '''doodnatuurlike''', ''spontane ding dat sy arms vir haar oopgaan; sy in sy omhelsing stap.''</ref> * '''netjies''' – kraaknetjies<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 64: ''Sy het sy huishouding goed behartig, bekwaam en sorgsaam, sy klere selfs gereeld geborsel en gepars sodat hy altyd'' '''kraaknetjies''' ''kantoor toe kon gaan.''</ref> * '''nodig''' – broodnodig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 283: '''Broodnodige''' ''proviand, toerusting en wapentuig is ook agtergelaat in die proses.''</ref> hoognodig<ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 373: ''Dat daar by homself reeds so 'n'' '''hoognodige''' ''besef van sy toestand ontstaan het kan ek geen tekens van bespeur nie.''</ref> * '''nood''' – doodsnood<ref name="Esterhuizen" /> * '''noodsaaklik''' – lewensnoodsaaklik<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 276: ''Dit kom omdat hy doelbewus afgesien het van die donkergrys pakke wat sy kollegas onontbeerlik ag vir die o so'' '''lewensnoodsaaklike''' ''voorkoms.''</ref> * '''normaal''' – doodnormaal<ref name="Potgieter" /> * '''nugter''' – doodnugter,<ref name="WAT" /><ref name="Potgieter" /> bloednugter,<ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 285: ''"Skaars 'n uur later bel Brys my. Hy het senuagtig geklink, maar ek het die indruk gekry dat hy'' '''bloednugter''' ''is."''</ref> spooknugter<ref>[http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2003/05/18/18/4.html Die skildery op Riaan se solder] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309124849/http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2003/05/18/18/4.html |date= 9 Maart 2016 }}: ''Landuit is hy wel, daarvan kan ek getuig, want die laaste keer wat ek hom gesien het, was in 'n woonwapark in Windhoek, maar glo my, hy was'' '''spooknugter.'''</ref><ref>[http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2005/10/15/DB/6/vak15.html Die eiervraag en openbare vervoer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309124914/http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2005/10/15/DB/6/vak15.html |date= 9 Maart 2016 }}: ''En teen daai tyd kan die'' '''spooknugter''' ''lede van die gemeenskap kos maak en na 7de Laan kyk.''</ref> * '''nuttig''' - doodnuttig<ref>[[Rob Antonissen|Antonissen, R]]. 1966. ''Spitsberaad''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 212: ''Vir die res is hierdie kiem steriel: 'n volkome onvrugbare mengsel van moderndoenery en onbelangrike mededelings oor die biofisiese en biopsigiese toestand van ene p. de w.v. (wat my onbekend, waarskynlik 'n'' '''doodnuttige''' ''burger en miskien selfs 'n digter is; wat gans in staat is om simpele sin te praat, al spreek hy ook graag berekende wartaal en bestudeerde gestamel; vir wie ek, ook sonder digterlike bewyse, op sy woord wil glo dat Frans, Duits en Latyn soet of suur op sy tong, glad of etterig in sy skedel lê; wat, na onse Blum, sy dit met ietwat minder welslae, die ongeseglike Afrikaanse woord binnestebuite durf keer, op sy kop sit, uithol en weer opvul om hom die onsegbare dinge van die hart en die laer sintuie te laat sê.'')</ref> * '''nuuskierig''' – doodnuuskierig,<ref>Van der Berg, Willem. 1953. ''Reisigers na nêrens''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, bl. 19: '',,Vertel verder," sê Julia, ,,ons is mos nou aan die skinder en ek is'' '''doodnuuskierig'''.</ref> aartsnuuskierig <ref>Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: '' 'n Eekhoring sal byvoorbeeld dalk nie op 'n bedjie slaap en saans slaaptydstories hoor nie, maar hy mag'' '''aartsnuuskierig''' ''wees.''</ref> * '''nuut''' – splinternuut,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> spiksplinternuut,<ref name="Potgieter" /> winkelnuut, kraaknuut,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Soos verskyn op bl. 99 van ''My Kubaan'', Etienne van Heerden, 1983:''Geel soos van 'n eiland, vreemd met die fyn neusvleuels en die sensuele neusvleuels het hy uit die skaduwee gestap 'n plas son binne, sy roomkleurige uniform'' '''kraaknuut''' ''en hiperkorrek aan sy lyf.''</ref><ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 358-359: ''Die reën van die vorige nag het alles weer vars en geurig gemaak, skoongewas en'' '''kraaknuut''', ''asof daar oornag 'n totale herlewing was op Terraduo.''</ref> blinknuut,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Viljoen, Fanie. 2013. 'Ek onthou'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 294: ''Ek onthou 'n kamer met 'n'' '''blinknuwe''' ''fiets langs die bed, die nuuskierige bure wat by die draad staan en lag terwyl ek vallend leer fietsry.''</ref> gloednuut, vonkelnuut,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> pronknuwe, skelnuut,<ref>Bloemhof, François. 1991. ''[[Die nag het net een oog]]''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. Bl. 34: ''Sy het skynbaar nou eers agtergekom dat daar klandisie is, of miskien ook nie, want die naels wat die spyskaarte – met 'n rooi-en-wit geruite patroon... - voor hulle neersit, glim van 'n'' '''skelnuwe''' ''laag lak''.</ref> nikkelnuut,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagkluis. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 72: Onze Heim ''het jare laas so'' '''nikkelnuut''' ''daar uitgesien – vars geverf, ruim grasperk borselkop gesny, die roostuin in volle blom en donkergroen struike wat sagte skadu's oor die geplaveide tuinpaadjie gooi.''</ref> pleisternuut,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 5: ''Met 'n huis miskien nog, ja. Al is dit wildvreemd en'' '''pleisternuut''', '' 'n iets wat deur ander mense gebou is.''</ref> fluitnuut<ref name="WAT" /> glinsternuut<ref name="Steynberg" /><ref name="Kruger1977" /> * '''onder''' – botonder<ref>[[WAT]]: ''Die son was al'' '''botonder'''.</ref><ref name="Esterhuizen" /> * '''ongelukkig''' – sielsongelukkig, doodongelukkig<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /> * '''onnosel''' – kliponnosel,<ref>Bloemhof, François. 2006. "Vampiere in Londen" in: ''Rillers-Omnibus''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 375: ''"Hier's groot fout," sê Ken. "Ons sal'' '''kliponnosel''' ''wees as ons dit nie weet nie."''</ref> stomonnosel, stomponnosel,<ref>Preller, Martie. 1994. ''Anderkantland''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 56: ''Alle prinsesse is beeldskoon en … dom. Ja, sowaar! Hulle is almal beeldskoon en'' '''stomponnosel'''. ''Neem nou maar vir Sneeuwitjie''.</ref> domonnosel<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 49: ''"Ken jy slangkop?" vra oom Dolf aan Naas en besluit dan self. "Jy sal hom tog nie ken nie. Daarvoor is jy te'' '''domonnosel'''."</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 120: '''Domonnosel''' ''kyk mens rond en glad op in die verblindende hemel.''</ref> * '''onskuldig''' – doodonskuldig<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Van Rensburg, Frans. 2009. ''Lammervanger''. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 280: ''Maar die selfoon-stem antwoord'' '''doodonskuldig''': "Niks. Ek wil net hê jy moet uit daardie huis kom."''</ref>, broodonskuldig (''gewestelik'')<ref name="WAT" /> * '''ontsteld''' – sielsontsteld<ref>Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 349: ''Die twee dogters is uiters verleë en Elwiena is'' '''sielsontsteld''' ''oor die aaklige rusie''</ref> doodontsteld<ref>Cillie, T. 1971. ''Die aarde het gebewe!'' Ceres: Forelle. p. 109: ''Toe die aardskok tref, het die tannie benoud na haar man geroep en gesê hulle moet uitgaan want sy dink dat dit sekerlik niks anders as die oordeelsdag is nie! Toe hulle'' '''dood ontsteld''' ''buite kom, en die vure teen die berhange sien, was hulle oortuig daarvan dat hulle veronderstelling juis was.''</ref> * '''oop''' – wawyd oop<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Makrogids" /> * '''oortuig''' – doodoortuig<ref>Marais, Pets. 1984. ''Winter van die Nova''. Kaapstad: Daan Retief Uitgewers. bl. 70: ''Dis 'n vereensamende belewenis om'' '''doodoortuig''' ''te wees van iets, net om te vind dat jou medemens vir jou lag en met die vinger na die kop wys so gou jy daaroor begin praat.''</ref><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 86: ''Sý sal weet, daarvan is Chris'' '''doodoortuig'''.</ref> * '''op''' – doodop<ref>[[WAT]]: ''Ek kan my nie herinner dat ek my ooit so heeltemal'' '''doodop''' ''gevoel het nie'' ([[Sangiro]]).</ref> * '''oranje''' – skeloranje <ref>Kirsten, Jaco. 2009. ''Om na 'n wit plafon te staar''. Kaapstad:Tafelberg Uitgewers. bl.116: ''Pylgewere en 'n '' '''skeloranje''' ''boei''.</ref> * '''orent''' – penorent,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kiertsorent,<ref>Karsten, Chris. 2011. ''Abel se lot''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 22 : ''Junior agter die stuurwiel, pa en seun albei'' '''kiertsorent''', ''yl vaal hare plat teen hulle skedels.''</ref> pennetjieorent<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 81: ''Maar hierdie een laat haar so diep wegsak dat dit voel asof sy 'n agterstand het teen Rebecca Greyling wat so'' '''pennetjieorent''' ''sit''.</ref> * '''oud''' – stokoud,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> horingoud,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 88: ''Die meeste verslae waarmee Van In besig is, is'' '''horingoud.'''</ref><ref name="Kruger1977" /> beenoud,<ref name="Potgieter" /> oeroud,<ref>Venter, De Waal. 1992. ''Mieg se kort en lang middag''. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 101: ''Die son skyn oor die'' '''oeroue''', ''steriele maanlandskap en straal energie uit oor die klein groen wêreldjie waar Daaf se plante so welig groei.''</ref> stokhoringoud<ref>Van Nierop, Leon. 1996. ''Die sielsmokkelaar''. Johannesburg: Perskor. bl. 23-24: ''Hy word oud in daardie oomblik -'' '''stokhoringoud''' ''soos iemand wat al dertig keer geleef het en dertig keer gesterf het.''</ref> * '''pap''' – lam-pap<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 111: ''Hy is'' '''lam-pap'''.</ref> * '''pers''' – skreeupers, pimpelpers * '''pienk''' – skelpienk <ref>Soos verskyn op bl. 34 en 41 van ''Sending na Planeet 55-7:Die Artaarse koffie-krisis'', Yvonne Botha, 1996: ''Boonop is alle oppervlakke die aakligste kombinasie van olyfgroen, pers, oranje en'' '''skelpienk''';''Kommandeur Secundo het al byna al sy'' '''skelpienk''' ''hare uit sy kop getrek terwyl hy saggies, met sy oë toe, voorraadopnames geprewel het''.</ref> knalpienk, [[skokpienk]], skreepienk, skreeupienk, uitkloppienk, felpienk, fokkieng pienk (vulgêr; ''shocking'' + ''fok''),<ref>Scheepers, Riana. 1995. ''Nou lieg jy mos, Katriena!'' Pretoria:JP van der Walt. Bl. 80: ''Toe raak sy naderhand ongedurig en skree sommer vir Vaselina daar op die steppies: "Ek soek nie die gryspienk daar onner nie, ek soek daai '''fokkieng pienk''' ''heel bo"''</ref> koejawelpienk<ref>[[Rachelle Greeff|Greeff, Rachelle]]. 2013. 'Broadway à la Bellville'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 114: ''Wanneer ons in die'' '''koejawelpienk''' ''Zephyr terugry huis toe, bestuur my ma.''</ref> * '''prettig''' – doodprettig,<ref name="Potgieter" /> dolprettig<ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> * '''raak''' – doodraak – ('n hou ''doodraak'' slaan) * '''reg''' (reguit) – loodreg<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''reg''' (orde, toestand, korrektheid, gereedheid) – doodreg,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Venter, De Waal. 1984. ''Die vyf-millimeter-avontuur''. Kaapstad: Human & Rousseau. Bl.25: ''"Alles is'' '''doodreg,''' '' ou maat," lag hy.''</ref> roerreg<ref name="WAT" /> * '''regaf''' – loodregaf<ref name="WAT" /> * '''regop''' – penregop,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 139: ''Buite vind ek Shuna'' '''penregop''' ''in haar boks, met 'n doodverveelde uitdrukking op haar gevreet''.</ref><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 61: ''Vasberade swaai hy hulle vegvliegtuig in 'n wye draai, pluk die stuurstok skielik nader aan hom en toe die vliegtuig oombliklik'' '''penregop''' ''die lug begin inklim, voel dit vir hom asof sy maag in sy skoene gaan sit.''</ref> kersregop,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kiertsregop,<ref name="Potgieter" /> peilregop,<ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 28: ''Toe ek weer sien krul die olifant sy slurp met hond en al om en hy lig hom'' '''peilregop''' ''tot daarbo in die lug''.</ref> aartsregop,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 144: ''Digter Uys Krige kan 'n hond nie verdra nie, en uitgewer Koos Human ewe min. Maar Arieb is geweldig lief vir Koos. 'n Mens sou dink die rede lê voor die hand: wanneer Koos uit sy kantoor kom, is hy baie lief vir braai. As hy, as'' '''aartsregop''' ''hoëpriester van die braai, dan in 'n bedwelmende wierook van vleise en kruie en roke en ruike daar voor sy altaar staan, betoon Arieb sy aanbidding met helder bidkrale wat oor sy kake drup. Al verdryf Koos hom gereeld met 'n bulderende "Voertsek!"''</ref> loodregop,<ref name="WAT" /> erdmanregop,<ref name="WAT" /> haaksregop<ref name="WAT" /> * '''reguit''' – pylreguit,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> penreguit,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> reëlreguit,<ref name="Van Schoor1" /> koeëlreguit, snaarreguit,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 37: '' 'n Teerpad is'' '''snaarreguit''', ''en so oop en oninteressant soos verveling self.''</ref><ref>[[Elizabeth Kotze|Kotze, E.]] 2000. ''Die slag van die breekbrander''. Kaapstad: Tafelberg, bl.46: ''Ek het geleer om te aanvaar dat hy, wat aan die skietlood en waterpas glo, die plantlyn'' '''snaarreguit''' ''sou span, al sê wie ook wat, die gate sou druk, ewe diep en ewe ver van mekaar, asof dit 'n uie- of koolbedding is.''</ref> lynreguit,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 121: ''Maar deesdae is daar ook 'n ander soort spoor oor ons kusduine: anorganies, brutaal'', '''lynreguit''', ''die breekspore van die mens se Frankenstein-speelgoed: gemotoriseerde voertuie, jeeps, veldfietse, [[duinebesie]]s'', '''lynreguit''', ''oopgeploeg dwarsoor alles in brullende, stinkende besoedeling.''</ref> stokreguit,<ref>[http://www.republikein.com.na/politiek-en-nasionale/wat-het-tog-geword-van-goeie-ou-gesinsvermaak.53307.php ''Republikein''. 2006. Wat het tog geword van goeie, ou gesinsvermaak? 1 November]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Eers skrik die lewe'' '''stokreguit''' ''tot in elke arm, been en toon- en vingerpunt.''</ref><ref>[http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2004/07/9/60/1.html Potgieter, C. 2004. ''Die Burger'', 9 Julie:9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225171158/http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2004/07/9/60/1.html |date=25 Desember 2016 }} ''Sy nek staan lank en'' '''stokreguit''' ''voor hom en dit lyk of hy al agter sy kop aan hol.''</ref><ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2006/12/09/VB/10/ildejongstem.html ''Volksblad''. 2006. My tyd het eindelik gekom . 9 Desember:10]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Dit voel werklik soms of ek nog ’n meisietjie is wat soggens met my deurmekaar'', '''stokreguit''', ''blonde pageboy-haarstyl en haasbekkie opstaan.''</ref><ref>Van Reenen, L. 2019. ''Net mooi fine: die vervolg op C'est la vie''. Kaapstad: Penguin Books, pp. 245-246: ''Ek neem my plek in, maar toe ek my bene wil kruis, laat die knieskerms en verbande dit nie toe nie en my bene steek'' '''stokreguit''' ''vorentoe sodat 'n nuwe aankomeling daaroor struikel. Die rumoer maak dat die monnik wat die seën oor 'n paartjie uitspreek, in my rigting gluur.''</ref> strykplankreguit<ref>Brümmer, W. 2008. ''Die dag toe ek my hare losgemaak het.'' Kaapstad: Human & Rousseau. p. 40: ''In sub B het sy met balletklasse begin in die kerksaal naby hul huis in Milnerstraat, maar as sy plié, was haar rug nie'' '''strykplankreguit''' ''en in lyn met haar boude nie.''</ref> * '''rein''' – hemelrein,<ref name="Potgieter" /> engelrein<ref name="Potgieter" /><ref>Langenhoven, C.J. 1932 (1973-uitgawe). ''U dienswillige dienaar''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers, bl. 23: ''Nooit het ek haar 'n vloekwoord of 'n vuil woord hoor sê nie; sy was altyd'' '''engelrein''' ''in haar woorde en in haar dade en in haar hart.''</ref> * '''rond''' – koeëlrond,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 49: ''Die wasbessie is eienaardig ook omdat dit oor twee reënseisoene strek – van laat lentereëns in Oktober/November wanneer die'' '''koeëlronde''', ''groen bessies begin vorm, tot Mei of selfs Junie om vroeë winterreëns te benut vir die finale uitswel.''</ref> balrond,<ref name="Van Schoor1" /> appelrond (gesig, wange),<ref name="Kempen">Kempen, W. 1982. ''Samestelling, afleiding en woordsoortelike meerfunksionaliteit in Afrikaans''. 3de druk. Kaapstad: Nasou Beperk, pp. 148 - 150.</ref> bolrond,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Karsten, Chris. 2011. ''Abel se lot''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 383: ''"Kaja?" sê Abel by die kis met die glansende'' '''bolronde''' ''deksel.''</ref> tolrond,<ref name="Potgieter" /> pieringrond<ref>Wassenaar, T. 1939. ''Uit my Griekse dagboek: Twee maats in die land van Homeros''. Pretoria: Voortrekkerpers, bl. 146: ''Soos 'n stuk suiwer goud,'' '''piering-rond''', ''kom die maan juis agter die Arachnaion-gebergte van Argolis op.''</ref> * '''rooi''' – bloedrooi,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> skarlakenrooi,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 25: ''Bokant'' die '''skarlakenrooi''' ''pandak pak onweerswolke saam''.</ref> knalrooi,<ref name="Van Schoor1" /> krasrooi, tamatierooi,<ref>Soos verskyn op bl. 9 van ''Sending na Planeet 55-7:Die Artaarse koffie-krisis'', Yvonne Botha, 1996: ''Sy gesig word'' '''tamatierooi'''.</ref> brandrooi,<ref>Louw, A.M. 1999. ''Vos''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 69: ''Die liggies spring om die beurt op en af tot hulle die gestalte aanneem van 'n'' '''brandrooi''' ''man wat om die kring wandel en dan verander in wat Vos voorkom as 'n bejaarde kerkraadslid met 'n manel en gestyfde borshemp en boordjie.''</ref> bitterrooi,<ref>Marais, Danie. 2009. ''Al is die maan 'n misverstand''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.23 (''Asseblief II''): ''Onthou, Marais, niks was ooit soos jy gedink het / dit gaan wees nie - / jou laaste liefde het jou / "Alles Schlechte!" toegewens / voor sy vir altyd / met haar'' '''bitterrooi''' ''Volkswagen Polo / weggery het...''</ref> oorlogrooi,<ref>Marais, Danie. 2006. ''In die buitenste ruimte''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.85 (''Barcelona – 2 en 'n ½ jaar later''): ''en jou bril is donker en jou top is'' '''oorlogrooi'''</ref> vlamrooi,<ref>Diedericks-Hugo, Carina. 2011. ''Permanente ink''. Pretoria: LAPA Uitgewers. Bl. 8: ''Robert met sy'' '''vlamrooi''' ''hare wat dink die lewe is 'n enorme grap''.</ref><ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 153: ''Hy besef skielik dat hy nie een maal gehakkel het nie en bloos'' '''vlamrooi'''.</ref> vuurrooi,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 289: ''Fyn onderklere, pienk beddegoed, CD's met die walse van Strauss en die simfonieë van Beethoven, 'n plakkaat met 'n ondergaande son, 'n halfopgebrande kers en 'n'' '''vuurrooi''' ''bankstel dui aan dat Carine 'n romantiese siel is.''</ref> robynrooi,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 15: ''In die koperbak het die dwergroos ontvou en 'n pragtige'', '''robynrooi''' ''blom skitter diamantblink in die donker vertrek.''</ref> ryprooi,<ref>Gunter, Helena. 2013. 'Elma lieg die waarheid'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 123: ''Soos sy deur die driffie stap, en die dikkoppe se "pi-pi-pi-peo" al hoe verder wegraak in die lug, sien sy skilpadbessies'' '''ryprooi''' ''hang aan 'n bos.''</ref> posbusrooi, <ref name="Esterhuizen" />, kersierooi<ref>Hoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. ''Bevange: Speur- en misdaadstories.'' Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 31: ''Maar dis haar gul mond wat'' '''kersierooi''' ''glimlag en die groot oë met swaar ooglede wat direk na hom kyk wat hom onkant betrap.''</ref> * '''rou''' – bloedrou (vleis)<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> * '''rustig''' – doodrustig<ref>Marais, Renée. 2004. 'n Naweek op die plaas. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 81: ''Ons gesels oënskynlik'' '''doodrustig''' ''oor koeitjies en kalfies terwyl ons kyk na die weerligskouspel asof dit 'n National Geographic-video is.''</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 94: ''Die twee wagte sit nog '''doodrustig''' onder die afdak teen die paalomheining.''</ref> * '''ryk''' – skatryk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> bossiesryk, stinkryk, vrotryk * '''ryp''' – papryp,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodryp<ref>''Die Ooste teen die Weste: Herodotus se Geskiedenis''. 1994. Vertaal deur J.P.J. van Rensburg. Menlopark: Hans Kirsten Uitgewery. bl. 6: ''Só het hy herhaaldelik teen Miletos opgeruk en dit beleër: net wanneer die oes op die lande'' '''doodryp''' ''was, dan het hy met sy leër binnegeval, en met die begeleiding van herderspype en harpe en sopraan- en basklarinette opgeruk.''</ref>, kraakryp, <ref name="WAT" /> vrotryp<ref name="Kruger1977" /> * '''saai''' – doodsaai (vervelend) * '''saf''' – papsaf<ref name="WAT" /> * '''sag''' (tekstuur) – papsag,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> donssag,<ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /> doeksag/doeksaf, satynsag, troetelsag, murgsag,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 239: ''…'' '''murgsagte''' ''bees op hulle plaas vetgevoer en geslag,...''</ref> smeltsag,<ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 158: ''Die vleis is'' '''smeltsag''', ''die smaak perfek – daar's nie 'n ander woord nie.''</ref> fluweelsag<ref name="Makrogids" /><ref name="Kempen" />, katsag,<ref>Marais, Danie. 2009. ''Al is die maan 'n misverstand''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.27 (''Groot was my verbasing''): ''Ek het oor jou vel gestreel / en die bang nag het '''katsag''' ''in my skoot opgekrul.''</ref> engelsag,<ref>Ferreira, Jeanette. 1995. ''Die onsterflikes''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 76: ''Behalwe die weerloosheid van 'n bokkie, behalwe die'' '''engelsagte''' ''soetheid en skoonheid, behalwe die vlymskerp intellek en die gevatte sarkasme, sou daar uiteindelik tog vuur in die vou van haar donkerrooi mantel verskuil wees, hartstogtelike asem en begeerte as hy sou . . . ? ''</ref> asemsag,<ref name="Kempen" /> bottersag,<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 17: ''Vir die tweede keer dié aand maak Rampie sy deur'' '''bottersag''' ''oop''.</ref> poeiersag,<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 133: ''Die sand is'' '''poeiersag''' ''en die gevoel van lae swaartekrag is heerlik.''</ref> melksag,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 28: ''Sy – want dit is 'n sy – is seker een van 'n werpsel wat naweekgangers van die Kaap so dikwels hier in die bosse los. Nog'' '''melksag''' ''en tog het sy dit oorleef.''</ref> roomsag,<ref name="Kruger1977" /><ref>''Rooi Rose'', 21 Oktober 1970, bl. 151, ''Nestum''-reklame: ''Vier'' '''roomsagte''' ''graankosse''; '' 'n Afgemete hoeveelheid graankos gemeng met melk - maak 'n ryk'', '''roomsagte''' ''babakos.''</ref> blouselsag, <ref name="Kruger1977" /> droomsag,<ref name="Kruger1977" /> leunstoelsag,<ref name="Kruger1977" /> soepelsag, <ref name="Kruger1977" /> streelsag,<ref name="Kruger1977" /> wolksag<ref name="Kruger1977" /><ref>Le Roux, H. 1995. ''Bloedoffer vir Lilith''. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 14: ''Hy neem oorkant Lilith plaas in 'n stoel met'' '''wolksagte''' ''kussings.''</ref> * '''sag''' (klank) – fluweelsag<ref name="Makrogids" /><ref name="Kempen" /> (stem), fluistersag<ref>Hoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. ''Bevange: Speur- en misdaadstories.'' Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 32: ''Okkert stuur 'n blink straal die nag in, tel die konsertina op en'' '''fluistersag''' ''klink die soet melodie die nag in''.</ref> * '''salig''' – sielsalig<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 86-87: ''Ook baie van my tyd was nodig om houtstompe te saag sodat die familie winteraande'' '''sielsalig''' ''voor die kaggelvuur kan lê en stoom''.</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 111: '''Sielsalig'' ''geesdriftig''.</ref> * '''seker''' – doodseker,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 87-88: ''As Jorie of ek vervaard uit tuin of kombuis opdaag om hulle te verwelkom en dalk skimp op gister en eergister se baie besoekers, dan is die jongste aankomelinge altyd'' '''doodseker''' ''ons praat van ander mense, nie van hulle nie.''</ref><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 217: ''"En toe is die hoed leeg, en sy vra: 'Waar is my sleutels?' en sy sê sy hét dit ingesit, sy is'' '''doodseker''' ''..."''</ref> klipseker * '''sekuur''' – doodsekuur,<ref name="Potgieter" /><ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 198: ''Sy gryp haar sak uit my hande en pluk haar selfoon uit. Vasberade druk sy die nommers'' '''doodsekuur''' ''en is binne oomblikke met iemand in verbinding; iemand wat ek ken!''</ref> fynsekuur<ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 355: ''Steekbaard had 'n'' '''fyn-sekure''' ''standaard van gedrag vir homself en vir almal in die omgewing.''</ref> * '''siek''' – hondsiek, doodsiek,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="ReferenceC">Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.70</ref><ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 122: ''… sy pa is'' '''doodsiek''' ''…''</ref> vrotsiek, skandesiek<ref name="WAT" /> * '''simpel''' – doodsimpel<ref name="WAT" /> * '''sindelik''' – kraaksindelik<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''skaam''' – doodskaam,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /> rooiskaam<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 249: ''Kyk, as hy helder dink, kan hy'' '''rooiskaam''' ''daaroor raak.''</ref> * '''skaars''' – doodskaars,<ref>[https://issuu.com/bolandgazette/docs/theewaterskloof_gazette_3_dec_2013 Fourie, H. 2013. "The Akkedisberg Chronicles" ''Theewaterskloof Gazette, 3 Desember, bl. 6]{{Dooie skakel|date=Mei 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: : ''Weer 'n drenkeling in my dam gekry, hierdie keer 'n vreemde, skynbaar'' '''doodskaars''' ''akkedis, sowat 12&nbsp;cm lank, blekerig, wat glo gewoonlik ondergronds woon.''</ref> droogteskaars<ref>[[WAT]]: ''So skaars soos bv. goeie weiding in tyd van droogte; baie skaars'': 'Dagga is darem nie so' '''droogteskaars''' 'nie'. (D.H. van Zijl)</ref> * '''skeef''' – windskeef<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 21: ''Toe ek die ding weer op sy pote het, hang die blad nes 'n'' '''windskeef''' ''afdak en die poot by die hoë hoek se kant steek byna waterpas uit asof hy wou groet''.</ref> * '''skelm''' – jakkalsskelm<ref name="WAT" /> * '''skerp''' – vlymskerp,<ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 274: ''De Kee het met 'n'' '''vlymskerp''' ''hou sy naelstring deurgesny.''</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 60: ''Die'' '''vlymskerp''' ''punte van die wapens beweeg gevaarlik tussen die vegters.''</ref> elsskerp, haarskerp (beeld), rasperskerp, skeermesskerp,<ref name="WAT" /> naaldskerp,<ref name="Kempen" /> blitsskerp (beeld),<ref name="WAT" /> bliksemskerp (beeld),<ref name="WAT" /> droomskerp (beeld, detail),<ref name="WAT" /> lemskerp,<ref name="WAT" /><ref>Basson, G. 1994. Die nabootser. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 366: ''Die man sê niks nie, kruis net sy bene en maak seker dat die'' '''lemskerp''' ''plooi van sy broek nie kreukel nie.''</ref> krisskerp,<ref name="WAT" /> priemskerp, <ref name="WAT" /> swaardskerp<ref name="Kruger1977" /> * '''skoon''' (estetika) – beeldskoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> bloedskoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> porseleinskoon (vel, gelaat),<ref>Van Waart, Sue. 1992. Skoonlief en die spook. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 28: ''Geen spoor is op haar'' '''porseleinskone''' ''vel te sien van die teistering deur jare se saamleef met 'n aktiewe spook in haar pragtige ou volstruispaleis nie''.</ref> wonderskoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> blomskoon<ref name="Potgieter" /> * '''skoon''' (helder) – kristalskoon,<ref name="WAT" /><ref>De Wit, Andries. 1989. ''Operasie bom''. Tafelberg-uitgewers. Bl. 20: ''Chris en Linda kyk asemloos om hulle rond: die kolossale span van'' Springbok ''se vlerke bo hulle, miljarde sterre reg rondom en 'n '' '''kristalskoon''' ''planeet onder hulle.''</ref> * '''skoon''' (higiëne) – silwerskoon,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kraakskoon,<ref name="Potgieter" /><ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 171: ''Hy sê nou huisie, maar dis 'n ordentlike plek''. '''Kraakskoon'''.</ref> blinkskoon,<ref>Soos verskyn op bl. 9 van ''Monsterduiwe'', Lien Roux-de Jager, 2001: ''Hy kan nie help om die dorp met die kliniese ruimtestasie en die'' '''blinkskoon''' ''tuig te vergelyk nie.''</ref><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 60: ''Sy oordink alles weer van die begin af!''' '''Hoe hulle in die'' '''blinkskoon''' ''beheerkamer van die aarde se verdedigingshoofkwartier aangeland het nadat sy en Chris met die koningin van Skeba se kombi-horlosie-wekker-ding gekarring het[...]''</ref> skitterskoon<ref name="WAT" /><ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 22: ''En julle los die kombuis vir my'' '''skitterskoon'''.</ref><ref name="Kruger1977" />, sprankelskoon, <ref>''Rooi Rose''. 1980. ''Good and Clean''-waspoeieradvertensie. 10 September. p. 171: ''Wasgoed is'' '''sprankelskoon''' ''as dit vars ruik.''</ref> glansskoon<ref name="Kruger1977" /> * '''skraal''' – rietskraal,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 249: ''Nee, toe ek vir Johnnie die eerste keer sien, toe's hy 'n jong poliesmantjie in so 'n mooi blou uniform,'' '''rietskraal''' ''en baie handsome.''</ref> geraamteskraal<ref>Strydom, Kobus. 1989. Hoe's dit, my ou? 'n Kabaret, uit: ''Tienertoneel: Verhoogtekste deur Gerhard Strydom, Peet van Rensburg, Marietjie Pretorius, Elise van Wyk. Kobus Strydom''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 109: ''Die klein meisietjie van sestien'' / ''staan'' '''geraamteskraal''' / ''en glimlag uitdagend vir die kamera''.</ref> * '''skrik''' – doodskrik<ref name="Esterhuizen" /> * '''skrum''' – doodskrum<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /> * '''sku''' – skilpadsku<ref>Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. & red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 58: ''Hy het'' '''skilpadsku''' ''weggeskram toe ek my hand vir hom hou''.</ref> * '''skurf''' – rasperskurf<ref>[https://archive.org/stream/tydskrifvirlette00uns_u47/tydskrifvirlette00uns_u47_djvu.txt ''My hart het soos ’n hakkopslang / orent geruk, / toe ’n'' '''rasperskurwe''' ''hyging uit sy rietskraal / lyfie boor.'']</ref> * '''slank''' – soepelslank<ref name="Kruger1977" /> * '''slap''' – papslap<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> * '''sleg''' – doodsleg,<ref name="Potgieter" /> papsleg,<ref name="Van Schoor1" /> daggasleg, vreksleg, vrotsleg, hondsleg,<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 27: ''"Ag kom nou. Dis net rou groente." Ma beduie vir Dêrra om nog 'n sluk te vat. "Nee, Bok, dis'' '''hondsleg'''. ''Skuus, maar ek gaan dit nie in my lyf kry nie."''</ref> kaksleg (obseen)<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 121: ''Jy's te'' '''kaksleg''' ''om self daardie band aan te sit.''</ref> * '''slim''' – vrekslim<ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/07/04/vb/7k/02.html Waar kom die wallieskaap vandaan?]:<br /> ''Ek het baie simpatie met opvoeders wat vandag se bloedjies Afrikaans moet leer, maar soms wonder 'n mens darem oor die inligting wat oorgedra word. Een ouer het paniekerig (namens sy eie kind) by 'n paar professore begin soek na die intensiewe vorm van slim. Nou is intensiewe deur die eeue in Afrikaans in redelik vaste vorme ingeburger. Ons praat van grasgroen, bloedrooi, seepglad, goud- of borriegeel, potblou, ensovoorts. In hierdie gevalle kan 'n mens die intensief ook omstel tot so groen soos gras, so rooi soos bloed, ensovoorts. Maar dan is daar ook woorde soos doodgoed, doodlekker en ander wat nie letterlik so goed of so lekker soos die dood is nie. Hier beteken die dooddeel eintlik maar net "goed, lekker in die allesoortreffende trap".''<br /> ''Maar wat het dit nou met slim te doen? Nouja, die antwoord wat deur die opvoeder aan die leerling (ná sy vrugtelose soektog) gegee is, is superslim. Nee kyk, so maklik kan dit darem regtig nie. Super- kan vooraan 'n hele klomp ander byvoeglike naamwoorde geplak word, soos superfiks, superfyn, supermodern. Kan 'n mens vir iemand sê dat'' '''vrekslim''' ''(wat nie beteken so slim dat hy vrek nie), verkeerd is en dat net superslim reg is? Haikôna.)</ref> * '''slinks''' – jakkalsslinks<ref name="WAT" /> * '''snaaks''' – skreeusnaaks,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> skreesnaaks, rasend snaaks,<ref>Steyn, Ilse. 1996. ''Prinses in die ruimte''. Parow: JP van der Walt en Seuns. Bl.52 ''Dit mag vir jou'' '''rasend snaaks''' ''wees om so 'n grappie met 'n agterlike Aardmens en die onbelangrikste van jou bemanning te maak, maar laat ek jou vertel, Kaptein: ek sou nie met jou getrou het al was jy die laaste man in die heelal nie!''</ref> doodsnaaks<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 66: ''Dis eintlik onskuldig en'' '''doodsnaaks''' ''vir die seuns, seniors en slawe''.</ref> * '''snel''' – blitssnel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 108: '''Blitssnel''' ''steek Arieb vas''.</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 119: '''Blitssnel''' ''sak die matrose op hulle toe en oorrompel hulle.''</ref> bliksemsnel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> koeëlsnel, pylsnel,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> rasendsnel, orkaansnel,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 90: ''Toe,'' '''orkaansnel''', ''gebeur die onverwagte.''</ref> windsnel, <ref>Funcke, E.W. 1989. Offisiële geloof en kettery in die Middeleeue as tema rondom Umberto Eco se verhaal 'Die naam van die roos'. In: Ohlhoff, C.H.F. & Brink, M. (reds.). '' 'n Blik op die Middeleeue''. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. p. 28: ''Joachim lê wel deemoedig sy geskrifte ter beoordeling aan die pouslike stoel voor, sy gedagtes daarin brei egter'' '''windsnel''' ''uit.''</ref> stralersnel<ref name="Kruger1977" /> * '''soet''' – suikersoet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 67: ''"Mevrou Aerts," sê hy met 'n'' '''suikersoet''' ''stem.''</ref> stroopsoet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> heuningsoet,<ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> engelsoet<ref>[[WAT]]: Die kindertjies is engelsoet. 'n Engelsoete voorkoms. Engelsoete woordjies fluister.</ref> * '''sout''' – pekelsout<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> * '''stadig''' – doodstadig<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="ReferenceC" /><ref>Du Plooy, Heilna. 2013. 'Die foto'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 88: ''Later het ek besef ek moet hierdie aandagafleidende gesig uitskakel as ek werklik effektief wil oefen, wanneer ek klein passasies en frases oor en oor moes speel om dit goed reg te kry, of die stukke afbreek in dele, of dit'' '''doodstadig''' ''deurspeel om seker te maak ek gaan geen note mis as ek weer vinnig speel nie.''</ref>, skilpadstadig,<ref name="Esterhuizen" /> slakstadig<ref name="Esterhuizen" /> * '''sterk''' – ystersterk,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> beersterk,<ref name="Kempen" /> wondersterk, reusesterk, stormsterk (wind), oersterk, beessterk,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagloper. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 33: ''Martiens vloek, beur met al sy krag om uit die ystergreep los te kom, maar die man is'' '''beessterk'''.</ref> draadsterk,<ref>[[WAT]]: 'n Jong man met draadsterke spiere</ref> gifsterk (''koffie/tabak''),<ref name="WAT" /> klipsterk<ref name="WAT" /> * '''stil''' – doodstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 187: ''En daar's nie geluide nie. Soos in niks. Dis'' '''doodstil. Dood-, dood-, doodstil.'''</ref><ref>Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 69: ''Oloff staan'' '''doodstil.'''</ref> tjoepstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /> bladstil,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> botstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 46: ''G 'n ritsel of roer, al vier die rigtings'' '''botstil.'''</ref><ref name="Kruger1977" /> botdoodstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> stokstil<ref name="Esterhuizen" />, muisstil,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Laurie, Trienke. 2013. 'Klein kind hurk muisstil'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 180.</ref> grafstil,<ref name="Kempen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> kerkstil,<ref name="Potgieter" /> kerkhofstil,<ref name="Potgieter" /> klipstil, stofstil,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 47: ''Toe is sy in die werwelkolk, binne-in sy'' '''stofstil''' ''hart.''</ref> witstil,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 83: ''Hy was bleek en'' '''witstil''' ''die hele tyd wat sy by die venster gestaan het, het glad nie geroer nie, net gelê met die wit gesiggie bokant die wit laken''.</ref> nagstil<ref name="WAT" />, grotstil<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 19: ''Die eggo's sterf weg... dit raak'' '''grotstil'''.</ref>, tonnelstil,<ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 20: ''Dit raak weer'' '''tonnelstil'''.</ref> kiepstil (nie algemeen)<ref name="WAT" /> * '''styf''' – stokstyf,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 121: ''Linda bly 'n paar sekondes'' '''stofstyf''' ''sit.''</ref> boomstyf (argaïes saam met liggaamsdele/ledemate gebruik; ook ''boomvas''),<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> snaarstyf<ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> (draad, senuwees, spanning, situasie), kraanstyf,<ref>De Lange, Johann. 2008. Kusdorp. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.937: ''Hier veg die see sy landgoed terug: / dit sien mens aan die soutsweet / teen 'n ruit, 'n windpomp'' '''kraanstyf''' ''/vasgeroes, bome deur die seewind / teruggedryf, 'n plaag duiwe / op 'n weggeroesde dak.''</ref> kraakstyf, klipstyf, nertsstyf<ref>Van Nierop, L. 2018. ''Katelknaap: 'n roman''. Kaapstad:Penguin Books, p. 152: ''Die meisie skuif tot teen hom. Hy merk weer haar'' ''nertsstywe'' ''broekie wat beswaarlik alles bedek.''</ref> * '''suinig''' – vreksuinig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 15: ''Ek was'' '''vreksuinig''' ''daarmee, maar het darem klein sakkies vol ook vir Gregoire Boonzaier en Uys Krige geneem.''</ref> stiksuinig * '''suiwer''' – kristalsuiwer,<ref name="WAT" /> glassuiwer<ref>[[C.M. van den Heever|Van den Heever, C.M.]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]]''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 49-50: ''En ons sal al meer in daardie rigting groei, hoe sterker ons die hoofmomente in die lewe leer aanvoel en dit leer weergee in 'n taal wat'' '''glassuiwer''' ''daardie innerlike gespanne lewe suggereer.''</ref> * '''sukkel''' – doodsukkel<ref name="Esterhuizen" /> * '''suur''' – asynsuur,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> brandsuur,<ref>[http://www.netwerk24.com/Ontspan/Naweek/Breestraat-die-nuwe-Langstraat-20140419 Lategan, H. 2014. Breëstraat die nuwe Langstraat? Netwerk 24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309124901/http://www.netwerk24.com/Ontspan/Naweek/Breestraat-die-nuwe-Langstraat-20140419 |date= 9 Maart 2016 }}: ''Selde het ek sulke nors'', '''brandsuur''' ''mense in een dag teëgekom.''</ref><ref>[http://www.dbnl.org/tekst/wiel033jako01_01/wiel033jako01_01_0004.php G.R. von Wielligh. 1921. ''Jakob Platjie''. Pretoria: HAUM, bl. 26]: ''‘Dit sal ons so nooit as nooit doen nie!’ roep die twee uit. Bob vat'' '''brandsuur''' ''bier en gee daarvan aan ieder 'n glas vol''.</ref> doodsuur<ref>[[WAT]]: ''Die appels is nog'' '''doodsuur'''.</ref> * '''swaar''' – loodswaar,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> klipswaar,<ref name="WAT" /> stormswaar (gesigte),<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 189: ''Maar aan oom Dolf en tant Maria se'' '''stormswaar''' ''gesigte weet hy hulle is bewus van haar toestand; dra hulle kruis woordeloos.''</ref> kraakswaar,<ref name="WAT" /> kreunswaar,<ref name="WAT" /> hamerswaar (hou, slag)<ref>Le Roux, H. 1995. ''Bloedoffer vir Lilith''. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 36: ''Hugo slaag daarin om die eerste hou net-net met sy linkerarm af te keer, maar toe seil die kleiner man onder sy verdediging deur en hy ontvang twee'' '''hamerswaar''' ''houe op die krop van sy maag wat hom snakkend vorentoe laat knipmes.''</ref><ref>Le Roux, H. 1995. ''Bloedoffer vir Lilith''. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 104-105: ''Die lig in die oorkantste vertrek word oombliklik afgeskakel en meteens is dit doodstil behalwe vir die'' '''hamerswaar''' ''slae van sy hart.''</ref> * '''swak''' – kuikenswak,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodswak,<ref name="Van Schoor1" /> hoenderswak<ref name="Potgieter" /> * '''swart''' – pikswart,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> gitswart,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> pikgitswart, nagswart,<ref name="WAT" /> roetswart, koolswart, (pik)gietswart, raafswart,<ref>Van Nierop, Leon. 1996. ''Die sielsmokkelaar.'' Johannesburg: Perskor. bl. 55-56: ''Hy sien die bekende'' '''raafswart''' ''hare, die volmaakte gelaatstrekke, die vol, rooi mond en die glimlaggies in haar oë waaraan hy so gewoond geraak het.''</ref><ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 142: ''Sy het'' '''raafswart''' ''hare en is geklee in iets wat soos pers pajamas lyk''.</ref> steenkoolswart,<ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 104: ''Brys het sy'' '''steenkoolswart''' ''BMW voor die villa geparkeer.''</ref> skemerswart,<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 79: ''Die groen van sy oë is'' '''skemerswart''', ''die pupille onnatuurlik groot.''</ref> blinkswart,<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 204: ''Ingedagte streel hy oor die'' '''blinkswart''' ''lasergeweer wat dwars oor sy knieë lê''.</ref><ref>Sadie, J. 1979. ''Terra Piering 1''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 63: ''Die sterlig speel in haar'' '''blinkswart''' ''hare.''</ref> inkswart<ref name="Potgieter" /><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 54: ''Buitekant is daar niks... net die'' '''inkswart''' ''duisternis met die duisende derduisende blinkende, flonkerende sterre.''</ref> * '''swoeg''' – doodswoeg<ref name="Esterhuizen" /> * '''taai''' (buigsaam, maar moeilik breekbaar) – seningtaai,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /><ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 44: ''Tussen die verwaarloosde meisies met hulle armoedige bikini's en'' '''seningtaai''' ''bene van die mans, tussen almal met die groteske dierekoppe wat hulle gesamentlike masker is, beweeg Henry volkome uitgeslote op soek na Salome.''</ref> biltongtaai, rubbertaai * '''taai''' (gehard, ook moeilik) – rateltaai,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> toffietaai (''wedstryd''), hondstaai, karootaai (''plant'') * '''taai''' (klewerig) – heuningtaai,<ref>Van der Berg, Willem. 1953. ''Reisigers na nêrens''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, bl. 98: ''Voor die wydope vensters fladder die gordyne stadig en lui en laat af en toe 'n geur van blomme, te soet na sy smaak, swaar en'' '''heuningtaai''', ''die kamer binne.''</ref> toffietaai * '''tevrede''' – doodtevrede,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Bourliaguet" /><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 24: ''Dis karee, taaibos, buffeldoring, soetdoring, bloubos, witstinkhout, deurmekaarbos, rosyntjiebos – 'n wye versameling bome, groot en klein, wat hier hulle staning het; hier almal'' '''doodtevrede''' '' 'n bont boomfamilie saam.''</ref> oertevrede<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 43: ''G.T. glimlag'' – '''oertevrede.'''</ref> * '''tjank'''– doodtjank<ref name="Esterhuizen" /> * '''toe''' – bottoe,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 274: ''Maxie was reg. Hy kyk na hierdie saak met sy oë'' '''bottoe'''.</ref> pottoe,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> digtoe<ref name="Van Schoor1" /> * '''treur''' – doodtreur<ref name="Esterhuizen" /> * '''trou''' – hond(e)trou<ref name="WAT" /> (byvoorbeeld: ''hondetroue oë'') * '''vaak''' – doodvaak * '''vaal''' – asvaal,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> muisvaal,<ref>Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 28: ''Dalk het daar iewers 'n mooi vrou weggekruip onder die'' '''muisvaal''' ''hare en die moesies wat soos bosluise onder haar een oog gesit het.''</ref> roetvaal,<ref>Van Rooyen, Piet. 2005. ''Akwarius''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 19: ''Deur aangewasemde ruite kan hy meeue in mistroostige groepies op die kaai sien sit, sommige helderwit, ander'' '''roetvaal'''</ref> doringvaal,<ref>Blignault, Audrey. 1969. Een vreemdeling op de aarde. In: ''Trekvoëls: 'n Keur uit Afrikaanse Reisverhale met Inleiding en Aantekeninge deur AP Grové''. Johannesburg: Voortrekker, bl. 134: ''Klein eilandjies — die grootste beslaan maar twintig akker — dor'', '''doringvaal''', ''met die enigste uitsig dié oor die see, eindelose blou myle van see en see en nogmaals see.''</ref> loodvaal<ref>Van Blerk, H.S. 1994. Weary Willie. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 243.</ref> * '''vars''' – neutvars,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 149: ''Die omgewingstemperatuur was konstant en die lyk'' '''neutvars'''.</ref> oondvars, kraakvars,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 9-10: '''Kraakvars''' ''goeie groente dwarsdeur die jaar''.</ref> kersvers (of kersvars), douvars,<ref name="Makrogids" /> kekkelvars (informeel), tuinvars, reënvars (grond, lug, groente ens.),<ref name="WAT" /> seevars, stoomvars (gebak), lentevars (blomme, huis, voorkoms), plaasvars,<ref name="WAT" /> bloedvars<ref>Viljoen, Fanie. 2010. Modderdonker Christiaan. In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. ''13 Spookstories''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 31 ''In my het 'n droom nog'' '''bloedvars''' ''gebroei.''</ref>, blinkvars, <ref>Fourie, L. 2019. Op die rug van 'n olifant - laat die wiele draai. Plus 50. 14 (3) Julie: ''Dit is eers as ’n mens fyner begin kyk, dat jy die mooi raaksien – in die detail van die eeue-oue bouwerk, die'' '''blinkvars''' ''groente en vrugte van die straatverkopers, die fyn handwerk te koop, die kleure van die vroue se sari’s, in die vriendelike gesigte van die mense en natuurlik die stringe gousblomme wat om jou nek gehang word om jou welkom te heet.''</ref> blomvars, <ref name="Kruger1977" /> parfuumvars<ref name="Kruger1977" /> * '''vas''' – rotsvas,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 22: ''Hy probeer eers 'n gesprek met haar aanknoop en gesels oor die aangename partytjie, die sjarmante gaste, die interessante leefwyse van die Silbersteins, maar sy staan'' '''rotsvas''', ''vierkantig voor hom, haar ogies met onbeweegbare haat op hom gerig.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 53: ''Die suidpunt van Afrika is die'' '''rotsvaste''' ''Kaap Agulhas, maar deskundiges is nog altyd onseker waar die skeiding tussen die Atlantiese en die Indiese Oseaan is.''</ref><ref>Rabie, J.S. 2004. Voor die muur. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 73-74: ''Ons is bome van deernis wat in al die takke van ons skepping bewe; al die liefdevolle wetenskap van ons wil om skoonheid en 'n'' '''rotsvaste''' ''doel deur middel van die spel skep, sidder deur ons met 'n pylpunt pyn om ons nog meer aan te spoor''.</ref> doodvas, bankvas,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Smit, Bartho. 2008. ''Die Keiser''. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.55: ''KEISERIN: Dis 'n lieflike dag buite, Majesteit. Hulle sê daar's nie meer plek vir 'n muis langs die strate nie – die mense staan'' '''bankvas''' ''ingeryg om ons optog te sien.''</ref> paalvas<ref name="Van Schoor1" /> (''blik, kyk, uitdrukking; houding; feit of stelling''), klipvas, ystervas,<ref>[[C.M. van den Heever]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]], bl. 104: ''Prof. T. J. Haarhoff is een van die vernaamste werkers in hierdie opsig. Hy gaan langs glad 'n ander weg te werk as die skoolvos, wat die hele ou beskawing weggesnoei het tot 'n aantal'' '''ystervaste''' ''reëls waarin jou opvatting pas of nie pas nie.''</ref> neetvas (sit/kleef)<ref name="WAT" /> * '''veel''' – dolveel<ref name="Potgieter" /> * '''veilig''' – doodveilig<ref>Van Nierop, Leon. 1996. ''Die sielsmokkelaar.'' Johannesburg: Perskor. bl. 118: '''"Doodveilig."''' ''Sy kyk op. "Kyk, dis amper volmaan"''</ref><ref name="Kruger1977" /> * '''verbaas''' – stomverbaas,<ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2011. ''Die Midasmoorde'' (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA Uitgewers. Bl. 157: ''Croos luister'' '''stomverbaas'''.</ref> doodverbaas<ref name="Potgieter" /><ref>Hendriks, H. 1994. Een misdaad te veel. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 259: ''David Meiklejohn frons, kyk 'n oomblik uit die hoogte na die offisier en na na die bestuurder. "Wie is die meneer en weet hy met wie hy praat?" vra hy'' '''doodverbaas'''.</ref> * '''ver''' – doodver<ref name="gedig: leksikografie – Daniel Hugo" /> * '''vererg''' – doodvererg<ref name="Potgieter" /> * '''verkluim''' – doodverkluim<ref name="WAT" /> * '''verlate''' – doodverlate<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> * '''verlief''' – smoorverlief,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> doodverlief,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> dolverlief,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kruger1977" /> malverlief <ref>Marais, Danie. 2009. ''Al is die maan 'n misverstand''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.92 (''Help''): ''Toe ek'' '''malverlief''' ''was op jou / het jy sag en kaal vir my dankie, dankie gesê: / "Dankie dat jy my raakgesien het." ''</ref> * '''verleë''' – doodverleë<ref name="WAT">[[WAT]]</ref> * '''verlig''' – helderverlig <ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 82: ''Sy loop met die trappe af tot by die'' '''helderverligte''' ''parkeerterrein''.</ref> * '''vermoeid''' – doodvermoeid<ref name="Esterhuizen" /> * '''versigtig''' – doodversigtig<ref>[[Elizabeth Kotze|Kotze, E.]] 2000. ''Die slag van die breekbrander''. Kaapstad: Tafelberg, bl.75: '''Doodversigtig''' ''doen ek navraag, weeg ek pryse en modelle teen mekaar op.''</ref> * '''verskrik''' – doodverskrik<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Makrogids" /><ref>Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 42: '' 'n'' '''Doodverskrikte''' ''swerm kraaie het met hees krete in die lug rondgedraai en nie geweet waarheen hulle kon vlug nie.''</ref> * '''verskriklik''' – allerverskriklik<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 19: ''"Dis 'n soort wonderblom... 'n nagblom, want volgens wat Kerneels vertel, blom die ding'' '''allerverskriklik''' ''mooi in die laatnag..."''</ref> * '''verslae''' – doodverslae<ref>Stevenson, R.L. 1951. ''Skateiland''. Libri-reeks II (vertaal en verwerk). Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 179: ''Hands was'' '''dood-verslae''' ''toe hy dit sien.''</ref> * '''verslete''' - doodverslete<ref>Antonissen, R. 1966. ''Spitsberaad: Kroniek van die Afrikaanse Lettere 1961-1965''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 15: ''[...] ek moet darem mooi kyk of daar agter die skynbaar'' '''doodverslete''' ''beeldspraak-procédé dalk tog niks besonders skuilgaan nie.''</ref> * '''verveel''' – doodverveel<ref name="Esterhuizen" /> * '''verveeld''' – doodverveeld,<ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 139: ''Buite vind ek Shuna penregop in haar boks, met 'n'' '''doodverveelde''' ''uitdrukking op haar gevreet''.</ref> siekverveeld<ref>[[François Verster]]. 2016. ''Omega, oor en uit: Die storie van 'n opstandige troep'' : ''Maar my mater het my manier van staan – boude uitgestoot en met 'n'' '''siekverveelde''' ''uitdrukking op my bakkies – blykbaar vermaaklik gevind''.</ref> * '''vervelend''' – stomvervelend,<ref name="Potgieter" /> doodvervelend<ref name="Potgieter" /><ref>Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 41: ''Hulle arresteer jou nie omdat jou vrou en jou lewe jou'' '''doodverveel''' ''nie.'' (as werkwoord gebruik)</ref> * '''vervelig''' – doodvervelig,<ref name="Stadler, L.G 1994" /> vaalvervelig<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 82: ''Hulle is almal mooier en skraler as sy, wat soos 'n baksteen gebou is en net so'' '''vaalvervelig''' ''ook.''</ref>, oervervelig<ref>Van Wyk, A. 2012. ''Wie is reg? Tien jaar se regspunte''. Kaapstad: Tafelberg. p.222: ''Met die eerste oogopslag lyk die tegniese en vir vele mense'' '''oervervelige''' ''terrein van rekeningkundige standaarde baie ver verwyderd van politiek van enige aard''.</ref> * '''verwonderd''' – doodverwonderd,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /> stomverwonderd<ref name="Potgieter" /><ref>[[Elizabeth Kotze|Kotze, E.]] 2000. ''Die slag van die breekbrander''. Kaapstad: Tafelberg, bl.145: ''Sy wou weer x-strale laat neem, en'' '''stomverwonderd''' ''het ons na die plate gekyk waarop daar g'n teken van gewasse of uitsaaiings was nie.''</ref> * '''vet''' – blinkvet,<ref name="Potgieter" /> spekvet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> moddervet,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> varkvet, rondvet,<ref>Potgieter, D.J. 1942. ''Juta se nuwe Afrikaanse grammatika vir middelbare skole''. Vyfde hersiene uitgawe. Kaapstad: Juta en kie, bl. 69</ref> appelvet<ref name="WAT" /> * '''vies''' – doodvies<ref name="Esterhuizen" /><ref name="WAT" /> * '''vinnig''' – blitsvinnig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> bliksemvinnig,<ref name="Kempen" /> helvinnig, kwikvinnig,<ref>De Lange, Johann. 2008. Oer. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.942: '' 'n oog soos jaspis en'' '''kwik- / vinnig''', ''blits sonder deernis,''</ref> slang-vinnig<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 16:''"...gaan nie kuier nie... het dit net goedgedink om namens die gemeente julle gesin aan die Here op te dra..." hoor Rampie nog die dominee voordat hy'' '''slang-vinnig''' ''terug na sy kamer begin seil''.</ref> * '''vol''' – stampvol,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 55: ''Die klein onderdakstoep van Heer Halewijn sit'' '''stampvol'''.</ref><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 75: ''Die veerboot na Palermo sit'' '''stampvol'''.</ref> propvol,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> barstensvol, tjokvol,<ref name="Potgieter" /> tjok-en-blok vol (informeel), boordensvol<ref>De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: ''Die ouspens is'' '''boordensvol''' ''bottels.''</ref> (ongewoon), skepvol,<ref>De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: ''Die knus kombuis is'' '''skepvol''' ''skottels / heuning, room en deeg. Voëls in pare verlaat hul neste onder geute.''</ref> windvol,<ref>De Lange, Johann. 2008. Vrywillige balling. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.934: ''Sy het voor die ruit bly staan / en sy het ruim en sterk gevoel / en haar hande was'' '''windvol''' ''papiere''</ref> stikvol,<ref name="Van Schoor1" /> emmersvol,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 49: ''Dan dreun die weer, giet die reëndruppels skielik'' '''emmersvol''' ''uit 'n wolk wat in 'n oogwenk swart en onheilspellend, swaardragtig van water geword het.''</ref> randvol (glas water), kreunvol<ref name="WAT" /> * '''voos''' – grysvoos<ref>Venter, Eben. 2009. Die twee lewens van Johannes Jakobus (Japie) Leonard. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 196: ''Jare later, toe sy goeie huwelik en stabiele werk'' '''grysvoos''' ''begin raak het, het selfs die bruisende energie van sy ma daardie dag tussen die jagters, iets wat hy altyd bly vashou het, begin vervaag''.</ref> * '''vreemd''' – wildvreemd,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> wondervreemd * '''vrek''' – morsdoodvrek<ref>Viljoen, F. 2022. ''Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag''. Pretoria: LAPA, bl. 77: ''Flippit, dit was nou amper of ons was'' '''morsdoodvrek'''.</ref> * '''vriendelik''' – katvriendelik, doodvriendelik<ref>Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 80: ''Toe Tensy die deur oopmaak, spring sy uit en loop op die bedremmelde meisie af om haar snorbaard'' '''doodvriendelik''' ''teen haar arm te skuur – nie in die minste bekommerd oor die verwoeste leersitplekke nie''.</ref> * '''vrolik''' – dolvrolik, <ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> vonkelvrolik<ref name="Kruger1977" /> * '''vrot''' – papvrot<ref name="Esterhuizen" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 96: ''Ek het gou agtergekom die beste is om net die blaarkoppe af te kap – om die stele op te kap is te veel werk – en dit so 'n tien dae lank in 'n komposhoop klam te hou totdat dit'' '''papvrot''' ''en so sag soos botter is.''</ref> * '''vry''' – voëlvry,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> skotvry,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 86: ''Hy het nou wel'' '''skotvry''' ''weggekom toe hy en Adri op Mars gaan kuier het''[...]</ref> doodvry<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /> tolvry<ref name="Esterhuizen" /> * '''vuil''' – kaiingvuil, moddervuil * '''wakker''' – wawyd wakker,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Makrogids">Uys, I. 1998. ''Die Afrikaanse makrogids''. Kaapstad: Queillerie, bl. 215-218.</ref> nugter wakker,<ref name="Esterhuizen" /> haaswakker,<ref>Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 39: ''"En nou: die trofee vir die belowendste tennisspeler," hoor hy meneer Steyn se bekende stem oor die mikrofoon. Nou is Rampie'' '''haaswakker'''.</ref> helder wakker<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 67: ''Opeens is hy'' '''helder wakker'''.</ref><ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 281: ''Later, toe almal tevrede en versadig in hulle slaapsakke lê, is Mohlomi'' '''helder wakker'''. </ref> * '''warm''' – vuurwarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> gloeiwarm,<ref name="Potgieter" /> kokendwarm,<ref name="Esterhuizen" /> kookwaterwarm,<ref>Van Nierop, L. 2013. ''Plesierengel''. Kaapstad: Tafelberg. Agterbladteks: Plesierengel'' is 'n nuwe, aangepaste weergawe van Leon Van Nierop se 1998-blitsverkoper, maar dié slag'' '''kookwater-warm''', ''onbevange en onbevrees vertel.''</ref> rooiwarm, skroeiwarm, smoorwarm,<ref name="Esterhuizen" /><ref>Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 139: ''Dis'' '''smoorwarm''' ''in die vallei, en doodstil.''</ref> snikwarm, stikwarm, witwarm, hondwarm,<ref>Verwey, P. 2015. ''Clint Eastwood van Wyk en die Moordenaarsklok''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 55: ''Budde is uiteindelik klaar. Dit was nie maklik nie. Dis'' '''hondwarm''' ''en die sweet loop spinnerakke deur die stof op sy rooi wange.''</ref> smeltwarm<ref>Kotze, K. 1973. ''Oggendblom en bitterkalbas''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 13: ''Dit was duidelik dat hierdie nie maar net nog 'n meisie was wat Brand huis toe gebring het vir aandete nie ; dit het uit die '''smeltwarm''' blik tussen hulle gespreek''.</ref><ref>Human, M. 2017. ''Held in 'n oorpak''. Pretoria: Romanza: “Mamma, man, maak nou gou, jy weet mos ek wil piepie,” skril die driejarige Karli se stemmetjie terwyl sy ongeduldig op haar pienk tekkies op die parkeerterrein se '''smeltwarm''' teer staan en trippel.</ref>, smeulwarm<ref>Ackermann, M.F. 2010. Satire, spraakvryheid, sensuur en siviele aanspreeklikheid en 'Portretjie en ander verhale'. Ongepubliseerde MA-verhandeling. Universiteit van Pretoria. bl. 69-70: ''Die gesteelde stoorkameruurtjies het intussen weer instelling geword, maar in die plek van die'' '''smeulwarm''' ''passie van vroeër, is daar nou 'n waardige, stil teerheid.''</ref>, wreedwarm, helwarm,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 170-171: ''"Soos bedsere, net dieper, party kompleet of hulle daar met 'n'' '''helwarm''' ''yster ingebrand is en byne ammal op plekke waar mens g'n bedsere kry nie."''</ref> oondwarm,<ref>Van Nierop, Leon. 2004. ''Die nagreisiger''. Swellendam: Hartbees Uitgewers. bl. 140: ''Stellenbosch is vroeg al '' '''oondwarm''' ''en bedompig.''</ref> bakoondwarm,<ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 69: ''"Dis frieken'' '''bakoondwarm''', ''Adéle – chill girl!"''</ref> brandwarm,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 57: ''"Tant Lenie, dis nog'' '''brandwarm''' ''," waarsku sy die ouer vrou, wat die beker versigtig uit haar hande neem.''</ref><ref>Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 283: ''Die sand wat'' '''brand-warm''' ''deur die dag was, is nou yskoud onder sy kaal voete.''</ref> bloedwarm,<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 76: ''Maar op 'n dag in die koringland, onder 'n'' '''bloedwarm''' ''middagson, toe nog net die laaste koring 'n yl strepie op die lande staan, word Barkus siek.''</ref><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 97: ''Sy is vir hom soos sy ma, mooi en onvergelyklik; soos Ousus'', '''bloedwarm''' ''van erbarming; en nie mooi, maar koud en vals nie.''</ref> goudwarm,<ref>[[C.M. van den Heever|Van den Heever, C.M.]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]]''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl.36: ''Om van 'n digter soos Gezelle oor te gaan na een soos Van de Woestijne, beteken om 'n rustige tuin te verlaat waar die son'' '''goud-warm''' ''gloei agter die blomme en takke en verhelderend val deur die hoë beskilderde rame van die Kerk en om daarvandaan te gaan na 'n koel-vogtige herfsveld, waar die swak strale van die ondergaande son bewe oor die sorgvuldig-versorgde kasplante en die wandelaar diep wegsak in die sagte, donker aarde.''</ref> swoelwarm,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 51: ''Ons eet hulle natuurlik ook wanneer hulle goudryp,'' ''swoelwarm''', ''songebak en nog sag is.''</ref> bliknerswarm,<ref>Van Nierop, L. 2015. ''Adrenalien: Die Waarheid''. Kaapstad: Tafelberg, p. 94: ''Hy draai die ruit af. Dit is nou'' '''bliknerswarm'''.</ref> siswarm,<ref name="WAT" /> kraaiwarm, <ref name="WAT" /> helwitwarm<ref>Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 84: ''Dis een van daardie'' '''helwitwarm''' ''dae wanneer die Karoo vir sy eie hitte skrik. Wat selfs die horison nie meer bewe nie.''</ref> * '''waterpas''' – doodwaterpas<ref name="Esterhuizen" /> * '''weemoedig''' – oerweemoedig<ref>Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana & Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: '''Oerweemoedig''' ''is die wysie wat sy so sit en [[neurie]] met daardie rokerige, deurgeslykte stem van haar.''</ref> * '''weg''' – witweg,<ref>Du Plessis, P.G. 2011. ''Fees van die ongenooides''. bl. 171: ''Daar pik hoenders, langs 'n muur kou 'n bok 'n lap, voor hulle tussen die potklippe vrek 'n vuur'' '''witweg''' ''in sy as onder 'n amper leë pappot.''</ref> skoonveldweg<ref name="Esterhuizen" /> * '''weinig''' – bloedweinig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> broodweinig<ref name="Esterhuizen" /> * '''werk''' – doodwerk<ref name="Esterhuizen" /> * '''wit''' – spierwit,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 181: ''Sy kneukels word'' '''spierwit'''.</ref> poeierwit,<ref>Botha, L. 2015. ''Wonderboom: roman''. Kaapstad: Queillerie, bl. 186: ''Teen die motorruit leun 'n lang, skraal figuur in swart geklee met 'n'' '''poeierwit''' ''gesig wat onder die swart bolhoed flits''.</ref> raapwit, melkwit,<ref name="Potgieter" /> krytwit,<ref name="Potgieter" /> papierwit, sneeuwit,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 266: ''Niemand het nog ooit die'' '''sneeuwit''' ''klawers aangeraak nie en dit sou ook nooit gebeur nie.''</ref> wolkwit,<ref>De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.941: ''maak plek vir die ysblou lug, / vir klitsgras tussen landerye, / vetbruin sooie en groen / weiding,'' '''wolkwit''' ''troppe, 'n bron,</ref> lykwit,<ref name="Van Schoor1" /> haelwit,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /><ref>Hambidge, Joan. 2008. My jeug. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.998: ''Ek loop deur die nuwe huis; / besigtig alles voetjie vir voetjie: / 'n engel wat harp speel / voor die hemelpoorte; / die Bybel-in-kalfsleer; / 'n skildery / wat iets uitblaker / van '' '''"haelwit''' '' gestapelde wolke" / en vele boeke oor die politiek / deur Verwoerd en Malan, / die wysvinger van P.W. / ook hier verewig.''</ref> meelwit,<ref>Ferreira Jeanette. 1995. ''Die onsterflikes''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 9: ''Maar die ontvangsdame het reeds begin om op die Nederlanders met hulle'' '''meelwit''' ''hare en hulle pienkgebrande velle, se talryke vrae te probeer antwoord.''</ref> lakenwit,<ref>Van den Heever, C.M. 1939. [http://www.dbnl.org/tekst/heev001laat01_01/heev001laat01_01.pdf ''Laat vrugte''] Kaapstad: Nasionale Pers. 127-128: ''Mense kuier daarheen aan en vir 'n oomblik kyk hulle na die uitgeleefde, bleekgeel gesig, nou klein en verrimpel onder haar wit mussie, na die taai hande, wat soveel gewerk, soveel dinge op hulle regte plek laat staan het,'' '''lakenwit''' ''hande wat nou vir goed gekruis lê op haar bors, op die wit nagkleed wat sy eenmaal, jare, jare gelede gedra het gedurende haar wittebroodsdae.''</ref><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 89: ''En Cornelia staan eenkant'', '''lakenwit''' ''en toekyk''.</ref> wolwit,<ref>Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 323: ''Hier op die plat ou berg, waar die wind binne minute alles met 'n klam deken van doudruppels kan bedek, waar die'' '''wolwit''' ''mis menige ongeïnisieerde al gillend teen die kranse afgestuur het.''</ref> skitterwit,<ref name="WAT" /><ref>Karsten, Chris. 2011. ''Abel se lot''. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 370: ''Tot dan sal sy goed kan uitrus in haar snoesige bed van kraakvars,'' '''skitterwit''' ''linne, selfs 'n kussing onder haar kop.''</ref> droomwit,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 40: ''Die sand is'' '''droomwit''' ''en na regs staan rotsplate tot waar die kuslyn weer in die verte wegdraai''.</ref> sonwit,<ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 63-64: ''Toe hulle uit die bos breek, lê die strand'' '''sonwit''' ''voor hulle uitgestrek.''</ref> kalkwit,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 76: '' 'n Breë en plat toonnael wat getuig van goeie voetgene, nou'' '''kalkwit''' ''en net-net onderskeibaar van die vel op die brug van die voet, met 'n pienk rand regs waar die nael venynig die vlees binnedring.''</ref> spookwit,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 45: ''Wasbessies ryp oplaas'' '''spookwit''' ''op die bleek duine, en koekemakrankas se goue blindedermpies steek oornag uit droë vleigrond uit.''</ref><ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 159: ''… die grasperk'' '''spookwit''' ''met dou wat net-net na frisser herfsdou begin ruik.''</ref> siekwit,<ref>Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 223: ''Sissie, ook'' '''siekwit''', ''spring op, "Mattie," sy trippel agter om haar stoel om hom in te haal, vas te hou, maar hy druk haar weg en hol uit die eetkamer met ant Sannie wat vadoek voor die mond in die kombuisdeur kom staan het.''</ref> beenwit,<ref>[http://slipnet.co.za/view/reviews/johann-de-lange-se-beenwit-woorde Johann de Lange se beenwit woorde (Slipnet)]</ref><ref>Uit e-WAT: '''Beenwit''' ''wolke pluim en groei … middag na middag op die ver gesigseinder (Sarie, 3 Jun. 1970, 164)''</ref> styselwit,<ref>[http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/07/17/OB/9/01.html Smith, Francois. 2003. 'Toorbos' voltooi woud se verhaal: Matthee skryf oor laaste houtkappers. ''Die Burger'', 15 Julie:10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153423/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/07/17/OB/9/01.html |date=28 November 2015 }}: ''Haar oë soek agterdogtig deur die'' '''styselwit''' ''hotelkamer''.</ref> ryswit,<ref>[https://books.google.co.za/books?id=lldSBAAAQBAJ&pg=PT241&lpg=PT241&dq=%22ryswit%22&source=bl&ots=iy1QBHtFA9&sig=36eSyTn8ZrYMVzKwFIVL_QQo5GA&hl=af&sa=X&ei=2iL8VJTKCYuv7AaV7ICoBA&redir_esc=y#v=onepage&q=%22ryswit%22&f=false''Die Afrikaanse Kortverhaalboek: Sewende, hersiene uitgawe''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010007/https://books.google.co.za/books?id=lldSBAAAQBAJ&pg=PT241&lpg=PT241&dq=%22ryswit%22&source=bl&ots=iy1QBHtFA9&sig=36eSyTn8ZrYMVzKwFIVL_QQo5GA&hl=af&sa=X&ei=2iL8VJTKCYuv7AaV7ICoBA&redir_esc=y#v=onepage&q=%22ryswit%22&f=false |date= 5 Maart 2016 }}. 2012. ''Toe sy op 'n dag 'n miernes ontdek onder haar sitkamervloer – dit was ná haar ouers se dood, toe sy alleen in die hoekhuisie in die dorp gewoon het – was sy baie omgekrap: die wriemelende, krioelende,'' '''ryswit''' ''insekte – tonnels vol onder die hout.''</ref> vuurwit,<ref>Resensie in die ''Taalgenoot'', Somer 2015, bl. 24, rakende ''Fragmente uit die Ilias'' ([[Homeros]]; vertaal deur Cas Vos): ''Die Griekse koning, Agamemmon ...se hart is'' '''vuurwit''' ''van woede...(bl. 87) en hy sweer wraak''.</ref> kraakwit (klere en linne)<ref name="WAT" />, waswit, marmerwit<ref>[[T.J. Haarhoff|Haarhoff, T.J.]] 1925. ''Die Romeinse boer''. Kaapstad: J.L. van Schaik, p. 181: Selfs dan, toe Oeagriese Hebrus die hoof, afgeskeur van die '''marmerwit''' nek, in die middel van sy stroom afrol, het die blote stem en die koue tong met vlugtende asem uitgeroep: "Eurudice, a, ongelukkige Eurudice!" en "Eurudice" het die oewers oor die hele stroom weergalm.</ref> * '''woes''' – dolwoes<ref name="Potgieter" /><ref name="WAT" /> * '''wyd''' – wawyd,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /> wêreldwyd,<ref name="Esterhuizen" /> hemelwyd, horingwyd,<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 119-120: ''Hy kyk op na die bonkige gestalte bo hom, sien die dik bene in die kakie-uniform, die blink knope aan die tuniek, die rooi gesig met die blonde snor wat'' '''horingwyd''' ''verby die rooi wange krul.''</ref> hekwyk/hartwyd,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 93: ''Ek sal nog net byvoeg ons herberg staan nog'' '''hekwyd''', '''hartwyd''' ''oop langs die see, stoele, koffie en wyn gereed, hoe ons ook al soms mag klink of ons klae.''</ref> wawielwyd<ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 79: ''Braaivleis met bier in die sonlig saam met die slank Mrs Silberstein, haar blou rok oor die gras versprei, haar oë beskadu deur 'n'' '''wawielwye''' ''sonhoed, haar rus tot sluimering gesus deur die larie van paramour Van Eeden wat, hande agter die kop, op die naat van sy rug, sotto voce sy liefdesinspirasie in die son vertolk.''</ref> == Deens == * '''bleg''' – dødbleg<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''blind''' – stekeblind<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''blødt''' – gennemblødt<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''blå''' – himmelblå<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''dristig''' – dumdristig<ref name="VanGoorDeens1970">''Van Goor's Klein Deens Woordenboek''. 1970. 9e druk. Den Haag: G.B. van Goor Zonen's U.M.</ref> * '''død''' – stokdød, stendød<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''døv''' – stokdøv<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''fattig''' – bundfattig, ludfattig<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''falden''' – himmelfalden<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''fast''' – klippefast<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''fin''' – hårfin<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''fuld''' – propfuld<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''gal''' – ravgal, splittergal<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''glad''' – kisteglad<ref>Høeg, P. 2023 (1992). ''Frøken Smillas fornemmelse for sne''. Københaven: Gyldendal, s. 27: ''Når hun er fuld, er hun'' '''kisteglad''' ''og dansant''.</ref> * '''god''' – ejegod, tossegod, hjertensgod<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''hård''' – stenhård<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''mager''' – radmager<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''mørk''' – bælgmørk<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''ny''' – splinterny<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''nøgen''' – splitternøgen<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''rig''' – stenrig<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''skarp''' – knivskarp<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''snar''' – lynsnar<ref>Høeg, P. 2023 (1992). ''Frøken Smillas fornemmelse for sne''. Københaven: Gyldendal, s. 45: ''Han svinger øjeblikkeligt og'' '''lynsnart''', ''som over for min mor, fra forurettelse til omsorg.''.</ref> * '''sort''' – kulsort<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''stille''' – blikstille<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''sur''' – eddikesur<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''syg''' – dødssyg<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''ung''' – purung<ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''våd''' – drivvåd, dyngvåd, <ref name="VanGoorDeens1970" /> * '''vågen''' – lysvågen<ref name="VanGoorDeens1970" /> == Duits == * '''aktuell''' – brandaktuell, topaktuell * '''allein''' – mutterseelenallein * '''alt''' – steinalt,<ref>Bredendick, A. 2013. ''Die Jagd der Wölfin''. Elbwood-Verlag, S. 80: ''Der'' '''steinalte''' ''Ochse lag unter den Zweigen einer Fichte, als wollte die Taiga seinen Tod vor den Augen des Sommers verbergen.''</ref> uralt * '''angst''' – himmelangst * '''anständig''' – grundanständig * '''arm''' – bettelarm<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 77: ''Dann verzichtet sie lieber auf ihren ersten Lohn und geht'' '''bettelarm''' ''in die Fremde.''</ref>, blutarm<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S. 253: ''Meine Mutter stirbt daran, daß sie mit einem'' '''blutarmen''' ''Prokuristen lebt''.</ref> * '''besoffen''' – stockbesoffen, sturzbesoffen,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 171: '' ,,Der ist doch'' '''sturzbesoffen'', ''Herr Hauptmann", bemerkte jemand anders nüchtern.''</ref> stinkbesoffen * '''betrübt''' – tiefbetrübt * '''betrunken''' – stockbetrunken<ref>Vaqué, K. 2004. ''An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika''. Pretoria: Varama Publishers. S.168: ''Mary war'' '''stockbetrunken''' ''und hatte sich in meiner Bar ausgiebig bedient.''</ref> * '''billig''' – spottbillig * '''bitter''' – gallenbitter * '''blank''' – blitzblank, spiegelblank<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S. 70: ''Das Wasser war spiegelblank, im Hafenbecken schwamm ein Hund.''</ref> * '''blaß''' – leichenblass, totenblass * '''blau''' – knallblau, saphirblau<ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 266: ''In der Mitte des Raumes stand ein runder Teakholztisch'' [...] ''die mit '''saphirblauer''' ''und'' '''smaragdgrüner''' ''Seide bezogen waren.''</ref> * '''bleich''' – todbleich, totenbleich,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 106: ''Das Gesicht des braunhaarigen Mannes war'' '''totenbleich''', ''die Augen aufgerissen, eine Hand vor der Brust verkrampf, mit der anderen deutete er in die Richtung der hohen Fenster''</ref><ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 163: ''"Du bist'' '''totenbleich'''. ''Du hast dich geschnitten, da im Gesicht."''</ref> schreckensbleich,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 418: ''Am oberen Ende der Treppe stand Valentine, des Gesicht'' '''schreckensbleich''', ''in nicht mehr als ein dünnes Nachthemd gehüllt.''</ref> kreidebleich<ref>Stine, R.L. 2016 (1998). ''Gänsehaut: Der Werwolf aus den Fiebersümpfen''. Aus dem amerikanischen Englisch von Günter W. Kienitz. Garbsen: cbj Kinder- und Jugendbuchverlag, S. 5: ''Ich blickte durchs Fenster zum'' '''kreidebleichen''' ''Mond hinauf und lauschte.''</ref><ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 118: ''„Das kann doch gar nicht sein! Seit wann sind sie denn fort? So sagt es mir doch, ich bitt Euch!“, stammelt Mäu, die'' '''kreidebleich''' ''geworden ist.''</ref> * '''blöde''' – saublöde (plat), stinkblöde * '''böse''' – bitterböse * '''braun''' – britzebraun * '''brav''' – kreuzbrav * '''bunt''' – knallbunt, kunterbunt, grellbunt<ref>Fosar, G. & Bludorf, F. 1996. ''Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.''. München: Herbig, p. 83: ''Unter lautem Puffen, wie bei einem knallenden Sektkorken, entlädt sich die Energie in einem'' '''grellbunten''' ''kosmischen Feuerwerk''.</ref>, prallbunt,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 48: ''Im Dickicht kaum zu sehen, doch dafür schon auf viele Meter hin zu riechen sind riesige'', '''prallbunte''' ''Blüten, deren Duft dich schwindlig macht.''</ref> regenbogenbunt<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 164: ''Vor meinen Augen schwammen'' '''regenbogenbunte''' ''Kreise, die sich mal weiteten, mal enger wurden, und mein Herz war schwer wie ein Pflasterstein.''</ref> * '''dicht''' – hageldicht * '''dick''' – faustdick, knüppeldick * '''dreckig''' – saudreckig * '''dreist''' – tolldreist * '''dumm''' – blitzdumm, kreuzdumm, saudumm (plat), stockdumm, strohdumm * '''dunkel''' – stockdunkel<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 277: ''Draußen vor dem Fenster war es'' '''stockdunkel''', ''doch ich war hellwach.''</ref> * '''dünn''' – hauchdünn, papierdünn, haardünn,<ref>Fosar, G. & Bludorf, F. 1996. ''Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.''. München: Herbig, p. 151 : ''Aus ihr formte sich eine zweite Spirale, danach eine dritte, aus der ein'' '''haardünner''' ''weißer Lichtstrahl kam, der meinen Hinterkopf berührte''.</ref> holzsplitterdünn<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 199: ''Borchert sah einer Prostituierten hinterher, die mit'' '''holzsplitterdünnen''' ''Beinen apathisch über den Bürgersteig wankte.''</ref> * '''dürr''' – knochendürr, rappeldürr, spindeldürr * '''duster''' – zappenduster, stockduster<ref>[http://www.kapstadt-entdecken.de/reiseinformationen-suedafrika/zeitverschiebung/ Zeitverschiebung Südafrika – wieviel Uhr ist es in Südafrika?]: ''Die Dämmerungsphase in Südafrika ist kurz, etwa eine halbe Stunde nach Sonnenuntergang ist es'' '''stockduster'''.</ref> * '''egal''' – scheißegal (plat) * '''ehrlich''' – grundehrlich<ref>Fosar, G. & Bludorf, F. 1996. ''Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.''. München: Herbig, p. 153: ''Überhaupt macht der inzwischen 44jährige den Eindruck eines'' '''grundehrlichen''', ''geradlinigen Mannes, der sich trotz seiner nur geringen Schulbildung erstaunlich gewandt auszudrücken pflegt''.</ref> * '''eigen''' – ureigen * '''elend''' – hundeelend * '''entschlossen''' – wildentschlossen * '''ernst''' – bierernst, todernst * '''ewig''' – urewig * '''fahl''' – aschfahl<ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 418: ''Die Welt, nicht länger reich an Farben, sonder'' '''aschfahl,''' ''schien getäuscht worden zu sein von der trügerischen Sonne wie Gisla von Thure.''</ref> * '''falsch''' – grundfalsch * '''faul''' – stinkfaul * '''fein''' – haarfein, hauchfein * '''fest''' – bombenfest, felsenfest<ref>Vaqué, K. 2004. ''An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika''. Pretoria: Varama Publishers. S.148:''Ich wußte, Gott hatte zu mir gesprochen und war jetzt'' '''felsenfest''' ''davon überzeugt, daß Sabine wieder völlig gesund werden würde''.</ref> * '''fidel''' – kreuzfidel, mopsfidel, quietschfidel * '''finster''' – stockfinster<ref>Vaqué, K. 2004. ''An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika''. Pretoria: Varama Publishers. S.151: ''Er wurde in'' '''stockfinsterer''' ''Nacht zu ihr geschickt, um die Thronfolgerin zu zeugen.''</ref> * '''fit''' – topfit * '''fleißig''' – ameisenfleißig, bienenfleißig * '''flink''' – wieselflink * '''forsch''' – nassforsch * '''frech''' – rotzfrech * '''fremd''' – wildfremd, stockfremd<ref>Pausewang, G. 1984. ''Roman aus der Friedensbewegung''. Verlag: Meier, Ravensburg. S. 64: ''Jeder steif an seinem Platz... Als ob wir einander'' '''stockfremd''' ''wären – zufällig an diesem Tisch zusammengeraten.''</ref> * '''freundlich''' – katzenfreundlich, scheißfreundlich (plat en ironies bedoel vir aangeplakte vriendelikheid) * '''frisch''' – taufrisch * '''fromm''' – lammfromm * '''gefährlich''' – brandgefährlich<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 157: ''Am Ende war ich mitten in eine'' '''brandgefährliche'' ''Räuberpistole geraten, deren Akteure hinter alten Büchern von unschätzbarem Wert her waren.''</ref> * '''geil''' – affengeil, oberaffengeil, saugeil (plat), schweinegeil (plat) * '''gelb''' – quittegelb, weizengelb<ref>Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 201: ''"Vielleicht sind es seine'' '''weizengelben''' ''Haare oder die zarten Finger, die sich nie in die Erde eines Ackers gegraben haben. Wer weiss das schon! Ich rate dir jedenfalls, sie dir aus dem Kopf zu schlagen!"''</ref> * '''gelehrt''' – grundgelehrt * '''geliebt''' – heißgeliebt * '''gemein''' – hundsgemein * '''gemütlich''' – urgemütlich * '''genau''' – haargenau<ref>Fitzek, S. 2006. ''Die Therapie''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 269: '''Haargenau''' ''dieselbe E-Mail, die ihm die Chefredaktion geschickt hatte.''</ref> * '''gerade''' – bolzengerade, kerzengerade<ref>Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 222: ''Amanda setzte sich'' '''kerzengerade''' ''auf''.</ref><ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 311: ''Sie sah keine Zombies oder Menschen, und die wenigen Bäume, die'' '''kerzengerade''' ''in der Sonne standen, sahen trostlos und einsam aus.''</ref><ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 184 '''Kerzengerade''' ''saß er in seinem Sessel, ohne im Geringsten angestrengt zu wirken.''</ref> * '''gescheit''' – blitzgescheit, grundgescheit * '''gesund''' – kerngesund<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 104: ''Und was mich anbetrifft, weißt du genau, dass ich schon mein halbes Leben hier bei den Aussätzigen wohne en ich bin immer noch'' '''kerngesund!'''</ref> * '''gewandt''' – katzengewandt * '''glatt''' – aalglatt (glibberig), spiegelglatt (gelyke oppervlak) * '''glücklich''' – kreuzunglücklich * '''grau''' – aschgrau, unwettergrau,<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 64: '' 'Simon Sachs, unser Waisenkind', sagte der Pfleger und blieb nach wenigen Schritten vor einer'' '''unwettergrauen''' ''Tür mit der Aufschrift 'Physiotherapie' stehen.''</ref> mausgrau<ref>Fitzek, Sebastian. 2017. ''AchtNacht''. München: Knaur Verlag, S. 334: ''Kleine'' '''mausgraue''' ''Klebestreifen, mit denen Musiker lose Kabel sicherten und Aufbauanweisungen gaben, damit die Roadies wussten, an welcher Stelle sie die Verstärker zu plazieren hatten.''</ref> * '''groß''' – riesengroß * '''grün''' – giftgrün, katzengrün(e Augen)<ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 140: ''Ihre'' '''katzengrünen''' ''Augen'' [...] ''verrieten, dass sie vor Zorn bebte'' [...]</ref> * '''gut''' – herzensgut, saugut (plat) * '''gütig''' – grundgütig * '''hart''' – beinhart, eisenhart, knallhart, knochenhart, knüppelhart, stahlhart,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 359: ''...dass der'' '''stahlharte'' ''Griff der Miliz am Ende vielleicht doch stärker war als die tödliche Umarmung jener Fangarme...''</ref> steinhart,<ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 139: ''"Wahrscheinlich ist auch dein Bett steinhart''' ''!", rief Fulrad.''</ref> betonhart<ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 232 ''Er sei denn, er buddelt sich einen Tunnel, dachte Emma, aber die Bodenplatte war'' '''betonhart''' ''und die Erde darunter ganz sicher gefroren.''</ref> * '''häßlich''' – grundhäßlich, potthässlich * '''heimlich''' – klammheimlich<ref>Hammesfahr, P. 2009. ''Ein fast perfekter Plan: psychothriller''. Reinbek bei Hamburg:Rowohlt Taschenbuch Verlag, p. 16: ''Still für sich dachte sie oft darüber nach,'' '''klammheimlich''' ''zu verschwinden.''</ref> * '''heiser''' – stockheiser * '''heiß''' – brühheiß, bullenheiß, höllenheiß, knallheiß * '''hell''' – taghell, glockenhell<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S.125:''"Zwar ist Coppet Provinz, aber doch nicht derartig unzivilisiert", erwiderte Madame de Staël mit einem'' '''glockenhell''' ''Lachen''.</ref> * '''hoch''' – haushoch, himmelhoch, turmhoch * '''hübsch''' – wunderhübsch * '''hungrig''' – heißhungrig<ref>Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 93: ''Sie war geradezu'' '''heißhungrig'''.</ref> * '''jung''' – blutjung<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 371: '''Blutjunge''' ''Milizazubis mit Segelohren verjagten halbherzig einige Plünderer von den zerplatzten Vitrinen schicker Boutiquen...''</ref> * '''kahl''' – ratzekahl * '''kalt''' – eiskalt, hundekalt, lausekalt, frostkalt<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 130: ''... ich bemerkte weder den'' '''frostkalten''' ''Wind, noch den einsetzenden Regen.''</ref> * '''klar''' – glasklar, sonnenklar, wasserklar, kristallklar * '''klein''' – klitzeklein * '''komisch''' – urkomisch * '''krank''' – sterbenskrank, todkrank, todsterbenskrank * '''kühn''' – tollkühn * '''lang''' – baumlang * '''langweilig''' – kotzlangweilig (plat), scheißlangweilig (plat), sterbenslangweilig, todlangweilig, todsterbenslangweilig * '''lebendig''' – quicklebendig,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 104: ''Die Träume unterschieden sich im Wesentlichen nur durch die Umstände, unter denen ich entdeckte, dass mein Hund eigentlich gar nicht tot, sondern im Gegenteil'' '''quicklebendig''' ''und bei bester Laune war.''</ref> springlebendig * '''leicht''' – babyleicht, federleicht, kinderleicht * '''matt''' – sterbensmatt, hundematt * '''miserabel''' – hundsmiserabel * '''modern''' – topmodern * '''müde''' – hundemüde,<ref>Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 78: ''Papa war'' '''hundemüde''', ''völlig entmutigt und wusste nicht, was er tun sollte.''</ref><ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 125: ''Ich für mein Teil bin'' '''hundemüde.'''</ref> todmüde * '''munter''' – putzmunter * '''mutig''' – todesmutig<ref>Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 74: ''So schnell es ging, wurde dieser Satz in drei verschiedene Sprachen übersetzt, und Papa stand'' '''todesmutig''' ''zwischen den Pfeilspitzen.''</ref> * '''nackt''' – pudelnackt, splitternackt * '''nah''' – hautnah * '''närrisch''' – pudelnärrisch * '''nass''' – patschnass, pitschnass,<ref>Bredendick, A. 2013. ''Die Jagd der Wölfin''. Elbwood-Verlag, S. 30: '''Pitschnass''' ''standen sie da.''</ref> pudelnass, tropfnass, klatschnass<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.177:''Er war'' '''klatschnaẞ''', ''seine Stiefel waren lehmverschmiert, doch er kam mit groẞen Neuigkeiten.''</ref><ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 180: ''"Du bist ja'' '''klatschnass!"'''</ref>, klitschnaß<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 119: ''Erst jetzt bemerkt Mäu, wie durchgefroren sie ist und befreit sich nach und nach von den'' '''klitschnassen''' ''Kleidungsstücken''.</ref> * '''neu''' – brandneu, funkelnagelneu, nagelneu<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 64: ''Die'' '''nagelneuen''' ''Reifen surrten sanft über den glänzenden Fußboden, als Picasso den Rollstuhl wieder anschob.''</ref> * '''normal''' – stinknormal * '''nüchtern''' – stocknüchtern * '''offen''' – sperrangelweit offen<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 371: ''Alle Eichentüren an den Eingängen standen'' '''sperrangelweit offen''' ''und würgten schäumende Ströme dreckversmierter, stolpernder und blinzelnder Passagiere hervor.''</ref> * '''reich''' – schwerreich, steinreich, stinkreich * '''rein''' – astrein,<ref>Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 18:»'''Astreine''' ''Panik«, sagte Lars trocken. »Die wollen alle zur Autobahn.«''</ref><ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 78: ''„Abdecker, ich kann es kaum glauben, dass Ihr der Vater einer so'' '''astreinen''' ''Tochter sein könnt!“''</ref> hasenrein, lupenrein * '''richtig''' – goldrichtig<ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 108: ''Das war'' '''goldrichtig'''.</ref> * '''rocken''' – brottrocken * '''rot''' – feuerrot,<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.215:''Sie war ein paar Jahre jünger als Linda, hatte'' '''feuerrotes''' ''Haar mit blauen Schleifen, und von einem Nasenloch zum Ohr führte eine Kette.''</ref> knallrot, krebsrot, puterrot,<ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 194 ''Er wurde'' '''puterrot'''.</ref> rosenrot, rubinrot, <ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 140: ''Sie trug ein'' '''rubinrotes''' ''Seidenkopftuch''.</ref> tomatenrot <ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 163: ''Newberry trat zu ihr mit'' '''tomatenrotem''' ''Gesicht''.</ref> * '''rund''' – kreisrund, kugelrund * '''satt''' – knüppelsatt, pappsatt * '''sauber''' – blitzsauber<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 290: ''Albert fällt auf, wie'' '''blitzsauber''' ''alles ist.''</ref><ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 307: ''Zwei Maler in'' '''blitzsauberen''' ''orangefarbenen Overalls waren gerade damit beschäftigt, die Decken nachzustreichen.''</ref> * '''sauer''' – stinksauer,<ref>Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 221: ''"Ich war'' '''stinksauer''' ''auf Sie."''</ref> stocksauer<ref>Franz, Andreas. 2006. ''Unsichtbare Spuren''. München: Knaur. S. 363: ''Ich bin'' '''stocksauer'''!</ref> * '''schade''' – jammerschade * '''scharf''' – haarscharf,<ref>[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.151: ''Irgendwo im Tivoli spielte ein Orchester, der Trompeter blies ständig'' '''haarscharf''' ''an den richtigen Tönen vorbei.''</ref> messerscharf, <ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 202: ''Doch trotz seines trunkenen Zustands arbeitete sein Verstand'' '''messerscharf'''.</ref> rasiermesserscharf<ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 417: ''Drei stahlgepanzerte,'' '''rasiermesserscharfe''' ''Flossen pflügten durchs Wasser,''</ref> * '''schick''' – todschick * '''schief''' – windschief<ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 115: ''Als Gisla sich noch weiter vorbeugte, sah sie nicht nur Kirchen oder mächtige Römermauern, sonder auch kleine,'' '''windschiefe''' ''Gebäude.''</ref><ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 266: ''...das ich es einfach spannender fand, den Staub der Prärie mit den Hufen meines Pferds aufzuwirbeln und'' '''windschiefe''' ''Forts vor Rothäuten zu verteidigen...''</ref><ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 144: ''Die Gastenpforte hatte schon bessere Tage gesehen und hing'' '''windschief''' ''an einem verrosteten Eisengestänge.''</ref> * '''schlank''' – gertenschlank * '''schlau''' – bauernschlau * '''schlecht''' – grottenschlecht * '''schnell''' – blitzschnell, windschnell<ref>Bredendick, A. 2013. ''Die Jagd der Wölfin''. Elbwood-Verlag, S. 61: ''Ein anderes Mal wich der'' '''windschnelle''' ''Nodin zu spät seiner Beute aus und wurde vom Geweih einer Elchkuh gegen einen Fichtenstamm geschleudert.''</ref> * '''schön''' – bildschön, engelschön, wunderschön * '''schwarz''' – kohlrabenschwarz, kohlschwarz, nachtschwarz, pechrabenschwarz,<ref>[[Stefanie Gercke|Gerke, Stefanie]]. 2001. ''Ins dunkle Herz Afrikas''. München: Droemer Knaur. S. 162: ''Es war'' '''pechrabenschwarz''' ''draußen, die Wohnzimmerlampen spiegelten sich in den hohen, dunklen Fenstern, und der Fernseher lief, wie immer.''</ref> pechschwarz<ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 112: '''Pechschwarze''', ''volle Haare umrahmen ein herzförmiges Gesicht mit schräg geschnittenen hellgrünen Augen.''</ref>, rabenschwarz, tiefschwarz * '''schwer''' – bleischwer, sauschwer (plat), zentnerschwer * '''sehnt''' – heißersehnt * '''sicher''' – bombensicher, todsicher * '''schnell''' – pfeilschnell * '''stark''' – bärenstark,<ref>Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 250: ''Er hatte einen großen,'' '''bärenstarken''' ''Mann erwartet, stattdessen führte man ihm einen mickrigen Kerl mit vernarbtem Gesicht und gelben Haaren vor, stark gezeichnet von der langen Zeit im Verlies''.</ref> baumstark, bullenstark, stierstark * '''steif''' – stocksteif<ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 122: ''Gisla blieb'' '''stocksteif''' ''stehen.''</ref><ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 291: ''...bekam mein Hund einen heftigen Anfall von Panik. Eigentlich war er immer ein ausgeglichener, friedlicher Typ gewesen, doch an diesem Tag blieb er'' '''stocksteif''' ''auf der Schwelle des Zimmers stehen...''</ref>, statuensteif<ref>Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 164: ''Heute trug sie statt dem üblichen Designerkleidchen einen mausgrauen Jogginganzug und saß'' '''statuensteif''' ''auf der Kante der Couch.''</ref> * '''still''' – mäuschenstill, mucksmäuschenstill * '''süß''' – honigsüß, zuckersüß<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 258:''"Es geht nicht um mich", erklärte Esmeralda'' '''zuchersüß''' ''und wies auf Niccolo. "Das hier ist ein junger Mann, der den Bischof sprechen möchte."''</ref> * '''taub''' – stocktaub * '''teuer''' – schweineteuer; sauteuer (plat) * '''tief''' – abgrundtief<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 290: ''Dann taumelte er in den Wald hinein un wollte sein kaputtes Leben zurückhaben, das er vor zwei Tagen noch so'' '''abgrundtief''' ''gehasst hatte.''</ref><ref>Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 114: ''Demnach müsse der Täter sein Opfer'' '''abgrundtief''' ''gehasst haben, dass er ihm eine solche Qual zugefügt hätte.''</ref> * '''tot''' – mausetot * '''traurig''' – tieftraurig, todtraurig<ref>Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 254: ''Es war für mich ein'' '''todtrauriger''' ''Moment, wie wir da mit unserem Boot abfuhren und schlieẞlich nur noch die Trauerlieder der Fayu weithin über den Fluss schallen hörten.''</ref> * '''trocken''' – staubtrocken,<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 384: ''Sterns Finger berührten die'' '''staubtrockene''' ''Haut der Frau, als er ihr den Schlüssel aus der Hand nahm.''</ref><ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 216: ''Meine Kehle war'' '''staubtrocken''', ''das Schlucken schmerzte.''</ref> knochentrocken<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 302: ''Selbst wenn ihr'' '''knochentrockener''' ''Verstand wider Erwarten in der Lage wäre, meine Erklärung der Vorfälle aufzunehmen und zu glauben - was brachte das?''</ref> * '''übel''' – speiübel,<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 233-234: ''Stern wurde'' '''speiübel''', ''als er erkannte, wie sinnbildlich die unechte Kulisse dieses Hauses für die gesamte Situation war, in der er seit wenigen Tagen steckte''.</ref> kotzübel (plat, letterlik kotsmislik) * '''umkämpft''' – heißumkämpft * '''umstritten''' – heißumstritten * '''unglücklich''' – todunglücklich * '''vergnügt''' – quietschvergnügt * '''verschieden''' – grundverschieden * '''voll''' – knallvoll, proppenvoll, randvoll,<ref>Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 77:''Nur vor einem Supermarkt gab es Lärm: Scharen von Leuten packten die Kofferräume ihrer Wagen'' '''randvoll''' ''mit Lebensmitteln.''</ref> sternhagelvoll (dronk) * '''vornehm''' – scheißvornehm (plat), stinkvornehm * '''wach''' – hellwach<ref>Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 76:''Janna-Berta war'' '''hellwach''' ''geworden.''</ref> * '''warm''' – brühwarm * '''weich''' – butterweich, samtweich, wachsweich, watteweich,<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 324: ''Riesige weiße Flocken fielen langsam herab, schon hatten sich dicke'', '''watteweiche''' ''Schneehaufen gebildet,...''</ref> windelweich, gummiweich<ref>Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 381: ''Du versuchst zu laufen, doch setzt du völlig vergeblich ein'' '''gummiweiches''' ''Bein vor das andere, ohne von der Stelle zu kommen.''</ref> * '''weiß''' – blütenweiß, kalkweiß,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 106: ''Die übrigen Gäste hatten sich alle um den'' '''kalkweißen''' ''Dichter versammelt, der schnell und hastig atmete, während Mary sein schweißfeuchtes Gesicht vorsichtig mit einer Serviette abtufte.''</ref><ref>Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 342: ''Gisla war'' '''kalkweiß''' ''im Gesicht vor Angst um Runa.''</ref> schneeweiß, schlohweiß,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 224: ''Gleichzeitig wurde der Verschlag an der anderen Seite aufgerissen, und ein zweiter Mann, mit'' '''schlohweißen''' ''Haaren und deutlich älter als der Junge am Fenster, erschien in der Öffnung.''</ref> milchweiß,<ref>Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 58: ''Die langen roten Haare, die nun gelöst über ihren Körper hingen, bildeten einen reizvollen Gegensatz zu ihrer'' '''milchweißen''' ''Haut.''</ref> wolkenweiß - <ref>Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 139: ''Anders als das kugelförmige Schlachtschiff, das Sheffield gebaut hatte, trug die'' Lady Corsair ''einen langen,'' '''wolkenweißen''' ''Ballon über dem hölzernen Schiff'', [...]</ref> * '''weit''' – himmelweit, meilenweit, sperrangelweit<ref>Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 104: ''Sie stand'' '''sperrangelweit''' ''offen''.</ref> * '''wenig''' – blutwenig * '''wild''' – fuchsteufelswild * '''wohl''' – pudelwohl * '''wütend''' – stinkwütend<ref>Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 210: ''Sie war noch immer'' '''stinkwütend''', ''das Papa es gewagt hatte, sie anzuschreien.''</ref> * '''zahm''' – handzahm * '''zart''' – babyzart, hauchzart, pfirsichzart == Engels == * '''ahead''' - dead ahead<ref>Fabbri, R. 2014. ''Masters of Rome: Vespasian V''. London: Corvus. p. 90: ''Vibius kicked his mount forward, looking'' '''dead ahead''' ''with blank eyes; the Gallic and legionary cavalry streamed through the gap behind him unaware of what their legate was expecting of them.''</ref> * '''black''' - pitch black * '''broke''' - stone broke, stony-broke * '''cheap''' - dirt cheap * '''clear'''- crystal-clear<ref name="Esterhuizen" /> * '''cold''' - ice cold, stone-cold<ref name="Esterhuizen" /><ref>Browne, Adam. 2020. ''Dogs of Mars: Dog from the Machine''. Dayfly Publications, p. 11: ''Lost a lot of good dogs to these abominations. The black ones were the worst.'' '''Stone-cold''' ''killers, every last one of 'em.''</ref> * '''crazy''' - batshit crazy (plat) * '''dead''' - stone dead<ref>Browne, Adam. 2017. ''Imperium Lupi''. Dayfly Publications, p. 558: ''The cocktail of poisons in Rafe's body would kill any of us'' '''stone dead''' ''...even you my Alpha.''</ref>, dog-dead<ref>Cape Fear (1991) ''"Best-case scenario: you kill Cady'' '''dog-dead.'''"</ref> * '''deaf'''- stone-deaf<ref name="Esterhuizen" /> * '''drunk''' - dead drunk, blind drunk * '''dry''' - bone dry, cotton-dry (mouth) * '''earnest''' - blood-earnest * '''full''' - chock full * '''hard''' - rock hard * '''hot''' - sizzling hot, melting hot * '''mad''' - stock raving mad, stark raving mad * '''naked''' - stark naked * '''new''' - brand new * '''poor''' - dirt poor * '''quiet''' - church quiet<ref>Navarro, Y. 2005. ''Elektra''. New York: Pocket Books, p. 143: ''Everything was lush and green and, except for their own breathing and the bugs, nearly'' '''church quiet'''.</ref> * '''red''' - blood red * '''serious''' - dead-serious<ref>Browne, Adam. 2017. ''Imperium Lupi''. Dayfly Publications, p. 680: ''Uther laughed the offer off, as if it were a joke, but Lorna looked'' '''dead-serious'''.</ref> * '''sharp''' – razor sharp * '''silent''' - dead silent * '''still''' - stock still<ref name="Esterhuizen" /> * '''straight''' - ramrod straight * '''thin''' - razor thin<ref>Paulsen, R. & Fleeman, M. 2019. ''Voice Lessons: How a Couple of Ninja Turtles, Pinky and an Animaniac Saved My Life''. Jersey City: Viva Editions. pp. 57: ''I came to realize that the margin of error in Hollywood was'' '''razor thin'''.</ref>, stick-thin, rake-thin * '''tired''' - dog-tired<ref name="Esterhuizen" /><ref>''Collins Unabridged French-English Dictionary'', 1981 (1978) p. 191, ''être sur les dents'' (épuise) to be worn out, '''dog-tired'''</ref> * '''upright''' - bolt upright * '''white''' - snow-white<ref name="Esterhuizen" /> == Nederlands == === Middelnederlands === Die onderstaande voorbeelde is geteleskopeerde vergelykings, bv. steendoot = so doot als een steen:<ref>De Klerk, G.J. 1982. ''Middelnederlands: 'n eerste kennismaking''. Pretoria: J.L. van Schaik, p. 166</ref> * '''claer''' - silverclaer * '''doot''' - steendoot * '''graeu''' - ascgraeu * '''hart''' - iserhart * '''naeckt''' - moedernaect * '''root''' - bloetroot * '''sat''' - coesat * '''vast''' - erdvast, lantvast * '''wit''' - snewit === Moderne Nederlands === In Nederlands kan ''versterkte adjectieven'' ook vir verskillende beklemtonings in spesifieke kontekste gebruik word. So kan ''gortdroog'' gebruik word vir 'n vervelige (saai) boek en ''kurkdroog'' vir klimaat, of ''beeldschoon'' gesê geword van vroue en ''brandschoon'' van linnegoed of kleedkamers.<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 165:''Alle wc's waren'' '''brandschoon''', ''en hij liep terug de gang in en stak op zijn beurt zijn hand op naar de beheerder.''</ref> In 'n 2007-opname is 'n sekere aantal Nederlandse en Belgiese studente tussen 18 en 25 jaar oud gevra om die onderstaande byvoeglike naamwoorde (in '''vetdruk''') in die spesifieke konteks van die voorbeeldsin te versterk. Die respondente is toegelaat om meer as een moontlikheid neer te pen:<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/_ver016200701_01/_ver016200701_01_0022.php ''Het gebruik van samengestelde adjectieven met een versterkend betekenisaspect in het Nederlands'' Philippe Hiligsmann & Christine Meurs]</ref> * '''alleen''': moederziel alleen, zielsalleen, doodalleen. * '''arm''': straatarm, doodarm, hondsarm, broodarm, superarm, keiarm. * '''bang''': doodsbang, superbang, doodbang, hondsbang. * '''bekend''': superbekend, alombekend, overbekend, wereldbekend, oerbekend, gigabekend, megabekend, welbekend. * '''bezopen''': straalbezopen,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 266:'' 'Een zooitje. Vuil, verwaarloosd, bierkratten manshoog opgestapeld op het balkon. Moeder'' '''straalbezopen'''…</ref> strontbezopen, ladderzat, stomdronken, ladderbezopen. * '''bleek''': lijkbleek<ref>D'Haese, M. 1979 (1967). "De terechtwijzing''. In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 32: ''Toen werd hij'' '''lijkbleek''' ''omdat hij besefte dit tamelijk dubbelzinnig gezegde te hebben uitgesproken.''</ref>, doodsbleek, lijkwit, witbleek. * '''blij''': dolblij, superblij, reuzeblij, keiblij, zielsblij, doodblij, razendblij, doodsblij, hondsblij. * '''breed''': kamerbreed, superbreed, megabreed, hemelsbreed, keibreed, duimbreed, stratenbreed, ultrabreed, oeverbreed, schouderbreed, gevelbreed, duimenbreed. * '''dom''': oliedom, oerdom, keidom, megadom, steendom, ezelsdom, oerstom, oliekoekerdom, aartsdom. * '''donker''': pikdonker, stikdonker, pikkedonker, aardedonker<ref>Mulisch, H. 1979 (1967). "Wat gebeurde er met sergeant Massuro?". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 64: ''Het was intussen'' '''aardedonker''' ''geworden, de lamp straalde als een planeet en ontwierp tegen de woudrand een supergriezeligheid van'' [...]"</ref>, aardsdonker, stekedonker, steendonker, aarddonker, aartsdonker, stikkedonker, oerdonker. * '''dood''': morsdood, steendood. * '''dronken''': stomdronken, ladderzat, steendronken, lamdronken, blauwdronken, straalbezopen. * '''dun''': flinterdun, splinterdun, ultradun, extradun, superdun, filterdun, ragfijn, papierdun, vliesdun, draaddun<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 195:''Hoewel hij niet verwachtte iets te zullen aantreffen, opende hij alle kastdeurtjes en vond een halfvergane muis naast een roestig blik doperwten van een merk dat al jaren niet meer in de handel was. Hij droeg het lijkje aan de'' '''draaddunne''' ''staart naar buiten.''</ref> * '''duur''': peperduur, superduur, keiduur, pokkeduur, stikduur, strontduur, tyfusduur, steenduur. * '''eenvoudig''': doodeenvoudig, poepeenvoudig, supereenvoudig, poepsimpel, simpeleenvoudig, doodsimpel, supersimpel. * '''ellendig''': doodellendig, superellendig, doodsellendig, kei-ellendig, oerellendig, strontellendig, straatellendig, bere-ellendig, allerellendigst, zielsellendig, doodongelukkig, hondsellendig. * '''gek''': stapelgek, knettergek, knotsgek, goedgek, supergek. * '''gelukkig''': dolgelukkig, doodgelukkig, zielsgelukkig, overgelukkig, supergelukkig, reuzegelukkig, dolblij, ingelukkig. * '''gevaarlijk''': levensgevaarlijk, supergevaarlijk, aartsgevaarlijk, doodsgevaarlijk, keigevaarlijk, reuzegevaarlijk, doodgevaarlijk, megagevaarlijk. * '''goed''': beregoed, supergoed, steengoed, keigoed, megagoed, ingoed, reuzegoed, retegoed. * '''goedkoop''': spotgoedkoop, supergoedkoop, megagoedkoop, ultragoedkoop. * '''groot''': reuzegroot, supergroot, megagroot, levensgroot, beregroot, keigroot. * '''gruwelijk''': doodgruwelijk, aartsgruwelijk, supergruwelijk, keigruwelijk, oergruwelijk, godsgruwelijk. * '''heet''': bloedheet,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 233:''Hij had opdracht gegeven de verwarming in het kamertje open te draaien, en het was er inmiddels'' '''bloedheet.'''</ref> superheet, snikheet, kokendheet, loeiheet, vuurheet, gloedheet, keiheet, pokkenheet, stikheet. * '''hoog''': torenhoog, huizenhoog, superhoog, megahoog, metershoog, mijlenhoog, reuzehoog, hemelhoog, kilometershoog, wolkenhoog, knetterhoog. * '''jaloers''': stikjaloers, superjaloers, doodjaloers, hondejaloers, strontjaloers, zielsjaloers, megajaloers, aartsjaloers, rotjaloers<ref>Vandeloo, J. 1979 (1967). "De Croton". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 96: ''Ze zijn allemaal'' '''rotjaloers''' ''op de croton, denkt hij.''</ref> * '''jong''': piepjong, superjong, berejong, kei-jong, megajong, bloedjong. * '''kalm''': doodkalm, doodskalm, ijskalm. * '''lekker''': superlekker, kiplekker, keilekker, berelekker, reuzelekker, megalekker, steenlekker, doodlekker, hemelslekker, ovenlekker, overheerlijk. * '''lief''': poeslief, superlief, doodlief, keilief, hondslief, megalief. * '''lui''': superlui, aartslui, aardslui, hondslui, keilui, oerlui, doodlui, vetlui, megalui, berelui. * '''mager''': graatmager, doodmager, broodmager, keimager, supermager, latmager. * '''moe''': doodmoe,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 63:''De hele eindeloze dag was gevuld met uitsluitend negatieve feiten, en hoewel hij'' '''doodmoe''' ''was en licht in zijn hoofd omdat hij niet had geluncht, besloot Vegter zichzelf te trakteren op een blik op het huisje.''</ref> hondsmoe, supermoe. * '''naakt''': poedelnaakt, spiernaakt, piemelnaakt. * '''nat''': kletsnat, doornat, kleddernat, zeiknat, drijfnat, strontnat, druipnat, zuipnat, kliedernat. * '''nieuw''': gloednieuw,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 125:'' 'Ik denk niet dat er aanleiding is om bang te zijn,' zei Talsma. Ze liepen met hem mee de gang in en hij zag de'' '''gloednieuwe''' ''veiligheidsketting die aan de deur was bevestigd. 'Maar een goed slot is natuurlijk nooit verkeerd'.''</ref> splinternieuw, spiksplinternieuw, nagelnieuw, gladnieuw, ultranieuw. * '''rijk''': schatrijk, steenrijk, superrijk, poeprijk, smoorrijk, keirijk, stinkrijk, strontrijk. * '''saai''': oersaai, doodsaai, keisaai, megasaai, beresaai, supersaai, bloedsaai, pokkesaai, apesaai, doodvervelend. * '''serieus''': bloedserieus, doodserieus, doodernstig, stikserieus. * '''trots''': ape(n)trots, beretrots, supertrots, megatrots, reuzetrots. * '''verbaasd''': stomverbaasd<ref>Vandeloo, J. 1979 (1967). "De Croton". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 95: ''Ziezo, dan weten de bezoekers er alles van en ze hoeven alleen maar'' '''stomverbaasd''' ''het hoofd te schudden om meneer H. volmaakt gelukkig te maken.''</ref>, superverbaasd, keiverbaasd. * '''vers''': dagvers, supervers, kakelvers, kersvers, levensvers, kraakvers, marktvers, slachtvers, visvers, vriesvers, poepvers, botervers, krakelvers, diepvriesvers. * '''vervelend''': oervervelend, stomvervelend, doodvervelend, strontvervelend, supervervelend, rotvervelend, stiervervelend, stikvervelend, stinkvervelend. * '''vlug''': vliegensvlug, supervlug, razendvlug, razendsnel, keivlug, kattenrap, vingervlug. * '''vreemd''': supervreemd, keivreemd, knalvreemd, wereldvreemd. * '''ziek''': doodziek, hondsziek, keiziek, megaziek, paardeziek, strontziek. * '''zoet''': mierzoet, suikerzoet, superzoet, megazoet, honingzoet, overzoet, koekezoet, peperzoet, zeemzoet. * '''zot''': stapelzot, apezot, stapelgek, superzot, stekezot, keizot, stikzot, toppezot, tokkezot, megazot, dolzot, oerzot, ladderzot, knetterzot, knettergek. Hierdie opname strook ook met die bevinding van die Nederlandse taalkundige en skrywer René Appel, in die radiotaalprogram, ''De Taalstaat''. Intensiverende voorvoegsels soos "super-" (bv. ''super''spannend, ''super''leuk...) is "enorm populaire" in Nederlands. Ander voorvoegsels wat ook aan die beurt kom is ''bere''leuk, ''rete''goed, ''kei''hard, ''kei''leuk, ''knetter''leuk, ''knetter''goed en selfs ''foei''lekker.<ref>[http://radiobox2.omroep.nl/broadcaststream/file/467578.mp3 ''De taalstaat''-potgooi, Radio 1, 7 Mei 2016, 40:28 – 41:40]{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (60,3 Megagreep)</ref> Ander voorbeelde: * '''blank''': roomblank * '''bleek''': kurkbleek<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 55: ''En zij vestigde daarbij, onbewust en volstrekt zonder bedoeling, haar ogen, waarin de liefde leefde, op de'' '''kurkbleke''' ''apotheker tegenover haar, die al in geen twintig jaren de grenzen overschreden had.''</ref> * '''druk''': knetterdruk<ref>[https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5245525/hoe-druk-op-de-weg-frankrijk-duitsland-italie-zwarte-zaterdag-anwb rtlnieuws. 2021. "'Ergste zwarte zaterdag ooit' verwacht, gisteren al 1000 kilometer file" 31 juli.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Het is dit weekend'' '''knetterdruk''' ''op de Europese wegen''.</ref> * '''dun''' - palingdun<ref>De Vries, D. ''China'' ''Als je je raampje vijf centimeter opendraait en een seconde de anderekant opkijkt, kruipt er tot je niet geringe verbazing een'' '''palingdun''' ''Chineesje naarbinnen.''</ref> * '''dwaas''': doldwaas<ref>[http://www.vandale.be/column-van-milfje-meulskens-de-gevreesde-dt-fout De gevreesde dt-fout.]: In die ''doldwaze'' paniek passen ze de regels verkeerd toe.</ref> * '''eerlijk''': doodeerlijk, goudeerlijk, brandeerlijk<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p. 15: ''Marie, ze was zo'' '''brandeerlijk''' ''geweest toen ze zei: 'Ik speel geen komedie, Age Folgersma! Denk niet dat ik straks verliefd om je nek zal hangen want ik ben niet verliefd.''</ref> * '''eigenwijs''': stronteigenwijs * '''eng''': doodeng * '''enthousiast''': dolenthousiast<ref>Kuegler, S. 2007 (2006). ''Terug naar de jungle''. Vertaler: Katja Hunfeld. Amsterdam:Sirene, p. 55: ''Dankzij het fantastische uitzicht over het woud waren we'' '''dolenthousiast''' ''over onze nieuwe huisvesting.''</ref> * '''fijn''': naaldfijn<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 41: ''Het'' '''naaldfijn''' ''kerktorentje stak, als met sille vinger, flauw op uit de neveligheid, om hem de plek te wijzen''.</ref> * '''gaaf''': puntgaaf<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.69: ''Ruud knikte: 'Wina in de Drentse bossen en ik hier in het hoge noorden en toch is ons huwelijk'' '''puntgaaf'''</ref><ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p. 214: ''Hun huwelijk was'' '''puntgaaf''', ''al woog het gemis van kinderen voor Geertje nog altijd erg zwaar.''</ref> * '''geel''': goudgeel<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 57:''In zijn kamer stond Vegter voor het raam en keek naar het eetcafé aan de overkant, waar'' '''goudgeel''' ''licht door de beslagen ruiten scheen.''</ref> * '''gezond''': kerngezond<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 30: ''Want de ouders hadden aan deze kindervrijage tussen de'' '''kerngezonde''' ''knaap en het zwakke dochtertje uit de Overijsselse pastorie nooit betekenis willen hechten en de moeder wist niet te benaderen wat er omging in de gesloten jongen, met de lengte en het lichaam van een man en de blaauwe oopopslag van een kind.''</ref> * '''glad''': spekglad<ref>Kuegler, S. 2007 (2006). ''Terug naar de jungle''. Vertaler: Katja Hunfeld. Amsterdam:Sirene, p. 44: ''Vooral niet bij regen, wanneer de versleten planken ook nog eens'' '''spekglad''' ''waren.''</ref> * '''grauw''': asgrauw<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.198: '''Asgrauw''' ''van kwaadheid had hij schor gefluisterd: 'Ga uit mijn ogen, jongen, of ik doe je wat...' ''</ref> * '''groen''': gifgroen, bronsgroen, knalgroen, biljartgroen<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 59: ''Zij zag inderdaad een bos'', '''biljartgroene''' ''struiken''.</ref> * '''grijs''': muisgrijs<ref>Mulisch, H. 1979 (1967). "Wat gebeurde er met sergeant Massuro?". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p.71: ''Ik zag dat heel dat Europese land er anders uitzag dan nu, sprookjesachtiger, warmer, olijfgroen, met bizarre'' '''muisgrijze''' ''rotsen die tussen de huizen uit de grond groeiden...[...]''</ref> * '''hard''': bikkelhard, glashard, keihard, knalhard, knoerhard, oerendhard * '''helder''': kraakhelder, glashelder * '''klaar''': zonneklaar * '''klein''': popklein,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 107: ''Zij zag een blootgewoeld voetje eronderuit glippen...'' '''pop-klein''', ''kleiner dan zij nog ooit een menselijke voet had gezien, de teentjes als een rijtje pepermuntjes onder tegen de rozige voetbal gedrukt, en het glimmend hieltje, dat scherp als een wigje toeliep.''</ref> appelklein,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 118: ''En zij wist niet wat daaraan toe te voegen, zó'' '''appelklein''' ''kwam haar, het middelpunt der zware wol-verschuivingen, onder een totemutsje met kolossale pluim, het rimpelgezichtje en dit menselijk wezen voor.''</ref> piepklein * '''koud''': stervenskoud * '''lang''': levenslang,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 77: ''En ik vrees, dat ik'' '''levenslang''' ''als de roepende in de woestijn zal blijven naar de goede Mens, deze, of een andere, aan wie ik mijn schuld, en die mijner reisgenoten, zal mogen voldoen''.</ref> ellenlang * '''lelijk''': spuuglelijk * '''leuk''': doodleuk<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.395: ''De jongens, Renko en Heiko, hadden hun auto's diep onder de grond verstopt en reden nu weer'' '''doodleuk''' ''met de koets over de wegen!''</ref> * '''licht''': vlinderlicht<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 53: ''Zij droeg een jurkje uit een sjaal geknipt, zó'' '''vlinderlicht''' ''en ingepind, zó heupeloos en strak, dat er geen hemdje onder scheen, ternauwernood een lijfje.''</ref><ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.424: ''Onno drukte vol tederheid een'' '''vlinderlichte''' ''kus op haar haar.''</ref> * '''misselijk''': hondsmisselijk<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 187:''Ze werd'' '''hondsmisselijk''' ''van de chemokuren, en de medicijnen die ze had gekregen om dat te bestrijden, hielpen niet erg.''</ref> * '''mooi''': bloedmooi<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 132:''Ze had een Antilliaanse vader, had haar jeugd op Aruba doorgebracht en was'' '''bloedmooi'''.</ref> * '''nat''': drijfnat<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.527: ''Deze nacht viel Fenneke het eers in slaap. Na een lange tijd waarin ze geluidloos haar verdriet uithuilde en waarbij enkel haar hoofdkussen'' '''drijfnat''' ''werd, viel ze uitgeput in slaap.''</ref> * '''nieuw''': fonkelnieuw<ref>Dijkzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 5: ''Een'' '''fonkelnieuwe''' ''rode meisjesfiets''.</ref> * '''nijdig''': spinnijdig<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.199: ''Martje Vederius'', '''spinnijdig''' ''als ze was, keek niet op toen ze haar schoonmoeder zacht hoor zeggen: 'Ik weet wat je wilde zeggen met dat "later", meidje.''</ref> * '''recht''': kaarsrecht<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 165:''In de hal zat Sonja Gerets'' '''kaarsrecht''' op een van de stoelen.</ref> * '''rond''': radijsrond,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 146: ''Vorbei Frankfurt,' herhaalde hij onbewogen, als hadden zomin de'' '''radijs-ronde''' ''paarlen in de oren van mevrouw Tuk, als de gekeerde demi-saison van de oude professor, die zich door haar verdringen liet, zijn aandacht bereikt.''</ref> kogelrond<ref>Mulisch, H. 1979 (1967). "Wat gebeurde er met sergeant Massuro?". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 66: ''Met'' '''kogelronde''' ''ogen stond hij in de tent te wankelen, als een robot, van het ene been op het andere''.</ref> * '''rood''': bloedrood,<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 63: '''Bloedrood''' ''werd hij tot onder zijn kuifje''.</ref> vuurrood<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 190:''In de spiegel zag hij een nieuwe,'' '''vuurrode''' ''puist net naast zijn neus.''</ref> granaatrood<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 122: '''Granaat-rood''' ''werd het kinderhoofdje met het wijde, fronselende vel...''</ref> * '''scherp''': messcherp,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 258:'' 'Hij is rijp,' zei Talsma. In het doodse licht van de tl-buizen leek zijn gezicht een pentekening van Toorop. De jukbeenderen'' '''messcherp''', ''de holtes eronder inktzwart.''</ref> haarscherp,<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.326: ''Het was voor Nanne niets meer dan een bevlieging en ze begreep nu'' '''haarscherp''', ''dat Nanne er niets meer voor voelde om een verhouding aan te knopen met een weduwe!''</ref> vlijmscherp * '''stijf''': beeldstijf,<ref>Streuvels, S. 1965 (achttiende druk). ''De oogst''. Brugge: Desclée de Brouwer, bl. 10: ''Ze zat'' '''beeldstijf''' ''te staren''.</ref> stokstijf * '''stil''': doodstil<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 115: ''Het eerste jaar... toen van heinde en ver de vrienden naar het melodieuze huisje kwamen en 's avonds op het'' '''doodstil''' ''gazon Michaels viool al wat geen woorden vond naar de sterrenhemel opzong''.</ref> * '''toevallig''': stomtoevallig<ref>Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer & Keuning familieromans, p.235: ''Age en Thijs hadden elkaar'' '''stomtoevallig'' ''bij het busstation in Groningen ontmoet en waren natuurlijk samen naar het dorp gereisd.''</ref> * '''verdiend''': dikverdiend * '''verliefd''': stapelverliefd * '''vet''': moddervet<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 225:''Drie'' '''moddervette''' ''goudvissen zwommen panisch rond.''</ref> * '''vol''': stampvol,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 133:''De kroeg was groter dan hij gedacht had, en het was er'' '''stampvol'''.</ref> bomvol,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 232:''Het eetcafé aan de overkant had zijn lichten ontstoken en zat'' '''bomvol'''.</ref> tjokvol, overvol * '''wakker''': klaarwakker<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 153: '''Klaarwakker''' ''werd zij van de inspanning en van de vloeken, die in alle talen haar achterna gonsden.''</ref> * '''wit''': sneeuwwit, spierwit, melkwit,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 206:''Gefascineerd staarde hij naar het dijbeen, waarvan de'' '''melkwitte''' ''huid zichtbaar was rond een grapende wond, en hij was vagelijk verwonderd dat de werkelijkheid van rauw, bloedende vlees de beelden zoals hij die van de televisie kende overtrof.</ref> hagelwit,<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 230:''Haar ogen zwierven door de kamer, gleden langs de planten, het vijvertje, de'' '''hagelwitte''' ''vitrage.''</ref> waswit<ref>Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 155: ''Een oude vrouw zat daar, met in haar schoot het'' '''waswit''' ''gezicht van een jongere, een meisje, dat zij tussen haar rimpelhanden koesterde.''</ref> * '''wel''': wonderwel<ref>Vandeloo, J. 1979 (1967). "De Croton". In: Grové, A.P., De Pauw W. & Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 93: ''In een paar maande heeft de croton zich hier'' '''wonderwel''' ''aangepast.''</ref> * '''zenuwachtig''': doodzenuwachtig * '''zwaar''': loodzwaar<ref>Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 283:''De alcohol had zijn armen en benen'' '''loodzwaar''' ''gemaakt, en nog meer bier zou de vermoeidheid alleen maar versterken''.</ref> * '''zwart''': grijmselzwart,<ref>Streuvels, S. 1965 (achttiende druk). ''De oogst''. Brugge: Desclée de Brouwer, bl. 41: '' 't Was'' '''grijmselzwarte''' ''avond reeds als Rik opschoot en wist dat 't al leugens waren en zinsbedrog!''</ref> pikzwart * [https://nl.wiktionary.org/wiki/Categorie:Intensief_in_het_Nederlands sien ook] == Noors == * '''blid''' - smørblid ("botterbly")<ref name="Niday">[https://www.duo.uio.no/bitstream/handle/10852/57358/MA-Sara-Niday.pdf Niday, S.M. 2017. Shit-cool and Giant-interesting words: A study of noun+adjective compounds in Norwegian. MA-thesis in Linguistics. Oslo: University of Oslo.]</ref> * '''blind''' - steinblind ("steenblind")<ref name="Niday" /> * '''blå''' - knallblå ("knalblou")<ref name="Niday" /> * '''bra''' - dritbra ("strontgoed")<ref name="Niday" /> * '''daud''' - steindaud ("steendood")<ref name="Niday" /> * '''dauv''' - steindauv ("steendoof")<ref name="Niday" /> * '''dyr''' - svindyr ("swynduur")<ref name="Niday" /> * '''ekte''' - rotekte ("wortel-eg")<ref name="Niday" /> * '''falsk''' - botnfalsk ("bodemvals")<ref name="Niday" /> * '''feit''' - smellfeit ("knalvet")<ref name="Niday" /> * '''fersk''' - blodfersk ("bloedvars")<ref name="Niday" /> * '''fin''' - brillefin ("brilfyn")<ref name="Niday" />, smellfin ("knalfyn")<ref name="Niday" /> * '''flat''' - paddeflat ("paddaplat")<ref name="Niday" /> * '''flink''' - dritflink ("strontslim")<ref name="Niday" /> * '''full''' - breddfull ("randvol")<ref name="Niday" /> * '''galen''' - steingalen ("steengek")<ref name="Niday" /> * '''gamal''' - eldgamal ("eeue-oud")<ref name="Niday" />, hundgamal ("hondoud")<ref name="Niday" />, steingamal ("steenoud")<ref name="Niday" /> * '''glad''' - hjarteglad ("hartebly")<ref name="Niday" />, kisteglad ("kisbly")<ref name="Niday" />, sjeleglad ("sielsbly")<ref name="Niday" /> * '''god''' - hjartegod ("hartegoed")<ref name="Niday" />, kjempegod ("reusegoed")<ref name="Niday" />, knallgod ("knalgoed")<ref name="Niday" />, krutgod ("kruitgoed")<ref name="Niday" />, naudgod ("noodgoed")<ref name="Niday" /> * '''gul''' - knallgul ("knalgeel")<ref name="Niday" /> * '''hard''' - knallhard ("knalhard")<ref name="Niday" />, knivhard ("meshard")<ref name="Niday" /> * '''heldig''' - griseheldig ("otjie-gelukkig", "varkiegelukkig")<ref name="Niday" />, svineheldig ("swyngelukkig")<ref name="Niday" /> * '''kald''' - bikkjekald ("hondkoud")<ref name="Niday" />, smellkald ("knalkoud")<ref name="Niday" />, steinkald ("steenkoud")<ref name="Niday" />, svinekald ("swynkoud")<ref name="Niday" /> * '''kjedeleg''' - dødskjedeleg ("doodvervelig")<ref name="Niday" /> * '''klar''' - klokkeklar ("klokhelder")<ref name="Niday" />, krystallklar ("kristalhelder")<ref name="Niday" />, soleklar ("sonhelder")<ref name="Niday" /> * '''kvit''' - kritkvit ("krytwit")<ref name="Niday" /> * '''lei''' - dritlei ("strontkeelvol"; vergelyk Nederlands: "strontvervelend")<ref name="Niday" />, skitlei ("skytkeelvol")<ref name="Niday" /> * '''mørk''' - belgmørk ("peuldonker")<ref name="Niday" /> * '''nydeleg''' - dritnydeleg ("strontlieflik")<ref name="Niday" /> * '''pen''' - dritpen ("strontmooi")<ref name="Niday" /> * '''rask''' - lynrask ("bliksemsnel", "blitssnel")<ref name="Niday" /> * '''raud''' - knallraud ("knalrooi")<ref name="Niday" /> * '''redd''' - dødsredd ("doodsbang")<ref name="Niday" />, livredd ("lewensbang")<ref name="Niday" /> * '''rein''' - gullrein ("goudrein")<ref name="Niday" />, klokkerein ("klokrein")<ref name="Niday" />, krystallrein ("kristalrein")<ref name="Niday" /> * '''rik''' - steinrik ("steenryk")<ref name="Niday" /> * '''rosa''' - sjokkrosa ("skokpienk")<ref name="Niday" /> * '''sikker''' - bombesikker ("bomseker")<ref name="Niday" /> * '''skjønn''' - dritskjønn ("strooiskoon/-mooi")<ref name="Niday" /> * '''snar''' - eldsnar ("vuurvinnig")<ref name="Niday" />, lynsnar ("blitsvinnig")<ref name="Niday" /> * '''snill''' - kjempesnill ("reusegaaf")<ref name="Niday" /> * '''stilig''' - dritstilig ("strontstylvol", "-cool")<ref name="Niday" /> * '''stille''' - blikkstille<ref name="Niday" /> ("blikstil" - vergelyk Sweeds "blickstilla", aanvanklik die spieëlgladde weerkaatsing op die water, wat later 'n betekenisverruiming ondergaan het vir enigiets wat stilstaan), dødsstille <ref name="Niday" />("doodstil"), musestille ("muisstil")<ref name="Niday" /> * '''svolten''' - naudsvolten ("noodshonger")<ref name="Niday" /> * '''søt''' - dritsøt ("strontsoet", "-oulik")<ref name="Niday" />, kjempesøt ("reusesoet", "-oulik")<ref name="Niday" /> * '''tynn''' - syltynn ("palingdun")<ref name="Niday" /> * '''tørr''' - knusktørr ("tonteldroog")<ref name="Niday" /> * '''vakker''' - smellvakker ("knalmooi")<ref name="Niday" /> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Sien ook == * [[Trappe van vergelyking]] * [[Vergelykings (taalkunde)]] == Eksterne skakels == * {{Wikt-inlyn|intensiewe vorm}} [[Kategorie:Taalkunde]] c6ppwi6gojwc3p02d63m867w81dv3k3 0 54024 2922424 2458444 2026-08-05T18:48:47Z Sobaka 328 /* Sien ook */ kategorie 2922424 wikitext text/x-wiki Die '''Buro vir Staatsveiligheid''' was ’n Suid-Afrikaanse staatsdepartement wat in 1969 ingestel is ten opsigte van aangeleenthede wat op die veiligheid van die staat betrekking gehad het. Dit is in 1980 vervang deur die [[Nasionale Intelligensiediens]] (NI). Lt.genl [[Hendrik van den Bergh]] het in Augustus 1968 toestemming by [[John Vorster]] en [[Pieter Willem Botha|P.W. Botha]] verkry vir stigting van ’n oorhoofse intelligensieliggaam. Die Buro is met die funksies belas om (1) alle aangeleenthede wat die veiligheid van die staat raak te ondersoek, die inligting wat ingewin is te korreleer en te evalueer en om die regering, belanghebbende staatsdepartemente en ander instansies, waar nodig daaromtrent in te lig en te adviseer; en (2) sodanige ander funksies en verantwoordelikhede as wat van tyd tot tyd bepaal mag word, uit te oefen. Die Staatspresident het dit goedgekeur dat die administrasie van die buro aan die Eerste Minister opgedra word. Die departementele hoof daarvan was die veiligheidsraadgewer van die Eerste Minister, te wete Hendrik van den Bergh. Die organisasie is in Mei 1969 bekendgestel, en was gou by die media as B.O.S.S. bekend.<ref name = Gelofteland>{{Cite web | last = Webmeester | first = Gelofteland | authorlink = | title = Boss-spioen moes liewer saamgewerk het... | work = Politieke sluipmoorde in Suid-Afrika | publisher = Gelofteland | date = 2011-02-18 | url = http://www.gelofteland.org/index.php?option=com_content&view=article&id=459 | format = | doi = | accessdate = }}</ref> Kommer oor die organisasie se wye mandaat en volmag is gou uitgespreek,<ref name = Gelofteland/> aangesien dit ’n gesentraliseerde liggaam was wat intelligensie-insameling vir beide die polisie en weermag sou behartig. Die Buro het onder meer berug geword vir die betrokkenheid by die [[Inligtingsdebakel]], toe Suid-Afrikaanse regeringsfondse aangewend is vir die stigting van 'n Engelstalige pro-[[Nasionale Party]] koerant, ''[[The Citizen]].'' Hierdie debakel was die hoofrede vir die Buro se vervanging in 1980. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == *[http://www.sahistory.org.za/pages/chronology/thisday/1969-05-16.htm This Day in History - The South African Bureau Of State Security (BOSS) established] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110606093315/http://www.sahistory.org.za/pages/chronology/thisday/1969-05-16.htm |date=2011-06-06 }} *[http://www.africacrime-mystery.co.za/books/fsac/chp19.htm Crimes and Mysteries of South Africa - The Information Scandal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060923113625/http://www.africacrime-mystery.co.za/books/fsac/chp19.htm |date=23 September 2006 }} == Sien ook == *[[Burgerlike Samewerkingsburo]] *[[Staatsveiligheidsraad]] [[Kategorie:Apartheid]] [[Kategorie:Intelligensiedienste]] c67lreerqmeq6fq0av5sc4ebtf1336b 0 54362 2922507 2849554 2026-08-06T09:30:30Z AFM 21229 /* Skryfwerk */ 2922507 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Andrew Geddes Bain | bynaam = | beeld = Andrew Geddes Bain00.jpg | beeldbeskrywing = | onderskrif = | geboortenaam = | geboortedatum = [[11 Junie]] [[1797]] | geboorteplek = Thurso, [[Skotland]] | dood_datum = {{SDEO|1797|6|11|1864|10|20}} | sterfteplek = [[Kaapstad]], [[Kaapkolonie]] | ouers = Alexander Bain en Jean Geddes | titel = | nasionaliteit = | beroep = Geoloog, pad-ingenieur, paleontoloog en ontdekkingsreisiger | bekend = | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = | party = | godsdiens = | huweliksmaat = Elizabeth von Backstrom | kinders = [[Thomas Bain]], Agnes Elizabeth Catherine Maria Bain en Jane Geddes Bain | webblad = | handtekening = }} [[Lêer:Andrew Geddes Bain01.jpg|duimnael|Andrew Geddes Bain]] '''Andrew Geddes Bain''' (gebore [[11 Junie]] [[1797]] in [[Thurso]], [[Skotland]] – oorlede [[20 Oktober]] [[1864]] in [[Kaapstad]]) was 'n [[Suid-Afrika]]anse [[geoloog]], [[ingenieur]] en pasbouer.<ref name=":0">1820 Settlers: http://1820settlers.com/genealogy/getperson.php?personID=I3156&tree=master</ref> Hy is veral bekend as bouer van paaie en talle bekende bergpasse, onder meer die [[Vanryneveldspas]] by [[Graaff-Reinet]], die [[Michellspas]] by [[Ceres]] en die [[Bainskloofpas]] by [[Wellington]].<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref> == Lewe en werk == Andrew Geddes Bain is in Mei 1797 in Thurso, Caithnesshire in Skotland gebore<ref name=":1">Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/Andrew_Geddes_Bain</ref> en op [[11 Junie]] [[1797]] gedoop. Hy is die enigste kind van Alexander Wright Bain en Jean Geddes, wat beide oorlede is terwyl hy nog ’n jong seun is. In hierdie omstandighede word hy groot by ’n tante wat in [[Edinburg]]h bly, waar hy sy skoolopleiding ontvang. In Oktober [[1816]] emigreer hy aan boord die ''Princess Charlotte'' na die [[Kaapkolonie]], vergesel van sy oom Luitenant-kolonel William Geddes van die 83e regiment, wat aan die Kaap gestasioneer was. Op [[16 November]] [[1818]] trou hy in die Kaap met Maria Elizabeth von Backström. Sy is die dogter van ’n vertaler wat [[Engels]], [[Frans]], [[Duits]] en [[Nederlands]] magtig was. Die egpaar het elf kinders, agt dogters en drie seuns.<ref name=":0" /><ref name=":2">Go and Stay: http://goandstay.co.za/blog/andrew-bain-orphan-from-scotland-pass-builder-in-south-africa/{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Teen [[1822]] vestig hy hom op [[Graaff-Reinet]], waar hy ’n algemene handelaar en saalmaker is. In [[1825]] vergesel hy sy vennoot, John Burner Biddulph, op ’n handelsekspedisie na [[Kuruman]],<ref name=":2" /> die sendingstasie aan die punt van die [[Kalahari]]. Hier maak hulle kontak met dr. [[Robert Moffat]], die bekende ontdekkingsreisiger en [[David Livingstone]] se skoonvader. Hulle trek verder noord en bereik Dithubaruba in [[Betsjoeanaland]] en word die eerste witmense op rekord wat veilig terugkeer van so ver noord. By hulle terugkoms is hulle waens gevul met [[ivoor]].<ref name=":2" /> In [[1829]] reis hy en Biddulph na die omgewing van die hedendaagse [[Kokstad]], maar word gedwing om terug te keer deur swart mense wat besig was om te vlug van [[Dingaan]]. Op hierdie reise ontdek hy sy talent vir skryf en teken, en terug by die huis word hy ’n ywerige briefskrywer en medewerker aan die plaaslike koerante soos ''The Graham's Town Journal'' en die [[South African Commercial Advertiser]]. Weens hierdie geskrifte raak hy in verskeie lastersake betrokke, onder andere met die Voortrekkerleier [[Gerrit Maritz]]. Kort na sy terugkeer maak hy ’n pas teen die [[Oudebergpas|Oudeberg]] en in [[1832]] word ’n spesiale medalje aan hom toegeken vir sy oorsig van die [[Van Ryneveldpas|Van Ryneveldspas]] by Graaff-Reinet. In Augustus [[1834]] gaan hy weer op ’n groot reis na Betsjoeanaland, maar verloor al sy besittings in ’n botsing met [[Moselekatse]] en die [[Matabele]]. Wanneer hy in Desember 1834 na Graaff-Reinet terugkeer, doen hy verslag oor die effek van die grensoorlog van 1834–35. In [[1835]] word hy aangestel as bevelvoerder van die Beaufort-troepe naby die huidige [[Alice, Oos-Kaap|Alice]] en word ’n plaas van 3000 morge aan hom toegeken. Hierdie plaas verloor hy weer in [[1837]] wanneer die buffersone waar die plaas geleë is, opgehef word en die grond aan die [[Xhosas]] terug gegee word. Andrew se vrou is op [[19 November]] [[1857]] in [[Grahamstad]] oorlede, waarna hy met Theodora Cornelia Scheepers trou. Hulle het ’n dogter, Agnes Elizabeth Catherine Maria, wat op [[22 Augustus]] [[1858]] gebore is.<ref>Geni: http://www.geni.com/people/Andrew-Geddes-Bain/6000000013328561962</ref> Hy is op 20 Oktober 1864 in [[Kaapstad]] oorlede en word in die Maitland begraafplaas begrawe.<ref name=":2" /> == Ingenieur == Al het hy geen opleiding in dié rigting gehad nie, was Bain 'n gebore ingenieur en kry 'n spesiale medalje in 1832 vir sy toesig oor die bou van die [[Van Ryneveldpas]] naby [[Graaff-Reinet]].<ref name=":3">Mountain Passes: http://www.mountainpassessouthafrica.co.za/test/itemlist/tag/andrew%20geddes%20bain.html</ref> Hy word getaak met die konstruksie van ’n militêre pad deur die [[Eccapas|Ecca-pas]] en voer hierdie taak so goed uit dat hy permanent deur die Royal Engineering Corps in hierdie kapasiteit in diens geneem word en tussen 1837 en [[1845]] bou hy verskeie paaie. Gedurende hierdie periode is hy verantwoordelik vir die bou van die Visrivierbrug, op daardie stadium die grootste brug in die land, asook die Queen’s Road vanaf [[Grahamstad]] na [[Fort Beaufort]]. In 1845 word die Royal Engineers herorganiseer en sy dienste word met ’n kort dankbriefie beëindig. [[John Montagu]], wat in [[1843]] [[koloniale sekretaris]] aan die Kaap word, stel hom dan aan as inspekteur van paaie in die [[Westelike Provinsie]]. Hy bou onder andere [[Michellspas]] naby [[Ceres]] vanaf 1846–1848 en [[Bainskloofpas]] naby [[Wellington, Wes-Kaap|Wellington]] vanaf 1849–1854 met die droë muurtegniek. Hierdie paaie is merkwaardige wetenskaplike prestasies vir sy tyd, aangesien [[dinamiet]] nog nie eens beskikbaar was nie. Die personeel wat Bain tot sy beskikking gehad het, was spanne gevangenes. In [[1860]] begin hy met die [[Katbergpas]] tussen Fort Beaufort en [[Queenstown]], maar hy is dood voor die voltooiing daarvan. Gedurende sy leeftyd bou hy agt groot bergpasse.<ref name=":3" /><ref name=":4">Africa Journals Online: http://www.ajol.info/index.php/tvl/article/view/29662</ref> Sy seun[[Thomas Bain|, Thomas Charles Bain]], word ook bekend as ’n padingenieur in Suid-Afrika. == Geoloog == Deur sy loopbaan maak hy sketse van Suid-Afrikaanse [[fauna]] en [[flora]], wat later gesogte [[Africana]] word. Terwyl hy besig is met die bou van paaie word sy belangstelling in [[geologie]] geprikkel en met behulp van [[Charles Lyell]] se boek “''Principles of Geology''” leer hy homself geologie. Hy onderneem daarna verskeie geologiese en [[Paleontologie|paleontologiese]] ontdekkingstogte. Bain begin sy baanbrekerondersoek na die geologie van Suid-Afrika in 1837 en versend in [[1844]] voorheen onbekende [[Fossiel|fossiele]] aan die [[London Geological Society]]. Hy voltooi ook die eerste geologiese beskrywing van die land van die [[Groot-Visrivier]]mond tot by [[Colesberg]], wat groot geesdrif gaande maak. Hy ontvang die volgende jaar 'n beloning van £200 vir sy navorsing. Sir [[Roderick Murchison]] en sir [[Henry de la Beche]], vooraanstaande geoloë, het sy aanstelling as Kaapse Geologiese Landmeter in [[1852]] aanbeveel, maar destyds was daar geen koloniale fondse vir dié doel beskikbaar nie. Hy word na aanleiding hiervan tereg beskou as die Vader van Suid-Afrikaanse Geologie. In [[1854]] gaan hy na [[Namakwaland]] en maak die kopermyne in die gebied aan die regering bekend. Tydens siekverlof in 1864 besoek hy Engeland, waar hy ontvang word deur sir Richard Owen van die Britse Museum en sir Roderick Murchison van die Royal Geographical Society en word hy ’n erelid van die Athenaeum Club.<ref name=":5">Remembered: http://remembered.co.za/obituary/view/7903{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> In sy jongdae het sy uitgesproke, humoristiese kritiek vir hom baie vyande besorg. Later jare het sy avontuurlustigheid, nederigheid in die aansien van welslae en menslikheid hom gelief by Kapenaars gemaak. Sy ''Journals'' is in [[1949]] deur die [[Van Riebeeck-stigting]] uitgegee.<ref name=":5" /> 'n Gedenkteken vir hom is op die kruin van die Eccapas op die Queen's Road onthul op [[7 September]] [[1964]] en 'n gedenkplaat op die kruin van [[Bainskloofpas]] op [[14 September]] [[1953]].<ref>Wellington Museum: http://media1.mweb.co.za/wellingtonmuseum/bainskloofpass.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090701162744/http://media1.mweb.co.za/wellingtonmuseum/bainskloofpass.html |date= 1 Julie 2009 }}</ref> == Familie == Hy is die vader van die Suid-Afrikaanse geoloog en ingenieur [[Thomas Bain]], 'n beroemde pasbouer.<ref name=":2" /> == Skryfwerk == Terwyl hy in [[Grahamstad]] woon skryf hy satiriese sketse vir plaaslike amateurdramagroepe, waaronder ''[[Kaatje Kekkelbek]]'',<ref name=":4" /> wat hy vermoedelik saam met [[George Rex]] skryf. Hierin dryf Kaatje op skerpsinnige wyse veral die spot met [[John Philip]], eerwaarde Read en ander sendelinge van die tyd, maar die Boere en die Engelse Setlaars ontgeld dit ook. Die subtitel van die stuk is ''Life among the Hottentots'' en wil die bekeerde [[Khoisan|Khoi]] van die sendingstasie [[Bethelsdorp]] in hulle gedrag uitbeeld, waarskynlik uit die oogpunt van die mense wat naby die sendingstasie gewoon het, al word dit ’n monoloog uit die hooffiguur se mond. Daar is onduidelikheid oor wanneer en waar hierdie teks die eerste keer gepubliseer is.<ref>Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Kaatje_Kekkelbek,_or,_Life_among_the_Hottentots{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Volgens [[P.W. Laidler]] in ''The Annals of the Cape Stage'' dateer die stuk uit 1834 en is dit reeds op [[25 Oktober]] [[1838]] opgevoer deur die ''Graham’s Town Amateur Theatre'' en word die outeurskap daarvan toegeken aan Bain en George Rex. [[J. du P. Scholtz]] verklaar in ''Die Afrikaner en sy taal 1806–1875'' dat die stuk die eerste keer op [[4 Maart]] [[1839]] in die ''South African Sentinel'' verskyn het. Volgens [[F.C.L. Bosman]] in ''Drama en toneel in Suid-Afrika'' maak verwysings in die stuk na sekere persone dit onmoontlik dat die stuk voor Oktober 1843 kon ontstaan het en is die oudste bekende teks daarvan die een wat op [[20 Augustus]] [[1846]] in die Kaapstadse blad ''Sam Sly’s African Journal'' verskyn het. Die stuk is ’n humoristiese monoloog deur die Khoi-vrou Kaatje en is een van die eerste geskrewe stukke wat taal bevat soos wat dit in die Kaap gepraat is in daardie tyd, naamlik ’n voorloper van die Afrikaans van vandag, gemeng met Engels. As sodanig is dit van die min geskrifte wat ons het van die vroeë Kaaps-Nederlandse dialek en het dit om hierdie rede groot literêr-historiese waarde. Khoi-vrouens (soos Kaatje) het oorwegend Kaaps-Hollands of Afrikaans gepraat, maar die stuk is vir Engelse amateurteater geskryf. Bain kon dus moeilik net Afrikaans gebruik en dit is dus in deels [[Afrikaans]], deels [[Engels]] skryf. Die sewe agtreëlige strofes wat gesing word, is in Engels maar afgewissel deur ’n Afrikaanse reël en ’n Afrikaanse sin hier en daar. Die gesproke gedeeltes tussenin is omtrent twee keer so lank as die singstrofes en is, met uitsondering van tien gemengde reëls feitlik alles in Afrikaans, wat insluit verskeie woorde en uitdrukkings wat glad nie in [[Nederlands]] voorkom nie. Die impak van ''Kaatje Kekkelbek'' was, vermoedelik oor die komiese aard daarvan, die bekendheid van die plaaslike persoonlikhede waarmee die spot gedryf word en die ruwe aard van die taalgebruik, baie groter as wat die intrinsieke waarde van die stuk self sou bepaal. Dit word in sy geheel weer afgedruk in die ''Graaff-Reinet Advertiser'' van [[6 Desember]] [[1864]]. Dit is waarskynlik dat [[Louis Henri Meurant]] bekend was met hierdie stuk en moontlik selfs ’n opvoering daarvan gesien het, wat weer sy ''Zamenspraak tusschen Klaas Waarzegger en Jan Twijfelaar'' kon beïnvloed het. ''Kaatje Kekkelbek'' word opgeneem in [[Gerrit Komrij]] se bloemlesing ''Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte''. Bain se gedetailleerde dagboeke bevat waardevolle inligting oor sy vele reise, die streek en die mense en gebeurtenisse van sy tyd. [[Margaret Lister]] redigeer hierdie dagboeke en dit word in 1949 gepubliseer, saam met die teks van ''Kaatje Kekkelbek'', onder die titel ''Journals of Andrew Geddes Bain'' met subtitel ''Trader, Explorer, Soldier, Road Engineer and Geologist''. Benewens die dagboekaantekeninge word die inhoud verder verryk deur briewe, streekbeskrywings, dialoog en gedigte.<ref name=":1" /> == Publikasies == * 1846 ''Kaatje Kekkelbek; or Life among the Hottentots'' * 1856 ''On the geology of Southern Africa'' * 1949 ''Journals of Andrew Geddes Bain'' == Bronne == === Boeke === * [[Ensiklopedie van Suidelike Afrika]], [[Eric Rosenthal]], 1967 * Albertyn, dr. C.F. (red.) 1962. ''Die Afrikaanse Kinderensiklopedie''. Kaapstad Bloemfontein Johannesburg: Nasionale Boekhandel Bpk. * Potgieter, D.J. (red.) 1970. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd. * Antonissen, Rob. ''Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede''. Nasou Beperk. Derde hersiene uitgawe. Tweede druk, 1964. * Dekker, G. ''Afrikaanse Literatuurgeskiedenis''. Nasou Beperk. Kaapstad. Elfde druk 1970. * Kannemeyer, J.C. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1''. Academica, Pretoria en Kaapstad. Tweede druk, 1984. * Kannemeyer, J.C. ''Die Afrikaanse literatuur 1652-2004''. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 2005. * Lindenberg, E. (red.) ''Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde.'' Academica. Pretoria en Kaapstad. Vierde uitgawe. Eerste druk, 1973. * Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. ''Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde.'' Afrikaanse Pers-Boekhandel. Tweede hersiene uitgawe, 1963. * Nienaber, P.J. et al. ''Perspektief en Profiel.'' Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg. Derde hersiene uitgawe, 1969. * Scholtz, J. du P. ''Die Afrikaner en sy taal 1806-1875''. Nasou Beperk. Kaapstad. Derde druk, 1967. === Tydskrifte en koerante === * Scholtz, J. du P. ''Die Afrikaans van ‘Kaatje Kekkelbek’''. Die Huisgenoot, 21 November 1941. * Van Vuuren, Helize. V''roeë Oos-Kaapse tekste: Andrew Geddes Bain (1797–1864)''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 41 no. 1, Somer 2004. * Wood, V.C.: Die Bergpasse van Kaapland. In: Lantern. Tydskrif vir Volksopvoeding. Jaargang 7, nr. 4, Oktober 1957 == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bain, Andrew Geddes}} [[Kategorie:Skotse wetenskaplikes]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse immigrante uit Groot-Brittanje]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse geoloë]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse ingenieurs]] [[Kategorie:Geboortes in 1797]] [[Kategorie:Sterftes in 1864]] [[Kategorie:Skotse ontdekkingsreisigers]] pydqnobwm70bzttvuy22hobeg15ztuz 6 62110 2922473 2921700 2026-08-06T07:05:27Z JMK 649 +kat 2922473 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Minister [[Ben Schoeman]] |bron=Die Triomf van Nasionalisme 1910 - 1953 |datum=1953 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Staatsinligtingkantoor |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} {{NouCommons|Min Ben Schoeman.jpg}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers]] [[Kategorie:Politici van die Nasionale Party]] 5ff54lneezdwbx7691nyzayx265z5e7 0 62643 2922362 2904332 2026-08-05T12:51:09Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922362 wikitext text/x-wiki [[Lêer:George Morgan.jpg|duimnael|regs|190px|Ds. [[George Morgan]], eerste leraar van 1825–1841.]] [[Lêer:Ds JH Hofmeyr standbeeld.jpg|duimnael|links|190px|Die standbeeld van ds. J.H. Hofmeyr, die derde leraar van 1867–1908, voor die kerkgebou.]] [[Lêer:Somerset-Oos NG kerk 2.jpg|duimnael|links|290px|Die kerkgebou is ontwerp deur die argitek [[Carl Otto Hager]], 'n Duitse boorling, Suid-Afrika se grootste eksponent van die Neo-Gotiese boukuns.<ref>{{Cite web |url=http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=674&countadd=1 |title=Artefacts.co.za |access-date=14 Desember 2012 |archive-date= 3 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160403030035/http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=674 |url-status=dead }}</ref>]] [[Lêer:Ds JH Hofmeyr portret.jpg|duimnael|regs|190px|Dié foto is geneem van 'n portret van ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]], leraar van 1867 tot 1908, wat hang in die Somerset-Oos-museum, wat indertyd die pastorie was.]] Die '''NG gemeente Somerset-Oos''' is die vierde oudste gemeente van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] in die Sinode van Oos-Kaapland en die 15de oudste in die hele Kerk. == Flinke stigting == Voor die stigting van 'n afsonderlike gemeente op [[Somerset-Oos]] in 1825 het een deel van die gemeente van die distrik aan die [[NG gemeente Graaff-Reinet]] en die suidelike deel aan die [[NG gemeente Uitenhage]] behoort. Die stap om 'n afsonderlike gemeente en 'n kerkgebou op Somerset-Oos te kry, is deur die landdros, William Mackay, gedoen. Op [[27 Mei]] [[1825]], skaars vyf maande nadat die goewerneur die drosdy Somerset-Oos in die lewe geroep en Mackay as eerste landdros aangestel het, rig hy 'n privaat brief aan die goewerneur, lord [[Charles Somerset]], waarin hy raad vra oor hoe hy te werk moet gaan om die gewenste oogmerk te bereik. Die antwoord, wat ook privaat gegee is, moes aanmoedigend gewees het, want binne 'n maand ná ontvangs het die landdros en heemrade 'n amptelike stoot aan die saak gegee. Die Kerkorde van De Mist van 1804, wat tot met die Ordonnansie van 1843 gegeld het, het die mag aan hierdie openbare liggaam gegee om namens die regering stappe te doen in verband met die oprigting van gemeentes in die buitedistrikte. Op 'n vergadering gehou in die Somersetse Drostdy op [[9 Julie]] [[1825]] is amptelik besluit om by die goewerneur aansoek te doen om 'n kerk op die dorp tot stand te bring. Omdat die goewerneur nie op eie houtjie kon reageer nie het hy die versoek na graaf Bathurst, koloniale sekretaris, in Engeland gestuur, maar dié het teleurstellend gereageer op die versoek om die oprigting van 'n kerkgebou toe hy laat weet "dat zijn Lordschap uit hoofde van de armoede van de Koloniale Kas gemelde versoek niet kon toestaan". == Eerste leraar en kerkraad == Toestemming is nietemin verleen aan die stigting van 'n afsonderlike gemeente, want in Oktober van dieselfde jaar is ds. [[George Morgan]], een van die eerste ses [[Skotse predikante in die NG Kerk|Skotse predikante]] wat Kaap toe gekom het om die tekort aan Afrikaanse leraars aan te vul en te help met die verengelsing van die Boerebevolking, as predikant aangestel asook 'n kerkraad bestaande uit die ouderlinge Robert Hart (ook een van Somerset-Oos se eerste drie heemrade) en F.J. van Aardt met die diakens Gideon Jordaan, Michael Bosch, Willem Prinsloo en P.M. Bester. Die eerste koster was Hendrik Waldeck teen 'n salaris van Rds. 25, "benevens de gewone bijlagen en inkomsten hem toekomende bij het bedienen des Doops, het bevestigen van Huweliken". "Gelukkig het die mense in daardie dae baie getrou en is daar groot getalle gedoop en aangeneem," skryf eerw. [[Andries Dreyer]] in 1935 in sy ''Gedenkboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerk Somerset Oos'', "want sy hele salaris het net 'n bagatel verteenwoordig." Die eerste voorlesers was George Aldrich, want teen 'n ietwat ruimer salaris as die koster aangestel is. Hy het egter spoedig bedank en tot hy later heraangestel is, het die burger P.B. Botha in sy plek opgetree. Botha kon nie permanent aangestel word nie, want dit was 'n regeringspos en hy het nie Engels geken nie. 'n Latere voorleser was C. Muller. Die plig van die voorleser was om by die godsdiensoefeninge die voorgesange op te gee, die 10 gebooie te lees en van 'n verhogie voor die preekstoel ook voor te sing, want destyds was daar nog geen musiek-instrumente in die kerke nie. Die gemeente was met sy stigting geweldig uitgestrek. Dit het die veldkornetskappe Bruintjes Hoogte, Zwagershoek, Baviaans Rivier, Oost-Rietrivier en Boschjesmans Rivier ingesluit. Daar bestaan geen vermelding van die lidmaattal nie, maar in 1838 is die sieletal op 2&nbsp;633 bereken. Die distrik het 'n baie groot swart bevolking gehad en in 1825 het honderde van hulle die distrik ingestroom. Hulle was brandarm en het vir kos vir die boere gewerk. Hoewel slawerny toe nog wettig was in die kolonie en daar steeds slawe-eienaars in die distrik was, was dit verbode om swart slawe te besit. Baie van hulle het die boere moeite gegee, soos tydens 'n groot oploop van swartes in 1835 in die distrik toe die kerknotule melding maak "dat de broeder Carel Mattheus op zijn woonplaats door eene vijandelijke bende verraderlijk was vermoord". In die notule van [[16 April]] [[1835]] staan die volgende oor die saak: "De Vergadering met diepe leedwezen deze ongelukkige gebeurtenis betreurende heeft besloten om dezelve op de Notule van deze bijeenkomst te vermelde, om daaroor de nagedachtenis te bewaren van een achtenswaardig medelik wiens voorbeeldige nederige en nuttige lewenswandel door vele Christelijke deugden verzierd is". == Eerste kerkgebou == [[Lêer:Pastorie Somerset-Oos.jpg|duimnael|regs|270px|In 1834 besluit die kerkraad om die ou Wesleyaanse kapel op te knap en as [[pastorie]] in te rig. Hier het ds. en mev. Pears ook gewoon. Ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]] het tot 1908 hier gewoon en sy seun John Murray tot omstreeks 1940. Hierna is die huis aan laasgenoemde se seun dr. Jan-Hendrik Hofmeyr verkoop. In 1971 het die indertydse eienaar, K.S. Birch, die huis as ’n museum beskikbaar gestel en in 1972 het dit ’n provinsiale museum geword, wat bekendstaan as die Somerset-Oos-museum.]] Die gemeente het nog in die jaar van sy stigting 'n predikant gekry, maar dit sou baie lank duur voor hulle in besit sou kom van 'n eie kerkgebou. Die landdros het 'n grootse plan aan die goewerneur voorgelê en selfs 'n skets van die gebou saamgestuur, maar soos graaf Bathurst met die stigting opgemerk het, dat daar geen geld daarvoor in die landskas nie. Intussen het die gemeente aanbid in een van die ou regeringsgeboue van Somerset Farm wat hulle vir kerkdoeleindes ingerig het. Somerset Farm was 'n proefplaas wat lord [[Charles Somerset]] in 1815 laat aanlê het, gedeeltelik om die militêre troepe op die grens van proviand te voorsien en andersins om tabak te kweek vir uitvoer. Die terrein was 'n strook grond aan die voet van die pragtige Boschberg, wat tydens die bestuur van goewerneur [[Joachim van Plettenberg]] in besit van sy eerste eienaar gekom het, naamlik 'n sekere Willem Prinsloo. Later is dit verdeel in twee leningsplase wat beset is deur die twee boere, [[Louis Trichardt]] en Bester. Trichardt was in 1833 die eerste Voortrekker wat dit oor die grense van die kolonie gewaag het. So suksesvol was Trichardt se tabakboerdery dat dit onder aandag van die goewerneur gekom het wat dit toe vir Rds. 200 (£165) laat onteien het. Die goewerneur het 'n bekwame plantkundige, dr. Mackrill, aangestel om die plaas te bestuur, maar die kweek van tabak was hierna 'n mislukking. As verversingspos vir die troepe was dit 'n gedeeltelike sukses, veral toe dit in 1817 onder die toesig kom van Robert Hart, Mackrill se opvolger. Pakhuise vir graan het verrys en vee is aangekoop wat weggestuur kon word wanneer benodig. Die stigting het ontwikkel as depot sowel as proefplaas. Heelwat mense van alle rasse is in diens geneem en in 1821 begin eerw W. Shaw van die Wesleyaanse Kerk met godsdiensoefeninge, wat later, toe daar 'n kerkgeboutjie opgerig is, voortgesit is deur die sendelinge eerww. S. Kay en J. Ayliff. Dié kerkie is uiteindelik omskep in 'n [[pastorie]] vir die NG kerk. [[Lêer:Eerste kerk Somerset-Oos.jpg|duimnael|links|240px|Die hoeksteen van die eerste NG kerkie op Somerset-Oos is [[25 Desember]] [[1830]] gelê. Die toring is eers later aangebou. Die nuwe kerk is vyf jaar ná Pears se dood in 1871 ingewy.]] Later het die goewerneur toestemming verleen dat die gemeente in die ou Drostdy kon aanbid. Blykbaar het die gemeente in die begin onder die wanindruk verkeer dat hulle op besondere behandeling van Somerset kon aanspraak maak omdat die dorp na hom genoem is. Hulle het gedurig by hom aangeklop en sy raad gevra omdat die kerk destyds die Staatskerk was en niks sonder sy toestemming gedoen mog word nie. Maar steeds was die antwoord teleurstellend weens die stand van die staatskas. Die kerkraad het selfs 'n versoek om skenkings aan die koloniale sekretaris, goewerneur, luitenant-goewerneur en ander hooggeplaastes gerig, maar die notule vermeld nie 'n oulap wat uit dié bronne ontvang is nie. So het die gemeente die les geleer dat hulle hulself moes help. Lyste is toe in 1826 onder die mense in die distrik uitgestuur. Van diegene wat nie geld kon gee nie, sou die gemeente vee aanvaar. Met moeite is die lyste eers twee jaar later teruggegee en daarop was vir die bedrag van £560 geteken. Die luitenant-goewerneur, sir Richard Bourke, besoek die dorp in September toe die predikant, ds. Morgan, en die ouderling Hart hom versoek om 'n stuk grond as bouterrein vir 'n kerk. So staan hy ná 'n inspeksie 'n mooi stuk grond aan die suidelike punt van Beaufortstraat aan. Dit het egter nog lank geduur voordat met die bouwerk begin is, want in Augustus 1828 het die goewerneur op 'n skrywe van die kerkraad geantwoord at hulle voorgestelde gebou ver te groot en te duur is en dat hy iemand gelas het om 'n plan op te stel vir 'n gebou met sitplek vir 300 mense. Die kerkraad besluit eenparig dat die voorgestelde plan veels te klein is omdat die gemeente toe uit 5&nbsp;698 siele bestaan het en die huis wat as kerk gebruik is, hoewel dit meer as 300 sitplekke bied, met Nagmaalsgeleenthede so "opgepropt" is dat vele moet omdraai en ander glad nie eers opdaag nie. Die goewerneur het toegegee en gelas dat die aritek Shinnon 'n plan moet ontwerp met 600 sitplekke. In 1829 is nog geen aanstalte met die werk gemaak nie en toe die tydelike kerkgebou is 'n slegte toestand raak en ongeskik vir gebruik word, het die Ring van Graaff-Reinet 'n memorie aan die goewerneur gestuur om te versoek dat die ou Drostdy gebruik mag word vir kerkdoeleindes tot tyd en wyl die nuwe kerkgebou voltooi is. Die goewerneur keur die versoek goed en toe hy in September 1829 die dorp besoek, het ds. Morgan en ouderling Hart weereens die groot behoefte aan 'n kerkgebou onder sy aandag gebring. Hulle rapporteer later aan die kerkraad dat hulle glo die goewerneur sou bereid wees om 'n lening van £700 aan die gemeente toe te staan en ook die toestand van die gemeente aan die regering in Engeland oor te dra. Dié versoek is toegestaan en so kon die gemeente, met die lening en bedrag wat reeds deur lidmate belowe is, 'n begin gemaak word. Eers op [[6 September]] [[1830]] is die bouplan goedgekeur vir die kerk met 'n binneruim van 75 by 40 voet (23 by 12&nbsp;m, dus 276&nbsp;m²), 20 voet hoog (6&nbsp;m), met mure 2½ voet dik (0,75&nbsp;m). Die toring voor die gebou sou 16 x 16 voet (4,89 x 4,89&nbsp;m) groot wees. Aan die voorkant is 'n deur, en vier vensters voorsien, met dieselfde aan die teenoorgestelde kant. Die baasmesselaar was ene Sandilands van [[Graaff-Reinet]] en H. Waldeck het die tender gekry om die hout van Kowie Bos aan te ry teen Rds. 25 vir 800 voet se planke (244&nbsp;m). Bandiete is gebruik om die bouwerk te help. == Hoeksteen gelê == Uiteindelik kon die hoeksteen op [[25 Desember]] [[1830]] gelê word. Nêrens word vermeld wanneer die kerk ingewy is nie, maar dit het klaargekom, hoewel met baie moeite, want in die notule van die spesiale kerkraadsvergadering van [[2 September]] [[1833]], wat ouderling Hart belê het, is gevra dat ondersoek moes ingestel word oor hoekom die bouwerk so langsaam vorder. Ene David McMaster het die tender vir banke gekry, maar toe hulle teen Julie 1837 nog nie klaar was nie, het die kerkraad hom met 'n boete gedreig. Die bepaling was dat elke lidmaat vir hul eie bank sou betaal, maar dié betaling sou eers begin nadat die bedrag wat oorspronklik aan McMaster toegestaan is, uitgeput is. Die banke sou in drie klasse verdeel word van voor na agter in die kerk. Die duurste sitplekke voor het jaarliks Rds. 3 gekos, die middelste Rds. 2½ en die agterste Rds. 2. Dié bepalings sou geld van [[1 Januarie]] [[1834]] sodat dit waarskynlik was toe die kerk ingewy is. In die beginjare is daar elke Sondag om die beurt 'n diens in Hollands en Engels gehou en dit het so voortgeduur tot omstreeks 1846 toe 'n Skots Presbiteriaanse kerk op die dorp gestig en die Engelse dienste afgeskaf is. [[Lêer:John Pears.jpg|duimnael|regs|200px|Ds. [[John Pears]], tweede leraar van 1841–1866.]] == Eerste drie predikante == Somerset-Oos se eerste leraar was ds. [[George Morgan]]. Hy neem in 1841 'n beroep aan na die Presbiteriaanse kerk in Kaapstad en ds. [[John Pears]] volg hom in dieselfde jaar op en word op [[24 Oktober]] bevestig. Ná Pears se afsterwe in die pastorie, dien ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]] van 1867 tot 1908. Hy was getroud met 'n dogter van ds. [[Andrew Murray sr.]] en die egpaar het, net soos mev. Hofmeyr se ouers, vyf seuns gehad wat predikant geword het. Een van die seuns, John Murray Hofmeyr, was eers hulpprediker van 1907 en van sy pa se dood af predikant tot 1940. In die eerste 115 jaar van sy bestaan het die gemeente dus net vier predikante gehad. [[Lêer:NG kerkgebou Somerset-Oos.jpg|duimnael|links|290px|Die tweede kerkgebou is op [[17 November]] [[1871]] ingewy en op [[29 Augustus]] [[1931]], nadat dit opgeknap is, opnuut ingewy. Dit is ontwerp deur die Duitse argitek wat hom in Suid-Afrika kom vestig het [[Carl Otto Hager]], 'n groot eksponent van die Neogotiese boustyl wie se invloed dekades lank die kerkboukuns in Suid-Afrika beïnvloed het.]] == Ds. Hofmeyr se bediening == [[Lêer:Somerset-Oos Gill-kollege geboue.jpg|links|duimnael|240px|Die hoeksteen van die oudste gebou van die [[Gill-kollege]], Somerset-Oos se roemryke hoërskool, is op [[1 April]] [[1867]] gelê, die dag nadat ds. Hofmeyr plegtig in die plaaslike gemeente bevestig is. Hy was amper sy hele dienstyd lank trustee en lid van die bestuur van die kollege.]] [[Lêer:Ou pastorie Somerset-Oos.jpg|duimnael|regs|240px|Met ds. Hofmeyr en sy gesin se aankoms op Somerset-Oos moes die pastorie met geleende meubels toegerus word om losies aan al die besoekende predikante te bied, want die Hofmeyrs se meubels het eers later van [[Murraysburg]] af aangekom.]] Ds. Hofmeyr en sy gesin het op Donderdag [[28 Maart]] [[1867]] op [[Somerset-Oos]] aangekom. In die plaaslike ''Courant'' van destyds kom die volgende beskrywing van die hartlike ontvangs daar voor: "Het lang en ernstig gekoesterd verlangen der Hollandsche gemeente alhier is thans vervuld door de aankomst van haren leeraar, Ds. J. H. Hofmeyr. De hooge achting waarin hij stond bij zijne gemeente te Murraysburg, en de droefheid, betoond bij zijn vertrek van daar, en de hartelijke wenschen voor zijn welzijn uitgestort, toonden dat men in hem een vriend en geestelijken gids verloor, die niet gemakkelijk te vervangen zou zijn. In den morgen van Donderdag, den 28, l.l., reed een groot gezelschap, meestal uit leden der gemeente bestaande, en dat nog veel grooter zou geweest zijn, ware de tijd waarop men den leeraar verwachten kon, zekerder en onder de buitenlieden meer bekend geweest, het dorp uit om hem te gemoet te gaan. "De ontvangst en wederzijdsche begroeting was regt hartelijk. De Eerw. heer werd begeleid door het geheele gezelschap tot in de stad en aan de pastorie, op de stoep waarvan een aantal jonge dames, medeleden der gemeente, hem opwachtte en met een toepasselijk gezang hem welkom heette in zijne nieuwe woning. Daarop bood men hem na voorlezing, een talrijk geteekend adres aan, en waarin de onderteekenaars hun leeraar welkom heeten en hunne dankbaarheid aan God betuigen, dat zij, na lang en verlangend hopen en wachten, hem met zijn familie in goeden welstand in hun midden mogen zien. En overtuigd dat het hem veel zelfverloochening moet gekost hebben om zijne geliefde gemeente te Murraysburg te verlaten en de roeping naar Somerset aan te nemen; en dat overwegingen van niet gewonen aard hem daarbij moeten geleid hebben, vertrouwen en bidden zij dat Gods hand hem kracht en wijsheid geven zal, om de plichten van zijne gewigtige roeping te vervullen, en daarbij de zaak van Christus te bevorderen, door velen toe te brengen tot de kudde des goeden Herders. Het adres heet verder den Eerw. heer welkom ook in betrekking tot het [[Gill-kollege]] en vertrouwt dat zijne komst ook die instelling ten zegen zijn zal – en eindigt met de beste wenschen uit te drukken ook voor Mevrouw Hofmeyr en de jonge familie. "Nadat het adres was voorgelezen, bedankte Ds. Hofmeyr de opgekomenen voor de hartelijke ontvangst, welke hij van hen had ondervonden en zeide, dat hy hoopte in staat gesteld te zollen worden de voetstappen te drukken van hem wiens opvolger hij was. Hij hoopte ook dat zijne pogingen in het belang van het geestelijke en tijdelijke welzijn der gemeente en ten behoeve der algemeene zamenleving zouden gezegend worden zoowel aan hen, als aan hemzelven, en beloofde zijn best te doen, om de belangen te bevorderen van de opvoedingsinrichting die nu wordt gesticht." [[Lêer:Adrian Roux.jpg|duimnael|regs|190px|Dr. [[Adrian Roux]] van die [[NG gemeente Albanie]], Somerset se konsulent, het ds. Hofmeyr bevestig. Hy het die versoek dat die bevestigingspreek aan ds. Hofmeyr se swaer ds. [[Charles Murray]] afgestaan moes word, geweier.]] Twee dae later het die bevestiging plaasgevind. Die volgende berig, vry vertaal uit die Nederlands, het destyds in ''De Volksvriend'' verskyn: Ds. J.H. Hofmeyr is op Saterdag [[30 Maart]] op [[Somerset-Oos]] bevestig. In die loop van die week daag sy eerwaarde van [[Kaapstad]] op en word met die grootste hartlikheid verwelkom. Die pastorie, wat in die laaste tyd aanmerklike veranderinge en verbeteringe ondergaan het, word tot die gerief van sy eerwaarde, wie se meubels nog nie aangekom het nie, van geleende meubels vir die geleentheid voorsien, terwyl daar gesorg is dat daar vir minstens ses leraars in die pastorie blyplek was. Die Vrydagaand preek ds. [[Charles Murray]] (van die [[NG gemeente Burgersdorp]] voor 'n aansienlike gehoor. En die voormiddag van die volgende dag word die bevestigingsleerrede deur die eerw. konsulent, dr. [[Adrian Roux]] (van die [[NG gemeente Albanie]]) uitgespreek na aanleiding van die woorde "De liefde van Christus dringt ons", by welke geleentheid ds. Hofmeyr op die gewone wyse bevestig word, met die enigste verskil dat dit voor die preek geskied het, en nie soos gewoonlik ná die tyd nie. Aan die versoek, dat aan ds. [[Charles Murray]] die bevestigingspreek afgestaan moes word, is nie deur die konsulent (dr. Roux) voldoen nie. Daardie namiddag preek ds. Hofmeyr vir die eerste keer in sy nuwe gemeente en wel na aanleiding van Ps. 122:9: "Ter wille van die huis van die HERE onse God wil ek die goeie vir jou soek" (1933-vertaling). By dié geleentheid was di. W.R. Thompson ([[NG gemeente Stockenström]]) en [[Georg Stegmann]] ([[Glen Lynden]]) teenwoordig. Laasgenoemde het die voorbereidingsleerrede in die aand gepreek. Die volgende dag het ds. Thompson in die voormiddag gepreek toe die heilige Nagmaal gevier is. Hieraan het al vyf leraars deelgeneem. Ds. Murray het die middag nogeens voor die gemeente opgetree en die aand kom ds. Hofmeyr weer aan die beurt. Tydens dié geleentheid was die opkoms baie groot. Daar was nie genoeg plek in die kerkgebou op die dag van die Here nie. Sover 'n mens kan oordeel, het ''De Volksvriend'' berig, was die skare met alles baie tevrede. Daar was uit die omliggende gemeentes minder lidmate teenwoordig as wat verwag is. Die berig vervolg: Op die Maandag is die hoeksteen van [[Gill-kollege]] se hoofgebou gelê (die gebou is op [[24 Desember]] [[1868]] aan die skool oorhandig). Die optog het geskied vanaf die NG kerkgebou. Op die skoolterrein aangekom, vertel heer Stretch in 't kort die geskiedenis van die inrigting wat nou tot stand sou gebring word, waarna ds. Thompson biddend die seën van die Here op die inrigting afsmeek. Daarna het heer Hudson die steen gelê en "verklaarde denzelve goed en wel gelegd". Ds. Thompson het hierna 'n toespraak gelewer en daarna ook die here Hofmeyr, Murray, Solomon en Stegmann. Daardie aand was daar 'n "tea-meeting", waar ds. Hofmeyr die geleentheid gehad het om op aangename wyse met die gemeente kennis te maak. "Er werd thee gedronken – koek gegeten – op de piano gespeeld – gesproken — en 'speeches' gehouden, aangehoord en toegejuicht." Die sprekers was wel. eerw. here Hudson asook wel. eerw. here Barker, Edwards en Solomon van die Engelse, Wesleyaanse en Independente Kerk asook di. Hofmeyr, Stegmann en Murray van die NG Kerk. "Alles liep aangenaam af en in de vriendelijkste stemming ging men uiteen," luidens die berig in ''De Volkstem''. [[Lêer:Ou pastorie Somerset-Oos sitkamer.jpg|links|duimnael|280px|Teen 'n muur van die sitkamer in die ou pastorie, nou die Somerset-Oos-museum, hang 'n portret van sowel ds. Hofmeyr as van mev. Hofmeyr.]] Oor ds. Hofmeyr se arbeid in die gemeente, skryf eerw. Dreyer hy het "sy arbeid in die gemeente met vreugdevolle verwagting gepaard aan ernstige pligsbetragting" verrig. "En die arbeid het hom oor meer as 41 jaar uitgestrek en was ryk geseën in heerlike vrugte wat dit gedra het. Getrou aan die vervulling van sy preek- en herderlike werk het hy die vreugde gesmaak om die gemeente te help opbou en Gods Koninkryk binne en buite haar grense uit te brei." Hy was 'n voorstander van Christelike konferensies. Reeds die tweede jaar ná sy aankoms is daar so 'n konferensie oor „Des Christens pligt en roeping in de Wereld" gehou. In 1884 het sy swaer, dr. Andrew Murray, op [[Somerset-Oos]] geseënde herlewingsdienste gehou. By 'n later konferensie in 1891 was dr. Andrew Murray andermaal teenwoordig met 'n manuskrip bevattende 'n verklaring van die Sendbrief aan die [[Hebreërs]], wat by die bespreking behandel is en wat later onder die titel „Ziende op Jezus" in druk uitgegee is. Die jaarlikse dankofferbasaar wat ds. Hofmeyr in 1876 ingestel het, was altyd 'n groot geleentheid. Dit het die gemeente geleer om saam te werk en te gee vir die saak van die Here. In die begin het hulle niks behalwe die Sondagse kollektes bygedra en die regering het die volle salaris (£200) van die predikant betaal. Eers later het die kerkrade iets bygevoeg. Ds. Hofmeyr was een van die laaste predikante wat goewernementsalaris ontvang het. In 1907, toe sy naam tweede op die diensdoende predikantelys gestaan het (sy kleinneef prof. [[Nicolaas Hofmeyr]] was eerste), het sy gemeente saam net hom gedagtenis gevier aan sy veertigjarige diens in hul midde, wat hy volbring het nie alleen met groot ywer nie, maar wat baie meer sê, "met die innigste vroomheid van die lewe en met ware toewyding aan sy Heer," volgens eerw. Dreyer. Ds. Hofmeyr se vol program het talle doopdienste ingesluit, ook op plase in die distrik, en soms het hy tot 24 kinders op 'n slag gedoop. Al hulle name, met die name en adresse van hul ouers en getuies, het die dominee self in die Doopboek ingeskryf; en die baie getuies het hom nie van stryk gebring nie, want met die doop van een hul eie kinders, het hulle self die rekord oortref deur twaalf doopgetuies te hê. Tussendeur het hy ook nog tyd ingeruik om sy eie kinders en ander in sy studeerkamer in [[Nederlands]] te onderrig. == Tweede kerkgebou == Een van die eerste sake waaraan ds. Hofmeyr sy aandag gegee het, was kerkbou. Die ou kerk met sy rietdak was bouvallig en boonop te klein. In 1869 is besluit om 'n baie groter kerk op dieselfde terrein aan die suidelike punt van Beaufortstraat op te rig. Dit was destyds op baie dorpe die gebruik om die kerk aan die punt van 'n straat te bou sodat daar 'n onbelemmerde uitsig op die gebou was. 'n Paar stukke muur van die ou gebou is gebou, maar die res was heeltemal nuut na die plan opgetrek deur die Duits gebore argitek [[Carl Otto Hager]]. Die inwyding het plaasgevind op [[17 November]] [[1871]]. Die feesvieringe het die Donderdag al begin toe lidmate van die distrik op die dorp begin aankom het. Die hotelle was gou vol sodat privaat gesinne verblyf aan die lidmate moes verskaf. Dieselfde middag is 'n kerkbasaar ter stywing van die boufonds in die pakhuis van ene mnr. Webb gehou. Die opbrengs was £73. Die volgende môre kon die plegtighede in verband met die inwyding van die kerkgebou begin. Die toring was nog nie heeltemal voltooi nie, die muur rondom die perseel nog nie klaar opgetrek nie en ook was die verfwerk nog hier en daar nie klaar nie, maar omdat die inwydingsdag lank vooraf reeds bepaal is, moes die gemeente daarmee voortgaan. Tienuur die oggend het lidmate en ander belangstellendes by die saal van die [[Gill-kollege]] byeengekom waar ds. [[Georg Stegmann]] van [[Glen Lynden]] 'n kort gebed doen. Die hele "stoet" (soos die beskrywing in ''[[Het Volksblad]]'' die optog noem) begewe hulle toe in prosessie na die kerk wat deur ds. Hofmeyr in die Naam van die Drie-enige God geopen is. Die koor het 'n "Inwydingsanthem" gesing wat 'n plaaslike amateur gekomponeer het en daarna preek ds. [[Charles Murray]], 'n swaer van die predikant, na aanleiding van [[1-2 Kronieke|2 Kronieke]] 7:12: "En de HEERE verscheen Salomo des nachts, en Hij zeide tot hem: Ik heb uw gebed verhoord, en heb Mij deze plaats verkoren tot een offerhuis." Die koor sing tydens die oggenddiens nog enkele liedere. In die namiddag preek ds. [[Abraham Isaac Steytler|Steyler]] van [[NG gemeente Uitenhage|Uitenhage]] in Engels voor 'n talryke skare. Die Saterdagoggend hou dr. [[Adrian Roux]] van [[NG gemeente Albanie|Riebeek-Oos]] 'n ernstige voorbereidingspreek en die namiddag preek ds. Stegmann vir die kinders. Die Sondag bereik die inwydingsnaweek sy hoogtepunt met die Heilige Nagmaal, waar dr. Roux en di. Murray, Du Plessis, Muller, Steytler, Stegmann en Hofmeyr. Met inbegrip van die basaar bedra die naweek se opbrengs amper £600, £40 meer as wat die lyste in 1828 in twee jaar kon inbring. Mnr. Hagar, die boumeester, is geprys vir die bekwame wyse waarop hy sy kontrak vervul het en kry £100 as geskenk uit erkentlikheid. Die Maandag word vir die Sondagskoolkinders 'n piekniek gehou, waartoe ook die kinders van die ander kerkgenootskappe uitgenooi is. ''Het Volksblad'' sluit sy berig af: "Des Dinsdags was het weder even stil als gewoonlijk op het dorp." == Ds. John Hofmeyr se bediening == [[Lêer:Ds John Murray Hofmeyr.jpg|links|duimnael|170px|Ds. [[John Hofmeyr]].]] In 1903 is ds. [[John Hofmeyr]] aangestel as hulpprediker van sy vader. Die aanstelling was slegs vir een jaar aangesien hy toe nog gehoop het om op herstel na die sendingveld terug te keer. Die hulppredikerskap het hom egter oor ruim drie jaar uitgestrek en toe in 1907 die gemeentelike toestande en die gesondheidstoestand van ou ds. Hofmeyr die beroeping van 'n tweede predikant noodsaaklik maak, is ds. J.M. Hofmeyr beroep. Hy het die beroep aangeneem en is [[19 Oktober]] [[1907]] bevestig. Daar kom geen verslag van die bevestiging in [[Kerkbode|De Kerkbode]] voor nie. Dat dit vir die vader en seun 'n groot voorreg moes gewees het om met mekaar saam te werk, is seker. Die vader het die volgende jaar weggeval en van toe af was die seun die enigste predikant. Met die viering van die gemeente se 110-jarige bestaan skryf eerw. Dreyer: “Hy bearbei die gemeente nou reeds meer as dertig jaar en doen dit op 'n wyse en met 'n toewyding wat vir die gemeente 'n oorsaak tot vreugde en dankbaarheid is. Hoewel daar gedurende sy lange dienstyd nie juis opspraakwekkende gebeurtenisse plaasgevind het nie, gaan ds. Hofmeyr in die stilte met sy arbeid voort deur getroue evangelieprediking en herderlike besoek, en daar rus kennelike seën op. Onder sy bediening is daar 'n weeshuis waarin 200 kinders versorg word en 'n arm koshuis in verband met die kerkraad tot stand gekom. En in 1931 is die kerkgebou onder sy leiding teen 'n koste van meer as £3 000 verander en vernuut en dit is inderdaad 'n groot verbetering. Danksy die voorbeeld van die Hofmeyr-familie en die inspirasie wat van hulle uitgegaan het, is Somerset Oos vandag 'n sendingliewende gemeente.” == Lidmaattal == [[Beeld:JH Frier.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. Johannes Hermanus Frier, leraar van 1944 tot 1946.]] [[Beeld:Ds HF Heyman.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. H.F. Heymann, leraar van [[23 Januarie]] [[1971]] tot April 1976.]] Wat sy getal belydende NG lidmate betref, was Somerset-Oos nog altyd iewers in die middel op die ranglys van groot plattelandse dorpe in die Oos-Kaap. Die onderstaande tabel toon die afname in die lidmaattal van NG gemeentes op die groot dorpe van die [[Oos-Kaap]]se binneland. In gevalle waar 'n gemeente by 'n ander ingelyf is of twee gemeentes saamgesmelt het, word hulle syfers deurgaans saam aangedui. Dit geld vir [[NG gemeente Middelburg, Kaap|Middelburg]] en Middelburg-Uitsig, [[NG gemeente Grahamstad|Grahamstad]], Grahamstad-Grenspos en [[NG gemeente Albanie|Albanie]], Somerset-Oos en Kookhuis asook Queenstown, Queenstown-Oos en Queenstown-Noord (laasgenoemde twee 'n ruk lank as Queenstown-Tuine). Elke dorp of gemeente se hoogste ledetal word in vet skrif aangedui. Hieruit blyk dat Graaff-Reinet, Cradock, Queenstown en Aliwal-Noord hul hoogtepunt ná die middel van die 20ste eeu bereik het en dat Burgersdorp sedert 1933 'n afname in sy lidmaattal ervaar. Die gemeentes van Aliwal-Noord, Cradock, Grahamstad en Queenstown is al met meer belydende lidmate in 2014 as sowat 'n eeu vantevore. {| class="wikitable sortable" |- ! Gemeente/Dorp !! 1916 !! 1933 !! 1952 !! 1960 !! 1973 !! 1979 !! 1985 !! 1990 !! 1995 !! 2000 !! 2005 !! 2010 !! 2012 !! 2014 !! 2015 !! 2016 !! 2021 |- | [[NG gemeente Aliwal-Noord|Aliwal-Noord]] || 750 || 950 || 1145 || 1150 || 1250 || 1338 || 1242 || 1300 || '''1595''' || 1593 || 1378 || 1117 || 1114 || 1131 || 1043 || 1043 || 1043 |- | [[NG gemeente Burgersdorp|Burgersdorp]] || 1100 || '''1461''' || 1274 || 1260 || 1008 || 937 || 945 || 941 || 850 || 710 || 677 || 605 || 573 || 539 || 517 || 507 || 462 |- | [[NG gemeente Cradock|Cradock]] || 1878 || 2164 || 2858 || '''2914''' || 2399 || 2421 || 2464 || 2288 || 2024 || 1934 || 1931 || 1697 || 1662 || 1892 || 1894 || 1575 || 1382 |- | [[NG gemeente Graaff-Reinet|Graaff-Reinet]] || 2125 || 2211 || 2536 || '''2573''' || 2115 || 2055 || 1917 || 1758 || 1699 || 1657 || 1242 || 1347 || 1077 || 1088 || 1075 || 1130 || 701 |- | [[NG gemeente Albanie|Grahamstad/Albanie]] || 576 || 860 || '''1640''' || 1341 || 1479 || 1289 || 1115 || 1105 || 1122 || 1090 || 836 || 794 || 751 || 727 ||620 ||620 || 523 |- | [[NG gemeente Middelburg, Kaap|Middelburg]] || 1100 || 1307 || '''1430''' || Onbekend || 1372 || 1391 || 1158 || 992 || 1147 || 970 || 953 || 829 || 829 || 702 || 648 ||592 || 470 |- | [[NG gemeente Queenstown|Queenstown]] || 566 || 1195 || 2060 || '''2153''' || 2115 || 1966 || 1866 || 1779 || 1572 || 1337 || 1190 || 1045 || 876 || 876 || 876 || 663 || 578 |- | '''Somerset-Oos''' || 1652|| 1400 || 1800 || '''1864''' || 1657 || 1511 || 1246 || 1210 || 1201 || 1281 || 1122 || 917 || 959 || 967 || 967 || 958 || 828 |- | Totaal || 9747 || 11548 || 14743 || 14655 || 13395 || 12908 || 11953 || 11373 || 11210 || 10572 || 9329 || 8351 || 7841 || 7922 || 7640 || 7088 || 5987 |} Die gesamentlike lidmaattal van dié dorpe het reeds in 1952 'n hoogtepunt van 14&nbsp;743 bereik, waarna dit teen 1995 teruggesak het tot 11&nbsp;373, minder as die totaal in 1933 van 11&nbsp;548. Tussen 1990 en 2000 het die totaal met net 1&nbsp;381 afgeneem tot 10&nbsp;572, maar in die daaropvolgende 15 jaar het die afname versnel toe die gemeentes 2&nbsp;932 lidmate verloor het en te staan gekom het op 'n totaal van slegs 7&nbsp;641. Dis 'n verlies van meer as 'n kwart van die lidmate. [[Beeld:Gedenkboek van Somerset Oos.jpg|duimnael|regs|170px|Eerw. [[Andries Dreyer]], indertyd eerste argivaris van die Kaapse Kerk, se voorlaaste gemeentelike gedenkalbum was ''Gedenkboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerk Somerset Oos. 'n Geskiedkundige Oorsig van sy 110-jarige bestaan (1825–1935)''. Die munisipaliteit het in 1975 'n gedenkboek uitgebring ter viering van die dorp se 150ste bestaansjaar waarin die kerkgeskiedenis ook gedek word, maar oor die gemeente het nog nie weer 'n gedenkboek verskyn nie.]] == Enkele leraars == * [[George Morgan]], 1826–1841, waarna Skotse gemeente in Kaapstad (waarskynlik Presbiteriaanse gemeente St. Andrew) * [[John Pears]], 1841 – [[18 Junie]] [[1866]] (oorlede in die amp) * [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]], 1867 tot [[25 Augustus]] [[1908]] (oorlede in die amp) * [[John Hofmeyr|John Murray Hofmeyr]], 1907–1940 (emeriteer; oorlede [[15 Desember]] [[1943]]) * Izak Jacob Viljoen, 1940–1956 * Johannes Hermanus Frier, 1944–1946 * Gabriël Jacobus Lotter, 1947–1963 * Hendrik Johannes de Vos, 1956–1965 * Stephanus Johannes Hofmeyr van der Spuy, 1964 – [[18 November]] [[1969]] (uit die bediening) * Hercules Philippus Malan, 1966–1970 * Nikolaas Jacobus du Toit, [[14 Maart]] [[1970]]–1974 * Heinrich Franz Heymann, [[23 Januarie]] [[1971]] – April 1976 * Carel Aaron Anthonissen, 1975–1979 (asook sendingkerk) * Johannes Jochemus Eucharistius Koornhof, 1976–1981 * Barend Hermanus Smit, 1980 – [[23 Julie]] [[1987]] (demissie, verdere studie) * André Schmidt, 1982–1987 * Jan Frederick Marais, 1987–1991 * Petrus Jacobus Naudé, 1990–1992 * Dr. Adriaan Ferreira van der Merwe, 1991–2002 * Petrus Johannes Bester, 1992–2002 * Hermanus Venter (Herman) Burger, 1992–1999 * Dr. Izak Johannes van der Merwe, 1995–2000 * Christoffel Johannes (Chris) du Raan, 2002 – hede * Ferdinand Pieter (Ferdi) Louw, 2004–2008 * Deon André Els, 2010 – [[7 Februarie]] [[2016]] (waarna NG gemeente Kraggakamma, Port Elizabeth) * Johan Orsmond, [[22 Januarie]] [[2017]] – 2021 == Kulturele Erfenis == Die tweede kerkgebou is op 12 Oktober 1979 deur Teunis Nicolaas Hendrik Janson, minister van onderwys, verklaar tot 'n nasionale gedenkwaardigheid en word vandag beskerm as 'n provinsiale erfenisterrein in gevolge die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne (25/1999).<ref name="Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap – Item: 21319">[http://196.35.231.29/sahra/HeritageSitesDetail.aspx?id=21319 Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap - "Item: 21319"]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, afgelaai 17 Mei 2012</ref> == Bronne == * [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A]]. 1935.''Gedenkboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerk Somerset Oos''. Kaapstad: Cape Times Beperk. * [[Phil Olivier|Olivier, ds. P.L.]] (samesteller), ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]''. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952. * {{af}} Hofmeyr, W. Lou(w); Hofmeyr, Nico J.; Hofmeyr, S.M.; Hofmeyr, George S.; Hofmeyr, Johannes W. (samestellers). 1987. ''Die Hofmeyrs: 'n Familiegeskiedenis''. Lynnwoodrif en Bloemfontein: Die Samestellers. == Sien ook == * [[Lys van eerste 100 NG gemeentes in Suid-Afrika]] == Eksterne skakels == * [https://www.facebook.com/pages/Somerset-Oos-Reisgemeenskap/134788753254423 Die gemeente Somerset-Oos op Facebook]. * [http://maps.google.com/maps?q=beaufort+Street+Somerset+East&hl=en&ll=-32.719042,25.585903&spn=0.007564,0.013937&geocode=+&hnear=Beaufort+St,+Somerset+East,+Western+District,+Eastern+Cape+5850,+South+Africa&t=m&z=17&layer=c&cbll=-32.719146,25.585917&panoid=naZKuFTG3Ql0rX-auCtjSQ&cbp=12,170.63,,0,-5.6 Die kerkgebou op Google Maps]. * [http://maps.google.com/maps?q=beaufort+Street+Somerset+East&hl=en&ll=-32.713592,25.585129&spn=0.0038,0.006968&geocode=+&hnear=Beaufort+St,+Somerset+East,+Western+District,+Eastern+Cape+5850,+South+Africa&t=m&z=18&layer=c&cbll=-32.713592,25.585129&panoid=bRsRbkvgFMi4BMi10iy1gg&cbp=12,344.97,,0,-2.01 Die ou pastorie aan die bopunt van Beaufortstraat is nou 'n museum, soos te sien op Google Maps]. * [http://maps.google.com/maps?q=18+college+road+Somerset+East&hl=en&ll=-32.72506,25.587817&spn=0.007564,0.013937&sll=-32.713592,25.585129&sspn=0.0038,0.006968&hnear=18+College+St,+Somerset+East,+Western+District,+Eastern+Cape+5850,+South+Africa&t=m&z=17&layer=c&cbll=-32.72506,25.587817&panoid=7dNU2U9ALocRsMrQKHeu4A&cbp=12,237.5,,0,-1.52 Die gemeente se pastorie by Kollegweg 18, soos te sien op Google Maps]. * [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2000/06/03/1/13.html ''Somerset-Oos kerk kyk terug op 175 j.''], ''[[Die Burger]]'', [[3 Junie]] [[2006]]. * [http://ngkok.co.za/vorma/VormA-Antwoorde-op-Geloofsonderskeidende-vrae-2008-9.pdf 'n Peiling deur die Oos-Kaaplandse Sinode oor gemeentes se ingesteldheid.] == Verwysings == {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Somerset-Oos, NG gemeente}} [[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Oos-Kaap]] [[Kategorie:Erfenishulpbronne in Suid-Afrika]] myn269ssfb8bbslvivx3i6ph55hnxcz 0 63440 2922502 2916910 2026-08-06T08:49:56Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922502 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|''Standard Encyclopaedia of Southern Africa''}} {{Boek | titel = ''Standard Encyclopaedia of Southern Africa'' | subtitel = | oorspr titel = | vertaler = | beeld = | outeur = '''Boekdele 1–7'''<br />Dirk J. Potgieter<br /><small>(hoofredakteur)</small><br />'''Boekdele 8–12'''<br />J.J. Spies<br />P.C. du Plessis | omslagontwerp = | land = {{vlagland|Suid-Afrika}} | taal = [[Engels]] | reeks = | onderwerp = Biografie, Populêre kultuur, Streekgeskiedenis, Ekologie, Geografie, ens. | genre = [[Ensiklopedie]] | uitgewer = Nasou | uitgewingsdatum = 1971–1976 | medium = Druk | bladsye = | grootte_gewig = | oplage = | isbn = | isbntoeligting = | issn = | voorafgegaan = | vervolg = }} Die '''''Standard Encyclopaedia of Southern Africa''''' (SESA) is ’n [[ensiklopedie]] in 12 dele van sowat 640 bladsye elk wat van 1970 tot 1976 uitgegee is deur Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou) Bpk., ’n filiaal van die [[Nasionale Pers]]. Dit is die grootste privaat publikasie wat tot dusver in [[Suid-Afrika]] aangepak is maar, ondanks die hoë lof wat die projek ontvang het, het talle stelle van die eerste en enigste oplaag van 6&nbsp;500 nie verkoop nie. Weens geldelike oorwegings en die louwarm verkope het die beplande [[Afrikaans]]e stel nooit verskyn nie.<ref>[[J.C. Steyn|Steyn, J.C.]]. 1980. ''Tuiste in eie taal''. Kaapstad:Tafelberg, bl. 387-388: '' 'n Tekort aan geld het die Afrikaanse kultuur reeds geknou. 'n Uiters belangrike werk, naamlik die Afrikaanse uitgawe van SESA, die ''Standard Encyclopaedia of Southern Africa'', moes laat vaar word.''</ref> Die twaalfde deel bevat, buiten die indeks, artikels oor gebeure wat plaasgevind het nadat die voorafgaande elf dele gedruk is en ook oor mense wat gesterf het in die tussentyd. Dis die omvangrykste ensiklopedie wat tot dusver oor Suider-Afrika verskyn het en bly selfs 30 jaar nadat dit gepubliseer is, 'n vertroude, gesaghebbende naslaanbron. SESA is 'n streeksensiklopedie oor Suider-Afrika waarin die klem val op Suid-Afrika en sy buurstate. Mense oor wie afsonderlike biografiese artikels ingesluit is, was almal reeds oorlede voor hulle insluiting. Die ensiklopedie het 'n breë omskrywing van noemenswaardigheid gevolg en bevat biografieë van mense wat 'n genoegsame indruk op hul tydgenote gemaak het, om blywend onthou te word.<ref>{{en}} [http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/style_det.php?styleid=792 Artefacts.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151006051619/http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/style_det.php?styleid=792 |date= 6 Oktober 2015 }}. URL besoek op 17 Februarie 2015.</ref> Die werk is die gevolg van noue samewerking tussen die redakteurs en meer as duisend medewerkers, van wie sommige slegs een artikel geskryf het en ander honderde. [[Lêer:SESA.jpg|duimnael|regs|320px|’n Stel van die ''Standard Encyclopaedia of Southern Africa''.]] == Eerste treë == Die Nasionale Boekhandel het die projek in die 1950’s aangepak, maar dit is later deur Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou) oorgeneem. Die direksie van Nasionale Boekhandel het D.J. (Dirk) Potgieter, wat aan die filiaal verbonde was, as redakteur van die ''Ensiklopedie van Suider-Afrika'' aangestel. Dit sou in albei destydse ampstale verskyn en volgens die aanvanklike beplanning net tien dele beslaan. Potgieter was vroeër onderwyser in die Laeveld, daarna lektor aan die Kaapse Tegniese Kollege en skrywer van ''Moord in die Laeveld'', die ''[[Huisgenoot]]''-vervolgverhaal ''Swart suidoos'' en die bekende “Groen grammatika” (''Juta se Nuwe-Afrikaanse grammatika vir middelbare skole'', 1930). Dit is meer as twee dekades lank in Suid-Afrikaanse skole gebruik. In 1958 begin Potgieter sy taak met intensiewe ondersoek na wat reeds elders verskyn het, veral in [[Engels]] en [[Nederlands]]. Hy werk minstens twee nasionale ensiklopedieë (’n Australiese en ’n Kanadese) deur en bereken die woordtalle van die artikels. Eers ná sy voorstudie met die nodige aanpassings om dit op Suider-Afrika van toepassing te maak, kon Potgieter begin met die indeling van die kennisveld wat die publikasie sou dek en kon hy die eerste van ’n groot aantal deskundiges en lekemedewerkers begin nader. In die beginjare skryf Potgieter aan ’n medewerker: “Ons is besig met die samestelling van ’n ad hoc-ensiklopedie van Suidelike Afrika – dus nie ’n algemene ensiklopedie soos die ''Winkler Prins'' of ''Britannica'' nie – met die klem op Suid-Afrika. Dit sal bestaan uit twee afsonderlike stelle, een in Afrikaans en een in Engels, elk met tien dele van 500 bladsye en ’n volledige indeks in die laaste dele. Soos in die geval van alle ensiklopedieë, sal biografieë die belangrikste deel van ons groot naslaanwerk vorm.” Potgieter het aan medewerkers wat aan onderwerpe moes werk wat nie spesifiek Suid-Afrikaans was nie, geskryf in die trant van die volgende gedeelte in ’n brief aan ''[[Die Burger]]'' se kunskritikus, F.L. Alexander: “All articles should deal practically exclusively with Southern African phenomena … in some cases it might be essential and very instructive to indicate and contrast points of similarity and dissimilarity with related phenomena in other parts of the world, but the great bulk of the subject matter dealt with must be specifically Southern African.” == Werkwyse == Eindelik het die projek meer as 1&nbsp;250 medewerkers betrek. Potgieter het hulle aangeraai om onderhoudend te skryf sonder om wetenskaplike akkuraatheid in te boet. Die belangrikste medewerkers skryf soms nie net artikels nie, maar het ook opgetree as deskundige raadgewers, het sommige veranderinge aangebring of verbeteringe voorgestel en ook raad gegee oor aanvullende artikels en moontlike medewerkers. Net twee mense wat genader is om mee te werk, het geweier. Die een was ’n uitgeweke Suid-Afrikaner in [[Kenia]] wat om inligting genader is, maar gesê het briewe uit [[Suid-Afrika]] is vir hom ’n “akute verleentheid” en dat daar onder geen omstandighede ooit weer aan hom geskryf moes word nie. Die meeste medewerkers van enige tersiêre instelling was trouens dié van die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. ’n Buitengewoon groot en noodsaaklike taak was die opbou van ’n omvangryke indekskaartstelsel. Elke onderwerp, ongeag in hoeveel artikels dit uiteindelik behandel sou word, het aspekte wat in talle ander artikels aangeraak kan word en ’n feit, soortnaam of eienaam kan dus in verskeie artikels genoem word. Om te verseker dat die feite, so ver dit gekontroleer kon word, korrek is en nie onnodig herhaal word nie, dat die reuse-naslaanwerk hom nie weerspreek nie en dat veral eiename, veral die uit die verre verlede, nie op meer as een manier gespel word nie, is die kontrolekaartstelsel opgebou. In die loop van die 1960’s en die vroeë 1970’s het dit daagliks aangegroei. Potgieter het die taak deeglik verrig om met behulp van die kaartstelsel te kontroleer, te herkontroleer en vir oulaas te kontroleer. Teen die einde van 1961 deel die pas aangestelde assistentredakteur, P.C. (Flip) du Plessis, vir prof. W.S. Mackie mee dat hy aangestel is taalredakteur en hersiener van die ensiklopedie. In die loop van die volgende jaar ontvang Mackie honderde Engelse artikels om taalkundig te versorg en dr. [[L.W. Hiemstra]], later heeltydse taalkundige raadgewer van die ensiklopedie, behartig die Afrikaanse taalversorging. Hiemstra word met sy besondere kennis ’n onmisbare redaksielid en in toenemende mate word die versorging van die Engelse weergawe ook aan hom toevertrou. Du Plessis se wye taal- en algemene kennis en sy vermoë om die verskillende aspekte van die groot taak moeiteloos by mekaar in te skakel en oral toesig te hou, maak van hom in die praktyk, hoewel nie in naam nie, mederedakteur. Aan die begin van 1967 word hy aangestel as redakteur en neem hierna die leiding oor by die Afdeling Ensiklopedieë, soos die afdeling toe bekendgestaan het. Hy tree in dié hoedanigheid op tot sy dood in 1980, buiten van 1971 tot 1974, toe J.J. Spies, vroeër redakteur van ''[[Huisgenoot]]'', met die taak belas was. Die Afdeling Ensiklopedieë is ingeskakel by Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou), wat dan ook uiteindelik die ensiklopedie uitgegee het. In die middel van die groot onderneming kom daar ontwikkelings wat noodwendig vertraging meegebring het. In die vroeë 1970’s moes die bestaande mate en gewigte, wat op byna elkeen van die uiteindelike meer as 7&nbsp;500 bladsye voorgekom het, gemetriseer word. Hiermee moes die samestellers ’n fyn oordeel aan die dag lê. ’n Junior redaksielid het byvoorbeeld die artikel oor [[Sesmylspruit]] gemetriseer sodat die eerste sin gelui het: “Sesmylspruit het sy naam te danke daaraan dat dit ongeveer 10&nbsp;km van [[Pretoria]] af geleë is.” == Potgieter as hoofredakteur == Potgieter het laat in 1966 versoek dat die direksie hom toelaat om as “ere-redakteur” op [[Wildernis]] te gaan woon, waar hy sou voortgaan met die persklaarmaak, lees van proewe, opstel van die register en enige verdere take wat aan hom opgedra sou word. Sy versoek is toegestaan en van die begin van 1967 bly hy as hoofredakteur ten nouste betrokke by die projek, gee finale goedkeuring aan die teks voor dit in druk verskyn en kontroleer alles met sy ingewikkelde kaartstelsel. Die redaksie het medewerkers uit die staanspoor gevra om hul artikels sommer self te vertaal. Afrikaanssprekendes kon dit dikwels maklik self doen, maar Engelssprekendes nie. Daarom het die Engelse manuskrip vinniger gevorder. Omdat die gelyktydige versorging van die Engelse en die Afrikaanse tekste ’n onmoontlike las op die redaksie sou plaas en tot verwarring kon lei omdat die alfabetiese volgorde verskil het, is daar besluit dat die Engelse stel eers volledig in 12 dele sou verskyn en die Afrikaanse stel daarna. Laasgenoemde sou voor sy verskyning bygewerk en op datum gebring word. Die Afrikaanse weergawe het egter nie verskyn nie. == Publikasie en omvang == Nasou het op die naam ''Standard Encyclopaedia of Southern Africa'' besluit en die eerste deel het in 1967 ter perse gegaan. Die eerste twee dele is op ’n groot banket in [[Kaapstad]] op [[28 Augustus]] [[1970]] bekendgestel. Deel 12 het in 1976 die reeks afgerond. Dit bevat ’n volledige register en ’n afdeling waarin sekere artikels uit vorige dele op datum gebring is. Die biografieë is ook ingesluit van mense wat sedert die deel waarin hul naam sou voorkom, oorlede is. By voltooiing was ''SESA'' die grootste publikasie wat nog in Suid-Afrika deur ’n privaat instansie uitgegee is. Die grootste enkele groep artikels is die meer as 2&nbsp;500 biografieë. Dit was 'n reusetaak net om die foto’s, sketse en illustrasie-materiaal byeen te kry. Die fotoversameling wat die redaksie mettertyd opgebou het, was die grootste in privaat besit in die land. ’n Ensiklopedie is eintlik net ’n samevatting van bestaande en reeds gepubliseerde kennis. Dit beoog nie om nuwe kennis aan die lig te bring nie, maar in ''SESA'' was daar uitsonderings op dié reël. Prof. [[Johannes du Plessis Scholtz]] se artikels oor die interne en eksterne geskiedenis van die Afrikaanse taal behandel die geskiedenis van die ontstaan en ontwikkeling van die taal en van sy stryd om oorlewing en erkenning. Dit is gegrond op oorspronklike navorsing en bevat nie inligting wat elders in druk verskyn het nie. Verskeie vakgenote het gevra dat die oorspronklike Afrikaanse teks in ’n afsonderlike boek uitgegee word. Dit het gebeur in 1980 met die verskyning van ''Wording en ontwikkeling van Afrikaans'' by Tafelberg-Uitgewers en is minstens een keer herdruk. Nog ’n neweproduk van SESA was ''Animal life in Southern Africa'', ’n samevatting van SESA se artikels oor die Suider-Afrikaanse dierelewe, ’n publikasie van aansienlike omvang. Publikasies oor die Suider-Afrikaanse flora, aardrykskunde en die landsbestuur is ook oorweeg, maar daarvan het niks tereggekom nie. == Ontvangs en staking == Uit alle oorde is die gehalte en omvang van die ensiklopedie aangeprys. Op byna elke terrein was die bydraes afkomstig van die land se voorste kenners. Die verkope was egter teleurstellend en van die oplaag van 6&nbsp;500 stelle was aan die einde van die 1970’s, vier jaar ná die laaste deel se verskyning, nog talle onverkoop. Du Plessis rapporteer voor die verskyning van deel 12 aan die redaksie dat blykbaar meer Afrikaanssprekendes as Engelssprekendes tot in daardie stadium ''SESA'' gekoop het, blykbaar omdat die Afrikaanssprekendes meer bereid was om ’n stel stuksgewys aan te skaf, maar miskien ook omdat hulle ’n groter deel van die teikenmark uitgemaak het. Ná deel 12 se verskyning, toe die stel dus volledig was, was daar ook nie ’n noemenswaardige toename in verkope nie. Aangesien heelwat potensiële Afrikaanse kopers toe reeds ''SESA'' aangeskaf het, weens die teleurstellende verkope en stygende koste, besluit Nasou om nie met die publikasie van die Afrikaanse uitgawe voort te gaan nie. In 1980 is ’n hersiene uitgawe van ''SESA'' tog nog oorweeg. Kort voor sy dood skryf Du Plessis aan die besturende direkteur van die Nasionale Boekhandel oor die moontlikheid van ’n beperkte of grondige hersiening. Eersgenoemde sou net “lapwerk” wees, laasgenoemde “baie duur”. Die hoë koste het dit volgens hom onverstandig gemaak om met ''SESA'' in sy huidige vorm voort te gaan. Hy noem ’n aantal ander moontlikhede waarmee die betrokke afdeling kon voortgaan met die kontakte en kundigheid wat hulle oor die jare opgebou het. Die belangrikste was die eendelige ''Concise Encyclopaedia of Southern Africa'' en ’n vergrote en verbeterde uitgawe van die ''Afrikaanse Kernensiklopedie'', wat in 1961 by die Nasionale Boekhandel verskyn het. Baie van die artikels het in die vorige twee dekades verouderd geraak en die ensiklopedie sou noodwendig grotendeels oorgeskryf en aansienlik aangevul moes word om ontwikkelings sedert 1960 in ag te neem. Die plan was om dit uit te brei tot drie keer sy bestaande omvang, maar steeds in net een deel. Die personeel was besig met die voorbereiding van dié kernensiklopedie, wat as ''KERN'' bekend sou staan, toe die Afdeling Ensiklopedieë in 1989 ontbind is weens geldelike oorwegings en die verskuiwing van die jeug se belangstelling na tuisrekenaars en ander bedrywighede. == Berig in die ''Cape Argus '' == Die volgende berig het op Woensdag [[29 September]] [[1976]] in die ''[[Cape Argus]]'' verskyn onder die opskrif "Major S African publishing proejct completed":<ref>{{en}} [http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/style_det.php?styleid=792 Artefacts.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151006051619/http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/style_det.php?styleid=792 |date= 6 Oktober 2015 }}. URL besoek op 28 Januarie 2014.</ref> <blockquote>"MAMMOTH South African publishing project reaches completion this week with the appearance of the 12th volume of the Standard Encyclopaedia of Southern Africa. The final volume contains a short supplement and an index. Work on the encyclopaedia, the most ambitious private publication ever undertaken in this country, began in 1957 and the first two volumes were published in 1970. Others followed at regular publishers are Nasou. About 1400 experts have contributed to the encyclopaedia, which is estimated to have cost between R1,5-million and R2-million. The encyclopaedia is regional and is confined to Southern Africa — South Africa, South West Africa, Botswana, Lesotho, Swaziland, Angola, Mozambique, Rhodesia, Zambia, Tanzania, Madagascar, Kenya, Uganda, Ruanda, Burundi and Zaire. Thus the article on cricket, for example, does not describe what cricket is, how it developed or what constitute the rules of the game. Only the story of South African cricket is told, from the time of its inception in this country until today. This article was written by commentator Charles Fortune. The encyclopaedia therefore does not attempt to compete with general encyclopaedias such as the Britannica but is complementary to them. The project was initially conceived as a six-volume South African encyclopaedia to be published in Afrikaans. It was later decided to embrace the whole of Southern Africa up to the equator and also to issue the encyclopaedia in, English, especially as this would also secure a foreign market. It was soon obvious that six volumes would be insufficient to contain the wealth of material to be collected. It was later decided that the English and Afrikaans editions would comprise 12 volumes each. With the passage of time it became apparent that the English edition was nearing completion more rapidly than was the Afrikaans. Owing to the sharp increase in the price of paper and rising labour costs, it was decided in 1973 to discontinue work on the Afrikaans edition. </blockquote> == Volumes == Die volgende boekdele is gepubliseer: * Volume 1: Aan-Bac, 1970, {{OCLC|889301924}} * Volume 2: Bac-Cal, 1970, {{OCLC|613805835}} * Volume 3: Cal-Dev, 1971, {{OCLC|311349890}} * Volume 4: Dev-For, 1971, {{OCLC|174335917}} * Volume 5: For-Hun, 1972, {{OCLC|174335956}} * Volume 6: Hun-Lit, 1972, {{OCLC|123703131}} * Volume 7: Lit-Mus, 1972, {{OCLC|123703098}} * Volume 8: Mus-Pop, 1973, {{OCLC|174336075}} * Volume 9: Pop-Sla, 1973, {{OCLC|174336109}} * Volume 10: Sle-Tun, 1974, {{OCLC|174336138}} * Volume 11: Tur-Zwe, 1975, {{OCLC|174336184}} * Volume 12: ''Supplement and Index'', 1976, {{OCLC|174336241}} == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Bronne == * {{af}} Beukes, W.D. (red.) 1992. ''Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel. == Eksterne skakels == * {{en}} [http://www.bidorbuy.co.za/item/70883961/SESA_Standard_Encyclopaedia_of_Southern_Africa_12_Volume_Set.html Die volledige ensiklopedie te koop op Bid or Buy]. URL besoek op 8 Desember 2014. * {{en}} [http://www.bidorbuy.co.za/item/70866204/WORDING_EN_ONTWIKKELING_VAN_AFRIKAANS_DEUR_J_DU_P_SCHOLTZ.html ''Wording en ontwikkeling van Afrikaans'' te koop op Bid or Buy]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 8 Desember 2014. * {{en}} [http://www.bidorbuy.co.za/item/71065064/ANIMAL_LIFE_IN_SOUTHERN_AFRICA_COMPILED_BY_D_J_POTGIETER_FREE_POSTAGE.html ''Animal Life in Southern Africa'' te koop op Bid or Buy]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 8 Desember 2014. * {{en}} [http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/style_det.php?styleid=792 Besonderhede oor die ensiklopedie op die webtuiste Artefacts.co.za, met onder meer 'n volledige artikel wat in die ''Cape Times'' verskyn het]. URL besoek op 12 Januarie 2015. {{Normdata}} [[Kategorie:Engelse boeke]] [[Kategorie:Ensiklopedieë]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse letterkunde]] q5rste6zznsawcvjc071adgl7fwte36 0 65822 2922370 2814499 2026-08-05T15:04:24Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922370 wikitext text/x-wiki [[Lêer:PIA18848-PSRB1509-58-ChandraXRay-WiseIR-20141023.jpg|duimnael|220px|Straling van die vinnig tollende [[pulsar]] PSR&nbsp;B1509-58 laat nabygeleë [[gas]] [[X-strale]] uitstraal (goud) en verlig die res van die [[newel]], hier in infrarooi (blou en rooi).]] [[Lêer:Artist's concept of PSR B1257+12 system.jpg|duimnael|220px|’n Kunstenaarsvoorstelling van die pulsar PSR&nbsp;1257+12 se planetêre stelsel.]] ’n '''Neutronster''' is die kompakte kern van ’n baie swaar ster (met ’n totale massa van tussen 10 en 25&nbsp;[[sonmassa]]s) wat tydens ’n [[Supernova#Klassifikasie|tipe II-, tipe Ib- of tipe Ic-supernova]] ontplof het.<ref>{{Cite journal |last1=Heger |first1=A.|last2=Fryer |first2=C. L.|last3=Woosley |first3=S. E.|last4=Langer |first4=N.|last5=Hartmann |first5=D. H.|year=2003|title=How Massive Single Stars End Their Life|journal=Astrophysical Journal|volume=591 |issue=1|pages=288–300|arxiv=astro-ph/0212469|bibcode=2003ApJ...591..288H|doi=10.1086/375341|s2cid=59065632}}</ref> Hulle is die kleinste en digste stervoorwerpe, buiten [[swartkolk]]e en hipotetiese [[witkolk]]e en [[kwarkster]]re.<ref>{{cite book |title=Compact Stars: Nuclear Physics, Particle Physics and General Relativity |edition=illustrated |first1=Norman K. |last1=Glendenning |publisher=Springer Science & Business Media |year=2012 |isbn=978-1-4684-0491-3 |page=1 |url=https://books.google.com/books?id=cCDlBwAAQBAJ&pg=PA1}}</ref> Hulle het ’n [[radius]] van sowat 10&nbsp;km en ’n massa van sowat 1,4&nbsp;sonmassa.<ref>{{cite book |title=Astronomy: The Solar System and Beyond |edition=6de |first1=Michael |last1=Seeds |first2=Dana |last2=Backman |publisher=Cengage Learning |year=2009 |isbn=978-0-495-56203-0 |page=339 |url=https://books.google.com/books?id=DajpkyXS-NUC&pg=PT356}}</ref> Nadat hulle gevorm het, wek hulle nie meer aktief hitte op nie en koel hulle mettertyd af; hulle kan egter steeds verder evolueer deur [[Sterbotsing|botsings]] en [[akkresie]]. == Beskrywing == Die meeste van die basiese modelle van neutronsterre dui daarop dat hulle feitlik geheel en al bestaan uit [[neutron]]e, subatomiese deeltjies sonder [[elektriese lading]] en met ’n effens groter massa as [[proton]]e. Die [[elektron]]e en [[proton]]e wat in normale materie voorkom, kombineer om dié neutrone te vorm. Neutronsterre word gedeeltelik gevrywaar teen verdere inploffing deur ’n [[Ontaarde materie|neutronteendruk]], ’n verskynsel wat beskryf word deur die [[uitsluitingsbeginsel van Pauli]], nes [[witdwerg]]e teen inploffing gevrywaar word deur ’n elektronteendruk. ’n Neutronteendruk is egter nie alleen genoeg om ’n voorwerp van groter as 0,7&nbsp;sonmassa teen verdere inploffing te vrywaar nie,<ref>{{cite journal |first=R. C. |last=Tolman |date=1939 |title=Static Solutions of Einstein's Field Equations for Spheres of Fluid |journal=Physical Review |volume=55 |issue=4 |pages=364–373 |doi=10.1103/PhysRev.55.364 |bibcode=1939PhRv...55..364T|url=https://authors.library.caltech.edu/4362/1/TOLpr39.pdf }}</ref><ref>{{cite journal |first1=J. R. |last1=Oppenheimer |first2=G. M. |last2=Volkoff |date=1939 |title=On Massive Neutron Cores |journal=Physical Review |volume=55 |issue=4 |pages=374–381 |doi=10.1103/PhysRev.55.374 |bibcode=1939PhRv...55..374O}}</ref> en dus speel afstotende kernkragte ’n groter rol in die behoud van swaarder neutronsterre.<ref>{{cite web |title=Neutron Stars |url=https://www.astro.princeton.edu/~burrows/classes/403/neutron.stars.pdf |website=www.astro.princeton.edu |access-date=14 December 2018}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Douchin|first1=F.|last2=Haensel|first2=P.|date=December 2001|title=A unified equation of state of dense matter and neutron star structure|journal=Astronomy & Astrophysics|volume=380|issue=1|pages=151–167|doi=10.1051/0004-6361:20011402|issn=0004-6361|arxiv=astro-ph/0111092|bibcode=2001A&A...380..151D|s2cid=17516814}}</ref> As die steroorblyfsel ’n massa het wat die [[Tolman-Oppenheimer-Volkoff-limiet]] van sowat 2&nbsp;sonmassas oorskry, is die kombinasie van ’n neutronteendruk en kernkragte onvoldoende om die neutronster te onderhou en sal dit verder inplof tot ’n swartkolk. Neutronsterre wat waargeneem kan word, is baie warm en het gewoonlik ’n oppervlaktemperatuur van sowat {{val|600000|ul=K}}.<ref name="Kiziltan">{{cite book |title=Reassessing the Fundamentals: On the Evolution, Ages and Masses of Neutron Stars |first=Bulent |last=Kiziltan |isbn=978-1-61233-765-4 |publisher=Universal-Publishers |date=2011 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www3.mpifr-bonn.mpg.de/staff/pfreire/NS_masses.html |title=Neutron star mass measurements |access-date=13 Januarie 2021 |archive-date= 8 Augustus 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808043122/http://www3.mpifr-bonn.mpg.de/staff/pfreire/NS_masses.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://imagine.gsfc.nasa.gov/ask_astro/index.html|title=Ask an Astrophysicist|website=imagine.gsfc.nasa.gov|access-date=13 Januarie 2021|archive-date= 2 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141102000831/http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/980810a.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Haensel">{{cite book |title=Neutron Stars |first1=Paweł |last1=Haensel |first2=Alexander Y. |last2=Potekhin |first3=Dmitry G. |last3=Yakovlev |isbn=978-0-387-33543-8 |publisher=Springer |date=2007 }}</ref> Hulle is so dig dat ’n vuurhoutjiedosie met neutronstermaterie omtrent 3&nbsp;miljard ton sal weeg.<ref>{{cite web |url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/xte/learning_center/ASM/ns.html |website=heasarc.gsfc.nasa.gov|title=Tour the ASM Sky}}</ref><ref>{{Cite web | url=http://www.universetoday.com/26771/density-of-the-earth/ | title=Density of the Earth| date=2009-03-10}}</ref> Hulle [[magneetveld]] is tussen 10⁸ en 10¹⁵ (100&nbsp;miljoen tot 1&nbsp;biljard) keer so sterk as die [[Aarde]] s'n. Die swaartekragveld by die neutronster se oppervlak is sowat {{val|2|e=11}} (200&nbsp;miljard) keer so sterk as dié van die Aarde. Namate die oorspronklike ster se kern inplof, verhoog sy rotasiespoed as gevolg van die [[Hoekmomentum|behoud van hoekmomentum]], en nuut gevormde neutronsterre draai tot ’n paar honderd keer per sekonde. Sommige gee ’n straal van elektromagnetiese straling af wat hulle [[pulsar]]s maak. Die ontdekking van pulsars in 1967 deur Jocelyn Bell Burnell en Antony Hewish was juis die eerste aanduiding dat neutronsterre bestaan. Die straling van pulsars af word vermoedelik hoofsaaklik uitgestraal vanaf streke naby hulle magneetpole. As die magneetpole nie ooreenstem met die neutronster se [[draaias]] nie, sal die emissiestraal deur die lug rondswiep. Wanneer dit van ’n afstand af gesien word en die waarnemer iewers in die baan van die straal is, sal dit lyk soos pulse straling wat van ’n vaste punt in die ruimte kom (die sogenaamde "vuurtoringuitwerking"). Die neutronster wat sover bekend die vinnigste tol, is PSR&nbsp;J1748-2446ad – dit draai 716 keer per sekonde,<ref>{{Cite journal |last1=Hessels |first1=Jason |display-authors=4 |last2=Ransom |first2=Scott M. |last3=Stairs |first3=Ingrid H. |last4=Freire |first4=Paulo C. C. |author5-link=Victoria Kaspi |last5=Kaspi |first5=Victoria M. |last6=Camilo |first6=Fernando |title=A Radio Pulsar Spinning at 716&nbsp;Hz |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=311 |issue=5769 |pages=1901–1904 |date=2006 |doi=10.1126/science.1123430 |pmid=16410486 |bibcode=2006Sci...311.1901H|arxiv = astro-ph/0601337 |citeseerx=10.1.1.257.5174 |s2cid=14945340 }}</ref><ref>{{Cite news |last=Naeye |first=Robert |date=2006-01-13 |title=Spinning Pulsar Smashes Record |periodical=Sky & Telescope |url=http://www.skyandtelescope.com/news/3311021.html?page=1&c=y |access-date=2008-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071229113749/http://www.skyandtelescope.com/news/3311021.html?page=1&c=y |archive-date=2007-12-29 |url-status=dead }}</ref> of teen 43&nbsp;000 [[omwentelinge per minuut]]. Die spoed op die oppervlak is amper ’n kwart van die [[ligsnelheid]]. Daar is vermoedelik sowat ’n miljard neutronsterre in die [[Melkweg]],<ref>{{Cite web |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |title=argiefkopie |access-date=13 Januarie 2021 |archive-date= 8 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908042354/https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/science/neutron_stars.html |url-status=dead }}</ref> of ’n minimum van ’n paar honderd miljoen, ’n syfer wat verkry word uit die raming van die getal sterre wat al supernovas ondergaan het.<ref>{{cite book |last1=Camenzind |first1=Max |title=Compact Objects in Astrophysics: White Dwarfs, Neutron Stars and Black Holes |date=24 February 2007 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-540-49912-1 |page=269 |url=https://books.google.com/books?id=Nh68nl0abhMC&pg=PA269|bibcode=2007coaw.book.....C }}</ref> Die meeste is egter oud en koud, en straal min uit. Neutronsterre wat stadig draai en nie akkresie ondergaan nie, is feitlik onopspoorbaar; sedert die [[Hubble-ruimteteleskoop]] se waarneming van RX&nbsp;J185635−3754 in 2002 is ’n paar nabygeleë neutronsterre egter al ontdek wat lyk of hulle net termiese emissies uitstraal. Neutronsterre in [[Dubbelster|dubbelstelsels]] kan akkresie ondergaan, wat gewoonlik veroorsaak dat die stelsel helder [[X-strale]] uitstraal terwyl die materie wat in die neutronster val, warm kolle kan vorm wat in en uit sig beweeg. == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Neutron stars}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Neutron star}} {{Sterre}} {{Normdata}} [[Kategorie:Stertipes]] [[Kategorie:Veranderlike sterre]] dccfich50jqbqziaqq1eh058vjnykc1 0 66857 2922384 2863667 2026-08-05T16:10:45Z Oesjaar 7467 Oesjaar het bladsy [[Klapperbos]] na [[Nymania capensis]] geskuif sonder om 'n aanstuur agter te laat: Afr. naam word gebruik vir meer as een spesie 2863667 wikitext text/x-wiki {{Taksoboks | name = Klapperbos | image = The Botanical Magazine, Plate 173 (Volume 5, 1792).png | image_width = 250px | image_caption = ''Nymania capensis'' | regnum = [[Plantae]] | subregnum = [[Tracheobionta]] | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Sapindales]] | familia = [[Meliaceae]] | genus = ''Nymanya'' | species = N. capensis | binomial = Nymania capensis | binomial_authority = Lindb. | synonyms = *''Aitonia capensis'' [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]] *''Carruthia capensis'' (Thunb.) [[Kuntze]] }} Die '''klapperbos''' (''Nymania capensis'') is gewoonlik 'n struik wat soms ook 'n klein [[boom]]pie word. In Engels staan dit bekend as die ''Chinese Lantern''. Die plant kom voor in suidelike [[Namibië]], die [[Richtersveld]], [[Namakwaland]], [[Ceres]], die [[Tankwa Karoo Nasionale Park|Tankwa Karoo]], [[Boesmanland]], [[Worcester]] - [[Robertson]] Karoo en die [[Klein Karoo]]. Dit het besonder roosrooi [[vrugte]]. Die vrugte is papieragtig en ballonvormig vierkantig en omtrent 4 x 4&nbsp;cm groot. == Sien ook == {{Commonskat|Nymania capensis}} * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Bron == * Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. {{ISBN|1-86872-527-8}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Bome van Afrika]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] mdq7yu0ijxqv4npdp6vi4rxr6o6wts3 2922388 2922384 2026-08-05T16:16:10Z Oesjaar 7467 Kom ons kyk... 2922388 wikitext text/x-wiki {{Taksoboks | name = Klapperbos | image = The Botanical Magazine, Plate 173 (Volume 5, 1792).png | image_width = 250px | image_caption = ''Nymania capensis'' | regnum = [[Plantae]] | subregnum = [[Tracheobionta]] | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Sapindales]] | familia = [[Meliaceae]] | genus = ''Nymanya'' | species = N. capensis | binomial = Nymania capensis | binomial_authority = Lindb. | synonyms = *''Aitonia capensis'' [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]] *''Carruthia capensis'' (Thunb.) [[Kuntze]] }} {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Nymania capensis | authority = (Thunb.) Lindb., (1868) | synonyms =* ''Aitonia capensis'' <small>Thunb.</small> * ''Carruthia capensis'' <small>(Thunb.) Kuntze</small> }} Die '''klapperbos''' (''Nymania capensis'') is gewoonlik 'n struik wat soms ook 'n klein [[boom]]pie word. In Engels staan dit bekend as die ''Chinese Lantern''. Die plant kom voor in suidelike [[Namibië]], die [[Richtersveld]], [[Namakwaland]], [[Ceres]], die [[Tankwa Karoo Nasionale Park|Tankwa Karoo]], [[Boesmanland]], [[Worcester]] - [[Robertson]] Karoo en die [[Klein Karoo]]. Dit het besonder roosrooi [[vrugte]]. Die vrugte is papieragtig en ballonvormig vierkantig en omtrent 4 x 4&nbsp;cm groot. == Sien ook == {{Commonskat|Nymania capensis}} * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Bron == * Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. {{ISBN|1-86872-527-8}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Bome van Afrika]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] rus3fqz70puxvx676blczk3ee2wg3re 2922403 2922388 2026-08-05T17:58:34Z Oesjaar 7467 Vervang taksoboks met spesieboks. 2922403 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Nymania capensis | authority = (Thunb.) Lindb., (1868) | synonyms =* ''Aitonia capensis'' <small>Thunb.</small> * ''Carruthia capensis'' <small>(Thunb.) Kuntze</small> }} Die '''klapperbos''' (''Nymania capensis'') is gewoonlik 'n struik wat soms ook 'n klein [[boom]]pie word. In Engels staan dit bekend as die ''Chinese Lantern''. Die plant kom voor in suidelike [[Namibië]], die [[Richtersveld]], [[Namakwaland]], [[Ceres]], die [[Tankwa Karoo Nasionale Park|Tankwa Karoo]], [[Boesmanland]], [[Worcester]] - [[Robertson]] Karoo en die [[Klein Karoo]]. Dit het besonder roosrooi [[vrugte]]. Die vrugte is papieragtig en ballonvormig vierkantig en omtrent 4 x 4&nbsp;cm groot. == Galery == <gallery> The Botanical Magazine, Plate 173 (Volume 5, 1792).png </gallery> == Sien ook == {{Commonskat|Nymania capensis}} * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Bron == * Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. {{ISBN|1-86872-527-8}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Bome van Afrika]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] aqm7ed3oryfhalc9cshlm7pxtbb9l91 2922404 2922403 2026-08-05T17:59:03Z Oesjaar 7467 Verbeter 2922404 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Klapperbos | image = | taxon = Nymania capensis | authority = (Thunb.) Lindb., (1868) | synonyms =* ''Aitonia capensis'' <small>Thunb.</small> * ''Carruthia capensis'' <small>(Thunb.) Kuntze</small> }} Die '''klapperbos''' (''Nymania capensis'') is gewoonlik 'n struik wat soms ook 'n klein [[boom]]pie word. In Engels staan dit bekend as die ''Chinese Lantern''. Die plant kom voor in suidelike [[Namibië]], die [[Richtersveld]], [[Namakwaland]], [[Ceres]], die [[Tankwa Karoo Nasionale Park|Tankwa Karoo]], [[Boesmanland]], [[Worcester]] - [[Robertson]] Karoo en die [[Klein Karoo]]. Dit het besonder roosrooi [[vrugte]]. Die vrugte is papieragtig en ballonvormig vierkantig en omtrent 4 x 4&nbsp;cm groot. == Galery == <gallery> The Botanical Magazine, Plate 173 (Volume 5, 1792).png </gallery> == Sien ook == {{Commonskat|Nymania capensis}} * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Bron == * Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. {{ISBN|1-86872-527-8}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Bome van Afrika]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] k45hq4hdiesgih473vxmekegtb2c3v8 2922406 2922404 2026-08-05T18:01:01Z Oesjaar 7467 Verbeter 2922406 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Klapperbos | image = | taxon = Nymania capensis | authority = ([[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]) Lindb., (1868) | synonyms =* ''Aitonia capensis'' <small>Thunb.</small> * ''Carruthia capensis'' <small>(Thunb.) Kuntze</small> }} Die '''klapperbos''' (''Nymania capensis'') is gewoonlik 'n struik wat soms ook 'n klein [[boom]]pie word. In Engels staan dit bekend as die ''Chinese Lantern''. Die plant kom voor in suidelike [[Namibië]], die [[Richtersveld]], [[Namakwaland]], [[Ceres]], die [[Tankwa Karoo Nasionale Park|Tankwa Karoo]], [[Boesmanland]], [[Worcester]] - [[Robertson]] Karoo en die [[Klein Karoo]]. Dit het besonder roosrooi [[vrugte]]. Die vrugte is papieragtig en ballonvormig vierkantig en omtrent 4 x 4&nbsp;cm groot. == Galery == <gallery> The Botanical Magazine, Plate 173 (Volume 5, 1792).png </gallery> == Sien ook == {{Commonskat|Nymania capensis}} * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:783901-1 Plants of the World Online] * Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. {{ISBN|1-86872-527-8}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Bome van Afrika]] [[Kategorie:Nymania|capensis]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] mwbzkq07le8avsrc5bnx8hm6lg94u1g 2922410 2922406 2026-08-05T18:06:12Z Oesjaar 7467 /* Bronnelys */ Verbeter 2922410 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Klapperbos | image = | taxon = Nymania capensis | authority = ([[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]) Lindb., (1868) | synonyms =* ''Aitonia capensis'' <small>Thunb.</small> * ''Carruthia capensis'' <small>(Thunb.) Kuntze</small> }} Die '''klapperbos''' (''Nymania capensis'') is gewoonlik 'n struik wat soms ook 'n klein [[boom]]pie word. In Engels staan dit bekend as die ''Chinese Lantern''. Die plant kom voor in suidelike [[Namibië]], die [[Richtersveld]], [[Namakwaland]], [[Ceres]], die [[Tankwa Karoo Nasionale Park|Tankwa Karoo]], [[Boesmanland]], [[Worcester]] - [[Robertson]] Karoo en die [[Klein Karoo]]. Dit het besonder roosrooi [[vrugte]]. Die vrugte is papieragtig en ballonvormig vierkantig en omtrent 4 x 4&nbsp;cm groot. == Galery == <gallery> The Botanical Magazine, Plate 173 (Volume 5, 1792).png </gallery> == Sien ook == {{Commonskat|Nymania capensis}} * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=956-1 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:783901-1 Plants of the World Online] * Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. {{ISBN|1-86872-527-8}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Bome van Afrika]] [[Kategorie:Nymania|capensis]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] 8u7a69x8clj02u3vxe3ro2748qec7vo 0 67586 2922351 2482944 2026-08-05T12:10:55Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922351 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Binneruim, Tweetoringkerk, Bloemfontein.jpg|duimnael|regs|350px|Die liturgiese ruimte in die Tweetoringkerk.]] [[Lêer:NG Toringkerk Bloemfontein.jpg|duimnael|links|260px|Die Tweetoringkerk, hier afgeneem in Junie 2012. Die argitek was [[Richard Wocke]].]] [[Lêer:Andrew Murray.JPG|duimnael|regs|160px|Ds. [[Andrew Murray]], van 1849 tot 1860 eerste leraar van Bloemfontein.]] [[Lêer:NG gemeente Bloemfontein Tweetoringkerk.jpg|duimnael|links|300px|Die Tweetoringkerk.]] [[Lêer:Ds Gilles van de Wall.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. [[Gilles van de Wall]], van 1862 tot 1870 Bloemfontein se tweede leraar.]] [[Lêer:NG kerk Bloemfontein ou kerk.jpg|duimnael|links|300px|Bloemfontein se eerste NG kerkie, ingewy omstreeks 1850 en gesloop in 1878 om plek te maak vir die Tweetoringkerk.]] [[Beeld:Die eerste NG kerkie in Bloemfontein, opgerig omstreeks 1850, gesloop in 1878.jpg|duimnael|regs|270px|Die eerste kerkie.]] [[Lêer:Ds Gustav Radloff.jpg|duimnael|links|160px|Ds. Gustav Radloff, van 1870 tot Oktober 1881 Bloemfontein se derde predikant. Hy was getroud met Johanna, oudste dogter van ds. C.A. Bamberger, leraar van die [[NG gemeente Fraserburg]] van 1854 tot 1882.]] [[Lêer:Ds CS Morgan oud.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. [[Charles Morgan]], van 1882 tot 1893 Bloemfontein se vierde predikant.]] [[Beeld:Ds HT Kriel.jpg|duimnael|links|160px|Ds. Hermanus Theodorus Kriel, leraar van 1895 tot sy aftrede in 1904.]] [[Beeld:Ds PJJ Boshoff oud.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. P.J.J. Boshoff, leraar van 1904 tot 1912, toe van die [[NG gemeente Caledon]], en daarna weer Bloemfontein se leraar van 1920 tot 1931, toe hy emeriteer. Hy is oorlede op [[14 April]] [[1944]].]] [[Beeld:Ds CD Murray.jpg|duimnael|links|160px|Ds. Charles Daniel Murray, leraar van 1905 tot 1912.]] [[Lêer:Ds JD Kestell 2.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. [[John Daniel Kestell|J.D. Kestell]], leraar van 1912 tot 1917.]] [[Beeld:Ds JS Marais.jpg|duimnael|links|160px|Ds. Johannes Stephanus Marais was Bloemfontein se hulpprediker van 1912 tot 1920.]] [[Beeld:Ds JH van Loggerenberg.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. J.H. van Loggerenberg, leraar van 1947 tot sy aftrede op [[20 Maart]] [[1973]].]] [[Beeld:Ds PW Marais.jpg|170px|links|duimnael|Ds. P.W. Marais, medeleraar van 1964 tot middel 1969.]] [[Beeld:Dr EPJ Kleynhans.jpg|duimnael|regs|170px|Dr. E.P.J. Kleynhans, medeleraar van 1969 tot 1976.]] Die '''NG gemeente Bloemfontein''' (ook soms die Tweetoringkerk na sy kerkgebou genoem) is die vierde oudste gemeente van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] in die [[NG Kerk Vrystaat|Vrystaatse Sinode]], maar slegs die 39ste in die Kerk. Die gemeente is op [[30 November]] [[1848]] gestig, in dieselfde jaar as [[NG gemeente Fauresmith|Fauresmith]] ([[11 Maart]]) en [[NG gemeente Smithfield|Smithfield]] ([[23 November]]). == Agtergrond == Die voorgeskiedenis van die moedergemeente van die [[Vrystaat]]se hoofstad, [[Bloemfontein]], is ten nouste verbonde met die aanvangsgeskiedenis van die Oranje-Vrystaat. Dit is die geskiedenis van trekboere benoorde die Grootrivier wat in die veertiger jare van die 19de eeu hulle veral in die omstreke van die Rietrivier, [[Smithfield]] en [[Winburg]] gevestig het. Hierdie gemeenskap het in sy vormingsjare die geestelike arbeid geniet van dr. [[Andrew Murray]] en ds. [[Andreas Adriaan Louw|A.A. Louw]], wat albei in die eerste jare van die Vrystaatse Republiek die fakkel hier vir die NG Kerk in Suid-Afrika gedra het. == Stigting == Op [[30 November]] [[1848]], drie maande ná die [[Slag van Boomplaats]], is die gemeente gestig toe drs. [[Philip Eduard Faure|P.E. Faure]] en [[William Robertson]], afgevaardig deur die NG Kerk in [[Kaapkolonie]], 'n vergadering op Bloemfontein hou met die lidmate van die Kerk wat hulle benoorde die Gariep gevestig het, in die "Trans Gariepsche Gebied", toe bekend as die Soewereiniteit onder die bestuur van die Britse resident. Op die gemeentevergadering is ook die eerste kerkraadslede gekies, naamlik as ouderlinge: Willem Sterrenberg Pretorius en Jacobus van Zijl; as diakens: Andries Johannes Erwee, Johann David Griesel, Pieter Willem Koetzer en Johannes Maree. In die teenwoordigheid van Faure en Robertson word reeds op [[6 Januarie]] [[1849]] die hoeksteen van die eerste kerkgebou gelê deur maj. Warden, die Britse resident. Volgens ''Ons Kerk Album'' is dit onbekend wanneer dié kerkgebou ingewy is, want die kerkraadsnotules tot [[17 Januarie]] [[1853]] ontbreek, maar dit is bekend dat die kerkdienste nog onder seile gehou is toe prop. [[Andrew Murray]] op [[6 Mei]] [[1849]] as eerste leraar van die pas gestigte gemeente deur sy vader, ds. [[Andrew Murray sr.]] van die [[NG gemeente Graaff-Reinet]], georden en bevestig word, drie dae voor sy 21ste verjaardag. (Volgens ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]'' is die eerste kerk op [[20 Mei]] [[1852]] ingewy.) == Ds. Andrew Murray == Hoewel die arbeidsveld van die ywerige jong leraar ver verby sy eie gemeente tot anderkant die Vaalrivier gestrek het, skroom die kerkraad nie om op aandrang van die ingesetenes op Bloemfontein vir ds. Murray en dr. Fraser in 1853 as 'n deputasie na Engeland af te vaardig om beswaar te maak teen die besluit van die Britse regering om die soewereiniteit te laat vaar en dus die Britse beskerming oor die toe nog baie skraal bewoonde gebied te onttrek. Saam met die deputasie vertrek die 11-jarige Gustav Radloff, wat 17 jaar later die derde leraar van Bloemfontein sou word en dit sou bly tot Oktober 1881. Al was die sending vrugteloos en moes die inwoners van die gebied sonder wêreldse beskerming oor die weg kom, het die geestelike werk geseënd voortgegaan en ds. Murray sy reuse-arbeid voortgesit tot 1860, toe hy 'n beroep na [[Worcester]] in die [[Boland]] aanneem. Geruime tyd ná sy vertrek moes Bloemfontein vakant bly, totdat deur die bemoeiing van dr. [[William Robertson]] weer 'n klein getal predikante van oorsee na Suid-Afrika kom (sien [[Skotse predikante in die NG Kerk]]). == Ds. Gilles van de Wall == Onder dié predikante, waarvan die meeste [[Skotland|Skots]] was, was ook die [[Nederland|Nederlander]] ds. [[Gilles van de Wall]], wat eindelik in 1862 gereed was om die leë plek op Bloemfontein te gaan inneem. Hy is op [[25 Mei]] [[1862|daardie jaar]] deur ds. [[Gilles van de Wall]] opgevolg. Op sy inisiatief het die eerste Sinode van die NG Kerk in die Oranje-Vrystaat in Mei 1865 op [[Bloemfontein]] vergader. In hierdie sterk en hoogs begaafde persoon kry die gemeente nie net 'n bekwame predikant nie, maar die jeugdige Vrystaat, in 1854 geskep, maar in 1862 uit die Kaapse Kerk gestoot sodat die gebied hom kerklik selfstandig moet organiseer, kry ook 'n verstandige raadgewer en geestelike leidsman. Bowendien is die land destyds geteister deur die oorloë met die Basoeto's. == Ds. Gustav Radloff == Eers nadat daar veiligheid en vrede in die land was, vertrek ds. Van de Wall in 1870 na die [[NG gemeente Paarl]], maar nie voordat hy, met die oog op die skaarste aan leraars, die Ring van Winburg beweeg het om prop. Gustav Radloff, indertyd rektor van die [[Grey-kollege]] op [[Bloemfontein]], te orden en as konsulent van Bloemfontein aan te stel nie. Ná herhaalde beroepe aan ouer leraars gerig van die hand gewys is, het die jong konsulent hom genoodsaak gevoel om die kateder vir die kansel te verwissel en so word hy op [[7 Januarie]] [[1871]] bevestig. Met die ontdekking van diamante omstreeks dieselfde tyd kom daar 'n groot verandering in die landomstandighede. Die armoede maak plek vir welvaart. Nuwe bewoners stroom die land binne. Die vrugbare grondgebied wat van die Basoeto's verower is, word spoedig dig bewoon. Die klein dorpie Bloemfontein begin nou ál meer die aansien van die hoofstad te kry. Nuwe en groter geboue begin aan alle kante verrys. Die ou kerkgebou moes plek maak vir 'n ruimer en beter gebou net toe die skuld, wat so lank daarop gerus het, afbetaal is. In 1872 is besluit om 'n nuwe kerk te bou. 'n Wedstryd vir 'n kerkontwerp met 'n prysgeld van £100 is uitgeskryf. Agt inskrywings is ontvang. Die wenontwerp van die argitek William Bennett Hays het voorsiening gemaak vir 'n gebou in die Middeleeuse Duitse styl met twee torings van 106 vt. hoog. Die aanvaarbaarste tender van £33 500 vir die uitvoering van Hays se ontwerp in sandsteen was egter bo die geldelike vermoë van die gemeente. Boonop was die boukommissie bewus daarvan dat "de zandsteen hier verkrijgbaar van zeer twijfelachtige waarde is", het ds. Radloff later verklaar. Gevolglik is besluit op 'n gewysigde ontwerp van die Duitse boumeester [[Richard Wocke]], wat voorsiening gemaak het vir 'n eenvoudiger en goedkoper gebou van £17 500 in 'n "modern Romeinschen stijl" wat sitplek aan 810 mense kon verskaf. Die sloping van die ou gebou het geskied in Januarie 1878. Die hoeksteen van die gebou is op [[10 Mei]] [[1878]] deur pres. [[J.H. Brand]] in die teenwoordigheid van 'n reuseskare gelê.<ref>{{af}} [http://www.klipkerk.co.za/index.php/inligting Die geskiedenis van die NG gemeente Bloemfontein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003042120/http://www.klipkerk.co.za/index.php/inligting |date= 3 Oktober 2018 }}. URL besoek op 19 Januarie 2015.</ref><ref>{{en}} [http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=8958&archid=1923 Besonderhede oor die kerk op Artefacts.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191214025536/http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=8958&archid=1923 |date=14 Desember 2019 }}. URL besoek op 19 Januarie 2015.</ref> Die preekstoel (later deur brand vernietig) is ook deur hom ontwerp. In wese bestaan die Tweetoringkerk uit die lang saalkerk van die Vrystaatse tradisie, deur vyfkantige, absisagtige vleuels en konsistorie tot 'n kruiskerk vergroot en finaal van alle ander in die land onderskei deur die twee torings wat in die styl van die Middeleeuse katedrale soos Nootre Dame en Westminster-abdy aan weerskante van die voorgewel geplaas is, verbind deur 'n portiek wat as ingangsportaal dien. Die torings, wat trapsgewys na boontoe versmal, versier met klein spits torinkies op die hoeke, en uiteindelik in toringspitse eindig, gee aan 'n gebou wat in wese baie eenvoudig is sy indrukwekkende voorkoms, tesame met 'n gevoel van opwaartse strewe, dog die rondinge van die rondeboogvensters en -deure, die wielvensters in die torings en die vleuels versag die spitsheid en hoekigheid van die vertikale reguit lyne. Hoeveel van die huidige kerkgebou Wocke se werk is, is nie bekend nie, maar mens kan die geheel seker as sy skepping aanvaar en saamstem met die tydgenootlike oordeel daarvan as 'n gebou "dat nog door het latere nageslacht als een treffend bewijs zal geroemd worden van de bekwaamheid en eerlijkheid der bouwmeester" - en selfs met die begryplik trotse verklaring van ''[[The Friend]]'' dat "the church is a noble pile, and would be an ornament to any town in South Africa, and no disgrace to many cities in Europe". Nadat die gemeente twee jaar en vier maande in 'n groot pakhuis van ene Fichardt haar dienste gehou het, kon hulle op [[7 Mei]] [[1880]] die nuwe gebou sonder skuld aan die Here toewy. Die gemeente het ruim £20&nbsp;000 baie gewillig vir die oprigting van die kerk bygedra. In dié geskiedkundige kerk het drie van die [[Vrystaat]] se presidente die ampseed afgelê, naamlik [[J.H. Brand]], [[F.W. Reitz]] en [[M.T. Steyn]]. Mev. [[Rachel Isabella Steyn]] was tot haar dood in 1955 'n hoog gerespekteerde en toegewyde lidmaat van die gemeente. In dié tydperk verrys daar nie net kerk- en regeringsgeboue in die ontluikende hoofstad nie, maar ook skoolgeboue, want sedert die koms van dr. [[Johannes Brill]] word die [[Grey-kollege]] ál meer uitgebrei en, volgens 'n besluit van die Sinode, die [[Hoërskool Eunice|Damesinstituut Eunice]] opgerig en op [[5 Junie]] [[1876]] plegtig geopen. == Ds. Charles Morgan == In Oktober 1881 vertrek ds. Radloff na [[Hoopstad]] en binne drie maande word sy plek ingeneem deur ds. [[Charles Morgan]], wat die groot werk in die hoofstad van 1882 tot 1893 met krag en seën voortsit. Hy geniet enkele jare lank die voorreg van n hulpprediker, veral in die persoon van ds. A.G.T. Schoevers, en later ds. H.T. Kriel, wat dan ook ds. Morgan se opvolger word. Hy bedien die gemeente tot 1904 en word drie jare lank bygestaan deur ds. P. Roux as hulpprediker. Teen dié tyd het die kerkraad ten volle begin besef dat die gemeente geheel en al te groot was om deur net een leraar bearbei te word, want ná ds. Kriel se vertrek beroep die kerkraad ds. P.J. Boshoff en kort daarna ds. C.D. Murray, seun van ds. [[Charles Murray]] en dus 'n broerskind van die eerste leraar, as tweede predikant. Hy werk met veel ywer saam tot 1912. [[Beeld:Ds Kestell begrafnis.jpg|duimnael|regs|280px|Ds. [[John Daniel Kestell|J.D. Kestell]] word uit 'n toringlose Tweetoringkerk begrawe in Februarie 1941. Die westelike toring van die gebou het een nag in 1935 ingestort en die kerkraad het toe die ander toring veiligheidshalwe laat plattrek. Eers in Mei 1943 is die hernude kerk met die herboude torings ingewy.]] == Latere ontwikkelings == Ná hul vertrek kry die gemeente ds. [[John Daniel Kestell|J.D. Kestell]] as leraar, wat bygestaan is deur ds. J.S. Marais as hulpprediker. In hierdie tyd was daar nog maar een groot NG gemeente in die Rosestad. Tydens die [[Spaanse griep in Suid-Afrika|Griep-epidemie]] van 1918 het hy "met raad en daad die mense dag en nag bygestaan, met onvermoeide en onverfloude naasteliefde," aldus sy biograaf dr. [[P.J. Nienaber]]<ref>Nienaber, dr. P.J. 1946. ''Dr. J.D. Kestell - Vader van die Reddingsdaad''. Bloemfontein, Kaapstad en Port Elizabeth: Nasionale Pers Beperk.</ref> Ds. Kestell het die roepstem gehoor van die duisende onversorgde kinders weeskinders in die Vrystaat wie se ouers afgemaai is en so roerend was sy oproep dat binne enkele maande amper £50&nbsp;000 byeengebring en aan die Vrystaatse Kerk toevertrou is om te sorg vir die weeskinders van die Kerk. Dit was die oorsprong van Ons Kinderhuis in Bloemfontein, wat ds. Kestell en 'n paar belangstellende vriende opgerig het. == Ons Kinderhuis, Bloemfontein == Die stigtingsdatum van dié inrigting vir wees- en behoeftige kinders is [[11 September]] [[1914]]. Dit was die regstreekse gevolg van 'n besluit van 'n kerkraadsvergadering van hierdie gemeente op [[18 April]] [[1914]] onder leiding van ds. Kestell dat daar 'n tehuis vir verwaarloosde kinders gestig sal word. Met die stigting was daar een seuntjie, maar binne 20 jaar het die getal aangegroei tot meer as 300 kinders van albei geslagte. Destyds het die kinders hul vroegste skoolopleiding aan die Dr. Viljoen-skool geniet tot st. VI, waarna sommige meisies na die Oranjeskool gegaan het en van die seuns wat die bekwaamheid besit het, hulle studie voortgesit het aan die [[Grey-kollege]]skool of die [[Hoërskool Sentraal|Sentrale Hoërskool]]. Die kinders is destyds in groot groepe geplaas van byvoorbeeld 60 dogters saam met 'n matrone en 60 seuns saam met 'n matrone Mettertyd was die inwoners van weeshuise soos Ons Kinderhuis nie meer weeskinders nie, maar kinders wat ‘n behoefte aan sorg gehad het omdat hul ouers nie daarin kon voorsien nie.<ref>{{Cite web |url=http://www.vironskinders.org.za/site_afrikaans/who_are_we.html |title=''Wie is ons?'', Vrystaat Jeugsorgsentrums |access-date= 5 Augustus 2012 |archive-date=27 Augustus 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827224548/http://www.vironskinders.org.za/site_afrikaans/who_are_we.html |url-status=dead }}</ref> Vroeg in die dekade ná 1960 het die Kinderwet verskyn waarvolgens bepaal is dat kinders deur die kinderhof na kinderhuise verwys moes word. Die kinderhuise moes ook registreer en aan wetlike vereistes voldoen. Nou is die kinders in groepe van 150 tot 300 by 'n kinderhuis versorg, maar in verskillende wooneenhede op dieselfde kampus. Vyftien tot 20 kinders, ingedeel volgens ouderdom en geslag, is in 'n wooneenheid geplaas onder toesig van 'n huismoeder. Van 2002 af het Ons Kinderhuis en die ander Vrystaatse kinderhuise, naamlik die Charlotte Theron-kinder-en-jeugsorgsentrum ([[Bethlehem]]), Gedenk-kinder-en-jeugsorgsentrum ([[Ladybrand]]) en [[Winburg]] se kinder-en-jeugsorgsentrum, gedesentraliseer. Op Ons Kinderhuis se terrein is 'n terapeutiese sentrum vir die versorging van kinders met spesiale behoeftes (spesiale mediese dienste, skoolonderrig, terapie) gevestig. Hier word kinders versorg deur ‘n volledige terapeutiese span wat versorgers en terapeute insluit. Al die ander kinders word in kleiner kinder- en jeugsorgsentrums op verskillende [[Vrystaat]]se dorpe versorg. Dié sentrums lyk net soos gewone woonhuise waarin 12 tot 16 kinders van albei geslagte deur ‘n opgeleide kinderversorger versorg word. == Toring stort ineen == In 1935 het die westelike toring van die Tweetoringkerk een nag ingestort en moes die ander toring veiligheidshalwe gesloop word. In ds. C.R. Kotzé se tyd is die pragtige orrel geïnstalleer en in Mei 1943 is die hernude kerk met die herboude torings ingewy. Vyf jaar later, in November 1948, is die honderdjarige bestaan van die gemeente luisterryk en feestelik gevier. Die feesvreugde is verhoog omdat die delging van die gemeentelike skuld hiermee gepaardgaan het. Net 'n jaar daarna is nog 'n dogter, NG gemeente Monument, afgestig. In 1950 is die toringklok, wat £825 gekos het, ingebou. == Enkele leraars == * Dr. [[Andrew Murray]], 1849 - 1860 * [[Gilles van de Wall]], [[25 Mei]] [[1862]] - 1870 * Frans Gustave Theordore Radloff, [[7 Januarie]] [[1870]] - Oktober 1881 * [[Charles Morgan]], 1882 - 1893 * Alexander Gustaaf Timon Schoevers, 1893 - 1895 (hulpprediker) * Hermanus Theodorus Kriel, 1895 - 1904 (emeriteer; oorlede op [[27 Desember]] [[1916]]) * Petrus Albertus, 1898 - 1903 (hulpprediker) * [[Pieter Boshoff|Pieter Johannes Jurgens Boshoff]], 1904 - 1912 en 1920 - 1931 (intussen [[NG gemeente Caledon]]) * [[Charles Murray|Charles Daniel Murray]], 1905 - 1912 * [[John Daniel Kestell]], Junie 1912 - [[13 Januarie]] [[1919]], word redakteur van ''[[Kerkbode|De Kerkbode]]'' * Christiaan Rudolph Kotzé, 1934 - 1947 (emeriteer) * Heinrich Johannes Wiegand, 1939 - 1943 * Johannes Jacobus Kacheloffer van der Merwe, 1944 - 1945 * Frans Adriaan Kock, 1946 - 1949, waarna leraar van die pas gestigte [[NG gemeente Monument|gemeente Monument]] * Johannes Hendrik van Loggerenberg, 1947 - [[20 Maart]] [[1973]] (emeriteer) * Pieter Willem Marais, 1964 - Junie 1967 * Dr. Evert Philippus Jacobus Kleynhans, 1969 - 1976 * Jacobus Johannes Fourie, 1972 - 1978 * Jacobus Marthinus Gerber, 1976 – 1985 * Zacharias Cornelius Prinsloo, 1978 - 1984 == Lidmaattal == [[Lêer:Tweetoringkerk, Bloemfontein, 4 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|280px|Die kerkgebou, begin 2018.]] Die moedergemeente het sy hoogtepunt wat lidmaattal betref in 1985 bereik en ondanks 'n opflikkering in die middel van die jare 90 vinnig afgeneem tot op hede tot 73 keer minder as sy hoogtepunt. {| class="wikitable" |- ! Jaartal !! Belydende lidmate |- | 1931 || 2100 |- | 1952 || 840 |- | 1969 || 2799 |- | 1979 || 3288 |- | 1985 || 3800 |- | 1990 || 2360 |- | 1995 || 2650 |- | 2000 || 1200 |- | 2005 || 237 |- | 2010 || 137 |- | 2012 || 20 |- | 2014 || 24 |- | 2015 || 26 |- | 2017 || 52 |} == Bronne == * [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]], 1932. ''Jaarboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1933'', Kaapstad: Jaarboek-Kommissie van die Raad van die Kerke. *Hofmeyr, George (hoofred.), 2002. ''NG Kerk 350''. Wellington: Lux Verbi.BM. * [[Gustave Adolph Maeder|Maeder, ds. G.A.]] en Zinn, Christian. 1917. ''Ons Kerk Album''. Kaapstad: Ons Kerk Album Maatschappij Bpkt. * [[Phil Olivier|Olivier, ds. P.L.]] (samesteller), ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]''. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952. * {{af}} [[Karel Schoeman|Schoeman, Karel.]] 1982. ''Vrystaatse Erfenis. Bouwerk en geboue in die 19de eeu''. Kaapstad, Pretoria, Johannesburg: [[Human & Rousseau]]. * Van Rene, Adri-Louise (hoof: Tydskriftemaatskappy). 2012. ''Jaarboek van die NG Kerke 2012''. Wellington: Tydskriftemaatskappy. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == [[Kategorie:Bloemfontein]] [[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika|Bloemfontein]] o55c07pdkg52p4f5mvynpj0j3u5yuao 0 70283 2922464 2884243 2026-08-06T04:41:51Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922464 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Wedding of two women, Langebaan.jpg|duimnael|Twee vroue se huwelik word geseën deur 'n predikant by Club Mykonos, Langebaan, op 28 April 2007. Die verbintenis tussen hulle is vroeër reeds gewettig.]] [[Lêer:World marriage-equality laws.svg|duimnael|upright=2| {{sleutel|#002255|Huwelik as instelling staan oop vir pare van dieselfde geslag}} {{sleutel|#9900CC|Selfdegeslaghuwelike word in bepaalde omstandighede erken of voltrek}} {{sleutel|#71c837|Hooggeregshof of konstitusionele hof het uitsprake ten gunste van selfdegeslaghuwelike gelewer, al is hulle nog nie amptelik as instelling ingevoer nie}} {{sleutel|#0066FF|Burgerlike verbintenisse}} {{sleutel|#99ccff|Ongeregistreerde saamlewing}} {{sleutel|#CCCCCC|Selfdegeslaghuwelike word nie amptelik erken nie}}]] [[Lêer:Constitutional bans on same-sex unions by country.svg|duimnael|upright=2| {{sleutel|#cccccc|Geen grondwetlike verbod op selfdegeslaghuwelike of verbintenisse nie}} {{sleutel|#d40000|Grondwetlike verbod op selfdegeslaghuwelike}} {{sleutel|#880000|Grondwet stel Islamitiese wetgewing in of verbied skendings van Moslem-moraliteit (strepe: net vir Moslems)}}]] 'n '''Selfdegeslaghuwelik''' (in [[Afrikaans]] dikwels ook '''eenslagtige huwelik''', '''homoseksuele huwelik''' of '''gay-huwelik''' genoem) is 'n [[huwelik]] tussen twee [[Mens|persone]] van dieselfde [[biologie]]se [[geslag]] of geslagsidentiteit. [[Suid-Afrika]] was die vyfde van tans 36 lande – asook die eerste [[Afrika]]land en die tweede land buite [[Europa]] – wat huweliksregte aan pare van dieselfde geslag verleen het. Die reg op selfdegeslaghuwelike is daarnaas ook op subnasionale vlak – waaronder dele van [[Meksiko]] – amptelik erken. In Suid-Afrika is die definisie van 'n huwelik volgens die Huwelikswet (Wet No. 25 van 1961) deur die Wet op Burgerlike Verbintenisse van 2006 uitgebrei na [[burgerlike verbintenis]]se wat deur twee mense van dieselfde geslag aangegaan word. In die praktyk geniet selfdegeslaghuwelike in Suid-Afrika tans dieselfde regtelike erkenning soos heteroseksuele huwelike, al word in hulle registrasiedokument of huweliksertifikaat spesifiek na die Wet op Burgerlike Verbintenisse van 2006 verwys en kan hulle nie 'n huwelik volgens die Huwelikswet van 1961 aangaan nie. Pare wat volgens die nuwe wet wil trou of 'n vennootskap wil registreer, kan self kies of na hul verhouding in die registrasiedokument as huwelik of burgerlike verbintenis verwys word. Burgerlike verbintenisse staan ook op vir heteroseksuele pare. Gelyke huweliksregte is, afhangende van die nasionale wetgewing en regspraak, deels deur die wysiging van bestaande huwelikswetgewing, deels as gevolg van hofsake oor gelyke regte, en deels in referenda deur 'n meerderheid van die uitgebragte stemme aan persone van dieselfde geslag verleen. Hierdie regte word in baie lande as 'n politieke, maatskaplike, burgerregtelike en godsdienstige kwessie beskou. Daar word steeds debatte gevoer oor die status wat verbintenisse tussen twee persone van dieselfde geslag moet geniet. In jurisdiksies, waar enerse-geslaghuwelike amptelik erken word, kan pare hul huweliksplegtigheid in 'n wêreldlike of 'n godsdienstige omgewing hou. 'n Verskeidenheid denominasies dwarsoor die wêreld laat persone van dieselfde geslag toe om hul huwelik in 'n kerkdiens te bevestig, waaronder Quakers, die Episkopaliese Kerk in die Verenigde State, die ''Metropolitan Community''-kerk, die ''United Church of Christ'', hervormingsgesinde en behoudende [[Judaïsme|Joodse]] gemeentes, [[Wicca]], [[Druïdisme|Druïde]], Unitêre Universaliste en inheemse godsdienste van die Eerste Nasies in Amerika. Volgens ondersoeke, wat in verskillende lande gedoen is, is goed opgeleide mense eerder geneig om die erkenning van enerse-geslaghuwelike te ondersteun as minder goed opgeleides, en steun onder jongmense is hoër as onder die ouer generasie. == Samevatting == Die erkenning en invoering van selfdegeslaghuwelike verskil afhangende van nasionale wetgewing en regspraak. In sommige lande is bestaande huwelikswette aangepas om ook selfdegeslaghuwelike in te sluit, in ander het hofuitsprake ten gunste van gelyke regte vir almal die weg gebaan vir die erkenning van huwelike van mense van dieselfde geslag of het 'n kombinasie van die twee prosedures tot huweliksgelykheid vir hetero- en homoseksuele pare gelei. In baie lande is die erkenning van selfdegeslaghuwelike 'n kwessie wat verband hou met burgerregte, gelykheid, menseregte en politieke, maatskaplike, morele en godsdienstige oorwegings. Die debatte, wat gevoer word, gaan oor die noodsaaklikheid van die oopstelling van huwelike vir pare van dieselfde geslag, die vraag of 'n besondere regtelike status aan lewensverhoudings van pare van dieselfde geslag verleen moet word (soos 'n burgerlike verbintenis wat, afhangende van nasionale omstandighede in verskillende jurisdiksies, òf gelyke regte soos dié wat van toepassing op 'n heteroseksuele huwelik sou wees òf beperkte regte kan inhou), of die noodsaaklikheid om tradisionele huwelike as instellings te beskerm en sodoende geen ander regtelike instellings toe te laat nie. Selfdegeslaghuwelike kan sekere regte en toegang tot gelyke dienslewering deur staatsinstellings aan [[gay]] en [[Lesbiër|lesbiese]] belastingbetalers verleen wat heteroseksuele huweliksgenote al lank geniet. Afhangende van die jurisdiksie is byvoorbeeld erfregte, die reg om kinders aan te neem en die reg om 'n lewensmaat in 'n hospitaal te besoek aan die huwelikstaat gekoppel en word hulle aan nie-getroude lewensmaats geweier. In tans 38 lande – [[Andorra]] (2023), [[Australië]] (2017), [[Argentinië]] (2010), [[België]] (2003), [[Brasilië]] (2013), [[Chili]] (2022), [[Colombia]] (2016), [[Costa Rica]] (2020), [[Denemarke]] (2012),<ref>insluitende [[Faroëreilande]] (2017) en [[Groenland]] (2016)</ref> [[Duitsland]] (2017), [[Ecuador]] (2019), [[Estland]] (2024), [[Finland]] (2017), [[Frankryk]] (2013), [[Griekeland]] (2024), [[Republiek Ierland|Ierland]] (2015), [[Kanada]] (2005), [[Kuba]] (2022), [[Liechtenstein]] (2025), [[Luxemburg]] (2015), [[Malta]] (2017), [[Meksiko]] (2022), [[Nederland]] (2001),<ref>insluitende [[Aruba]] (2024) en [[Curaçao]] (2024)</ref> [[Nieu-Seeland]] (2013), [[Noorweë]] (2009), [[Oostenryk]] (2019), [[Portugal]] (2010), [[Slowenië]] (2022), [[Spanje]] (2005), [[Suid-Afrika]] (2006), [[Swede]] (2009), [[Switserland]] (2022), [[Republiek China|Taiwan]] (2019), [[Thailand]] (2025), [[Uruguay]] (2013), die [[Verenigde Koninkryk]] (2014), die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] (2015) en [[Ysland]] (2010) – het pare van dieselfde geslag die reg om landswyd in die huwelik te tree. Verder is daar jurisdiksies waarin selfdegeslaghuwelike nie amptelik voltrek word nie, maar sodanige huwelike amptelik erken word nadat hulle elders aangegaan is: [[Israel]], [[Aruba]], [[Curaçao]] en [[Sint Maarten]]. == Regsprake en wetgewing in Suid-Afrika en Namibië == [[Lêer:African homosexuality laws.svg|duimnael|200px|'''Wetlike situasie vir selfdegeslag-paartjies in Afrika'''<br />'''''Homoseksualiteit wettig''''' {{sleutel|#002255|Selfdegeslaghuwelik}} {{sleutel|#CCCCCC|Geen erkenning van selfdegeslag-vennootskappe nie}} '''''Homoseksualiteit onwettig''''' {{sleutel|#F9DC36|''[[De jure]]'' strafbaar, ''[[de facto]]'' geen vervolging nie}} {{sleutel|#EC8028|Ernstige strawwe}} {{sleutel|#E73E21|(Lewenslange) tronkstraf}} {{sleutel|#8C210F|[[Doodstraf]]}}]] === Suid-Afrika === {{Hoofartikel|LGBT-regte in Suid-Afrika}} Die [[African National Congress]] (ANC) het hom al op [[20 Desember]] [[1997]] in 'n resolusie oor die gelykheid van gay en lesbiese Suid-Afrikaners ten gunste van die wettiging van selfdegeslaghuwelike uitgespreek. In Februarie 1998 het die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika]] 'n poging van die [[Suid-Afrikaanse Polisiediens]] se mediese fonds om dekking aan die lewensmaat van 'n polisie-offisier te weier as onwettig verklaar. Een jaar later het die [[Konstitusionele Hof van Suid-Afrika|Konstitusionele Hof]] bevind dat buitelandse lewensmaats van Suid-Afrikaanse gays en lesbiërs dieselfde beskerming geniet soos heteroseksuele pare. Buitelanders, wat met Suid-Afrikaners in 'n langtermynverhouding saamleef, mag dus aansoek om permanente verblyfpermitte doen. Die Pretoriase Hooggeregshof het in Oktober 2002 'n aansoek om selfdegeslaghuwelike te wettig om formele redes verwerp. In Desember 2004 het die [[Appèlhof van Suid-Afrika|Appèlhof]], een van Suid-Afrika se hoogste howe, bevind dat die amptelike definisie van 'n huwelik na verhoudings tussen persone van dieselfde geslag uitgebrei moes word. Hierdie beslissing was afhangende van goedkeuring deur die Konstitusionele Hof wat 'n besluit oor die amptelike wettiging van selfdegeslaghuwelike moes neem. Die wettiging van selfdegeslaghuwelike is in Desember 2005 deur die Suid-Afrikaanse Regshervormingskommissie voorgestel. Die Kommissie het opgemerk dat hulle die voorkeur aan huweliksregte vir pare van dieselfde geslag sou gee, maar dat erkende en geregistreerde saamwoonverhoudings ook 'n manier sou kan wees om die beoogde doelwitte te bereik. Die publiek is uitgenooi om kommentaar te lewer. In November 2006 het die [[Parlement van Suid-Afrika]] die Wetsontwerp op Burgerlike Verbintenisse 230-41 goedgekeur waardeur die regtelike instrument van 'n "vrywillige verbintenis van twee persone" geskep is wat "deur òf 'n huwelik òf 'n burgerklike verbintenis voltrek en geregistreer word." Die wet spesifiseer nie of die verbintenis of huwelik tussen heteroseksuele of homoseksuele persone aangegaan word nie. Die wetsontwerp is daarna aan die [[Nasionale Raad van Provinsies]] voorgelê.<ref>{{en}}''[https://pridelegal.com/laws-za-htm/ PrideLegal.com: Huwelik en burgerlike verbintenis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191104200251/https://pridelegal.com/laws-za-htm/ |date= 4 November 2019 }}''</ref> === Namibië === {{Hoofartikel|LGBT-regte in Namibië}} {{Gayregte}} In [[Namibië]] is lesbiese, gay en transseksuele mense steeds aan diskriminasie deur sowel die owerheid as groot dele van die publiek blootgestel en word selfdegeslaghuwelik amptelik nóg voltrek nóg erken. Die Namibiese grondwet is onduidelik oor wie in 'n huwelik mag tree en hoe 'n gesin, huweliksmaat of liefdesverhouding gedefinieer moet word.<ref>{{en}} [http://www.informante.web.na/index.php?option=com_content&view=article&id=8946:more-open-same-sex-relationships&catid=19:inside-pages&Itemid=100 Rinelda Mouton: ''More open on same-sex relationships''. In: ''Informanté'', 26 Oktober 2011. Besoek op 11 November 2012]{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> In die saak van Liz Frank, 'n lesbiese Duitse vrou wat 'n regstryd vir haar permanente verblyf in Namibië gevoer het om met haar Namibiese lewensmaat Elizabeth Khaxas te kan saamleef, het regter Harold Levy van die Namibiese Hooggeregshof in Maart 1999 beslis dat pare van dieselfde geslag in Namibië dieselfde regte geniet soos heteroseksuele pare. Hy het die langtermynverhouding tussen Frank en Khaxas as 'n "universele verbintenis" (''universal partnership'') beskryf wat deur die wet erken word en opgemerk dat die Namibiese regering sulke lewensverhoudings in ag moet neem. Twee jaar later is Levy se bevindings deur die Hooggeregshof verwerp.<ref>{{en}} [http://www.afrol.com/html/News2001/nam007_gay_rights.htm ''Namibian gay-rights dealt blow''. In: ''African Online News'', 6 Maart 2001. Besoek op 11 November 2012]</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Same-sex marriage|Selfdegeslaghuwelik}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/same-sex-marriage|title=Same-sex marriage|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=1 Januarie 2025}} {{Normdata}} [[Kategorie:Homoseksualiteit]] [[Kategorie:Huwelik]] [[Kategorie:Menseregte]] c7e7h7w1ezr7xz7lkecxkcz4wqfhamx 6 70871 2922551 1399100 2026-08-06T11:19:36Z JMK 649 +kat 2922551 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Teologiese studente en professore [[Dirk Postma]] en Jan Lion Cachet van die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] se Teologiese Skool op [[Burgersdorp]] |bron=''Eeufees-Gedenkboek van die Gereformeerde Kerk Dordrecht, K.P.'' |datum=Omstreeks 1869 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Teologiese Skool Burgersdorp]] 9n0lmhhcqllx7dcu0jpfrsxt4z2lwiz 6 70884 2922553 1154050 2026-08-06T11:22:31Z JMK 649 +kat 2922553 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Studente en professore van die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] se [[Teologiese Skool Burgersdorp]] |bron=''My erfenis is vir my mooi'' |datum=1888 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Teologiese Skool Burgersdorp]] sh3hbqwrbb699yo13g411qfwt0ckju4 0 79161 2922462 2917196 2026-08-06T03:30:56Z InternetArchiveBot 131157 Red 5 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922462 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Samuel Cronwright | bynaam = Cron | beeld = Samuel Cronwright.jpg | beeldbeskrywing = Samuel Cron Cronwright-Schreiner | onderskrif = Samuel Cronwright | geboortenaam = Samuel Cron Cronwright | geboortedatum = [[26 Januarie]] [[1863]] | geboorteplek = Distrik [[Bedford]] | dood_datum = [[8 September]] [[1936]] | sterfteplek = [[Rondebosch]], [[Kaapprovinsie]] | ouers = Samuel Cronwright en Zipporah Featherstone | titel = | nasionaliteit = Suid-Afrika | beroep = Boer, politikus, eiendomsagent, skrywer | bekend = Eggenoot van [[Olive Schreiner]], biograaf en lid van die Kaapse Wetgewende Vergadering | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = | party = | godsdiens = Vrydenker | huweliksmaat = [[Olive Schreiner]] | kinders = Twee dogters, van wie een net 16 uur gelewe het | webblad = | handtekening = Samuel Cronwright handtekening.JPG }} '''Samuel Cron Cronwright''' (distrik [[Bedford]], [[Kaapland]], [[26 Januarie]] [[1863]] – [[Rondebosch]], 8<ref>[http://www.sahistory.org.za/dated-event/samuel-cronwright-schreiner-73-husband-sa-author-olive-schreiner-dies-rondebosch-cape-to SA History Online]. URL besoek op 8 Augustus 2013.</ref> of 9<ref>Potgieter, D.J. (hoofred.) ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd., 1973.</ref> September 1936) was 'n Suid-Afrikaanse openbare figuur, [[boer (landbou)|boer]], prokureur, sakeman, [[politikus]] en 'n biograaf<ref>[http://africanhistory.about.com/library/weekly/aa021402b.htm African History se biografie van Schreiner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130513222858/http://africanhistory.about.com/library/weekly/aa021402b.htm |date=13 Mei 2013 }}. URL besoek op 8 Augustus 2013.</ref> van sy eerste vrou, [[Olive Schreiner]], wie se van hy van hul huwelik in Februarie 1894 tot vier jaar ná haar dood in 1920 deel van syne gemaak het, toe hy bekendgestaan het as Samuel Cron Cronwright-Schreiner. Dit was destyds selfs meer ongewoon as vandag, maar hy het dit op haar versoek gedoen omdat hy haar oortuigings oor vroueregte en die bevryding van die vrou gedeel het. Cronwright het met die jare 'n omstrede figuur geword weens sy biografie oor sy vrou, ''The life of Olive Schreiner'' (1924), en veral weens die wyse waarop hy haar briewe uitgekies, geredigeer en gesny het voor hy dit gepubliseer het, asook die publikasie van sommige van haar werke wat sy uitdruklik in haar testament gevra het nie gepubliseer moet word nie. Hy is ook al daarvan beskuldig dat hy geen begrip vir sy vrou se genialiteit gehad het nie.<ref>[http://archive.lib.msu.edu/DMC/African%20Journals/pdfs/Journal%20of%20the%20University%20of%20Zimbabwe/vol9n2/juz009002012.pdf 'n Oorsig oor die essay ''Olive Schreiner and the liberal tradition''.] URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> Hy word beskryf as 'n gevoelsmens, pleks van 'n letterkundige, en hoewel hy intelligent was en heelwat werke uit sy pen verskyn het, word hy selde enigsins as 'n skrywer beskou, veral nie een met meriete nie. Sy benadering tot sy vrou se geskrifte word ook as "fantasieloos" beskryf omdat hy deurentyd feite van versinsels wou skei, iets waarop sy nooit gesteld was nie. Tog het hy veral in die eerste jare van hul getroude lewe feitlik alles opgeoffer ter bevordering van haar skrywersloopbaan en altyd getrou aan haar gebly. Dit het dan ook 'n tyd lank geblyk dat hy bestendigheid in haar lewe sou kon bring, veral toe die sekerheid van moederskap meer aantreklikheid aan die huwelik verleen het. Toe sy dit ná skaars 'n jaar op sy huurplaas, Krantz Plaats in die distrik [[Cradock]], nie meer kon uithou nie weens haar gedurige asma-aanvalle en omdat sy stilte en afsondering wou hê terwyl die plaas gewemel het van die werkmense, het hy ter wille van haar die boerdery prysgegee wat hy eiehandig oor nege jaar opgebou het sodat hulle elders kon gaan woon. Verskeie kritici het met die jare aan die hand gedoen dat haar asma, wat sy aangegee het as die vernaamste rede vir haar rusteloosheid, deur haarself veroorsaak is en die gevolg was van 'n diep gesetelde emosionele onbestendigheid.<ref name="kock">De Kock, W.J. (hoofred.) ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]] Deel I''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, 1968.</ref> Niemand twyfel egter daaraan dat die liggaamlike lyding wat sy gevolglik moes verduur, eg was nie. Toe sy kort ná hul vertrek van die plaas daarop aandring om op [[Kimberley]] te gaan woon pleks van op 'n huurplaas waar Cronwright steeds die enigste beroep sou kon beoefen wat hy geken het, moes hy dit laat vaar om aan haar wens gehoor te gee. Enkele jare later, toe hy hom in [[Johannesburg]] byna as 'n prokureur bekwaam het, moes hy weereens verhuis weens haar gesondheid. Volgens Schreiner se biograaf Vera Buchanan-Gould<ref>Buchanan-Gould, Vera. 1948. ''Not without honour – the life and writings of Olive Schreiner''. Londen: Hutchinson.</ref> was Olive met al haar eienaardighede teen omstreeks 1910 ’n las vir Cronwright en beweer sy dat hy indertyd nie meer veel selfopofferende toewyding getoon het nie en selfs dat hy, wat die eerste man op [[De Aar]] was wat ’n motorkar besit het, so suinig was dat hy geweier het om haar te trakteer op ritte in sy motor en dat sy net toegelaat is om dit uit die verte te bewonder. Nog ’n biograaf, [[Johannes Meintjes]], voer egter aan dat hy, hoewel hy hard aan sy onderneming gewerk het, nie ’n probleem met haar talle eksentrisiteite gehad het nie, dat dit hom net nog liewer vir haar gemaak het en hoewel sy kwaai druk op sy senuwees moes geplaas het, hy haar steeds met die grootse geduld versorg het. Biograwe verskil oor die laaste dekade van hul lewe. Sommige beweer die egpaar het ál meer van mekaar verwyderd geraak totdat hulle van omstreeks 1913 af tot haar dood in 1920 so te sê vervreemd was. Volgens hulle het die twee eers tydens die laaste maand van haar lewe, in [[Londen]], versoen geraak voordat sy na haar vaderland teruggekeer het om daar te sterf. Meintjes skryf egter dat hulle voortdurend liefdesbriewe aan mekaar geskryf het en opreg na mekaar verlang het toe hulle, weens die [[Eerste Wêreldoorlog]], noodgedwonge geskei was. == Herkoms == [[Lêer:Grahamstad Katedraal vooraansig.jpg|duimnael|links|Die Anglikaanse katedraal van St. Michael en St. George in [[Grahamstad]] waar Cronwright se ouers in 1860 getroud is. Die toring is eers in 1878 opgerig en ná talle veranderings met die jare is die dameskapel in 1953 voltooi toe die katedraal sy huidige vorm aangeneem het. Die oudste gedeelte van die gebou is reeds in 1830 voltooi.<ref>[http://www.grahamstowncathedral.org/aboutus/history.php 'n Bondige geskiedenis van die katedraal van St. Michael en St. George] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120813035359/http://www.grahamstowncathedral.org/aboutus/history.php |date=2012-08-13 }}. URL besoek op 9 Augustus 2013.</ref> Grahamstad het in 1853 stadstatus verkry toe 'n biskop aangestel is en die kerk 'n katedraal geword het.]] Samuel Cron Cronwright se moeder, Zipporah Featherstone ([[3 Januarie]] [[1835]], Fort England, [[Grahamstad]] – [[8 Junie]] [[1912]], [[Muizenberg]]<ref name="feat">[http://www.featherstone.org/getperson.php?personID=I35298&tree=featherstone Besonderhede op 'n webtuiste oor die Featherstone se familiegeskiedenis]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 8 Augustus 2013.</ref>), se ouers was Lucy Finaughty en Robert Featherstone. Mej. Finaughty, wat deels van Ierse herkoms was, was 'n kind van een van die vroeë Britse Setlaars wat hom gaan vestig het in Laer-Albanie (tussen Grahamstad en die see). Sy het as jong dogter saam met haar ouers na Suid-Afrika gekom en is getroud met Robert Featherstone, die seun van ’n Engelse boer naby Bristol wat ’n soldaat in die Britse Leër was. Robert Featherstone was saam met sy afdeling in Grahamstad gestasioneer. Ná sy huwelik het hy uit die leër getree en gaan [[boer (landbou)|boer]]. Sy ou plaas naby Grahamstad heet vandag nog Featherstone Kloof. Cronwright se moeder is in 1835 in Grahamstad gebore en het haar lewe lank nooit buite die [[Kaapkolonie]] gereis nie. Sy vader se ouers was eerw. John Wright en Margery Cron. Hulle is in Engeland getroud. Mej. Cron was deels van [[Skotland|Skotse]] herkoms en haar familie was afkomstig van Dumfries. Die egpaar was taamlik jonk toe hulle in 1822, kort ná hul huwelik, deur die [[Londense Sendinggenootskap]] uitgestuur is om onder die inboorlinge van Suid-Afrika te gaan werk. Hulle het eers twee jaar op Theopolis naby Grahamstad gewoon en is toe verplaas na [[Griekwastad]] om onder die Griekwas en die Betsjoeanas te gaan werk. Eindelik is hulle in 1842 na [[Philippolis]] in die Suid-Vrystaat verplaas. Cronwright se vader, Samuel Cron Cronwright (1834–1888), is in [[Kaapstad]] gebore terwyl sy ouers daarheen gereis het van [[Griekwaland-Wes]] af saam met die Griekwa-hoofman Waterboer om die imperiale owerheid oor die een of ander saak te spreek. Cronwright het later geskryf dit is merkwaardig dat sy oupa en Olive Schreiner se pa, Gottlob, in ’n stadium op dieselfde sendingstasie gewerk het. Geeneen van Cronwright se grootouers het, nadat hulle hul in Suid-Afrika kom vestig het, ook weer Engeland besoek nie. Al hul kinders is ook in Suid-Afrika gebore. Drie van hulle is in Grahamstad begrawe en die sendeling Wright op Philippolis. Cronwright se vader, ook Samuel Cron Wright, was 13 jaar oud toe hy Engeland toe gestuur is om daar skool te gaan. Hy was 17 met sy terugkeer in Suid-Afrika en het nooit weer die land verlaat nie. Ná sy skoolopleiding het hy eers ’n sakeman geword en later gaan boer, in welke tyd hy op [[15 Mei]] [[1860]] in die Anglikaanse katedraal van St. Michael en St. George in Grahamstad<ref name="feat" /> getroud is met mej. Featherstone. Hy was later vier jaar agtereenvolgens [[burgemeester]] van Grahamstad en het [[Albanie]] twee maal van 1866 tot 1884 in die ou Kaapse Wetgewende Vergadering verteenwoordig. Hoewel die familienaam eintlik Wright was, het Samuel Cronwright in 1857 sy en sy familie se van verander na Cronwright nadat hy sy naam tot in daardie stadium in elk geval geteken het as "Cron wright" met 'n kleinletter "w". Hy het sy twee doopname, Samuel Cron, behou en sodoende het sy seun ook bekendgestaan as Samuel Cron Cronwright, wat die tweede van sy ouers se agt kinders was. == Jeugjare == Cronwright is 'n jaar ná die groot droogte van 1862 op sy vader se skaapplaas, Gideonshoek, in die distrik [[Bedford]] gebore en sowat twee jaar later het die gesin verhuis na Grahamstad, waar sy vader 'n sakeonderneming begin het en 'n winkelier en handelaar geword het. Later het Samuel Cronwright sr. ook aktief aan die plaaslike politiek deelgeneem. Cronwright het sy opleiding in Grahamstad, waar hy van 1866 tot 1884 gewoon het, ontvang aan die Anglikaanse seunskool [[St. Andrew's-kollege]], waar hy in verskeie sportsoorte uitgeblink en kaptein was van die eerste rugby- sowel as krieketspan. Dit is op sigself waarskynlik nie so 'n groot prestasie nie omdat die skool se getal leerders in 1882 tot net 17 gedaal het, en dit gevaar geloop het om te sluit.<ref>[http://www.sacschool.com/19/history.html Die geskiedenis van St. Andrew's-kollege] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103003325/http://www.sacschool.com/19/history.html |date=2012-11-03 }}. URL besoek op 8 Augustus 2013.</ref> Dit was wel 'n prestasie dat hy in daardie jaar aangewys is as die stad, destyds die naasgrootste nedersetting in die [[Kaapkolonie]],<ref>[http://sa.travel-directory.co/81/places/eastern-cape/grahamstown Die geskiedenis van Grahamstad op SA Travel Directory.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} URL besoek op 8 Augustus 2013.</ref> se kampioenatleet. Hy was ook kaptein van die plaaslike rugbyspan, was gek oor gimnastiek en boks en allerlei sportsoorte en oefeninge. Volgens 'n biograaf van sy vrou, die skilder, skrywer en amateur-geskiedkundige [[Johannes Meintjes]], was Cronwright 'n aantreklike ("attractive, almost handsome") jong man met pikswart hare, sterk gelaatstrekke en mooi oë. Hy was met 'n lengte van 1,8&nbsp;m nie uitsonderlik lank nie, maar was sterk gebou en het oor groot liggaamskrag beskik. Dié atletiese jong man het 'n buitengewone belangstelling in studie getoon en was besonder intelligent. In die vyfde vorm (deesdae se gr. 11) het hy St. Andrew's se Barry-prys vir die beste opstel, waarvoor die hele skool in aanmerking gekom het, gewen. In dié stadium was hy heeltemal eentalig Engels en sou eers later as boer in die distrik [[Cradock]] die "Taal" (Afrikaans-Hollands) leer praat en groter begrip vir die Afrikaners ontwikkel.<ref>[[Johannes Meintjes|Meintjes, Johannes]]. 1965. ''Olive Schreiner: Portrait of a South African Woman''. Johannesburg: Hugh Keartland Publishers.</ref> == Ná skool == [[Lêer:Samuel Cronwright jonk.jpg|duimnael|180px|Samuel Cronwright as 'n jong boer.]] Cronwright het die intermediêre [[B.A.-graad|B.A.]] geslaag in die eerste jaar wat dit aangebied is, maar weens die een of ander geldelike terugslag wat sy vader beleef het, waarskynlik 'n sakeonderneming wat misluk het, moes hy sy universiteitsloopbaan, wat beloof het om uitmuntend te wees, prysgee. Hy het St. Andrew's in April 1884 verlaat kort voor sy finale B.A.-eksamen, en toe gaan boer. Al wat hy met hom saamgeneem het, was enkele stukkies klere en byna niks anders nie. Volgens [[Johannes Meintjes|Meintjes]] kon hy egter staatmaak op sy voortreflike liggaamsbou, sy krag, skerp sig, liefde vir vuurwapens en vir boeke. Hy het reeds op 'n vroeë ouderdom, waarskynlik omstreeks die tyd dat hy sy studie moes laat vaar, sy ortodokse Christelike opvoeding verwerp nadat hy vroeër die kerklike bediening as 'n loopbaan oorweeg het,<ref name="kock" /> en 'n Vrydenker geword. Cronwright het sy eerste tien maande as boer deurgebring op sy oom Robert Featherstone se plaas Weltevreden naby [[Pearston]] in die distrik [[Graaff-Reinet]]. Dié oom was 'n onverbiddelike man wat die jong student onmenslike handearbeid laat verrig het. Nadat hy by sy oom vort is, het Cronwright gaan boer op John E. Woods se volstruisplaas<ref>[http://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=14 Lewensbeskrywing van Cron Cronwright op OliveSchreiner.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131027085648/http://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=14 |date=27 Oktober 2013 }}. URL besoek op 8 Augustus 2013.</ref> Krantz Plaats aan die Groot Visrivier in die distrik [[Cradock]].<ref>[http://www.biodiversityexplorer.org/people/cronwright-sc.htm Cronwright-Schreiner, Samuel Cron (1863–1936) op Biodiversityexplorer.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141222190928/http://www.biodiversityexplorer.org/people/cronwright-sc.htm |date=22 Desember 2014 }}. URL besoek op 8 Augustus 2013.</ref> Dit was aan die einde van 1884 en die 21-jarige boer is in beheer van die plaas, wat amper 4&nbsp;000&nbsp;ha beslaan het, gestel. Dié plaas het die berg Buffelskop ingesluit wat later beroemd sou word omdat Olive, haar baba en hondjie daar herbegrawe is en Cronwright (in 1936) ook daar ter ruste gelê is. Indertyd was hy ook 'n rubriekskrywer oor landbousake vir die Cradockse nuusblad die ''Midland News'', hoewel hy nie geskroom het om sy teenkanting teen [[Cecil John Rhodes]] se beleid in dié rubriek te laat blyk nie. == Teenstand teen Rhodes en die Bond == Hy was reeds van voor sy ontmoeting met Olive Schreiner aktief in die politiek toe hy en talle ander jong boere die Cradock Farmers’ Association gestig het waarvan hy die sekretaris was. Dit het, volgens hom, kort voor lank die invloedrykste boerevereniging in die Kaapkolonie geword. Destyds was die [[Afrikanerbond (party)|Afrikanerbond]] oppermagtig in die politiek van die Kolonie. Dit het Cecil John Rhodes ondersteun en, volgens Cronwright, het al die vooraanstaande politici van die Kolonie na die Bond se pype gedans. Hoewel die Bond destyds oor slegs ’n derde van die 76 setels in die Kaapse Wetgewende Vergadering beskik het, kon dié derde deur bankvas saam te staan, die Huis oorheers danksy die verdeeldheid onder die ander twee derdes, wat in twee verdeel was en elkeen die Bond se guns probeer werf het om aan hulle ’n meerderheid in die raad te besorg. Cronwright het later geskryf die toestand in die Kolonie het sleg daar uitgesien, meer as gevolg van die gebrek aan morele stamina van die vooraanstaande nie-Bond-politici as weens die konserwatiewe mag van die Bond. Rhodes kon staatmaak op sterk en gedienstige ondersteuning. So kon hy kapitalistiese wetgewing deurdruk wat die lewe vir inboorlinge ([[swart mense]]) bemoeilik het. Cronwright het gemeen dié toedrag van sake was uiters nadelig vir die openbare moraliteit en besluit die oplossing sou wees om die progressiewer elemente van die samelewing, Engels, Hollands en inboorling (swart), saam te snoer in een party. Geen vooraanstaande politikus en geen koerant wou hom ondersteun in dié onderneming teen die magtige Bond nie. Die Kolonie se boereverenigings was beperk tot die Oostelike Provinsie en die Middelland. Hulle was amper uitsluitlik Engels en gevolglik nie baie invloed- of getalryk nie. Cronwright wou dié verenigings die kern maak van die nuwe party, wat hy die “Progressiewe Party” (volgens ander bronne die "Liberale Party") wou noem. Dié verenigings is jaarliks op ’n kongres verteenwoordig wat bekendgestaan het as die Sentrale Vereniging ("Central Association"). Met die ondersteuning van die Cradockse vereniging wou hy sy voorstel aan die Sentrale Vereniging voorlê en het gehoop dat, namate ál meer verenigings op dorpe en in distrikte gestig kon word, Afrikaners in toenemende getalle hulle by die party sou aansluit terwyl die “minder gevorderde (of progressiewe) Britte” sou oorgaan na die Bond toe. So het hy gehoop sou daar twee mededingende politieke partye op nierassige (die Engelse en Afrikaners is destyds as twee “rasse” beskryf) grondslag ontstaan. Deur dié idee voor te staan het Cronwright noodwendig hewig gebots met die Afrikanerbond tot hy, na sy mening, hul bekendste teenstander geword het en die een wie hulle die meeste aangeval het. Dit was te wagte aangesien Cronwright sy opponente met mening aangeval het. Hy is ernstig gekap deur koerante soos die ''[[Cape Times]]'' en die ''[[Cape Argus]]'' omdat hy dit durf waag het om die Bond aan te vat. Volgens die pers het Cronwright rassegevoel aangewakker, maar toe die Bond Rhodes in Januarie 1896 uitwerp, het hulle self die Bond met mag en mening aangeval. Rondom dié tyd is Cronwright die veilige setel [[Tembuland|Temboeland]] aangebied, wat grootliks uit inboorlinge (swart mense) bestaan het. Hoewel sy oorwinning feitlik verseker was, het hy geweier om te staan,<ref>[http://archive.org/stream/landfreespeechr00crongoog/landfreespeechr00crongoog_djvu.txt Die volledige teks van Cronwright se ''Land of free speech. Record of a campaign on behalf of peace in England and Scotland in 1900'']. URL besoek op 13 Augustus 2013.</ref> nietemin het hy aktief in sy veldtog teen Rhodes gebly en toe hy en Olive later op Kimberley gaan woon, steeds gehoop hy sou 'n Progressiewe party op die been kon bring. Dié plan, het hy later geskryf, sou kon geslaag het en ’n klein maar sterk party tot gevolg gehad het, as dit nie was vir die [[Jameson-inval]] nie. Van toe af was dit vir Cronwright onmoontlik om enige verdere stappe te doen ten einde die party te stig. Wat hy beskryf het as die “sogenaamde” Progressiewe Party in die Kaapkolonie, is “in die geheel die mees retrogressiewe organisasie wat tot op hede in Suid-Afrika bestaan het. Dit word grotendeels befonds deur mnr. Rhodes en byeengehou deur geen sement nie buiten dié van rassehaat" (hoofsaaklik die meerderwaardigheid wat Engelse jeens Afrikaners gevoel het). "Op sy beurt het dit die werktuig van die kapitaliste geword en word gelei om rampspoedige werk vir sowel Suid-Afrika as die Ryk te verrig."<ref>[http://archive.org/stream/landfreespeechr00crongoog/landfreespeechr00crongoog_djvu.txt Die volledige teks van Cronwright se ''Land of free speech. Record of a campaign on behalf of peace in England and Scotland in 1900'']. URL besoek op 13 Augustus 2013.</ref> == Ontmoeting met Olive Schreiner == [[Lêer:Olive Schreiner jonk.jpg|duimnael|links|190px|Volgens haar biograaf [[Johannes Meintjes]] het [[Olive Schreiner]], hier afgeneem in die dekade ná 1880, haar skoonheid en figuur verloor weens die asma-aanvalle wat gedurig vererger het wanneer sy te lank op 'n plek gewoon het, selfs in die dorre [[Karoo]] met sy heilsame klimaat.]] [[Lêer:Plaas Gannahoek Cradock.jpg|duimnael|240px|Cronwright en [[Olive Schreiner]] het mekaar in Desember 1892 op die Cawoods se plaas, Gannahoek, suid van [[Cradock]] ontmoet.]] Cronwright het omstreeks die middel van 1890, toe hy nog op Krantz Plaats was, op aanbeveling van sy destydse skoolhoof, met wie hy nog altyd op vriendelike voet verkeer het, ''[[Story of an African farm]]'' gelees. Dit was die eerste roman uit Suid-Afrika wat wêreldroem verwerf het en die boek wat [[Olive Schreiner]] 'n bekende en gevierde skrywer gemaak het. Hy het later geskryf: "Dié boek het 'n buitengewone uitwerking op my gehad; maar die hoë dunk wat ek toe daarvan gevorm het, neem met die ouderdom en volwasse oordeel steeds toe.” Toe hy dit klaar gelees het, het hy terstond besluit dat hy "Lyndall" (die karakter in die deels outobiografiese roman wat in 'n groot mate op Olive Schreiner gegrond is) moes ontmoet en met haar sou trou. Op besoek aan sy bure die Cawoods van Gannahoek het hy geesdriftig oor sy groot ontdekking gepraat en was verbaas om te hoor dat die Cawoods die skrywer goed geken het. In dieselfde jaar het hy aan Schreiner geskryf wat hy beskryf as sy eerste, nogal "senuagtige en stywe" ("nervous and stiff"<ref>[http://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=14 Lewensbeskrywing van Cron Cronwright op OliveSchreiner.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131027085648/http://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=14 |date=27 Oktober 2013 }}. URL besoek op 8 Augustus 2013.</ref>) brief. Ondanks dié brief, sou hy haar eers twee en 'n half jaar later, middel Desember 1892, ontmoet. Hy beskryf in ''The life of Olive Schreiner'' hoe hy destyds daar uitgesien het: "Die son het my vel gebrand tot byna die kleur van mahoniehout; my hare was gitswart, en ek het 'n kort geknipte, swart baard gedra." Volgens wat hy vertel het, het sy onmiddellik op hom 'n indruk gemaak en met die jare (en blykbaar ten spyte van sy toenemende ontnugtering veral met haar eksentrisiteite) het sy bewondering ontwikkel tot iets wat aan verering gegrens het. In die daaropvolgende maand het hul vriendskap verinnerlik, want dit is voortgesit nadat sy Gannahoek verlaat het, deur ononderbroke briefwisseling wat Cronwright van Krantz Plaats af gevoer het en Olive van [[Grahamstad]] (waar sy by haar moeder gaan kuier het wat in 'n klooster gaan woon het), [[Middelburg, Oos-Kaap|Middelburg]] (van die begin van Februarie af en waar hy by haar kom kuier het toe sy geskryf het dat hulle passie sterker is as ander mense s'n), Wittebergen (om haar geboorteplek te gaan besoek), [[Matjiesfontein]], Kaapstad en later uit [[Engeland]], wat sy besluit het om te besoek nog voor sy Cronwright ontmoet het. Hoewel sy seksueel sterk tot hom aangetrokke was, het sy in dié tyd uit Middelburg aan hom geskryf: "Ons moenie weer ontmoet nie." Nadat sy 'n paar maande oorsee deurgebring het waar sy probeer het om te besluit om hom nooit weer te sien nie en tot sy uiteindelik in haar dagboek geskryf het: "Ek is syne", het sy teruggekeer Kaapstad toe. == Eerste huwelik == === Troue === [[Lêer:Olive Shreiner en Samuel Cronwright.jpg|duimnael|220px|Die Cronwright-Schreiners op die plaas Krantz Plaats in die distrik [[Cradock]], kort ná hul huwelik.]] [[Lêer:Middelburg 1894.jpg|duimnael|links|240px|'n Straattoneel op [[Middelburg, Oos-Kaap|Middelburg, Kaap]], omstreeks 1894 toe die Cronwright-Schreiners daar getroud is.]] 'n Jaar nadat hulle mekaar ontmoet het en ten spyte van Olive se bedenkinge, trou hulle op [[24 Februarie]] [[1894]] in die landdroskantoor op Middelburg in die [[Karoo]]. Hulle het saam besluit om in gewone klere te trou en nie 'n ophef oor die geleentheid te maak nie. Dit was op dié Karoodorp dat hulle mekaar weer ná al die maande ontmoet het by die rivier waar hulle mekaar die laaste keer gesien het. Hulle is uit beginsels in alledaagse klere getroud. 'n Beriggie in die ''Queenstown Free Press'' van Vrydag 2 Maart 1894 het gelui: "Koloniste oor die algemeen sal belangstel in die stil troue wat Saterdag plaasgevind het op die dorpie Middelburg, toe mnr. S.C. Cronwright, een van die mees vooraanstaande van die jonger geslag koloniste, in die eg verbind is met die dame wat van alle Suid-Afrikaners die bekendste is, mej. Olive Schreiner, die begaafde skryfster. Die seremonie, wat van die privaatste aard was, is gehou in die woning van die burgerlike kommissaris, mnr. C.J. Roux. Die bruid is vergesel van haar broer mnr. Theophilus Schreiner; die bruidegom is bygestaan deur mnr. C.W. Webber, van Avondale, Bedford. Ons verneem die egpaar sal voortaan bekendstaan as mnr. en mev. Cronwright-Schreiner."<ref>[http://www.eggsa.org/newspapers/index.php/queenstown-free-press/229-queenstown-free-press-1894-1-january-june Berigte uit die ''Queenstown Free Press'' op die Genealogiese Vereniging se webtuiste.] URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> Die twee het daarna na die opstal op Krantz Plaats vertrek om hul getroude lewe te begin. Om haar tevrede te stel, het Cronwright sy van verander na Cronwright-Schreiner<ref>[http://www.english.wisc.edu/amcclintock/schreiner.htm 'n Biografie van Olive Schreiner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140129013855/http://www.english.wisc.edu/amcclintock/schreiner.htm |date=2014-01-29 }}. URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> en so sou dit bly tot hy in 1924 in Engeland in die huwelik getree het met Leonara Gann, gebore Bush. In ''Life'' het hy gemeld dat hy haar houding jeens die vryheid van die vrou gedeel het, maar miskien was dit ook sy manier om te wys dat hy trots was daarop dat 'n genie haar liefde met hom gedeel het. Cronwright was heeltemal gemaklik met sy vansverandering, hoewel dit destyds selfs meer ongehoord as in latere jare was, maar hy was so verlief dat hy enigiets sou doen wat sy hom gevra het. Dit was die eerste van talle opofferings wat hy vir haar gemaak het, en een wat nie sonder 'n mate van vernedering gepaard gegaan het nie, want op 'n politieke vergadering enkele jare later het iemand byvoorbeeld uit die gehoor vir Cronwright-Schreiner geskreeu dat hy onder sy nooiensvan moes praat. Hoewel die twee soms gelukkig was, was hul huwelik in die geheel ongelukkig. Soos 'n biograaf van Schreiner, Heather Parker Lewis, dit opsom: Ná vier jaar het elkeen in sy eie bed geslaap, ná tien jaar elkeen in sy eie slaapkamer en vir die laaste sewe jaar van hul getroude lewe het hulle op afsonderlike vastelande gewoon.<ref>[http://hanoverinformation.co.za/people/olive-schreiner/ ''Social reformer, pacifist, feminist and South Africa’s first literary novelist''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131113004701/http://hanoverinformation.co.za/people/olive-schreiner/ |date=2013-11-13 }}. URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> === Verlaat Krantz Plaats === [[Lêer:Cronwright-Schreiners op pad Kimberley toe.jpg|duimnael|links|240px|Die egpaar maak gereed om die Krantz Plaats, in die distrik [[Cradock]], te verlaat en Kimberley toe te verhuis.]] Die paartjie was aanvanklik gelukkig op Krantz Plaats in die Karoo wat hulle albei liefgehad het en het lang wandelinge geneem waartydens hulle ook Buffelshoek besoek het, maar slegs enkele maande nadat hulle getroud is, is die egpaar verplig om Krantz Plaats te verlaat weens Olive se gedurige asma-aanvalle wat telkens vererger het wanneer sy te lank op een plek vertoef het. Dit was 'n baie groot opoffering vir Cronwright om die plaas te verlaat wat hy uit niks uit opgebou het. Volgens sy vertelling in ''Life'' was Cronwright bereid om alles op te offer wat sy vrou miskien kon weerhou om haar skryfkuns te beoefen, selfs al was ''The story of an African farm'' (waarvan sy die eerste weergawe reeds in 1880 voltooi het<ref>[http://www.motormedia.co.za/content.asp?PageID=806&CategoryID=6&cache=2013/07/04%2008:51:22%20AM History Archive Olive Schreiner.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref>) haar grootste letterkundige werk en sou sy nooit weer soortgelyke letterkundige hoogtes bereik nie. Hy skryf: "Dit sou amper krimineel wees as enige daad van my sou verhoed dat sy skryf." Hulle het alle moontlikhede vir hom bespreek en dit het geblyk dat boerdery die enigste opsie was. Hulle het na 'n plasie met die naam Fonteintjie tussen [[Philipstown]] en [[Colesberg]] gaan kyk, maar omdat sy middele beperk was, sou hulle 'n plaas iewers moes huur waar Olive vrylik kon asemhaal en waar sy ongestoord sou kon skryf. Met hulle aankoms op Fonteintjie het Cronwright dadelik besef dat die plek ongeskik was en daardie nag het Olive die ergste asma-aanval gehad wat hy tot in daardie stadium beleef het. === Op Kimberley === [[Lêer:Samuel en Olive Cronwright Schreiner.jpg|duimnael|240px|Cronwright en Olive kort voor sy die lewe aan hul enigste kind geskenk het. Die babadogtertjie is 16 uur ná haar geboorte, op [[30 April]] [[1895]], oorlede, hoewel sy blakend gesond was. Die vermoede bestaan dat sy verstik het nadat sy deur die nag sonder toesig gelaat is.]] Hulle het verder gereis na [[Kimberley]], waar Olive se suster Ettie in The Homestead aan die buitewyke van die dorp gewoon het. Olive het wonderbaarlik herstel en aan Cronwright voorgestel dat hulle daar moes kom woon waar sy geglo het sy twee romans sou kon voltooi en so £30&nbsp;000 sou kon verdien sodat hulle geldelik onafhanklik kon wees. Cronwright het reeds sy plaas prysgegee en nou moes hy ook die enigste beroep laat vaar wat hy kon beoefen. Sy gesonde verstand het gesê hy moes aanhou boer, maar dit was vir hom onmoontlik om Olive se wense teen te gaan. Ten spyte van sy bedenkinge en sy onsekerheid oor die toekoms het hy toegegee. Hulle het The Homestead by Ettie gekoop. Dit was op Kimberley, waar die klimaat, afsondering en stilte (omdat die huis ver van die middedorp geleë was) haar gepas het, dat hulle hul enigste kind verloor het, slegs 'n dag nadat sy op [[30 April]] [[1895]] gebore is. Die kind is gesond gebore, maar is 16 uur later dood aangetref nadat sy blykbaar verstik het toe sy deur die nag sonder toesig gelaat is. Olive sou hierna altesaam ses miskrame hê. In dié tyd op Kimberley, terwyl Cronwright gewikkel was in die aanvalle op Rhodes se “kapitalistiese party”, dat die De Beers-maatskappy, waarvan Rhodes die hoof was, ’n aanbod van ’n pos met 'n ruim salaris aan Cronwright gemaak het, soos hy beweer het gemaak is aan amper elke man wat hom en sy party met welslae teengestaan het. Cronwright het “dit onmiddellik geweier, want geen mens wat ’n pos aanvaar onder De Beers, behou sy politieke onafhanklikheid nie”.<ref>[http://archive.org/stream/landfreespeechr00crongoog/landfreespeechr00crongoog_djvu.txt Die volledige teks van Cronwright se ''Land of free speech. Record of a campaign on behalf of peace in England and Scotland in 1900'']. URL besoek op 13 Augustus 2013.</ref> === Die laaste groot springbokmigrasie === [[Lêer:Springbok-jagtog 1896.jpg|duimnael|links|270px|'n Jagtog in 1896 in die [[Vrystaat]] toe 370 springbokke en blesbokke binne 'n dag geskiet is. Dit is waarskynlik dieselfde migrasie wat Cronwright waargeneem en beskryf het in ''The migratory springbucks of South Africa'' (1925).]] In 1896 was Cronwright ooggetuie van die laaste groot [[springbok]]trek, ’n gebeurtenis wat hy in enige besonderhede opgeteken het. Dié trek is eerste waargeneem by Kaaien Bult naby [[Prieska]] waar groot getalle springbokke die jaar vantevore bymekaargekom en gelam het. In 1896 het die bokke die plaas Karreekloof genader in die distrik [[Hopetown]] wat aan ’n neef van Cronwright behoort het en waar Cronwright en sy vrou op die vooraand van die [[Tweede Vryheidsoorlog]] gaan vertoef het sodat haar gesondheid ná hul verblyf in [[Johannesburg]] kon herstel. Cronwright se familie het aan hom op Kimberley geskryf dat hy moes kom kyk omdat hulle gemeen het dat dit ’n besonderse groot trek was. Cronwright het die uitnodiging aangeneem en per trein uit die Diamantstad geruis tot op die stasie Krankuil op die [[Oranjerivier]]. Ná ’n tien uur lange karrit oor [[Strydenburg]] het Cronwright Karreekloof teen die aand bereik. Die volgende dag het hy per kapkar uitgery om die migrasie te gaan aanskou. By sy aankoms was die jag op die bokke reeds in volle gang en talle honderde is toe al geslag vir biltong en selfs luiperds en wildehonde is geskiet omdat hulle ook agter die bokke aangekom het op soek na kos. Cronwright het die spoor van die springbokke enkele dae lank deur die veld gevolg waar dit skaars moontlik was “om jou voet neer te sit in die uitgestrekte gebied sonder dat jy op die spoor van ’n springbok trap”, in die hoop om die digte deel van die trek op te spoor. Nadat hy by honderde boere en jagters se kampe verbygery het wat oortrek was van die biltong wat opgehang is om uit te droog, het Cronwright uiteindelik afgekom op ’n “reuse, onverhinderde, glinsterende vlakte” waarop “oor sy hele oppervlak die voortreflike wildsbokke rustig staan en wei het in die warm namiddag-winterson”, in ’n toneel wat vir hom “ewe mooi as wonderbaarlik” was. Cronwright en twee van sy metgeselle het van die kar afgeklim, hul wapens eenkant geplaas en gaan sit om die bokke dop te hou en die toneel waar te neem wat hulle besef het hulle nooit weer sou sien nie. “Ons het in stilte gesit en ons verlustig aan dié wonderlike skouspel,” het hy later geskryf. Omdat hulle gewoond was daaraan om plaasdiere te getalle te skat, het hulle probeer om die springbokke te tel en uitgekom by “nie minder nie as vyfhonderd duisend met een oogopslag”. Die trekbokke wat hulle gesien het, het “drie-en-twintig uur in die een rigting en van twee tot drie in die ander rigting gestrek”. Dié bokke wat Cronwright in 1896 waargeneem het, word as die laaste groot trek beskou en hy het self gesê: “Dit is hoogs waarskynlik dat die dae van die baie groot migrasies verby is.” Kleiner migrasies is wel nog later aangeteken, byvoorbeeld dié van sowat 15 000 wildsbokke van die [[Nossobrivier]] na [[Upington]] in 1946, terwyl die skrywer en avonturier sir [[Laurens van der Post]] etlike duisende springbokke op sy omswerwinge in [[Botswana]] teëgekom het.<ref>[http://www.namakaroo.org/tag/springbok/ ''The story of the trekbokke'' by Namakaroo.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160104173344/http://www.namakaroo.org/tag/springbok/ |date=2016-01-04 }}. URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> === Politieke betrokkenheid === Uit eie reg danksy sy jare lange agitasie teen Rhodes en moontlik ook omdat hy getroud was met die uitgesproke skryfster, word verskeie politieke voorstelle in dié donker tyd in die Suid-Afrikaanse geskiedenis op die vooraand van die [[Anglo-Boereoorlog]] aan Cronwright gedoen. Hy het geweier om hom, soos sy vader destyds, vir die Kaapse Wetgewende Vergadering verkiesbaar te stel, maar hy en sy vrou het wel 'n Liberale/Progressiewe party in die [[Kaapkolonie]] probeer stig om [[Cecil John Rhodes]] teen te staan. Cronwright het sy vrou se politieke, humanitêre en feministiese opvattings gedeel. Hy het op moedige wyse op [[20 Augustus]] [[1895]] 'n referaat gelewer oor ''The political situation'' wat hy saam met sy vrou opgestel het, in Kimberley, die vesting van [[Cecil Rhodes]] vir wie Olive toe reeds alle agting verloor het. Die Cronwright-Schreiners was politiek gesproke progressief en volgens hulle was Rhodes retrogressief, hoewel hy die leier was van wat sedert 1896 bekendgestaan het as die Progressiewe Party toe die [[Jameson-inval]] 'n breuk veroorsaak het tussen hom die [[Afrikanerbond (party)|Afrikanerbond]], sy eertydse politieke bondgenote. Die Cronwright-Schreiners het ál meer betrokke geraak in die politieke aangeleenthede van Suid-Afrika namate hulle gestry het om die naderende oorlog te voorkom. Hulle standpunt teen Rhodes het tot 'n ernstige botsing met Olive se familie gelei en tot vyandige briewe van Olive se moeder en haar suster Ettie waarin hulle beweer het dat Cronwright haar gedagtes verdraai en haar karakter afgebreek het. Sy het geantwoord dat haar oortuigings reeds gevorm is jare voordat sy Cronwright ontmoet het. === Sy eerste maal oorsee === Op 6 Januarie 1897 het Cronwright en Olive Engeland toe gevaar op die Dunvegan Castle om daar haar pasifistiese allegorie ''Trooper Halket'', wat haar opvatting oor Rhodes baie duidelik gemaak het en waarin sy veral te velde getrek het teen sy wrede behandeling van die inheemse bevolking van wat vandag [[Zimbabwe]] is, te laat publiseer. Sy het uiteindelik die boek vir 'n kontantbedrag, blykbaar £1&nbsp;500, verkoop en dit is in die loop van die jaar uitgegee. Dit was Cronwright se eerste keer oorsee en alles daar het hom geboei. Van Engeland af het hulle na die vasteland gereis en [[Switserland]], [[Italië]] en [[Frankryk]] besoek terwyl Cronwright sy vrou deurentyd moes verpleeg. Met hul terugkeer in Engeland het hulle spesialiste oor haar gesondheid geraadpleeg wat gesê het dat sy nog 'n goeie twee dekades kon lewe as sy goed versorg word. Hulle het voor die einde van die jaar teruggekeer Kimberley toe met hul geld byna uitgeput. Hul huwelik het nou kwaai spanning verduur en Cronwright het in hierdie tyd besluit om na Johannesburg toe te gaan om hom as prokureur te bekwaam omdat Olive op 'n vorige besoek aan die stad gesond en sonder asma-aanvalle was. Hy vertrek in April 1898 na die Goudstad terwyl sy vrou vir eers by The Homestead agtergebly het. == Anglo-Boereoorlog == === Verblyf in Johannesburg === [[Lêer:SC Cronwright.jpg|duimnael|links|200px|Cronwright in Maart 1900 toe hy deur Engeland getoer het om 'n veldtog te voer teen die Britse militêre optrede in Suid-Afrika.]] [[Lêer:Hanover 1906.jpg|duimnael|320px|[[Hanover]], [[Kaapkolonie]], omstreeks 1906, kort voor die ou NG kruiskerk (links middel) gesloop is om plek te maak vir die teenswoordige gebou wat in 1908 ingewy is. Die donker geboutjie links agter net voor die laaste huis, was die egpaar se woonplek tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]] en daarna. Olive het Hanover beskryf as "the prettiest village" wat sy al gesien het, maar later eensaam en terneergedruk gevoel en die dorpie as 'n "mislike plekkie" beskryf.]] Gedurende dié moeilike tyd kon Olive nie haar tweede roman voltooi nie, maar Cronwright skryf ''The Angora goat'' (1898, lang titel: ''The Angora goat (published under the auspices of the South African Angora Goat Breeders' Association) and a paper on the ostrich (reprinted from the Zoologist for March, 1897)''), ''The migratory springbucks of South Africa'' en verskeie korter artikels oor soortgelyke onderwerpe. Hy het hom ingeskryf as leerlingprokureur aan 'n regsfirma in [[Johannesburg]], waar hulle 'n huis op Hospital Hill teen £12 per maand gehuur het. Cronwright se inkomste was slegs £20 per maand; daarom het hulle baie min oorgehad om van te lewe.<ref>[[Johannes Meintjes|Meintjes, Johannes]]. 1965. ''Olive Schreiner: Portrait of a South African Woman''. Johannesburg: Hugh Keartland Publishers.</ref> Olive het darem nog 'n klein inkomste gehad van die verkope van ''Story of an African farm'' en deur eenvoudig te lewe, kon hulle oorleef. Vir Cronwright was dit interessant om so na aan die kern te lewe van die sameswering teen die Transvaalse regering, waarmee hy en sy vrou simpatie gehad het. Hulle is destyds as wat vandag sou bekendstaan as "glanspersoonlikhede" in Johannesburg behandel danksy die sukses van ''Story of an African farm''.<ref>[http://zar.co.za/schreiner.htm 'n Biografie van Olive Schreiner.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130728073703/http://zar.co.za/schreiner.htm |date=2013-07-28 }} URl besoek op 12 Augustus 2013.</ref> In dié tyd is Cronwright en sy vrou aan pres. [[Paul Kruger]] voorgestel in sy huis in [[Pretoria]]. Die ou president is vergesel van [[F.W. Reitz]], 'n oudpresident van die [[Vrystaat]]. Die ontmoeting tussen die Cronwright-Schreiners en die leier was 'n groot sukses en Cronwright, wat net so Republikeinsgesind soos sy vrou was, het gedink die president was die mees indrukwekkende mens wat hy al ontmoet het, naas sy vrou. Hoewel die twee se verhouding verinnig het en veral Cronwright besonder gelukkig in die Noorde was, kon hulle net 'n jaar in die Goudstad vertoef, weereens weens Olive se asma-aanvalle. Cronwright, wat nie sy opleiding kon voltooi nie, kon dit nie verduur om haar so te sien ly nie en nadat hy die beste mediese raad aan die Rand ingewin het, was dit duidelik dat sy weereens weggeneem moes word. Hy het die omstandighede by sy kantoor gaan verduidelik en verlof gekry om haar te vergesel na die plaas Karreekloof, nie ver van die [[Oranjerivier]] nie in die [[Kaapkolonie]]. Dit het aan 'n neef van hom behoort. Hulle het retoerkaartjies gekoop, min wetende dat hulle dit nooit sou gebruik nie, want kort ná hul aankoms op die plaas, het die [[Tweede Vryheidsoorlog]] uitgebreek.<ref>[[Johannes Meintjes|Meintjes, Johannes]]. 1965. ''Olive Schreiner: Portrait of a South African Woman''. Johannesburg: Hugh Keartland Publishers.</ref> === Toer deur Engeland === Gedurende die [[Tweede Vryheidsoorlog]] haal hulle hulself groot vyandigheid van sommige Engelssprekende Suid-Afrikaners op die hals omdat hulle as kampvegters vir die saak van die Boere optree. In 1900 bring Cronwright, op aandrang van John A. Hobson van die ''Manchester Guardian'' ('n Liberale dagblad wat teen die oorlog gekant was), ses maande in Engeland en [[Skotland]] deur (hy het op [[26 Januarie]], toevallig sy 37ste verjaardag, daar aangekom) om 'n veldtog te voer teen die Britse militêre optrede nadat hy geweier het om oorlogskorrespondent vir dié koerant te word. Hoewel daar 'n uitgelese groep Britte was wat hewig teen die oorlog gekant was, was die meerderheid ten gunste daarvan en van hulle het Cronwright se besoek allermins aangenaam gemaak; hy het selfs 'n doodsdreigement gekry en moes die weermag en polisie hom meermale red.<ref>[http://www.quakersintheworld.org/quakers-in-action/101 The Quakers in South Africa.] URL besoek op 12 Augustus 2013</ref> Cronwright het op [[7 Julie]] [[1900]] 'n skip terug na Suid-Afrika gehaal<ref>[http://special.lib.gla.ac.uk/manuscripts/search/detail_c.cfm?ID=99499 Universiteit van Glasgow se dokumente in verband met Cronwright-Schreiner.] URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> nadat hy sy reis voortydig moes kortknip.<ref>[[Johannes Meintjes|Meintjes, Johannes]]. 1965. ''Olive Schreiner: Portrait of a South African Woman''. Johannesburg: Hugh Keartland Publishers.</ref> === Op Hanover === [[Lêer:Olive en Cronwright.jpg|duimnael|links|190px|Cronwright en sy vrou, waarskynlik op [[Hanover]] in die [[Karoo]].]] Teen die einde van die oorlog word hy onder meer 'n eiendoms- en assuransieagent op [[Hanover]] in die noordelike [[Karoo]]. Die egpaar het van 1899 tot 1907 hier gewoon op wat Olive beskryf het as die mooiste en aangenaamste dorpie wat sy al gesien het. Hulle woonplekke was tipiese Karoohuisies, aanvanklik op die hoek van Grace- en Nuwestraat<ref>[http://deaarenvirons.co.za/main/house-of-olive-schreiner-hanover/ Beskrywing van die paar se verblyf op Hanover by De Aar Environs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130214005217/http://deaarenvirons.co.za/main/house-of-olive-schreiner-hanover/ |date=2013-02-14 }}. URL besoek op 8 Augustus 2013.</ref> en toe van 1900 tot 1907 by Gracestraat 11,<ref>[http://www.routes.co.za/nc/hanover/ Routes.co.za se beskrywing van Hanover]. URL besoek op 8 Augustus 2013.</ref> wat in 1994 tot 'n nasionale gedenkwaardigheid verklaar is.<ref>[http://www.heritage.org.za/karoo/han.htm Hanover se blad op die webtuiste Heritage.org.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050206151241/http://www.heritage.org.za/karoo/han.htm |date=2005-02-06 }}. URL besoek op 8 Augustus 2013.</ref><ref>[http://www.sahra.org.za/node/33011 Besonderhede op die webtuiste van die Suid-Afrikaanse Hulpbronagentskap se webtuiste.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> Tydens hul verblyf gedurende die oorlog op Hanover was die Cronwright-Schreiners onder militêre toesig weens hul uitgesproke standpunt teen die Britse oorlogspoging, maar omdat Schreiner 'n beroemde skrywer was en gesukkel het met asma, kon "sy feitlik kom en gaan soos sy wou en is sy selfs toegelaat om saans 'n kers aan te steek".<ref>[http://reisinafrikaans.blogspot.com/2011_09_01_archive.html Jens Friis se blog "Reis in Afrikaans".] URL besoek op 9 Augustus 2013</ref> Cronwright het gedurende dié tyd spinnekoppe vir Suid-Afrikaanse museums versamel en selfs enkele nuwe [[spesie]]s ontdek. Die versameling miere wat hy in 1913 op [[De Aar]] bymekaargemaak het, word vandag nog in die Albanie-museum in [[Grahamstad]] bewaar.<ref>[http://www.biodiversityexplorer.org/people/cronwright-sc.htm 'n Lewensbeskrywing by Biodiversityexplorer.org.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141222190928/http://www.biodiversityexplorer.org/people/cronwright-sc.htm |date=22 Desember 2014 }} URL besoek op 9 Augustus 2013.</ref> Ook in Grahamstad bewaar die [[National English Literary Museum]] (NELM) enkele boeke uit Cronwright se privaat versameling wat hulle in 2010 aangekoop het. Die museum kon nie die hele versameling aankoop nie weens beperkte middele, maar dié wat wel aangekoop is teen altesaam R90&nbsp;000, 'n groot deel van hul jaarlikse begroting vir aankope,<ref>[http://mg.co.za/article/2012-09-21-00-how-to-keep-sas-literary-treasures-in-the-country ''How to keep SA's literary treasures in the country''], ''[[Mail & Guardian]]'', [[21 September]] [[2012]]. URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> dra by tot die diens wat die museum kan lewer aan navorsers oor Olive Schreiner. 'n Kleinseun van Cronwright, Peter Cron Haine, maak aanspraak op 'n belangrike versameling Schreiner-dokumente wat in die NELM gehuisves word.<ref>[http://www.sahra.org.za/content/cronwright-schreiner-literary-collection Besonderhede op die webtuiste van die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap se webtuiste.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> Danksy sy huwelik met dié vermaarde skrywer, het sommige boeke wat aan Cronwright behoort het, in die afgelope jare byna onbekostigbaar geword, byvoorbeeld Mary B. Curry se ''A book of thoughts'', deur hom geteken, wat op Bidorbuy.co.za teen R9&nbsp;000 te koop aangebied is.<ref>[http://www.bidorbuy.co.za/item/96208155/Signed_by_Samuel_Cronwright_Schreiner_A_BOOK_OF_THOUGHTS_MARY_B_CURRY.html Onsuksesvolle veiling op Bidorbuy.co.za.] URL besoek op 9 Augustus 2013.</ref> Dit het egter nie verkoop nie. === Op De Aar === Oudergewoonte het hulle ook op [[Hanover]] nie lank gebly nie en van 1907 tot 1913 (toe sy Engeland toe is, maar hy agtergebly het) gaan woon hulle op [[De Aar]], waar Cronwright-Schreiner onder meer stadsklerk en markmeester was.<ref>[http://www.deaarenvirons.co.za/html/olive_schreiner.html Olive Schreiner by De Aar Environs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124024151/http://www.deaarenvirons.co.za/html/olive_schreiner.html |date=2010-11-24 }}. URL besoek op 8 Augustus 2013.</ref> Dit was die eerste keer in hul getroude lewe dat die voorstel om te verhuis van Cronwright gekom het en nie van Olive nie. Sy loopbaan het gedy op Hanover, maar hy het besef die dorpie het beperkte groeipotensiaal gehad. In De Aar het hy groter toekomsmoontlikhede gesien en aanvanklik 'n takkantoor van sy regspraktyk daar geopen. Terwyl hy op en af tussen Hanover en De Aar gereis het om sy belange op albei dorpe te behartig, het Olive op Hanover agtergebly. Eindelik het Cronwright besluit om heeltyds op De Aar te gaan woon, al was dit toe nog net 'n stowwerige klein dorpie wat uit 'n stasie, hotel en enkele huisies van rooi bakstene of sinkplate bestaan het. Olive was aanvanklik hewig gekant teen die verhuising, maar as 'n proeflopie het Cronwright vir haar 'n eenvertrekwoonplek aan die buitewyke van die dorpie gebou sodat sy kon kyk of sy daar sou aard. Dié proefneming was 'n sukses en Cronwright het daarna vir hulle 'n ruim huis, wat die oorspronklike een vertrek ingesluit het, op De Aar gebou. Sy voorspelling was reg en De Aar het kort voor lank 'n bedrywige sentrum geword waar Cronwright se onderneming verder floreer het. Dié onderneming het bestaan uit 'n regs-, eiendoms-, afslaers en algemene agentskap. Op De Aar, soos trouens hul hele huwelikslewe lank, het Cronwright en Olive hul geldsake streng geskei gehou veral vanweë Olive se sterk gevoelens oor vroueregte en die belangrikheid van vroue se geldelike onafhanklikheid. Wanneer dit nodig was saam vir iets te betaal, selfs iets onbenulligs, het sy daarop aangedring om haar deel te betaal. Cronwright het self geskryf: “Dit was hoe sy aangedring het op die ‘ekonomiese onafhanklikheid’ van die vrou, ’n groot en fundamentele beginsel vir haar en een van die hoofoplossings vir die ‘Vrouevraagstuk’.” Olive se inkomste was natuurlik hoegenaamd nie groot nie en Cronwright moes sy bydrae verbloem deur vir haar vakansies te betaal en vir haar geskenke te gee. Soms, wanneer sy siek was en geen geld ingekry het nie, het hy vir alles betaal, maar Olive het altyd spaarsaam gelewe en kon dus eenvoudig nie ’n geldlas vir haar man wees nie. == Politieke loopbaan == [[Lêer:Dutoitspanweg Kimberley 1899.jpg|duimnael|240px|Dutoitspanweg, [[Kimberley]], 'n jaar of wat (1899) nadat die Cronwright-Schreiners in die ontluikende stad gewoon het.]] Cronwright is in 1902, hoofsaaklik danksy sy teenkanting teen die [[Tweede Vryheidsoorlog]], verkies as lid van die Kaapse Wetgewende Vergadering vir die kiesafdeling [[Colesberg]] en in 1904 vir [[Beaufort-Wes]], wat hy verteenwoordig het tot [[Uniewording]] in 1910. (Hy het hom egter nie in die eerste Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1910 verkiesbaar gestel nie.<ref>Schoeman, B.M. 1977. ''Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910–1976''. Pretoria: Aktuele Publikasies.</ref>) In dié tyd het Cronwright en sy vrou ál meer van mekaar vervreemd geraak, dermate dat toe sy van 1913 tot 1920 in Engeland gaan woon, hy op [[De Aar]] agtergebly het om na sy sakebelange om te sien. Indertyd het hy heelwat politieke artikels vir verskeie koerante geskryf. Die twee het egter in verbinding gebly deur die briewe wat hulle gereeld aan mekaar geskryf het. == Olive se dood == Hy verkoop sy sakeonderneming op dié dorp in 1919 nadat hy besluit het om af te tree (hy was toe 56 jaar oud en het gevoel hy is na aan 'n senu-ineenstorting omdat hy in die voorafgaande jare so hard gewerk het) en hom in [[Engeland]] by sy vrou aan te sluit, waarna hy van plan was om [[Verenigde State van Amerika|Amerika]] toe te gaan. Hulle was slegs 'n maand bymekaar toe Olive, wat blykbaar aangevoel het haar dood is naby en besluit het dat sy in haar vaderland wou sterf, na Suid-Afrika teruggekeer het. Sy het op [[13 Augustus]] [[1920]] in Tafelbaai-hawe aangeland. Cronwright wou egter 'n paar maande in die buiteland vertoef sodat hy kon rus voor sy reis Amerika toe, maar sy vrou sterf aan hartversaking in die nag van 10 op 11 Desember 1920 in 'n losieshuis, Oak Hall, op die hoek van Constantia- en Hoofweg, [[Wynberg]].<ref>[http://www.oxforddnb.com/templates/article.jsp?articleid=35972&back=&version=2004-09 'n Biografie van Olive Schreiner op Oxforddnb.com.] URL besoek op 9 Augustus 2013.</ref> Terwyl briewe Cronwright nog deurentyd van Olive in Suid-Afrika bereik het, het hy op die oggend van 14 Desember die koerant oopgeslaan en die skoknuus gekry dat sy vrou oorlede is.<ref>[[Johannes Meintjes|Meintjes, Johannes]]. 1965. ''Olive Schreiner: Portrait of a South African Woman''. Johannesburg: Hugh Keartland Publishers.</ref> By sy terugkeer in Suid-Afrika die volgende jaar laat hy haar herbegrawe (sy is aanvanklik in die Woltemade-begraafplaas in [[Maitland]] begrawe tydens 'n roerende begrafnis waartydens niemand 'n preek of toespraak gelewer het nie<ref>[http://www.oliveschreiner.org/vre?page=chronology Olive Schreiner Letters Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121028181225/http://www.oliveschreiner.org/vre?page=chronology |date=28 Oktober 2012 }}. URL besoek op 12 Augustus 2013</ref>), volgens haar wens, op Buffelskop, saam met die oorskot van hul kind wat Olive sedert 1895 oral met haar saamgeneem het, en dié van haar geliefde foksterriër Neta<ref>[http://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=14 Lewensbeskrywing van Cronwright-Schreiner op OliveSchreiner.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131027085648/http://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=14 |date=27 Oktober 2013 }}. URL besoek op 9 Augustus 2013</ref> oftewel Nita.<ref>[http://lynnssite.wordpress.com/2013/04/27/olive-schreiner-a-woman-ahead-of-her-time/ ''Olive Schreiner: A woman ahead of her time''.] URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> Sy het in Mei 1894 die wens uitgespreek dat hulle albei op Buffelskop begrawe word toe sy en Cronwright dié berg in die weste van die plaas uitgeklim het. Weens haar asma was dit vir haar inspannend, maar bo gekom, was sy oorweldig deur die uitsig. Cronwright het dié oomblik in sy dagboek beskryf: "Voor ons af gegaan het, het sy gesê: 'Ons moet hier begrawe word, ek en jy, Cron." <ref>[http://magazine.getaway.co.za/archive/south-african-farm-inspired-olive-schreiners-book/ '' Olive Schreiner’s book'', Getaway.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} URL besoek op 9 Augustus 2013.</ref> Hoewel sy nooit weer Buffelskop besoek het nie, het sy wel later die omliggende grond gekoop sodat hulle daar begrawe kon word. Eindelik het Cronwright 'n sarkofaag daar laat oprig waar hulle, die kind se oorskot en dié van die hondjie begrawe is.<ref>[http://www.panoramio.com/photo/27352651 Foto van die sarkofaag op Panoramio.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160104173215/http://www.panoramio.com/photo/27352651 |date=2016-01-04 }}. URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> Dié sarkofaag is 'n nasionale gedenkwaardigheid.<ref>[http://www.sahra.org.za/content/olive-schreiner-sarcophagus-buffelskop-cradock-district Besonderhede op die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap se webtuiste.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> == Ná sy vrou se dood == [[Lêer:Samuel Cronwright 1921.jpg|duimnael|links|190px|Dié foto het Cronwright op [[12 Augustus]] [[1921]] van homself geneem op Cradock, 'n dag voor sy vrou herbegrawe is op Buffelskop.]] Cronwright het ná Olive Schreiner se dood haar eerste biograaf asook redakteur van haar publikasies geword. By geleentheid het hy opgetree as apologeet sowel as beskuldiger, veral in verband met feite wat sy in haar briewe genoem het waarmee hy nie saamgestem het omdat hy uiters gesteld was op korrektheid. Van 1924 tot 1929 het hy hoofsaaklik gewerk aan die persklaarmaak van ''The life of Olive Schreiner'' (1924), ''The letters of Olive Schreiner'' (1924), haar ''Thoughts on South Africa'' (1923), haar ''Stories, dreams and allegories'' (1923) en twee onhersiene romans, ''From man to man'' (1926) en ''Undine'' (1929). Twyfel is intussen uitgespreek oor of dit verstandig van hom was om al die ongepubliseerde werk wat hy in die hande kon kry, te publiseer omdat baie daarvan ongetwyfeld onrype en ongeformuleerde materiaal was. Hy is selfs daarvan verdink, trouens tot vandag toe nog, dat hy munt geslaan het uit haar reputasie, hoewel dit nouliks 'n bewuste motief kon gewees het by dié "onkreukbare man" (soos dr. B.R. Beeton hom noem in die [[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]), al het hy fantasieloos gehandel. [[Johannes Meintjes]] skryf: “Cronwright het verkeerd opgetree deur haar biografie so kort ná haar dood uit te gee. Hy het ongetwyfeld gemeen dat hy genoeg stof gehad het om dit sonder die hulp van die Schreiner-familie te doen. Dit was ook ’n fout. Hy het egter ’n brandende begeerte na roem gehad, selfs in weerkaatste glorie – of as roem ’n te sterk woord is, noem dit erkenning – en in die strewe daarna het mense al eindelose opofferings gedoen, almal uit hul pad gevee en geen hindernisse in die verwesenliking van hul doelwit geduld nie. Daar kan sonder twyfel aangeneem word dat dit sy motivering was, onverstandig soos dit ook in ’n sekere mate was en ons moet hom vergewe selfs al het hy die herinnering aan Olive Schreiner soveel skade berokken.” In haar biografie van Olive beweer Vera Buchanan-Gould dat Cronwight se ‘’Life’’ en sy bundel ‘’Letters’’ getuig van ’n sameswering tussen Cronwright en Havelock Ellis, ’n Britse skrywersvriend van Olive, om haar swart te smeer of haar nalatenskap te beklad, veral omdat Ellis wou wraak neem nadat Olive jare vantevore sy huweliksaanbod van die hand gewys het en omdat sy later nie genoeg erkenning aan hom as skrywer gegee het nie. Ook dat Cronwright vasbeslote was dat die wêreld moes weet hoeveel hy vir Olive opgeoffer het. Meintjes skryf daar was geen sameswering van dié aard nie omdat albei mans nie tot so iets in staat was nie, maar hy gee wel toe dat albei Olive ’n ondiens bewys het met die biografie, waarmee Ellis Cronwright gehelp het. “Olive Schreiner,” skryf Meintjes, “was, ten spyte van haar talle psigosomatiese ongesteldhede, ’n briljante, dapper en verstandige vrou en die gevolglike wanvoorstelling (in Cronwright se biografie), kan net verklaar word as ’n jammerlike gebrek aan begrip.” In 1924 laat hy die "Schreiner" weg uit sy van en tree in Engeland in die huwelik met Leonara (Lyn) Gann, gebore Bush. Op [[28 Julie]] [[1925]] is 'n dogter, Cronlyn Mary Featherstone (later getroud met ene Raine), uit die huwelik gebore. Sy laaste boek het hy in 1930 gepubliseer, naamlik 'n betoog aan sy toe vierjarige dogter oor ''Her South Africa ancestors''. == Sy laaste jare == Cronwright, 'n songebruinde man met 'n sterk voorkoms en spierwit hare (soos dr. Beeton na hom verwys), het die laaste vyftien jaar van sy lewe in die [[Kaapstad|Kaapse]] voorstad [[Rondebosch]] of digby in die [[Strand]] deurgebring. Dit is nie bekend waarmee hy hom in dié tyd besig gehou het nie, maar hy het wel geld uit die verkoop in 1919 van sy sakebelange op [[De Aar]] verdien om gemaklik te kon lewe. Ná sy dood in September 1936 in Rondebosch is hy langs Olive op Buffelskop begrawe. Hoewel dit nie bekend is wat van sy vrou en dogter geword het nie, lewe sy nageslag wel voort, want 'n kleinseun, Peter Cron Raine, maak aanspraak op 'n belangrike versameling dokumente wat gehuisves word by die National English Literary Museum in [[Grahamstad]]. == Skryfwerk == === Oor Olive Schreiner === [[Lêer:Migratory springbucks.jpg|duimnael|180px|Die buiteblad van Cronwright se boek oor die migrasie van springbokke in Suid-Afrika, waarvan hy die laaste groot geval in 1896 naby [[Hopetown]] waargeneem het.]] [[Lêer:The land of free speech Cronwright.jpg|duimnael|180px|Titelblad van die 1906-uitgawe van ''The land of free speech'', wat Cronwright geskryf het oor sy ervaringe tydens 'n toer van Januarie tot Junie 1900 in [[Engeland]] en [[Skotland]] waartydens hy toesprake gelewer het teen die Britse oorlogspoging in Suid-Afrika.]] Reeds tydens die jaar ná haar dood toe hy in Engeland gewoon het, het Cronwright dokumente en briewe begin versamel en sy beroemde vrou se biograaf en redakteur geword. Dié bedrywighede het gelei tot die publikasie van ''The Life of Olive Schreiner'' (1924, maar selfs nog in 1973 herdruk<ref>[http://books.google.co.za/books/about/The_Life_of_Olive_Schreiner.html?id=qtFXcgAACAAJ&redir_esc=y Google Books.] URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref>) en ''The Letters of Olive Schreiner'' (1924). Laasgenoemde is kwaai gesny, veral die briewe wat sy geskryf het voor sy hom ontmoet het. Werke van haar wat eers ná haar dood verskyn het en waarvoor Cronwright verantwoordelik was, is ''Thoughts on South Africa'' (1923, met talle wysigings aan haar oorspronklike teks) en ''Stories, dreams and allegories'' (1923), asook haar tweede en derde roman, ''From man to man'', waaraan sy veertig jaar lank sporadies gewerk het en ten tyde van haar dood reeds 500 bladsye geskryf het (1926, toe Cronwright talle moontlike eindes bygevoeg het wat in latere uitgawes verwyder is<ref>[http://books.google.co.za/books?id=s7TeZ9xG9LwC&pg=PA43&lpg=PA43&dq=samuel+cronwright+schreiner&source=bl&ots=JDttjbNbS2&sig=CCKaUfBdFXMIrgrze8VbLE6M8NY&hl=af&sa=X&ei=y9EIUs-ELcnKswaljICwDw&ved=0CMQBEOgBMBA#v=onepage&q=samuel%20cronwright%20schreiner&f=false ''Dress cuture in late Victorian Women's fiction'']. URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref>) en ''Undine'' (1929).<ref>[http://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=14 Lewensbeskrywing van Cronwright-Schreiner op OliveSchreiner.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131027085648/http://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=14 |date=27 Oktober 2013 }}. URL besoek op 9 Augustus 2013</ref> Hy het ook 'n inleiding voorsien vir ''Story of an African farm'' in Unwin's Cabinet Library (1924). Hy was ook verantwoordelik vir die uitgee van die kortverhaal ''The Buddhist Priest's Wife'', wat hy saamgestel het uit verskillende weergawes en wat sy aan haar man te kenne gegee het 'n roman moes word.<ref>[http://golyadkin.blogspot.com/2013/06/olive-screiner-and-future.html ''Olive Schreiner and the future''.] URL besoek op 13 Augustus 2013.</ref> === Ander onderwerpe === Cronwright se ander skryfwerk, wat nie regstreeks met sy vrou of haar lewe verband hou nie, sluit in: ''The Angora goat'' (1898, lang titel: ''The Angora goat (published under the auspices of the South African Angora Goat Breeders' Association) and a paper on the ostrich (reprinted from the Zoologist for March, 1897)''), ''The land of free speech: Record of a campaign on behalf of peace in England and Scotland in 1900'' (1906, herdruk in 2009<ref>[http://www.findbookprices.com/isbn/9781150725098 Findbookprices.com.] URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref>), die reeds vermelde ''The migratory springbucks of South Africa'' (1925), ''Some arachnids at Hanover'' ('n pamflet) en ''Little songs for South Africans'' (privaat gedruk). Cronwirght was die eerste mens wat die trekbokverskynsel deeglik nagevors het nadat hy getuie was van die laaste groot [[springboktrekke]] wat plaasgevind het van 1892 tot 1896.<ref>[http://www.namakaroo.org/tag/springbok/ ''The story of the trekbokke'' by Namakaroo.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160104173344/http://www.namakaroo.org/tag/springbok/ |date=2016-01-04 }}. URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> == Waardering == [[Lêer:Samuel Cronwright Buffelskop.jpg|duimnael|links|320px|Cronwright op Buffelskop 24&nbsp;km suid van Cradock,<ref>[http://www.thegreatkaroo.com/listing/cradock_excursions_olive_schreiners_grave Besonderhede oor uitstappies na Buffelskop]. URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref> op 'n stukkie grond wat Olive spesiaal as 'n laaste rusplek vir hom en haar uitgekies het, met die oorskot van sy vrou, haar hondjie Nita en dié van haar dag oue kind, wat almal daar herbegrawe is volgens haar wens. John E. Wood, op wie se plaas Krantz Plaats die grond eers geleë was, het die stukkie om Buffelskop aan Olive geskenk omdat hy geweet het dat sy daar begrawe wou word. Dis in 1896 oorgedra op haar naam.<ref>[http://eprints.ru.ac.za/1068/1/Reinterment.pdf ''Olive Schreiner at 150: Some Thoughts on Re-Editing Cronwright’s The Reinterment on Buffelskop'' deur Paul Walters and Jeremy Fogg.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} URL besoek op 12 Augustus 2013.</ref>]] Die [[Afrikaans]]e skrywer en letterkundige [[Etienne van Heerden]] skryf ná 'n besoek aan [[Cradock]] en die sarkofaag op Buffelskop: "Cronwright-Schreiner – Cron – is onteenseglik ’n interessante man, en hy’s (dalk is ek die eerste en enigste wat dit sê) ook skrywer – en wel van boeiende egodokumente. Hy’t homself as literêre impresario van Olive se lewe, en veral haar dood, deeglik by die Schreiner-teks ingeskryf. Hy skryf soms boeiend – oor treinreise deur die Karoo, of oor ’n swerm skoenlappers wat om ’n rooi aalwynkandelaar saamtros bo-op Buffelskop terwyl ’n jong Olive sy hand vashou en aan hom verklaar: hier wil ek eendag begrawe word. Sy verhaal oor hoe swerms sprinkane treine tot stilstand bring omdat die sappe van hul lywe die wiele laat gly, bly my by. En dan is daar sy fassinasie met foto’s en sy stipte dokumentering van dinge by wyse van die dienste van ene Lidbetter, fotograaf van Cradock, of sy eie getroue “kodak”, soos hy sy primitiewe kameratjie noem. Deesdae is ons hom dankbaar vir hierdie visuele egodokumentasie. Die geskrewe verslae van sy lewe saam met Olive is dikwels onbetroubaar, en tog juis om daardie rede outentiek: ’n doodsdromer, wat die regie van sy voormalige eggenoot se begraafplek en die mitologie wat daaruit sou voortspruit, wonderbaarlik hanteer het: waarlik ’n literêre impresario van formaat."<ref>[http://www.argief.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=print_article&news_id=89854&cause_id=1270 ''Die igloe op Buffelskop: 'n Persoonlike terugreis (II)'', Litnet.co.za]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 9 Augustus 2013.</ref> Die Afrikaanse skrywer [[Karel Schoeman]] skryf in ''Olive Schreiner, ’n Lewe in Suid-Afrika 1855–1881'' oor Cronwright se nagelate dokumente: "Vertekenings, verdraaiings, verswygings en reëlregte foute of waarhede (sic, maar waarskynlik bedoel: onwaarhede), die tendensieuse en eensydige beeld . . . van Schreiner."<ref>[http://www.argief.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=print_article&news_id=89854&cause_id=1270 ''Die igloe op Buffelskop: 'n Persoonlike terugreis (II)'', Litnet.co.za]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 9 Augustus 2013.</ref> 'n Onbekende skrywer skryf in 'n aanlyn biografie oor Olive Schreiner: "(Cronwright-Schreiner) het waarskynlik die dubbeldoor-van (en Olive Schreiner se roem) beskou as 'n moontlike hupstoot vir sy loopbaan; hy het om die beurt as boer, grondhandelaar en eiendomsagent gewerk voor hy in 1902 verkies is tot die Kaapse Parlement. (Cronwright het gewis merkbaar geldelik gebaat ná Schreiner se dood toe hy 'n ellendige ("abysmal") biografie geskryf en manuskripte gepubliseer het, was Schreiner uitdruklik gesê het nie uitgegee moes word nie." Dié skrywer skryf voorts: "Miskien is die mees onvergeeflike daad van Cronwright dat hy die manuskrip ''Undine'' gepubliseer het, 'n jeugdige werk wat Schreiner in 1884 in Havelock Ellis se sorg gelaat het. Sy het aan Ellis gesê dat sy nie daarna gekyk het vandat sy dit geskryf het nie en "dit lank al moes verbrand het", maar dat sy nie kon nie vanweë die outobiografiese aard daarvan. Sy het uitdruklik gesê dit moenie uitgegee word nie. Kort ná Schreiner se dood het Ellis die bestaan van die manuskrip bekendgemaak toe hy dit in 'n trommel tussen ou dokumente ontdek het; Cronwright het gou aangedring op 'n afskrif. Die manuskrip was onvolledig; glad nie verbasend nie omdat dit so was toe sy Engeland die eerste keer besoek het. Cronwright beweer egter in sy inleiding dat hy die verlore einde gekry het; hy het selfs 'n benaderde weergawe daarvan in ''The Letters of Olive Schreiner'' gepubliseer ter voorbereiding hierop. Snaaks genoeg het onlangse ondersoeke van die gepubliseerde einde van ''Undine'' aan die lig gebring dat die teks nie deur Schreiner geskryf is nie – en 'n mens kan maar net raai waar dit vandaan kom."<ref>[http://africanhistory.about.com/library/weekly/aa021402c.htm ''Olive Emilie Albertina Schreiner'' in About.com se afdeling oor Afrika-geskiedenis.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130514010940/http://africanhistory.about.com/library/weekly/aa021402c.htm |date=2013-05-14 }} URL besoek op 9 Augustus 2013.</ref> == Bronne == * {{en}} Cronwright-Schreiner, Samuel Cron. 1906. ''Land of free speech: Record of a campaign on behalf of peace in England and Scotland in 1900.'' London: The New Age Press. * {{af}} De Kock, W.J. (hoofred.) ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]] Deel I''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, 1968. * {{en}} [[Johannes Meintjes|Meintjes, Johannes]]. 1965. ''Olive Schreiner: Portrait of a South African Woman''. Johannesburg: Hugh Keartland Publishers. * {{en}} Potgieter, D.J. (hoofred.) ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd., 1973. * {{en}} [[Eric Rosenthal|Rosenthal, Eric]]. 1978. ''Encyclopaedia of Southern Africa''. Cape Town and Johannesburg: Juta and Company Limited. * {{af}} Swart, dr. M.J. (voorsitter redaksiekomitee). 1980. ''Afrikaanse kultuuralmanak''. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge. * {{en}} [http://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=14 Lewensverhaal van Samuel Cron Cronwright-Schreiner op Olive Schreiner Letters Online.] URL besoek op 13 Augustus 2013. == Sien ook == * [[William Philip Schreiner]] == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Eksterne skakels == * {{en}} [https://www.google.co.za/search?tbo=p&tbm=bks&q=inauthor:%22Samuel+C.+Cronwright-Schreiner%22 Cronwright-Schreiner se skryfwerk op Google Books.] URL besoek op 9 Augustus 2013. * {{en}} [http://www.oliveschreinerletters.ed.ac.uk/HerLettersCut.pdf 'n Opstel waarin die wyse ontleed word waarop Cronwright sy (vervreemde) vrou se briewe ná haar dood geredigeer het.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151026074921/http://www.oliveschreinerletters.ed.ac.uk/HerLettersCut.pdf |date=26 Oktober 2015 }} URL besoek op 12 Augustus 2013. * {{en}} [http://mg.co.za/article/2012-09-21-00-how-to-keep-sas-literary-treasures-in-the-country ''How to keep SA's literary treasures in the country''], ''[[Mail & Guardian]]'', [[21 September]] [[2012]]. URL besoek op 12 Augustus 2013. * {{en}} [http://www.guise.plus.com/History/privaterowntree/Riots/details.htm 'n Beskrywing van die onluste wat Cronwright-Schreiner in 1900 in Engeland veroorsaak het toe hy toesprake teen die oorlogspoging in Suid-Afrika gelewer het.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160104173335/http://www.guise.plus.com/History/privaterowntree/Riots/details.htm |date=2016-01-04 }} URL besoek op 12 Augustus 2013. * {{en}} [http://goo.gl/maps/WXqVh Die Schreiner-huis op De Aar soos te sien op Google Maps.] URL besoek op 23 September 2013. {{Voorbladster}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Cronwright, Samuel}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1863]] [[Kategorie:Sterftes in 1936]] eg94yjrpq8n5zqxva0thk36h0rfno9h 6 84721 2922488 2921917 2026-08-06T07:35:46Z JMK 649 +kat 2922488 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Dr. [[D.F. Malan]], sy tweede vrou, Maria, en genl. [[Jan Smuts]]. |bron=Jan Smuts - An Illustrated Biography |datum=1948 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Daniël François Malan]] [[Kategorie:Jan Smuts]] [[Kategorie:Maria Malan]] rf91qgyg1fv4xvuvwdoy9cu9ns48ijt 0 85735 2922437 2921944 2026-08-05T19:30:47Z SpesBona 2720 Bygewerk 2922437 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Krieketspan | naam = Zimbabwe | beeld = Kenteken van die Zimbabwiese nasionale krieketspan.svg | byskrif = Kenteken van die Zimbabwiese nasionale krieketspan | bynaam = ''The Chevrons''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theindependent.co.zw/2017/07/07/cricketers-became-chevrons/ |title=How our cricketers became Chevrons |publisher=Zimbabwe Independent |date=7 Julie 2017 |accessdate=31 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731004643/https://www.theindependent.co.zw/2017/07/07/cricketers-became-chevrons/ |archive-date=31 Julie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.newzimbabwe.com/chevrons-stars-happy-to-be-back-playing-cricket-again/ |title=Chevrons stars Happy to be back playing cricket again |publisher=New Zimbabwe |date=28 September 2020 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> | konferensie = [[Zimbabwe Krieket]] (ZC) | toetskaptein = [[Craig Ervine]] | edi-kaptein = [[Sean Williams]] | t20i-kaptein = [[Sikandar Raza]] | afrigter = {{vlagikoon|Zimbabwe}} [[Justin Sammons]] | toetsstatusjaar = 1992 | ikr_status = Assosiaatlid | ikr_aansluiting = 1982 | ikr_status2 = Volle lid | ikr_aansluiting2 = 1992 | ikr_streek = [[Afrikakrieketvereniging|AKV]] (Afrika) | toetsrang = 11de | beste_toetsrang = 8ste | edi-rang = 11de | beste_edi-rang = 8ste | t20i-rang = 11de | beste_t20i-rang = 9de | eerste_toets = t {{Cr-IN}} op [[Harare Sportklub]], [[Harare]]; 18–22 Oktober 1992 | mees_onlangse_toets = t {{Cr-AF}} op [[Harare Sportklub]], [[Harare]]; 20–22 Oktober 2025 | aantal_toetse = 129 | aantal_toetse_vanjaar = 0 | toetsrekord = 15/84 (11,63%)<br />(0 gelykop, 30 onbeslis) | toetsrekord_vanjaar = 0/0<br />(0 gelykop, 0 onbeslis) | wtk_verskynings = 0/4 | wtk_eerste = | wtk_beste = | eerste_edi = t {{Cr-AU}} op [[Trent Bridge]], [[Nottingham]]; 9 Junie 1983 | mees_onlangse_edi = t {{Cr-LK}} op [[Harare Sportklub]], [[Harare]]; 31 Augustus 2025 | aantal_edis = 583 | aantal_edis_vanjaar = 0 | edi-rekord = 154/405 (26,42%)<br />(8 gelykop, 16 onbeslis) | edi-rekord_vanjaar = 0/0<br />(0 gelykop, 0 onbeslis) | wb_verskynings = 9/13 | wb_eerste = [[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] | wb_beste = Super Ses (in [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] en [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]) | wbk_verskynings = 5 | wbk_eerste = 1982 | wbk_beste = Kampioen (in 1982, 1986 en 1990) | kt_verskynings = 5/9 | kt_eerste = [[Kampioenetrofee 1998|1998]] | kt_beste = Kwarteindrondte (in [[Kampioenetrofee 2000|2000]]) | eerste_t20i = t {{Cr-BD}} op Sheikh Abu Naser-stadion, [[Khulna]]; 28 November 2006 | mees_onlangse_t20i = t {{Cr-ZA}} op [[Feroz Shah Kotla Ground]], [[Delhi]]; 1 Maart 2026 | aantal_t20is = 192 | aantal_t20is_vanjaar = 6 | t20i-rekord = 68/119 (35,42%)<br />(2 gelykop, 3 onbeslis) | t20i-rekord_vanjaar = 3/3<br />(0 gelykop, 0 onbeslis) | wt20-verskynings = 7/10 | eerste_wt20 = [[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] | beste_wt20 = Tweede rondte (in [[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] en [[T20I-wêreldbeker 2026|2026]]) | wt20k-verskynings = 2 | eerste_wt20k = 2022 | beste_wt20k = Kampioen (in 2022 en 2025) | h_patroon_la = | h_patroon_b = _collar | h_patroon_ra = | h_patroon_broek = | h_linkerarm = FFFFF6 | h_liggaam = FFFFF6 | h_regterarm = FFFFF6 | h_broek = FFFFF6 | a_patroon_la = _yellowborder | a_patroon_b = _zim_odi23 | a_patroon_ra = _yellowborder | a_patroon_broek = _goldsides | a_linkerarm = FF0000 | a_liggaam = FF0000 | a_regterarm = FF0000 | a_broek = FF0000 | t_patroon_la = _redborder | t_patroon_b = _zim_t20wc26 | t_patroon_ra = _redborder | t_patroon_broek = _goldsides | t_linkerarm = FFB600 | t_liggaam = FFB600 | t_regterarm = FFB600 | t_broek = FF0000 }} Die '''Zimbabwiese nasionale krieketspan''' ([[Engels]]: ''Zimbabwe national cricket team''), met die bynaam ''The Chevrons'', is die nasionale [[krieket]]span wat [[Zimbabwe]] in [[toetskrieket|toets-]] en kitskrieket verteenwoordig. Dit word beheer en geadministreer deur [[Zimbabwe Krieket]] (''ZC'', van Engels: ''Zimbabwe Cricket''), voorheen bekend as die Zimbabwiese Krieketunie (''Zimbabwe Cricket Union'', ''ZCU''). Zimbabwe is sedert 1992 die tweede volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) in [[Afrika]] ná [[Proteas|Suid-Afrika]] met toets-, [[Internasionale eendagwedstryd|EDI]]- en [[Twintig20|T20I]]-status. Zimbabwe is tans (Februarie 2026) elfde op die IKR-toetsranglys, elfde op die eendagranglys en elfde op die Twintig20-wêreldranglys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/test |title=Men's Test Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=3 Maart 2026 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Men's ODI Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=3 Maart 2026 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/t20i |title=Men's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=3 Maart 2026 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het reeds aan nege [[krieketwêreldbeker]]toernooie deelgeneem, met hul beste prestasie in [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] en [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]], waar hulle die Super Ses gehaal het. In 2003 het Zimbabwe saam met [[Suid-Afrika]] en [[Kenia]] die eerste krieketwêreldbekertoernooi in Afrika aangebied. Hulle het tot dusver ook aan sewe [[T20I-wêreldbeker]]toernooie deelgeneem en twee keer die tweede rondte gehaal (in [[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] en [[T20I-wêreldbeker 2026|2026]]). Zimbabwe het ook reeds aan vyf [[Kampioenetrofee|Kampioenetrofeë]] deelgeneem en in [[Kampioenetrofee 2000|2000]] hul beste verskyning gemaak, toe hulle die kwarteindrondte gehaal het; in onlangse jare het hulle egter nie meer vir dié toernooi gekwalifiseer nie, omdat hulle nie meer onder die agt beste spanne in die IKR se EDI-ranglys is nie. Saam met [[Namibië]] en Suid-Afrika sal Zimbabwe ook die [[Krieketwêreldbeker 2027]] aanbied. Weens Zimbabwe se swak ekonomiese en politieke stabiliteit in onlangse jare het die Zimbabwiese nasionale krieketspan agteruitgegaan, veral omdat belangrike spelers dié land verlaat en teenstanders weens veiligheidkwessies geweier het om in Zimbabwe te speel. Dit lei tot ’n gebrek aan beide ervaring en kundigheid, waarvolgens Zimbabwe nie meer kan meeding met lande wat elke jaar baie krieketwedstryde speel nie. Hul laagtepunt was die opskorting deur die IKR in 2019, maar Zimbabwe is intussen weer gerehabiliteer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/49038834 |title=ICC suspend Zimbabwe Cricket for political interference |publisher=[[BBC]] |date=18 Julie 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Een voormalige Zimbabwiese speler is in die Internasionale Krieketraad se Heldesaal opgeneem. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Zimbabwe Krieket}} Zimbabwe Krieket (Engels: ''Zimbabwe Cricket'', ''ZC'') is in 1898 gestig as Rhodesiese Krieketunie (''Rhodesia Cricket Union'', “RCU”), in 1980 hernoem in Zimbabwiese Krieketunie (Engels: ''Zimbabwe Cricket Union'', ZCU) en het in 1992 sy huidige naam aangeneem. Dit is verantwoordelik vir die reël van krieket in Zimbabwe.<ref name="Facelift">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-cricket-union-given-a-facelift-141479 |title=Zimbabwe Cricket Union given a facelift |publisher=ESPNcricinfo |date=22 April 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Op 21 Julie 1981 het hulle as ’n assosiaatlid by die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangesluit en sedert 6 Julie 1992 is Zimbabwe ’n volle lid en mag dus toetskrieket speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/cricket-zimbabwe |title=Cricket Zimbabwe |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Daarbenewens was die Zimbabwiese beheerliggaam in 1997 ’n stigtingslid van die [[Afrikakrieketvereniging]] (''Africa Cricket Association'', “ACA”).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.africacricket.com/members.php |title=Members |publisher=[[Afrikakrieketvereniging]] |accessdate=8 Februarie 2024}}</ref> Zimbabwe Krieket bestuur al die Zimbabwe-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van toets-, EDI- en T20I-reekse teen ander spanne, en die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is die ZC verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Zimbabwiese span. Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander krieketlande beskik Zimbabwe oor ’n o/19-nasionale span wat aan die [[o/19-krieketwêreldbeker]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-under-19-world-cup-232496 |title=The Under-19 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Januarie 2006 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe A is die tweede nasionale span van Zimbabwe en van hul wedstryde geniet [[Eersterangse krieket|eersterangse]] of A-lys-status. == Geskiedenis == === Invoering en vestiging van krieket === [[Lêer:Fort-victoria-1952.jpg|duimnael|links|Fort Victoria in 1952, waar op 16 Augustus 1890 die eerste krieketwedstryd in die destydse Rhodesië beslis is]] In 1890 het die Pionierskolom, ’n deur [[Cecil John Rhodes]] en die [[British South Africa Company]] (BSAC) saamgestelde mag huursoldate, vanuit die [[Kaapkolonie]] die gebiede noord van die [[Limpopo (rivier)|Limpoporivier]] bereik. Op 16 Augustus 1890, kort nadat Rhodes dié nedersetting laat stig het, is naby [[Masvingo|Fort Victoria]] op ’n kolfblad van skaars twee en twintig treë die eerste bekende krieketwedstryd in Rhodesië beslis. Toe die huursoldate gekies is, het die koloniale amptenare, wat hul opleiding hoofsaaklik aan Britse openbare skole ontvang het, groot waarde aan sportprestasies geheg. Hulle het daarin belanggestel om Britse balsporte in die nuwe kolonie te vestig. Dienooreenkomstig het [[rugby]] en krieket ’n prominente rol gespeel, aangesien hulle ’n ideale verbinding met die [[Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland|Verenigde Koninkryk]] sou vorm. Volgens die koloniste se siening het dié twee sportsoorte in ’n besondere mate “imperiale ideologieë van die Britte se mag en van manlikheid, wat uitgedruk is in sportprestasies” bevorder. In dié kolonie se beginjare, wat veral deur militêre konflikte ([[Jameson-inval]], [[Matabele-opstand]], [[Tweede Vryheidsoorlog]]) gekenmerk was, het die BSAC gepoog om deur gereelde sportverslae in die Suid-Afrikaanse en Britse pers ’n soort normaliteit voor te gee om die toestroming van nog setlaars aan die gang te hou.<ref>{{en}} {{cite book |author=Jonty Winch |title=‘There Were a Fine Manly Lot of Fellows’: Cricket, Rugby and Rhodesian Society during William Milton’s Administration, 1896–1914 |series=Sport in History |edition=28 |volume=4 |publisher=The British Society of Sports History |location=London |date=2008 |pages=584–585 |doi=10.1080/17460260802580636 |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/17460260802580636 |format=PDF |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Rhodes het na ’n geruime tyd besef dat die BSAC alleen nie in staat was om die deur die setlaars verkiesde suidelike deel van Rhodesië doeltreffend te administreer nie. In 1897 het hy dus sy vriend [[William Henry Milton]] as administrateur van die gebied [[Masjonaland]] (van 1901 af ook van [[Matabeleland]] en dus van die hele Suid-Rhodesië) aangestel om ’n siviele administrasie te vestig. Milton het in 1874/75 vir die [[Engelse nasionale rugbyspan]] uitgedraf en was van 1889 tot 1892 [[Kaptein (sport)|kaptein]] van die [[Proteas|Suid-Afrikaanse nasionale krieketspan]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.oldmiltonians.com/history/schoolname.html |title=Sir William Milton |publisher=Milton High School Bulawayo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Tydens sy ampstermyn, wat tot 1914 geduur het, het hy onder meer strukture geskep vir sportaktiwiteite, byvoorbeeld deur die bekendstelling van skoolsport. Vir die setlaars was die beoefening van sport ’n belangrike manier vir sosiale akkulturasie, aangesien dit die interaksie tussen betreklik ver afgeleë nedersettings bevorder en tot die skepping van ’n eenvormige “wit” kultuur bygedra het. Die vorming van ’n uitsluitende setlaaridentiteit was glo noodsaaklik vir die handhawing van die oppergesag en beheer oor die veel groter inheemse bevolking.<ref name="novak">{{en}} {{cite web |author=Andrew Novak |title=Sport and Racial Discrimination in Colonial Zimbabwe: A Reanalysis |work=The International Journal of the History of Sport |url=https://www.rhodesianservices.org/user/image/sport-and-racial-discrimination-in-colonial-zimbabwe.pdf |year=2012 |edition=29 |volume=6 |doi=10.1080/09523367.2011.642550}}</ref> Milton se [[Rassisme|rassistiese]] invloed was aansienlik en hy was meer as enige ander verantwoordelik vir die skepping van ’n gesegregeerde speelprogram. Gevolglik is krieket feitlik uitsluitlik deur “wit” mense gespeel.<ref>{{en}} {{cite book |author=Jonty Winch |title=‘There Were a Fine Manly Lot of Fellows’: Cricket, Rugby and Rhodesian Society during William Milton’s Administration, 1896–1914 |series=Sport in History |edition=28 |volume=4 |publisher=The British Society of Sports History |location=London |date=2008 |pages=586 |doi=10.1080/17460260802580636 |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/17460260802580636 |format=PDF |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In die middel-1890’s was die belangrikste wedstryd van die Rhodesiese krieketseisoen die wedstryde tussen [[Harare|Salisbury]] en [[Bulawayo]]. Die eerste [[Engelse nasionale krieketspan|Engelse verteenwoordigende span]], aangevoer deur Lord Hawke, het Rhodesië in 1898/99 besoek, en die wedstryde is op ’n matkolfblad gespeel.<ref name="zimhistory">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/a-brief-history-of-zimbabwe-cricket-259980 |title=A brief history of Zimbabwe cricket |publisher=ESPNcricinfo |author=John Ward |date=19 September 2006 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> === Rhodesiese krieket === [[Lêer:Denis Tomlinson c1935.jpg|duimnael|links|upright|Denis Tomlinson het in 1935 Rhodesië se eerste toetskrieketspeler geword]] Toe die spoorlyn in 1897 Bulawayo bereik het, het dit die vestiging van gereelde sportverhoudings met [[Suid-Afrika]] vergemaklik. In 1898 is die beheerliggaam Rhodesiese Krieketunie (''Rhodesia Cricket Union'', “RCU”) gestig.<ref>{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre & Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9 |pages=307}}</ref> Toe hulle aan die Suid-Afrikaanse Curriebeker deelgeneem het, is in 1904/05 vir die eerste keer [[eersterangse krieket]] in Rhodesië gespeel. Op 15–16 Maart 1905 is in [[Johannesburg]] die eerste eersterangse wedstryd teen die [[Transvaal]]se krieketspan gespeel, wat Rhodesië met ’n beurt en 170 lopies verloor het. Ná hierdie kort verskyning het Rhodesië vir ’n kwarteeu nie meer aan die Curriebeker deelgeneem nie. Vanaf 1931/32 het hulle weer aan die Curriebeker deelgeneem en vier van hul vyf wedstryde gewen, maar hulle moes die beker weens die destydse puntestelsel aan die Westelike provinsie afstaan. Die Rhodesiese span het vanaf 1946/47 op ’n gereelde vlak begin deelneem, maar hulle “tuiswedstryde” is in Suid-Afrika aangebied, sodat die Suid-Afrikaanse spanne nie lang moes reis nie. In die tussentyd het Denis Tomlinson Rhodesië se eerste toetskrieketspeler geword, nadat hy in 1935 vir die [[Proteas|Suid-Afrikaanse span]] benoem is om saam na Engeland te toer. [[Chris Duckworth]] was die tweede tydens die Engelse toer in 1955 en [[Tony Pithey]] die derde teen Engeland in die tuisreeks van 1956/57. Ander goeie spelers soos [[Colin Bland]] het ook internasionale krieket vir Suid-Afrika gespeel.<ref name="zimhistory" /> Die sedert 1953 bestaande [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]] is tien jaar later ontbind, waarmee die RRVU sy verantwoordelikheid vir die nuwe onafhanklike lande [[Zambië]] en [[Malawi]] kwyt was. Die “wit” minderheid van Suid-Rhodesië het destyds oor ’n groot mate aan selfregering beskik en hulle wou hul bevoorregte posisie behou, wat vir die Britte weens die toenemende dekolonisasie egter onaanvaarbaar was. Nadat onderhandelinge oor die “swart” meerderheid se politieke gelykstelling misluk het, het die regering onder [[Ian Smith]] op 11 November 1965 eensydig [[Rhodesië]] se onafhanklikheid van die Verenigde Koninkryk verklaar. Die Britse regering onder [[Harold Wilson]] het dié gebeurtenis as ’n opstandige daad bestempel en talle pogings op internasionale vlak aangewend om die Rhodesiese regering enige internasionale legitimiteit te ontsê. Dit het spoedig die sportwêreld ingesluit en van 1967 af het die Britse regering aangevoer dat verbindinge op sportvlak ’n vorm van “ondersteuning vir die onwettige regime in Rhodesië” sou wees.<ref>{{en}} {{cite book |author=Charles Little |title=The sports boycott against Rhodesia reconsidered |series=Sports in Society |edition=14 |volume=2 |publisher=Routledge |location=Londen |date=Maart 2011 |url=https://eds.p.ebscohost.com/eds/pdfviewer/pdfviewer?vid=2&sid=459f3b7a-58a2-4d74-8754-8b5903e33935%40redis |pages=196}}</ref> Die boikotpogings was nie op die rasseskeiding per se gemik nie, dit was egter uitdruklik gefokus op die onwettigheid van die Smith-administrasie. In teenstelling met Suid-Afrika was die diskriminasie van die bevolkingsmeerderheid in Rhodesië nie op ’n staatsbepaalde en georganiseerde apartheid gegrond nie, veral as sulks in Rhodesië weens ’n gebrek aan die nodige veiligheidsmagte in elk geval nie afdwingbaar was nie. Dit was eerder ’n uitdrukking van uitsluiting op sosiale en ekonomiese vlak. Op die gebied van sport het dit op verskillende maniere gemanifesteer. Sportsoorte wat duur toerusting en fasiliteite of spesiale afrigtingsmetodes vereis het, is oorheers deur die gegoede “wit” setlaargemeenskap, terwyl baie “swart” Rhodesiërs uitgesluit was bloot weens ’n gebrek aan finansiële middele. In sportsoorte sonder sulke vereistes was reeds sedert die 1950’s ’n afbreek van skeidende hindernisse waarneembaar, wat veral die geval in [[sokker]] en [[atletiek]] was. Daarenteen het sportsoorte soos rugby en krieket, wie se beheerliggame noue verbindinge met hul Suid-Afrikaanse eweknieë gehandhaaf het, ’n hoë mate aan segregasie getoon.<ref name="novak" /> Die jaarlikse Loganbeker was minder gesog, maar dit het aansienlik bygedra tot die kondisionering van die Rhodesiese spelers.<ref name="novak" /> Dit is as ’n naweektoernooi tussen die vier destydse provinsies [[Matabeleland]], [[Masjonaland]], [[Manicaland]] en [[Midlands (provinsie)|Midlands]] van stapel gestuur, en het later [[Noord-Rhodesië]] (nou [[Zambië]]) ingesluit. Gedurende die [[winter]]maande het die ''Sunday Country Districts'' se krieket meer geword. Daarbenewens het die Straggler, saamgestel uit spelers van Masjonaland, in die laat 1950’s en vroeë 1960’s, in daardie wintermaande vir naweekwedstryde teen [[Njassaland]] (nou [[Malawi]]) op matkolfblaaie na [[Blantyre]] getoer. In die 1961-wedstryd het Chris Duckworth 91 lopies in 58 minute aangeteken. Sedert die 1993/94-seisoen geniet die Loganbekertoernooi eersterangse status.<ref name="zimhistory" /> In Oktober 1961 het [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] aan die begin van hul Suid-Afrikaanse toer Rhodesië besoek. Hulle het twee driedaagse eersterangse wedstryde teen Rhodesië gespeel, waarvan die eerste in Bulawayo en die tweede in Salisbury. Albei wedstryde het onbeslis geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/25/25183.html |title=Rhodesia v New Zealanders |publisher=Cricket Archive |accessdate=27 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127192516/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/25/25183.html |archive-date=27 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/25/25190.html |title=Rhodesia v New Zealanders |publisher=Cricket Archive |accessdate=27 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127191415/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/25/25190.html |archive-date=27 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[David Lewis (krieketspeler)|David Lewis]] was van 1953/54 tot 1963/64, vir tien jaar, die kaptein van die Rhodesiese span. Aan die einde van die 1970’s is die span deur [[Mike Procter]] aangevoer. Ondanks hierdie rykdom aan talent het Rhodesië nooit daarin geslaag om die Curriebeker te wen nie. Altesaam 242 spelers het Rhodesië in eersterangse en A-lys-krieket verteenwoordig. Rhodesië is nie genooi om aan die eerste twee [[krieketwêreldbeker]]toernooie (in [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] en [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]]) deel te neem nie, aangesien hulle as ’n nieonafhanklike land geen lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) was nie. Die span het in 1979/80 as “[[Zimbabwe-Rhodesië]]” opgetree, en, nadat Zimbabwe amptelik onafhanklik geword het, het hulle die Curriebeker ná die afsluit van dié seisoen eindelik verlaat. Tot onafhanklikheidwording in 1980 kon Rhodesiese toetskrieketspelers vir die Suid-Afrikaanse span gekies word.<ref name="zimhistory" /> === Ná onafhanklikheidwording === [[Lêer:Duncan Fletcher 2015.jpg|duimnael|upright|Duncan Fletcher, wat tydens die openingswedstryd van die [[Krieketwêreldbeker 1983]] teen Australië beslissende bydraes gelewer het om Zimbabwe die wedstryd te laat beklink]] Ná die sluiting van die [[Lancasterhuis-ooreenkoms]] het die land op 18 April 1980 sy onafhanklikheid verkry en is hernoem in Zimbabwe wat ook die einde van die “wit” minderheidsheerskappy ingelui het. Dienooreenkomstig het die Rhodesiese Krieketunie (''Rhodesia Cricket Union'') sy naam verander in Zimbabwiese Krieketunie (''Zimbabwe Cricket Union'', ZCU).<ref name="zimhistory" /> Vanweë die groot internasionale druk om die Suid-Afrikaanse apartheidsregime te boikot, het die Zimbabwe al sy verbindings met die Suid-Afrikaanse krieket afgebreek en aan die Curriebeker asook ander toernooie onttrek. In ruil daarvoor is die ZCU in die internasionale strukture ingesluit. Die enigste eersterangse krieketwedstryde tydens die 1980/81- en 1981/82-seisoene het Zimbabwe teen toerende spanne gespeel. Zimbabwe het op 21 Julie 1981 ’n assosiaatlid van die Internasionale Krieketraad geword en eersterangse krieketwedstryde tydens hul eerste Engelse toer in 1982 gespeel. Zimbabwe het die IKR-trofee in 1982 gewen, wat as eerste stap tot hul toetsstatus beskou kan word. Daarmee het Zimbabwe vir die [[Krieketwêreldbeker 1983|Krieketwêreldbeker in 1983]] in Engeland gekwalifiseer en onverwags [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] in die openingswedstryd verslaan. Zimbabwe het 239 lopies vir die verlies van ses paaltjies in 60 boulbeurte aangeteken, waartoe hul kaptein Duncan Fletcher ’n onoorwonne 69 lopies bygedra het. Fletcher het toe sy loopbaanbeste boulwerk gelewer en vier paaltjies vir 42 lopies geneem om Australië op 226 lopies vir sewe paaltjies te beperk, waardeur Zimbabwe een van die mees verrassende oorwinnings in die krieketgeskiedenis aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketmonthly.com/story/505154/duncan-s-day |title=Duncan's day |publisher=The Cricket Monthly |author=Simon Lister |date=13 Maart 2011 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het egter laaste in hul groep geëindig, nadat hulle al die ander vyf wedstryde verloor het. Die Zimbabwiese span is verswak, nadat “wit” Zimbabwiërs soos [[Graeme Hick]] die land verlaat het om hul loopbane elders voort te sit.<ref name="zimhistory" /> Ná sy oorwinning tydens die IKR-trofee 1986 het Zimbabwe aan die [[Krieketwêreldbeker 1987]] in Indië en Pakistan deelgeneem, maar is in al die ses groepwedstryde verslaan, hoewel hulle baie naby aan ’n oorwinning oor Nieu-Seeland was. Hulle het ’n teiken van 243 lopies in 50 boulbeurte gejaag, en hul [[paaltjiewagter]]-kolwer David Houghton het 142 lopies bygedra, maar Zimbabwe is op 239 lopies in die laaste boulbeurt uitgeboul en sodoende met drie lopies verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/forgotten-classics-new-zealand-v-zimbabwe-hyderabad-1987-799455 |title=Houghton takes on New Zealand |publisher=ESPNcricinfo |author=Tristan Holme |date=16 November 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het met sy oorwinning tydens die IKR-trofee 1990 vir die [[Krieketwêreldbeker 1992]] in Australië en Nieu-Seeland gekwalifiseer, maar hulle het versuim om tot die volgende rondte te vorder, nadat hulle ses van hul agt wedstryde verloor het, ondanks twee noemenswaardige prestasies. In hul eerste wedstryd teen [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] het Zimbabwe sy destyds hoogste telling van 312 lopies vir die verlies van vier paaltjies aangeteken, waartoe die paaltjiewagter-kolwer Andy Flower ’n onoorwonne 115 lopies bygedra het. Sri Lanka het hierdie teiken egter gehaal en sodoende met drie paaltjies gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ask-steven-does-jason-gillespie-have-the-lowest-average-of-any-test-double-centurion-1214443 |title=Does Jason Gillespie have the lowest average of any Test double-centurion? |publisher=ESPNcricinfo |author=Steven Lynch |date=28 Januarie 2020 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In hul laaste wedstryd, wat nie meer beslissend was nie, het Zimbabwe teen Engeland, wat alreeds sy plek in die halfeindstryd bespreek het, te staan gekom. Zimbabwe is op 134 uitgeboul. [[Eddo Brandes]] het toe ’n uitstekende vier paaltjies vir 21 lopies geneem en Graham Gooch met sy eerste aflewering uitgeboul. Engeland het op 125 lopies al sy paaltjies verloor, waardeur Zimbabwe ’n verrassende oorwinning met nege lopies aangeteken het. Hierdie 22 krieketwêreldbekerwedstryde was Zimbabwe se enigste internasionale wedstryde in dié tydperk.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/zimbabwe/engine/records/team/match_results_year.html?class=2;id=9;type=team |title=Zimbabwe / Records / One-Day Internationals / List of match results (by year) |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> === Die jong toetsland === In 1992 is die beheerliggaam in [[Zimbabwe Krieket]] hernoem en op 6 Julie dieselfde jaar is Zimbabwe as negende land deur die Internasionale Krieketraad toetsstatus toegeken.<ref name="Facelift" /> In Oktober 1992 het Zimbabwe sy eerste toetswedstryd, onder kaptein [[David Houghton]], teen [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] op [[Harare Sportklub]] gespeel. Een van die spelers, [[John Traicos]], ’n draaibouler, het voorheen vir Suid-Afrika gespeel. Die pouse van 22 jaar en 222 dae is die langste in dié tyd in enige toetsspeler se loopbaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/john-traicos-55802 |title=John Traicos |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Houghton het ’n honderdtal met sy toetsdebuut vir Zimbabwe aangeteken, terwyl Traicos vyf paaltjies vir 86 lopies in 50 boulbeurte geneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-zimbabwe-1992-93-62304/zimbabwe-vs-india-only-test-63583/full-scorecard |title=Zimbabwe vs India, Only Test at Harare, Oct 18 1992 – Full Scorecard |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Dié wedstryd het onbeslis geëindig en Zimbabwe het sodoende die eerste span geword om ’n nederlaag in sy eerste toetswedstryd te vermy, sedert Australië in die heel eerste toetswedstryd in 1877 Engeland verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketmonthly.com/story/1118312/grant-flower-one-thing-zimbabweans-do-is-they-deal-well-with-adversity |title='One thing Zimbabweans do is, they deal well with adversity' |publisher=The Cricket Monthly |author=Danyal Rasool |date=31 Augustus 2017 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe se daaropvolgende toetswedstryde het egter teleurstellend verloop, waardeur hul toetsstatus in twyfel getrek is. Zimbabwe het sy eerste oorwinning in 1995 tuis teen [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] met ’n beurt aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-of-zimbabwe-1994-95-61490/zimbabwe-vs-pakistan-1st-test-63672/full-scorecard |title=1st Test, Harare, Jan 31 – Feb 4 1995, Pakistan tour of Zimbabwe |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In EDI-krieket het Zimbabwe ook gesukkel. Tydens die [[Krieketwêreldbeker 1996]] in Indië, Pakistan en Sri Lanka is hulle weer vroeg uitgeskakel, nadat Zimbabwe net [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]] verslaan het. Aan die einde van die jaar het hulle egter in die EDI-reeks teen Engeland verrassend met 3–0 geseëvier.<ref name="zimhistory" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-v-england-1996-97-153944 |title=Zimbabwe v England 1996–97 |publisher=ESPNcricinfo |date=15 April 1998 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> === Kort goue tydperk === [[Lêer:Grant Flower.jpg|duimnael|upright|[[Grant Flower]], die broer van Andy Flower]] Ten spyte van sy span se moeilikhede is die paaltjiewagter-kolwer Andy Flower as een van die wêreld se beste kolwers beskou; sy kolfgemiddelde was in 2000 en 2001 meer as 80. Destyds het Zimbabwe ook krieketspelers opgelewer soos Flower se broer [[Grant Flower|Grant]], asook die veelsydiges [[Andy Blignaut]] en [[Heath Streak]] (wat later kaptein van die nasionale span sou word). [[Murray Goodwin]] was ook ’n kolwer van ’n wêreldgehalte; ná sy uittrede uit internasionale krieket het hy vir [[Sussex]] baie lopies aangeteken. ’n Ander kolwer van ’n wêreldgehalte was [[David Houghton]], wat die Zimbabwiese rekord vir die hoogste individuelle toetstelling van 266 teen Sri Lanka in 1994/95 aangeteken het. Die partykeer kaptein en middelordekolwer [[Alistair Campbell]], die veelsydige beendraaier [[Paul Strang]], [[Eddo Brandes]], en die snelbouler/aanvangskolwer [[Neil Johnson]] was ander belangrike bydraers vir Zimbabwe op die destydse wêreldverhoog. Met die verskyning van hierdie kwaliteitspelers is in die laat 1990’s ’n deurbraak bereik in terme van mededinging en die Zimbabwiese span het toetswedstryde teen ander lande begin wen, insluitende ’n reeksoorwinning in Pakistan. Zimbabwe het tydens die [[Krieketwêreldbeker 1999]] uitgeblink, die vyfde plek in die Super Ses gehaal en die halfeindstryd net misgeloop omdat hulle ’n swakker lopietempo as Nieu-Seeland gehad het. Tydens die groepfase het Zimbabwe Indië met drie lopies verslaan,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/india-vs-zimbabwe-8th-match-65200/full-scorecard |title=8th Match, Leicester, May 19 1999, ICC World Cup |publisher=ESNcricinfo |date=19 Mei 1999 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> voordat hulle teen hul buurland Suid-Afrika te staan gekom het. Zimbabwe het in sy beurt 233 lopies vir die verlies van ses paaltjies aangeteken, met ’n goeie 76 deur die aanvangskolwer [[Neil Johnson]]. In antwoord het Suid-Afrika vir 40 lopies ses paaltjies verloor, voordat beide [[Lance Klusener]] en [[Shaun Pollock]] vyftigtalle aangeteken en die teiken op 48 lopies verminder het. Dit was Suid-Afrika se eerste nederlaag teen Zimbabwe en een van Zimbabwe se vernaamste oorwinnings. Neil Johnson het ook met die bal uitgeblink, drie paaltjies geneem en is as speler van die wedstryd benoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/top-world-cup-performances-all-round-neil-johnson-stuns-south-africa-281598 |title=All-round Johnson stuns South Africa |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=27 Februarie 2007 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Johnson het ná hierdie toernooi egter ophou speel vir Zimbabwe. Gedurende hierdie tydperk het Zimbabwe al die toetslande (behalwe vir Australië) gereeld geklop. Zimbabwe het in 2000/01 Nieu-Seeland beide tuis en weg verslaan. Die span het ook eindstryde van baie multinasionale eendagtoernooie gehaal. In 2001 was Zimbabwe gasheer van die Coca-Cola-beker, waaraan ook Indië en [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] deelgeneem het. Zimbabwe is in al sy groepwedstryde verslaan, waarvolgens Indië en Wes-Indië die eindstryd uitgespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/7th-match-final-india-v-west-indies-coca-cola-cup-statistical-highlights-101327 |title=7th Match (Final), India v West Indies, Coca Cola Cup, Statistical Highlights |publisher=ESPNcricinfo |author=Rajneesh Gupta |date=8 Julie 2001 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> === Tekens van agteruitgang === [[Lêer:Andy Flower.png|duimnael|upright|Die Zimbabwiese speler Andy Flower het saam met Henry Olonga tydens die [[Krieketwêreldbeker 2003]] swart armbande in “rou oor die dood van demokrasie” in Zimbabwe gedra]] Die toenemende politisering van krieket, insluitende die keusebeleid van spelers volgens etniese kwotas, saam met die dalende politieke situasie in Zimbabwe, het die [[Krieketwêreldbeker 2003]], wat Zimbabwe saam met Suid-Afrika en Kenia aangebied het, ontwrig. Engeland het sy wedstryd in Zimbabwe verbeur en sodoende hul eie vordering tydens dié toernooi gewaag. Engeland se amptelike rede was die beweerde gebrek aan veiligheid, hoewel die politieke situasie ook ’n rede was.<ref name=Protest>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/great-world-cup-moments-henry-olonga-and-andy-flower-mourn-the-death-of-democracy-281633 |title=Zimbabwe's black armband protest |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=28 Februarie 2007 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref name=espncricinfo>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/155838.html |title=Wisden – England v Zimbabwe |publisher=ESPNcricinfo |date=13 Februarie 2003 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref name=theguardian>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2003/feb/11/cricketworldcup2003.cricketworldcup2 |title=England snub Zimbabwe |publisher=The Guardian |author=Sean Ingle |date=11 Februarie 2003 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Beide die Zimbabwiese speler Andy Flower en die snelbouler Henry Olonga het tydens die eerste wedstryd teen [[Namibiese nasionale krieketspan|Namibië]] swart armbande in “rou oor die dood van demokrasie” in Zimbabwe gedra. Albei spelers in onmiddellik uit die span geskors en het oorsee om politieke asiel gevra. Hierdie openbare politieke protes het ’n aansienlike verleentheid met die medegashere veroorsaak en ook die spanharmonie ontwrig.<ref name=Protest /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/statement-of-andy-flower-and-henry-olonga-126517 |title=Statement of Andy Flower and Henry Olonga |publisher=ESPNcricinfo |date=27 April 2007 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het, ook danksy die verbeurde wedstryd teen Engeland, wat as ’n oorwinning vir hulle geag is, weer die Super Ses gehaal, maar hulle is ná nederlae teen Nieu-Seeland, Kenia en Sri Lanka uitgeskakel. Ná afloop van die Krieketwêreldbeker 2003 het van Zimbabwe se beste spelers hul internasionale loopbane vroeg beëindig en ’n nuwe span het begin ontwikkel. Alhoewel hulle nie vroeër suksesse kon herhaal nie, het hierdie nuwe geslag van oorwegend multi-gedissiplineerde spelers ’n stewige ruggraat vir ’n mededingende, maar meestal nie suksesvolle span begin vorm. In laat 2003 het Zimbabwe na Australië vir ’n twee-wedstrydreeks getoer. Dit word veral onthou vir die Australiese aanvangskolwer Matthew Hayden se beurt in die eerste toets, waartydens hy ’n rugspanning oorkom en toe ’n destydse rekord van 380 lopies aangeteken het; Zimbabwe het egter swak vertoon.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/3179152.stm |title=Hayden smashes Test record |publisher=[[BBC]] |date=10 Oktober 2003 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> === Onttrekking en herbegin === [[Lêer:Elton Chigumbura fielding.jpg|duimnael|Elton Chigumbura, lid van die Zimbabwiese span tydens die [[Krieketwêreldbeker 2007]] en later kaptein van die nasionale span]] In 2004 het die Zimbabwiese Krieketunie (nou Zimbabwe Krieket) geweier om die kaptein Heath Streak vir die span te benoem. Vervolgens het 14 spelers geweier om vir Zimbabwe te speel en hulle is toe ook nie deur die beheerliggaam gekeur nie. Hierdie verswakking van die span het Zimbabwe gedwing om van sy toetswedstryde in 2004 af te las, maar hul toetsstatus het onangetas gebly.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/news-archive/zimbabwe-not-to-play-test-cricket-in-2004-say-icc/ |title=Zimbabwe not to play Test cricket in 2004, say ICC |publisher=The Indian Express |date=2 Julie 2004 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> ’n Beplande besoek deur Sri Lanka het voortgegaan, maar dit was ’n eensydige saak, aangesien Zimbabwe deur onervare spelers verteenwoordig is wat nie oor internasionale ervaring beskik het nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-was-not-an-easy-tour-141206 |title='Zimbabwe was not an easy tour' |publisher=ESPNcricinfo |date=26 Mei 2004 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Nadat Zimbabwe in 2005 weer toetskrieket begin speel het, het weens die onttrekking deur baie ervare spelers ’n aantal hoë nederlae gevolg. In Maart 2005 het Zimbabwe twee toetswedstryde in Suid-Afrika elk met ’n beurt verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/six-for-zondeki-as-zimbabwe-are-routed-146093 |title=Six for Zondeki as Zimbabwe are routed |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=13 Maart 2005 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Nog erger uitslae het in Augustus tuis teen Nieu-Seeland gevolg, nadat hulle ’n toetswedstryd binne twee dae verloor het. Zimbabwe was net die tweede toetsspan (ná Indië in 1952) wat twee keer op dieselfde dag uitgeboul is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-tour-of-zimbabwe-2005-144150/zimbabwe-vs-new-zealand-1st-test-215253/match-report |title=Hopeless Zimbabwe crushed inside two days |publisher=ESPNcricinfo |date=8 Augustus 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In September dieselfde jaar het die span albei toetswedstryde teen Indië tuis verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/pathan-it-has-been-a-wonderful-series-for-me-219932 |title=Pathan: 'It has been a wonderful series for me' |publisher=ESPNcricinfo |date=22 September 2005 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Ná dié toetsreeks het Streak sy uittrede uit internasionale krieket aangekondig en sodoende die beleërde span nog ’n terugslag toegedien. Aan die einde van 2005 is ’n ooreenkoms bereik, waarvolgens afvallige spelers weer in die Zimbabwiese nasionale span opgeneem is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.aussiecricket.net/forum/viewtopic.php?f=10&t=396&start=0&sid=5dc6c14591d20b5bc21e147f5ea2a84e&view=print |title=Rebels consider peace plan |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=26 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426011143/http://www.aussiecricket.net/forum/viewtopic.php?f=10&t=396&start=0&sid=5dc6c14591d20b5bc21e147f5ea2a84e&view=print |archive-date=26 April 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Met die goedkeuring van die IKR het Zimbabwe sy deelname aan verdere toetswedstryde vir die jaar 2006 opgeskort.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/other_international/zimbabwe/4625900.stm |title=Zimbabwe revokes 2006 Test status |publisher=[[BBC]] |date=18 Januarie 2006 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://supersport.com/cricket/international/zimbabwe-cricket-team-info |title=Zimbabwe Cricket Team SuperSport Profile |publisher=[[SuperSport]] |accessdate=1 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210901161112/https://supersport.com/cricket/international/zimbabwe-cricket-team-info |archive-date=1 September 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Zimbabwe was gasheer van die Drienasiesreeks in 2005/06, waaraan ook Indië en Nieu-Seeland deelgeneem het. Die gasheer is in al die vier wedstryde verslaan, waarvolgens Indië en Nieu-Seeland die eindstryd uitgespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/videocon-triangular-series-2005-216614/zimbabwe-vs-india-6th-match-217979/match-report |title=Yuvraj and Dhoni take India home |publisher=ESPNcricinfo |author=Dileep Premachandran |date=4 September 2005 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[Krieketwêreldbeker 2007]] in Wes-Indië is Zimbabwe vroeg uitgeskakel, nadat hulle net teen [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]] gelykop gespeel het. Tydens die eerste [[T20I-wêreldbeker 2007|T20I-wêreldbeker]] in Suid-Afrika het Zimbabwe in sy openingswedstryd Australië verrassend met vyf paaltjies verslaan, maar hulle is nogtans vroeg uitgeskakel. In aanloop tot die volgende toernooi in [[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] het beide Engeland en Suid-Afrika om politieke redes daarop aangedring dat Zimbabwe aan dié toernooi onttrek, waarin hulle ingestem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2008/07/04/sports/04iht-cricket.1.14239687.html |title=Zimbabwe agrees to withdraw from Twenty20 World Cup |publisher=[[The New York Times]] |date=4 Julie 2008 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Oktober 2007 was daar belowende aankondigings, waarvolgens Zimbabwe aan al drie binnelandse kompetisies in Suid-Afrika sou kon deelneem as deel van die pogings om die krieketgehalte in Zimbabwe te verbeter.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.supersport.co.za/cricket/article.aspx?id=233227&headline=Zim%20to%20compete%20in%20all%20SA%60s%20domestic%20competitions |title=Zim to compete in all SA's local competitions |publisher=[[SuperSport]] |date=22 Oktober 2007 |accessdate=14 Mei 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080514033825/http://www.supersport.co.za/cricket/article.aspx?id=233227&headline=Zim%20to%20compete%20in%20all%20SA%60s%20domestic%20competitions |archive-date=14 Mei 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hul deelname aan die toernooie is egter in twyfel getrek toe die planne uitgestel is hangende ’n raadsvergadering van [[Krieket Suid-Afrika]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketworld.com/zimbabwe/article/?aid=13686 |title=Zimbabwe's Place In South African Cricket Delayed |publisher=Cricket World |accessdate=26 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071026152947/http://www.cricketworld.com/zimbabwe/article/?aid=13686 |archive-date=26 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Laat in November 2007 is ’n kompromie bereik, waarvolgens Zimbabwe aan die MTN Binnelandse Kampioenskap en die Standard Bank Pro 20-reeks sou kon deelneem, maar nie aan die SuperSport-reeks soos oorspronklik beplan nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketworld.com/zimbabwe/article/?aid=13920 |title=Zimbabwe's Place In SA Franchise Cricket Confirmed |publisher=Cricket World |accessdate=1 Desember 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071201015055/http://www.cricketworld.com/zimbabwe/article/?aid=13920 |archive-date=1 Desember 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Pleks daarvan het hulle drie eersterangse vierdaagse wedstryde teen ’n saamgestelde Suid-Afrikaanse span, bestaande uit konsessie- en provinsiale spelers, gespeel. Zimbabwe het die drie wedstryde in [[Paarl]], [[Potchefstroom]] en [[Kimberley]] gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketworld.com/zimbabwe/article/?aid=14317 |title=Utseya Leads Zimbabwe To Challenge Clean Sweep |publisher=Cricket World |date=6 Januarie 2008 |accessdate=7 Januarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080107140510/http://www.cricketworld.com/zimbabwe/article/?aid=14317 |archive-date=7 Januarie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tussen hierdie wedstryde het Zimbabwe Wes-Indië vir ’n EDI-reeks van vyf wedstryde gehuisves en ’n verrassende oorwinning in die openingswedstryd behaal,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketworld.com/cricket_archive/west_indies_in_zimbabwe/article/?aid=13995 |title=Chanderpaul Ton in Vain As Zimbabwe Open With Win |publisher=Cricket World |date=30 November 2007 |accessdate=25 Mei 2011 |archive-url=https://archive.today/20110525230956/http://www.cricketworld.com/cricket_archive/west_indies_in_zimbabwe/article/?aid=13995 |archive-date=25 Mei 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> voordat die gaste dié reeks met 3–1 beklink het. Die laaste wedstryd is weens reën afgelas.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketworld.com/cricket_archive/west_indies_in_zimbabwe/article/?aid=14095 |title=Last Zimbabwe-West Indies One-Dayer Abandoned |publisher=Cricket World |date=9 Desember 2007 |accessdate=13 Desember 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071213122915/http://www.cricketworld.com/cricket_archive/west_indies_in_zimbabwe/article/?aid=14095 |archive-date=13 Desember 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Terugkeer op internasionale vlak === In 2010 het Zimbabwe die Driehoekige reeks aangebied, waaraan ook Indië en Sri Lanka deelgeneem het. Zimbabwe het drie van hul vier wedstryde gewen, maar hulle is in die eindstryd deur Sri Lanka verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-triangular-series-2010-452140/zimbabwe-vs-sri-lanka-final-452152/match-report |title=Dilshan century drives Sri Lanka to title |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=9 Junie 2010 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Met sy deelname aan beide die [[T20I-wêreldbeker 2010]] en die [[Krieketwêreldbeker 2011]] het Zimbabwe na internasionale toernooie teruggekeer, maar hulle is in albei toernooie vroeg uitgeskakel, alhoewel hulle by laasgenoemde die assosiaatlede verslaan het. In Augustus dieselfde jaar het Zimbabwe ook sy eerste toetswedstryd ná sy onttrekking in 2006 gespeel en Bangladesj met 130 lopies verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-zimbabwe-2011-504002/zimbabwe-vs-bangladesh-only-test-522245/match-report |title=Zimbabwe triumphant on Test return |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=8 Augustus 2011 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Ná die toetswedstryd het Zimbabwe en Bangladesj ’n EDI-reeks van vyf wedstryde gespeel. Zimbabwe het dié reeks met 3–2 gewen en sodoende sy eerste reeks teen ’n toetsland sedert 2006 beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-zimbabwe-2011-504002/zimbabwe-vs-bangladesh-3rd-odi-522248/match-report |title=Zimbabwe overcome Mushfiqur to take series |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=16 Augustus 2011 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Aan die begin van November 2011 was Zimbabwe op die punt om Nieu-Seeland tuis in ’n toetswedstryd te verslaan. Hulle het 366 lopies in hul tweede beurt gejaag en was op ’n goed geplaaste 265 lopies vir die verlies van drie paaltjies, nadat Taylor 117 lopies aangeteken het. Die span het egter ineengestort en aan Nieu-Seeland ’n oorwinning met 34 lopies besorg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-tour-of-zimbabwe-2011-12-527008/zimbabwe-vs-new-zealand-only-test-527017/match-report-5 |title=New Zealand outlast Brendan Taylor to win thriller |publisher=ESPNcricinfo |author=Nitin Sundar |date=5 November 2011 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Januarie en Februarie 2012 het Zimbabwe vir ’n enkele toets, drie EDI- en twee T20I-wedstryde na Nieu-Seeland getoer, maar al die ses hul wedstryde verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tour-of-new-zealand-2011-12-520581/new-zealand-vs-zimbabwe-2nd-t20i-520596/match-report |title=Williamson blitz wins thriller for NZ |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fernando |date=14 Februarie 2012 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In die toetswedstryd is hulle twee keer op die derde dag uitgeboul – op 51 lopies (hul laagste toetstelling) en op 143 lopies – en hulle is met ’n beurt en 301 lopies verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/new-zealand-v-zimbabwe-2012/content/story/551285.html |title=New Zealand bowl out Zimbabwe twice in a day |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fernando |date=28 Januarie 2012 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> === Finansiële probleme === Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2012]] in Sri Lanka is Zimbabwe vroeg uitgeskakel, nadat hulle deur beide die gasheer en Suid-Afrika verslaan is. In Augustus en September 2013 het Zimbabwe Pakistan vir twee toets-, drie EDI- en twee T20I-wedstryde gehuisves. Pakistan het albei T20Is gewen, voordat hulle ook die EDI-reeks met 2–1 beklink het. Die gaste het ook die eerste toetswedstryd gewen, nadat [[Younis Khan]] ’n tweehonderdtal (200 lopies) in die tweede beurt aangeteken het. Zimbabwe het egter die tweede toetswedstryd met 24 lopies gewen – sedert 2001 hul eerste oorwinning oor ’n ander span as Bangladesj – en die toetsreeks met 1–1 geëwenaar.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-of-zimbabwe-2013-659535/zimbabwe-vs-pakistan-2nd-test-659557/match-report-5 |title=Zimbabwe square series with historic win |publisher=ESPNcricinfo |author=Devashish Fuloria |date=14 September 2013 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In 2013/14 het die finansiële situasie van Zimbabwe Krieket toenemend vererger. Die IKR moes inspring en ’n finasiële hupstoot gee, maar die gebruik van geldelike voordele is bevraagteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-cricket-mismanaged-icc-loan-724593 |title=Zimbabwe Cricket mismanaged $6m ICC loan |publisher=ESPNcricinfo |authors=Tristan Holme, Liam Brickhill |date=3 Maart 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-cricket-turns-down-proposed-icc-bail-out-738959 |title=ZC turns down proposed ICC bail-out |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=23 April 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwiese spelers het herhaaldelik met boikot gedreig en ’n spelersvereniging gestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-players-extend-boycott-717839 |title=Zimbabwe players extend boycott |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=10 Februarie 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Die Zimbabwiese span het gesukkel om borge te lok, wat die plaaslike struktuur geraak en tot die kansellasie van baie toernooie soos die Pro40 gelei het. ’n Aantal konsessies aan die spelers is ook afgelas. Verskeie toere is vertraag, ingetrek of gekanselleer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-a-tour-of-bangladesh-put-on-hold-753249 |title=Zimbabwe A tour of Bangladesh put on hold |publisher=ESPNcricinfo |authors=Firdose Moonda, Mohammad Isam |date=17 Junie 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/afghanistan-s-zimbabwe-tour-cancelled-708291 |title=Afghanistan's Zimbabwe tour cancelled |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=9 Januarie 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2014]] se groepfase het hulle beide [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] en die [[Verenigde Arabiese Emirate se nasionale krieketspan|Verenigde Arabiese Emirate]] verslaan, maar Nederland het weens sy beter lopietempo tot die volgende rondte gevorder.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/world-t20-2013-14-628368/ireland-vs-netherlands-12th-match-first-round-group-b-682919/match-report |title=Netherlands stun rivals to qualify |publisher=ESPNcricinfo |author=Kanishkaa Balachandran |date=21 Maart 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Julie 2014 het Zimbabwe [[Afghaanse nasionale krieketspan|Afghanistan]] vir ’n EDI-reeks van vier wedstryde gehuisves. Hulle het die eerste twee wedstryde gewen, voordat die Afghane die laaste twee wedstryde gewen het om dié reeks te ewenaar.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/afghanistan-tour-of-zimbabwe-2014-756017/zimbabwe-vs-afghanistan-4th-odi-756041/match-report |title=Seamers help Afghanistan square series |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Julie 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Die volgende maand het Zimbabwe Suid-Afrika vir ’n eenmalige toetswedstryd en drie EDI-wedstryde gehuisves, maar hulle het al hul vier wedstryde verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/south-africa-tour-of-zimbabwe-2014-736425/zimbabwe-vs-south-africa-3rd-odi-736441/match-report |title=South Africa complete comfortable clean sweep |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=21 Augustus 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Australië het by die twee spanne aangesluit om die Driereeks 2014 uit te speel. Nadat Zimbabwe sy eerste twee wedstryde teen onderskeidelik Australië en Suid-Afrika verloor het, het hulle in die vierde wedstryd ’n verrassende oorwinning oor Australië aangeteken. Dit was die eerste keer in 31 jaar wat Zimbabwe daarin geslaag het om Australië te verslaan; die laaste Zimbabwiese oorwinning oor Australië was tydens die [[Krieketwêreldbeker 1983]] in Engeland.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/zimbabwe-triangular-series-2014/content/story/776347.html |title=Zimbabwe beat Australia after 31 years |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=31 Augustus 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Ondanks dié oorwinning het Zimbabwe sy laaste wedstryd verloor en is uit die toernooi geskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-triangular-series-2014-736429/zimbabwe-vs-south-africa-6th-match-736453/match-report |title=Du Plessis' third century puts South Africa in final |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=4 September 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Laat in 2014 het Zimbabwe vir drie toets- en vyf EDI-wedstryde na Bangladesj getoer, maar hulle is in al hul agt wedstryde verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-resurgence-bangladesh-waited-a-year-for-806625 |title=The resurgence Bangladesh waited a year for |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=2 Desember 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Daarna is Stephen Mangongo as afrigter afgedank.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/mangongo-sacked-as-zimbabwe-coach-811617 |title=Mangongo sacked as Zimbabwe coach |publisher=ESPNcricinfo |authors=Firdose Moonda, Liam Brickhill |date=18 Desember 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In laat Desember 2014 het Zimbabwe Krieket hom met Dav Whatmore vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/cricket/news/13239/9622435/international-cricket-whatmore-appointed-zimbabwe-coach |title=Dav Whatmore appointed Zimbabwe coach |publisher=Sky Sports |date=29 Desember 2014 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/cricketnext/coach-dav-whatmore-looks-to-lift-zimbabwe-in-world-cup/526838-78.html |title=Coach Dav Whatmore looks to lift Zimbabwe in World Cup |publisher=IBNLive |date=6 Februarie 2015 |accessdate=17 Februarie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150217130105/http://ibnlive.in.com/news/cricketnext/coach-dav-whatmore-looks-to-lift-zimbabwe-in-world-cup/526838-78.html |archive-date=17 Februarie 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Swak toernooiprestasies === [[Lêer:West Indies v Zimbabwe World Cup of Cricket The national anthems (16629621122).jpg|duimnael|Nasionale volksliedere voor die wedstryd van Zimbabwe teen Wes-Indië tydens die [[Krieketwêreldbeker 2015]] in [[Canberra]]]] Tydens die [[Krieketwêreldbeker 2015]] in Australië en Nieu-Seeland het Zimbabwe net daarin geslaag om die Verenigde Arabiese Emirate te verslaan en hulle is vervolgens in die groepfase uitgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-denied-by-millimetres-845335 |title=Zimbabwe denied by millimetres |publisher=ESPNcricinfo |author=Brydon Coverdale |date=7 Maart 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2014-15-509587/india-vs-zimbabwe-39th-match-pool-b-656475/match-report |title=Raina, Dhoni ensure clean slate |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=14 Maart 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Gedurende die toernooi het Brendan Taylor sy aftrede van Zimbabwiese krieket aangekondig,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/steadfast-brendan-taylor-bows-to-circumstance-848997 |title=Steadfast Taylor bows to circumstance |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=13 Maart 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> nadat hy tydens die toernooi 433 lopies en twee honderdtalle aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/a-familiar-despair-marks-brendan-taylor-s-farewell-850259 |title=A familiar despair marks Taylor's farewell |publisher=ESPNcricinfo |author=Abhishek Purohit |date=14 Maart 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Ná afsluit van die toernooi was Taylor onder die voorste lopiemakers.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=6537;type=tournament |title=ICC World Cup, 2014/15 / Records / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Mei 2015 was Zimbabwe ná die 2009-aanval op die Sri Lankaanse span in Lahore die eerste volle lid wat na Pakistan getoer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-cricket-confirms-pakistan-tour-868453 |title=Zimbabwe Cricket confirms Pakistan tour |publisher=ESPNcricinfo |date=30 April 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het die T20I-reeks met 0–2<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tour-of-pakistan-2015-868505/pakistan-vs-zimbabwe-2nd-t20i-868725/match-report |title=Tight win helps Pakistan take series 2–0 |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=24 Mei 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> en die EDI-reeks met dieselfde uitslag verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tour-of-pakistan-2015-868505/pakistan-vs-zimbabwe-3rd-odi-868731/match-report |title=Pakistan take series 2-0 after washout |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=31 Mei 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Julie dieselfde jaar het hulle Indië gehuisves, maar hulle is in die EDI-reeks met 0–3 verslaan,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-zimbabwe-2015-885951/zimbabwe-vs-india-3rd-odi-885967/match-report |title=Jadhav, Pandey set up 3–0 India sweep |publisher=ESPNcricinfo |author=Abhishek Purohit |date=14 Julie 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> terwyl die T20I-reeks met 1–1 onbeslis geëindig het, insluitende Zimbabwe se eerste T20I-oorwinning in Harare.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-s-first-t20i-win-in-harare-900751 |title=Zimbabwe's first T20I win in Harare |publisher=ESPNcricinfo |author=Shiva Jayaraman |date=19 Julie 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Augustus 2015 het Zimbabwe Nieu-Seeland vir ’n EDI-reeks van drie wedstryde gehuisves en die eerste wedstryd gewen, maar hulle het die reeks nogtans met 1–2 verloor,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-tour-of-zimbabwe-and-south-africa-2015-848811/zimbabwe-vs-new-zealand-3rd-odi-894291/match-report |title=Williamson sweeps awards in series win |publisher=ESPNcricinfo |author=Arun Venugopal |date=7 Augustus 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> asook die eenmalige T20I-wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-tour-of-zimbabwe-and-south-africa-2015-848811/zimbabwe-vs-new-zealand-only-t20i-894293/match-report |title=Worker debut fifty sets up crushing NZ win |publisher=ESPNcricinfo |author=Abhishek Purohit |date=9 Augustus 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Laat in September het Pakistan aangekom, nadat hulle besluit het om hul toer uit te stel om nie hul kwalifisering vir die Kampioenetrofee 2017 met moontlike nederlae te waag nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/pakistan-zimbabwe-put-limited-overs-series-on-hold-903009 |title=Pakistan, Zimbabwe put limited-overs series on hold |publisher=ESPNcricinfo |author=Umar Farooq |date=25 Julie 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Pakistan het die T20I-reeks met 2–0 en die EDI-reeks met 2–1 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-of-zimbabwe-2015-16-904331/zimbabwe-vs-pakistan-3rd-odi-919611/match-report |title=Bilal Asif five-for gives Pakistan series |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=5 Oktober 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Ná die reeks teen Pakistan het Zimbabwe in Oktober die destydse assosiaatlede Ierland en Afghanistan gelyktydig gehuisves. Zimbabwe het Ierland in die EDI-reeks met 2–1 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tour-of-zimbabwe-2015-16-919599/zimbabwe-vs-ireland-2nd-odi-919615/match-report |title=Ervine ton gives Zimbabwe series |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=11 Oktober 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Afghanistan het Zimbabwe egter met 3–2 verslaan en sy EDI-reeks gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/afghanistan-tour-of-zimbabwe-2015-16-924621/zimbabwe-vs-afghanistan-5th-odi-924635/match-report |title=Afghanistan defend 245 in historic series win |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=24 Oktober 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Dit was die eerste keer wat ’n assosiaatlid ’n volle lid tydens ’n bilaterale reeks verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/afghanistan-the-fastest-associate-off-the-blocks-933113 |title=Afghanistan, the fastest Associate off the blocks |publisher=ESPNcricinfo |author=Shiva Jayaraman |date=24 Oktober 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe is toe ook in die T20I-reeks deur Afghanistan met 2–0 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/afghanistan-tour-of-zimbabwe-2015-16-924621/zimbabwe-vs-afghanistan-2nd-t20i-924639/match-report |title=Ghani, Naib fifties secure landmark series win |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=28 Oktober 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Ná ’n reeks verlore wedstryde op eie bodem het Zimbabwe in November na Bangladesj getoer. Die span het egter verdere nederlae gely, nadat hulle die EDI-reeks met 0–3 verloor het,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tour-of-bangladesh-2015-16-931380/bangladesh-vs-zimbabwe-3rd-odi-931394/match-report |title=Mustafizur five-for seals Bangladesh's 3–0 sweep |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=11 November 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> terwyl die T20I-reeks met 1–1 onbeslis geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tour-of-bangladesh-2015-16-931380/bangladesh-vs-zimbabwe-2nd-t20i-931398/match-report |title=Waller and Madziva pull off heist |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=15 November 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Rondom die jaarwisseling van 2015 en 2016 het Zimbabwe in ’n EDI-reeks van vyf en ’n T20I-reeks van twee wedstryde teen Afghanistan in die Verenigde Arabiese Emirate te staan gekom. Tot in die vierde wedstryd was die EDI-reeks gelykop, voordat hulle met 2–3 verloor het; Zimbabwe is ook in albei T20I-wedstryde verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tour-of-united-arab-emirates-2015-16-953329/afghanistan-vs-zimbabwe-5th-odi-953343/match-report |title=Naib heroics lift Afghanistan to thrilling series win |publisher=ESPNcricinfo |author=Nikhil Kalro |date=6 Januarie 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tour-of-united-arab-emirates-2015-16-953329/afghanistan-vs-zimbabwe-2nd-t20i-953347/match-report |title=Belligerent Shahzad ton propels Afghanistan to series win |publisher=ESPNcricinfo |author=Nikhil Kalro |date=10 Januarie 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het toe vir ’n T20I-reeks van vier wedstryde na Bangladesj getoer, wat met 2–2 gelykop geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tour-of-bangladesh-jan-2016-2015-16-958411/bangladesh-vs-zimbabwe-4th-match-958421/match-report |title=Masakadza, Madziva help Zimbabwe level series |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=22 Januarie 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Nadat Chigumbura as kaptein bedank het, het in 2016 Hamilton Masakadza by hom oorgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/hamilton-masakadza-named-zimbabwe-captain-967519 |title=Hamilton Masakadza named Zimbabwe captain |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=31 Januarie 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Gedurende die [[T20I-wêreldbeker 2016]] in Indië is Zimbabwe in die eerste rondte uitgeskakel, nadat hulle met 59 lopies deur Afghanistan verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/icc-world-twenty20-2016/content/story/981483.html |title=Afghanistan progress to main draw with thumping win |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=12 Maart 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het beide afrigter Whatmore en kaptein Hamilton Masakadza afgedank voordat Indië in middel-2016 Zimbabwe besoek het. Die boulafrigter [[Makhaya Ntini]] is voorlopig as hoofafrigter aangestel, terwyl die voorheen benoemde adjunkkaptein Graeme Cremer, wat die T20I-wêreldbeker 2016 misgeloop het, as tussentydse kaptein aangewys is. Lance Klusener is as voltydse kolfafrigter aangestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/sports/zimbabwe-axe-coach-ahead-of-india-tour/story-J2X8Wdb1am27rsMPUUaTTM.html |title=Zimbabwe axe coach ahead of India tour |publisher=Hindustan Times |date=1 Junie 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Indië se besoek was die vierde in ses jaar en hulle het ’n EDI- en ’n T20I-reeks met drie wedstryde elk gespeel. Die Indiese keurders het die meeste van hul ervare spelers laat rus. Zimbabwe is in die EDI-reeks met 0–3 platgeloop, wat tot woedende reaksies van die ondersteuners gelei het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/when-the-music-stopped-at-harare-s-castle-corner-1026131 |title=When the music stopped at Harare's Castle Corner |publisher=ESPNcricinfo |author=Alagappan Muthu |date=13 Junie 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Daarbenewens is verskeie Zimbabwiese sleutelspelers voor of tydens die T20I-reeks beseer. Desondanks het Zimbabwe daarin geslaag om die eerste T20I-wedstryd met twee lopies te wen, voordat hulle in die tweede wedstryd verslaan is. Dié reeks was ná twee wedstryde met 1–1 gelykop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-zimbabwe-2016-1007647/zimbabwe-vs-india-2nd-t20i-1007657/match-report |title=Sran and Bumrah wreck Zimbabwe as India level series |publisher=ESPNcricinfo |author=Alagappan Muthu |date=20 Junie 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Die laaste wedstryd het Zimbabwe met drie lopies en die reeks sodoende met 1–2 verloor. ’n Maand later het Nieu-Seeland vir twee toetswedstryde na Zimbabwe getoer en albei toetse sterk gewen; hierdie was Zimbabwe se sesde agtereenvolgende nederlaag teen die Black Caps.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-tour-of-zim-2016-1024039/zimbabwe-vs-new-zealand-2nd-test-1024043/match-report-5 |title=NZ spinners cap off Zimbabwe capitulation for 2–0 win |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=10 Augustus 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/sixth-straight-loss-for-zimbabwe-against-new-zealand-1044495 |title=Zimbabwe's sixth straight loss to New Zealand |publisher=ESPNcricinfo |author=Shiva Jayaraman |date=10 Augustus 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> === Herbegin en klein suksesse === Voor die Sri Lankaanse besoek in Zimbabwe in laat September is Streak as hoofafrigter van Zimbabwe benoem en Ntini as boulafrigter aangestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/heath-streak-appointed-zimbabwe-head-coach-succeeding-dav-whatmore-1061193 |title=Streak appointed Zimbabwe head coach |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=11 Oktober 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het op 29 Oktober 2016 in sy 100ste toetswedstryd teen Sri Lanka gespeel, maar hulle is met 225 lopies verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/hope-rises-again-for-zimbabwe-cricket-1063593 |title=Hope rises again for Zimbabwe cricket |publisher=ESPNcricinfo |author=Tristan Holme |date=27 Oktober 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sl-tour-of-zimbabwe-2016-17-1059701/zimbabwe-vs-sri-lanka-1st-test-1059702/match-report-5 |title=Sri Lanka overcome Zimbabwe's resistance in last-hour win |publisher=ESPNcricinfo |author=Deivarayan Muthu |date=2 November 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het die toetsreeks van twee wedstryde teen Sri Lanka met 0–2 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sl-tour-of-zimbabwe-2016-17-1059701/zimbabwe-vs-sri-lanka-2nd-test-1059703/match-report-5 |title=Herath caps series sweep with 13-for |publisher=ESPNcricinfo |author=Shashank Kishore |date=10 November 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Sri Lanka het vir die Driereeks 2016/17 aangebly, waaraan ook Wes-Indië deelgeneem het. Ná ’n nederlaag, ’n gelykop, ’n onbesliste wedstryd en ’n oorwinning het Zimbabwe tot die eindstryd gevorder, maar hulle is deur Sri Lanka met ses paaltjies verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tri-nation-series-2016-17-1059705/zimbabwe-vs-sri-lanka-final-1059716/match-report |title=Mendis, Tharanga steer Sri Lanka to title |publisher=ESPNcricinfo |author=Sirish Raghavan |date=27 November 2016 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In vroeg 2017 het Afghanistan Zimbabwe in ’n EDI-reeks met 3–2 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zim-v-afg-2016-17-1079242/zimbabwe-vs-afghanistan-5th-odi-1079250/match-report |title=Afghanistan raze Zimbabwe for 54 to seal series |publisher=ESPNcricinfo |date=26 Februarie 2017 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe se daaropvolgende EDI-reeks in middel-2007 in [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]] het met 1–1 onbeslis geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zim-v-scot-2017-1089417/scotland-vs-zimbabwe-2nd-odi-1089420/match-report |title=Zimbabwe level series courtesy Cremer's five-wicket haul |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=17 Junie 2017 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Ná 15 jaar het Zimbabwe in Junie 2017 vir vyf EDI-wedstryde en ’n enkele toetswedstryd weer na Sri Lanka getoer. In die eerste wedstryd op 30 Junie 2017 in [[Galle]] het Zimbabwe sy eerste EDI-oorwinning in Sri Lanka aangeteken; dit is ook hul eerste oorwinning oor Sri Lanka in enige krieket. Solomon Mire het ’n beslissende honderdtal aangeteken en Zimbabwe suksesvol ’n teiken van 319 gejaag; dit was ook hul eerste suksesvolle jaag van meer as 300 lopies in Sri Lanka.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-ace-first-successful-300-plus-chase-in-sri-lanka-1107602 |title=Zimbabwe ace first successful 300-plus chase in Sri Lanka |publisher=ESPNcricinfo |author=Gaurav Sundararaman |date=30 Junie 2017 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Ondanks dié oorwinning het Zimbabwe die twee volgende wedstryde verloor, maar hulle het herstel en die vierde natgereëne wedstryd gewen. Die vyfde wedstryd het hulle met drie paaltjies gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sl-v-zim-2017-1104471/sri-lanka-vs-zimbabwe-5th-odi-1104482/match-report |title=Raza stars in historic series win |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=10 Julie 2017 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/four-reasons-why-this-is-a-historic-win-for-zimbabwe-1110378 |title=Four reasons why this is a historic win for Zimbabwe |publisher=ESPNcricinfo |date=10 Julie 2017 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe is in die volgende eenmalige toetswedstryd met vier paaltjies verslaan, deels weens ’n omstrede stonkbeslissing op die vyfde dag van dié toets.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/95922/graeme-cremer-questions-niroshan-dickwella-stumping-zimbabwe-cricket-team-tour-of-sri-lanka-2017 |title=Cremer questions Dickwella stumping |publisher=Cricbuzz |author=Rex Clementine |date=19 Julie 2017 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Oktober het die voormalige spelers Brendan Taylor en Kyle Jarvis ná ’n onderbreking van twee jaar by die nasionale span heraangesluit en in die twee-toetsreeks teen Wes-Indië gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/west-indies-in-zimbabwe/taylor-jarvis-to-resume-test-careers-for-zimbabwe-against-west-indies/articleshow/61151246.cms |title=Taylor, Jarvis to resume Test careers for Zimbabwe against West Indies |publisher=The Times of India |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het die eerste wedstryd en sodoende die twee-toetsreeks met 0–1 verloor. Hul onbesliste uitslag in die tweede toetswedstryd was hul eerste in meer as twaalf jaar en hulle het hul eerste punte op die IKR-ranglys ingepalm, nadat hulle hul reeks van tien agtereenvolgende nederlae beëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/wi-in-zim-2017-18-1122735/zimbabwe-vs-west-indies-2nd-test-1122887/match-report |title=Cremer, Chakabva script Zimbabwe's great escape |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=2 November 2017 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> === Misgelope toernooie === Aan die Drienasiesreeks 2018 in Zimbabwe het Australië en Pakistan deelgeneem, wat, ná vier nederlae deur Zimbabwe, ook in die eindstryd ontmoet het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zim-t20-tri-series-2018-1142907/australia-vs-pakistan-final-1142919/match-report |title=Fakhar Zaman's 91 seals record chase to give Pakistan the title |publisher=ESPNcricinfo |author=Danyal Rasool |date=8 Julie 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Maart het Zimbabwe tydens die kwalifisering vir die [[Krieketwêreldbeker 2019]] nege ander spanne gehuisves om die twee oorblywende plekke van die hooftoernooi in Engeland en Wallis uit te speel. Zimbabwe is in Groep B saam met Afghanistan, [[Nepalese nasionale krieketspan|Nepal]], [[Hongkongse nasionale krieketspan|Hongkong]] en Skotland geplaas.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22639394/zimbabwe-last-big-job |title=Zimbabwe's last big job |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=4 Maart 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het die Super Ses gehaal, nadat hulle Nepal,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cricket-wc-qualifier-2017-18-1132997/zimbabwe-vs-nepal-3rd-match-group-b-1133000/match-report |title=Raza, Taylor tons power Zimbabwe to massive win |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=4 Maart 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Afghanistan<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cricket-wc-qualifier-2017-18-1132997/zimbabwe-vs-afghanistan-7th-match-group-b-1133004/match-report |title=Zimbabwe hang on to clinch two-run thriller |publisher=ESPNcricinfo |date=6 Maart 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> en Hongkong verslaan<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cricket-wc-qualifier-2017-18-1132997/zimbabwe-vs-hong-kong-15th-match-group-b-1133012/match-report |title=Zimbabwe make it three wins in three |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=10 Maart 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> en teen Skotland gelykop gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cricket-wc-qualifier-2017-18-1132997/zimbabwe-vs-scotland-20th-match-group-b-1133017/match-report |title=Muzarabani holds nerve to give Zimbabwe thrilling tie |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=12 Maart 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het Ierland in die eerste wedstryd van die Super Ses verslaan,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cricket-wc-qualifier-2017-18-1132997/zimbabwe-vs-ireland-25th-match-super-sixes-1133022/match-report |title=Sikandar Raza and spinners subdue Ireland |publisher=ESPNcricinfo |author=Deivarayan Muthu |date=16 Maart 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> maar hulle het die tweede teen Wes-Indië verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cricket-wc-qualifier-2017-18-1132997/zimbabwe-vs-west-indies-29th-match-super-sixes-1133026/match-report |title=Holder, Samuels take West Indies closer to World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=19 Maart 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In die laaste, beslissende wedstryd het hulle ’n verrassende nederlaag teen die Verenigde Arabiese Emirate met drie lopies gely en sodoende die toernooi misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cricket-wc-qualifier-2017-18-1132997/zimbabwe-vs-united-arab-emirates-32nd-match-super-sixes-1133029/match-report |title=UAE all but end Zimbabwe's World Cup dream |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=22 Maart 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Dit is die eerste keer sedert 1979 wat Zimbabwe versuim het om vir ’n krieketwêreldbekertoernooi te kwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/live-cricket-score-zimbabwe-vs-uae-icc-world-cup-qualifiers-2018-super-six-harare/story-v0K4NDjN5pGSvu4Ccu539N.html |title=UAE stun Zim |publisher=Hindustan Times |date=22 Maart 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Ná hierdie mislukking het Zimbabwe Krieket die hele nasionale afrigtingspersoneel, die nasionale kaptein, die o/19-afrigter en die nasionale keurderbeamptes van hul poste verwyder. Tydens ’n perskonferensie het ZK voorgestel dat Brendan Taylor die span se leierskap sal oorneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-cricket-sacks-captain-cremer-and-all-coaching-staff-1142049 |title=Zimbabwe Cricket sacks captain Cremer and all coaching staff |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=30 Maart 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Mei 2018 het ZK die aanstelling van Lalchand Rajput as voorlopige hoofafrigter bekend gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/691619 |title=Zimbabwe appoint Lalchand Rajput as interim head coach |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=17 Mei 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Augustus 2018 is hy as voltydse hoofafrigter benoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/lalchand-rajput-confirmed-as-zimbabwe-head-coach-1156538 |title=Lalchand Rajput confirmed as Zimbabwe head coach |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Augustus 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> 2019 het vir Zimbabwe erg begin, nadat Graeme Cremer sy loopbaan stopgesit<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.newzimbabwe.com/cremer-temporarily-quits-zim-cricket-cites-family-commitments/ |title=Cremer temporarily quits Zim cricket; cites family commitments |publisher=New Zimbabwe |date=11 Januarie 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> en beplande toere deur beide Indië en Afghanistan afgelas moes word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/1094623 |title=Afghanistan's proposed tour of Zimbabwe called off |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=11 Maart 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/india-zimbabwe-series-in-doubt-due-to-ipl-2019-schedule/ |title=India-Zimbabwe series in doubt due to IPL 2019 schedule |publisher=Cric Tracker |date=14 Januarie 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het Hamilton Masakadza as kaptein in al die krieket heraangestel en Peter Moor is as onderkaptein benoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news18.com/cricketnext/news/hamilton-masakadza-named-zimbabwe-skipper-across-all-formats-2041953.html |title=Hamilton Masakadza Named Zimbabwe Skipper Across All Formats |publisher=News18 |date=19 Februarie 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Beide Masakadza en Taylor het die reeks teen die Verenigde Arabiese Emirate egter weens beserings misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/news/zimbabwe-vs-uae-2019-injured-hamilton-masakadza-and-brendan-taylor-out-of-uae-odis-826203 |title=Injured Masakadza and Taylor out of UAE ODIs |publisher=Cricket Country |date=8 April 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Moor het die span tydens Masakadza se afwesigheid aangevoer. Onder Moor het Zimbabwe sy eerste skoonskipreeks in meer as ’n dekade aangeteken, nadat hulle die Verenigde Arabiese Emirate met 4–0 verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/uae-tour-of-zimbabwe-2019-1179269/zimbabwe-vs-united-arab-emirates-4th-odi-1179275/match-report |title=Kyle Jarvis, Timycen Maruma star as Zimbabwe wrap up 4–0 whitewash |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=16 April 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Masakadza het saam met Taylor by die Zimbabwiese span vir die toer na Nederland heraangesluit. Zimbabwe het die EDI-reeks met 0–2 verloor. Nadat Nederland die eerste T20I-wedstryd gewen het, het die tweede wedstryd in ’n gelykop geëindig. Zimbabwe het die Superboulbeurt gewen en sodoende die reeks met 1–1 geëwenaar. Gedurende dié toer is die Zimbabwiese Krieketraad opgeskort en met ’n voorlopige raad vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/zimbabwe-cricket-board-suspended/articleshow/69899851.cms |title=Zimbabwe cricket board suspended |publisher=The Times of India |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> === Hernude skorsing en hertoelating === Weens politieke inmenging deur die regering en die vrees dat geldmiddele vir die nasionale beheerliggaam aan die regering gaan, het die IKR op 18 Julie 2019 Zimbabwe van IKR-toernooie geskors. Dié besluit deur die IKR het ’n aantal spelers gefrustreerd gelaat.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sports.ndtv.com/cricket/icc-suspends-zimbabwe-cricket-board-sikandar-raza-says-one-decision-has-ended-so-many-careers-2071939 |title="One Decision Has Ended So Many Careers," Cricketer Tweets After ICC Suspends Zimbabwe Cricket |publisher=NDTV |date=19 Julie 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Vervolgens kon Zimbabwe nie aan die [[T20I-wêreldbeker 2021]]-kwalifisering deelneem nie (hulle is met [[Nigeriese nasionale krieketspan|Nigerië]] vervang)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thedailystar.net/sports/cricket/news/nigeria-replace-zimbabwe-t20-world-cup-qualifier-1783081 |title=Nigeria replace Zimbabwe in T20 World Cup Qualifier |publisher=The Daily Star |date=7 Augustus 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> en het dié toernooi misgeloop. Die Zimbabwiese Krieketraad is kort daarna deur die regering heringestel, maar hul skorsing het bly staan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/zimbabwe-cricket-board-reinstated-team-still-suspended-119080901148_1.html |title=Zimbabwe cricket board reinstated, team still suspended |publisher=Business Standard India |date=9 Augustus 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Gedurende hierdie tydperk het beide Solomon Mire en kaptein Hamilton Masakadza (onder wie Zimbabwe al sy 25 EDI-wedstryde verloor het) hul bedankings aangekondig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketer.com/Topics/zimbabwe/zimbabwe_captain_hamilton_masakadza_retire_international_cricket.html |title=Zimbabwe captain Hamilton Masakadza to retire from international cricket |publisher=The Cricketer |date=3 September 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Ondanks sy skorsing het Zimbabwe Krieket bevestig dat hulle steeds aan die Drienasiesreeks in Bangladesj sou kon deelneem, aangesien hulle kan voortgaan om wedstryde teen ander IKR-lede te speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-to-tour-bangladesh-for-tri-series-in-september-1196931 |title=Zimbabwe to tour Bangladesh for tri-series in September |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=7 Augustus 2021 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Die Drienasiesreeks het op 13 September afgeskop en die eindstryd is op 24 September uitgespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://circleofcricket.com/category/Latest_news/38990/bangladesh-to-host-afghanistan-and-zimbabwe-for-a-triangular-t20i-series-in-september-2019 |title=Bangladesh to host Afghanistan and Zimbabwe for a Triangular T20I Series in September 2019 |publisher=Circle of Cricket |author=Rashmi Nanda |date=27 Junie 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/bangladesh-to-host-afghanistan-and-zimbabwe-for-a-t20i-tri-series-in-september/ |title=Bangladesh to host Afghanistan and Zimbabwe for a T20I tri-series in September |publisher=Crictracker |date=13 Februarie 2020 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.daily-sun.com/post/402749/2019/06/27/Bangladesh-to-host-Afghanistan-Zimbabwe-for-T20-triseries |title=Bangladesh to host Afghanistan, Zimbabwe for T20 tri-series |publisher=The Daily Sun |date=27 Junie 2019 |accessdate=3 Julie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190703023807/https://www.daily-sun.com/post/402749/2019/06/27/Bangladesh-to-host-Afghanistan-Zimbabwe-for-T20-triseries |archive-date=3 Julie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Masakadza se laaste toernooi vir Zimbabwe het ná een oorwinning in vier wedstryde met hul uitskakeling geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-t20-series-2019-1197136/afghanistan-vs-zimbabwe-5th-match-1197144/match-report |title=Hamilton Masakadza bids farewell with match-winning 71 |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=20 September 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Onder die nuwe voorlopige kaptein Sean Williams en die gebreek aan baie van hul sleutelspelers het Zimbabwe na [[Singapoer]] getoer om in die Drienasiesreeks sonder ’n eindstryd teen die gasheer en Nepal te speel. Zimbabwe het Nepal in die eerste wedstryd verslaan, maar teen Singapoer in die tweede wedstryd verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.straitstimes.com/sport/cricket-singapore-shock-zimbabwe-in-a-four-run-win-at-tri-nations-t20-series |title=Cricket: Singapore shock Zimbabwe in a four-run win at Tri-Nations T20 Series |publisher=The Straits Times |author=David Lee |date=30 September 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Zimbabwe het die volgende twee wedstryde gewen en sodoende hul eerste reeksoorwinning in die T20I-formaat aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/singapore-twenty20-tri-2019-20-1201676/singapore-vs-zimbabwe-6th-match-1201685/match-report |title=Zimbabwe ride on Moor 92* to avenge loss to Singapore |publisher=ESPNcricinfo |date=3 Oktober 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Oktober 2019 het die IKR Zimbabwe Krieket se skorsing gelig, waardeur hulle vir toekomstige toernooie weer toegelaat is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-and-nepal-readmitted-as-icc-members-1203756 |title=Zimbabwe and Nepal readmitted as ICC members |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=14 Oktober 2019 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> === Heropkoms === [[Lêer:Sikandar Raza 2022.jpg|duimnael|upright|Onder hul kaptein [[Sikandar Raza]] het Zimbabwe tydens die [[T20I-wêreldbeker 2026]] die tweede rondte gehaal (hier tydens die [[T20I-wêreldbeker 2022]], waar hulle ook daarin geslaag het)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sikandar-raza-299572 |title=Sikandar Raza |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref>]] Zimbabwe het die jaar 2020 met ’n toetsreeks teen Sri Lanka tuis begin wat hulle met 0–1 verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/112075/sri-lanka-claim-series-through-mendis-led-draw |title=Sri Lanka claim series through Mendis-led draw |publisher=Cricbuzz |date=1 Februarie 2020 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Daarop het ’n toetswedstryd, asook ’n EDI- en T20I-reeks in Bangladesj gevolg, maar Zimbabwe is in al hierdie wedstryde verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/112686/all-round-bangladesh-complete-all-format-whitewash |title=All-round Bangladesh complete all-format whitewash |publisher=Cricbuzz |date=11 Maart 2020 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In 2021 het Zimbabwe sy eerste toetsreeks teen Afghanistan in die Verenigde Arabiese Emirate gespeel, wat met 1–1 gelykop geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/afghanistan-v-zimbabwe-2020-21-1252053/afghanistan-vs-zimbabwe-2nd-test-1252057/match-report-5 |title=Rashid Khan's 11 wickets set up series-levelling Afghanistan win |publisher=ESPNcricinfo |author=Karthik Krishnaswamy |date=14 Maart 2021 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Aansluitend het hulle Pakistan vir twee toetswedstryde en drie T20Is gehuisves. Ná twee swak nederlae in albei toetswedstryde het Zimbabwe sy eerste T20I-oorwinning oor Pakistan aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/pakistan-tour-of-zimbabwe-2021-1257180/zimbabwe-vs-pakistan-2nd-t20i-1257184/match-report |title=Pakistan lose seven for 21 as Zimbabwe end T20I losing streak |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=23 April 2021 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Nogtans is hulle in die T20I-reeks met 2–1 verslaan. In November 2021 is Zimbabwe saam met Suid-Afrika en Namibië as medegasheer vir die [[Krieketwêreldbeker 2027]] benoem.<ref name="Krieketwêreldbeker_2027">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-co-hosts-for-2024-t20-wc-pakistan-gets-2025-champions-trophy-india-and-bangladesh-2031-world-cup-1289589 |title=USA co-hosts for 2024 T20 WC, Pakistan gets 2025 Champions Trophy, India and Bangladesh 2031 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=16 November 2021 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Mei 2022 het hulle vir die eerste keer ’n bilaterale T20I-reeks teen Namibië verloor (met 2–3).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/namibia-in-zimbabwe-2022-1310915/zimbabwe-vs-namibia-5th-t20i-1310942/match-report |title=Namibia earn historic T20I series win after successfully defending 127 against Zimbabwe |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Mei 2022 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In Julie 2022 het Zimbabwe die T20I-wêreldbekerkwalifisering B vir die [[T20I-wêreldbeker 2022]] in Australië aangebied en dié kwalifisering onoorwonne gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2680977 |title=Final Groups and Fixtures confirmed for ICC Men's T20 World Cup 2022 as Zimbabwe win Qualifier B |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=17 Julie 2022 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Tydens die T20I-wêreldbeker 2022 se eerste rondte het Zimbabwe Ierland en Skotland verslaan, terwyl hulle teen Wes-Indië verloor het, waarmee die Zimbabwiërs vir die eerste keer die Super 12 van ’n T20I-wêreldbekertoernooi gehaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/63341767 |title=T20 World Cup: Scotland out after loss to Zimbabwe in Hobart |publisher=[[BBC]] |author=Stephan Shemilt |date=21 Oktober 2022 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In die Super 12 moes Zimbabwe se wedstryd teen Suid-Afrika ná enkele boulbeurte weens reën afgelas word, waarvolgens dit onbeslis geëindig het. Daarna het hulle ’n verrassende oorwinning oor Pakistan aangeteken, maar daarna teen Bangladesj, Nederland en Indië verloor, waarmee die span uit die toernooi geskakel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ban-vs-pak-t20-world-cup-2022-glass-half-full-for-bangladesh-as-small-mistakes-sink-their-campaign-1343659 |title=Glass half full for Bangladesh as small mistakes sink their T20 World Cup campaign |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=6 November 2022 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[Krieketwêreldbeker 2023]]-kwalifisering in Zimbabwe het die gasheer ná oorwinnings oor Nepal, Nederland, Wes-Indië en die [[Verenigde State se nasionale krieketspan|Verenigde State]] die Super Ses gehaal, waar hulle [[Omaanse nasionale krieketspan|Oman]] verslaan het, maar teen beide Sri Lanka en Skotland verloor het, waarmee hulle die hooftoernooi in Indië misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/world-cup-qualifier-2023-bulawayo-experiences-the-harare-hurt-as-zimbabwe-dream-comes-crashing-again-1385788 |title=Bulawayo experiences the Harare hurt as Zimbabwe's dream comes crashing again |publisher=ESPNcricinfo |author=Danyal Rasool |date=4 Julie 2023 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Die Afrikakwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2024]] het die Zimbabwiërs agter Namibië en [[Ugandese nasionale krieketspan|Uganda]] in die derde plek afgesluit, nadat hulle deur dié twee spanne geklop is (deur Uganda vir die eerste keer ooit), waarmee hulle die hooftoernooi in [[Wes-Indië]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/2024-mens-t20-world-cup-uganda-qualify-zimbabwe-knocked-out-1411119 |title=Zimbabwe fail to qualify for 2024 T20 World Cup; Uganda make it |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 2023 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Daarteenoor het die span tydens die Afrikakwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2026]] beter gevaar en vir hul sewende toernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/namibia-zimbabwe-qualify-for-2026-men-s-t20-world-cup-1505360 |title=Namibia, Zimbabwe qualify for 2026 men's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=2 Oktober 2025 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Tydens die hooftoernooi in [[Indië]] en [[Sri Lanka]] het die Zimbabwiërs ná oorwinnings oor Oman, Australië en Sri Lanka, asook ’n uitgereënde wedstryd teen Ierland onoorwonne die Super 8 gehaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cx2r7rv4y4eo |title=Zimbabwe stun Sri Lanka to finish top of Group B |publisher=[[BBC]] |author=Matthew Henry |date=19 Februarie 2026 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> In die Super 8 is die span egter ná drie nederlae teen Wes-Indië, Indië en Suid-Afrika uit die toernooi geskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2025-26-1502138/india-vs-zimbabwe-48th-match-super-eights-group-1-1512766/match-report |title=India win big to set up knockout clash with West Indies |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=26 Februarie 2026 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Hul troosprys was die regstreekse kwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2028]] in Australië en Nieu-Seeland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-2026-pakistan-complete-super-eight-line-up-1524905 |title=Pakistan complete Super Eight line-up for T20 World Cup 2026 |publisher=ESPNcricinfo |date=18 Februarie 2026 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> === Spelerverlies === In Zimbabwe word krieket – net soos [[rugby]], maar anders as [[sokker]] – tot vandag toe beskou as ’n deur “wit” mense oorheersde sport, wat hoogstens die middelklas betrek. Dit het die sosiale status van dié sportsoort in verskeie opsigte verswak, aangesien die nasionale span vir sy ontwikkeling vir ’n lang tydperk op Suid-Afrikaanse toernooie staat moes maak en die integrasie van minderbevoorregte dele van die samelewing eers ná 1980 aangepak kon word. ’n Ander probleem is die fokus op privaat skole, waardeur krieket vir die meeste kinders van laer sosiale klasse grootliks ontoeganklik is. Ondanks die beskeie infrastruktuur en beperkte moontlikhede is die land tot op middelskoolvlak redelik mededingend. Daarna ontvang spelers egter min of geen salaris, waardeur klubkrieket onderontwikkel en die plaaslike liga onaantreklik is. Baie talentvolle spelers gaan na die buiteland om hul loopbane voort te sit – veral na Suid-Afrika.<ref name="novak" /> Van die bekendste Zimbabwiese krieketspelers tel onder dié uitgewekenes. Vir Suid-Afrika het onder andere [[Colin Bland]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/colin-bland-44084 |title=Colin Bland |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> [[Chris Duckworth]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/chris-duckworth-44727 |title=Chris Duckworth |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> asook [[David Pithey|David]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/david-pithey-46761 |title=David Pithey |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> en [[Tony Pithey]] gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/tony-pithey-46760 |title=Tony Pithey |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> == Kleure, kenteken en bynaam == [[Lêer:Zimbabwean Players Take The Drinks Break.jpg|duimnael|links|Zimbabwiese spelers neem ’n pouse vir drankies in hul EDI-wedstryd teen Bangladesj op die Sher-e-Bangla-krieketstadion, [[Dhaka]], 23 Januarie 2009]] [[Lêer:Zimbabwe Bird.svg|duimnael|Die Zimbabwiese voël, Zimbabwe se nasionale simbool]] In toetskrieket dra Zimbabwe wit krieketklere met die Zimbabwiese voël op die linkerbors van die hemp en die borg se kenteken op die regterbors. Veldwerkers mag ’n donkergroen pet of ’n wit sonhoed dra, albei ook met die Zimbabwiese voël op. Die kolwers se helms is op ’n soortgelyke manier geverf. In EDI- en T20I-krieket dra Zimbabwiese spelers rooi truie, gewoonlik met geel aksente, of soms groen of swart. Veldwerkers dra ’n rooi bofbalpet of ’n rooi sonhoed. Die kolwers se helms is donkergroen. Tydens IKR-toernooie is die borg se kenteken op die regtermou en die inskrif ''ZIMBABWE'' op die voorkant van die hemp. Tans word die truie deur Vega Sportswear vervaardig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sundaynews.co.zw/back-to-where-it-began-for-zimbabwe/ |title=Back to where it began for Zimbabwe |publisher=Sunday News |date=4 Maart 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Vorige verskaffers was [[Reebok (maatskappy)|Reebok]] (2011–2013),<ref name=espncricinfo /> Ihsan Sports (2004–2007),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://allafrica.com/stories/200412170316.html |title=Zimbabwe: Cricket deal sealed |publisher=All Africa |author=Paul Munyuki |date=17 Desember 2004 |accessdate=21 Februarie 2020}}</ref> Asics (1999) en International Sports Clothing (1992–1996). PPC Zimbabwe is sedert 2018 die borg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.chronicle.co.zw/zim-cricket-ppc-100k-deal-unveiled/ |title=Zim Cricket PPC 100K deal unveiled |publisher=Chronicle |date=24 Februarie 2018 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Vorige borge was [[Castle Lager]] (2013–2018),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.herald.co.zw/light-shines-in-zim-cricket/ |title=Light shines in Zim cricket |publisher=The Herald |date=8 Augustus 2011 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> CBZ Limited (2010–2013),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://allafrica.com/stories/201003030050.html |title=Zimbabwe: CBZ Commits to National Cricket |publisher=All Africa |author=Edison Chikamhi |date=3 Maart 2010 |accessdate=12 Februarie 2021}}</ref> [[Old Mutual|Old Mutual Life Assurance]] (2002–2004)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/old-mutual-in-three-year-sponsorship-of-zimbabwe-cricket-114195 |title=Old Mutual in three-year sponsorship of Zimbabwe cricket |publisher=ESPNcricinfo |date=12 Februarie 2002 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> en Zimbabwe Sun.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apps.lords.org/lords/tours-and-museum/museum/searchthecollections/artefactdetails/Museum/25532?page=2 |title=Zimbabwe ODI Shirt of David Houghton, 1996–97 |publisher=[[Lord’s]] |accessdate=3 Maart 2026}} {{dooie skakel}}</ref> Zimbabwe se bynaam ''The Chevrons'' is ontleen aan die sigsagpatroon in die mure by die ruïnestad [[Groot-Zimbabwe]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/criclife/%e2%80%8bhow%e2%80%8b-zimbabwe%e2%80%8ban-cricket-team-%e2%80%8bgot-the-name%e2%80%8b-chevrons-504536/ |title=How Zimbabwean cricket team got the name ‘Chevrons’ |publisher=Cricket Country |date=1 Junie 2015 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.pindula.co.zw/The_Zimbabwe_Chevrons |title=The Zimbabwe Chevrons |publisher=Pindula |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> Die kenteken toon ’n paaltjie links bo, ’n krieketveldfraiing regs bo, ’n krieketbal links onder en ’n [[Zimbabwe-voël]] regs onder. == Tuisstadions == {{Location map+ |Zimbabwe |caption=Zimbabwiese krieketstadions wat reeds toetswedstryde gehuisves het |places= {{location map~|Zimbabwe|label=<small>[[Harare Sportklub]]</small>|position=top|lat=-17.814075|long=31.050578}} {{location map~|Zimbabwe|label=<small>[[Bulawayo Athletic Club]]</small>|position=top|lat=-20.164836|long=28.593483}} {{location map~|Zimbabwe|label=<small>[[Queens Sportklub]]</small>|position=bottom|lat=-20.145108|long=28.588944}} {{location map~|Zimbabwe|label=<small>[[Takashinga-krieketklub]]</small>|position=bottom|lat=-17.888|long=30.991}} }} Net soos ander vername krieketlande soos Australië, Bangladesj, Engeland, Ierland, Indië, Nieu-Seeland, Pakistan, Sri Lanka, Wes-Indië en Suid-Afrika beskik Zimbabwe oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Zimbabwiese nasionale krieketspan gebruik vir hul krieketwedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Zimbabwe. Die Zimbabwiese nasionale krieketspan het tot dusver vier tuisstadions tydens krieketwedstryde gebruik: {| border="0" class="wikitable sortable" |-bgcolor="#cccccc" ! No. !! Stadion !! Plek !! Eerste wedstryd |- | 1 | [[Harare Sportklub]] | [[Harare]] | 18 Oktober 1992 |- | 2 | [[Bulawayo Athletic Club]] | [[Bulawayo]] | 1 November 1992 |- | 3 | [[Queens Sportklub]] | [[Bulawayo]] | 20 Oktober 1994 |- | 4 | [[Takashinga-krieketklub]] | [[Harare]] | 18 Junie 2023 |} === Krieketwêreldbekerstadions === {{Hoofartikel|Krieketwêreldbeker 2003|Krieketwêreldbeker 2027}} Zimbabwe het saam met die Afrikalande Suid-Afrika en Kenia die Krieketwêreldbeker 2003 aangebied. Zimbabwe het sy groepwedstryde tydens dié toernooi op óf Harare Sportklub in Harare óf Queens Sportklub in [[Bulawayo]] gespeel. Engeland het sy wedstryd teen Zimbabwe in Harare weens veiligheidskwessies egter verbeur.<ref name=espncricinfo /><ref name=theguardian /> Saam met Suid-Afrika en Namibië sal Zimbabwe die Krieketwêreldbeker 2027 aanbied.<ref name="Krieketwêreldbeker_2027" /> Vir dié toernooi word sedert 2024 ’n nuwe stadion in [[Victoria Falls]] met die amptelike naam [[Mosi-oa-Tunya Internasionale Krieketstadion]] opgerig. Na verwagting sal dit in Augustus 2026 geopen word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-cricket-flagship-stadium-at-victoria-falls-draws-criticism-1500407 |title=Will ZC reap benefits from investing heavily into Victoria Falls Stadium? |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=26 Augustus 2025 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> == Internasionale toere == Soos gebruiklik sedert die begin van internasionale krieket onderneem die Zimbabwiese nasionale krieketspan deels maandelange oorsese toere, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaasliksaamgestelde spanne en klubspanne speel. Eweneens huisves hulle ander nasionale spanne wat na Zimbabwe toer. Gedurende die plaaslike [[somer]] tree hulle as gasheer op of onderneem op hul beurt toere deur die ander krieketlande van die [[Suidelike Halfrond]] en gedurende die plaaslike [[winter]] onderneem hulle toere deur krieketlande van die [[Noordelike Halfrond]]. As deel hiervan ding Zimbabwe in toetskrieket sedert 1999–2000 teen Australië om die Southern Cross-trofee en sedert 2001 teen Wes-Indië om die Clive Lloyd-trofee mee. == Spelers == === Bekende spelers === Een voormalige Zimbabwiese speler is vir sy uitstekende prestasies in die [[Internasionale Krieketraad]] se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/hall-of-fame/hall-of-famers |title=ICC Hall of Famers |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler ! Posisie ! Inskrywing |- | [[Andy Flower]] || [[Paaltjiewagter]] || 2021 |} === Spelerstatistieke === Daar het altesaam 137 spelers [[Toetskrieket|toets-]], 163 spelers [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-]] en 80 spelers [[Twintig20|T20I-krieket]] vir Zimbabwe gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Zimbabwiese span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het. ==== Lopies ==== {| class="wikitable" ! colspan="4" |Toets ! colspan="4" |EDI ! colspan="4" |T20I |- ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | Toetse ! scope=col | Lopies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | EDIs ! scope=col | Lopies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | T20Is ! scope=col | Lopies |- |style="text-align:left;"| [[Andy Flower]] | 1992–2002 | align=center | 63 | align=center | '''4&nbsp;794''' | [[Andy Flower]] | 1992–2003 | align=center | 213 | align=center | '''6&nbsp;786''' | [[Sikandar Raza]] | 2013–hede | align=center | 133 | align=center | '''3&nbsp;089''' |- | [[Grant Flower]] | 1992–2004 | align=center | 67 | align=center | '''3&nbsp;457''' | [[Brendan Taylor]] | 2004–hede | align=center | 207 | align=center | '''6&nbsp;704''' | [[Ryan Burl]] | 2018–hede | align=center | 118 | align=center | '''1&nbsp;948''' |- | [[Alistair Campbell]] | 1992–2002 | align=center | 60 | align=center | '''2&nbsp;858''' | [[Grant Flower]] | 1992–2010 | align=center | 221 | align=center | '''6&nbsp;571''' | [[Brian Bennett]] | 2023–hede | align=center | {{0}}58 | align=center | '''1&nbsp;888''' |- | [[Brendan Taylor]] | 2004–hede | align=center | 36 | align=center | '''2&nbsp;403''' | [[Hamilton Masakadza]] | 2001–2019 | align=center | 209 | align=center | '''5&nbsp;658''' | [[Sean Williams]] | 2006–hede | align=center | {{0}}85 | align=center | '''1&nbsp;805''' |- | [[Hamilton Masakadza]] | 2001–2018 | align=center | 38 | align=center | '''2&nbsp;223''' | [[Sean Williams]] | 2005–hede | align=center | 164 | align=center | '''5&nbsp;217''' | [[Hamilton Masakadza]] | 2006–2019 | align=center | {{0}}66 | align=center | '''1&nbsp;662''' |- class=sortbottom | colspan=4 | <small>Korrek teen: 3 Maart 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=1;id=9;type=team |title=Records / Zimbabwe / Test Matches / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> | colspan=4 | <small>Korrek teen: 3 Maart 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=9;type=team |title=Records / Zimbabwe / One-Day Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> | colspan=4 | <small>Korrek teen: 3 Maart 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=9;type=team |title=Records / Zimbabwe / Twenty20 Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> |} ==== Paaltjies ==== {| class="wikitable" ! colspan="4" |Toets ! colspan="4" |EDI ! colspan="4" |T20I |- ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | Toetse ! scope=col | Paaltjies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | EDIs ! scope=col | Paaltjies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | T20Is ! scope=col | Paaltjies |- | [[Heath Streak]] | 1993–2005 | align=center | 65 | align=center | '''216''' | [[Heath Streak]] | 1993–2005 | align=center | 187 | align=center | '''237''' | [[Richard Ngarava]] | 2019–hede | align=center | {{0}}93 | align=center | '''114''' |- | [[Ray Price]] | 1999–2013 | align=center | 22 | align=center | '''{{0}}80''' | [[Prosper Utseya]] | 2004–2015 | align=center | 164 | align=center | '''133''' | [[Sikandar Raza]] | 2013–hede | align=center | 133 | align=center | '''107''' |- | [[Paul Strang]] | 1994–2001 | align=center | 24 | align=center | '''{{0}}70''' | [[Graeme Cremer]] | 2009–2018 | align=center | {{0}}96 | align=center | '''119''' | [[Blessing Muzarabani]] | 2018–hede | align=center | {{0}}89 | align=center | '''106''' |- | [[Henry Olonga]] | 1995–2002 | align=center | 30 | align=center | '''{{0}}68''' | [[Tendai Chatara]] | 2013–2023 | align=center | {{0}}87 | align=center | '''115''' | [[Luke Jongwe]] | 2015–2024 | align=center | {{0}}65 | align=center | '''{{0}}66''' |- | [[Blessing Muzarabani]] | 2017–hede | align=center | 18 | align=center | '''{{0}}67''' | [[Grant Flower]] | 1992–2010 | align=center | 221 | align=center | '''104''' | [[Tendai Chatara]] | 2010–2024 | align=center | {{0}}60 | align=center | '''{{0}}65''' |- class=sortbottom | colspan=4 | <small>Korrek teen: 3 Maart 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=1;id=9;type=team |title=Records / Zimbabwe / Test Matches / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> | colspan=4 | <small>Korrek teen: 3 Maart 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=2;id=9;type=team |title=Records / Zimbabwe / One-Day Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> | colspan=4 | <small>Korrek teen: 3 Maart 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3;id=9;type=team |title=Records / Zimbabwe / Twenty20 Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> |} === Spankapteins === Tot op hede was 13 spelers reeds die [[Kaptein (sport)|kaptein]] vir Zimbabwe tydens ’n toetswedstryd, 23 tydens ’n EDI en elf tydens ’n T20I.<ref>Die tydperk verwys na die ooreenstemmende krieketseisoen waarin die eerste of laaste wedstryd van die tyd as kaptein gespeel is.</ref> {| border="0" class="wikitable sortable" |-bgcolor="#cccccc" ! colspan="3" | Toets<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=1;id=9;type=team |title=Records / Zimbabwe / Test Matches / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> ! colspan="2" | EDI<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=2;id=9;type=team |title=Records / Zimbabwe / One-Day Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> ! colspan="2" | T20I<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=3;id=9;type=team |title=Records / Zimbabwe / Twenty20 Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> |- ! No. !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk |- | 1 | David Houghton | 1992–1993 | Duncan Fletcher | 1983 | Prosper Utseya | 2006–2010 |- | 2 | Andy Flower | 1993–2000 | John Traicos | 1987 | Elton Chigumbura | 2010–2016 |- | 3 | Alistair Campbell | 1996–2002 | David Houghton | 1992–1993 | Brendan Taylor | 2011–2021 |- | 4 | Heath Streak | 2000–2004 | Andy Flower | 1993–2000 | '''Sikandar Raza''' | 2015–hede |- | 5 | Brian Murphy | 2001 | Alistair Campbell | 1996–2002 | Hamilton Masakadza | 2016–2019 |- | 6 | Stuart Carlisle | 2001–2002 | Heath Streak | 2000–2004 | Graeme Cremer | 2016–2018 |- | 7 | Tatenda Taibu | 2004–2005 | Grant Flower | 2001 | Sean Williams | 2019–2021 |- | 8 | Brendan Taylor | 2011–2021 | Guy Whittall | 2001 | Chamu Chibhabha | 2020 |- | 9 | Hamilton Masakadza | 2013–2018 | Brian Murphy | 2001 | Craig Ervine | 2021–2023 |- | 10 | Graeme Cremer | 2016–2017 | Stuart Carlisle | 2001–2002 | Regis Chakabva | 2022 |- | 11 | Sean Williams | 2020–2021 | Tatenda Taibu | 2004–2005 | Ryan Burl | 2023 |- | 12 | '''Craig Ervine''' | 2020–hede | Terry Duffin | 2006 |- | 13 | Johnathan Campbell | 2025 | Prosper Utseya | 2006–2010 |- | 14 | | | Hamilton Masakadza | 2008–2019 |- | 15 | | | Elton Chigumbura | 2010–2016 |- | 16 | | | Brendan Taylor | 2011–2021 |- | 17 | | | Graeme Cremer | 2016–2018 |- | 18 | | | Peter Moor | 2019 |- | 19 | | | Chamu Chibhabha | 2020 |- | 20 | | | '''Sean Williams''' | 2020–hede |- | 21 | | | Craig Ervine | 2021–2025 |- | 22 | | | Regis Chakabva | 2022 |- | 23 | | | Sikandar Raza | 2022–2023 |} == Rekords == === Toetsrekord teen ander lande === {| class="sortable wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Gespeel !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning |- |align="left"| {{Cr-AF}} || 5 || 2 || 2 || 0 || 1 || 40,00 || 6 Maart 2021 |- |align="left"| {{Cr-AU}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-BD}} || 20 || 8 || 9 || 0 || 3 || 40,00 || 22 April 2001 |- |align="left"| {{Cr-EN}} || 7 || 0 || 4 || 0 || 3 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-IE}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-IN}} || 11 || 2 || 7 || 0 || 2 || 18,18 || 10 Oktober 1998 |- |align="left"| {{Cr-NZ}} || 19 || 0 || 13 || 0 || 6 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-PK}} || 19 || 3 || 12 || 0 || 4 || 15,78 || 4 Februarie 1995 |- |align="left"| {{Cr-LK}} || 20 || 0 || 14 || 0 || 6 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-ZA}} || 11 || 0 || 10 || 0 || 1 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-WI}} || 12 || 0 || 8 || 0 || 4 || 0,00 || – |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''129''' || '''15''' || '''84''' || '''0''' || '''30''' || '''11,63''' || 4 Februarie 1995 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met toets #2616 op 4–8 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 3 Maart 2026.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=1;id=9;type=team |title=Records / Zimbabwe / Test matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=8 Januarie 2026 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> |} === Wêreldtoetskampioenskap === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021|2019–2021]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023|2021–2023]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Wêreldtoetskampioenskap 2023–2025|2023–2025]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Wêreldtoetskampioenskap 2025–2027|2025–2027]] || Nie gekwalifiseer nie |} === EDI-rekord teen ander lande === {| class="wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning |- |colspan="16" style="text-align:center"| '''t. Toetslande''' |- |align="left"| {{Cr-AF}} || 31 || 10 || 20 || 0 || 1 || 32,25 || 18 Julie 2014 |- |align="left"| {{Cr-AU}} || 33 || 3 || 29 || 0 || 1 || 9,09 || 9 Junie 1983 |- |align="left"| {{Cr-BD}} || 81 || 30 || 51 || 0 || 0 || 37,03 || 11 Oktober 1997 |- |align="left"| {{Cr-EN}} || 30 || 8 || 21 || 0 || 1 || 26,67 || 18 Maart 1992 |- |align="left"| {{Cr-IE}} || 25 || 10 || 11 || 1 || 3 || 40,00 || 17 Oktober 2008 |- |align="left"| {{Cr-IN}} || 66 || 10 || 54 || 2 || 0 || 15,15 || 7 Februarie 1997 |- |align="left"| {{Cr-NZ}} || 38 || 9 || 27 || 1 || 1 || 23,68 || 3 Februarie 1996 |- |align="left"| {{Cr-PK}} || 65 || 5 || 56 || 2 || 2 || 7,69 || 26 Februarie 1995 |- |align="left"| {{Cr-LK}} || 66 || 12 || 51 || 0 || 3 || 18,18 || 5 November 1994 |- |align="left"| {{Cr-ZA}} || 41 || 2 || 38 || 0 || 1 || 4,87 || 29 Mei 1999 |- |align="left"| {{Cr-WI}} || 49 || 11 || 36 || 1 || 1 || 22,44 || 6 Julie 2000 |- |colspan="16" style="text-align:center"| '''t. Assosiaatlede''' |- |align="left"| {{Cr-BM}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 18 Mei 2006 |- |align="left"| {{Cr-CA}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 16 Mei 2006 |- |align="left"| {{Cr-HK}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 10 Maart 2018 |- |align="left"| {{Cr-KE}} || 32 || 25 || 5 || 0 || 2 || 78,12 || 27 Februarie 1996 |- |align="left"| {{Cr-NA}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 10 Februarie 2003 |- |align="left"| {{Cr-NL}} || 7 || 4 || 3 || 0 || 0 || 57,14 || 28 Februarie 2003 |- |align="left"| {{Cr-NP}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 18 Junie 2023 |- |align="left"| {{Cr-OM}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 29 Junie 2023 |- |align="left"| {{Cr-XS}} || 4 || 1 || 2 || 1 || 0 || 25,00 || 17 Junie 2017 |- |align="left"| {{Cr-AE}} || 6 || 5 || 1 || 0 || 0 || 83,33 || 19 Februarie 2015 |- |align="left"| {{Cr-US}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 26 Junie 2023 |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''583''' || '''154''' || '''405''' || '''8''' || '''16''' || '''26,42''' || 9 Junie 1983 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met EDI #4942 op 27 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 3 Maart 2026. Wenpersentasies sluit geen uitslae uit en tel gelykop as ’n halwe oorwinning.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=2;id=9;type=team |title=Records / Zimbabwe / ODI matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Januarie 2026 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> |} === Krieketwêreldbekerrekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] || Nie toegelaat nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] || Nie toegelaat nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] || Groepfase |- |[[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] || Groepfase |- |[[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] || Groepfase |- |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] || Groepfase |- |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] || Super 6 |- |[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] || Super 6 |- |[[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] || Groepfase |- |[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] || Groepfase |- |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] || Groepfase |- |[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer'' |- |[[Krieketwêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Kampioenetrofeerekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[Kampioenetrofee 1998|1998]] || Voorwedstryd |- |[[Kampioenetrofee 2000|2000]] || Kwarteindrondte |- |[[Kampioenetrofee 2002|2002]] || Groepfase |- |[[Kampioenetrofee 2004|2004]] || Groepfase |- |[[Kampioenetrofee 2006|2006]] || Kwalifiseringsrondte |- |[[Kampioenetrofee 2009|2009]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2013|2013]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2017|2017]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2025|2025]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2029|2029]] || {{n.v.t.}} |} === T20I-rekord teen ander lande === {| class="wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste T20I-oorwinning |- |colspan="15" style="text-align:center"| '''t. Toetslande''' |- |align="left"| {{Cr-AF}} || 21 || 2 || 19 || 0 || 0 || 9,52 || 20 September 2019 |- |align="left"| {{Cr-AU}} || 4 || 2 || 2 || 0 || 0 || 50,00 || 12 September 2007 |- |align="left"| {{Cr-BD}} || 25 || 8 || 17 || 0 || 0 || 32,00 || 11 Mei 2013 |- |align="left"| {{Cr-EN}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-IE}} || 18 || 8 || 8 || 0 || 2 || 44,44 || 14 Julie 2019 |- |align="left"| {{Cr-IN}} || 14 || 3 || 11 || 0 || 0 || 21,42 || 19 Julie 2015 |- |align="left"| {{Cr-NZ}} || 8 || 0 || 8 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-PK}} || 23 || 3 || 20 || 0 || 0 || 13,04 || 23 April 2021 |- |align="left"| {{Cr-LK}} || 12 || 4 || 8 || 0 || 0 || 33,33 || 6 September 2025 |- |align="left"| {{Cr-ZA}} || 9 || 0 || 8 || 0 || 1 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-WI}} || 5 || 1 || 4 || 0 || 0 || 20,00 || 4 Maart 2010 |- |colspan="15" style="text-align:center"| '''t. Assosiaatlede''' |- |align="left"| {{vlagland|Botswana}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 28 September 2025 |- |align="left"| {{vlagland|Gambië}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 23 Oktober 2024 |- |align="left"| {{Cr-HK}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 8 Maart 2016 |- |align="left"| {{vlagland|Jersey}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 12 Julie 2022 |- |align="left"| {{Cr-CA}} || 2 || 1 || 0 || 1 || 0 || 50,00 || 11 Oktober 2008 |- |align="left"| {{Cr-KE}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 30 November 2023 |- |align="left"| {{vlagland|Mosambiek}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 20 Oktober 2024 |- |align="left"| {{Cr-NA}} || 15 || 7 || 8 || 0 || 0 || 46,67 || 17 Mei 2022 |- |align="left"| {{Cr-NL}} || 5 || 2 || 2 || 1 || 0 || 40,00 || 19 Maart 2014 |- |align="left"| {{Cr-NP}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 27 September 2019 |- |align="left"| {{Cr-NG}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 29 November 2023 |- |align="left"| {{Cr-OM}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 9 Februarie 2026 |- |align="left"| {{Cr-PG}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 15 Julie 2022 |- |align="left"| {{vlagland|Rwanda}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 27 November 2023 |- |align="left"| {{vlagland|Seychelle}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 19 Oktober 2024 |- |align="left"| {{Cr-XS}} || 5 || 4 || 1 || 0 || 0 || 80,00 || 10 Maart 2016 |- |align="left"| {{vlagland|Singapoer}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 0 || 66,67 || 3 Oktober 2019 |- |align="left"| {{Cr-TZ}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 23 November 2023 |- |align="left"| {{Cr-UG}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 26 September 2025 |- |align="left"| {{Cr-AE}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 21 Maart 2014 |- |align="left"| {{Cr-US}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 14 Julie 2022 |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''192''' || '''68''' || '''119''' || '''2''' || '''3''' || '''35,42''' || 12 September 2007 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met T20I #3750 op 1 Maart 2026. Gelykop verwys na wedstryde wat deur ’n valbyl (soos ’n Superboulbeurt) beslis is. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en tel gelykop as ’n halwe oorwinning (ongeag die valbyl).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=9;type=team |title=Records / Zimbabwe / Twenty20 Internationals / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=1 Maart 2026 |accessdate=3 Maart 2026}}</ref> |} === T20I-wêreldbekerrekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] || Groepfase |- |[[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] || Onttrek |- |[[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] || Groepfase |- |[[T20I-wêreldbeker 2012|2012]] || Groepfase |- |[[T20I-wêreldbeker 2014|2014]] || Groepfase |- |[[T20I-wêreldbeker 2016|2016]] || Groepfase |- |[[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] || Super 12 |- |[[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2026|2026]] || Super 8 |- |[[T20I-wêreldbeker 2028|2028]] || ''gekwalifiseer'' |- |[[T20I-wêreldbeker 2030|2030]] || {{n.v.t.}} |} == Sien ook == {{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}} * [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan]] * [[Zimbabwiese nasionale sokkerspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Jonty Winch |title=‘There Were a Fine Manly Lot of Fellows’: Cricket, Rugby and Rhodesian Society during William Milton’s Administration, 1896–1914 |series=Sport in History |edition=28 |volume=4 |publisher=The British Society of Sports History |location=London |date=2008 |pages=584–585 |doi=10.1080/17460260802580636 |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/17460260802580636 |format=PDF |accessdate=3 Maart 2026}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Zimbabwe national cricket team|Zimbabwiese nasionale krieketspan}} * {{en}} [https://zimcricket.org/ Amptelike webwerf van Zimbabwe Krieket] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/team/zimbabwe-9 Zimbabwe op ESPNcricinfo] * {{en}} [https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/cricket-zimbabwe Zimbabwe by die IKR] {{Nasionale krieketspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Krieket in Zimbabwe]] [[Kategorie:Nasionale krieketspanne van Afrika]] i5szi08krww2djt2q99a7qkr80xb4iq 0 86943 2922541 2908896 2026-08-06T11:05:26Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922541 wikitext text/x-wiki {{Suid-Afrikaanse Politiek}} Die '''Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2019''' is 'n [[Verkiesings in Suid-Afrika|algemene verkiesing]] wat op 8 Mei 2019<ref>{{cite web |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/stemdag-is-8-mei/ |title=Stemdag is 8 Mei |work=[[Maroela Media]] |first=Jan-Jan |last=Joubert |date=7 Februarie 2019 |access-date=19 April 2019 |language=af |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144920/https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/stemdag-is-8-mei/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> in [[Suid-Afrika]] plaasgevind het. Dit was die sesde volledig-demokratiese verkiesing sedert die einde van [[apartheid]] in 1994. Huidige president [[Cyril Ramaphosa]] het die regerende [[African National Congress]] gelei, terwyl dié party probeer het om sy meerderheidsstatus te behou en Ramaphosa 'n volle ampstermyn as president te verseker. Sy voorganger, [[Jacob Zuma]], het op 14 Februarie 2018 as president bedank en kon nie vir 'n derde termyn in die amp aanbly nie omdat die [[Grondwet van Suid-Afrika]] 'n president beperk tot 'n maksimum van twee vyfjaartermyne. Die verkiesing van die Nasionale Vergadering is gewen deur die regerende ANC, maar met 'n verminderde meerderheid van 57,50%, teenoor die 62,15% behaal in die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2014|algemene verkiesing van 2014]]. Dit was ook die ANC se laagste stemaandeel sedert die einde van apartheid in 1994. Die amptelike opposisie, die [[Demokratiese Alliansie]] (DA), se stemaandeel het van 22,23% tot 20,77% gedaal, terwyl die teenkapitalistiese [[Economic Freedom Fighters]] aansienlik gegroei het, van 6,35% tot 10,79%. Die [[Vryheidsfront Plus]] se steun het ook gegroei van 0,9% tot 2,38%, wat die hoogste stemaandeel vir die party is sedert 1994. Agt van die nege provinsiale wetgewers is deur die ANC gewen. Die EFF het sy posisie as amptelike opposisie in [[Limpopo]] en [[Noordwes]] behou, terwyl die party die Demokratiese Alliansie in [[Mpumalanga]] as amptelike opposisie vervang het. Die DA het 'n tweede plek behaal in vyf provinsies wat deur die ANC gewen is. In [[KwaZulu-Natal]] het die [[Inkatha Vryheidsparty]] die DA as amptelike opposisie vir die eerste keer sedert 2014 vervang en tot 3,88% steun op nasionale vlak gegroei. In die [[Wes-Kaap]], die enigste provinsie wat nie deur die ANC gewen is nie, het die DA se steun van 59,38% tot 55,45% gedaal. == Agtergrond == Volgens die Grondwet van Suid-Afrika moet 'n verkiesing minstens elke vyf jaar plaasvind. Die doel van die verkiesing is om 'n nuwe [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] en provinsiale wetgewers te verkies. Die Nasionale Vergadering bestaan uit 400 lede wat deur eweredige verteenwoordiging verkies word en wat op hulle beurt die [[President van Suid-Afrika|president van die land]] verkies. Die 2019-verkiesing is deur die [[Onafhanklike Verkiesingskommissie van Suid-Afrika]] behartig. == Deelnemende partye == === Nasionaal === Die volgende lys van 48 partye het aan die algemene verkiesing van 2019 deelneem, en is deur die OVK op 20 Maart 2019 bekend gestel – 'n aansienlike vermeerdering teenoor die 26 partye wat in die 2014 verkiesing op nasionale vlak deelgeneem het. Partye word gelys in die volgorde waarin hulle op die stembrief verskyn het.<ref>{{cite web |url=https://citizen.co.za/news/south-africa/elections/2104383/here-is-a-list-of-the-48-political-parties-contesting-2019-elections/ |title=Here is a list of the 48 political parties contesting 2019 elections |work=[[The Citizen]] |first=Vhahangwele |last=Nemakonde |date=20 Maart 2019 |access-date=19 April 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517145028/https://citizen.co.za/news/south-africa/elections/2104383/here-is-a-list-of-the-48-political-parties-contesting-2019-elections/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> {{columns-list|colwidth=35em| * [[African Security Congress]] * [[Afrikan Alliance of Social Democrats]] * [[Afrika Christen Demokratiese Party]] * [[African Congress of Democrats]] * [[African Content Movement]] * [[African Covenant]] * [[African Democratic Change]] * [[African Independent Congress]] * [[African National Congress]] * [[African Renaissance Unity Party]] * [[African Transformation Movement]] * [[Agang]] * [[Al Jama-ah]] * [[Alliance for Transformation for All]] * [[Azanian People's Organisation]] * [[African People's Convention]] * [[Better Residents Association]] * [[Black First Land First]] * [[Capitalist Party of South Africa]] * [[Christian Political Movement]] * [[Compatriots of South Africa]] * [[Congress of the People]] * [[Demokratiese Alliansie]] * [[Democratic Liberal Congress]] * [[Economic Emancipation Forum]] * [[Economic Freedom Fighters]] * [[Forum for Service Delivery]] * [[Free Democrats]] * [[Front Nasionaal]] * [[GOOD]] * [[Independent Civic Organisation of South Africa]] * [[Inkatha-Vryheidsparty]] * [[International Revelation Congress]] * [[Land Party]] * [[Minority Front]] * [[National Freedom Party]] * [[National People's Ambassadors]] * [[National People's Front]] * [[Pan Africanist Congress of Azania]] * [[Patriotic Alliance]] * [[People's Revolutionary Movement]] * [[Power of Africans Unity]] * [[Socialist Revolutionary Workers Party]] * [[South African Maintenance and Estate Beneficiaries Association]] * [[South African National Congress of Traditional Authorities]] * [[United Democratic Movement]] * [[Vryheidsfront Plus]] * [[Women Forward]] }} === Slegs provinsiaal === Die volgende politieke partye het slegs aan die provinsiale verkiesing deel geneem: {{columns-list|colwidth=35em| * Aboriginal Khoisan (Noord-Kaap) * [[African Change Academy]] (Oos-Kaap) * [[African Mantungwa Community]] (KwaZulu-Natal) * African People's Socialist Party (Limpopo) * African Progressive Movement (Wes-Kaap) * [[All Things Are Possible]] (Wes-Kaap) * [[Bolsheviks Party of South Africa]] (Limpopo) * [[Cape Party]] (Wes-Kaap) * [[Civic Warriors of Maruleng]] (Limpopo) * Diensleweringsparty (Wes-Kaap) * Economic Emancipation Forum (Gauteng) * Gaza Movement for Change (Limpopo) * Gazankulu Liberation Congress (Gauteng, Limpopo) * [[Groen Party van Suid-Afrika]] (Wes-Kaap) * Justice and Employment Party (KwaZulu-Natal) * Karoo Democratic Force (Wes-Kaap) * Khoisan Revolution (Noord-Kaap, Wes-Kaap) * Magoshi Swaranang Movement (Limpopo) * [[New South Africa Party]] (Wes-Kaap) * National Peoples Ambassadors (KwaZulu-Natal) * [[National Religious Freedom Party]] (KwaZulu-Natal) * People's Republic of South Africa (Wes-Kaap) * [[Plaaslike Besorgde Inwoners]] (Oos-Kaap, Wes-Kaap) * Reikemeste Dikgabo Party (Noordwes) * Residence Association of South Africa (Mpumalanga) * Sindawonye Progressive Party (Mpumalanga) * South African Concerned Residents Organisation 4 Service Delivery (Vrystaat) * South African Political Party (Noordwes) * [[United Christian Democratic Party]] (Noordwes) * [[Uniting People First]] (Noordwes) * [[Ximoko Party]] (Limpopo) * Zenzeleni Progressive Movement (Gauteng, Mpumalanga) }} == Verkiesingsveldtog fokuspunte == === Korrupsie === [[Lêer:DA 2019 election poster eskom.jpg|duimnael|'n Demokratiese Alliansie-plakkaat in [[Kaapstad]] met die vermelding "hou die ligte aan" met verwysing na die energiekrisis wat die land raak as gevolg van probleme by die staatsbeheerde elektrisiteitsmonopolie Eskom.]] [[Korrupsie]] binne die regering en ondernemings in staatsbesit was 'n beduidende verkiesingsvraagstuk met al drie die grootste partye wat oor die kwessie steunwerwing doen.<ref name=":1" /><ref name=":4">{{cite web |url=https://www.fin24.com/Economy/what-sas-main-political-parties-are-promising-voters-20190302 |title=What SA's main political parties are promising voters |last=Amogelang Mbatha and Mike Cohen |date=2 Maart 2019 |website=Fin24 |publisher=Bloomberg |access-date=4 April 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517145656/https://www.fin24.com/Economy/what-sas-main-political-parties-are-promising-voters-20190302 |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die ANC het belowe om korrupsie binne die regering en sy eie party te beveg,<ref name=":1" /><ref name=":4" /> terwyl dit ook stel dat dit die [[Zondo-kommissie]] van ondersoek ingestel het in [[staatskaping]].<ref>{{cite web |url=https://www.news24.com/Analysis/analysis-no-the-anc-did-not-establish-the-zondo-commission-20190326 |title=ANALYSIS: No, the ANC did not establish the Zondo commission |date=27 Maart 2019 |website=News24 |access-date=4 April 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517145701/https://www.news24.com/Analysis/analysis-no-the-anc-did-not-establish-the-zondo-commission-20190326 |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die DA wil 'n standaard 15-jaar tronkstraf oplê vir enigeen wat gevang is vir korrupsie en 'n nuwe teenkorrupsie-eenheid in die [[Nasionale Vervolgingsgesag]] (NGV) in te stel om politici en regeringsamptenare wat by wangedrag betrokke is, te ondersoek. Die EFF stel voor om die grondwet te verander om die Nasionale Vervolgingsgesag aan die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Parlement]], in plaas van die Nasionale Regering, aanspreeklik te maak.<ref>[https://businesstech.co.za/news/government/302086/anc-vs-da-vs-eff-promises-on-land-reform-jobs-and-fighting-corruption/ ANC vs DA vs EFF: promises on land reform, jobs and fighting corruption]. Retrieved on 17 April 2019.</ref> === Grondhervorming === Grondhervorming was ook 'n belangrike veldtogskwessie waarop die drie grootste politieke partye gefokus het. Die ANC het belowe om grond herverdeling te versnel deur onteiening op 'n manier wat nie voedselveiligheid negatief sal beïnvloed nie. Die EFF-veldtog vir staatsbesit oor alle grond en die afskaffing van huurgeld terwyl die DA veldtog het om eiendomsregte te versterk, maar terselfdertyd die implementering van 'n grondhervormingsprogram wat toegang tot grondbesit verhoog.<ref name=":1" /><ref name=":4" /> Die Vryheidsfront Plus (VF +) en die Congress of the People (COPE) en baie ander partye is sterk gekant teen onteiening van grond sonder vergoeding. COPE en AfriForum het sedertdien 'n vennootskap tot stand gebring in hul teenkanting teen die omstrede beleid.<ref>[https://www.timeslive.co.za/politics/2018-12-19-dismal-land-policy-will-drive-a-million-voters-to-freedom-front-plus/ Dismal land policy 'will drive a million voters to Freedom Front Plus']. Retrieved on 17 April 2019.</ref><ref>[https://www.enca.com/news/afriforum-cope-team-fight-land-expropriation-without-compensation AfriForum, COPE team up to fight land expropriation without compensation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190417175032/https://www.enca.com/news/afriforum-cope-team-fight-land-expropriation-without-compensation |date=17 April 2019 }}. Retrieved on 17 April 2019.</ref> === Ekonomiese groei === Die ANC het aangekondig dat dit ekonomiese groei en [[werkloosheid]] vermindering die party se hoofveldtog vraagstukke sal maak tydens die verkiesing.<ref>{{cite web |url=https://www.enca.com/news/ramaphosa-focuses-economy-speech |title=Ramaphosa focuses on economy in speech |website=eNCA |access-date=4 April 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517145720/https://www.enca.com/news/ramaphosa-focuses-economy-speech |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> 'n Besondere fokus vir die ANC was op jeugwerkloosheid,<ref>{{cite web |url=https://ewn.co.za/2019/01/12/anc-outlines-its-plan-to-boost-sa-economy |title=ANC outlines its plan to boost SA economy |last=Ngcobo |first=Ziyanda |website=ewn.co.za |access-date=4 April 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517145724/https://ewn.co.za/2019/01/12/anc-outlines-its-plan-to-boost-sa-economy |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> met 'n belofte om 275 000 nuwe werksgeleenthede per jaar vir die volgende vyf jaar te skep en R1,2 biljoen in beleggings te lok.<ref name=":4" /> Ander partye het ook gefokus op werkskepping met die DA wat ekonomiese hervormings belowe om groei aan te moedig en die groei van klein ondernemings te bevorder. Die DA-leier [[Mmusi Maimane]] het gepleit vir 'n werk in elke huishouding, terwyl die EFF spesiale ekonomiese sones beloof het om buitelandse beleggings te lok.<ref name=":1">{{cite web |url=https://businesstech.co.za/news/government/302086/anc-vs-da-vs-eff-promises-on-land-reform-jobs-and-fighting-corruption/ |title=ANC vs DA vs EFF: promises on land reform, jobs and fighting corruption |last=Writer |first=Staff |website=businesstech.co.za |access-date=4 April 2019 |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517145708/https://businesstech.co.za/news/government/302086/anc-vs-da-vs-eff-promises-on-land-reform-jobs-and-fighting-corruption/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>[https://www.news24.com/SouthAfrica/News/maimane-dreams-of-a-job-in-every-home-at-the-das-manifesto-launch-20190223 Maimane dreams of a job in every home at the DA's manifesto launch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190417175641/https://www.news24.com/SouthAfrica/News/maimane-dreams-of-a-job-in-every-home-at-the-das-manifesto-launch-20190223 |date=17 April 2019 }}. Retrieved on 17 April 2019.</ref> === Misdaad === 'n Aantal partye het veldtogte gevoer oor die kwessie van [[misdaad]] en hoe om dit te hanteer. Die ANC het belowe om die polisiemag te versterk deur beter opleiding en werwing van meer beamptes terwyl hulle ook fokus op die hantering van geslagsgebaseerde geweld.<ref>{{Cite web|url=https://www.politicsweb.co.za/documents/the-ancs-2019-election-manifesto|title=The ANC`s 2019 election manifesto – DOCUMENTS {{!}} Politicsweb|website=www.politicsweb.co.za|access-date=2019-04-09}}</ref> Die DA het gepleit vir die skepping en versterking van plaaslike vlak polisiemagte in plaas van bestaande regeringsbeleid wat op die nasionale vlak van die [[Suid-Afrikaanse Polisiediens]] fokus.<ref>{{cite web |url=https://ewn.co.za/2019/04/03/maimane-da-won-t-stop-fighting-for-provincial-police-service |title=Maimane: DA won't stop fighting for provincial police service |last=Felix |first=Jason |website=ewn.co.za |access-date=9 April 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517145740/https://ewn.co.za/2019/04/03/maimane-da-won-t-stop-fighting-for-provincial-police-service |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die EFF belowe harder vonnise vir oortreders en om die polisiemag betekenisvol uit te brei.<ref>{{Cite web|url=https://www.politicsweb.co.za/documents/the-effs-2019-election-manifesto-ii|title=The EFF`s 2019 election manifesto (II) – DOCUMENTS {{!}} Politicsweb|website=www.politicsweb.co.za|access-date=2019-04-09}}</ref> Die Inkatha Vryheidsparty (IVP),<ref>https://ewn.co.za/2019/03/21/death-penalty-subsidised-public-transport-here-s-what-ifp-manifesto-says</ref> die African Covenant<ref>https://www.dailymaverick.co.za/article/2019-03-22-the-crib-sheet-to-the-political-parties-contesting-the-2019-polls-part-one/</ref> en die African Transformation Movement (ATM)<ref>{{cite web |url=https://www.timeslive.co.za/politics/2019-01-11-from-the-death-penalty-to-scrapping-low-pass-marks--manyis-ambitions-for-the-atm/ |title=From the death penalty to scrapping low pass marks: Manyi's ambitions for the ATM |website=www.timeslive.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517145505/https://www.timeslive.co.za/politics/2019-01-11-from-the-death-penalty-to-scrapping-low-pass-marks--manyis-ambitions-for-the-atm/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> beywer hulle vir die terugbring van die doodstraf. === Elektrisiteitskrisis === [[Beurtkrag]] en elektrisiteitsonderbrekings veroorsaak deur langdurige en voortdurende probleme as gevolg van wanbestuur en korrupsie by die staatsbeheerde [[Eskom]] was 'n verkiesingsvraagstuk wat die DA teen die gevestigde ANC aangevoer het. Mmusi Maimane en die DA se Wes-Kaapse premierkandidaat, [[Alan Winde]], het die Wes-Kaap aangespoor om sy elektrisiteitsvoorsiening van onafhanklike kragprodusente (IPP's) te verkry. ANC-president [[Cyril Ramaphosa]] het gesê dat Suid-Afrika die elektrisiteitskrisis sal oorkom.<ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-za/news/other/eskoms-nine-circles-of-hell-and-election-politics/ar-BBVgCdR|title=Eskom’s nine circles of hell, and election politics|website=www.msn.com|access-date=2019-04-01}}</ref><ref>[https://www.news24.com/SouthAfrica/News/government-fumbling-in-the-dark-for-solutions-to-eskom-crisis-da-20190320 Government 'fumbling in the dark' for solutions to Eskom crisis – DA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190417184403/https://www.news24.com/SouthAfrica/News/government-fumbling-in-the-dark-for-solutions-to-eskom-crisis-da-20190320 |date=17 April 2019 }}.</ref><ref>[https://www.news24.com/SouthAfrica/News/western-cape-wants-to-break-free-from-eskom-energy-stranglehold-maimane-20190327 Western Cape wants to 'break free from Eskom energy stranglehold' – Maimane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190328193720/https://www.news24.com/SouthAfrica/News/western-cape-wants-to-break-free-from-eskom-energy-stranglehold-maimane-20190327 |date=28 Maart 2019 }}.</ref> == Afloop van stemming == === Internasionale spesiale stemme === Kiesers in die buiteland het op 27 April 2019 hul stemme uitgebring.<ref>{{cite web |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/stemtye-verleng-by-vier-oorsese-punte |title=Stemtye verleng by vier oorsese punte |work=[[Maroela Media]] |date=18 April 2019 |access-date=19 April 2019 |language=af |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126041538/https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/stemtye-verleng-by-vier-oorsese-punte/ |archive-date=26 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> 29&nbsp;334 Suid-Afrikaners was geregistreer om in die buiteland te stem.<ref>{{cite web |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/soveel-suid-afrikaners-stem-op-vryheidsdag-in-die-buiteland/ |title=Soveel Suid-Afrikaners stem op Vryheidsdag in die buiteland |work=[[Maroela Media]] |date=27 April 2019 |access-date=28 April 2019 |language=af |archive-url=https://web.archive.org/web/20190830000421/https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/soveel-suid-afrikaners-stem-op-vryheidsdag-in-die-buiteland/ |archive-date=30 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die oorsese stembriewe is op 8 Mei 2019 saam met die plaaslike stemme getel.<ref>[https://www.enca.com/news/south-africans-abroad-head-polls South Africans abroad head to the polls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190427220700/https://www.enca.com/news/south-africans-abroad-head-polls |date=27 April 2019 }}.</ref><ref>[https://www.enca.com/news/polls-open-abroad-sa-expats-cast-votes Polls open abroad as SA expats cast votes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190427123540/https://www.enca.com/news/polls-open-abroad-sa-expats-cast-votes |date=27 April 2019 }}.</ref> === Spesiale stemme === Die plaaslike spesiale stemfase van die verkiesing het plaasgevind vanaf 6-7 Mei 2019, waartydens Suid-Afrikaners wat fisies ongesteld, gestremd of swanger is, of nie by hul stemlokaal kon stem op stemdag nie, kon vooraf stem.<ref>[https://ewn.co.za/2019/05/06/special-voting-a-trial-run-for-election-day-says-iec Special voting a trial run for election day, says IEC]</ref> Die registrasie vir spesiale stemme het plaasgevind vanaf 4-18 April 2019.<ref>[https://www.news24.com/Elections/News/2019-elections-special-vote-applications-to-end-at-midnight-on-thursday-iec-20190418 2019 Elections: Special vote applications to end at midnight on Thursday – IEC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506151901/https://www.news24.com/Elections/News/2019-elections-special-vote-applications-to-end-at-midnight-on-thursday-iec-20190418 |date= 6 Mei 2019 }}.</ref> Meer as 770 000 kiesers het vir spesiale stemme geregistreer.<ref>[https://www.elections.org.za/IECOnline/About-Special-Vote Special votes (in South Africa)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190508233519/https://www.elections.org.za/IECOnline/About-Special-Vote |date= 8 Mei 2019 }}.</ref> Aartsbiskop Emeritus [[Desmond Tutu]] en sy vrou Leah het hul spesiale stemme op 6 Mei uitgebring.<ref>[https://www.thesouthafrican.com/elections-2019-south-africa-wraps-up-first-day-special-votes/ Elections 2019: South Africa wraps up first day of special vote] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506151902/https://www.thesouthafrican.com/elections-2019-south-africa-wraps-up-first-day-special-votes/ |date= 6 Mei 2019 }}.</ref><ref>[https://www.enca.com/life/desmond-tutu-casts-his-special-vote Desmond Tutu casts special vote] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506151907/https://www.enca.com/life/desmond-tutu-casts-his-special-vote |date= 6 Mei 2019 }}.</ref> === Stemdag === Die stemproses het relatief glad verloop by 22 925 stemlokale in Suid-Afrika. Lokale het om 7:00 oopgemaak. Teen 11:30 het die OVK aangekondig dat 17 stemlokale nie oopgemaak het nie, waarvan 14 in die KwaZulu-Natal geleë was. Altesaam 5 stemlokale het nie op stemdag gefunksioneer nie. Die Kommissie het voortgesette gemeenskapsonrus vir die situasie verantwoordelik gehou. Stemlokale het om 21:00 gesluit waarna die tellery van stemme begin het.<ref>[https://www.businesslive.co.za/bd/national/2019-05-09-election-results-could-be-delayed-due-to-claims-of-double-voting/ Election results could be delayed due to claims of double voting].</ref><ref>[https://businesstech.co.za/news/government/315138/2019-national-elections-when-you-can-expect-the-full-results/ 2019 National Elections: when you can expect the full results].</ref><ref>[https://www.elections.org.za/content/About-Us/IEC-Events/2019-National-and-Provincial-Elections/ 2019 National and Provincial Elections].</ref><ref>[https://www.iol.co.za/news/politics/5-voting-stations-remain-shut-on-election-day-22840421 5 voting stations remain shut on Election Day].</ref> ==== Insidente ==== Negentien mense is in drie KwaZulu-Natalse munisipaliteite in hegtenis geneem weens beweerde dubbel stemmery.<ref>[https://www.news24.com/Elections/News/19-arrested-in-kzn-for-double-voting-20190509 19 arrested in KZN for 'double voting'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190512151941/https://www.news24.com/Elections/News/19-arrested-in-kzn-for-double-voting-20190509 |date=12 Mei 2019 }}.</ref> 'n Bejaarde persoon het op stemdag gesterf terwyl sy wou stem. 'n Oos-Kaapse adjunk-verkiesingsamptenaar het ook gesterf.<ref>[https://ewn.co.za/2019/05/08/anc-saddened-by-death-of-second-elderly-person-at-polls ANC saddened by death of second elderly person at polls].</ref> == Meningspeilings == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%; line-height:16px;" |- ! rowspan="2" |Stemdagorganisasie ! rowspan="2" |Veldwerkdatum ! rowspan="2" |Steekproefgrootte ! [[African National Congress|ANC]] ! [[Demokratiese Alliansie|DA]] ! [[Ekonomiese Vryheidsvegters|EFF]] ! [[Inkatha-Vryheidsparty|IVP]] ! [[Vryheidsfront Plus|VF+]] ! [[Afrika Christen Demokratiese Party|ACDP]] ! rowspan="2" style="width:50px;"|Ander ! rowspan="2" |Onthouding/Weet nie/Geen antwoord nie ! rowspan="2" |Leiding |- ! style="background:#006600; width:50px;"| ! style="background:#005BA6; width:50px;"| ! style="background:#600; width:50px;"| ! style="background:#FF0000; width:50px;"| ! style="background:#ec8713; width:50px;"| ! style="background:#AD2B2B; width:50px;"| |- |[https://www.ipsos.com/en-za/ipsos-poll-voter-turnout-will-be-critical Ipsos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200918013039/https://www.ipsos.com/en-za/ipsos-poll-voter-turnout-will-be-critical |date=18 September 2020 }} |1 Feb 2019—4 Mar 2019 |3&nbsp;511 |style="background:#7FA87F;"|'''61''' |18 |10 |2 |2 |1 |11 |0 |style="background:#006600;color:white;"|43 |- |[https://irr.org.za/reports/criterion-report/files/thecriterionreportv2n1-february2019.pdf IRR] |12 Feb 2019–26 Feb 2019 |1&nbsp;611 |style="background:#7FA87F;"|'''54,7''' |21,8 |12,2 |2,7 |1,7 |0,7 |8,8 |2,5 |style="background:#006600;color:white;"|32,9 |- |[https://afric.online/8351-what-worries-south-africans-and-who-should-be-in-charge Afric] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401215014/https://afric.online/8351-what-worries-south-africans-and-who-should-be-in-charge |date= 1 April 2019 }} |29 Jan 2019—8 Feb 2019 |1&nbsp;501 |style="background:#7FA87F;"|'''58,1''' |9,8 |16,7 |0,9 |0,2 | |3,5 |11,9 |style="background:#006600;color:white;"|41,4 |- |[https://www.ipsos.com/en-za/ipsos-poll-anc-61 Ipsos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200913022839/https://www.ipsos.com/en-za/ipsos-poll-anc-61 |date=13 September 2020 }} |23 Okt 2018—4 Des 2018 |3&nbsp;571 |style="background:#7FA87F;"|'''61''' |14 |9 |2 |1 | |1 |11 |style="background:#006600;color:white;"|'''47''' |- |[https://irr.org.za/reports/criterion-report/files/thecriterionreport-v1n3-december2018.pdf IRR] |26 Nov—4 Des 2018 |1&nbsp;017 |style="background:#7FA87F;"|'''56''' |18 |11 |3 |1 |2 |3 |6 |style="background:#006600;color:white;"|'''38''' |- |[http://afrobarometer.org/sites/default/files/publications/Dispatches/ab_r7_dispatchno248_south_africa_elections1.pdf Afrobarometer] |Aug—Sep 2018 |1&nbsp;800 |style="background:#7FA87F;"|'''48''' |11 |11 |1 | | |2 |28 |style="background:#006600;color:white;"|'''37''' |- |[https://irr.org.za/reports/occasional-reports/files/the-criterion-report-vol1-no1.pdf IRR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180924145442/https://irr.org.za/reports/occasional-reports/files/the-criterion-report-vol1-no1.pdf |date=24 September 2018 }} |22 Aug—4 Sep 2018 |978 |style="background:#7FA87F;"|'''52''' |23 |13 |3 |1 |2 |2 |2 |style="background:#006600;color:white;"|'''29''' |- |[https://www.ipsos.com/en-za/ipsos-poll-anc-support-60 Ipsos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200925203218/https://www.ipsos.com/en-za/ipsos-poll-anc-support-60 |date=25 September 2020 }} |20 Apr—7 Jun 2018 |3&nbsp;738 |style="background:#7FA87F;"|'''60''' |13 |7 |1 | | |1 |18 |style="background:#006600;color:white;"|'''47''' |- |[https://www.ipsos.com/en-za/ipsos-poll-voters-uncertain-pre-2019 Ipsos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200913024025/https://www.ipsos.com/en-za/ipsos-poll-voters-uncertain-pre-2019 |date=13 September 2020 }} |Mei 2017 |3&nbsp;471 |style="background:#7FA87F;"|'''47''' |21 |5 | | | |3 |24 |style="background:#006600;color:white;"|'''26''' |- |style="background:#EFEFEF;"|[[Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2016|2016 se munisipale verkiesingsuitslae]] |style="background:#EFEFEF;"|3 Augustus 2016 |style="background:#EFEFEF; color: #2C2C2C; vertical-align: middle; font-size: smaller; text-align: center;"| 14&nbsp;910&nbsp;817 |style="background:#7FA87F;"|'''53,3''' |style="background:#EFEFEF;"|26,8 |style="background:#EFEFEF;"|8,1 |style="background:#EFEFEF;"|4,2 |style="background:#EFEFEF;"|0,8 |style="background:#EFEFEF;"|0,4 |style="background:#EFEFEF;"|6,4 | style="background:#EFEFEF; color: #2C2C2C; vertical-align: middle; font-size: smaller; text-align: center;" | n.v.t. |style="background:#006600;color:white;"|26,5 |- | style="background:#EFEFEF;" |[[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2014|2014 se algemene verkiesingsuitslae]] | style="background:#EFEFEF;" |7 Mei 2014 | style="background:#EFEFEF; color: #2C2C2C; vertical-align: middle; font-size: smaller; text-align: center;" | n.v.t. | style="background:#7FA87F;" |'''62,2''' | style="background:#EFEFEF;" |22,2 | style="background:#EFEFEF;" |6,4 | style="background:#EFEFEF;" |2,4 | style="background:#EFEFEF;" |0,9 | style="background:#EFEFEF;" |0,6 | style="background:#EFEFEF;" |5,3 | style="background:#EFEFEF; color: #2C2C2C; vertical-align: middle; font-size: smaller; text-align: center;" | n.v.t. | style="background:#006600;color:white;" |'''40''' |} == Verkiesingsuitslae == === Parlement === {{electiontable|South African general election, 2019|sortable=yes}} |-style="background:#e9e9e9;" !colspan="3" style="text-align:left"|Party !Stemme !% ! +/− !Setels ! +/− |- |[[African National Congress candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| African National Congress}} |10,026,475 |57.50 |{{decrease}} 4.65 |230 |{{decrease}} 19 |- |[[Democratic Alliance candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Demokratiese Alliansie}} |3,621,188 |20.77 |{{decrease}} 1.36 |84 |{{decrease}} 5 |- |[[Economc Freedom Fighters candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Economic Freedom Fighters}} |1,881,521 |10.79 |{{increase}} 4.44 |44 |{{increase}} 19 |- |[[Inkatha Freedom Party candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Inkatha-Vryheidsparty}} |588,839 |3.38 |{{increase}} 0.98 |14 |{{increase}} 4 |- |[[Freedom Front Plus candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Vryheidsfront Plus}} |414,864 |2.38 |{{increase}} 1.48 |10 |{{increase}} 6 |- |[[African Christian Democratic Party candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Afrika Christen Demokratiese Party}} |146,262 |0.84 |{{increase}} 0.27 |4 |{{increase}} 1 |- |[[United Democratic Movement candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| United Democratic Movement}} |78,030 |0.45 |{{decrease}} 0.55 |2 |{{decrease}} 2 |- |[[African Transformation Movement candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| African Transformation Movement}} |76,830 |0.44 |''Nuut'' |2 |''Nuut'' |- |[[Good (political party) candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| GOOD}} |70,408 |0.40 |''Nuut'' |2 |''Nuut'' |- |[[National Freedom Party candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color|National Freedom Party}} |61,220 |0.35 |{{decrease}} 1.22 |2 |{{decrease}} 4 |- |[[African Independent Congress candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| African Independent Congress}} |48,107 |0.28 |{{decrease}} 0.25 |2 |{{decrease}} 1 |- |[[Congress of the People candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Congress of the People}} |47,461 |0.27 |{{decrease}} 0.40 |2 |{{decrease}} 1 |- |[[Pan Africanist Congress of Azania candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Pan Africanist Congress of Azania}} |32,677 |0.18 |{{decrease}} 0.02 |1 |{{steady}} 0 |- |[[Al Jama-ah candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Al Jama-ah}} |31,468 |0.18 |{{increase}} 0.04 |1 |{{increase}} 1 |- |[[African Security Congress candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| African Security Congress}} |26,263 |0.15 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Socialist Revolutionary Workers Party (South Africa) candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Socialist Revolutionary Workers Party}} |24,439 |0.14 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Black First Land First candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Black First Land First}} |19,796 |0.11 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[African People's Convention candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| African People's Convention}} |19,593 |0.11 |{{decrease}} 0.06 |0 |{{decrease}} 1 |- |[[Afrikan Alliance of Social Democrats candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Afrikan Alliance of Social Democrats}} |18,834 |0.11 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Capitalist Party of South Africa candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Capitalist Party of South Africa}} |15,915 |0.09 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Alliance for Transformation for All candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Alliance for Transformation for All}} |14,266 |0.08 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Agang South Africa candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Agang}} |13,856 |0.08 |{{decrease}} 0.20 |0 |{{decrease}} 2 |- |[[Azanian People's Organisation candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Azanian People's Organisation}} |12,823 |0.07 |{{decrease}} 0.04 |0 |{{steady}} 0 |- |[[Independent Civic Organisation of South Africa candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Independent Civic Organisation of South Africa}} |12,386 |0.07 |{{decrease}} 0.01 |0 |{{steady}} 0 |- |[[Minority Front list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Minority Front}} |11,961 |0.07 |{{decrease}} 0.05 |0 |{{steady}} 0 |- |[[Democratic Liberal Congress candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Democratic Liberal Congress}} |10,767 |0.06 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Better Residents Assocation candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Better Residents Association}} |9,179 |0.05 |{{decrease}} 0.03 |0 |{{steady}} 0 |- |[[Forum for Service Delivery candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Forum for Service Delivery}} |8,525 |0.05 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Front National candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Front Nasionaal}} |7,144 |0.04 |{{increase}} 0.01 |0 |{{steady}} 0 |- |[[Land Party candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Land Party}} |7,074 |0.04 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[African Covenant candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| African Covenant}} |7,019 |0.04 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Patriotic Alliance candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Patriotic Alliance}} |6,660 |0.04 |{{decrease}} 0.03 |0 |{{steady}} 0 |- |[[African Democratic Change candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| African Democratic Change}} |6,499 |0.04 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Economic Emancipation Forum candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Economic Emancipation Forum}} |6,319 |0.04 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Women Forward candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Women Forward}} |6,108 |0.04 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Christian Political Movement candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Christian Political Movement}} |4,980 |0.03 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[African Content Movement candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| African Content Movement}} |4,841 |0.03 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[International Revelation Congress candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| International Revelation Congress}} |4,247 |0.02 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[National People's Front candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| National People's Front}} |4,019 |0.02 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[African Renaissance Unity Party candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| African Renaissance Unity Party}} |3,860 |0.02 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[African Congress of Democrats candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| African Congress of Democrats}} |3,768 |0.02 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[South African National Congress of Traditional Authorities candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| South African National Congress of Traditional Authorities}} |3,714 |0.02 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Compatriots of South Africacandidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Compatriots of South Africa}} |3,406 |0.02 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[People’s Revolutionary Movement candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| People's Revolutionary Movement}} |2,844 |0.02 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Power of Africans Unity candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Power of Africans Unity}} |2,685 |0.02 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[Free Democrats candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| Free Democrats}} |2,580 |0.01 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[South African Maintenance and Estate Beneficiaries Association candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color| South African Maintenance and Estate Beneficiaries Association}} |2,445 |0.01 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |[[National People’s Ambassadors candidate list for the 2019 South Africa general election|lys]] |{{Party name with color|National People's Ambassadors}} |1,979 |0.01 |''Nuut'' |0 |''Nuut'' |- |-style="background:#E9E9E9;" !colspan="3" style="text-align:left"|Totaal !17,436,144 !colspan="2" style="text-align:center"|100.00 !colspan="2" style="text-align:center"|400 |- !colspan="8"| |- |colspan="3" style="text-align:left"|Geldige stemme |17,436,144 |98.67 |colspan=3 rowspan=4| |- |colspan="3" style="text-align:left"|Bedorwe stemme |235,472 |1.33 |-style="background:#e9e9e9;" !colspan="3" style="text-align:left"|Stemme uitgebring !17,671,616 !100.00 |- | style="text-align:left;" colspan="3" |Geregistreerde kiesers opkoms |26,779,025 |65.99 |- | colspan="8" style="text-align:left;" |Bron: [https://www.elections.org.za/NPEDashboard/app/hybrid.html IEC] |} == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * {{en}} [http://www.elections.org.za/ Amptelike IEC-verkiesingsuitslae] {{Verkiesings in Suid-Afrika}} [[Kategorie:2019]] [[Kategorie:Verkiesings in Suid-Afrika]] g2xc8a9pffr4jv2ulssv0uwgjr2p7me 0 88260 2922467 2919594 2026-08-06T05:33:24Z Gaius le Roux 203341 Die saadjie "2 Eskader SALM" word uitgebrei. 2922467 wikitext text/x-wiki {{Nog besig}}{{Inligtingskas militêre eenheid | naam = 2 Eskader SALM | beeld = F-51Ds 2 Sqn SAAF Korea May 1951.jpeg | beeld_byskrif = 2 Eskader Mustang-vegters tydens die [[Korea-oorlog]] | gestig = [[1 Oktober]] [[1940]] | ontbind = | land = [[Suid-Afrika]] | weermagdeel = [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] | organisasie = | onderdeel van = | tipe = | spesialisasie = Aanval/onderskepping | kommandostruktuur = | aantal = | hoofkwartier = [[Lugmagbasis Makhado]] | leuse = ''Sursam Prorsusque''<br /><small>''([[Latyn]]s vir: "Opwaarts en vorentoe")''</small> | mars = | kleur = | uitrusting = | veldslae = | aantal veldslae = | onderskeiding = }} '''2 Eskader SALM''' is 'n aktiewe eskader van die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM), is die gevegseskader van die SALM en gebruik die [[JAS39 Gripen]]-straalvliegtuig. Die eenheid is by die [[Lugmagbasis Makhado]] naby [[Louis Trichardt, Limpopo]] gestasioneer.<ref name=saaf>{{en}}{{cite web|url=http://www.saairforce.co.za/the-airforce/squadrons/1/2-squadron|title=2 Squadron SAAF|publisher=www.saairforce.co.za|accessdate=29 Junie 2014}}</ref> LEUSE: Sursum Prorsusque (“Opwaarts en Voorwaarts”) == Geskiedenis == 2 Eskader is in Januarie [[1939]] by [[Lugmagbasis Waterkloof]] gevorm.<ref name=saaf/> === Tweede Wêreldoorlog tot 1950 === 2 Eskader het gedurende en ná die Tweede Wêreldoorlog Spitfire IX’s gebruik. Die kodeletters van die eenheid was “DB”. Ná die oorlog is die eenheidskodeletters “DB” kragtens ’n Lugstafinstruksie wat op 12 November 1946 uitgereik is aan die Spitfires van 2 Eskader toegeken. ’n Voorbeeld van ‘n vliegtuig met hierdie kodeletters ná 1945 was Spitfire Merk IX reeksnommer 5543 (DB-A). Teen 1950 is die kodeletters nie meer gebruik nie.<ref>{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Squadron and Special Markings of the Post-war South African Air Force covering the period 1946 to 1959 |date=October 1994 |publisher=Spring Air |isbn=0-620-18807-3 |location=Norwood, South Africa |pages=13, 22, 24 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=35, 36 |language=en}}</ref> === Koreaanse Oorlog, 1950 tot 1953 === 2 Eskader het die North American F-51D Mustang by Lugmagbasis Johnson naby Tokio in ontvangs geneem. Die meeste van hulle was voorheen by USAF Air National Guard-eenhede. Tagtig van hulle is aanvanklik vir diens in Korea toegewys. Die Vlieënde Tiere het op 19 November 1950 hulle eerste operasie onderneem en het op 27 Desember 1952 hulle laaste Mustang-krygsvlug in Korea onderneem/gevlieg.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=128 |language=en}}</ref> Die F-51D Mustang met die SALM-reeksnommer 361 was voorheen USAF 44-74863, is op 21 September 1951 afgelewer, het op 22 Oktober 1952 neergestort en het die naam ''Miss Marunouchi'' gehad. Die vlieënier van die masjien was Tweede Luitenant BM Forsyth.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=130 |language=en}}</ref> North American F-86F Sabre reeksnommer 603 het die kodeletter B en die naam ''Ruth II'' gehad en was voorheen USAF 52-4315.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=131 |language=en}}</ref> === 1955/1956, Canadair CL-13B Sabre Mk 6 === ’n Bestelling vir 34 Canadair CL-13B Sabre Mk 6-vliegtuie is in 1955 geplaas en hulle is vanaf Augustus 1956 afgelewer. Die Sabre Mk in die SALM is in die reeks 350 tot 383 genommer. Daar was teen 1957 altesaam 16 eenhede van hierdie tipe op 2 Eskader se boeke. Die Sabres het aanvanklik ’n silwer kleurskema met identifiserende eskaderkleure gehad maar is later gekamoefleer. Die CL-13B Sabres is ook deur 1 Eskader en (later) 85 Gevorderde Vliegskool bedryf. Die tipe is in 1980 amptelik aan diens onttrek. 2 Eskader se Canadair CL-13B Sabre Mk 6-straalvegvliegtuie het in die vroeë 1960’s ’n onderskeidende kleurskema gehad. Rooi was die onderskeidende kleur van 2 Eskader, en ’n rooi strook (met swart strepe) is teen 1959 op die vliegtuie aangebring. Die vlerkpunte en valtenke is in soortgelyke kleure geverf. Daar was ook rooi kodeletters op die vliegtuie. Die Canadair CL-13B Sabre Mk 6 was vanaf 1956 tot 1963 op die boeke van 2 Eskader.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=85 Years of South African Air Force 1920 – 2005 |date=November 2005 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-4388-9-7 |location=Nelspruit, South Africa |pages=333 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Marshall and Van Schalkwyk |first=William and Piet |title=South African Colours and Markings Volume 1, Number 5 |date=2004 |publisher=Colours & Markings Publications |isbn=0-620-27419-0 |pages=17 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Squadron and Special Markings of the Post-war South African Air Force covering the period 1946 to 1959 |date=October 1994 |publisher=Spring Air |isbn=0-620-18807-3 |location=Norwood, South Africa |pages=27 |language=en}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Lugvaart-saadjie}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse Lugmag]] pdr3yzxsy0zogibm6vk8uksf0vigrv1 2922491 2922467 2026-08-06T07:50:59Z Gaius le Roux 203341 Die saadjie "2 Eskader SALM" word uitgebrei. 2922491 wikitext text/x-wiki {{Nog besig}}{{Inligtingskas militêre eenheid | naam = 2 Eskader SALM | beeld = F-51Ds 2 Sqn SAAF Korea May 1951.jpeg | beeld_byskrif = 2 Eskader Mustang-vegters tydens die [[Korea-oorlog]] | gestig = [[1 Oktober]] [[1940]] | ontbind = | land = [[Suid-Afrika]] | weermagdeel = [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] | organisasie = | onderdeel van = | tipe = | spesialisasie = Aanval/onderskepping | kommandostruktuur = | aantal = | hoofkwartier = [[Lugmagbasis Makhado]] | leuse = ''Sursam Prorsusque''<br /><small>''([[Latyn]]s vir: "Opwaarts en vorentoe")''</small> | mars = | kleur = | uitrusting = | veldslae = | aantal veldslae = | onderskeiding = }} '''2 Eskader SALM''' is 'n aktiewe eskader van die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM), is die gevegseskader van die SALM en gebruik die [[JAS39 Gripen]]-straalvliegtuig. Die eenheid is by die [[Lugmagbasis Makhado]] naby [[Louis Trichardt, Limpopo]] gestasioneer.<ref name=saaf>{{en}}{{cite web|url=http://www.saairforce.co.za/the-airforce/squadrons/1/2-squadron|title=2 Squadron SAAF|publisher=www.saairforce.co.za|accessdate=29 Junie 2014}}</ref> LEUSE: Sursum Prorsusque (“Opwaarts en Voorwaarts”) == Geskiedenis == 2 Eskader is in Januarie [[1939]] by [[Lugmagbasis Waterkloof]] gevorm.<ref name=saaf/> === Tweede Wêreldoorlog tot 1950 === 2 Eskader het gedurende en ná die Tweede Wêreldoorlog Spitfire IX’s gebruik. Die kodeletters van die eenheid was “DB”. Ná die oorlog is die eenheidskodeletters “DB” kragtens ’n Lugstafinstruksie wat op 12 November 1946 uitgereik is aan die Spitfires van 2 Eskader toegeken. ’n Voorbeeld van ‘n vliegtuig met hierdie kodeletters ná 1945 was Spitfire Merk IX reeksnommer 5543 (DB-A). Teen 1950 is die kodeletters nie meer gebruik nie.<ref>{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Squadron and Special Markings of the Post-war South African Air Force covering the period 1946 to 1959 |date=October 1994 |publisher=Spring Air |isbn=0-620-18807-3 |location=Norwood, South Africa |pages=13, 22, 24 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=35, 36 |language=en}}</ref> === Koreaanse Oorlog, 1950 tot 1953 === 2 Eskader het die North American F-51D Mustang by Lugmagbasis Johnson naby Tokio in ontvangs geneem. Die meeste van hulle was voorheen by USAF Air National Guard-eenhede. Tagtig van hulle is aanvanklik vir diens in Korea toegewys. Die Vlieënde Tiere het op 19 November 1950 hulle eerste operasie onderneem en het op 27 Desember 1952 hulle laaste Mustang-krygsvlug in Korea onderneem/gevlieg.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=128 |language=en}}</ref> Die F-51D Mustang met die SALM-reeksnommer 361 was voorheen USAF 44-74863, is op 21 September 1951 afgelewer, het op 22 Oktober 1952 neergestort en het die naam ''Miss Marunouchi'' gehad. Die vlieënier van die masjien was Tweede Luitenant BM Forsyth.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=130 |language=en}}</ref> North American F-86F Sabre reeksnommer 603 het die kodeletter B en die naam ''Ruth II'' gehad en was voorheen USAF 52-4315.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=131 |language=en}}</ref> === 1955/1956, Canadair CL-13B Sabre Mk 6 === ’n Bestelling vir 34 Canadair CL-13B Sabre Mk 6-vliegtuie is in 1955 geplaas en hulle is vanaf Augustus 1956 afgelewer. Die Sabre Mk in die SALM is in die reeks 350 tot 383 genommer. Daar was teen 1957 altesaam 16 eenhede van hierdie tipe op 2 Eskader se boeke. Die Sabres het aanvanklik ’n silwer kleurskema met identifiserende eskaderkleure gehad maar is later gekamoefleer. Die CL-13B Sabres is ook deur 1 Eskader en (later) 85 Gevorderde Vliegskool bedryf. Die tipe is in 1980 amptelik aan diens onttrek. 2 Eskader se Canadair CL-13B Sabre Mk 6-straalvegvliegtuie het in die vroeë 1960’s ’n onderskeidende kleurskema gehad. Rooi was die onderskeidende kleur van 2 Eskader, en ’n rooi strook (met swart strepe) is teen 1959 op die vliegtuie aangebring. Die vlerkpunte en valtenke is in soortgelyke kleure geverf. Daar was ook rooi kodeletters op die vliegtuie. Die Canadair CL-13B Sabre Mk 6 was vanaf 1956 tot 1963 op die boeke van 2 Eskader.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=85 Years of South African Air Force 1920 – 2005 |date=November 2005 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-4388-9-7 |location=Nelspruit, South Africa |pages=333 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Marshall and Van Schalkwyk |first=William and Piet |title=South African Colours and Markings Volume 1, Number 5 |date=2004 |publisher=Colours & Markings Publications |isbn=0-620-27419-0 |pages=17 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Squadron and Special Markings of the Post-war South African Air Force covering the period 1946 to 1959 |date=October 1994 |publisher=Spring Air |isbn=0-620-18807-3 |location=Norwood, South Africa |pages=27 |language=en}}</ref> === 1963, Dassault Mirage III === 2 Eskader was vanaf 1963 die permanente eenheid vir die Dassault Mirage IIICZ, BZ, RZ en R2Z totdat die Mirage III se laaste amptelike vlug op 5 Oktober 1990 plaasgevind het, maar hierdie modelle is aanvanklik by Waterkloof (tot Desember 1978) en later by Hoedspruit (vanaf Desember 1978 tot November 1990) gehuisves.<ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=39, 41, 44 |language=en}}</ref> ==== Mirage IIICZ ==== Die eerste twee van 16 Mirage IIICZ’s is in April 1963 afgelewer (hulle het in die vragruim van ’n Lockheed Hercules aangekom) en die tipe is in Julie daardie jaar vir die eerste keer aan die publiek getoon. Die Mirage IIICZ was vir die onderskeppingsrol geoptimaliseer en was soortgelyk aan die oorspronklike Mirage IIIC en was ’n enkelsitplekvliegtuig wat onderskeppings in alle weersomstandighede kon uitvoer. Dit het twee intern gemonteerde 30 mm-kanonne gehad en kon ’n verskeidenheid bomme en missiele op monterings onder die vlerk en buik dra. Die Mirage IIICZ’s was van 800 tot 815 genommer.<ref name=":0">{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=85 Years of South African Air Force 1920 – 2005 |date=November 2005 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-4388-9-7 |location=Nelspruit, South Africa |pages=345 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Van Schalkwyk and Marshall |first=Piet and William |title=South African Colours and Markings Number 8 |date=2014 |publisher=Colours & Markings Publications |isbn=978-0-620-39988-3 |pages=18 |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=40 |language=en}}</ref> Die volgende Mirage IIICZ-kodenommers is met behulp van foto’s en prente bevestig: A = 800; B = 801; C = 815; E = 805; G = 807; K = 810; L = 802; P = 813; S = 803 ==== Die Mirage IIIBZ-opleidingsvariant ==== Om die vlieëniers van die Mirage IIICZ op te lei is tweesitplek-Mirage III’s afgelewer. Drie BZ’s (reeksnommers 816 tot 818) is in 1964 as opleidingsvliegtuig vir die Mirage IIICZ afgelewer. (Die Mirage IIIBZ was die tweede Mirage III-variant wat aan die SALM afgelewer is.)<ref name=":0" /> ==== Die SALM-verkenningsweergawes van die Mirage III ==== Die SALM het twee verkenningsweergawes van die Mirage III gebruik, naamlik die RZ (reeksnommers 835 tot 838, in 1967 afgelewer) en die R2Z (reeksnommers 854 tot 857; in Desember 1972 bestel, in 1974 afgelewer). Die SALM-Mirage IIIRZ’s was aanvanklik in ’n NAVO-kamoefleerskema geverf (sien die foto hieronder). Die Mirage IIIR2Z was die laaste Mirage III-variant wat aan die SALM afgelewer is.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=85 Years of South African Air Force 1920 – 2005 |date=November 2005 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-4388-9-7 |location=Nelspruit, South Africa |pages=345, 346 |language=en}}</ref> <ref name=":1" /> <ref>{{Cite book |last=Van Schalkwyk and Marshall |first=Piet and William |title=South African Colours and Markings Number 8 |date=2014 |publisher=Colours & Markings Publications |isbn=978-0-620-39988-3 |pages=19, 23 |language=en}}</ref> Die Mirage IIIR2Z is ook gedurende die Grensoorlog gebruik. IIIR2Z reeksnommer 856 is op 6 Julie 1979 verloor in ’n missie wat tipies was van die soort wat deur verkenningsvliegtuie onderneem is. Die vlieënier van IIIR2Z reeksnommer 856 moes ná ’n aanval foto’s van ’n teiken neem om die omvang van die skade te bepaal, maar die vliegtuig se elektriese stelsel het onklaar geraak nadat dit deur lugafweergeskut getref is en die vliegtuig het buite beheer grond toe getuimel. Die vlieënier het uitgeskiet, gevangeneskap vermy en is na Lugmagbasis Ondangwa afgevoer.<ref>{{Cite book |last=Lord |first=Dick |title=From Fledgling to Eagle: The South African Airforce during the Border War |date=October 2008 |publisher=30º South Publishers (Pty) Ltd. |year=2008 |isbn=978-1-920143-30-5 |location=Newlands, Johannesburg, South Africa |pages=493 |language=en}}</ref> === 1970's === ==== Lugmagbasis Ysterplaat Februarie 1970 ==== ==== 2 Eskader tydens die Aviation Africa-tentoonstalling in Oktober1977 ==== Daar is in die ''World Airnews-''tydskrif van Oktober 1977 berig dat die Suid-Afrikaanse Lugmag se vertoning by Aviation Africa die grootste burgerlike vertoning sal wees vir meer as twee dekades. Die SALM se vertoning het formasievlugte deur vier Mirage IIICZ’s van 2 Eskader ingesluit.<ref>{{Cite journal |date=October 1977 |title=Biggest SAAF display for 20 years |journal=World Airnews |pages=68}}</ref> === 1980's === === 1990 === ==== Lugmagbasis Pietersburg-lugskou 24 Maart 1990 ==== ==== Vliegtuie en eenheidwapens in 1990 gesien ==== ==== Onttrekking aan diens van die Mirage III en 50ste verjaarsdag van 2 Eskader op 5 Oktober 1990 ==== 2 Eskader het op 5 Oktober 1990 sy 50ste verjaarsdag<ref name=":2">{{Cite book |last=Crinall |first=R |title=2 Squadron 1940 – 1990 2 Squadron 50th Anniversary Souvenir Brochure |date=1990 |pages=19 |language=en}}</ref> met ’n lugskou en statiese vertoning gevier (streng gesproke was dit op hierdie datum die 52ste verjaarsdag van die eenheid)<ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=29 |language=en}}</ref>. Vir hierdie geleentheid is Mirage IIICZ reeksnommer 800 en IIIBZ reeksnommer 816 in spesiale skemas geverf. CZ 800 het ’n kleurskema gehad wat uit swart en goud bestaan het en BZ 816 was in ’n skema wat verteenwoordigend was van die kleurskemas wat die Mirage III’s in die 1960’s gehad het. Nommer 800 het ’n sololugvertoning gelewer en is staties vertoon, nommer 816 is staties vertoon en Mirage IIICZ reeksnommer 809 is staties in ’n laesigbaarheid-kamoefleerskema vertoon.Die 2000 vliegure van ’n 2 Eskader-vlieënier is ook op 5 Oktober 1990 herdenk.<ref name=":2" /> Mirage IIICZ reeksnommer 800 is tydens ’n spesiale seremonie na ’n vliegtuigloods geneem. Altesaam 12 Mirage III’s het ’n verbyvlug in die vorm van die syfer 2 gelewer. Al die Mirage III-variante wat op daardie tydstip deur 2 Eskader bedryf is, is in die lugskou, statiese vertoning en verbyvlug verteenwoordig. 5 Oktober 1990 was ook die laaste amptelike vlug van die Mirage III in SALM-diens.<ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=41 |language=en}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Lugvaart-saadjie}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse Lugmag]] sypezrnogxnqfh6wnq6919uwak4nugt 2922500 2922491 2026-08-06T08:48:08Z Gaius le Roux 203341 Die saadjie "2 Eskader SALM" word uitgebrei. 2922500 wikitext text/x-wiki {{Nog besig}}{{Inligtingskas militêre eenheid | naam = 2 Eskader SALM | beeld = F-51Ds 2 Sqn SAAF Korea May 1951.jpeg | beeld_byskrif = 2 Eskader Mustang-vegters tydens die [[Korea-oorlog]] | gestig = [[1 Oktober]] [[1940]] | ontbind = | land = [[Suid-Afrika]] | weermagdeel = [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] | organisasie = | onderdeel van = | tipe = | spesialisasie = Aanval/onderskepping | kommandostruktuur = | aantal = | hoofkwartier = [[Lugmagbasis Makhado]] | leuse = ''Sursam Prorsusque''<br /><small>''([[Latyn]]s vir: "Opwaarts en vorentoe")''</small> | mars = | kleur = | uitrusting = | veldslae = | aantal veldslae = | onderskeiding = }} '''2 Eskader SALM''' is 'n aktiewe eskader van die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM), is die gevegseskader van die SALM en gebruik die [[JAS39 Gripen]]-straalvliegtuig. Die eenheid is by die [[Lugmagbasis Makhado]] naby [[Louis Trichardt, Limpopo]] gestasioneer.<ref name=saaf>{{en}}{{cite web|url=http://www.saairforce.co.za/the-airforce/squadrons/1/2-squadron|title=2 Squadron SAAF|publisher=www.saairforce.co.za|accessdate=29 Junie 2014}}</ref> LEUSE: Sursum Prorsusque (“Opwaarts en Voorwaarts”) == Geskiedenis == 2 Eskader is in Januarie [[1939]] by [[Lugmagbasis Waterkloof]] gevorm.<ref name=saaf/> === Tweede Wêreldoorlog tot 1950 === 2 Eskader het gedurende en ná die Tweede Wêreldoorlog Spitfire IX’s gebruik. Die kodeletters van die eenheid was “DB”. Ná die oorlog is die eenheidskodeletters “DB” kragtens ’n Lugstafinstruksie wat op 12 November 1946 uitgereik is aan die Spitfires van 2 Eskader toegeken. ’n Voorbeeld van ‘n vliegtuig met hierdie kodeletters ná 1945 was Spitfire Merk IX reeksnommer 5543 (DB-A). Teen 1950 is die kodeletters nie meer gebruik nie.<ref>{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Squadron and Special Markings of the Post-war South African Air Force covering the period 1946 to 1959 |date=October 1994 |publisher=Spring Air |isbn=0-620-18807-3 |location=Norwood, South Africa |pages=13, 22, 24 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=35, 36 |language=en}}</ref> === Koreaanse Oorlog, 1950 tot 1953 === 2 Eskader het die North American F-51D Mustang by Lugmagbasis Johnson naby Tokio in ontvangs geneem. Die meeste van hulle was voorheen by USAF Air National Guard-eenhede. Tagtig van hulle is aanvanklik vir diens in Korea toegewys. Die Vlieënde Tiere het op 19 November 1950 hulle eerste operasie onderneem en het op 27 Desember 1952 hulle laaste Mustang-krygsvlug in Korea onderneem/gevlieg.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=128 |language=en}}</ref> Die F-51D Mustang met die SALM-reeksnommer 361 was voorheen USAF 44-74863, is op 21 September 1951 afgelewer, het op 22 Oktober 1952 neergestort en het die naam ''Miss Marunouchi'' gehad. Die vlieënier van die masjien was Tweede Luitenant BM Forsyth.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=130 |language=en}}</ref> North American F-86F Sabre reeksnommer 603 het die kodeletter B en die naam ''Ruth II'' gehad en was voorheen USAF 52-4315.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=131 |language=en}}</ref> === 1955/1956, Canadair CL-13B Sabre Mk 6 === ’n Bestelling vir 34 Canadair CL-13B Sabre Mk 6-vliegtuie is in 1955 geplaas en hulle is vanaf Augustus 1956 afgelewer. Die Sabre Mk in die SALM is in die reeks 350 tot 383 genommer. Daar was teen 1957 altesaam 16 eenhede van hierdie tipe op 2 Eskader se boeke. Die Sabres het aanvanklik ’n silwer kleurskema met identifiserende eskaderkleure gehad maar is later gekamoefleer. Die CL-13B Sabres is ook deur 1 Eskader en (later) 85 Gevorderde Vliegskool bedryf. Die tipe is in 1980 amptelik aan diens onttrek. 2 Eskader se Canadair CL-13B Sabre Mk 6-straalvegvliegtuie het in die vroeë 1960’s ’n onderskeidende kleurskema gehad. Rooi was die onderskeidende kleur van 2 Eskader, en ’n rooi strook (met swart strepe) is teen 1959 op die vliegtuie aangebring. Die vlerkpunte en valtenke is in soortgelyke kleure geverf. Daar was ook rooi kodeletters op die vliegtuie. Die Canadair CL-13B Sabre Mk 6 was vanaf 1956 tot 1963 op die boeke van 2 Eskader.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=85 Years of South African Air Force 1920 – 2005 |date=November 2005 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-4388-9-7 |location=Nelspruit, South Africa |pages=333 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Marshall and Van Schalkwyk |first=William and Piet |title=South African Colours and Markings Volume 1, Number 5 |date=2004 |publisher=Colours & Markings Publications |isbn=0-620-27419-0 |pages=17 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Squadron and Special Markings of the Post-war South African Air Force covering the period 1946 to 1959 |date=October 1994 |publisher=Spring Air |isbn=0-620-18807-3 |location=Norwood, South Africa |pages=27 |language=en}}</ref> === 1963, Dassault Mirage III === 2 Eskader was vanaf 1963 die permanente eenheid vir die Dassault Mirage IIICZ, BZ, RZ en R2Z totdat die Mirage III se laaste amptelike vlug op 5 Oktober 1990 plaasgevind het, maar hierdie modelle is aanvanklik by Waterkloof (tot Desember 1978) en later by Hoedspruit (vanaf Desember 1978 tot November 1990) gehuisves.<ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=39, 41, 44 |language=en}}</ref> ==== Mirage IIICZ ==== Die eerste twee van 16 Mirage IIICZ’s is in April 1963 afgelewer (hulle het in die vragruim van ’n Lockheed Hercules aangekom) en die tipe is in Julie daardie jaar vir die eerste keer aan die publiek getoon. Die Mirage IIICZ was vir die onderskeppingsrol geoptimaliseer en was soortgelyk aan die oorspronklike Mirage IIIC en was ’n enkelsitplekvliegtuig wat onderskeppings in alle weersomstandighede kon uitvoer. Dit het twee intern gemonteerde 30 mm-kanonne gehad en kon ’n verskeidenheid bomme en missiele op monterings onder die vlerk en buik dra. Die Mirage IIICZ’s was van 800 tot 815 genommer.<ref name=":0">{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=85 Years of South African Air Force 1920 – 2005 |date=November 2005 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-4388-9-7 |location=Nelspruit, South Africa |pages=345 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Van Schalkwyk and Marshall |first=Piet and William |title=South African Colours and Markings Number 8 |date=2014 |publisher=Colours & Markings Publications |isbn=978-0-620-39988-3 |pages=18 |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=40 |language=en}}</ref> Die volgende Mirage IIICZ-kodenommers is met behulp van foto’s en prente bevestig: A = 800; B = 801; C = 815; E = 805; G = 807; K = 810; L = 802; P = 813; S = 803 ==== Die Mirage IIIBZ-opleidingsvariant ==== Om die vlieëniers van die Mirage IIICZ op te lei is tweesitplek-Mirage III’s afgelewer. Drie BZ’s (reeksnommers 816 tot 818) is in 1964 as opleidingsvliegtuig vir die Mirage IIICZ afgelewer. (Die Mirage IIIBZ was die tweede Mirage III-variant wat aan die SALM afgelewer is.)<ref name=":0" /> ==== Die SALM-verkenningsweergawes van die Mirage III ==== Die SALM het twee verkenningsweergawes van die Mirage III gebruik, naamlik die RZ (reeksnommers 835 tot 838, in 1967 afgelewer) en die R2Z (reeksnommers 854 tot 857; in Desember 1972 bestel, in 1974 afgelewer). Die SALM-Mirage IIIRZ’s was aanvanklik in ’n NAVO-kamoefleerskema geverf (sien die foto hieronder). Die Mirage IIIR2Z was die laaste Mirage III-variant wat aan die SALM afgelewer is.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=85 Years of South African Air Force 1920 – 2005 |date=November 2005 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-4388-9-7 |location=Nelspruit, South Africa |pages=345, 346 |language=en}}</ref> <ref name=":1" /> <ref>{{Cite book |last=Van Schalkwyk and Marshall |first=Piet and William |title=South African Colours and Markings Number 8 |date=2014 |publisher=Colours & Markings Publications |isbn=978-0-620-39988-3 |pages=19, 23 |language=en}}</ref> Die Mirage IIIR2Z is ook gedurende die Grensoorlog gebruik. IIIR2Z reeksnommer 856 is op 6 Julie 1979 verloor in ’n missie wat tipies was van die soort wat deur verkenningsvliegtuie onderneem is. Die vlieënier van IIIR2Z reeksnommer 856 moes ná ’n aanval foto’s van ’n teiken neem om die omvang van die skade te bepaal, maar die vliegtuig se elektriese stelsel het onklaar geraak nadat dit deur lugafweergeskut getref is en die vliegtuig het buite beheer grond toe getuimel. Die vlieënier het uitgeskiet, gevangeneskap vermy en is na Lugmagbasis Ondangwa afgevoer.<ref>{{Cite book |last=Lord |first=Dick |title=From Fledgling to Eagle: The South African Airforce during the Border War |date=October 2008 |publisher=30º South Publishers (Pty) Ltd. |year=2008 |isbn=978-1-920143-30-5 |location=Newlands, Johannesburg, South Africa |pages=493 |language=en}}</ref> === 1970's === ==== Lugmagbasis Ysterplaat Februarie 1970 ==== ==== 2 Eskader tydens die Aviation Africa-tentoonstalling in Oktober1977 ==== Daar is in die ''World Airnews-''tydskrif van Oktober 1977 berig dat die Suid-Afrikaanse Lugmag se vertoning by Aviation Africa die grootste burgerlike vertoning sal wees vir meer as twee dekades. Die SALM se vertoning het formasievlugte deur vier Mirage IIICZ’s van 2 Eskader ingesluit.<ref>{{Cite journal |date=October 1977 |title=Biggest SAAF display for 20 years |journal=World Airnews |pages=68}}</ref> === 1980's === === 1990's === ==== Lugmagbasis Pietersburg-lugskou 24 Maart 1990 ==== ==== Vliegtuie en eenheidwapens in 1990 gesien ==== ==== Onttrekking aan diens van die Mirage III en 50ste verjaarsdag van 2 Eskader op 5 Oktober 1990 ==== 2 Eskader het op 5 Oktober 1990 sy 50ste verjaarsdag<ref name=":2">{{Cite book |last=Crinall |first=R |title=2 Squadron 1940 – 1990 2 Squadron 50th Anniversary Souvenir Brochure |date=1990 |pages=19 |language=en}}</ref> met ’n lugskou en statiese vertoning gevier (streng gesproke was dit op hierdie datum die 52ste verjaarsdag van die eenheid)<ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=29 |language=en}}</ref>. Vir hierdie geleentheid is Mirage IIICZ reeksnommer 800 en IIIBZ reeksnommer 816 in spesiale skemas geverf. CZ 800 het ’n kleurskema gehad wat uit swart en goud bestaan het en BZ 816 was in ’n skema wat verteenwoordigend was van die kleurskemas wat die Mirage III’s in die 1960’s gehad het. Nommer 800 het ’n sololugvertoning gelewer en is staties vertoon, nommer 816 is staties vertoon en Mirage IIICZ reeksnommer 809 is staties in ’n laesigbaarheid-kamoefleerskema vertoon.Die 2000 vliegure van ’n 2 Eskader-vlieënier is ook op 5 Oktober 1990 herdenk.<ref name=":2" /> Mirage IIICZ reeksnommer 800 is tydens ’n spesiale seremonie na ’n vliegtuigloods geneem. Altesaam 12 Mirage III’s het ’n verbyvlug in die vorm van die syfer 2 gelewer. Al die Mirage III-variante wat op daardie tydstip deur 2 Eskader bedryf is, is in die lugskou, statiese vertoning en verbyvlug verteenwoordig. 5 Oktober 1990 was ook die laaste amptelike vlug van die Mirage III in SALM-diens.<ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=41 |language=en}}</ref> ===== Die statiese vertoning en 2000-vliegure-seremonie ===== ===== Sololugvertoning ===== ===== Verbyvlug van 12 Mirage III’s ===== Die volgende Mirage III’s het aan die verbyvlug deelgeneem: CZ: 801, 804, 805, 807, 808, 811, 815 BZ: 817, 818 RZ: 835, 837, 838 ====== Die vliegtuie ry na die aanloopbaan ====== ====== Die verbyvlug ====== ====== Die vliegtuie land ná die verbyvlug ====== ==== Die ingebruikneming van die Cheetah ==== Nadat 89 Gevegvliegskool op 29 November 1992 ontbind is, is die tweesitplek-Cheetahs vanaf die einde van Februarie 1993 deur 2 Eskader-opleidingsvlug in gebruik geneem en later deur die herstigte 2 Eskader geabsorbeer. Die eerste Cheetah D (reeksnommer 841) het in November 1992 gearriveer. Die Cheetah C’s is van die begin af deur 2 Eskader gebruik. Die eerste Cheetah C het op 13 Januarie 1993 gearriveer en 2 Eskader is op 26 Februarie 1993 herstig.<ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=41, 44, 413 |language=en}}</ref> 2 Eskader is vanaf Februarie 1993 by Louis Trichardt gebaseer (die basis is later Makhado herdoop). === 1995 === Die SALM het gedurende 1995 as deel van die vieringe om sy 75ste bestaansjaar te vier opedae/lugskoue by die meeste van sy basisse gehou. ==== Sentrale Vliegskool Langebaanweg-lugskou 4 Maart 1995 ==== Vyf Atlas Cheetah C-vegvliegtuie van 2 Eskader is op 4 Maart 1995 by Langebaanweg gesien. Hulle het die reeksnommers 355, 358, 369, 370 en 377 gehad. Die vliegtuie wat in die meegaande foto’s geïllustreer. ==== Lugmagbasis Durban 8 April 1995 ==== ==== Lugmagbasis Bloemspruit 13 Mei 1995 ==== ==== Lugmagbasis Louis Trichardt 26 Augustus 1995 ==== ==== Lugmagbasis Hoedspruit 23 September 1995 ==== ==== Herdenkingskleurskema gedurende SALM 75 gesien ==== Atlas Cheetah C reeksnommer 342 is vir die SALM se verjaarsdagvieringe in 1995 iin ’n spesiale kleurskema geverf. Dit het betsaan uit die kolle van die tipe se eweknie in die direryk en blou asook spesiale merke. Daar was THE PRIDE OF THE NATION-driehoeke op die stertvin en onder die vlerk asook die syfer 75 en die SALM-arend in goud op die stertvin. Die vliegtuig het as gevolg van die kleurskema die bynaam “Spotty” gekry. Die kleure en merke word op verskillende datums en by verskillende plekke in die meegaande foto’s uitgebeeld. === 2000 === ==== Parade om Generaal Hechter vaarwel toe te roep en bevel aan Generaal Beukes te oorhandig ==== ’n Parade is op 29 Februarie 2000 gehou om afskeid van Luitenant-Generaal WH Hechter te neem en die bevel aan Luitenant-Generaal RJ Beukes te oorhandig. Vliegtuie van die Suid-Afrikaanse Lugmag het aan verbyvlugte deelgeneem. Dit het Cheetahs van 2 Eskader ingesluit. ==== SALM 80 Internasionale Lugskou en Africa Aerospace and Defence-tentoonstelling ==== Die SALM was 80 jaar oud in 2000 en het hierdie geleentheid op verskillende plekke is Suid-Afrika gevier. Die hoogtepunt van hierdie vieringe was ongetwyfeld die SALM 80 Internasionale Lugskou by Lugmagbasis Waterkloof weens die internasionale deelname, veral deur Afrika-lande. Die militêre lugskou het van 8 tot 9 September plaasgevind en het saamgeval met die Africa Aerospace and Defence-tentoonstelling, wat van 5 tot 7 September 2000 gehou is (AAD 2000). (Africa Aerospace and Defence 2000-katalogus) === 2002 === ==== AAD ==== Africa Aerospace and Defence 2002 het van 18 tot 22 September plaasgevind. Die SALM was ook by AAD 2002 teenwoordig. === 2004 === ==== Africa Aerospace and Defence ==== Die Suid-Afrikaanse Lugmag was van 21 tot 23 September 2004 by Lugmagbasis Waterkloof een van die uitstallers gedurende AAD 2004. === 2005 === ==== Polokwane Internasionale Lughawe-lugskou 21 Mei 2005 ==== In die week wat op 16 Mei 2005 begin het, is ’n vervoerkonvensie by die Polokwana Internasionale Lughawe in die Noordelike Provinsie van Suid-Afrika gehou. As deel van die konvensie het ’n burgerlike en militêre lugskou op Saterdag, 21 Mei 2005 plaasgevind. ==== Swartkop 17 September 2005 ==== ==== Die byeenkoms vir vegvliegtuie op 8 Oktober 2005 ==== Lugmagbasis Makhado het ’n byeenkoms vir vegvliegtuie in Oktober 2005 gehou. ’n Lugskou het op Saterdag, 8 Oktober 2005 plaasgevind Die basis was voorheen as Luois Trichardt bekend en is herdoop om die naam van die naby geleë dorp te weerspieël. Die Cheetah C met die reeksnommer 370 is in die 2000’s in die kleure van die 1994- Suid-Afrikaanse nasionale vlag oorgeverf en het as “Vlaggie” bekendgestaan. Hierdie kleurskema word in die volgende drie foto’s op 8 Oktober 2005 by Lugmagbasis Makhado geïllustreer. Die Atlas Cheetah B met die reeksnommer 861 was op 8 Oktober 2005 ook in die kleure van die 1994- nasionale vlag geverf. === 2006 === ==== Suid-Afrika se Gripen D-vegvliegtuig ==== Suid-Afrika se nuwegenerasie-Gripen-vegvliegtuig, wat in Julie 2006 in die land aangekom het, is gedurende AAD 2006 staties en in die lug vertoon. Geen lugtoetjies is uitgevoer nie omdat die vliegtuig instrumente vir die toetsvlug-en-ontwikkelingsprogram gehad, wat ontwerp was om toerusting wat spesifiek vir die Suid-Afrikaanse weergawe van die vliegtuig ontwerp was, te valideer. Die vliegtuig het vir die eerste keer op Dinsdag, 19 September 2006, op die vooraand van die Africa Aerospace and Defence-tentoonstelling (AAD), by Lugmagbasis Ysterplaat naby Kaapstad in die openbaar verskyn. Die tweesitplek-weergawe van die Gripen-vegvliegtuig (SA01), met ‘’n Suid-Afrikaanse Lugmag-kleurskema en die 1994- Suid-Afrikaanse vlag, was gebaseer by die Toetsvlug-en-ontwikkelingsentrum naby Bredasdorp in die suidelike Kaap gebaseer, waar dit vir ‘’n deeglike Suid-Afrikaanse vliegtoetesprogram voorberei is. Suid-Afrika het in 1999 ’n kontrak van VSA$ twee miljard met Saab-BAE Systems onderteken waarvolgems ’n vloot Gripen-nuwegenerasie-vegvliegtuie en Hawk Lead-in Fighter Trainers as deel van die Startegiese Verdedigingverkrygingsprogram te verskaf. Dit sou die modernisering van die SALM se vegvliegtuigvloot tot gevolg hê en verseker dat SALM al sy nasionale, streeks- en vredesondersteuningspligte kan nakom. (Persverklaring 19 September 2006 deur British Aerospace/Saab en pamflet verskaf deur Saab gedurende AAD 2006) === 2010 en 2014 === ==== Swartkop 13 en 14 Augustus 2010 ==== Die Saab Gripen C is die SALM se jongste vegvliegtuig. Gripen C reeksnommer 3914 van 2 Eskader word geïllustreer op 13 Augustus 2010 (die dag voor die lugskou) en op 14 Augustus 2010 by Swartkop tydens die SALM 90 Jaar op Goue Vleuels-lugskou. Let daarop dat daar sedert 2006 ’n verandering plaasgevind het wat die lengte van die reeksnommers van SALM Gripens betref. In 2006 het die Gripen D byvoorbeeld die reeksnommer 392801 gehad. ==== Africa Aerospace and Defence 20 September 2014 ==== == Verwysings == {{Verwysings}} {{Lugvaart-saadjie}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse Lugmag]] jwahiu5jwsqkyrpnkocbyd9u2wp4st3 2922518 2922500 2026-08-06T09:48:29Z Gaius le Roux 203341 Die saadjie "2 Eskader SALM" word uitgebrei. 2922518 wikitext text/x-wiki {{Nog besig}}{{Inligtingskas militêre eenheid | naam = 2 Eskader SALM | beeld = F-51Ds 2 Sqn SAAF Korea May 1951.jpeg | beeld_byskrif = 2 Eskader Mustang-vegters tydens die [[Korea-oorlog]] | gestig = [[1 Oktober]] [[1940]] | ontbind = | land = [[Suid-Afrika]] | weermagdeel = [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] | organisasie = | onderdeel van = | tipe = | spesialisasie = Aanval/onderskepping | kommandostruktuur = | aantal = | hoofkwartier = [[Lugmagbasis Makhado]] | leuse = ''Sursam Prorsusque''<br /><small>''([[Latyn]]s vir: "Opwaarts en vorentoe")''</small> | mars = | kleur = | uitrusting = | veldslae = | aantal veldslae = | onderskeiding = }} '''2 Eskader SALM''' is 'n aktiewe eskader van die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM), is die gevegseskader van die SALM en gebruik die [[JAS39 Gripen]]-straalvliegtuig. Die eenheid is by die [[Lugmagbasis Makhado]] naby [[Louis Trichardt, Limpopo]] gestasioneer.<ref name=saaf>{{en}}{{cite web|url=http://www.saairforce.co.za/the-airforce/squadrons/1/2-squadron|title=2 Squadron SAAF|publisher=www.saairforce.co.za|accessdate=29 Junie 2014}}</ref> LEUSE: Sursum Prorsusque (“Opwaarts en Voorwaarts”) == Geskiedenis == 2 Eskader is in Januarie [[1939]] by [[Lugmagbasis Waterkloof]] gevorm.<ref name=saaf/> === Tweede Wêreldoorlog tot 1950 === 2 Eskader het gedurende en ná die Tweede Wêreldoorlog Spitfire IX’s gebruik. Die kodeletters van die eenheid was “DB”. Ná die oorlog is die eenheidskodeletters “DB” kragtens ’n Lugstafinstruksie wat op 12 November 1946 uitgereik is aan die Spitfires van 2 Eskader toegeken. ’n Voorbeeld van ‘n vliegtuig met hierdie kodeletters ná 1945 was Spitfire Merk IX reeksnommer 5543 (DB-A). Teen 1950 is die kodeletters nie meer gebruik nie.<ref>{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Squadron and Special Markings of the Post-war South African Air Force covering the period 1946 to 1959 |date=October 1994 |publisher=Spring Air |isbn=0-620-18807-3 |location=Norwood, South Africa |pages=13, 22, 24 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=35, 36 |language=en}}</ref> === Koreaanse Oorlog, 1950 tot 1953 === 2 Eskader het die North American F-51D Mustang by Lugmagbasis Johnson naby Tokio in ontvangs geneem. Die meeste van hulle was voorheen by USAF Air National Guard-eenhede. Tagtig van hulle is aanvanklik vir diens in Korea toegewys. Die Vlieënde Tiere het op 19 November 1950 hulle eerste operasie onderneem en het op 27 Desember 1952 hulle laaste Mustang-krygsvlug in Korea onderneem/gevlieg.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=128 |language=en}}</ref> Die F-51D Mustang met die SALM-reeksnommer 361 was voorheen USAF 44-74863, is op 21 September 1951 afgelewer, het op 22 Oktober 1952 neergestort en het die naam ''Miss Marunouchi'' gehad. Die vlieënier van die masjien was Tweede Luitenant BM Forsyth.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=130 |language=en}}</ref> North American F-86F Sabre reeksnommer 603 het die kodeletter B en die naam ''Ruth II'' gehad en was voorheen USAF 52-4315.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=131 |language=en}}</ref> === 1955/1956, Canadair CL-13B Sabre Mk 6 === ’n Bestelling vir 34 Canadair CL-13B Sabre Mk 6-vliegtuie is in 1955 geplaas en hulle is vanaf Augustus 1956 afgelewer. Die Sabre Mk in die SALM is in die reeks 350 tot 383 genommer. Daar was teen 1957 altesaam 16 eenhede van hierdie tipe op 2 Eskader se boeke. Die Sabres het aanvanklik ’n silwer kleurskema met identifiserende eskaderkleure gehad maar is later gekamoefleer. Die CL-13B Sabres is ook deur 1 Eskader en (later) 85 Gevorderde Vliegskool bedryf. Die tipe is in 1980 amptelik aan diens onttrek. 2 Eskader se Canadair CL-13B Sabre Mk 6-straalvegvliegtuie het in die vroeë 1960’s ’n onderskeidende kleurskema gehad. Rooi was die onderskeidende kleur van 2 Eskader, en ’n rooi strook (met swart strepe) is teen 1959 op die vliegtuie aangebring. Die vlerkpunte en valtenke is in soortgelyke kleure geverf. Daar was ook rooi kodeletters op die vliegtuie. Die Canadair CL-13B Sabre Mk 6 was vanaf 1956 tot 1963 op die boeke van 2 Eskader.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=85 Years of South African Air Force 1920 – 2005 |date=November 2005 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-4388-9-7 |location=Nelspruit, South Africa |pages=333 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Marshall and Van Schalkwyk |first=William and Piet |title=South African Colours and Markings Volume 1, Number 5 |date=2004 |publisher=Colours & Markings Publications |isbn=0-620-27419-0 |pages=17 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Squadron and Special Markings of the Post-war South African Air Force covering the period 1946 to 1959 |date=October 1994 |publisher=Spring Air |isbn=0-620-18807-3 |location=Norwood, South Africa |pages=27 |language=en}}</ref> === 1963, Dassault Mirage III === 2 Eskader was vanaf 1963 die permanente eenheid vir die Dassault Mirage IIICZ, BZ, RZ en R2Z totdat die Mirage III se laaste amptelike vlug op 5 Oktober 1990 plaasgevind het, maar hierdie modelle is aanvanklik by Waterkloof (tot Desember 1978) en later by Hoedspruit (vanaf Desember 1978 tot November 1990) gehuisves.<ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=39, 41, 44 |language=en}}</ref> ==== Mirage IIICZ ==== Die eerste twee van 16 Mirage IIICZ’s is in April 1963 afgelewer (hulle het in die vragruim van ’n Lockheed Hercules aangekom) en die tipe is in Julie daardie jaar vir die eerste keer aan die publiek getoon. Die Mirage IIICZ was vir die onderskeppingsrol geoptimaliseer en was soortgelyk aan die oorspronklike Mirage IIIC en was ’n enkelsitplekvliegtuig wat onderskeppings in alle weersomstandighede kon uitvoer. Dit het twee intern gemonteerde 30 mm-kanonne gehad en kon ’n verskeidenheid bomme en missiele op monterings onder die vlerk en buik dra. Die Mirage IIICZ’s was van 800 tot 815 genommer.<ref name=":0">{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=85 Years of South African Air Force 1920 – 2005 |date=November 2005 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-4388-9-7 |location=Nelspruit, South Africa |pages=345 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Van Schalkwyk and Marshall |first=Piet and William |title=South African Colours and Markings Number 8 |date=2014 |publisher=Colours & Markings Publications |isbn=978-0-620-39988-3 |pages=18 |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=40 |language=en}}</ref> Die volgende Mirage IIICZ-kodenommers is met behulp van foto’s en prente bevestig: A = 800; B = 801; C = 815; E = 805; G = 807; K = 810; L = 802; P = 813; S = 803 ==== Die Mirage IIIBZ-opleidingsvariant ==== Om die vlieëniers van die Mirage IIICZ op te lei is tweesitplek-Mirage III’s afgelewer. Drie BZ’s (reeksnommers 816 tot 818) is in 1964 as opleidingsvliegtuig vir die Mirage IIICZ afgelewer. (Die Mirage IIIBZ was die tweede Mirage III-variant wat aan die SALM afgelewer is.)<ref name=":0" /> ==== Die SALM-verkenningsweergawes van die Mirage III ==== Die SALM het twee verkenningsweergawes van die Mirage III gebruik, naamlik die RZ (reeksnommers 835 tot 838, in 1967 afgelewer) en die R2Z (reeksnommers 854 tot 857; in Desember 1972 bestel, in 1974 afgelewer). Die SALM-Mirage IIIRZ’s was aanvanklik in ’n NAVO-kamoefleerskema geverf (sien die foto hieronder). Die Mirage IIIR2Z was die laaste Mirage III-variant wat aan die SALM afgelewer is.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=85 Years of South African Air Force 1920 – 2005 |date=November 2005 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-4388-9-7 |location=Nelspruit, South Africa |pages=345, 346 |language=en}}</ref> <ref name=":1" /> <ref>{{Cite book |last=Van Schalkwyk and Marshall |first=Piet and William |title=South African Colours and Markings Number 8 |date=2014 |publisher=Colours & Markings Publications |isbn=978-0-620-39988-3 |pages=19, 23 |language=en}}</ref> Die Mirage IIIR2Z is ook gedurende die Grensoorlog gebruik. IIIR2Z reeksnommer 856 is op 6 Julie 1979 verloor in ’n missie wat tipies was van die soort wat deur verkenningsvliegtuie onderneem is. Die vlieënier van IIIR2Z reeksnommer 856 moes ná ’n aanval foto’s van ’n teiken neem om die omvang van die skade te bepaal, maar die vliegtuig se elektriese stelsel het onklaar geraak nadat dit deur lugafweergeskut getref is en die vliegtuig het buite beheer grond toe getuimel. Die vlieënier het uitgeskiet, gevangeneskap vermy en is na Lugmagbasis Ondangwa afgevoer.<ref>{{Cite book |last=Lord |first=Dick |title=From Fledgling to Eagle: The South African Airforce during the Border War |date=October 2008 |publisher=30º South Publishers (Pty) Ltd. |year=2008 |isbn=978-1-920143-30-5 |location=Newlands, Johannesburg, South Africa |pages=493 |language=en}}</ref> === 1970's === ==== Lugmagbasis Ysterplaat Februarie 1970 ==== ==== 2 Eskader tydens die Aviation Africa-tentoonstalling in Oktober1977 ==== Daar is in die ''World Airnews-''tydskrif van Oktober 1977 berig dat die Suid-Afrikaanse Lugmag se vertoning by Aviation Africa die grootste burgerlike vertoning sal wees vir meer as twee dekades. Die SALM se vertoning het formasievlugte deur vier Mirage IIICZ’s van 2 Eskader ingesluit.<ref>{{Cite journal |date=October 1977 |title=Biggest SAAF display for 20 years |journal=World Airnews |pages=68}}</ref> === 1980's === === 1990's === ==== Lugmagbasis Pietersburg-lugskou 24 Maart 1990 ==== ==== Vliegtuie en eenheidwapens in 1990 gesien ==== ==== Onttrekking aan diens van die Mirage III en 50ste verjaarsdag van 2 Eskader op 5 Oktober 1990 ==== 2 Eskader het op 5 Oktober 1990 sy 50ste verjaarsdag<ref name=":2">{{Cite book |last=Crinall |first=R |title=2 Squadron 1940 – 1990 2 Squadron 50th Anniversary Souvenir Brochure |date=1990 |pages=19 |language=en}}</ref> met ’n lugskou en statiese vertoning gevier (streng gesproke was dit op hierdie datum die 52ste verjaarsdag van die eenheid)<ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=29 |language=en}}</ref>. Vir hierdie geleentheid is Mirage IIICZ reeksnommer 800 en IIIBZ reeksnommer 816 in spesiale skemas geverf. CZ 800 het ’n kleurskema gehad wat uit swart en goud bestaan het en BZ 816 was in ’n skema wat verteenwoordigend was van die kleurskemas wat die Mirage III’s in die 1960’s gehad het. Nommer 800 het ’n sololugvertoning gelewer en is staties vertoon, nommer 816 is staties vertoon en Mirage IIICZ reeksnommer 809 is staties in ’n laesigbaarheid-kamoefleerskema vertoon.Die 2000 vliegure van ’n 2 Eskader-vlieënier is ook op 5 Oktober 1990 herdenk.<ref name=":2" /> Mirage IIICZ reeksnommer 800 is tydens ’n spesiale seremonie na ’n vliegtuigloods geneem. Altesaam 12 Mirage III’s het ’n verbyvlug in die vorm van die syfer 2 gelewer. Al die Mirage III-variante wat op daardie tydstip deur 2 Eskader bedryf is, is in die lugskou, statiese vertoning en verbyvlug verteenwoordig. 5 Oktober 1990 was ook die laaste amptelike vlug van die Mirage III in SALM-diens.<ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=41 |language=en}}</ref> ===== Die statiese vertoning en 2000-vliegure-seremonie ===== ===== Sololugvertoning ===== ===== Verbyvlug van 12 Mirage III’s ===== Die volgende Mirage III’s het aan die verbyvlug deelgeneem: CZ: 801, 804, 805, 807, 808, 811, 815 BZ: 817, 818 RZ: 835, 837, 838 ====== Die vliegtuie ry na die aanloopbaan ====== ====== Die verbyvlug ====== ====== Die vliegtuie land ná die verbyvlug ====== ==== Die ingebruikneming van die Cheetah ==== Nadat 89 Gevegvliegskool op 29 November 1992 ontbind is, is die tweesitplek-Cheetahs vanaf die einde van Februarie 1993 deur 2 Eskader-opleidingsvlug in gebruik geneem en later deur die herstigte 2 Eskader geabsorbeer. Die eerste Cheetah D (reeksnommer 841) het in November 1992 gearriveer. Die Cheetah C’s is van die begin af deur 2 Eskader gebruik. Die eerste Cheetah C het op 13 Januarie 1993 gearriveer en 2 Eskader is op 26 Februarie 1993 herstig.<ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=41, 44, 413 |language=en}}</ref> 2 Eskader is vanaf Februarie 1993 by Louis Trichardt gebaseer (die basis is later Makhado herdoop). === 1995 === Die SALM het gedurende 1995 as deel van die vieringe om sy 75ste bestaansjaar te vier opedae/lugskoue by die meeste van sy basisse gehou. ==== Sentrale Vliegskool Langebaanweg-lugskou 4 Maart 1995 ==== Vyf Atlas Cheetah C-vegvliegtuie van 2 Eskader is op 4 Maart 1995 by Langebaanweg gesien. Hulle het die reeksnommers 355, 358, 369, 370 en 377 gehad. Die vliegtuie wat in die meegaande foto’s geïllustreer. ==== Lugmagbasis Durban 8 April 1995 ==== ==== Lugmagbasis Bloemspruit 13 Mei 1995 ==== ==== Lugmagbasis Louis Trichardt 26 Augustus 1995 ==== ==== Lugmagbasis Hoedspruit 23 September 1995 ==== ==== Herdenkingskleurskema gedurende SALM 75 gesien ==== Atlas Cheetah C reeksnommer 342 is vir die SALM se verjaarsdagvieringe in 1995 iin ’n spesiale kleurskema geverf. Dit het betsaan uit die kolle van die tipe se eweknie in die direryk en blou asook spesiale merke. Daar was THE PRIDE OF THE NATION-driehoeke op die stertvin en onder die vlerk asook die syfer 75 en die SALM-arend in goud op die stertvin. Die vliegtuig het as gevolg van die kleurskema die bynaam “Spotty” gekry. Die kleure en merke word op verskillende datums en by verskillende plekke in die meegaande foto’s uitgebeeld. === 2000 === ==== Parade om Generaal Hechter vaarwel toe te roep en bevel aan Generaal Beukes te oorhandig ==== ’n Parade is op 29 Februarie 2000 gehou om afskeid van Luitenant-Generaal WH Hechter te neem en die bevel aan Luitenant-Generaal RJ Beukes te oorhandig. Vliegtuie van die Suid-Afrikaanse Lugmag het aan verbyvlugte deelgeneem. Dit het Cheetahs van 2 Eskader ingesluit. ==== SALM 80 Internasionale Lugskou en Africa Aerospace and Defence-tentoonstelling ==== Die SALM was 80 jaar oud in 2000 en het hierdie geleentheid op verskillende plekke is Suid-Afrika gevier. Die hoogtepunt van hierdie vieringe was ongetwyfeld die SALM 80 Internasionale Lugskou by Lugmagbasis Waterkloof weens die internasionale deelname, veral deur Afrika-lande. Die militêre lugskou het van 8 tot 9 September plaasgevind en het saamgeval met die Africa Aerospace and Defence-tentoonstelling, wat van 5 tot 7 September 2000 gehou is (AAD 2000). (Africa Aerospace and Defence 2000-katalogus) === 2002 === ==== AAD ==== Africa Aerospace and Defence 2002 het van 18 tot 22 September plaasgevind. Die SALM was ook by AAD 2002 teenwoordig. === 2004 === ==== Africa Aerospace and Defence ==== Die Suid-Afrikaanse Lugmag was van 21 tot 23 September 2004 by Lugmagbasis Waterkloof een van die uitstallers gedurende AAD 2004. === 2005 === ==== Polokwane Internasionale Lughawe-lugskou 21 Mei 2005 ==== In die week wat op 16 Mei 2005 begin het, is ’n vervoerkonvensie by die Polokwana Internasionale Lughawe in die Noordelike Provinsie van Suid-Afrika gehou. As deel van die konvensie het ’n burgerlike en militêre lugskou op Saterdag, 21 Mei 2005 plaasgevind. ==== Swartkop 17 September 2005 ==== ==== Die byeenkoms vir vegvliegtuie op 8 Oktober 2005 ==== Lugmagbasis Makhado het ’n byeenkoms vir vegvliegtuie in Oktober 2005 gehou. ’n Lugskou het op Saterdag, 8 Oktober 2005 plaasgevind Die basis was voorheen as Luois Trichardt bekend en is herdoop om die naam van die naby geleë dorp te weerspieël. Die Cheetah C met die reeksnommer 370 is in die 2000’s in die kleure van die 1994- Suid-Afrikaanse nasionale vlag oorgeverf en het as “Vlaggie” bekendgestaan. Hierdie kleurskema word in die volgende drie foto’s op 8 Oktober 2005 by Lugmagbasis Makhado geïllustreer. Die Atlas Cheetah B met die reeksnommer 861 was op 8 Oktober 2005 ook in die kleure van die 1994- nasionale vlag geverf. === 2006 === ==== Suid-Afrika se Gripen D-vegvliegtuig ==== Suid-Afrika se nuwegenerasie-Gripen-vegvliegtuig, wat in Julie 2006 in die land aangekom het, is gedurende AAD 2006 staties en in die lug vertoon. Geen lugtoetjies is uitgevoer nie omdat die vliegtuig instrumente vir die toetsvlug-en-ontwikkelingsprogram gehad, wat ontwerp was om toerusting wat spesifiek vir die Suid-Afrikaanse weergawe van die vliegtuig ontwerp was, te valideer. Die vliegtuig het vir die eerste keer op Dinsdag, 19 September 2006, op die vooraand van die Africa Aerospace and Defence-tentoonstelling (AAD), by Lugmagbasis Ysterplaat naby Kaapstad in die openbaar verskyn. Die tweesitplek-weergawe van die Gripen-vegvliegtuig (SA01), met ‘’n Suid-Afrikaanse Lugmag-kleurskema en die 1994- Suid-Afrikaanse vlag, was gebaseer by die Toetsvlug-en-ontwikkelingsentrum naby Bredasdorp in die suidelike Kaap gebaseer, waar dit vir ‘’n deeglike Suid-Afrikaanse vliegtoetesprogram voorberei is. Suid-Afrika het in 1999 ’n kontrak van VSA$ twee miljard met Saab-BAE Systems onderteken waarvolgems ’n vloot Gripen-nuwegenerasie-vegvliegtuie en Hawk Lead-in Fighter Trainers as deel van die Startegiese Verdedigingverkrygingsprogram te verskaf. Dit sou die modernisering van die SALM se vegvliegtuigvloot tot gevolg hê en verseker dat SALM al sy nasionale, streeks- en vredesondersteuningspligte kan nakom. (Persverklaring 19 September 2006 deur British Aerospace/Saab en pamflet verskaf deur Saab gedurende AAD 2006) === 2010 en 2014 === ==== Swartkop 13 en 14 Augustus 2010 ==== Die Saab Gripen C is die SALM se jongste vegvliegtuig. Gripen C reeksnommer 3914 van 2 Eskader word geïllustreer op 13 Augustus 2010 (die dag voor die lugskou) en op 14 Augustus 2010 by Swartkop tydens die SALM 90 Jaar op Goue Vleuels-lugskou. Let daarop dat daar sedert 2006 ’n verandering plaasgevind het wat die lengte van die reeksnommers van SALM Gripens betref. In 2006 het die Gripen D byvoorbeeld die reeksnommer 392801 gehad. ==== Africa Aerospace and Defence 20 September 2014 ==== == Bewaarde vliegtuie met 2 Eskader-kleurskemas == === PV260 === Spitfire F.IX BR601/SALM 5631 is ’n tyd lank in die Barnetts-skrootwerf in Soutrivier naby Kaapstad vertoon. Die skema van die vliegtuig het bestaan uit die kleure en merke van ’n 2 Eskader-vliegtuig wat uit die Tweede Wêreldoorlog dateer en het die reeksnommer PV260, eenheidkode DB-P asook die naam ''Estwolf'' gehad. Die Spitfire wat eens by ’n skrootwerf in Soutrivier naby Kaapstad vertoon is, het die lewe as Spitfire F.IX BR601 in Brittanje begin. Dáár het die vliegtuig deel uitgemaak van verskillende instandhoudingseenhede en eskaders, onder andere 45 Instandhoudingseenheid by Kinloss, 8 Instandhoudingseenheid by Little Rissington en die General Aircraft Beperk-herstelfasiliteit by Hanworth. Britse eenhede sluit in 64 Eskader by Hornchurch en 129 Eskader. Die vliegtuig is ook bedryf deur ’n Poolse eskader, naamlik 316, Stad van Warskou. Die masjien is uiteindelik op 11 Oktober 1948 na 47 Instandhoudingseenheid by Sealand oorgeplaas, waar dit gekrat is. Daarna is die vliegtuig aan boord die stoomskip ''Clan Mackellar'' na Suid-Afrika, waar dit op 13 Maart 1949 aangekom het. In Suid-Afrika is die reeksnommer 5631 aan die masjien toegeken. By aankoms in Suid-Afrika is die vliegmasjien by 15 Lugdepot by Snake Valley gestoor voordat dit op 26 Januarie 1951 aan 1 Eskader uitgereik is. Dit is egter kort daarna, op 15 Februarie, na die Sentrale Vliegskool by Nigel. Op 16 Maart 1951 is die vliegtuig aan die Lugoperasiesskool by Langebaanweg uitgereik. By hierdie skool was die vliegtuig in drie verskillende landingsongelukke betrokke voordat dit geringe herstelwerk ondergaan het en deur 7 Eskader by Ysterplaat as grondopleidingsvliegtuig gebruik is. Vervolgens is die masjien op 10 Maart 1955 aan Harold Barnett van South African Metal and Machinery verkoop. Die masjien is as patroonvliegtuig gebruik om MA793 te herbou en is daarna tot statiese-uitstalling-toestand deur die Atlasvliegtuigkorporasie herbou. Aanvanklik het die vliegtuig die merke “DB-U” gehad, maar is uiteindelik as DB-P voltooi. “DB” was die kode van 2 Eskader in die Tweede Wêredoorlog. In die meegaande foto’s word die vliegtuig as PV260 met 2 Eskader-merke (insluitende die die kodeletters DB-P en die eskaderwapen) asook die naam ''Estwolf'' gesien. Later het die eskaderwapen die woorde “UPWARDS AND ONWARDS” bygekry. Dit is die Engelse woorde van 2 Eskader se leuse, naamlik Sursum Prorsusque.<ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=The Spitfire in South African Air Force Service |date=September 2001 |publisher=GR Printing and Publishing |isbn=0-958 4437-1-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=133 and134 |language=en}}</ref> === Canadair CL13B Sabre Mk 6 reeksnommer 372 === Canadair CL13B Sabre Mk 6 reeks nommer 372 is ná onttrekking aan diens na die SALM-museum Ysterplaat oorgeplaas. Daar is die vliegtuig as in ’n Koreaanse Oorlog North Ameriman F-86F Sabre met die reeksnommer 601 en die naam ''Sherdanor II'' gerestoureer. === Mustang ''Patsy Dawn'' === ie SALM-museum North American Mustang met die reeksnommer 325 is op 9 Januarie 1945 as 44-72202 aan die USAAF afgelewer. Voordat die masjien deur die SALM-museum gebruik is, was dit as FAD 1917 in diens van die Dominikaanse Lugmag. FAD 1917 het op 14 November 1987 in Kaapstad aangekom en is daarna deur SALM-museumpersoneel gerestoureer. Hierdie projek is in September/Oktober 1998 voltooi. Die eerste vlug van die vliegmasjien was op 13 Oktober 1998.<ref>{{Cite web|url=https://aircraftnut.blogspot.com/2012/12/flying-cheetahs-saaf-p51-mustangs-in.html|title=Flying Cheetahs: SAAF P51 Mustangs in Korea|date=Sunday, 2 December 2012|website=Aircraft Nut|access-date=26 Julie 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.aircraftinformation.info/JB_AIF/usaf_serials/1944_5.html|title=1944 USAAF Serial Numbers (44-70255 to 44-83885)|website=Aircraft Information|access-date=26 Julie 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://flightsim.to/addon/77946/aeroplane-heaven-p-51d-south-african-air-force-patsy-dawn-nr-325|title=Aeroplane Heaven P-51D (South African Air Force , Patsy Dawn ,Nr:325)|website=Flightsim|access-date=26 Julie 2026}}</ref> Gedurende die Koreaanse Oorlog is twee verskillende North American F-51D Mustangs met die reeksnommer 325 deur die SALM gebruik. Die eerste een het op 4 Desember 1950 tydens ’n afleweringsvlug na Lugmagbasis Johnson neergestort. Die tweede een is uit wrakke van drie verskillende neergestorte vliegtuie opgebou, naamlik 364, 365 en 359. Die tweede een het die naam ''Patsy Dawn'' gehad. “Patsy Dawn” verwys na die name van ’n grondbemanningslid se twee dogters.<ref>{{Cite book |last=Brent |first=Winston |title=2 Squadron in Korea, Flying Cheetahs 1950 – 1953 |date=March 2001 |publisher=Freeworld Publications CC |isbn=0-958-3880-9-1 |location=Nelspruit, South Africa |pages=129 |language=en}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Lugvaart-saadjie}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse Lugmag]] h75sxuo2jkii1umoyqj0ur89v47mr9d 6 88700 2922550 2825045 2026-08-06T11:18:33Z JMK 649 +kat 2922550 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=[[Jan Lion Cachet]] |bron=Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner |datum=Omstreeks 1900 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse predikante]] [[Kategorie:Jode in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Teologiese Skool Burgersdorp]] {{NouCommons|Jan Lion Cachet.jpg}} 8v2dff5x61iwjhmbt8uageh5ubdvs4z 0 95756 2922453 2660508 2026-08-06T01:18:05Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922453 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Richard Wocke Bloemfonteinse stadsraad.jpg|duimnael|regs|250px|Die Bloemfonteinse stadsraad omstreeks 1885. Wocke staan links. Die bouaannemer John Clark sit regs voor.]] '''Richard Carl George Theodor Wocke''' (Langenbielau, [[Silesië]], [[Pruise]], [[27 November]] [[1831]] – [[Bloemfontein]], [[24 April]] [[1890]]) was ’n Duitse meesterbouer en argitek wat verantwoordelik was vir onder meer talle kerkgeboue van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] in die [[NG Kerk Vrystaat|Vrystaat]]. Tydgenote het hom beskryf as klein van gestalte, lewendig, vasberade en slaggereed om aan te pas by enige situasie. Hy word beskou as die eerste argitek in die Vrystaat.<ref name="Schoeman, Karel 1982">{{af}} Schoeman, Karel. 1982. ''Vrystaatse Erfenis. Bouwerk en geboue in die 19de eeu''. Kaapstad, Pretoria, Johannesburg: Human & Rousseau.</ref> == Herkoms == [[Beeld:Bethaus-Langenbielau.jpg|links|250px|duimnael|Die eertydse bedehuis in Langenbielau, Wocke se geboortedorp in [[Silesië]] wat sedert 1945 deel is van [[Pole]] en bekendstaan as Bielawa.]] Wocke was die seun van Albert Carl Theodor Wocke en sy vrou, Ernestine von Wagenschüte. Hy het sy opleiding aan ’n bouskool in Duitsland ontvang, maar weggeloop omdat dit hom verveel het, en hom aan die Kaap gevestig nadat die skip waarop hy onderweg was, by [[Kaap Agulhas]] gestrand het. (Die bronne vermeld nie waarheen hy op pad was nie.) Hy het blykbaar enkele jare lank in [[Kaapstad]] opleiding as pleisteraar en steenlêer gekry onder die mentorskap van die Duits gebore argitek [[Carl Otto Hager]], wie se robuuste, Neo-Gotiese styl van kerke hy as ontwerper oorgeneem het. == Eerste jare in die Vrystaat == [[Lêer:Wesleyaanse kerk Bloemfontein 1868.jpg|regs|270px|duimnael|Die Wesleyaanse kerk op Bloemfontein in 1868. Die man voor die kerkie is bes moontlik Wocke.<ref name="Schoeman, Karel 1982"/>]] [[Lêer:Nederduitse Gereformeerde Church Voortrekker Street - Philippolis-001.jpg|duimnael|regs|250px|Die [[NG gemeente Philippolis|NG kerk]] aan die bopunt van Voortrekkerstraat, [[Philippolis]]. Die gebou en perseel is op [[18 Julie]] [[1969]] tot 'n nasionale gedenkwaardigheid verklaar.]] In Oktober 1865 het Wocke sy dienste in ''[[De Tijd]]'', die Vrystaat se eerste Nederlandse koerant, in [[Bloemfontein]] as boumeester en argitek geadverteer. Hy "ontwerpt Plannen voor alle soorten van Gebouwen en neemt ook de uitvoering derzelve aan", luidens die beriggie. Dié beskeie bekendmaking is, volgens [[Karel Schoeman]], die begin van argitektuur in die Vrystaat. Dis nie bekend waarom Wocke hom in die Vrystaat gaan vestig het nie. Dit was dalk omdat daar 'n Duitse gemeenskap in Bloemfontein was, maar waarskynliker omdat die Anglikaanse biskop van plan was om 'n katedraal in die hoofstad te laat bou; net 'n maand ná Wocke se advertensie is sy tender vir die bou van die katedraal aanvaar. Die toesig oor en veranderinge aan die ontwerp deur Dudley Male vir die Anglikaanse katedraal in Bloemfontein in 1866 was sy eerste groot werk in die Vrystaat. ''[[De Tijd]]'' het opgemerk dat "hetgeen door dezen persoon reeds in zijn vak geleverd is teregt de schoonste verwachtingen doet geboren worden aangaande het werk, dat thans wederom aan zijne bekwame handen werd toevertrouwd". Dit skep die indruk dat dit nie sy eerste werk in Bloemfontein was nie. Die volgende jaar is die katedraal, nou die oostelike deel van die huidige gebou in St. Georgestraat, voltooi. Bloemfontein was destyds in twee partye verdeel: enersyds die Nederlandse staatsamptenare en Duitse inwoners en andersyds die Engelssprekende gemeenskap, van wie die meeste winkeliers was. Wocke is aanvanklik opgeneem deur eersgenoemde en dit was ook by hulle dat hy sy eerste opdragte gekry het. ''[[The Friend]]'' het bitsig na Wocke verwys as "Sir Christopher Wren (Mr. Wocke, the clever architect, we mean)". "There is only one ' ''bekwaame bouwmeester'' ' within several hundred miles of this," het die koerant geskryf, "and his name is R. Wocke. This, at any rate, appears to be the opinion of our local comtemporary (''[[De Tijd]]''), who is never tired of trumpeting Mr. W.'s fame."<ref name="Schoeman, Karel 1982"/> Met sy buitelandse opleiding en jare lange ondervinding aan die Kaap was Wocke inderdaad al "bekwaame bouwmeester" in die Vrystaat. So het hy opdragte van die regering gekry en ook van die Wesleyaanse gemeente toe hulle genoeg geld kry om 'n kerkgebou op te rig. Die ou kerk was 'n eenvoudige geboutjie met 'n strooidak was as Sovereignty Club bekendgestaan het. Intussen het die Vrystaat se welvaart toegeneem en is die reeks oorloë teen die Basoeto's in 1868 beëindig, waarna 'n welvarende tydperk begin het. Die nuwe era het ook 'n uitwerking op die boukuns gehad, want die Wesleyaanse kerk was, hoewel 'n taamlik eenvoudige, langwerpige gebou, indrukwekkend vir Bloemfontein vanweë sy hoogte van sowat 10&nbsp;m by die gewelspitse en vanweë die ryk pleisterwerk wat die fasade aan die gewelmuur versier het. Die geheelindruk is dié van 'n soliede en swaar tempeltjie, pleks van die kerke van destyds met hul Neo-Gotiese detail wat destyds mode was. Naas die katedraal was dit die eerste gebou in die Vrystaat wat meer as net funksioneel wou wees, volgens Karel Schoeman, "die jong Republiek se eerste stuk bewuste en selfbewuste argitektuur".<ref name="Schoeman, Karel 1982"/> Wocke het vrywillige diens saam met die Bloemfontein Rangers in die Basoeto-oorloë van 1865 tot 1866 verrig, en daarna die Basoeto-gedenkteken ontwerp en gebou (1871). == Kerkargitek == [[Beeld:NG kerk Brandfort 1886.jpg|duimnael|links|260px|Die NG kerk op Brandfort is op [[21 Januarie]] [[1887]] ingewy nadat Wocke reeds omstreeks 1883 daarvoor getender het.<ref>{{af}} [[J.A. Heese|Heese, dr. J.A.]] 1975. ''Eeufees Gedenkboek N.G. gemeente Brandfort 1875–1975''. Brandfort: NG Kerkraad.</ref>]] [[Beeld:NG kerk Edenburg 1938.jpg|duimnael|210px|regs|Die [[NG gemeente Edenburg]] se vorige kerk, ingewy in 1877, is in 1925 vergroot en opnuut ingewy, maar in die vyftigerjare gesloop en vervang deur 'n siersteengebou.]] [[Beeld:NG kerk Boshof.jpg|duimnael|links|270px|[[NG gemeente Boshof|Boshof se NG kerk]]. Dis in 1874 opgerig en in 1913 vergroot. In 1954 is dit hernu tot hoe dit vandag lyk. Wocke was die oorspronklike argitek.]] [[Beeld:NG kerk Rouxville.jpg|duimnael|regs|250px|Die kerkgebou van die [[NG gemeente Rouxville]] se hoeksteen is in 1879 gelê deur die eerste leraar, ds. [[Charles Morgan]].]] [[Beeld:NG moederkerk Potchefstroom Simon du Plooy.jpg|duimnael|links|310px|Die kerkgebou van die [[NG gemeente Potchefstroom]] is, volgens Jan Hoevers,<ref>{{af}} [Hoevers, Jan. 2005. ''Van Kerke en Dorpe. Historiese vertellinge oor die oudste kerke en dorpe in Suid-Afrika''. Centurion: Publiself Uitgewers].</ref> blykbaar deur Wocke ontwerp, maar [[John Gaisford]] was verantwoordelik vir die [[pastorie]]. Dat Wocke reeds in 1890 oorlede is, maar dit ietwat onwaarskynlik dat hy wel dié kerk ontwerp het.<ref>{{en}} [http://artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=8998 Besonderhede van die kerk op die webtuiste Artefacts.co.za]. URL besoek op 20 September 2015.</ref> Pres. [[Paul Kruger]] het die hoeksteen op [[13 Februarie]] [[1894]] gelê. Dis tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]] as tydelike hospitaal gebruik. 'n Brand op [[13 Maart]] [[2007]] het dit byna in puin gelê, maar daarna is dit volledig herbou.<ref>{{en}} [http://www.potch.co.za/ahistorical.htm Geskiedkundige geboue in Potchefstroom]. URL besoek op 20 September 2015.</ref>]] Ná die Anglikaanse en Wesleyaanse kerk was hy veral in aanvraag vir kerkbou, maar het sy verdere skeppings meer aangesluit by die smaak van die tyd. In die 1870's was hy verantwoordelik vir die ontwerp van talle kerkgeboue van die NG Kerk, onder meer op [[Philippolis]] (1871) en [[Boshof]] (1872), en daarna [[Edenburg]] (1877) en [[Rouxville]] (1881), waarvan net Philippolis se kerk vandag min of meer onveranderd staan, hoewel dit intussen vergroot en die kort, stomp toring verhoog is. Foto's toon hierdie kerkgeboue as die gebruiklike saal- of kruiskerke met die ewe gebruiklike lansetboogvensters, maar met goeie verhoudings tussen die onderdele en 'n aangename geheelindruk van suiwerheid sonder strakheid, soliditeit sonder swaarheid. Ook in die ou kerk op Smithfield is daar in 1880 deur Wocke "veranderingen en verbeteringen" aangebring, "in plaats van ongeschilderde balken en wanden zagen wij die versierd zooals de schilders van den heer Wocke dit alleen kunnen doen, in de plaats van de ouderwetsche vensters zagen wij versierde en smaakvolle. In plaats van de oude lantaarnen met kaarsen, viel ons oog op een prachtig stel lampen." Hiernaas het hy dit ook voorsien van 'n toring wat lank 'n aantreklike landmerk sou wees, totdat die hele gebou gesloop en vervang is deur ’n Neo-Bisantynse gebou van sierstene. Die oprigting van 'n Katolieke kerk op Bloemfontein in 1881 het aan Wocke ander eise gestel en ander beperkings opgelê, dog alhoewel daar in hierdie besondere geval groter moontlikheid vir versiering was, bly dit ingetoë, en ten spyte van die reeks steil, spits dakke waaruit die gebou bestaan, gee dit deur die onversierde steunbere en die vensters, wat ronde eerder dan spits boë het, dieselfde soliede gevoel as die groter Protestantse bouwerke. The Friend het dit as "a very handsome building" beskryf. In 1877 is die regeringsgebou in Bloemfontein ook volgens sy plan opgerig. 'n Tweede verdieping, ontwerp deur [[Johannes Egbertus Vixeboxse|J.E. Vixeboxse]], is in 1895 opgerig. Nadat die gebou in 1908 in 'n brand beskadig is, is dit heropgerig volgens die planne van die staatsargitek, Frank Taylor. Tans huisves die gebou die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum. Die standbeeld van pres. [[J.H. Brand]], wat in 1893 onthul is, staan voor die gebou.<ref>{{af}} [http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2004/10/29/VB/16k/01.html Mooie Pres. Brandstraat herinner aan vergange tyd], [[Volksblad]], [[29 Oktober]] [[2004]].</ref> == Tweetoringkerk == [[Lêer:NG Toringkerk Bloemfontein.jpg|duimnael|regs|210px|Die [[NG gemeente Bloemfontein]] se Tweetoringkerk, een van Wocke se bekendste ontwerpe.]] Nadat hy sowat 10 jaar as meesterbouer en argitek in die Vrystaatse hoofstad gewerk het, het hy die [[NG gemeente Bloemfontein|Tweetoringkerk]] (1880) gebou volgens ’n aangepaste plan van W.B. Hays.<ref>{{en}} [http://www.visi.co.za/content/article/123/24-hours-in-bloemfontein 24 Hours in Bloemfontein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130130020647/http://visi.co.za/content/article/123/24-hours-in-bloemfontein |date=30 Januarie 2013 }}. URL besoek op 19 Januarie 2015.</ref> Met die groei van Bloemfontein se bevolking het die eerste kerkgeboutjie te klein geword. In 1872 is besluit om 'n nuwe kerk te bou. 'n Kompetisie vir 'n kerkontwerp met 'n prysgeld van £100 is uitgeskryf. Agt inskrywings is ontvang. Die wenontwerp van die argitek William Bennett Hays het voorsiening gemaak vir 'n gebou in die Middeleeuse Duitse styl met twee torings van 106 vt. hoog. Die aanvaarbaarste tender van £33 500 vir die uitvoering van Hays se ontwerp in sandsteen was egter bo die geldelike vermoë van die gemeente. Boonop was die boukommissie bewus daarvan dat "de zandsteen hier verkrijgbaar van zeer twijfelachtige waarde is", het die leraar, ds. Gustav Radloff, later verklaar. Gevolglik is besluit op 'n gewysigde ontwerp van die Duitse boumeester Richard Wocke, wat voorsiening gemaak het vir 'n eenvoudiger en goedkoper gebou van £17 500 in 'n "modern Romeinschen stijl" wat sitplek aan 810 mense kon verskaf. Die hoeksteen van die gebou is op [[10 Mei]] [[1878]] deur pres. [[J.H. Brand]] in die teenwoordigheid van 'n reuseskare gelê.<ref>{{af}} [http://www.klipkerk.co.za/index.php/inligting Die geskiedenis van die NG gemeente Bloemfontein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003042120/http://www.klipkerk.co.za/index.php/inligting |date= 3 Oktober 2018 }}. URL besoek op 19 Januarie 2015.</ref><ref>{{en}} [http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=8958&archid=1923 Besonderhede oor die kerk op Artefacts.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191214025536/http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=8958&archid=1923 |date=14 Desember 2019 }}. URL besoek op 19 Januarie 2015.</ref> Die preekstoel (later deur brand vernietig) is ook deur hom ontwerp. In wese bestaan die Tweetoringkerk uit die lang saalkerk van die Vrystaatse tradisie, deur vyfkantige, absisagtige vleuels en konsistorie tot 'n kruiskerk vergroot en finaal van alle ander in die land onderskei deur die twee torings wat in die styl van die Middeleeuse katedrale soos Notre Dame en Westminster-abdy aan weerskante van die voorgewel geplaas is, verbind deur 'n portiek wat as ingangsportaal dien. Die torings, wat trapsgewys na boontoe versmal, versier met klein spits torinkies op die hoeke, en uiteindelik in toringspitse eindig, gee aan 'n gebou wat in wese baie eenvoudig is sy indrukwekkende voorkoms, tesame met 'n gevoel van opwaartse strewe, dog die rondinge van die rondeboogvensters en -deure, die wielvensters in die torings en die vleuels versag die spitsheid en hoekigheid van die vertikale reguit lyne. Hoeveel van die huidige kerkgebou Wocke se werk is, is nie bekend nie, maar mens kan die geheel seker as sy skepping aanvaar en saamstem met die tydgenootlike oordeel daarvan as 'n gebou "dat nog door het latere nageslacht als een treffend bewijs zal geroemd worden van de bekwaamheid en eerlijkheid der bouwmeester" - en selfs met die begryplik trotse verklaring van ''[[The Friend]]'' dat "the church is a noble pile, and would be an ornament to any town in South Africa, and no disgrace to many cities in Europe". Ook hierdie gebou is 'n nasionale gedenkwaardigheid – in hierdie opsig was Wocke gelukkiger as die ander argitekte wat in die Vrystaat gewerk het – en dien dus as blywende getuienis van sy begaafdheid. == Goewermentsgebou en stadsaal == [[Beeld:Bloemfontein se ou stadsaal.jpg|duimnael|260px|regs|Bloemfontein se ou stadsaal is in 1883 voltooi, maar in 1934 gesloop en deur die nuwe vervang.]] [[Beeld:Die verwoestende brand in die goewermentsgebou, Bloemfontein, 1907.jpg|duimnael|links|280px|'n Brand het die goewermentsgebou in 1907 beskadig.]] [[Beeld:Gouvernementsgebouw, Bloemfontein.jpg|duimnael|regs|320px|Die Goewermentsgebou in Bloemfontein soos dit oorspronklik gelyk het met een verdieping en die besonder hoë toring.]] [[Beeld:Goewermentsgebou, Bloemfontein, in 1909 soos herstel ná die brand van 1907.jpg|duimnael|links|280px|Die Goewermentsgebou in 1909 nadat dit herstel is ná die brand.]] [[Beeld:Basoetoe-Oorlog Monument te Bloemfontein.jpg|duimnael|regs|220px|Wocke se Basotho-oorlogsmonument, [[Bloemfontein]]. Dié foto is omstreeks 1916 geneem.]] Die ander groot Bloemfonteinse bouwerk van die sewentigerjare, die nuwe Goewermentsgebou ("Gouvernementsgebouw") en Raadsaal in President Brandstraat (1876), is ook aan Wocke toevertrou, en ook dit was 'n eenvoudige gebou – 'n lang, E-vormige eenverdiepingstruktuur agter 'n oordekte stoep, wat trefkrag gekry het deur middel van 'n toring, in hierdie geval 'n vierkantige wat in die middel van die fasade geplaas is, met 'n besonder steil, hoë dak, bo afgeplat en met 'n reling afgesluit. Die Goewermentsgebou met sy toring het die uitsig langs Maitlandstraat ewe treffend afgesluit as die Tweetoringkerk in die geval van Kerkstraat, en voor die voltooiing van die kerk is dit "''the most striking building in the town''" genoem. "''It is the wonder of the country, and every stranger is called upon to admire it.''" Die toring was nie 'n besonder aantreklike struktuur nie, en bowendien was dit heeltemal buite verhouding tot die gebou sodat die geheel met 'n tekenhaak vergelyk is. Toe die Goewermentsgebou in 1895 met 'n tweede verdieping vergroot is, het "gebou en toring mekaar gevind en 'n veel meer bevredigende geheel uitgemaak", volgens Karel Schoeman. Die gebou huisves tans die [[Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum]] (NALN). In 1883 het hy die wedstryd vir die ontwerp van die Bloemfonteinse stadsaal gewen. Dié gebou is in 1934 gesloop. In 1885 is Wocke verkies tot die Bloemfonteinse stadsraad en het hy ’n stigterslid van die Vrymesselaarslosie-unie geword. Hy het die stad in 1887 verlaat weens die uitwerking van die droogte van 1885–1887 en gaan prospekteer by Blaauwbank. Omstreeks 1888 het hy na Bloemfontein teruggekeer, waar hy twee jaar later oorlede is ná ’n reeks beroerteaanvalle en nadat sy argitekloopbaan onverklaarbaar doodgeloop het. Hy is in die Lutherse gedeelte van die Bloemfonteinse begraafplaas begrawe; pres. [[F.W. Reitz]] het as een van die kisdraers opgetree. Talle belangrike staatsprojekte is aan Wocke toevertrou. Sy geboue was toereikend, maar die styl daarvan kan as sober beskryf word. Van Wocke se werk het min behoue gebly. Van die agttien geboue waarvoor hy sover bekend verantwoordelik was, bly slegs vyf oor, die kerke op Bethanie, Philippolis en Brandfort (laasgenoemde twee in gewysigde vorm) en die Tweetoringkerk in Bloemfontein, benewens die Basothomonument. Byna 20 jaar lank het Wocke egter die Vrystaatse bouwêreld oorheers en 'n aantal sierlike en indrukwekkende geboue opgerig wat daartoe bygedra het om die onaansienlike Bloemfontein in 'n netjiese en indrukwekkende klein hoofstad te omskep. == Gesinslewe == Wocke en sy vrou het 11 kinders gehad. ’n Seun, Richard Colner Albert Wocke, wat in Duitsland opgelei is, het reeds in die vroeë 1880's saam met sy pa in Bloemfontein as boumeester gewerk. Hy was die toesighouer oor die bouwerk aan die Vierde Raadsaal. Nog ’n seun, G. Wocke, was die toesighouer oor die bouwerk aan die Volkshospitaal in Bloemfontein in 1892 terwyl ene Emil Otto Heinrich Wocke klerk van openbare werke was. == Geboue deur Wocke ontwerp == * [[1866]] – Anglikaanse katedraal van St. Andrew en St. Michael, [[Bloemfontein]] * [[1881]] – Church of the Sacred Heart, nou koor van Rooms-Katolieke katedraal, Bloemfontein * [[1876]] – Damesinstituut ([[Hoërskool Eunice]]), (later Lower House), Bloemfontein * [[1866]] – Vrymesselaarslosie, Bloemfontein * Geen datum – Duitse Klub, Bloemfontein * [[1868]] – Lutherse sendingkerk van die [[Berlynse Sendinggenootskap]], herbou, Bethanie, Reddersburg, Vrystaat * [[1874]] – [[NG gemeente Boshof|NG kerk Boshof]], Vrystaat * [[1885]] – [[NG gemeente Brandfort|NG kerk Brandfort]], Vrystaat * [[1874]] – [[NG gemeente Edenburg|NG kerk Edenburg]], Vrystaat * [[1871]] – [[NG gemeente Philippolis|NG kerk Philippolis]], Vrystaat * [[1881]] – [[NG gemeente Rouxville|NG kerk Rouxville]], Vrystaat * [[1880]] – [[NG gemeente Bloemfontein|Tweetoringkerk]], Bloemfontein * [[1882]] – Eerste stadsaal, Bloemfontein * [[1868]] – Wesleyaanse kerk, Bloemfontein * [[1894]] – [[NG gemeente Potchefstroom|NG moederkerk Potchefstroom]] (onseker) == Bronne == * [http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=1923&countadd=1 Besonderhede oor Wocke se lewe en werk op Artefacts.co.za]. URL besoek op 19 Januarie 2015. * {{af}} Schoeman, Karel. 1982. ''Vrystaatse Erfenis. Bouwerk en geboue in die 19de eeu''. Kaapstad, Pretoria, Johannesburg: Human & Rousseau == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * {{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1999/06/12/4/5.html ''Philippolis se argitektuur weerspieël unieke verlede''], ''[[Die Burger]]'', [[12 Junie]] [[1999]]. * {{en}} [http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/image_slide.php?type=9&bldgid=7300&rank=1 'n Kleurposkaart van 1914 van Bloemfontein se ou stadsaal]. URL besoek op 9 November 2015. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Wocke, Richard}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse argitekte]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse immigrante uit Duitsland]] [[Kategorie:Geboortes in 1831]] [[Kategorie:Sterftes in 1890]] a5j5bqyrergr4ffymh6ypd43sm78fsr 6 95824 2922552 1498727 2026-08-06T11:21:00Z JMK 649 +kat 2922552 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Ingebruikneming van Vrye Christelike Skool en [[Teologiese Skool Burgersdorp]] |bron=My erfenis is vir my mooi |datum=1886 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Teologiese Skool Burgersdorp]] kskp4ryjfm7h251nwbd945iqjywyt0g 6 95839 2922547 1324985 2026-08-06T11:15:38Z JMK 649 +kat 2922547 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Ds [[Dirk Postma]] as jong leraar |bron=Die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika 1859-1959 |datum=Omstreeks 1840 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Teologiese Skool Burgersdorp]] 3ntmk7o4o9i2anhv1slokrk0fmbz7or 6 96082 2922549 1466733 2026-08-06T11:17:32Z JMK 649 ~kat 2922549 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Die [[Teologiese Skool Burgersdorp]] soos dit in 1876 vergroot is |bron=My erfenis is vir my mooi |datum=Onbekend |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Teologiese Skool Burgersdorp]] hex6n5y11ixwxle5k2auq7c5dv1pa7o 0 100979 2922389 2921662 2026-08-05T16:20:08Z Aliwal2012 39067 /* Vorige wenners */ link 1970 2922389 wikitext text/x-wiki Die '''Belgiese Grand Prix''' is 'n motorwedren wat sedert 1925 in [[België]] plaasvind. Die wedren het in 1950 deel geword van die [[Formule Een]]wêreldkampioenskap, en sedert 1925 (behalwe in 1971–1984) word dit by die "[[Circuit de Spa-Francorchamps]]" in [[Stavelot]], België, gehou. Sedert sy ingebruikneming is Spa-Francorchamps bekend vir sy onvoorspelbare weer. Op 'n stadium in sy geskiedenis het dit elke jaar gereën by die Belgiese Grand Prix vir twintig jaar opeenvolgend. Renjaers bevind hulself soms op 'n skoon, droë deel van die baan, net om op 'n ander deel reën en 'n glibberige oppervlak te ondervind. == Vorige wenners == [[Lêer:Spa-Francorchamps of Belgium.svg|regs|360px]] {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- ! Jaar ! Renjaer ! Vervaardiger ! Plek |- ! [[2025 Belgiese Grand Prix|2025]] | {{vlagikoon|AU}} [[Oscar Piastri]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | rowspan="41"| [[Circuit de Spa-Francorchamps|Spa-Francorchamps]] |- ! [[2024 Belgiese Grand Prix|2024]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]] | {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] |- ! [[2023 Belgiese Grand Prix|2023]] | {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Red Bull Powertrains|Honda RBPT]] |- ! [[2022 Belgiese Grand Prix|2022]] | {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Red Bull Powertrains|RBPT]] |- ! [[2021 Belgiese Grand Prix|2021]] | {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull-Honda]] |- ! [[2020 Belgiese Grand Prix|2020]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]] | {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] |- ! [[2019 Belgiese Grand Prix|2019]] | {{vlagikoon|MON}} [[Charles Leclerc]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[2018 Belgiese Grand Prix|2018]] | {{vlagikoon|GER}} [[Sebastian Vettel]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[2017 Belgiese Grand Prix|2017]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]] | {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] |- ! [[2016 Belgiese Grand Prix|2016]] | {{vlagikoon|GER}} [[Nico Rosberg]] | {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] |- ! [[2015 Belgiese Grand Prix|2015]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]] | {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] |- ! [[2014 Belgiese Grand Prix|2014]] | {{vlagikoon|AUS}} [[Daniel Ricciardo]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[2013 Belgiese Grand Prix|2013]] | {{vlagikoon|GER}} [[Sebastian Vettel]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[2012 Belgiese Grand Prix|2012]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jenson Button]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |- ! [[2011 Belgiese Grand Prix|2011]] | {{vlagikoon|GER}} [[Sebastian Vettel]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[2010 Belgiese Grand Prix|2010]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lewis Hamilton]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |- ! [[2009 Belgiese Grand Prix|2009]] | {{vlagikoon|FIN}} [[Kimi Räikkönen]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[2008 Belgiese Grand Prix|2008]] | {{vlagikoon|BRA}} [[Felipe Massa]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[2007 Belgiese Grand Prix|2007]] | {{vlagikoon|FIN}} [[Kimi Räikkönen]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! 2006 | colspan="2"| ''nie plaasgevind nie'' |- ! [[2005 Belgiese Grand Prix|2005]] | {{vlagikoon|FIN}} [[Kimi Räikkönen]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |- ! [[2004 Belgiese Grand Prix|2004]] | {{vlagikoon|FIN}} [[Kimi Räikkönen]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |- ! 2003 | colspan="2"| ''nie plaasgevind nie'' |- ! [[2002 Belgiese Grand Prix|2002]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[2001 Belgiese Grand Prix|2001]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[2000 Belgiese Grand Prix|2000]] | {{vlagikoon|FIN}} [[Mika Häkkinen]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |- ! [[1999 Belgiese Grand Prix|1999]] | {{vlagikoon|VK}} [[David Coulthard]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |- ! [[1998 Belgiese Grand Prix|1998]] | {{vlagikoon|VK}} [[Damon Hill]] | [[Jordan Grand Prix|Jordan]]-[[Honda Racing F1|Mugen-Honda]] |- ! [[1997 Belgiese Grand Prix|1997]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1996 Belgiese Grand Prix|1996]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1995 Belgiese Grand Prix|1995]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{vlagikoon|VK}} [[Benetton Formula-span|Benetton]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1994 Belgiese Grand Prix|1994]] | {{vlagikoon|VK}} [[Damon Hill]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1993 Belgiese Grand Prix|1993]] | {{vlagikoon|VK}} [[Damon Hill]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1992 Belgiese Grand Prix|1992]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{vlagikoon|VK}} [[Benetton Formula-span|Benetton]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1991 Belgiese Grand Prix|1991]] | {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1990 Belgiese Grand Prix|1990]] | {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1989 Belgiese Grand Prix|1989]] | {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1988 Belgiese Grand Prix|1988]] | {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1987 Belgiese Grand Prix|1987]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-TAG |- ! [[1986 Belgiese Grand Prix|1986]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1985 Belgiese Grand Prix|1985]] | {{vlagikoon|BRA}} [[Ayrton Senna]] | {{vlagikoon|VK}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1984 Belgiese Grand Prix|1984]] | {{IT-VLAG}} [[Michele Alboreto]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[Zolder-renbaan|Zolder]] |- ! [[1983 Belgiese Grand Prix|1983]] | {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] | {{FR-VLAG}} [[Renault F1|Renault]] | [[Spa-Francorchamps]] |- ! [[1982 Belgiese Grand Prix|1982]] | {{GB-VLAG}} [[John Watson]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | rowspan="8"| [[Zolder-renbaan|Zolder]] |- ! [[1981 Belgiese Grand Prix|1981]] | {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]] | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]] |- ! [[1980 Belgiese Grand Prix|1980]] | {{FR-VLAG}} Didier Pironi | {{FR-VLAG}} [[Equipe Ligier|Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]] |- ! [[1979 Belgiese Grand Prix|1979]] | {{vlagikoon|Suid-Afrika|1928}} [[Jody Scheckter]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1978 Belgiese Grand Prix|1978]] | {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]] | {{GB-VLAG}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] |- ! [[1977 Belgiese Grand Prix|1977]] | {{SE-VLAG}} Gunnar Nilsson | {{GB-VLAG}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] |- ! [[1976 Belgiese Grand Prix|1976]] | {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1975 Belgiese Grand Prix|1975]] | {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1974 Belgiese Grand Prix|1974]] | {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | Circuit Nijvel |- ! [[1973 Belgiese Grand Prix|1973]] | {{GB-VLAG}} [[Jackie Stewart]] | {{GB-VLAG}} [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | [[Zolder-renbaan|Zolder]] |- ! [[1972 Belgiese Grand Prix|1972]] | {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]] | {{GB-VLAG}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | Circuit Nijvel |- ! [[1970 Belgiese Grand Prix|1970]] | {{MX-VLAG}} Pedro Rodriguez | {{GB-VLAG}} [[British Racing Motors|BRM]] | rowspan="18"| [[Circuit de Spa-Francorchamps|Spa-Francorchamps]] |- ! 1968 | {{NZ-VLAG}} Bruce McLaren | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] |- ! 1967 | {{US-VLAG}} Dan Gurney | Eagle-Weslake |- ! 1966 | {{GB-VLAG}} [[John Surtees]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! 1965 | {{GB-VLAG}} [[Jim Clark]] | {{GB-VLAG}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]] |- ! 1964 | {{GB-VLAG}} [[Jim Clark]] | {{GB-VLAG}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]] |- ! 1963 | {{GB-VLAG}} [[Jim Clark]] | {{GB-VLAG}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]] |- ! 1962 | {{GB-VLAG}} [[Jim Clark]] | {{GB-VLAG}} [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]] |- ! 1961 | {{US-VLAG}} Phil Hill | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! 1960 | {{AU-VLAG}} [[Jack Brabham]] | {{GB-VLAG}} Cooper-[[Coventry Climax|Climax]] |- ! 1958 | {{GB-VLAG}} Tony Brooks | Vanwall |- ! 1956 | {{GB-VLAG}} Peter Collins | {{IT-VLAG}} [[Lancia]]-[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! 1955 | {{AR-VLAG}} [[Juan Manuel Fangio]] | {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes-Benz]] |- ! 1954 | {{AR-VLAG}} [[Juan Manuel Fangio]] | {{IT-VLAG}} [[Maserati]] |- ! 1953 | {{IT-VLAG}} Alberto Ascari | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! 1952 | {{IT-VLAG}} Alberto Ascari | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! 1951 | {{IT-VLAG}} Giuseppe Farina | {{IT-VLAG}} [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] |- ! 1950 | {{AR-VLAG}} [[Juan Manuel Fangio]] | {{IT-VLAG}} [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] |- |} [[Kategorie:Belgiese Grand Prix| ]] [[Kategorie:Formule Een Grands Prix]] 3zv12rvc2gvjpsbebflsbdf9gz17jek 6 111898 2922478 2922343 2026-08-06T07:14:02Z JMK 649 ~kat 2922478 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Die doodsvonnis word uitgespreek oor die Kaapse rebelle P.J. Wolvaardt en kmdt. [[Hans Lötter|J.C. Lötter]] voor die [[Gereformeerde kerk Middelburg, Kaap]] |bron=Argief van die GKSA |datum=Omstreeks 1900 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Kaapse rebelle]] [[Kategorie:Teregstellings in Suid-Afrika]] bbdeo6cympx5hpbwbty88zvyuaalqco 6 112069 2922545 1466802 2026-08-06T11:13:15Z JMK 649 ~kat 2922545 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Die gebou waarin die [[Teologiese Skool Burgersdorp]] met sy stigting op [[29 November]] [[1869]] gehuisves is |bron=Argief van die GKSA |datum=Onbekend |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Teologiese Skool Burgersdorp]] 58no1m7vpxogn80orlg9pkrfk4ngipt 6 112309 2922476 1469788 2026-08-06T07:10:24Z JMK 649 +kat 2922476 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Kaapse rebelle, onder wie [[Hans Lötter]] en Petrus Wolfaardt, wat deur die Engelse tereggestel is in die [[Tweede Vryheidsoorlog]] |bron=Argief van die GKSA |datum=1901 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Kaapse rebelle]] s33kfgk69zobv75s8ex9rs04mssdg2f 6 113230 2922486 2921660 2026-08-06T07:33:25Z JMK 649 +kat 2922486 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Genl. [[Jan Smuts]] en mev. [[Maria Malan]] tydens die inwyding van die [[Voortrekkermonument]] |bron=Die Suid-Afrikaanse politieke geskiedenis in beeld |datum=16 Desember 1949 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Verenigde Party]] [[Kategorie:Jan Smuts]] [[Kategorie:Voortrekkermonument]] [[Kategorie:Maria Malan]] k5ienrkzc79thj4lmjp07efnr0j3eei 6 113231 2922489 2921972 2026-08-06T07:36:57Z JMK 649 +kat 2922489 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Dr. [[D.F. Malan|D.F.]] en mev. [[Maria Malan]] ontvang besoek van dr. [[Hendrik Verwoerd|Hendrik]] en mev. Betsie Verwoerd kort nadat Verwoerd aangewys is as eerste minister van die [[Unie van Suid-Afrika]] |bron=Die Suid-Afrikaanse politieke geskiedenis in beeld |datum=Augustus of September 1958 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Daniël François Malan]] [[Kategorie:Hendrik Verwoerd]] [[Kategorie:Maria Malan]] [[Kategorie:Betsie Verwoerd]] [[Kategorie:Nasionale Party]] jxla2uwyte7nw7wog5a5xr1fazejlv4 6 113232 2922494 2921974 2026-08-06T08:24:02Z JMK 649 +kat 2922494 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Dr. [[D.F. Malan|D.F.]] en mev. [[Maria Malan]] op sy 83ste verjaardag |bron=Die Suid-Afrikaanse politieke geskiedenis in beeld |datum=Mei 1957 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Daniël François Malan]] [[Kategorie:Maria Malan]] [[Kategorie:Verjaardae in Suid-Afrika]] sdg5ksuhdo5glw2vr27lgwiycbh8ark 6 113233 2922484 1480824 2026-08-06T07:30:09Z JMK 649 +kat 2922484 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Mev. [[Maria Malan]] en sir [[De Villiers Graaff]] op 'n perdewa tydens 'n landbouskou in Rosebank, Kaap |bron=Die Suid-Afrikaanse politieke geskiedenis in beeld |datum=1950 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:Verenigde Party]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici]] [[Kategorie:Maria Malan]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} njuymy32rl24j8vxc8qu2be9oruwh3f 6 113234 2922487 2922161 2026-08-06T07:34:48Z JMK 649 +kat 2922487 wikitext text/x-wiki == Opsomming == == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Mev. [[Maria Malan|Maria]] en dr. [[D.F. Malan]] wens adv. Charles te Water voorspoed toe op een van sy reise as rondreisende ambassadeur van die [[Unie van Suid-Afrika]] |bron=Die Suid-Afrikaanse politieke geskiedenis in beeld |datum=Omstreeks 1949 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Politici van die Nasionale Party]] [[Kategorie:Daniël François Malan]] [[Kategorie:Maria Malan]] csgngqzw50coyqrj96i4bgjyo88s6pb 6 113297 2922495 1481945 2026-08-06T08:25:27Z JMK 649 +kat 2922495 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Die hooftafel op die Aanvangsdinee van die [[Universiteit van Stellenbosch]] se Eefeesfonds |bron=Stellenbosch 1866–1966, honderd jaar hoër onderwys |datum=21 November 1960 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:Suid-Afrikaanse universiteite]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Maria Malan]] [[Kategorie:Dinees in Suid-Afrika]] jtzo5kda186yz5rn42y3xt5l037gkv2 6 113413 2922479 1482975 2026-08-06T07:18:19Z JMK 649 +kat 2922479 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=[[Krugerhuis]], [[Pretoria]] |bron=Argief van die GKSA; gebruik met fotograaf se toestemming |datum=5 Augustus 2008 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Gustav Opperman |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{Kopiereg-erkenning}} [[Kategorie:Krugerhuis]] eh0xe2bcdrsiaru2jnu98ontzqx8fow 6 115183 2922540 2921925 2026-08-06T11:02:14Z JMK 649 +kat 2922540 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Pres. [[Paul Kruger]] se 77ste verjaardag word gevier in [[Utrecht, Nederland]]. |bron=President Paul Kruger deur [[Johannes Meintjes]] |datum=10 Oktober 1902 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-oud}} [[Kategorie:Paul Kruger]] [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Verjaardae]] jbapj0j4gd3h7xp8f5txyuzc6gxkof4 0 116140 2922515 2870236 2026-08-06T09:41:37Z AFM 21229 /* Hoe die inheemse Afrika-teater met mondelingse storieverteltradisies ontwikkel in protesteater en kommersiële teater */ 2922515 wikitext text/x-wiki {{Skoonmaak}} == 'n Bespreking van die inheemse teater in Suid-Afrika == In hierdie gedeelte word 'n kort oorsig gegee oor die ontstaan van die inheemse teater in Suid-Afrika. Die ontstaan van die protesteater uit die improvisatoriese storieverteltradisie van die Afrika mense wat graag sang, dans en gehoordeelname ingesluit het word bespreek. Die ontstaan van die Afrikaanse teater word beskryf. In beide die geskiedenis van die inheemse Afrika teater en die Afrikaanse teater word die rol van die Engelse teater ook genoem. Die Engelse teater geskiedenis in Suid-Afrika is dus ineengevleg met die van die Afrika teater en die Afrikaanse teater. Die Engelse teater beïnvloed die ontstaan van 'n meer Westerse Afrika teater en versterk die pogings van die swart gemeenskap om protesteater te bedryf teen Apartheid. Ter selfdertyd baat die Afrikaanse gemeenskap ook want die Engelse kultuur kruisbestuif ook die Afrikanerkultuur. Met die stigting van die streeksrade van die verskillende provinsies baat die Engelse teater net soveel as die Afrikaanse teater by die subsidie wat die Apartheidsregering vir die kunste toegestaan het. Daar word vele toneelstukke in Engels opgevoer en baie van die Engelse toneelspelers en regisseurs het werk. Die Engelse invloed wat gestaan het vir vryheid van spraak het die teatergeskiedenis van Suid-Afrika verryk en vele uitstekende plaaslik geskrewe dramas laat ontstaan. Ons land lewer 'n internasionale dramaturg, naamlik Athol Fugard wat diep spore trap op internasionale verhoë. == Hoe die inheemse Afrika-teater met mondelingse storieverteltradisies ontwikkel in protesteater en kommersiële teater == In Afrika is daar eerstens 'n sterk geskiedenis van mondelingse storieverteltradisies alvorens daar gepraat kan word oor “teater” in Afrika.<ref>Hauptfleisch, T. 2007. The shaping of South African Theatre: an overview of major trends. In: Arndt and Brendt. ''Words and Worlds. African Writing, Literature and Society – A commermorative Publication in honor of Eckhard Breittinger.'' African World Press, 2007</ref> Die kolonisasie van Afrika deur die Europieërs het storieverteltradisies van die Afrika stamme geïgnoreer en baie geskiedkundige feite het dus verlore gegaan. Een van die redes vir hiervoor is die feit dat die geskrewe woord meer gewig gedra het vir die Europese settelaars as mondelingse vertellings. Later het die migrasie van swart werkers na die stede met die ontdekking van goud, diamante en steenkool 'n baie negatiewe invloed gehad op die stamtradisies en sodoende die hiërargie van die Afrikastamme en gesinsstrukture omvergewerp. Gelukkig is daar redelik navorsing gedoen oor die lewering van die Zulu lofgedigte deur die ''izibongo'' (lofdigter), asook navorsing oor die Xhosa se volksvertellings of ''iintsomi'' en die Sotho volksvertellings of ''tsomo'' deur die lofdigter of ''liboko''. Die uitvoerings van hierdie werke gaan gepaard met beweging en dans. Hierdie vertellings vind meestal in die buitelug plaas sonder spesiale teaters of dekor. Die werk word gewoonlik by belangrike feesvierings (rituele) wat sekere tye van die jaar plaas vind aangebied. Die vertellers (griots) trek spesiale kostuums aan en gebruik maskers en grimering. Die lofgedigte word deur musiek begelei of deur sang. Die gehoor neem meestal aktief deel aan die uitvoerings en baie van die werk is improvisatories van aard. Die oorsprong van die teater in Suider Afrika is ook te vinde in die daaglikse volksvertellings wat rondom kampvure in krale van swart stamme voorkom.<ref>Andrezejewski, BW., Pilaszewicz, S. & Tyloch, W. (1989) Literatures in African Languages: theoretical issues and sample surveys. New York: Cambridge University Press</ref> Teaters soos ons dit ken met 'n verhoog en 'n ouditorium kom eers baie later. Die koloniale tydperk bring die idee van die Westerse teater na Suider Afrika. Die eerste toneelstukke is deur die millitêre geldere opgevoer. In 1608 is ''Hamlet'' aangebied op die skip van Kaptein Keeling naamlik, ''Dragon''. Gedurende 1790 was daar interessant genoeg sprake van 'n ''ondergrondse'' teater. 'n Teks is klaarblyklik geskryf deur 'n slaaf, genaamd Matjiet wat oor hul sosiale toestande gehandel het. Dit is opgevoer vir ander slawe om hul te vermaak en moontlik 'n stem van protes te gee. Tydens die Britse besetting in 1799 het goeweneur George Yonge die ''African Theatre'' laat bou waar amateur groepe kon optree tot vermaak van die lede van die garnisoen.<ref>Bosman, FCL. 1969. Drama en toneel in Suid-Afrika: 1800–1962. Pretoria: J.L. van Schaik.</ref> Tydens hierdie tydperk is besoekers aan die Kaap ook vermaak met danse deur die swartmense van daardie tyd. Daar is selfs groepe wat oorsee gegaan het om die mense daar met die inheemse danse van Afrika te vermaak. Die sendelinge het 'n invloed op die teater lewe gehad en het temas met sedelesse en Bybelse tonele opgevoer. Die sendelinge dra die Europese teatertradisies oor aan die [[bewussyn]] van die inheemse Afrika mense. Tydens 1838 word die eerste klug geskryf en opgevoer in Grahamstad deur George Rex en Andrew Bains genaamd ''Life among the Hottentots or'' ''[[Kaatje Kekkelbek]]''<ref>Shaw, D. 2009. The origins of Kaatje Kekkelbek. University of Macau.</ref>''.'' Dit was die eerste geskrewe voorbeeld van Kombuis Afrikaans en Engels in een teks. Verstedeliking as gevolg van die ontdekking van goud, steenkool en diamante, hoofsaaklik aan die Witwatersrand en in die Kimberleygebied, het 'n nuwe “teater” kultuur tussen die mense van Afrika ontwikkel. So voer Esau Metetwa se ''Lucky Stars''<ref>Erlmann, V. 1991. African stars: Studies in black South African performance. Chicago: University of Chicago Press.</ref> toneelgroep in 1927 sketse in Zulu op wat op 'n Europese styl geskoei is. Metetwa voer ook 'n stuk genaamd ''Ukuqomisa'' (Heks) op. In 1935 bied Herbert Dloma, die eerste volwaardige swart akteur, 'n stuk in Engels aan naamlik: ''The girl who killed to save''<ref>Dhlomo, HIE. 2002. The girl who killed to save. Alexander Press.</ref> en met hierdie stuk het hy die eerste teaterpraktisyn geword wat koloniale onderdrukking aangespreek het. Gedurende die veertiger en vyftiger jare het daar kulturele aktiwiteite in plekke soos Sophia Town floreer met jazz musiek, dans en die aanbieding van tonele. Een so 'n toneelorganisasie was die Orlando Boy’s Club Dramatic Society. In 1947 is die Nasionale Teater gestig wat nie die deelname van swart toneelspelers verwelkom het nie. The Bareti Players van Ian Bernhardt, 'n swart toneelgeselskap, het in die 1950’s stukke opgevoer met 'n Europese grondslag. Bernhardt was ook aktief betrokke by die musiekteater aanbieding, naamlik ''King Kong''<ref>Banham, M. 2004. A history of Theatre in Africa. New York: Cambridge University Press.</ref>''.'' Dit was 'n “township”-musiekteateropvoering wat gehandel het oor die opkoms en tragiese einde van 'n Suid-Afrikaanse swaargewig bokserkampioen. Hierdie stuk was deur verskillende rasse geskep en opgevoer en word die bloudruk van die feit dat 'n veelrassige kultuur in Suider Afrika wel moontlik is. Dis in 1959 voor 'n veelrassige gehoor in die Witwatersrand se Great Hall opgevoer. Alan Paton en Krishnah Shah het 'n ander musiekteater stuk opgevoer naamlik ''Sponono'' in 1961 in Durban en Johannesburg. In 1963 voer Gibson Kente sy eerste musiekteater stuk op naamlik ''Manana, The Jazz Prophet''.<ref>Orkin, M. 1991. Drama and the South African state. New York: Manchester University Press.</ref> Kente gebruik hierdie musiekteater styl en skryf verdere stukke soos byvoorbeeld ''How Long, I believe'' en ''Too late'' in die begin sewentiger jare. Gou word nog meer kommersiële musiekteater stukke geskep, deur byvoorbeeld Sam Mhangavane en Boykie Mohlamme. Die Apartheidsbeleid ironies genoeg bevestig; swart teater vir swart mense en wit teater vir wit mense.<ref>Hauptfleisch, T. 2007. Ibid.</ref> Die Apartheidsdruk vermeerder wat interaksie op kulturele gebied stuit. Athol Fugard<ref>Werthheim, Albert. 2000. The dramatic art of Athol Fugard to the world. Bloomington: Indiana University Press.</ref> het in 1958 sy stuk ''Nongogo'' in die Rehearsal Room in Dorkay House in Johannesburg opgevoer met John Kani en Winston Ntshona. Hulle het ook die Serpent Players in Port Elizabeth bedryf asook die Circle Players van Kaapstad. Die vermeerdering van Apartheidswette het gelei tot meer en meer Anti-Apartheid stukke. Fugard skryf ''The Blood Knot,'' Basil Warner skryf ''Try for white'', en David Herbert skryf ''Kakamas Greek.'' Selfs in die geledere van die Afrikaanse skrywers beweging genaamd die Sestigers is daar opstand teen die Verwoerd-dominansie van Apartheid. 'n Stuk wat Verwoerd se ideologie direk konfronteer was N.P. van Wyk Louw se ''Pluimsaad waai vêr'' (1966). Bartho Smit se stuk ''Die Verminktes'' (1960) is geskryf in verset van die toe huidige bestel. In 1965 word alle gemengde rassige gehore verbied deur die regering, asook veelrassige gehore. 'n Uitwerking hiervan kan gesien word in die werk van Athol Fugard wat nou sy werk eksklusief met wit spelers aanbied soos byvoorbeeld – ''People are living there'', ''Hello and Goodbey'' en, ''Boesman and Lena''. ''Boesman and Lena'' se rolverdeling is byvoorbeeld hanteer deur Yvonne Bryceland en Boesman is gespeel deur Athol Fugard self. In 1972 besluit hy om hierdie apartheidsreël teë te gaan en voer ''Sizwe Banzi is dead'' op met die Serpent players. In 1964 in Durban het [[Ronnie Govender]] en Muthal Naidoo die Shah Theatre Academy gevorm, terwyl Gibson Kent ander temas aanpak soos liefde, geweld en alkoholisme. Twee van Kent se mees suksesvolle spelers het ook die suksesvolle stuk ''Woza Albert''<ref>Mtwa, P., Ngema, M. Simon, B. 2009. Woza Albert. York: Methuen Drama</ref> geskep. Hierdie toneelstuk het internasionale sukses bereik. Maishe Mapona se stuk ''Gangsters'' is deur die Direktoraat vir Publikasies as opruiend beskou en die opvoer daarvan in Diepkloof is verbied. Die revolusie van 1976 teen Apartheid het gelei tot meer en meer aksies wat aanleiding gegee het tot die geboorte van Demokrasie in Suid-Afrika in 1994. Daar was nie 'n tekort aan Suid-Afrikaanse teater stemme in hierdie stadium nie, maar wel 'n tekort aan teaters wat hierdie stukke kon huisves. Die staatsgesubsidieerde Raad vir Uitvoerende Kunste was meestal net geïnteresseerd in Afrikaanse werke en nie soseer in nuwe Engelse stukke nie. Die enigste toneelstuk wat die saak van Apartheid in hierdie tyd aanspreek in Afrikaans was ''Kanna hy kô hystoe'' geskryf deur Adam Small. Hierdie stuk het die lot van die kleurlinge aangespreek en is opgevoer deur die streeksrade. Intussen het die TRUK (Transvaalse Raad vir Uitvoerende Kunste) se Arenateater in Johannesburg, Kruik (Kaapse Raad vir Uitvoerende Kunste) se Theatre Laboratory en Bloemfontein se Presidensieteater wel “eksperimentele” werke op in opstand teen die streng Apartheidswetgewing. Kontroversiële werke is opgevoer in “huis-teaters”. Daar het egter 'n paar teaters ontstaan in hierdie tyd wat vandag nog 'n rol in ons teaterlewe speel. The Space open in Kaapstad en bied ongeveer 300 produksies aan van Fugard se stuk ''Statements after an arrest under the Immorality Act''. In Johannesburg bied die Market Theatre onderleiding van Barney Simon en Mannie Manim<ref>Henriques, L. & Stephanou, I. 2005. The world in an orange. South Africa: Jecana Life.</ref> ’n onafhanklike teaterruimte aan sedert 1974. Die Market Theatre is gesetel in die ou Indiese varsprodukte mark in Johannesburg en het drie teaters beskikbaar: die Laager Theatre, die Main Theatre en die Barney Simon Theatre. In hierdie teaters is Suid-Afrikaners van alle rasse blootgestel aan groot Suid-Afrikaanse dramaturge se werk, soos byvoorbeeld die van Fugard, Zakes Mda, Pieter-Dirk Uys, Gibson Kente, Adam Small, Kessie Govender, Maishe Mpoynya en Matsemela Manaka. Wonderlike stukke is hier opgevoer soos die werke van Fugard: ''Lesson from the Aloes, Master Harold and the boys,'' en ''My Children! My Africa!'' Norman Coombes van die Engelse geledere skryf die drama ''Snake in the Grass'' om protes aan te teken teen die Apartheidsregering. In Kaapstad open die Baxter teater in 1977 deur J. Slemon. In 2001 bestuur Mannie Mannim hierdie teater wat dan ook 'n platvorm word vir baie stukke wat deur die Markteater opgevoer is.<ref>Benson, M,1997, Athol Fugard and Barney Simon: Bare stage, a few props, great theatre, Johannesburg, Raven Press.</ref> Temas wat gedurende die tydperk ontgin is, is dramas wat die behuisingsprobleme aanspreek soos ''Imfundise'' wat deur die vroue van Crossroads aangebied is. Elsa Joubert se boek ''Poppie Nongena'' word in 'n toneelstuk verwerk om die lot van huisbediendes aan te spreek. ''Bopha'' behandel die krisis van die swart polisieman. Die werkersunies gebruik die teater om hul saak te stel byvoorbeeld in ''The sun will rise over the workers'' soos geskep deur die Junction Avenue Theatre Company. 'n Werkswinkeltoneelstuk naamlik, ''You strike the woman, you strike the Rock'' het onstaan uit die slagspreuk wat gebruik is tydens die vroue opstand in 1956.<ref>Krueger, A, 2009, Experiments in Freedom: Explorations Of Identity In New South African Drama, London, Cambridge Scholars Publishing.</ref> Dit is die eerste keer aangebied in 1986 deur die Community Arts Project van Kaapstad. Die tydperk vanaf om en by 1985 tot 1992 is gekenmerk deur onrus en al hoe meer onsekerheid in die land. Die politieke atmosfeer word veral weerspieël tydens die Grahamstad Arts Festival. Hier kon 'n mens duidelik sien hoe die teater beïnvloed is deur die ekonomiese resessie en die gevolge van die sensor beperkings omdat die land bykans in 'n polisiestaat verander het. Dit was veiliger om weg te bly van politiese kwessies. Sedert die aanstelling van die nuwe president F.W. de Klerk op 1 Februarie 1990, die vrystelling van Nelson Mandela in 1992 en nadat Apartheid afgeskaf is sou 'n mens verwag dat die teater in Suid-Afrika nie meer sou groei nie. Inteendeel, nou word daar aangdag gegee aan ander gemeenskaps probleme. In 1990 word Toegepaste Drama of Applied Drama<ref>Nicholson, H. 2009. Theatre and education. Hampshire: Palgrave Macmillan.</ref> se Opvoedkundige Dramategnieke ook gebruik om politiese kwessies aan te spreek. Na 1994 met die afskaffing van Apartheid word Toegepaste Drama gebruik om inligting te versprei oor die bekamping van HIV/Vigs, mense regte, tiener swangerskap, dwelms en alkohol misbruik, kindermishandeling en geweld teen vroue.<ref>Dalrymple, L. 2006. Has it made a difference? Understanding and measuring the impactof applied theatre with young people in the South African context. ''Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance'' 11(2):201-218. http://dx.doi.org/10.1080/13569780600671070 (Besoek op 13 Augustus 2013).</ref> Die Afrikaner Pieter-Dirk Uys spot nou weer met gesagsfigure soos Thabo Mbeki en met 'n kabinet minister wat blykbaar sou voorstel dat VIGS deur middel van 'n konkoksie van beet en knoffel genees kan word. Hierdie tydperk vanaf 1990 word deur Mavis Taylor die tydperk van die Teater vir Heling genoem. Die nuwe Suid-Afrika met sy “reënboognasie” idee moes 'n nuwe identiteit begin soek. Mavis Taylor verkry sy idee van die Teater van Heling vanaf 1992 na aanleiding van stukke soos ''Poison'' van David Kramer en Taliep Pietersen en ontgin so die tema van verdowingsmiddels en geweld op die Kaapse Vlakte. Athol Fugard bied ''Playland'' aan om versoening uit te beeld tussen 'n wit en swartman. Verdere werke is die van die Jane Taylor en William Kentridge se Handspring Puppet Company wat ''Ubu and the Truth Commision''<ref>Taylor, J., Kentridge, W. & Handspring Puppet Company. 1998. Ubu and the truth commission. South Africa: Juta and company.</ref> aanbied. Kramer en Pietersen maak ook geskiedenis met hul uiters suksesvolle musiekteaterproduksie ''Fairyland'' wat die nuwe Suid-Afrika geestig interpreteer. Ander werke van belang is Breytenbach se ''Boklied'', Deon Opperman se ''Donkerland en We all fall down'', Reza de Wet se ''Diepe Grond'' en ''Drie Sisters Twee'' en John Kani se ''Nothing but the Truth.'' 'n Multi-kulturele politieke teater moes tot stand kom. Aangesien die land nie meer geboikot word nie, word die teater 'n meer kommersiële bedryf. Toneelgeselskappe van oorsee begin sporadies hier optree. Na die prostesteater van die 1980’s was die gehore opsoek na ligter vermaak. As gevolg van die feit dat die teater nie meer gesubsidieer word nie en die gehore meer vermaaklike temas ondersteun is die musiekteater gewild. “Stand-up” komedies, kabaret, een-man vertonings, klugte en satiries domineer die teaterlandskap. So onstaan daar tot meer as 30 kunsfeeste oral in die land en baie klein teaters waar individue kan optree. Daar ontstaan dus 'n aktiewe teatergemeenskap in Suid-Afrika. Daar is byvoorbeeld die Nasionale Kunstefees of National Arts Festival wat in Grahamstad<ref>Kitshoff, Herman. 2004. Grahamstown National Arts Festival -Grahamstown, 1- 10 July 2004. ''South African Theatre Journal'', Volume 18:246-249.</ref> aangebied word. Die Manguang African Cultural Festival word jaarliks in Bloemfontein aangebied en in Oudtshoorn word die KKNK of Klein Karoo Nasionale Kunstefees<ref>Kitshoff, Herman. 2004. Klein Karoo Nasionale Kunstefees (KKNK) -Oudtshoorn, 3-11 April 2004. ''South African Theatre Journal,'' Volume 18:237-241.</ref> jaarliks gehou. En dan is daar nog kleiner feeste soos Clover Aardklop, Arts Alive, Gariep Kunstefees, Die Woordfees in Stellenbosch en die Wits Arts and Literature Experience. Buiten die feit dat daar teaters by talle Casino’s in die land is word daar steeds teaterstukke aangebied in teaters soos die Artscape Theatre in Kaapstad, die Barnyard teaters wat nasionaal voorkom, en die Fugard Theatre in Kaapstad. Daar is die Theatre on the Square in Johannesburg, die State Theatre in Pretoria en die Market Theatre in Johannesburg en die Baxter Theatre in Kaapstad wat steeds gehore lok. Nuwe temas word ontgin deur skrywers en weereens is die Market Theatre op die voorpunt van die ontwikkeling met hul Market Theatre Laboratory wat gemeenskapsteater aanmoedig deur hul ruimte aan te bied vir 'n jaarlikse gemeenskapsteaterfees. Verder borg hul ook die Young Writers’ festivals om skryfkuns aan te moedig.<ref>Maas, Michael. 2006. ''The Performing Arts in South Africa today – Beggar or Growing Entrepreneur''. Nasionale Kunstebestuursimposium, Potchefstroom. Junie.</ref> Volgens Hauptfleisch<ref>Hauptfleisch, 2007 ibid.</ref> is die mees voor die handliggendste veranderinge sedert die laaste tien jaar op die toneelplatform in as volg: Daar is 'n groei in die gewildheid van musiekblyspelteaters as gevolg van die feit dat ingevoerde vertonings in Casinoteaters gewild raak. Dan is daar ook 'n verdieping te bespeur rakende ernstige teater – Die stukke is meestal korter en nie noodwendig drie bedrywe lank nie. Fisiese teater, eenmanvertonings, kabaret en “stand-up” komedie, asook musiek en sang raak al hoe gewilder. Daar ontstaan baie kleiner ad hoc toneelgroepe wat deur die land van kunstefees tot kunstefees reis en dan ook in verskeie “huis”-teaters optree op kleiner dorpe. == Hoe die Afrikaanse teater in Suid-Afrika ontstaan het en gegroei het as gevolg van protes teen Britse pogings om Suid-Afrika te verengels == Die Afrikaanse teatergeskiedenis sedert die 1800 vertel 'n eie storie. Die voortstuwende motivering van die teater in Afrikaans was spesifiek om die taal Afrikaans te bevorder en 'n eie nasionaliteitsgevoel in opstand teen die gebruik van Hollands as voertaal en ook teen die afdwinging van Engels as gebruikerstaal in die skole en in die regering. Ons kan dus tot die gevolgtrekking kom dat die teater in Afrikaans, nes die Protesteater van die Anti-apartheidsbewegings sterk motiveer is deur drang om die reg van mense op hul eie kultuur en taal te laat voortlewe. In ''Drama en Toneel in Suid-Afrika 1800 tot 1962'', geskryf deur Prof. [[F.C.L. Bosman]],<ref>[[L.W.B. Binge|Binge, L.W.B.]] 1969. Ontwikkeling van die Afrikaanse toneel (1832–1950). Pretoria: Van Schaik.</ref> kan ons 'n oorsigtelike beeld van hierdie geskiedkundige ontwikkeling van die teater vir die Afrikaner kry. Daar word ook verwys na hoe die teater in die Engelse gemeenskap gedurende hierdie tydperk ontwikkel het. Honderd jaar terug was daar min dorpe in ons land en dus ook nie teaters nie. Dis interessant om te weet dat daar darem in 1781 toe die Nederlandse Oos-Indiese Kompanjie al op vertrek gestaan het 'n Hollandse toneelstuk opgevoer is aan die Kaap. Die Franse garnisoen se huursoldate het Beaumarchais se stuk ''Die Barbier van Sevilla'' opgevoer. Mans het vroue rolle vertolk en moes die Kaapse dames se juwele leen! In 1795 beset die Britse troepe die Kaap en hul open die Garnisoenteater in hulle barrak. Kort voor lank word die African Theatre of Afrikaansche Schouwburg op die markplein in 1801 geopen. Kragtens die ooreenkoms van Amiens word die Kaap weer aan die Hollanders teruggegee en in 1813 word 'n aantal toneelstukke vir die Kaapenaars vertaal en opgevoer deur Charles Etienne Boniface. Hy skryf die eerste ware toneelstuk van Afrikaanse literêre belang naamlik ''De Temperantise'' omdat die taal van die kleurlinge in die toneelstuk gebruik word.<ref>Bosman, F.C.L. 1980. Drama en toneel in Suid-Afrika, Deel ll: 1856–1912. Pretoria: Van Schaik.</ref> Daar ontstaan in hierdie tyd Nederlandse toneelgroepe soos byoorbeeld ''Tot Nut en Vermaak'' en ''Door Yver Vruchtbaar''. In Grahamstad ontstaan daar Engelse amateurtoneelgroepe. As gevolg van 'n godsdienstige herlewing in die Kaap word die Afrikaansche Schouwburg gesluit in 1838 om as kerk vir die slawe te dien. Vandag is die gebou 'n monument en bekend as St. Stephen’s-kerk. In die 1840’s word Hollandse amateurtoneelgeselskappe se toneelstukke oral in die land aangebied. In 1876 kry Kaapstad weer 'n teater in Burgstraat, naamlik die Royalteater. Kaptein Disney Roebuck is die teaterbestuurder en hy bring talle geselskappe van oorsee om daar op te tree. In Kimberley waar diamante ontdek is word daar ook 'n Royalteater gebou. En so gebeur dit dat daar bykans in elke groterige dorpie 'n Royalteater in hierdie tyd gebou word vir rondreisende amateurgeselskappe om in op te tree. Immigrante kom na Suid-Afrika met die groot goudstormloop en in Johannesburg word daar byvoorbeeld nog teaters opgerig waarvan die Standard Theatre die bekendste was. Met die Uniewording in 1910 bied die reggiseur van skouspele van Brittanje, naamlik Frank Lascelles, 'n groot opvoering op 'n strand in Kaapstad aan terwyl die suidoostewind waai! Stephan Black skryf toneelstukke wat landwyd aangebied word. Maar die koms van die bioskoop begin die gewildheid van toneelopvoerings doodgedruk word sedert 1929.<ref>Du Toit, P.J. 1988. ''Amateurtoneel in Suid-Arika''. Kaapstad: Academica.</ref> Die eerste Afrikaanse rondreisende toneelgeselskap is gestig deur Hendrik en Matilda Hanekom in 1925 onder die leiding van 'n Belgiese man met die naam Paul de Groot. Paul de Groot is in Nederlands-Oos-Indië gebore en opgelei as akteur in Amsterdam. In November 1924 voer hy sy eerste voordrag op in Kaapstad. Hy stig 'n Afrikaanse Toneelgeselskap, lei sy akteurs op en konsentreer daarop om meestal vertaalde stukke in Afrikaans in die stede en ook die platteland op te voer. Hy bereik sy doelwitte met groot sukses. Toneelspelers wat deur hom opgelei is werk daarna lewenslank in Suid-Afrika in die professie. Groot name van daardie eerste Afrikaanse toneellandskap is mense soos: Andrè Heugenot, Lydia Lindeque, Wena Naudè en Siegfried Mynhardt. Paul de Groot voer toneelstuk deur C.J. Leipoldt, ''Die Heks'' op en daarna vertaalde stukke soos ''Oorskotjie'' van Dario Niccodemi, Jan van Ees se ''As Mans Huishou,'' Alexandré Dumas sr. se ''‘n Gerieflike Huwelik'' en die Nederlandse stuk ''Levend Dood'' deur A. den Hertzog gedoen, wat hy as ''Haar Tweede Man'' herdoop het. Die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie ontstaan in 1936 en skep meer werk vir plaaslike toneelspelers. In 1941 bied die Alhambra Theatre Engelse opvoerings aan waarin die Suid-Afrikaanse ster aktrise, Marda Vanne optree. Sy was ook beroemd vir haar spel in Londen, Brittanje. In 1948 word die Nasionale Toneelorganisasie gestig met meneer P.P. Breytenbach as direkteur. So ontstaan daar dan 'n gesubsidieerde staatsteater in elke provinsie en in 1963 ontbind die NTO. Hierdie streeksrade was: TRUK in Transvaal, KRUIK in die Kaap, SUKOVS in die Vrystaat en NARUK in Natal. Toneelspelers kan nou 'n beroep beoefen en 'n salaris verdien. In Pretoria word die Kleinteater geopen en opvoerings van die nuutgestigte Spraak- en Dramadepartement van die Universiteit van Pretoria word daar aangebied. Nou lei Suid-Afrika sy eie toneelspelers op. Toneelspelers wat deel was van die streeksrade het alombekend geword. Van hierdie mense het later uitgeblink in die Suid-Afrikaanse televisie en filmbedryf soos byvoorbeeld: Anna Neethling Pohl, Francois Swart, Frans Marx, Cobus Rossouw, Petru Wessels, Carel Trichardt, Sandra Prinsloo, Wilna Snyman, Louis van Niekerk, Tobie Cronjé, Wilson Dunster, Siegfried Mynhardt, Patrick Mynhardt, Ken Leach, Katinka Heyns en Marius Weyers. Hierdie gelukkige akteurs en talle ander het as professionele akteurs gewerk in die sogenaamde ou Suid-Afrika. Vandag is daar uitstekende toneelspelers in Afrikaans en Engels wat van Kunstefees na Kunstefees trek met hul toneelstukke omdat daar nie meer 'n gesubsidieerde Suid-Afrikaanse teater bestaan nie.<ref>Die uitvoerende kunste in Suid-Afrika. 1969. Johannesburg: Swan Press Beperk.</ref> Toneelstukke wat in die tydperk vanaf 1974 tot om en by 1990 geskryf is in die Afrikaanse geledere en van belang is as werke wat die toets van die tyd kan deur staan is byvoorbeeld, ''Siener in die Suburbs'' deur PG du Plessis, 'n verwerking van Mikro se ''Matewis en Meraai'', ''Plaston, DNS-kind,'' ''‘n Seder val in Waterkloof'' en die ''Nag van Legio''. ''Kanna hy kô Hystoe'' word geskryf deur Adam Small. Hierdie Kaaps Afrikaanse skrywer publiseer die volgende dramas: ''Joanie Galant-hulle, Krimis van Maps Jacobs, Orange Earth'' en ''Maria, Moeder van God''. Chris Barnard lewer talle toneelstukke soos ''Pa maak vir my ’n vlieër Pa'', ’''n Stasie in die niet'', ''Die rebellie van Lafras Verwey'', ''Iemand om voor'' ''nag te sê'', ''Op die pad na Acapulco'', ''’n Man met vakansie'', ''Taraboemdery'' en ''Piet-my-vrou en'' ''Nagspel.'' Pieter Fourie is ook een van die groot dramaturge in Afrikaans. Hy publiseer onder andere tussen 1975 tot 2008 die volgende toneelstukke: ''Faan se trein, Faan se stasie, Tsjaka, Die joiner, Die plaasvervangers, Mooi Maria, Ek, Anna van Wyk, Die groot wit roos, Vat hom Flaffie, Donderdag se mense, Naelstring, Elke duim 'n koning, Koggelmanderman en Jasmyn''. Wim Vorster ''(1949) skryf die volgende werke: Die Joburg zoo storie,'' ''Skimmespel'', ''Waterman'' in 2006 en ''Terugkere''. ''Kruispad'' (wat in 2010 by die Grahamstadse Nasionale Kunstefees opgevoer word en die vervlakking en vermorsing van Afrikaans as taal as tema het), ''Kuifman'' en ''Alleensaam''. Hy skryf talle dramastukke vir skole byvoorbeeld ''O Hex, Nagvoëls, Smeltkroeg, Pretpark, Nagmaal, Vaas, Steriel'' en ''Heksekind''<ref>Brink, AP. 1974. ''Aspekte van die nuwe drama.'' Pretoria: Academica.</ref>''.'' Dan is daar ook die skrywer ''Deon Opperman'' wat vir uitstkende dramas sorg soos ''Die Teken'', ''Stille Nag'', en ''Boesman, My Seun'', ''Magspel'' en ''Donkerland, Ons vir jou en die onlangse Kaburu.'' Opperman se dramas het deurgaans 'n versetmotief in die postkoloniale Suid-Afrika.<ref>Coetser, J. 2006. Van millenium tot millenium: Afrikaanse drama en teater circa 1990 tot circa 2003. In Van Coller (red), ''Perspektief en Profiel. ’n Afrikaanse literatuurgeskiedenis III.'' Pretoria: JL van Schaik.</ref> Vandag is ons teater in Afrikaans se oorlewing afhanklik van die bestaan van die konsep van kunstefeeste.<ref>Hattingh, Jana. 2010. Die bemarking van Afrikaanse teater: vraag en aanboed ten opsigte van toneel as produk. Mdram. Universiteit van Stellenbosch.</ref> Daar is 'n hele rits kunstefeeste wat ontstaan het om die teater na die Afrikaanse en Engelse gehore te bring. Hier is 'n lys van die belangrikste feeste wat in Suid-Afrika bestaan: Grahamstadse Nasionale Kunstefees, KKNK op Oudtshoorn, Clover Aardklop op Potchefstroom, US Woordfees te Stellenbosch Vrystaatkunstefees van Bloemfontein, Cederberg-kunstefees te Clanwilliam, Kalfiefees te Hermanus, Die Suidoosterfees te Kaapstad, Inniebos-kunstefees te Nelspruit. == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Eksterne skakels == * [https://www.youtube.com/watch?v=i0ZnDGPBgAA geskidenis van teater in Suid-Afrika op youtube.com] {{Normdata}} [[Kategorie:Kultuur in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Teater]] 07vzoyfnckcrw0mpe5t6m8umyr9szt8 6 118631 2922482 1524766 2026-08-06T07:26:02Z JMK 649 +kat 2922482 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=[[Hendrik Aucamp]] |bron=Die Nasionale Boek |datum=Nie later as 1931 nie |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Kaapse rebelle]] [[Kategorie:Nasionale Party]] [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] srioyh54brt4ydsygj4rqg6m2tpb7gl 6 118632 2922483 1524769 2026-08-06T07:27:02Z JMK 649 +kat 2922483 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=[[Hendrik Aucamp]] en sy vrou se grafsteen op [[Bethulie]] |bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=312098&g2_imageViewsIndex=1 Gebruik met verlof van die GGSA] |datum=2007 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Simon du Plooy |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{Kopiereg-erkenning}} [[Kategorie:Kaapse rebelle]] [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Nasionale Party]] 2lujwftfcal4v87r8w93wpa6ynmaun2 0 119571 2922501 2833628 2026-08-06T08:48:38Z BT1121 109898 Skakel na bestaande Afrikaanse artikel ingevoeg. 2922501 wikitext text/x-wiki Die '''Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad''' (PanSAT) is gestig in Suid-Afrika om veeltaligheid en taalregte te bevorder sowel as om die ontwikkeling van die [[Amptelike taal|amptelike tale]] van [[Suid-Afrika]] te handhaaf. Die liggaam is gestig deur die Wet op die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad 59 van 1995 (soos gewysig). Die amptelike tale van die Republiek van Suid-Afrika is [[Noord-Sotho (taal)|Noord-Sotho]], [[Suid-Sotho]], [[Tswana]], [[Swazi]], [[Venda (taal)|Venda]], [[Tsonga]], [[Afrikaans]], [[Engels]], [[Suid-Ndebele|Ndebele]], [[Xhosa]] en [[Zoeloe]], asook [[Suid-Afrikaanse Gebaretaal]]. PanSAT streef ook daarna om gelyke status vir die Khoi-, [[Nama|Nama-]], en die [[Boesman|San-]] tale te bereik. PanSAT se strukture sluit in: * Provinsiale taalkomitees * Nasionale taalliggame * Nasionale leksikografie-eenhede. == Sien ook == * [[Taalkommissie]] * [[Tale in Suid-Afrika]] * [[Taaldiskriminasie]] == Eksterne skakels == * [http://www.pansalb.org.za/ Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071217141039/http://www.pansalb.org.za/ |date=17 Desember 2007 }} {{Tale van Suid-Afrika}} {{Normdata}} [[Kategorie:Tale van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Taalowerhede]] 5qqe8cthsifoz1x887ek5pebs3ubdyh 0 120171 2922440 2870889 2026-08-05T20:23:26Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922440 wikitext text/x-wiki Die artikel beskryf die '''skakerings van pienk'''. == Amarantpienk == {{infobox color| title= Amarantpienk| hex= F19CBB| r=241|g=156|b=187| c= 0|m= 35|y= 22|k= 6| h=338|s= 33|v= 78<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23F19CBB |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code #F19CBB (Amaranth Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date=14 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160314142515/http://web.forret.com/tools/color.asp?rgb=%23f19cbb |url-status=dead }}</ref> |source=Maerz and Paul }} Die webkleur '''amarantpienk''' verskyn regs hiervan. ''Amarantpienk'' is 'n kleur wat die amarantblom voorstel.<ref>{{Cite web |url=http://www.driedflowersdirect.com/dried-flowers/gomphrena-2.htm |title=Picture of ''amaranth pink'' colored amaranth flowers (labeled as "pink"): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 1 Mei 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160501203036/http://www.driedflowersdirect.com/dried-flowers/gomphrena-2.htm |url-status=dead }}</ref> Die eerste aangetekende gebruik van ''amarantpienk'' as 'n kleurnaam in Engels was in 1905.<ref>Maerz and Paul ''A Dictionary of Color'' New York:1930--McGraw Hill Page 189; Color Sample of Amaranth Pink: Page 121 Plate 49 Color Sample D8</ref> {{-}} == Angelierpienk == {{Infobox color| title= Angelierpienk| hex= FFA6C9| r= 255|g=166|b= 201| c= |m= |y= |k= | h= 330|s=100|v= 80 |source=List of Crayola crayon colors}} Die webkleur '''angelierpienk''' verskyn regs hiervan. '''Angelierpienk''' is 'n kleur wat die blommekleur van 'n angelierplant voorstel, en is deur Crayola in 1903 geformuleer. Die eerste aangetekende gebruik van ''carnation'' as 'n kleurnaam in Engels was in 1535.<ref>Maerz and Paul ''A Dictionary of Color'' New York:1930 McGraw-Hill Page 192; Color Sample of Carnation Pink: Page 31 Plate 4 Color Sample I4</ref> {{-}} == Babapienk == {{infobox color|title=Babapienk|hex=F4C2C2 |r=244|g=194|b=194 |c=0|m=20|y=20|k=4 |h=0|s=20|v=96 |source=[http://tx4.us/nbs/nbs-b.htm ISCC-NBS] }} Die kleur '''babapienk''' verskyn regs hiervan, 'n ligte skakering van pienk. Die eerste aangetekende gebruik van ''baby pink'' as 'n kleurnaam in Engels was in 1928. {{-}} == Baker-Miller pienk == {{infobox color| title= Baker-Miller pienk| hex= FF91AF| r=255|g=145|b=175| c= 0|m= 43|y= 31|k= 0| h=344|s= 43|v= 100<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23FF91AF |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code #FF91AF (Baker-Miller Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date=28 Mei 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160528025715/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23FF91AF |url-status=dead }}</ref> |source=[http://cabinetmagazine.org/issues/11/pink.php Internet]}} '''Baker-Miller pienk''' is 'n skakering van pienk wat oorspronklik geskep is deur die vermenging van een liter suiwerwit binnenshuise lateksverf met een liter rooi semiglansbuiteverf. Resultate verkry deur die gebruik van hierdie verfkleur vir die binnemure van korrektiewe instellings is gemeng. Sommige gevangenes is gekalmeer deur die kleur, terwyl ander weer geirriteer en versteur is daardeur. {{-}} == Barbiepienk == {{infobox color|textcolor=white |title=Barbiepienk |hex=DA1884 |r=218|g=24|b=132 |c=1|m=92|y=4|k=0 |h=327|s=89|v=85.5 |source=[http://www.pantone.com/color-finder/219-c/ Pantone]<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23DA1884 |title=<code>web.forret.com</code> |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 3 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160403215721/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23DA1884 |url-status=dead }}</ref>}} Die webkleur '''Barbiepienk''' word regs vertoon. Pantone 219C is die kleur wat gebruik word vir Mattel se Barbiepop in logos, verpakking en bemarkingsmateriaal.<ref>[http://barbieobsession.blogspot.com/2011/12/pretty-in-pantone-219-c.html Barbie Pretty in Pantone 219C:]</ref><ref>[https://www.google.com/images?hl=en&q=%22Barbie%22+%2B+%22Pantone+219%22&gbv=2&gs_l=heirloom-hp.12..0i8i30j0i22.200736.231361.0.237716.30.28.2.0.0.1.1659.21321.2-1j3j1j12j5j3j3.28.0...0.0...1c.1.rZcC195Kig0&sa=X&oi=image_result_group Google Image result for Barbie + Pantone 219:]</ref> Die heksakode van Pantone 219C is <code>#DA1884</code>.<ref>{{Cite web |url=http://www.pantone.com/color-finder/219-c/ |title=argiefkopie |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 9 Oktober 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161009182910/http://www.pantone.com/color-finder/219-c/ |url-status=dead }}</ref> {{-}} == Bleekpienk == {{infobox color|title=Bleekpienk|hex=F9CCCA |r=249|g=204|b=202 |c=0|m=18|y=19|k=2 |h=3|s=19|v=98<ref>[http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23F9CCCA web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code #F9CCCA (Pale Pink):]{{Dooie skakel|date=Augustus 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |source=[http://tx4.us/nbs/nbs-p.htm ISCC-NBS] }} Die kleur '''bleekpienk''' verskyn regs hiervan, 'n ligte skakering van pienk. {{-}} == Boordpienk == {{infobox color|textcolor=black| title= Boordpienk| hex= F2BDCD| r=242|g= 189|b= 205| c= 0|m= 22|y= 15|k= 5| h=322|s= 22|v= 95<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23F2BDCD |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #FDBDCD (Orchid Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305090207/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB= |url-status=dead }}</ref> |source=[http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx Pantone TPX]}} Die kleur '''boordpienk''' verskyn regs hiervan. Die bron van hierdie kleur is die "Pantone Textile Paper eXtended (TPX)" kleurlys, #13-2010 TPX—Orchid Pink. {{-}} == Brinkpienk == {{infobox color | textcolor = black | title = Brink Pink | hex = FB607F | r=251|g= 96|b=127 | c= 0|m=100|y= 54|k= 0 | h=333|s= 88|v= 80 | source = [[List of Crayola crayon colors|Crayola]]}} '''Brinkpienk''' is 'n kleur wat in 1998 deur Crayola geformuleer is. {{-}} == Chinapienk == {{Infobox color|textcolor=black| title= Chinapienk| hex= DE6FA1| r=222|g= 111|b=161| c= 0|m= 50|y= 28|k= 13`| h=333|s= 50|v= 87<ref>[http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23DE6FA1 web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #DE6FA1 (China Pink):]{{Dooie skakel|date=Augustus 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |source=[http://colors.bravo9.com/nbs-iscc-p-plochere-color-system/list/all/ Plochere] }} Die webkleur '''Chinapienk''' verskyn regs hiervan. Die kleurnaam ''Chinapienk'' is die eerste keer in 1948 gebruik. Die bron van hierdie kleur is die ''Plochere Color System'', 'n kleurstelsel wat in 1948 geformuleer is en wyd gebruik word deur binnenshuise ontwerpers.<ref name="Plochere Color System" /> {{-}} == Cotton candy == {{infobox color|textcolor=black | title= Cotton Candy | hex=FFBCD9 | r=255|g=188|b=217 | c= 0|m= 26|y= 15|k= 0 | h=334|s= 26|v= 100 |source=Crayola}} Die webkleur '''cotton candy''' verskyn regs hiervan. Die kleur ''cotton candy'' is in 1998 deur Crayola geformuleer. {{-}} == Dieppienk == {{infobox color|title=Dieppienk|hex=FF1493 |r=255|g=20|b= 147 |h=328|s=92|v=100 |source=X11<ref name="xfree-rgb" /><br />HTML/CSS<ref name="css3-color" />}} Die webkleur '''dieppienk''' verskyn regs hiervan. {{-}} == Fandangopienk == {{infobox color|textcolor=white| title= Fandangopienk| hex= DE5285| r=222|g= 82|b= 133| c= 0|m= 63|y= 40|k= 13| h=342|s= 63|v= 87<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23DE5285 |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #DE5285 (Fandango Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date=14 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160314034409/http://web.forret.com/tools/color.asp?rgb=%23de5285 |url-status=dead }}</ref> |source=[http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx Pantone TPX]<ref>Type the words "Fandango Pink" into the indicated window on the Pantone Color Finder and the color will appear.</ref>}} Die webkleur '''fandagopienk''' word regs vertoon. Die bron van hierdie kleur is die "Pantone Textile Paper eXtended (TPX)" kleurlys, #17-2033 TPX—Fandango Pink.<ref>{{Cite web |url=http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx |title=Pantone TPX Pantone Color Finder--Type the words "Fandango Pink" into the indicated window on the Pantone Color Finder and the color will appear: |access-date= 1 April 2017 |archive-date=10 September 2015 |archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20150910082906/http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx |url-status=dead }}</ref> {{-}} == Franse pienk == {{infobox color|textcolor=black| title= Franse pienk| hex= FD6C9E| r=253|g=108|b=158| c= 0|m= 57|y= 38|k= 1| h=339|s= 57|v= 99<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23FD6C9E |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #FD6C9E (French Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305012124/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23FD6C9E |url-status=dead }}</ref> |source=[http://pourpre.com/chroma/dico.php?typ=teinte&ent=340 Pourpre.com]}} Die webkleur '''Franse pienk''' word regs vertoon. Dit is 'n baie gewilde kleur in Franse kleurskemas. {{-}} == Helderpienk == {{infobox color|textcolor=white| title= Helderpienk| hex= FF007F| }} '''Helderpienk''' is 'n tenvolle versadigde skakering van pienk. {{-}} == Kameepienk == {{infobox color|title=Kameepienk|hex=EFBBCC |r=239|g=187|b=204 |c= 0|m= 22|y= 15|k= 6 |h=340|s= 22|v= 94<ref>[http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23EFBBCC web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code #EFBBCC (Cameo Pink):]{{Dooie skakel|date=Augustus 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |source=[http://tx4.us/nbs/nbs-c.htm ISCC-NBS] }} Die kleur '''kameepienk''' verskyn regs hiervan, 'n medium ligte skakering van roospienk. Die eerste aangetekende gebruik van ''cameo pink'' as 'n kleurnaam in Engels was in 1912.<ref>Maerz and Paul ''A Dictionary of Color'' New York:1930 McGraw-Hill Page 123; Color Sample of Cameo Pink: Page 25 Plate 50 Color Sample C2</ref> Die bron van hierdie kleur is: [http://tx4.us/nbs/nbs-c.htm ISCC-NBS Dictionary of Color Names (1955)--Color Sample of Cameo Pink (color sample #249)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170730190624/http://tx4.us/nbs/nbs-c.htm |date=30 Julie 2017 }} {{-}} == Kersiebloeiselpienk == [[Lêer:Row of sakura, Asuwa River, Fukui.jpg|175px|links|duimnael|Kersiebloeisels blom in die lente in [[Japan]]]] {{infobox color|title=Kersiebloeiselpienk| hex=FFB7C5 |r=255|g=183|b=197 |h=350|s=100|v=84 |source=Maerz and Paul<ref name="m&p cherry blossom">Maerz and Paul ''A Dictionary of Color'' New York:1930 McGraw-Hill; p. 31, Plate 4, Color Sample J4.</ref>}} Die webkleur '''kersiebloeiselpienk''' verskyn regs hiervan. Die eerste aangetekende gebruik van ''cherry blossom pink'' as 'n kleurnaam in Engels was in 1867.<ref name="m&p cherry blossom"/> Kersiebloeiselpienk is 'n belangrike kleur in Japannese kultuur. In die lente kom baie Japanners met die [[Hanami]]-fees bymekaar om die blom van die kersiebloeisels te aanskou. {{-}} == Kielie-my-pienk == {{infobox color|textcolor=black | title= Kielie-my-pienk | hex=FC89AC | r=252|g=137|b=172 | c= 0|m= 46|y= 32|k= 1 | h=342|s= 46|v= 99 |source=Crayola}} Die kleur '''kielie-my-pienk''' verskyn regs hiervan. Die kleur ''kielie-my-pienk'' is in 1993 deur Crayola geformuleer. {{-}} == Kongopienk == {{infobox color|title=Kongopienk|hex=F88379 |r=248|g=131|b=121 |c=0|m=47|y=51|k=3 |h=5|s=51|v=97<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23F88379 |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code #F88379 (Congo Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304212748/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB= |url-status=dead }}</ref> |source=[http://tx4.us/nbs/nbs-c.htm ISCC-NBS] }} Die webkleur '''kongopienk''' verskyn regs hiervan. Die eerste aangetekende gebruik van ''kongopienk'' as 'n kleurnaam in Engels was in 1912.<ref>Maerz and Paul ''A Dictionary of Color'' New York:1930 McGraw-Hill Page 193; Color Sample of Congo Pink: Page 29 Plate 3 Color Sample C10</ref> Die bron van die kleur is: [http://tx4.us/nbs/nbs-c.htm ISCC-NBS Dictionary of Color Names (1955)--Color Sample of Congo Pink (color sample #26)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170730190624/http://tx4.us/nbs/nbs-c.htm |date=30 Julie 2017 }} "Kongopienk" is 'n [[Oranje (kleur)|oranje]] skakering van pienk. {{-}} == Koninginpienk == {{Infobox color|textcolor=black| title= Koninginpienk| hex= E8CCD7| r=232|g= 204|b=215| c= 0|m= 12|y= 7|k= 9| h=336|s= 12|v= 91<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23E8CCD7 |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #E8CCD7 (Queen Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304221058/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23E8CCD7 |url-status=dead }}</ref> |source=[http://colors.bravo9.com/nbs-iscc-p-plochere-color-system/list/all/ Plochere] }} Die webkleur '''koninginpienk''' verskyn regs hiervan. Die Engelse kleurnaam ''Queen pink'' is die eerste keer in 1948 gebruik. {{-}} == Laventelpienk (1) == {{infobox color | title= Lavender (Crayola) | hex= FBAED2 | r= 252|g= 180|b= 213 | c= 0 |m= 31|y= 16|k= 2| h=332|s= 31|v=98<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23FBAED2 |title=web.forrett.com Color Conversion Tool set to hex code #FBAED2 (Lavender Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011927/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB= |url-status=dead }}</ref> |source=Crayola}} Die webkleur '''laventelpienk (1)''' verskyn regs hiervan. Hierdie pienkerige skakering van laventel, is die kleur wat as ''lavender'' op die Crayola-krytlys verskyn. {{-}} == Laventelpienk (2) == {{infobox color|textcolor=black| title= Laventelpienk| hex= D8B2D1| r=219|g= 178|b= 209| c= 0|m= 18|y= 3|k= 15| h=311|s= 18|v= 85<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23D8B2D1 |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #D8B2D1 (Pink Lavender): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305024950/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB= |url-status=dead }}</ref> |source=[http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx Pantone TPX]}} Die webkleur '''laventelpienk (2)''' verskyn regs hiervan. {{-}} == Ligpienk == {{infobox color|title=Ligpienk|hex=FFB6C1 |r=255|g=182|b= 193 |h=351|s=100|v=86 |source=X11<ref name="xfree-rgb" /><br />HTML/CSS<ref name="css3-color" />}} Die webkleur '''ligpienk''' verskyn regs hiervan. Die naam van die webkleur word as "lightpink" gespel in HTML vir rekenaarvertoon. {{-}} == Ligte dieppienk == {{infobox color|title=Ligte dieppienk|hex=FF5CCD |r=255|g=92|b=205 |c=0 |m=64|y=20|k=0 |h=318|s=64|v=100<ref>[http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23FF5CCD web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code #FF5CCD (Light Deep Pink):]{{Dooie skakel|date=Augustus 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |source=[http://xona.com/colorlist/ Xona.com Color List] }} Die webkleur '''ligte dieppienk''' word regs vertoon. {{-}} == Ligte warmpienk == {{infobox color|title=Ligte warmpienk|hex=FFB3DE|r=255|g=179|b=222 |c=0 |m=30|y=13|k=0 |h=324|s=30|v=100<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23FFB3DE |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code #FFB3DE (Light Hot Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305012027/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23FFB3DE |url-status=dead }}</ref> |source=[http://xona.com/colorlist/ Xona.com Color List] }} Die webkleur '''ligte warmpienk''' verskyn regs hiervan. Hierdie is die kleur ''hot pink light'' op die [http://xona.com/colorlist/ Xona.com kleurlys]. {{-}} == Meksikaanse pienk == {{infobox color|textcolor=white| title= Meksikaanse pienk| hex= E4007C| }} '''Meksikaanse pienk''' is 'n kleur wat gebruik word in kleding soos "serapes" en in die handwerk and fynere kunste van tradisionele Meksikaanse kultuur. 'n Ander naam vir hierdie kleur in Engels is '''Mexican rose'''. {{-}} == Mimipienk == {{Infobox color|textcolor = black|title = Mimi Pienk|hex = FFDAE9|r = 255|g = 218|b = 233|c = 0|m = 15|y = 9|k = 0|h = 335.7|s = 14.5|v = 100|source = [http://www.colorhexa.com/ffdae9/ Plochere]|bgcolor = ffdae9}} Die webkleur '''Mimipienk''' verskyn regs hiervan. Die bron van hierdie kleur is die ''Plochere Color System'', 'n kleurstelsel wat in 1948 geformuleer is en wyd gebruik word deur binnenshuise ontwerpers.<ref name="Plochere Color System" /> {{-}} == Mountbattenpienk == {{infobox color|textcolor=white| title= Mountbatten pienk| hex= 997A8D| }} '''Mountbattenpienk''', ook genoem '''Plymouth pienk''',<ref>{{cite book | title = The Greatest Raid of All | author = Cecil Ernest Lucas Phillips | publisher = Little, Brown | year = 1960 | url = https://books.google.com/books?id=3c1zAAAAIAAJ&q=Mountbatten+Pink+plymouth&dq=Mountbatten+Pink+plymouth&ei=f9ywSPXtL4uoswODsLFb&pgis=1}}</ref> is 'n [[vloot]] kamoefleerkleur, 'n [[grys]]erige skakeling van mauve, uitgedink deur [[Louis Mountbatten]] van die Britse [[Royal Navy]] in 1940 gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]]. {{-}} == New York pienk == {{infobox color|title=New York Pienk|hex=D7837F |r=215|g=131|b=127 |c=0|m=39|y=41|k=16 |h=3|s=41|v=84<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23D7837F |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code #D7837F (New York Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 4 Oktober 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004213613/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB= |url-status=dead }}</ref> |source=[http://xona.com/colorlist/ Xona.com Color List] }} Die webkleur '''New York pienk''' verskyn regs hiervan. Die kleurnaam ''New York pienk'' vir hierdie donker skakering van pienk is sedert 2001 in gebruik, sedert dit bekend gestel is as een van die kleure op die [http://xona.com/colorlist/ Xona.com kleurlys]. {{-}} == Paradyspienk == {{infobox color|textcolor=white| title= Paradyspienk| hex= E63E62| r=230|g= 62 |b= 98| c= 0|m= 73|y= 57|k= 10| h=347|s= 73|v= 90<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23E63E62 |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #E63E62 (Paradise Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305021639/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB= |url-status=dead }}</ref> |source=[http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx Pantone TPX] }} Die webkleur '''paradyspienk''' word regs vertoon. {{-}} == Pastelpienk == {{infobox color|title=Pastelpienk|hex=DEA5A4 |r=222|g=165|b=164 |c=0|m=26|y=26|k=13 |h=1|s=26|v=87<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23DEA5A4 |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code #DEA5A4 (Pastel Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305090126/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23DEA5A4 |url-status=dead }}</ref> |source=[http://tx4.us/nbs/nbs-p.htm ISCC-NBS] }} Die webkleur '''pastelpienk''' verskyn regs hiervan. Die bron van die kleur is: [http://tx4.us/nbs/nbs-p.htm ISCC-NBS Dictionary of Color Names (1955)--Color Sample of Pastel Pink (color sample #5)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170730090345/http://tx4.us/nbs/nbs-p.htm |date=30 Julie 2017 }} {{-}} == Persiese pienk == {{infobox color|textcolor=black | title= Persiese pienk | hex=F77FBE | r=247|g=127|b=190 | c= 0|m=49|y= 23|k= 3 | h=329|s= 49|v= 97 |source=Maerz and Paul }} Die webkleur '''Persiese pienk''' word regs vertoon. Die eerste aangetekende gebruik van ''Persian pink'' as 'n kleurnaam in Engels was in 1923.<ref>Maerz and Paul ''A Dictionary of Color'' New York:1930 McGraw-Hill Page 201; Color Sample of Persian Pink: Page 29 Plate 3 Color Sample H4.</ref> {{-}} == Pienk == {{infobox color|title=Pienk|hex=FFC0CB |r=255|g=192|b=203 |h=350|s=100|v=88 |source=X11<ref name="xfree-rgb">[http://cvsweb.xfree86.org/cvsweb/*checkout*/xc/programs/rgb/rgb.txt?rev=1.1 X11 rgb.txt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151107061136/http://cvsweb.xfree86.org/cvsweb/*checkout*/xc/programs/rgb/rgb.txt?rev=1.1 |date= 7 November 2015 }}. XFree86. (Februarie 1994).</ref><br />HTML/CSS<ref name="css3-color">[http://www.w3.org/TR/css3-color/#html4 W3C TR CSS3 Color Module, HTML4 color keywords]. W3C. (Mei 2003)</ref>}} Die webkleur '''[[pienk]]''' verskyn regs hiervan. {{-}} == Piggy pink == [[Lêer:Sow with piglet.jpg|duimnael|links|Meeste varkies is pienk gekleurd]] {{infobox color|textcolor=black | title= Piggy Pink | hex=FDDDE6 | r=253|g=221|b=230 | c= 0|m= 13|y= 9|k= 1 | h=343|s= 13|v= 99<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23FDDDE6 |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code #FDDDE6 (Piggy Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305090249/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB= |url-status=dead }}</ref> |source=Crayola}} Die kleur '''piggy pink''' verskyn regs hiervan. Die kleur ''piggy pink'' stel die kleur van 'n pienk varkie voor. Die kleur ''piggy pink'' is deur Crayola geformuleer in 1998. Die kleur was oorspronklik '''pig pink''', maar die naam is later na "piggy pink" verander. {{-}} == Pink (Pantone) == {{infobox color|textcolor=white| title= Pink (Pantone)| hex= D74894| r=215|g= 72|b= 154| c= 0|m= 67|y= 31|k= 16| h=328|s= 67|v= 84<ref>[http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23D74894 web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #D74894 (Pink (Pantone)):]{{Dooie skakel|date=Augustus 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |source=[http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx Pantone TPX]<ref>Type the word "Pink U" into the indicated window on the Pantone Color Finder and the color will appear.</ref>}} Die Pantonekleur '''pienk''' word regs vertoon. {{-}} == Pink lace == {{infobox color|title=Pink Lace|hex=FFDDF4 |r=255|g=221|b=244 |c=0 |m=16|y=0|k=0 |h=319|s=13|v=100<ref>[http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23FFDDF4 web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code #FFDDF4 (Pink Lace):]{{Dooie skakel|date=Augustus 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |source=[http://xona.com/colorlist/ Xona.com]}} Die webkleur '''pink lace''' verskyn regs hiervan. {{-}} == Roospienk == Die eerste aangetekende gebruik van ''roospienk'' as 'n kleurnaam in Engels was in 1761.<ref>Maerz and Paul ''A Dictionary of Color'' New York:1930 McGraw-Hill Page 203"</ref> {{-}} == Silwerpienk == {{Infobox color|textcolor=black| title= Silwerpienk| hex= C4AEAD| r=196|g= 174|b=173| c= 0|m= 11|y= 12|k= 23| h= 3|s= 12|v= 77<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23C4AEAD |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #C4AEAD (Silver Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date=10 Junie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610130827/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB= |url-status=dead }}</ref> |source=[http://colors.bravo9.com/nbs-iscc-p-plochere-color-system/list/all/ Plochere] }} Die webkleur '''silwerpienk''' verskyn regs hiervan. Die kleurnaam ''silwerpienk'' is die eerste keer in 1948 gebruik. == Skokpienk == {{infobox color|title=Skokpienk|hex=FC0FC0 |r=252|g=15 |b=192 |c=0 |m=94 |y=24 |k=1 |h=315|s=94 |v=99 |source=[http://www.wornjournal.com/html/shock-of-pink-how-a-colour-shaped-schiaparellis-vision/ Internet]}} Die webkleur '''[[skokpienk]]''' word regs vertoon. Skokpienk is braaf en intens. {{-}} == Sjampanjepienk == {{infobox color|textcolor=black| title= Sjampanjepienk| hex= F1DDCF| r=241|g= 221|b= 207| c= 0|m= 8|y= 14|k= 6| h= 25|s= 14|v= 95<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23F1DDCF |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #F1DDCF (Champagne Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304212708/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB= |url-status=dead }}</ref> |source=Pantone TPX }} Die webkleur '''sjampanjepienk''' verskyn regs hiervan. Die bron van hierdie kleur is die "Pantone Textile Paper eXtended (TPX)" kleurlys, #12-1107 TPX—Champagne Pink. {{-}} == Sjarmante pienk == {{Infobox color|textcolor=black| title= Sjarmante pienk| hex= E68FAC| r=230|g= 143|b=172| c= 0|m= 38|y= 25|k= 10`| h=340|s= 38|v= 90<ref>[http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23E68FAC web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #E68FAC (Charm Pink):]{{Dooie skakel|date=Augustus 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |source=[http://colors.bravo9.com/nbs-iscc-p-plochere-color-system/list/all/ Plochere] }} Die webkleur '''sjarmante pienk''' verskyn regs hiervan. Die kleurnaam ''charm pink'' is die eerste keer in 1948 gebruik. Die bron van hierdie kleur is die ''Plochere Color System'', 'n kleurstelsel wat in 1948 geformuleer is en wyd gebruik word deur binnenshuise ontwerpers.<ref name="Plochere Color System">{{Cite web |url=http://colors.bravo9.com/nbs-iscc-p-plochere-color-system/list/all/ |title=Plochere Color System |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 1 Maart 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301124316/http://colors.bravo9.com/nbs-iscc-p-plochere-color-system/list/all/ |url-status=dead }}</ref> {{-}} == Soliede pienk == {{infobox color|title=Soliede pienk|textcolor=white| |hex=893843 |r=137|g=56 |b=67 |c=0 |m=59 |y=51|k=46 |h=352|s=49 |v=54<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23893843 |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code #893843 (Solid Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204458/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23893843 |url-status=dead }}</ref> |source=[http://xona.com/colorlist/ Xona.com Color List] }} Die webkleur '''soliede pienk''' verskyn regs hiervan. Die kleurnaam ''soliede pienk'' vir hierdie ekstreme donker skakering van pienk is sedert 2001 in gebruik, sedert dit bekend gestel is as een van die kleure op die [http://xona.com/colorlist/ Xona.com kleurlys]. {{-}} == Spaanse pienk == {{infobox color|title=Pink (G&S) |hex=F7BFBE |textcolor=black |r=247 |g=191 |b=190 |c=0 |m=25 |y=14 |k=0 |h=1 |s=23 |v=97 |source=Gallego and Sanz<ref>Gallego, Rosa; Sanz, Juan Carlos (2005). ''Guía de coloraciones'' (Gallego, Rosa; Sanz, Juan Carlos (2005). ''Guide to Colorations'') Madrid: H. Blume. {{ISBN|84-89840-31-8}}</ref>}} '''Spaanse pienk''' is die kleur wat ''Rosa'' (die Spaanse woord vir "pienk") genoem word. {{-}} == Sprokiesverhaal (kleur) == {{infobox color|textcolor=black| title= Sprokiesverhaal| hex= F2C1D1 | r=242|g= 193|b= 209| c= 0|m= 20|y= 14|k= 5| h=340|s= 20|v= 95<ref>[http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23F2C1D1 web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #F2C1D1 (Fairy Tale):]{{Dooie skakel|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |source=[http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx Pantone TCX]}} Die bron van hierdie kleur is die "Pantone Textile Cotton eXtended (TCX)" kleurlys, color #13-2802 TCX—Fairy Tale. {{-}} == Superpienk == {{infobox color|textcolor=white| title= Superpienk| hex= CF6BA9| r=207|g= 107|b= 169| c= 0|m= 48|y= 18|k= 19| h=323|s= 48|v= 81<ref>[http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23CF6BA9 web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #CF6BA9 (Super Pink):]{{Dooie skakel|date=Augustus 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |source=[http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx Pantone TPX]}} Die webkleur '''superpienk''' word regs vertoon. Die bron van hierdie kleur is die "Pantone Textile Paper eXtended (TPX)" kleurlys, #17-2625 TPX—Super Pink. {{-}} == Staalpienk == {{infobox color|textcolor=white | title= Staalpienk | hex=CC33CC | r=204|g= 51|b=204 | c= 0|m= 75|y= 0|k= 20 | h=300|s= 75|v= 80<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23CC33CC |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #CC33CC (Steel pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305021643/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23CC33CC |url-status=dead }}</ref> |source=Crayola}} Die webkleur '''[[staalpienk]]''' word regs vertoon. "Staalpienk" is 'n diep skakering van [[magenta (kleur)|magenta]]. {{-}} == Tangopienk == {{Infobox color|textcolor=black| title= Tangopienk| hex= E4717A| r=228|g= 113|b=122| c= 0|m= 50|y= 47|k= 11`| h=355|s= 50|v= 89<ref>{{Cite web |url=http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23E4717A |title=web.forret.com Color Conversion Tool set to hex code of color #E4717A (Tango Pink): |access-date= 1 April 2017 |archive-date= 4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304192900/http://web.forret.com/tools/color.asp?RGB=%23E4717A |url-status=dead }}</ref> |source=[http://colors.bravo9.com/nbs-iscc-p-plochere-color-system/list/all/ Plochere] }} Die webkleur '''tangopienk''' verskyn regs hiervan. Die eerste aangetekende gebruik van ''tangopienk'' as 'n kleurnaam in Engels was in 1925.<ref>Maerz and Paul ''A Dictionary of Color'' New York:1930 McGraw-Hill Page 205; color sample of Tango Pink: Page 29 Plate 3 Color Sample J8</ref> {{-}} == Ultrapienk == {{infobox color | textcolor = black | title = Ultrapienk | hex = FF6FFF | r=255|g=111|b=255 | c= 3|m=100|y= 1|k= 0 | h=300|s= 48|v= 83 | source = Crayola}} '''Ultrapienk''' is 'n Crayola krytkleur wat in 1972 geformuleer is. {{-}} == Warmpienk == [[Lêer:Pink triangle up.svg|duimnael|links|175px|Die pienk driehoek, altyd in "hot pink" geskakeer, word sedert 1970 as 'n simbool van gaytrots en gayregte gebruik.]] {{infobox color|title=Warmpienk|hex=FF69B4| r=255|g=105|b= 180| h=330|s= 59|v= 100 |source=X11<ref name="xfree-rgb" /><br />HTML/CSS<ref name="css3-color" />}} Die webkleur '''warmpienk''' verskyn regs hiervan. Die naam van die webkleur word as "hotpink" gespel in HTML vir rekenaarvertoon. {{-}} == Sien ook == * [[Lys van kleure]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} [[Kategorie:Kleure]] pvxq8ipnie6bofpno8p8civy9vxy5n9 6 122742 2922543 1666239 2026-08-06T11:09:09Z JMK 649 +kat 2922543 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Vierdejaarstudente aan die [[Teologiese Skool Burgersdorp]], onder wie [[Ammi Venter]] (links) en [[Wikus Vorster]] (middel) |bron=Argief van die GKSA |datum=1934 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse predikante]] [[Kategorie:Teologiese Skool Burgersdorp]] 8binsff5jhdcoozhe0uhak53lu5sas6 0 124269 2922444 2918801 2026-08-05T21:00:07Z SpesBona 2720 + Prent & Opruim 2922444 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Nedersetting |amptelike_naam=Malindi |ander_naam= |inheemse_naam= |nedersetting_tipe=Stad |bynaam= |slagspreuk= |translit_taal1= |translit_taal1_tipe= |translit_taal1_inligting= |translit_taal2= |translit_taal2_tipe= |translit_taal2_inligting= |beeld_stadsilhoeët=Pillar of Vasco da Gama.jpg |beeldgrootte=250px |beeldbyskrif=Pilaar van Vasco da Gama |beeld_vlag= |vlaggrootte= |vlagskakel= |beeld_seël= |seëlskakel= |seëlgrootte= |beeld_skild= |skildskakel= |skildgrootte= |beeld_leë_embleem= |leë_embleemtipe= |leë_embleemgrootte= |leë_embleemskakel= |beeld_kaart= |kaartgrootte= |kaartbyskrif= |beeld_kaart1= |kaartgrootte1= |kaartbyskrif1= |beeld_punt_kaart= |puntkaartgrootte= |puntkaartbyskrif= |punt-x= |punt-y= |duimdrukkerkaart=Kenia |duimdrukkeretiketposisie=regs |duimdrukkerkaartgrootte= |duimdrukkerkaartbyskrif= |onderafdelingtipe=[[Land]] |onderafdelingnaam={{vlag|Kenia}} |onderafdelingtipe1=County |onderafdelingtipe2= |onderafdelingtipe3= |onderafdelingtipe4= |onderafdelingnaam1=Kilifi |onderafdelingnaam2= |onderafdelingnaam3= |onderafdelingnaam4= |regeringvoetnotas= |regeringstipe= |leiertitel= |leiernaam= |leiertitel1= |leiertitel2= |leiertitel3= |leiertitel4= |leiernaam1= |leiernaam2= |leiernaam3= |leiernaam4= |stigtingstitel=Stigting |stigtingsdatum=13de/14de eeu |stigtingstitel2=Hervestig |stigtingsdatum2=1861 |stigtingstitel3= |stigtingsdatum3= |eenheidvoorkeur= |oppervlakvoetnotas= |oppervlakgroottes= |oppervlak_totaal_km2= |oppervlak_land_km2= |oppervlak_water_km2= |oppervlak_totaal_myl2= |oppervlak_land_myl2= |oppervlak_water_myl2= |oppervlak_water_persent= |oppervlak_stedelik_km2= |oppervlak_stedelik_myl2= |oppervlak_metro_km2= |oppervlak_metro_myl2= |oppervlak_leeg1_titel= |oppervlak_leeg1_km2l= |oppervlak_leeg1_myl2= |oppervlak_leeg2_titel= |oppervlak_leeg2_km2l= |oppervlak_leeg2_myl2= |hoogtevoetnotas= |hoogte_m= |hoogte_voet= |koördinaattipe= |koördinate = {{Koördinate|3|13|25|S|40|7|48|O|aansig=inlyn,titel}} |bevolking_soos_op=2009 |bevolkingnotas= |bevolking_totaal=207253 |bevolkingsdigtheid_km2= |bevolkingsdigtheid_myl2= |bevolking_metro= |bevolkingsdigtheid_metro_km2= |bevolkingsdigtheid_metro_myl2= |bevolking_stedelik= |bevolkingsdigtheid_stedelik_km2= |bevolkingsdigtheid_stedelik_myl2= |bevolking_leeg1_titel= |bevolking_leeg1= |bevolkingsdigtheid_leeg1_km2= |bevolkingsdigtheid_leeg1_myl2= |bevolking_leeg2_titel= |bevolking_leeg2= |bevolkingsdigtheid_leeg2_km2= |bevolkingsdigtheid_leeg2_myl2= |bevolkingnota= |tydsone=Oos-Afrika Tyd |utcafset=+3 |tydsone_DST= |uctafset_DST= |poskodetipe= |poskode= |skakelkode= |leë_naam= |leë_inligting= |leë1_naam= |leë1_inligting= |leë2_naam= |leë2_inligting= |leë3_naam= |leë3_inligting= |voetnotas= |webwerf= }} '''Malindi''' (voorheen bekend as Melinde) is 'n stad by die monding van die Galanarivier aan die kus van [[Kenia]] langs die [[Indiese Oseaan]]. Die stad is 120&nbsp;km noordoos van [[Mombasa]] geleë. Volgens die 2009-sensus was die bevolking 207&nbsp;253. [[Lêer:Malindi town view.jpg|duimnael|links|Die historiese middestad van Malindi]] Malindi is sedert die 13de eeu as 'n [[Swahili (volk)|Swahili]]-kusnedersetting bekend. Die Portugese ontdekkingsreisiger [[Vasco da Gama]] het Malindi in 1498 besoek om met plaaslike heersers te onderhandel oor gidse vir sy reis na [[Indië]]. 'n Koraalpilaar (''[[padrão]]'') is opgerig om hierdie gebeurtenis te herdenk en staan tot vandag toe.<ref>{{en}} Martin, Esmond Bradley. Malindi. Past and Present. — New. — The National Museum of Kenya, 2009.</ref> Die Broglio-ruimtehawe (die San Marco-ruimtehawe op see) is in die oop see naby Malindi geleë en is deur die Italiaanse ruimteagentskap in samewerking met [[Nasa]] gebruik. Ruimtelanserings is daar van 1964 tot 1988 uitgevoer, waarna die ruimtehawe-platform buite werking gestel is.<ref>{{ru}} {{cite web |url=http://astro-obzor.ru/san-marko-kosmodrom-italiya/ |title=Морской космодром Сан-Марко |accessdate=23 Oktober 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201023075609/https://astro-obzor.ru/san-marko-kosmodrom-italiya/ |archive-date=23 Oktober 2020}}</ref> == Sien ook == * [[Lys van nedersettings in Kenia]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn}} * {{en}} {{Wikivoyage}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kusstede]] [[Kategorie:Nedersettings in Kenia]] t2256lmckdmm9if6xbqfqhlfrvrkrm6 0 130253 2922466 2913691 2026-08-06T05:23:56Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922466 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Webwerf |naam=Showmax |logo=[[Lêer:Showmax black.png|200px]] |url={{URL|showmax.com}} |soort=video-op-aanvraag |registrasie=Vereis |taal=[[Engels]], [[Afrikaans]], [[IsiZulu]], [[Sepedi]], [[Tswana]], [[Sesotho]], [[Xhosa]] en [[Pools]]. |eienaar=[[Naspers]] |skepper=[[Naspers]] |datum_van_lansering={{Start date and age|df=yes|2015|08|19}} |huidige_status=Vanlyn (sedert 2026) }} '''Showmax''' was 'n video-op-aanvraag-diens wat in [[Suid-Afrika]] beskikbaar was. Dit het gebruikers toegelaat om [[rolprent]]e en ander programme op hulle eie tyd op 'n mobiele toestel of rekenaar te kyk. Dit het ook talle [[Afrikaans]]e programme en rolprente aangebied. Die diens is op 19 Augustus 2015 geloods. Showmax is 'n filiaal van [[Naspers]].<ref name="ign.com" /> == Inhoud == In Afrika bestaan die Showmax-katalogus uit Hollywood-, Britse, Keniaanse en Suid-Afrikaanse inhoud. Buite Afrika bestaan die Showmax-katalogus uit kykNET International, M-Net en Via-inhoud wat hoofsaaklik gerig is op 'n Afrikaanssprekende gehoor. In Pole, bied Showmax plaaslike programme en films, insluitende [[politieke satire]] en titels deur Poolse regisseurs. Showmax het inhoud in Engels, Afrikaans, IsiZulu, Sepedi, Tswana, Sesotho, Xhosa en Pools. == Showmax oorspronklike inhoud == === Tali's Wedding Diary === Op 13 Junie 2017, het Showmax aankondig die verfilming van sy eerste oorspronklike reeks “Tali's Wedding Diary”, 'n spotdokumentêr met [[Julia Anastasopoulos]], het begin. <ref name="showmax-begin-tali" /><ref name="sketchbookstudios" /><ref name="imdb-tali" /> Op 16 November 2017 het Showmax 'n voorskou vir Tali's Wedding Diary vrygestel.<ref name="yt-voorskou" /> Dit was aangekondig dat dit op 14 Desember 2017 op Showmax beskikbaar sal wees.<ref name="showmax-tali" /><ref name="damiangfrost.xyz" /><ref name="sketchbookstudios-tali" /> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="ign.com">{{cite news |last=Lautenbach |first=Kyle |date=21 Augustus 2015 |title=ShowMax officially launched in South Africa, here are the details |url=http://za.ign.com/tech/93548/news/showmax-officially-launched-in-south-africa-here-a |newspaper=[[IGN Africa]] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304191714/http://za.ign.com/tech/93548/news/showmax-officially-launched-in-south-africa-here-a |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref name="showmax-begin-tali">{{Cite web |url=https://blog.showmax.com/filming-starts-first-showmax-original/ |title=argiefkopie |access-date= 6 Junie 2018 |archive-date=19 Desember 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171219160936/https://blog.showmax.com/filming-starts-first-showmax-original/ |url-status=dead }}</ref> <ref name="sketchbookstudios">{{Cite web |url=https://www.sketchbookstudios.co.za/single-post/2017/08/20/Suzelle-DIY-actress-builds-a-Showmax-first |title=argiefkopie |access-date= 6 Junie 2018 |archive-date= 6 Desember 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206221026/https://www.sketchbookstudios.co.za/single-post/2017/08/20/Suzelle-DIY-actress-builds-a-Showmax-first |url-status=dead }}</ref> <ref name="imdb-tali">http://www.imdb.com/title/tt7637592/</ref> <ref name="yt-voorskou">https://www.youtube.com/watch?v=XVwMXLkFxlo</ref> <ref name="showmax-tali">{{Cite web |url=https://www.showmax.com/eng/tali |title=argiefkopie |access-date= 6 Junie 2018 |archive-date= 6 Desember 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206203338/https://www.showmax.com/eng/tali |url-status=dead }}</ref> <ref name="damiangfrost.xyz">{{Cite web |url=https://www.damiangfrost.xyz/talis-wedding-diary/ |title=argiefkopie |access-date= 6 Junie 2018 |archive-date= 6 Desember 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206215737/https://www.damiangfrost.xyz/talis-wedding-diary/ |url-status=dead }}</ref> <ref name="sketchbookstudios-tali">https://www.sketchbookstudios.co.za/talisweddingdiary{{Dooie skakel|date=Maart 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} == Eksterne skakels == * [https://www.showmax.com/ Amptelike webtuiste] {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse televisie]] qsm612zvoy3n8wjl79m63xhx86jhyh6 0 137272 2922368 2709839 2026-08-05T15:01:10Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922368 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam =Nerva |kleur = |beeld = Bust of emperor Nerva.jpg |beeld_wydte = 200px |beeld_onderskrif = |beeld2 = |beeld2_wydte = |beeld2_onderskrif = |opskrif1 = Tydvak |1 = Adoptiefkeisers |opskrif2 = Voorganger |2 = [[Domitianus]] |opskrif3 = Periode |3 = [[96]] - [[98]] |opskrif4 = Opvolger |4 = [[Trajanus]] |opskrif5 = Geboortedatum |5 = [[30]] |opskrif6 = Sterfdatum |6 = [[98]] |opskrif7 = Geboortenaam |7 = Marcus Cocceius Nerva |opskrif8 = Keisernaam |8 = Nerva Caesar Augustus<!-- |opskrif9 = Vader |9 = Gaius Sulpicius Galba |opskrif10 = Moeder |10 = Mummia Achaica |opskrif11 = Adopsie-moeder |11 = Livia Ocellina |opskrif12 = Kinders |12 = Twee seuns, vroegtydig dood--> |opskrif13 = Adopsie-seun |13 = Trajanus<!-- |opskrif14 = Eggenote |14 = Aemilia Lepida |opskrif15 = Broer van |15 = Gaius Sulpicius Galba--> }} '''Nerva''' ([[Latyn]]: Marcus Cocceius Nerva Caesar Augustus; 8 November 30 - 27 Januarie 98), was 'n [[Romeinse Ryk|Romeinse]] [[keiser]] van 96 tot 98. Nerva het op die ouderdom van 65 keiser geword, na lewenslange keiserlike diens onder [[Nero]] en die keisers van die Flaviaanse dinastie. Onder Nero was hy 'n lid van die keiserlike gevolg en was instrumenteel in die onthulling van die Pisoniese sameswering van 65. Later, as 'n lojalis aan die Flaviane, het hy die pos van konsul in 71 en 90 tydens die heerskappye van onderskeidelik [[Vespasianus]] en [[Domitianus]] verwerf. Op 18 September 96 is Domitianus vermoor in 'n sameswering waarby lede van die [[Pretoriaanse Garde]] en verskeie van sy vrygelatenes betrokke was. Op dieselfde dag is Nerva deur die Romeinse Senaat tot keiser uitgeroep. Dit was die eerste keer dat die Senaat 'n Romeinse keiser verkies het. As die nuwe heerser van die Romeinse Ryk belowe hy om vryhede te herstel wat tydens Domitianus se outokratiese bewind ingekort is. Nerva se kort bewind is egter ontwrig deur finansiële probleme en sy onvermoë om sy gesag oor die Romeinse leër te laat geld. 'n Opstand van die Praetoriaanse Garde onder leiding van Casperius Aelianus in Oktober 97 het hom in wese gedwing om 'n erfgenaam aan te neem. Na beraadslaging het Nerva [[Trajanus]], 'n jong en gewilde generaal, as sy opvolger aangeneem. Ná skaars vyftien maande in die amp is Nerva op 27 Januarie 98 aan natuurlike oorsake dood. Na sy dood is hy opgevolg en vergoddelik deur Trajanus. Alhoewel 'n groot deel van sy lewe onduidelik bly, is Nerva deur antieke historici as 'n wyse en gematigde keiser beskou. Onlangse historici hersien hierdie beoordeling en karakteriseer Nerva as 'n welmenende, maar uiteindelike swak heerser, wie se heerskappy die Romeinse Ryk op die rand van 'n burgeroorlog gebring het. Nerva se grootste sukses was sy vermoë om 'n vreedsame magsoorgang na sy dood te verseker, en daarom het hy die Adoptiewe Keisers en die Antoneinse-dinastie gestig.<ref name="grainger-29">Grainger (2003), p. 29</ref><ref>''Chronograph of 354'', [https://www.tertullian.org/fathers/chronography_of_354_03_natales.htm Part 3.]</ref><ref>"Aurelius Victor records the year as 35, [[Cassius Dio]] as 30. The latter has been more widely accepted" (Wend, [http://www.roman-emperors.org/nerva.htm#N_2_ n. 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120127161109/http://www.roman-emperors.org/nerva.htm#N_2_ |date=27 Januarie 2012 }}). Ronald Syme considered the dates of Nerva's later offices more consistent with 35; see {{cite book|last=Syme|first=Ronald|title=Tacitus|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|year=1958|isbn=978-0-19-814327-7|page=653}}</ref><ref name="syme-rubellius-83">Syme (1982), p. 83</ref><ref name="grainger-28">Grainger (2003), p. 28</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Sien ook == * [[Lys van Romeinse keisers]] {{Normdata}} [[Kategorie:Romeinse keisers]] [[Kategorie:Mense in die 1ste eeu]] [[Kategorie:Geboortes in 30]] [[Kategorie:Sterftes in 98]] cpstz8c0xjae6jrbpmxt2bouzvw9agx 0 139233 2922503 2373600 2026-08-06T08:59:13Z Sobaka 328 opdateer 2922503 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Bongani Bongo | beeld = | beeldonderskrif = | geboortenaam = Bongani Thomas Bongo | geboortejaar = 1978 | geboortemaand = 6 | geboortedag = 29 | geboorteplek = [[Dennilton]], Transvaal | sterftedatum = | sterfteplek = | orde = Minister van Staatsveiligheid | termynaanvang = 17 Oktober 2017 | termyneinde = 28 Februarie 2018 | vise = | president = [[Jacob Zuma]] | voorganger = [[David Mahlobo]] | opvolger = [[Dipuo Letsatsi-Duba]] | orde2 = Voorsitter: Portefeuljekomitee oor Binnelandse Sake | termynaanvang2 = 2 Julie 2019 | termyneinde2 = | vise2 = | president2 = | voorganger2 = | opvolger2 = | orde3 = Lid van die Nasionale Vergadering | termynaanvang3 = 6 Mei 2009 | termyneinde3 = | vise3 = | voorganger3 = | opvolger3 = | orde4 = | termynaanvang4 = | termyneinde4 = | president4 = | voorganger4 = | opvolger4 = | orde5 = | termynaanvang5 = | termyneinde5 = | president5 = | voorganger5 = | opvolger5 = | orde6 = | termynaanvang6 = | termyneinde6 = | president6 = | voorganger6 = | opvolger6 = | nasionaliteit = {{vlagikoon|ZAF}} Suid-Afrikaner | party = [[African National Congress]] | constituency = [[Belfast, Mpumalanga|Emakhazeni]] | eggenoot = | kinders = | alma_mater = [[Universiteit van Limpopo]] | religie = | handtekening = | toekennings = }} '''Bongani Thomas Bongo''' (gebore 29 Junie 1978) was 'n lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] vir die [[African National Congress]] (ANC). Hy is 'n voormalige minister van staatsveiligheid, 'n posisie waarin hy op 17 Oktober 2017 deur president [[Jacob Zuma]] aangestel is totdat hy op 28 Februarie 2018 uit die pos onthef is. As minister van staatsveiligheid, was Bongo verantwoordelik vir die staatsveiligheidsagentskap. Hy word in 2019 van [[korrupsie]] aangekla.<ref name="bloomberg" /> Hy het van 2014 tot die einde van die sesde Parlement in Mei 2024 as 'n ANC-lid van die Nasionale Vergadering gedien. Hy is nie na die algemene verkiesing van 2024 na die Parlement teruggekeer nie.<ref>https://www.ewn.co.za/2026/04/13/pre-trial-proceedings-of-former-state-security-minister-bongo-stalled?utm</ref> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="bloomberg">{{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-11-21/south-african-police-arrest-ex-security-minister-on-graft-charge |title=South Africa Starts Post-Zuma Graft Crackdown With Arrest of Former Minister |work=Bloomberg |access-date=9 Desember 2020 |first1=Paul |last1=Vecchiatto |first2=Antony |last2=Sguazzin |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191209091700/https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-11-21/south-african-police-arrest-ex-security-minister-on-graft-charge |archive-date=9 Desember 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> }} == Eksterne skakels == * {{cite web|url=https://www.pa.org.za/person/bongani-thomas-bongo/|title=Bongani Thomas Bongo|work=People's Assembly}} {{Huidige LP's van Suid-Afrika}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bongo, Bongani Thomas}} [[Kategorie:Geboortes in 1978]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Politici van die African National Congress]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici]] n5vaaa9yohx7pypq0l2a1f6ylekmlpv 2922504 2922503 2026-08-06T09:01:03Z Sobaka 328 Beeld 2922504 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Bongani Bongo | beeld = Bongani-Bongo.jpg | beeldonderskrif = | geboortenaam = Bongani Thomas Bongo | geboortejaar = 1978 | geboortemaand = 6 | geboortedag = 29 | geboorteplek = [[Dennilton]], Transvaal | sterftedatum = | sterfteplek = | orde = Minister van Staatsveiligheid | termynaanvang = 17 Oktober 2017 | termyneinde = 28 Februarie 2018 | vise = | president = [[Jacob Zuma]] | voorganger = [[David Mahlobo]] | opvolger = [[Dipuo Letsatsi-Duba]] | orde2 = Voorsitter: Portefeuljekomitee oor Binnelandse Sake | termynaanvang2 = 2 Julie 2019 | termyneinde2 = | vise2 = | president2 = | voorganger2 = | opvolger2 = | orde3 = Lid van die Nasionale Vergadering | termynaanvang3 = 6 Mei 2009 | termyneinde3 = | vise3 = | voorganger3 = | opvolger3 = | orde4 = | termynaanvang4 = | termyneinde4 = | president4 = | voorganger4 = | opvolger4 = | orde5 = | termynaanvang5 = | termyneinde5 = | president5 = | voorganger5 = | opvolger5 = | orde6 = | termynaanvang6 = | termyneinde6 = | president6 = | voorganger6 = | opvolger6 = | nasionaliteit = {{vlagikoon|ZAF}} Suid-Afrikaner | party = [[African National Congress]] | constituency = [[Belfast, Mpumalanga|Emakhazeni]] | eggenoot = | kinders = | alma_mater = [[Universiteit van Limpopo]] | religie = | handtekening = | toekennings = }} '''Bongani Thomas Bongo''' (gebore 29 Junie 1978) was 'n lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] vir die [[African National Congress]] (ANC). Hy is 'n voormalige minister van staatsveiligheid, 'n posisie waarin hy op 17 Oktober 2017 deur president [[Jacob Zuma]] aangestel is totdat hy op 28 Februarie 2018 uit die pos onthef is. As minister van staatsveiligheid, was Bongo verantwoordelik vir die staatsveiligheidsagentskap. Hy word in 2019 van [[korrupsie]] aangekla.<ref name="bloomberg" /> Hy het van 2014 tot die einde van die sesde Parlement in Mei 2024 as 'n ANC-lid van die Nasionale Vergadering gedien. Hy is nie na die algemene verkiesing van 2024 na die Parlement teruggekeer nie.<ref>https://www.ewn.co.za/2026/04/13/pre-trial-proceedings-of-former-state-security-minister-bongo-stalled?utm</ref> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="bloomberg">{{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-11-21/south-african-police-arrest-ex-security-minister-on-graft-charge |title=South Africa Starts Post-Zuma Graft Crackdown With Arrest of Former Minister |work=Bloomberg |access-date=9 Desember 2020 |first1=Paul |last1=Vecchiatto |first2=Antony |last2=Sguazzin |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191209091700/https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-11-21/south-african-police-arrest-ex-security-minister-on-graft-charge |archive-date=9 Desember 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> }} == Eksterne skakels == * {{cite web|url=https://www.pa.org.za/person/bongani-thomas-bongo/|title=Bongani Thomas Bongo|work=People's Assembly}} {{Huidige LP's van Suid-Afrika}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bongo, Bongani Thomas}} [[Kategorie:Geboortes in 1978]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Politici van die African National Congress]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici]] roc9pntv89acxg9v9v1k941dd7m1v8n 2922505 2922504 2026-08-06T09:01:53Z Sobaka 328 bywerk 2922505 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Bongani Bongo | beeld = Bongani-Bongo.jpg | beeldonderskrif = Bongo in Oktober 2020 | geboortenaam = Bongani Thomas Bongo | geboortejaar = 1978 | geboortemaand = 6 | geboortedag = 29 | geboorteplek = [[Dennilton]], Transvaal | sterftedatum = | sterfteplek = | orde = Minister van Staatsveiligheid | termynaanvang = 17 Oktober 2017 | termyneinde = 28 Februarie 2018 | vise = | president = [[Jacob Zuma]] | voorganger = [[David Mahlobo]] | opvolger = [[Dipuo Letsatsi-Duba]] | orde2 = Voorsitter: Portefeuljekomitee oor Binnelandse Sake | termynaanvang2 = 2 Julie 2019 | termyneinde2 = | vise2 = | president2 = | voorganger2 = | opvolger2 = | orde3 = Lid van die Nasionale Vergadering | termynaanvang3 = 6 Mei 2009 | termyneinde3 = | vise3 = | voorganger3 = | opvolger3 = | orde4 = | termynaanvang4 = | termyneinde4 = | president4 = | voorganger4 = | opvolger4 = | orde5 = | termynaanvang5 = | termyneinde5 = | president5 = | voorganger5 = | opvolger5 = | orde6 = | termynaanvang6 = | termyneinde6 = | president6 = | voorganger6 = | opvolger6 = | nasionaliteit = {{vlagikoon|ZAF}} Suid-Afrikaner | party = [[African National Congress]] | constituency = [[Belfast, Mpumalanga|Emakhazeni]] | eggenoot = | kinders = | alma_mater = [[Universiteit van Limpopo]] | religie = | handtekening = | toekennings = }} '''Bongani Thomas Bongo''' (gebore 29 Junie 1978) was 'n lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] vir die [[African National Congress]] (ANC). Hy is 'n voormalige minister van staatsveiligheid, 'n posisie waarin hy op 17 Oktober 2017 deur president [[Jacob Zuma]] aangestel is totdat hy op 28 Februarie 2018 uit die pos onthef is. As minister van staatsveiligheid, was Bongo verantwoordelik vir die staatsveiligheidsagentskap. Hy word in 2019 van [[korrupsie]] aangekla.<ref name="bloomberg" /> Hy het van 2014 tot die einde van die sesde Parlement in Mei 2024 as 'n ANC-lid van die Nasionale Vergadering gedien. Hy is nie na die algemene verkiesing van 2024 na die Parlement teruggekeer nie.<ref>https://www.ewn.co.za/2026/04/13/pre-trial-proceedings-of-former-state-security-minister-bongo-stalled?utm</ref> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="bloomberg">{{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-11-21/south-african-police-arrest-ex-security-minister-on-graft-charge |title=South Africa Starts Post-Zuma Graft Crackdown With Arrest of Former Minister |work=Bloomberg |access-date=9 Desember 2020 |first1=Paul |last1=Vecchiatto |first2=Antony |last2=Sguazzin |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191209091700/https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-11-21/south-african-police-arrest-ex-security-minister-on-graft-charge |archive-date=9 Desember 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> }} == Eksterne skakels == * {{cite web|url=https://www.pa.org.za/person/bongani-thomas-bongo/|title=Bongani Thomas Bongo|work=People's Assembly}} {{Huidige LP's van Suid-Afrika}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bongo, Bongani Thomas}} [[Kategorie:Geboortes in 1978]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Politici van die African National Congress]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici]] 7618ux3kw3nm7x0bwoxuqtjpekv6hki 2922506 2922505 2026-08-06T09:02:30Z Sobaka 328 2922506 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Bongani Bongo | beeld = Bongani-Bongo.jpg | beeldonderskrif = Bongo in Oktober 2020 | geboortenaam = Bongani Thomas Bongo | geboortejaar = 1978 | geboortemaand = 6 | geboortedag = 29 | geboorteplek = [[Dennilton]], Transvaal | sterftedatum = | sterfteplek = | orde = Minister van Staatsveiligheid | termynaanvang = 17 Oktober 2017 | termyneinde = 28 Februarie 2018 | vise = | president = [[Jacob Zuma]] | voorganger = [[David Mahlobo]] | opvolger = [[Dipuo Letsatsi-Duba]] | orde2 = Voorsitter: Portefeuljekomitee oor Binnelandse Sake | termynaanvang2 = 2 Julie 2019 | termyneinde2 = | vise2 = | president2 = | voorganger2 = | opvolger2 = | orde3 = Lid van die Nasionale Vergadering | termynaanvang3 = 6 Mei 2009 | termyneinde3 = | vise3 = | voorganger3 = | opvolger3 = | orde4 = | termynaanvang4 = | termyneinde4 = | president4 = | voorganger4 = | opvolger4 = | orde5 = | termynaanvang5 = | termyneinde5 = | president5 = | voorganger5 = | opvolger5 = | orde6 = | termynaanvang6 = | termyneinde6 = | president6 = | voorganger6 = | opvolger6 = | nasionaliteit = {{vlagikoon|ZAF}} Suid-Afrikaner | party = [[African National Congress]] | constituency = [[Belfast, Mpumalanga|Emakhazeni]] | eggenoot = | kinders = | alma_mater = [[Universiteit van Limpopo]] | religie = | handtekening = | toekennings = }} '''Bongani Thomas Bongo''' (gebore 29 Junie 1978) was 'n lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] vir die [[African National Congress]] (ANC). Hy is 'n voormalige minister van staatsveiligheid, 'n posisie waarin hy op 17 Oktober 2017 deur president [[Jacob Zuma]] aangestel is totdat hy op 28 Februarie 2018 uit die pos onthef is. As minister van staatsveiligheid, was Bongo verantwoordelik vir die staatsveiligheidsagentskap. Hy word in 2019 van [[korrupsie]] aangekla.<ref name="bloomberg" /> Hy het van 2014 tot die einde van die sesde Parlement in Mei 2024 as 'n ANC-lid van die Nasionale Vergadering gedien. Hy is nie na die algemene verkiesing van 2024 na die Parlement teruggekeer nie.<ref>https://www.ewn.co.za/2026/04/13/pre-trial-proceedings-of-former-state-security-minister-bongo-stalled?utm</ref> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="bloomberg">{{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-11-21/south-african-police-arrest-ex-security-minister-on-graft-charge |title=South Africa Starts Post-Zuma Graft Crackdown With Arrest of Former Minister |work=Bloomberg |access-date=9 Desember 2020 |first1=Paul |last1=Vecchiatto |first2=Antony |last2=Sguazzin |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191209091700/https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-11-21/south-african-police-arrest-ex-security-minister-on-graft-charge |archive-date=9 Desember 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> }} == Eksterne skakels == * {{cite web|url=https://www.pa.org.za/person/bongani-thomas-bongo/|title=Bongani Thomas Bongo|work=People's Assembly}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bongo, Bongani Thomas}} [[Kategorie:Geboortes in 1978]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Politici van die African National Congress]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici]] fpxpidzstw6sowh6iqdgf9ybwelaeux 1 175889 2922363 2879268 2026-08-05T13:00:06Z ~2026-43363-75 212242 /* gee voordele en nadele */ nuwe afdeling 2922363 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == gee voordele en nadele == gee voordele en nadele [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-43363-75|&#126;2026-43363-75]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-43363-75|talk]]) 13:00, 5 Augustus 2026 (UTC) es1s5gt6jjn5e85x1n69vo6rciqd8gk 2922397 2922363 2026-08-05T17:08:37Z Pynappel 70858 Wysiging deur [[Special:Contributions/~2026-43363-75|~2026-43363-75]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:Oesjaar|Oesjaar]] 1734072 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 178813 2922385 1737103 2026-08-05T16:10:45Z Oesjaar 7467 Oesjaar het bladsy [[Bespreking:Klapperbos]] na [[Bespreking:Nymania capensis]] geskuif sonder om 'n aanstuur agter te laat: Afr. naam word gebruik vir meer as een spesie 1737103 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 184468 2922435 1743076 2026-08-05T19:26:54Z ~2026-43224-58 212263 /* Watter uitdagings is daar in rekenaar ingenieur */ nuwe afdeling 2922435 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Watter uitdagings is daar in rekenaar ingenieur == Watter uitdagings is daar in rekenaar ingenieur [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-43224-58|&#126;2026-43224-58]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-43224-58|talk]]) 19:26, 5 Augustus 2026 (UTC) fhmheaytwcbxzt97un5dtp1w36flj51 2922447 2922435 2026-08-05T22:05:41Z Pynappel 70858 Wysiging deur [[Special:Contributions/~2026-43224-58|~2026-43224-58]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:KabouterBot|KabouterBot]] 1743076 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 191516 2922405 2901689 2026-08-05T18:00:08Z SpesBona 2720 + Prent & Bygewerk met opregte dank aan [[Gebruiker:Dumbassman]] vir dié Namibiese kriekettrui! 2922405 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Krieketspan | naam = Namibië | beeld = Kenteken van die Namibiese nasionale krieketspan.svg | byskrif = Kenteken van die Namibiese nasionale krieketspan | bynaam = Arende | konferensie = [[Krieket Namibië]] (CN) | toetskaptein = | edi-kaptein = [[Gerhard Erasmus]] | t20i-kaptein = Gerhard Erasmus | afrigter = {{vlagikoon|Namibië}} [[Craig Williams]] | toetsstatusjaar = | ikr_status = Assosiaatlid met [[Internasionale eendagwedstryd|EDI]]-status | ikr_aansluiting = 1992 | ikr_streek = [[Afrikakrieketvereniging|AKV]] (Afrika) | toetsrang = | beste_toetsrang = | edi-rang = 18de | beste_edi-rang = 14de (op 22 September 2022) | t20i-rang = 15de | beste_t20i-rang = 11de (op 22 November 2023) | eerste_toets = | mees_onlangse_toets = | aantal_toetse = | aantal_toetse_vanjaar = | toetsrekord = | toetsrekord_vanjaar = | eerste_edi = t {{Cr-ZW}} op [[Harare Sportklub]], [[Harare]]; 10 Februarie 2003 | mees_onlangse_edi = t {{Cr-XS}} op [[Maple Leaf-krieketklub]], [[Toronto]]; 4 September 2025 | aantal_edis = 71 | aantal_edis_vanjaar = 0 | edi-rekord = 32/37 (45,07%)<br />(1 gelykop, 1 onbeslis) | edi-rekord_vanjaar = 0/0<br />(0 gelykop, 0 onbeslis) | wb_verskynings = 1/13 | wb_eerste = [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] | wb_beste = Groepfase (in [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]) | wbk_verskynings = 6 | wbk_eerste = 1994 | wbk_beste = Naaswenner (in 2001) | kt_verskynings = 0/9 | kt_eerste = | kt_beste = | eerste_t20i = t {{vlagland|Ghana}} op Kyambogo-krieketovaal, [[Kampala]]; 20 Mei 2019 | mees_onlangse_t20i = t {{Cr-PK}} op [[Singalese Sportklub-krieketveld|Singalese Sportklub]], [[Colombo]]; 18 Februarie 2026 | aantal_t20is = 88 | aantal_t20is_vanjaar = 4 | t20i-rekord = 51/35 (57,95%)<br />(1 gelykop, 1 onbeslis) | t20i-rekord_vanjaar = 0/4<br />(0 gelykop, 0 onbeslis) | wt20-verskynings = 4/10 | eerste_wt20 = [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] | beste_wt20 = Super Twaalf (in [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]]) | wt20k-verskynings = 6 | eerste_wt20k = 2012 | beste_wt20k = Kampioen (in 2023) | h_patroon_la = | h_patroon_b = | h_patroon_ra = | h_patroon_broek = | h_linkerarm = | h_liggaam = | h_regterarm = | h_broek = | a_patroon_la = | a_patroon_b = _nam_25 | a_patroon_ra = | a_patroon_broek = | a_linkerarm = 000C51 | a_liggaam = 000C51 | a_regterarm = 000C51 | a_broek = 00093D | t_patroon_la = _nam_t20wc26 | t_patroon_b = _nam_t20wc26 | t_patroon_ra = _nam_t20wc26 | t_patroon_broek = _redsides | t_linkerarm = 000E53 | t_liggaam = 000E53 | t_regterarm = 000E53 | t_broek = 020833 | a_titel = }} Die '''Namibiese nasionale krieketspan''', met die bynaam “die Arende”,<ref name="Arende">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketuganda.world/index.php/8-news/729-icc-t20-world-cup-africa-final-unique-trophy-shoot-leaves-captains-in-awe |title=ICC T20 World Cup Africa Final – Unique Trophy Shoot Leaves Captains In Awe |publisher=[[Ugandese Krieketvereniging]] |accessdate=16 Julie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190716183007/http://www.cricketuganda.world/index.php/8-news/729-icc-t20-world-cup-africa-final-unique-trophy-shoot-leaves-captains-in-awe |archive-date=16 Julie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> is die nasionale [[krieket]]span wat [[Namibië]] in internasionale krieket verteenwoordig. Krieket word in Namibië deur [[Krieket Namibië]] (''CN'', van [[Engels]]: ''Cricket Namibia'', CN) beheer. Namibië is sedert 1992 ’n assosiaatlid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR),<ref name="IKR">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/19.html |title=Namibia |publisher=Cricket Archive |accessdate=30 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190430070526/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/19.html |archive-date=30 April 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en het in 2007 by die IKR se Hoëprestasieprogram aangesluit.<ref name="HPP">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000027/002781.shtml |title=Denmark added to ICC High Performance Program |work=ICC Europe Media Release |publisher=[[Europese Krieketraad]] |date=20 Desember 2006 |accessdate=27 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927013445/http://www.cricketeurope.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000027/002781.shtml |archive-date=27 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië het aan die [[Krieketwêreldbeker 2003]] in [[Suid-Afrika]] deelgeneem, maar al sy wedstryde verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/ |title=Australia rout India to retain World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Hulle het tot dusver aan elke Interkontinentale Bekertoernooi deelgeneem. Saam met [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]] en [[Ugandese nasionale krieketspan|Uganda]] is Namibië tradisioneel een van die sterker nasionale Afrikakrieketspanne na die [[Toetskrieket|toetslande]] [[Proteas|Suid-Afrika]] en [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]]. In onlangse jare het Namibiese krieket ’n sterk vordering gesien, veral danksy die groot invloed van die krieketland Suid-Afrika. Krieket is deur Suid-Afrika na die destydse mandaatgebied [[Suidwes-Afrika]] gebring en het daar gewildheid onder die bevolking verwerf, veral in die suide van dié land en rondom [[Windhoek]], maar ook Namibië se nabyheid aan Suid-Afrika het gehelp om die spel in Namibië te laat ontwikkel. Vername Namibiese krieketspelers sluit in [[Neil Rossouw]] en [[Pieter Rossouw]]. In April 2018 het die IKR besluit om aan al sy lede volle T20I-status toe te ken. Vervolgens word al die [[Twintig20|T20I-wedstryde]] wat Namibië ná 1 Januarie 2019 teen ander IKR-lede speel as ’n volle T20I erken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |title=All T20 matches between ICC members to get international status |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 April 2018 |accessdate=3 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003012749/https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |archive-date=3 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië is tans (Februarie 2026) 18de op die eendagranglys en 15de op die Twintig20-wêreldranglys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Men's ODI Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=27 Februarie 2026 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/t20i |title=Men's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=27 Februarie 2026 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In Oktober 2019 het die Namibiese nasionale krieketspan tydens die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2019 gekwalifiseer vir die [[T20I-wêreldbeker 2021]], waar hulle in die eerste rondte hul eerste toernooi-oorwinnings oor Nederland en [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]] kon aanteken en sodoende die Super Twaalf gehaal het, hul beste prestasie in dié tyd tydens ’n internasionale toernooi. Daarmee het hulle regstreeks vir die [[T20I-wêreldbeker 2022]] gekwalifiseer.<ref name="T20I-wêreldbeker 2022">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-2021-nam-vs-ire-namibia-live-out-their-desert-dream-1284642 |title=Namibia live out their desert dream |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=22 Oktober 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Krieket Namibië}} Krieket Namibië (Engels: ''Cricket Namibia'', CN) is in 1989 gestig en verantwoordelik vir die reël van krieket in Namibië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketnamibia.com/about-us/ |title=About Us |publisher=[[Krieket Namibië]] |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In 1992 het hulle as ’n assosiaatlid by die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangesluit.<ref name="IKR" /><ref name="CN">{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/cricket-namibia |title=Cricket Namibia |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Daarbenewens was die Namibiese beheerliggaam in 1997 ’n stigtingslid van die [[Afrikakrieketvereniging]] (''Africa Cricket Association'', “ACA”).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.africacricket.com/members.php |title=Members |publisher=[[Afrikakrieketvereniging]] |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Krieket Namibië bestuur al die Namibië-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van EDI- en T20I-reekse teen ander spanne, en die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is CN verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Namibiese span. Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketnamibia.com/schools/committee-trials-info/ |title=Committee, Trials & Info |publisher=[[Krieket Namibië]] |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Net soos ander krieketlande beskik Namibië oor ’n o/19-nasionale span wat aan die [[o/19-krieketwêreldbeker]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-under-19-world-cup-232496 |title=The Under-19 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Januarie 2006 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> == Geskiedenis == === Voor onafhanklikheid (1909–1989) === Die eerste bekende krieketwedstryd is in 1909 in [[Windhoek]] gespeel, toe Namibië ’n [[Duits-Suidwes-Afrika|Duitse kolonie]] was.<ref name="CN" /> Met die Suid-Afrikaanse magsoorname tydens die [[Suidwes-Afrika-veldtog]] in die [[Eerste Wêreldoorlog]] het dié sport in die huidige Namibië begin versprei. Die eerste amptelike krieketwedstryd is in 1915 tussen Suid-Afrikaanse soldate en ’n plaaslike span uit [[Otjiwarongo]] gespeel.<ref>{{en}} {{cite book |author=Koos Van Zyl |title=Namibian Cricket: A Tale of Guts and Glory |year=2002 |publisher=Gamsberg Macmillan |ISBN=978-99916-0-416-9}}</ref> Met die Suid-Afrikaanse besetting van Namibië (aanvanklik as ’n [[Volkebond]]mandaat) het krieket in ’n professionele sport begin ontwikkel. Teen 1930 is die Suidwes-Afrikaanse Krieketunie (Engels: ''South West Africa Cricket Union'', SWACU) gestig en het wedstryde begin reël. In 1958 is die eerste internasionale wedstryde teen Suid-Afrika gespeel. Van 1961/62 af het Suidwes-Afrika aan die Suid-Afrikaanse toernooie deelgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Teams/37/37976/Miscellaneous_Matches.html |title=Miscellaneous Matches played by South West Africa |publisher=Cricket Archive |accessdate=18 Januarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118182814/https://cricketarchive.com/Archive/Teams/37/37976/Miscellaneous_Matches.html |archive-date=18 Januarie 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tussen 1962 en 1989 het hulle 130 wedstryde teen die Suid-Afrikaanse provinsies gespeel, van wie Suidwes-Afrika 31 gewen het. Ná Suid-Afrika se Republiekwording in 1961 het dit die destydse Suidwes-Afrika as ’n integrale deel van sy staatsgebied begin beskou. Vervolgens het die [[Verenigde Nasies]] Suid-Afrika van sy mandaat ontneem, wat die regering egter geïgnoreer het. Met die ''[[de facto]]''-anneksasie is die [[Rassisme|rassistiese]] [[apartheid]]swette, waarvolgens die Suid-Afrikaanse bevolkingsgroepe in “blanke” en “nieblanke” (onder die wetgewing gedefinieer as “[[Swart mense|swart]]”, “[[Bruin mense|bruin]]” of “[[Indiese Suid-Afrikaners|Indiërs]]”) geskei is, ook in Suidwes-Afrika geïmplementeer. Daardeur is “nieblankes” van amper alle sport uitgesluit.<ref>{{en}} {{cite journal |title=International Boycott of Apartheid Sport |author=[[Abdul Minty]] |journal=United Nations Unit on Apartheid |date=April 1971}}</ref> ’n Jaar vroeër het die Volksbevrydingsleër van Namibië (PLAN), ’n gewapende tak van die [[SWAPO]], die [[Namibiese Onafhanklikheidsoorlog]] begin. Suidwes-Afrikaanse rebelle het die boikot van die Apartheidsregime verwelkom en protesbewegings in ander lande ondersteun. Die ondertekening van die Gleneagles-ooreenkoms deur 33 lidlande van die [[Britse Statebond]] op 15 Junie 1977 het Suid-Afrika se sportiewe isolasie verder verskerp. As gevolg van die ooreenkoms is die land ten einde van stappe teen die apartheidspolitiek stelselmatig van die Britse Statebond se sportwêreld geïsoleer. In die ooreenkoms is ook voorsiening gemaak vir sanksies teen lidlande wat die ooreenkoms sou oortree, en instellings wat bewysbaar die Suid-Afrikaanse rasseskeiding ondersteun het, is uit alle internasionale sport uitgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1981-springbok-tour/gleneagles-agreement |title=From Montreal to Gleneagles |work=New Zealand History |publisher=Minister van Kultuur en Erfenis |date=11 April 2014 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref><ref>{{en}} SAIRV: ''A Survey of Race Relations in South Africa 1977''. Johannesburg 1978, bl. 563–564.</ref> Aangesien Namibië destyds as ’t ware as vyfde Suid-Afrikaanse provinsie bestuur is, is die plaaslike krieket ook geraak. In Januarie 1989 het Suidwes-Afrika sy laaste seisoen binne die Suid-Afrikaanse krieket gespeel. In April het die PLAN sy laaste gewapende opstand geloods en die Suidwes-Afrikaanse Krieketunie het sy bande met die Suid-Afrikaanse Krieketraad (Engels: ''South African Cricket Board'', SACB) verbreek. In 1989 is die [[Krieket Namibië|Namibiese Krieketraad]] amptelik gestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketnamibia.com/index.php/2011-07-25-15-55-33 |title=History of Cricket Namibia |publisher=[[Krieket Namibië]] |accessdate=14 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114024412/http://www.cricketnamibia.com/index.php/2011-07-25-15-55-33 |archive-date=14 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In November 1989 het ’n Namibiese span in [[Botswana]] sy eerste internasionale wedstryde gespeel,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/archive_pdf_19851990/1989_TheNamibian/13%20November%201989.pdf |title=The Namibian ― archives |publisher=[[The Namibian]] |date=14 Junie 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> hoewel die beheerliggaam eers in 1992 by die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangesluit het.<ref name="IKR" /><ref name="CN" /> === Ná onafhanklikheid (1990–1999) === Op die Namibiese Onafhanklikheidsdag, 21 Maart 1990, en die daaropvolgende dae het [[Gloucestershire]] teen die eerste saamgestelde Namibiese nasionale krieketspan gespeel, en die gasheer het al die drie wedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/25/Gloucestershire_in_Namibia_1989-90.html |title=Gloucestershire in Namibia 1989/90 |publisher=Cricket Archive |accessdate=3 Oktober 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151003232749/https://cricketarchive.com/Archive/Events/25/Gloucestershire_in_Namibia_1989-90.html |archive-date=3 Oktober 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië het ook die daaropvolgende wedstryde teen [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] in April gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/14/Netherlands_in_Namibia_1989-90.html |title=Netherlands in Namibia 1989/90 |publisher=Cricket Archive |accessdate=14 Oktober 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014041633/https://cricketarchive.com/Archive/Events/14/Netherlands_in_Namibia_1989-90.html |archive-date=14 Oktober 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Voor die stigting van die vastelandse beheerliggaam, die [[Afrikakrieketvereniging]] (AKV), is ná twee skooltoere tussen Namibië en Botswana in 1989 en 1990 die ''SCSA Zone VI Cricket Federation'' gestig. In September 1991 is in in Windhoek die eerste AKV-toernooi aangebied, waaraan die gasheer, Botswana, [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Zambië]] en die [[Universiteit van Oxford]] se krieketspan deelgeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://audiodata.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |title=History of African cricket association |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=14 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614072903/http://audiodata.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |archive-date=14 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die nasionale span kon nie vir die [[Krieketwêreldbeker 1992]] kwalifiseer nie, aangesien hulle net voor die IKR-trofee 1990 onafhanklikheid verkry het. In 1994 het Namibië sy eerste deur die IKR erkende wedstryde tydens internasionale toernooie gespeel. Tydens sy eerste deelname aan ’n toernooi, die IKR-trofee 1994 in [[Kenia]], het Namibië met die ''Philip Snow Plate'' sy eerste trofee gewen. Met hul derde plek in hul groep het hulle egter die [[Krieketwêreldbeker 1996]] misgeloop. Drie jaar later het die IKR-trofee 1997 in [[Maleisië]] vir die Namibiese span teleurstellend verloop, waarvolgens hulle die [[Krieketwêreldbeker 1999]] misgeloop het. === Eerste deelname aan ’n krieketwêreldbekertoernooi (2003) === [[Lêer:Cricket ground (1).jpg|duimnael|Namibië teen Engeland tydens die [[Krieketwêreldbeker 2003]]]] Namibië se pad na die [[Krieketwêreldbeker 2003]] in [[Suid-Afrika]] het met die IKR-trofee 2001 in [[Kanada]] begin. Namibië het die eindstryd in [[Toronto]] gehaal, maar hulle het teen Nederland verloor; dit was egter genoeg om vir hul eerste krieketwêreldbekertoernooi te kwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/72/72639.html |title=Scorecard of 2001 ICC Trophy Final |publisher=Cricket Archive |date=15 Julie 2001 |accessdate=1 Desember 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201013926/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/72/72639.html |archive-date=1 Desember 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië het in April 2002 die IKR Sesnasies-uitdaging aangebied en in die vierde plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/ICC_Six_Nations_Challenge_2001-02.html |title=2002 ICC 6 Nations Challenge Points Table |publisher=Cricket Archive |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303225802/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/ICC_Six_Nations_Challenge_2001-02.html |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In September het die Afrikabeker vir Namibië teleurstellend verloop, nadat hulle in hul groep net [[Tanzanië]] geklop en in die vierde plek geëindig het,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2002/TOURNAMENTS/AFRICACUP/about.shtml |title=2002 Africa Cup |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=12 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612095304/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2002/TOURNAMENTS/AFRICACUP/about.shtml |archive-date=12 Junie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> enkele weke later het hulle vier wedstryde teen ’n tweede Zimbabwiese span verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ZIM/2002-03_ZIM_Namibia_in_Zimbabwe_2002-03.html |title=Namibia in Zimbabwe 2002/03 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105062711/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ZIM/2002-03_ZIM_Namibia_in_Zimbabwe_2002-03.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die toer na Kenia direk op die Zimbabwiese toer het hulle beter gevaar, toe Namibië Kenia in ’n EDI-reeks van vier wedstryde verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/KENYA/2002-03_KENYA_Namibia_in_Kenya_2002-03.html |title=Namibia in Kenya 2002/03 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105082417/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/KENYA/2002-03_KENYA_Namibia_in_Kenya_2002-03.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Aansluitend het Namibië deelgeneem aan die Suid-Afrikaanse plaaslike EDI-krieket se hoogste vlak, die Standard Bank-beker, maar al sy vyf wedstryde verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/Standard_Bank_Cup_2002-03.html |title=Standard Bank Cup 2002/03 Points Table |publisher=Cricket Archive |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304133131/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/Standard_Bank_Cup_2002-03.html |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Januarie 2003 het Namibië die reeks van vyf EDIs teen [[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]] met 1–4 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2002-03_NAMIB_Bangladesh_in_Namibia_2002-03.html |title=Bangladesh in Namibia 2002/03 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105092442/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2002-03_NAMIB_Bangladesh_in_Namibia_2002-03.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In sy eerste wedstryd tydens die Krieketwêreldbeker op 10 Februarie 2003 in [[Harare]] is Namibië deur [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] met 86 lopies verslaan; dit was die eerste EDI-wedstryd vir Namibië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-beat-namibia-and-the-weather-126527 |title=Zimbabwe beat Namibia and the weather |publisher=ESPNcricinfo |author=John Ward |date=10 Februarie 2003 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Namibië is ook in sy wedstryde, wat in Suid-Afrika aangebied is, deur [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] (met 171 lopies)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/akram-akhtar-decimate-namibia-in-trial-by-fire-126717 |title=Akram, Akhtar decimate Namibia in trial by fire |publisher=ESPNcricinfo |author=Agha Akbar |date=16 Februarie 2003 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> en deur [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] (met 55 lopies) verslaan. Namibië kon in dié wedstryd egter goed tred hou, danksy [[Jan-Berrie Burger]] wat vir sy beurt van 85 lopies as “speler van die wedstryd” benoem is en aan Namibië amper ’n verrassende oorwinning besorg het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-still-in-contention-after-55-run-win-126814 |title=England still in contention after 55-run win |publisher=ESPNcricinfo |author=Stephen Lamb |date=19 Februarie 2003 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Daarna is hulle deur [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] (met 181 lopies)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/well-oiled-indian-machine-steamrolls-namibia-126910 |title=Well-oiled Indian machine steamrolls Namibia |publisher=ESPNcricinfo |author=Anand Vasu |date=23 Februarie 2003 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> en die latere wêreldkampioen [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] (met 256 lopies) geklop,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/records-fall-as-australia-break-the-namibian-dream-127027 |title=Records fall as Australia break the Namibian dream |publisher=ESPNcricinfo |author=Keith Lane |date=27 Februarie 2003 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> destyds die hoogste EDI-telling, wat later tydens die [[Krieketwêreldbeker 2007]] deur Indië met 257 lopies teen [[Bermudaanse nasionale krieketspan|Bermuda]] oortref is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/content/records/283902.html |title=ODIs – Highest winning margins |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Die toernooi is afgesluit met ’n nederlaag van 64 lopies teen die medekwalifiseerders Nederland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/dutch-prove-to-be-too-strong-for-brave-namibia-130169 |title=Dutch prove to be too strong for brave Namibia |publisher=ESPNcricinfo |author=Ralph Dellor |date=3 Maart 2003 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In die wedstryd teen Engeland het [[Rudie van Vuuren]] die eerste Namibiese krieketspeler geword, wat vyf paaltjies in ’n EDI-wedstryd geneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_figures_innings.html?class=2;id=28;type=team |title=Records / Namibia / One-Day Internationals / Best bowling figures in an innings |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Toe hy met die [[Namibiese nasionale rugbyspan]] ook aan die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië deelgeneem het, het hy die eerste sportlui geword wat in dieselfde jaar in twee verskillende sportkodes aan wêreldbekertoernooie deelgeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/observer/osm/story/0,,1383621,00.html |title=The ten greatest sporting all-rounders |publisher=[[The Guardian]] |author=Alex Gibbons |date=9 Januarie 2005 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Ná die Krieketwêreldbeker het die belangstelling aan krieket in Namibië egter aansienlik afgeneem en dit is vir die daaropvolgende 18 jaar as ’n “sterwende sport” beskou.<ref name="Dying">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-albie-morkel-cricket-was-a-dying-sport-in-namibia-but-people-have-started-watching-again-1286083 |title=Albie Morkel: 'Cricket was a dying sport in Namibia, but people have started watching again' |publisher=ESPNcricinfo |author=Deivarayan Muthu |date=30 Oktober 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> === Ná die Krieketwêreldbeker (2003–2005) === In Augustus 2003 het Namibië die EDI-reeks teen die tweede Zimbabwiese span met 2–1 gewen, maar hulle het albei driedaagse wedstryde verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2003-04_NAMIB_Zimbabwe_A_in_Namibia_2003-04.html |title=Zimbabwe A in Namibia 2003/04 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105085350/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2003-04_NAMIB_Zimbabwe_A_in_Namibia_2003-04.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die teenbesoek in die daaropvolgende Januarie het Namibië die EDI-reeks van vyf wedstryde met 4–1 gewen; hulle het ook ’n wedstryd teen ’n Zimbabwiese o/19-span gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ZIM/2003-04_ZIM_Namibia_in_Zimbabwe_2003-04.html |title=Namibia in Zimbabwe 2003/04 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105065441/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ZIM/2003-04_ZIM_Namibia_in_Zimbabwe_2003-04.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Februarie het Bangladesj die EDI-reeks van drie wedstryde in Namibië beklink, terwyl die driedaagse wedstryd onbeslis geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2003-04_NAMIB_Bangladesh_in_Namibia_2003-04.html |title=Bangladesh in Namibia 2003/04 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105120604/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2003-04_NAMIB_Bangladesh_in_Namibia_2003-04.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daarna het Namibië aan die IKR Sesnasies-uitdaging 2004 in die [[Verenigde Arabiese Emirate]] deelgeneem. Namibië het volgens lopietempo in die derde plek geëindig, nadat hulle [[Kanadese nasionale krieketspan|Kanada]], Nederland en die [[Verenigde Arabiese Emirate se nasionale krieketspan|Verenigde Arabiese Emirate]] verslaan, maar teen [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]] en die [[Verenigde State se nasionale krieketspan|Verenigde State]] verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2004/TOURNAMENTS/ENT/about.shtml |title=2004 ICC 6 Nations Challenge |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=30 Maart 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330020852/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2004/TOURNAMENTS/ENT/about.shtml |archive-date=30 Maart 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die Internasionale Beker 2004 het Namibië in twee wedstryde teen Kenia en [[Ugandese nasionale krieketspan|Uganda]] gespeel, maar hulle het albei verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2004/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |title=2004 Intercontinental Cup |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=25 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130225013117/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2004/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |archive-date=25 Februarie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tussen dié twee wedstryde het die Namibiërs ’n Afrikanasiestoernooi in Zambië gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/2004/OTHERS/ICC-6NAT-WCQS/table.html |title=Points Table for 2004 African tournament |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In dieselfde jaar het hulle aan die Zimbabwiese nasionale EDI-toernooi deelgeneem en as naaswenner geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/Faithwear_Clothing_Inter-Provincial_One-Day_Competition_2004-05.html |title=Faithwear Clothing Inter-Provincial One-Day Competition 2004/05 Points Table |publisher=Cricket Archive |accessdate=9 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160409213539/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/Faithwear_Clothing_Inter-Provincial_One-Day_Competition_2004-05.html |archive-date=9 April 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens hul besoek aan Zimbabwe het hulle ook twee wedstryde teen die nasionale span gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ZIM/2004-05_ZIM_Namibia_in_Zimbabwe_2004-05.html |title=Namibia in Zimbabwe 2004/05 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105122807/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ZIM/2004-05_ZIM_Namibia_in_Zimbabwe_2004-05.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daarop het die Engelse besoek aan Namibië vir twee wedstryde gevolg en die besoekers het albei wedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2004-05_NAMIB_England_in_Namibia_2004-05.html |title=England in Namibia 2004/05 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105125644/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2004-05_NAMIB_England_in_Namibia_2004-05.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Aan die begin van 2005 het die tweede Zimbabwiese span albei EDI-wedstryde teen Namibië verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2004-05_NAMIB_Zimbabwe_A_in_Namibia_2004-05.html |title=Zimbabwe A in Namibia 2004/05 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105073154/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2004-05_NAMIB_Zimbabwe_A_in_Namibia_2004-05.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In April het die tweede Pakistanse span al die drie EDI-wedstryde teen Namibië gewen, voordat die driedaagse wedstryd onbeslis geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2004-05_NAMIB_Pakistan_A_in_Namibia_2004-05.html |title=Pakistan A in Namibia 2004/05 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105071524/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2004-05_NAMIB_Pakistan_A_in_Namibia_2004-05.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daarop het twee tuiswedstryde tydens die Interkontinentale Beker 2005 gevolg. Hoewel hulle, ná ’n oorwinning oor Uganda en ’n onbesliste wedstryd teen Kenia, in die groepfase onoorwonne gebly het, het hulle nie die halfeindstryd gehaal nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2005/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |title=2005 ICC Intercontinental Cup |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=2 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202110001/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2005/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |archive-date=2 Februarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Vervolgens het Namibië aan die IKR-trofee 2005 in Ierland deelgeneem. Nadat die span [[Denemarke]] in die uitspeelwedstryd geklop het, het Namibië dié toernooi in die sewende plek afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/82/82972.html |title=Scorecard of Denmark v Namibia |publisher=Cricket Archive |date=11 Julie 2005 |accessdate=3 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190603175326/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/82/82972.html |archive-date=3 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Terug in Namibië het hulle einde Julie [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] gehuisves, maar hulle het albei wedstryde verloor,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2005-06_NAMIB_New_Zealand_in_Namibia_2005-06.html |title=New Zealand in Namibia 2005/06 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105092906/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2005-06_NAMIB_New_Zealand_in_Namibia_2005-06.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> waarvan een wedstryd met net 29 lopies, nadat hulle ’n telling van 330/6 afgestaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/83/83161.html |title=Scorecard of Namibia v New Zealand |publisher=Cricket Archive |date=30 Julie 2005 |accessdate=23 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161123201914/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/83/83161.html |archive-date=23 November 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Oktober dieselfde jaar het die Namibiërs die Interkontinentale Bekerhalfeindstryd aangebied, hoewel hulle nie gekwalifiseer het nie. Tydens die aanbieding van die eindstryd het hulle ná hul uitskakeling twee EDI-wedstryde in Bermuda gespeel en albei wedstryde gewen. Dié reeks is egter deur omstrede voorvalle oorskadu, nadat die Bermudaanse span Namibië van rassistiese beledigings beskuldig en tydens die tweede wedstryd die veld verlaat het, nadat ’n stormloop aan uitsmyters teen die Bermudaanse laerordekolwers ontketen is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/racism-rows-and-a-walk-off-tarnish-friendly-one-dayers-223615 |title=Racism, rows and a walk-off tarnish 'friendly' one-dayers |publisher=ESPNcricinfo |date=30 Oktober 2005 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Die Namibiese Krieketraad het die rassisme-aantygings ontken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bermuda-s-allegations-rejected-with-contempt-224122 |title=Bermuda's allegations 'rejected with contempt' |publisher=ESPNcricinfo |date=4 November 2005 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> === Verdere ontwikkeling (2006–2017) === In Maart 2006 het Namibië [[Nepalese nasionale krieketspan|Nepal]] gehuisves vir ’n uitdagingswedstryd om die agste en laaste kol in die Internasionale Beker 2006 se groepfase. Dié wedstryd het onbeslis geëindig, maar Namibië het nogtans vir die hooftoernooi gekwalifiseer, nadat hulle ’n voorsprong in die eerste beurt aangeteken het. In die groepfase in Mei het hulle die span teen Skotland in [[Aberdeen, Skotland|Aberdeen]] ’n beurtnederlaag gely, voordat hulle in [[Dublin]] deur Ierland met vyf paaltjies verslaan is.<ref name="ICCup06">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2006/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |title=2006 ICC Intercontinental Cup |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=24 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130224150242/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2006/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |archive-date=24 Februarie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Gedurende die Suid-Afrikaanse krieketseisoen 2006/07 het Namibië aan beide [[Eersterangse krieket|eersterangse]] en A-lys-krieket se tweede vlak, die [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]]-uitdaging, deelgeneem. Namibië het in die driedaagse toernooigroep in die tweede plek<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/South_African_Airways_Provincial_Three-Day_Challenge_2006-07.html |title=2006/07 South African Airways Provincial Three-Day Challenge points table |publisher=Cricket Archive |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304060103/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/South_African_Airways_Provincial_Three-Day_Challenge_2006-07.html |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en in die EDI-toernooigroep in die derde plek geëindig, waarvolgens hulle die halfeindstryd met net een oorwinning te min misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/South_African_Airways_Provincial_One-Day_Challenge_2006-07.html |title=2006/07 South African Airways Provincial One-Day Challenge points table |publisher=Cricket Archive |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304141452/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/South_African_Airways_Provincial_One-Day_Challenge_2006-07.html |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tussen hul wedstryde in dié toernooie het hulle in hul derde en laaste 2006-Interkontinentale Bekerwedstryd teen die Verenigde Arabiese Emirate gespeel en met ’n beurt gewen.<ref name="ICCup06" /> Op 1 April 2007 het hulle by die IKR se Hoëprestasieprogram aangesluit.<ref name="HPP" /> Namibië het nie vir die [[Krieketwêreldbeker 2007]] gekwalifiseer nie. In November en Desember 2007 het Namibië die Wêreldkrieketliga se afdeling twee gehuisves, waartydens hulle teen [[Argentinië]], Denemarke, [[Omaanse nasionale krieketspan|Oman]], die Verenigde Arabiese Emirate en Uganda te staan gekom het. Hoewel Namibië drie van sy vyf groepwedstryde gewen het, het hulle nie die eindstryd gehaal nie. Namibië het eindelik Denemarke in die klein finale om die derde plek verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/uae-finish-top-of-the-pile-323270 |title=UAE finish top of the pile |publisher=ESPNcricinfo |date=2 Desember 2007 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> As een van die vier beste spanne tydens dié toernooi het Namibië tot die wêreldbekerkwalifisering 2009 gevorder, die laaste kwalifiseringstoernooi vir die [[Krieketwêreldbeker 2011]], maar hulle het nie vir die hooftoernooi gekwalifiseer nie. Tussen Oktober 2007 en Februarie 2008 het Namibië weer aan die Suid-Afrikaanse plaaslike EDI-krieket se tweede vlak deelgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000049/004980.shtml |title=Namibia to continue in South African provincial cricket |publisher=[[Europese Krieketraad]] |author=Andrew Nixon |date=29 Junie 2007 |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304051412/http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000049/004980.shtml |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië het in Oktober 2007 tydens die Interkontinentale Beker 2007/08 in ’n wedstryd teen Kanada gespeel; die oorblywende wedstryde teen Bermuda, Ierland, Kenia, Nederland, Skotland en die Verenigde Arabiese Emirate het in 2008 plaasgevind.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2007/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |title=ICC Intercontinental Cup 2007–2008 |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=14 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140214142340/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2007/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |archive-date=14 Februarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië het die Interkontinentale Skild 2009/10 gewen, nadat hulle die Verenigde Arabiese Emirate in [[Doebai (stad)|Doebai]] met ses paaltjies verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2009/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/shield.shtml |title=ICC Intercontinental Shield 2009–10 |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=29 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929101540/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2009/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/shield.shtml |archive-date=29 September 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 2011 het Namibië aan die Wêreldkrieketliga se afdeling twee deelgeneem en na die Verenigde Arabiese Emirate as naaswenner geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2011/TOURNAMENTS/WCL2/about.shtml |title=World Cricket League Division 2: Dubai, April 2011 |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=1 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201130035/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2011/TOURNAMENTS/WCL2/about.shtml |archive-date=1 Februarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Julie 2011 het Namibië aan die T20I-Wêreldkrieketliga se Afrika-afdeling een in Uganda deelgeneem en al sy agt groepwedstryde gewen, voordat hulle in die eindstryd deur die gasheer met ses paaltjies verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://icc-cricket.yahoo.net/events_and_awards/twenty20/qualifier.php |title=ICC World Twenty20 Qualifier |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=7 Januarie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100107092808/http://icc-cricket.yahoo.net/events_and_awards/twenty20/qualifier.php |archive-date=7 Januarie 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens dié toernooi het die veelsydige [[Louis van der Westhuizen]] 16 grenshoue in ’n onoorwonne beurt van 159 lopies geslaan; Namibië het eindelik ’n spantotaal van 262/1 teen Kenia aangeteken. Tydens die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2014 het Namibië nie vir die [[Krieketwêreldbeker 2015]] gekwalifiseer nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/uae-and-scotland-one-win-from-world-cup-713373 |title=UAE and Scotland one win from World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=28 Januarie 2014 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In Januarie 2015 het die Namibiërs die Wêreldkrieketliga se afdeling twee aangebied en die eindstryd gehaal, waar hulle deur Nederland met agt paaltjies geklop is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-two-2014-15-812771/namibia-vs-netherlands-final-812809/match-report |title=Rippon stars as Netherlands take title |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Januarie 2015 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Vervolgens het hulle die Wêreldkrieketligakampioenskap 2015/17 gehaal, waar hulle in die laaste plek geëindig het en na afdeling twee afgegradeer is. === “Goue generasie” (sedert 2017) === [[Lêer:DAVID WIESE (15702924581).jpg|duimnael|upright|Die veelsydige [[David Wiese]] het van 2013 tot 2016 vir [[Proteas|Suid-Afrika]] en van 2021 tot 2024 vir Namibië gespeel. Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2021]] het hy sy span na die Super Twaalf geneem<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/david-wiese-221140 |title=David Wiese |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref>]] [[Lêer:2023 African Games 01 cricket 178.jpg|duimnael|Die Namibiese nasionale krieketspan tydens die Afrikaspele 2023 in [[Accra]], [[Ghana]]]] In Desember 2017 het Namibië vir die eerste keer die Suid-Afrikaanse provinsiale EDI-uitdaging se eindstryd gehaal.<ref name="NCYR">{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/172785/archive-read/Namibia-Cricket-Year-Review |title=Namibia Cricket Year Review |publisher=[[The Namibian]] |author=Helge Schütz |date=19 Desember 2017 |accessdate=9 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009105718/https://www.namibian.com.na/172785/archive-read/Namibia-Cricket-Year-Review |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Februarie 2018 het Namibië die Wêreldkrieketliga se tweede afdeling aangebied, waaraan ook Kenia, die Verenigde Arabiese Emirate, Nepal, Kanada en Oman deelgeneem het.<ref name="NCYR" /> Namibië het die klein finale om die derde plek gehaal, waar hulle deur Kanada verslaan is en sodoende die [[Krieketwêreldbeker 2019]] misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/wcl-div-2-2017-18-1133922/namibia-vs-canada-3rd-place-playoff-1133945/match-report |title=Canada defend 247 to claim third place |publisher=ESPNcricinfo |date=15 Februarie 2018 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die Wêreldkrieketliga se afdeling twee in 2019 het die Namibiese krieketspan vir die [[T20I-wêreldbeker 2021]] en die Wêreldkrieketliga 2 2019–2023, die [[Krieketwêreldbeker 2023]] se voorkwalifisering gekwalifiseer, waarmee hulle EDI-status ontvang het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/1731642/featured |title=Hard work, courage pays off as Namibia claim ODI status |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=27 Julie 2020 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Nadat hulle EDI-status ontvang het, het die Namibiese nasionale krieketspan tydens die IKR se “jaarlikse ontwikkelingstoekennings” in Julie 2020 die “medelid se prestasie van die jaar”-toekenning vir opkomende krieketlande ontvang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/news/icc-recognises-the-work-of-associates-in-annual-development-awards-announcements/ |title=ICC recognises the work of Associates in annual Development Awards announcements |publisher=Emerging Cricket |author=Isaac Lockett |date=28 Julie 2020 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Met hul herwinning van EDI-status en daarmee gepaardgaande suksesse het die Namibiërs weer in krieket begin belangstel.<ref name="Dying" /> Namibië word intussen as die tweede beste Afrikaspan na Suid-Afrika en nog voor die toetsland Zimbabwe beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/team-report-cards-for-the-decade-england-australia-pakistan-women-wi-zimbabwe-and-sl-1209698 |title=England's gold, Australia's fall, Pakistan's homecoming |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Desember 2019 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2021]] in Oman en die Verenigde Arabiese Emirate het Namibië vir die eerste keer aan dié toernooi deelgeneem. In hul openingswedstryd het hulle Nederland verslaan en aansluitend ’n verrassende oorwinning oor die volle lid Ierland aangeteken, waarmee hulle die tweede rondte, die Super Twaalf, gehaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2021-22-1267897/ireland-vs-namibia-11th-match-first-round-group-a-1273722/match-report |title=Wiese, Erasmus the heroes as Namibia qualify for the Super 12s |publisher=ESPNcricinfo |author=Hemant Brar |date=22 Oktober 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Dit was Namibië se eerste oorwinnings tydens ’n wêreldbeker en hul oorwinning oor Ierland was hul eerste teen ’n toetsland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketer.com/Topics/mens-t20-world-cup-2021/namibia_moment_sprinkling_david_wiese_stardust.html |title=Namibia's moment, with a sprinkling of David Wiese's stardust |publisher=The Cricketer |author=Nick Friend |date=20 Oktober 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In die Super Twaalf het die span net daarin geslaag om [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]] te klop (hul eerste oorwinning in die tweede rondte van ’n wêreldbeker), terwyl hulle in al die ander vier wedstryde deur [[Afghaanse nasionale krieketspan|Afghanistan]], Pakistan, [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] en Indië geklop en sodoende uit dié toernooi geskakel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/black-caps/126880270/late-batting-surge-sets-black-caps-up-to-beat-namibia-at-twenty20-world-cup |title=Late batting surge sets Black Caps up to beat Namibia at Twenty20 World Cup |publisher=Stuff |author=Andrew Voerman |date=6 November 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Hul [[troosprys]] was hul regstreekse kwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2022]] in Australië.<ref name="T20I-wêreldbeker 2022" /> In November 2021 is Namibië saam met Suid-Afrika en Zimbabwe as medegasheer vir die [[Krieketwêreldbeker 2027]] benoem. Tydens dié toernooi sal vir die eerste keer krieketwêreldbekerwedstryde in Namibië aangebied word.<ref name="Krieketwêreldbeker_2027">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-co-hosts-for-2024-t20-wc-pakistan-gets-2025-champions-trophy-india-and-bangladesh-2031-world-cup-1289589 |title=USA co-hosts for 2024 T20 WC, Pakistan gets 2025 Champions Trophy, India and Bangladesh 2031 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=16 November 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In Mei 2022 het hulle ná ’n oorwinning oor Zimbabwe vir die eerste keer ’n T20I-reeks teen ’n volle lid van die IKR beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/namibia-in-zimbabwe-2022-1310915/zimbabwe-vs-namibia-5th-t20i-1310942/match-report |title=Namibia earn historic T20I series win after successfully defending 127 against Zimbabwe |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Mei 2022 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In Junie 2022 het die Namibiese keurspan ’n nieamptelike EDI-reeks teen [[Hongkongse nasionale krieketspan|Hongkong]] met 3–0 gewen. Tydens dié reeks het [[Lo-handre Louwrens]] in die derde wedstryd ’n honderdtal aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/hong-kong-in-namibia-2022-1317792/match-schedule-fixtures-and-results |title=Hong Kong tour of Namibia 2022 |publisher=ESPNcricinfo |date=12 Junie 2022 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die T20I-wêreldbeker 2022 se eerste rondte het die Namibiërs in die openingswedstryd daarin geslaag om [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] met 55 lopies te verslaan, toe hulle dié teenstander op 108 lopies uitgeboul het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2022-23-1298134/namibia-vs-sri-lanka-1st-match-first-round-group-a-1298135/match-report |title=Namibia kick off World Cup in style with famous upset |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=16 Oktober 2022 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Daarna is hulle egter deur Nederland en die Verenigde Arabiese Emirate geklop, waarmee hulle uit dié toernooi geskakel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/117131/read/UAE-beat-Namibia-to-send-Netherlands-into-Super-12-at-T20-World-Cup |title=UAE beat Namibia to send Netherlands into Super 12 at T20 World Cup |publisher=[[The Namibian]] |date=20 Oktober 2022 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Die Wêreldkrieketliga 2 2019–2023 het Namibië in die vierde plek afgesluit en die Krieketwêreldbeker-uitspeelrondte 2023 gehaal. Dit is in Namibië beslis en die gasheer het dié toernooi in die derde plek onder ses deelnemers beëindig, waarmee hulle die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 vir die Krieketwêreldbeker 2023 misgeloop het. As ’n troosprys het hulle die Wêreldkrieketliga 2 2023–2027 vir die Krieketwêreldbeker 2027 gehaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2023/articles/000003/000365.shtml |title=UAE and Canada win on final day in Windhoek |publisher=[[Europese Krieketraad]] |author=Andrew Nixon |date=5 April 2023 |accessdate=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405195114/https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2023/articles/000003/000365.shtml |archive-date=5 April 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die uitspeelrondte het Namibië op 29 Maart 2023 teen Papoea-Nieu-Guinee met 381/8 die meeste EDI-lopies in dié tyd deur ’n assosiaatlid aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/126099/namibia-png-tumble-records-in-high-scoring-encounter |title=Namibia, PNG tumble records in high-scoring encounter |publisher=Cricbuzz |author=Bertus de Jong |date=29 Maart 2023 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Op die Afrikaspele 2023 (beslis in Februarie 2024) in [[Accra]], [[Ghana]], is vir die eerste keer ’n kriekettoernooi beslis wat Namibië as naaswenner afgesluit het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/insight/zimbabwe-men-win-cricket-gold-at-the-african-games-but-status-kerfuffle-leaves-a-sour-taste-in-the-mouth/ |title=Zimbabwe men win cricket gold at African Games but status kerfuffle leaves sour taste |publisher=Emerging Cricket |author=Shounak Sarkar |date=25 Maart 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Die Afrikakwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2024]] het die Namibiërs onoorwonne afgesluit, nadat hulle onder andere die volle lid Zimbabwe geklop het. Daarmee het hulle vir hul derde agtereenvolgende T20I-wêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/africa-region-qualifier-namibia-seal-their-spot-in-2024-t20-world-cup-1410937 |title=Namibia seal their spot in 2024 T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=28 November 2023 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die hooftoernooi het die span Oman (in die Superboulbeurt) geklop,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/namibia-vs-oman-3rd-match-group-b-1415703/match-report |title=Superhero Wiese aces Super Over for Namibia in thriller |publisher=ESPNcricinfo |author=Abhimanyu Bose |date=3 Junie 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> maar hulle het daarna nederlae gely teen Skotland (met vyf paaltjies),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/namibia-vs-scotland-12th-match-group-b-1415712/match-report |title=Berrington and Leask launch Scotland to landmark victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Vithushan Ehantharajah |date=6 Junie 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Australië (met nege paaltjies)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/australia-vs-namibia-24th-match-group-b-1415724/match-report |title=Zampa four-for seals Australia's Super Eight spot |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=12 Junie 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> en Engeland (met 41 lopies).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/england-vs-namibia-34th-match-group-b-1415734/match-report |title=Harry Brook, Jonny Bairstow rescue act keeps England alive |publisher=ESPNcricinfo |author=Valkerie Baynes |date=15 Junie 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die wedstryd teen Engeland het [[Nikolaas Davin]] veras, toe hy die eerste speler geword het wat sy paaltjie verloor nadat hy uittree om [[David Wiese]] die kans op die wenlopies te gee.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/namibias-nikolaas-davin-creates-history-in-t20-world-cup-becomes-first-player-in-the-world-to-article-111042253 |title=Namibia's Nikolaas Davin Creates History In T20 World Cup, Becomes First Player In The World To... |publisher=Sports Now |author=Debayan Bhattacharyya |date=17 Junie 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Wiese het in sy laaste wedstryd vir Namibië verskyn.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-2024-david-wiese-retires-from-international-cricket-1438976 |title='Just seemed like the right time' – Wiese retires from international cricket |publisher=ESPNcricinfo |date=16 Junie 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die Afrikakwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2026]] het die Namibiërs vir hul vierde agtereenvolgende toernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/namibia-zimbabwe-qualify-for-2026-men-s-t20-world-cup-1505360 |title=Namibia, Zimbabwe qualify for 2026 men's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=2 Oktober 2025 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Vir die opening van die nuwe [[Nasionale Krieketstadion]] in Windhoek het Namibië vir die eerste keer die bure uit Suid-Afrika vir ’n eenmalige T20I-wedstryd gehuisves, wat weens die gelyktydige toer na Pakistan egter met hul tweede span verskyn het. In die wedstryd het die gashere hul eerste oorwinning oor die Proteas in enige krieket aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/south-africa-in-namibia-2025-26-1487816/namibia-vs-south-africa-only-t20i-1487824/match-report |title=Namibia stun South Africa in historic first meeting |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=11 Oktober 2025 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die hooftoernooi in [[Indië]] en [[Sri Lanka]] het die Namibiërs al vier hul wedstryde teen Nederland (met sewe paaltjies), Indië (met 93 lopies), die Verenigde State (met 31 lopies) en Pakistan (met 102 lopies) verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/hard-work-ahead-cricket-president/ |title=Hard work ahead – cricket president |publisher=[[The Namibian]] |author=Helge Schutz |date=26 Februarie 2026 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> == Kleure, kenteken en bynaam == [[Lêer:Kenteken van Krieket Namibië.jpg|duimnael|Kenteken van Krieket Namibië]] In EDI- en T20I-krieket dra Namibiese spelers helderblou truie met donkerblou moue en ’n rooi V-halslyn en donkerblou broeke. Veldwerkers dra ’n donkerblou bofbalpet met rooi kleuraksente of ’n donkerblou sonhoed. Die kolwers se helms is op ’n soortgelyke manier geverf. Gedurende IKR-toernooie verskyn die borg se embleem op die regtermou en die belettering ''NAMIBIA'' verskyn in die middel van die trui. Krieket Namibië se kenteken toon ’n rooi krieketbal voor twee geboë blou lyne, terwyl die Namibiese nasionale krieketspan se kenteken ’n in blou gestiliseerde [[visarend]] met die belettering ''NAMIBIA'' daarbo toon. Die Namibiese nasionale krieketspan se bynaam is “die Arende”, ontleen aan die Namibiese wapendier, die visarend.<ref name="Arende" /> Sedert 2022 is ''Richelieu'', ’n [[brandewyn]]handelsmerk van die Suid-Afrikaanse drankmaatskappy [[Distell]] die span se naamborg, waarvolgens die span die amptelike naam ''Richelieu Eagles'' (“Richelieu Arende”) dra.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketnamibia.com/eagles-naming-rights-sponsor-revealed/ |title=Eagles Naming Rights Sponsor Revealed |publisher=[[Krieket Namibië]] |date=31 Maart 2022 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> == Tuisstadions == {{Location map+ |Namibië |caption=Ligging van Namibiese krieketstadions |places= {{location map~|Namibië|label=<small>[[Affiespark]]/[[Wanderers-krieketveld|Wanderers]]</small>|position=right|lat=-22.59227|long=17.070114}} {{location map~|Namibië|label=<small>[[Sentrum vir Krieketontwikkelingveld|CDC]]</small>|position=left|lat=-22.593|long=17.036}} {{location map~|Namibië|label=<small>[[United-krieketveld]]</small>|position=top|lat=-22.607742|long=17.096422}} {{location map~|Namibië|label=<small>[[Nasionale Krieketstadion]]</small>|position=bottom|lat=-22.606463|long=17.092703}} {{location map~|Namibië|label=<small>[[Sparta-krieketklubveld]]</small>|position=left|lat=-22.956111|long=14.508056}} }} Die Namibiese nasionale span het tot dusver ses stadions vir tuiswedstryde gebruik. Die Wanderers-krieketveld naby Wanderers in Windhoek is as tuisstadion beskou en het die meeste wedstryde gehuisves, sedert 2025 word die Nasionale Krieketveld as tuisstadion gebruik. {| border="0" class="wikitable sortable" |-bgcolor="#cccccc" ! No. !! Stadion !! Plek !! Eerste wedstryd |- | 1 | [[Wanderers-krieketveld]] | [[Windhoek]] | 1990 |- | 2 | [[Sentrum vir Krieketontwikkelingsveld]] | Windhoek | 2001 |- | 3 | [[Affiespark]] | Windhoek | 2014 |- | 4 | [[Sparta-krieketklubveld]] | [[Walvisbaai]] | 5 Januarie 2019 |- | 5 | [[United-krieketveld]] | Windhoek | 19 Augustus 2019 |- | 6 | [[Nasionale Krieketstadion]] | Windhoek | 11 Oktober 2025 |} === Krieketwêreldbekerstadions === {{Hoofartikel|Krieketwêreldbeker 2027}} Saam met Suid-Afrika en Zimbabwe sal Namibië die Krieketwêreldbeker 2027 aanbied.<ref name="Krieketwêreldbeker_2027" /> Vir dié toernooi en die [[o/19-krieketwêreldbeker]] 2026 is van 2023 af ’n nuwe nasionale stadion ([[Nasionale Krieketstadion]]) in [[Olympia, Windhoek|Olympia]], Windhoek, opgerig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.we.com.na/sports-we/progress-with-state-of-the-art-stadium2023-11-30 |title=Progress with state-of-the-art stadium. |publisher=Windhoek Express |author=Tielman Van Lill |date=30 November 2023 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Dit word sedert 11 Oktober 2025 alleenlik vir internasionale wedstryde gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/namibia-s-cricket-dream-finally-has-a-home-in-windhoek-1506479 |title=Namibia's cricket dream finally has a home in Windhoek |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=10 Oktober 2025 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> == Spelers == === Spelerstatistieke === Daar het altesaam 46 spelers [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-]] en 36 spelers [[Twintig20|T20I-krieket]] vir Namibië gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Namibiese span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het. ==== Lopies ==== {| class="wikitable" ! colspan="4" |EDI ! colspan="4" |T20I |- ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | EDIs ! scope=col | Lopies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | T20Is ! scope=col | Lopies |- |style="text-align:left;"| [[Gerhard Erasmus]] | 2019–hede | align=center | 63 | align=center | '''2&nbsp;178''' | [[Gerhard Erasmus]] | 2019–hede | align=center | 81 | align=center | '''1&nbsp;882''' |- | [[Michael van Lingen]] | 2021–2024 | align=center | 40 | align=center | '''1&nbsp;318''' | [[JJ Smit]] | 2019–hede | align=center | 71 | align=center | '''1&nbsp;251''' |- | [[Jan Nicol Loftie-Eaton]] | 2021–hede | align=center | 51 | align=center | '''1&nbsp;113''' | [[Jan Frylinck]] | 2019–hede | align=center | 78 | align=center | '''1&nbsp;121''' |- | [[JJ Smit]] | 2019–hede | align=center | 52 | align=center | '''1&nbsp;071''' | [[Nikolaas Davin]] | 2019–hede | align=center | 37 | align=center | '''{{0}}969''' |- | [[Jan Frylinck]] | 2019–hede | align=center | 48 | align=center | '''{{0}}946''' | [[JP Kotze]] | 2019–hede | align=center | 47 | align=center | '''{{0}}817''' |- class=sortbottom | colspan=4 | <small>Korrek teen: 27 Februarie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=28;type=team |title=Records / Namibia / One-Day Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> | colspan=4 | <small>Korrek teen: 27 Februarie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=28;type=team |title=Records / Namibia / Twenty20 Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> |} ==== Paaltjies ==== {| class="wikitable" ! colspan="4" |EDI ! colspan="4" |T20I |- ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | EDIs ! scope=col | Paaltjies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | T20Is ! scope=col | Paaltjies |- | [[Bernard Scholtz]] | 2019–hede | align=center | 64 | align=center | '''100''' | [[Bernard Scholtz]] | 2019–hede | align=center | 80 | align=center | '''81''' |- | [[Ruben Trumpelmann]] | 2021–hede | align=center | 49 | align=center | '''{{0}}73''' | [[JJ Smit]] | 2019–hede | align=center | 71 | align=center | '''67''' |- | [[JJ Smit]] | 2019–hede | align=center | 52 | align=center | '''{{0}}56''' | [[Gerhard Erasmus]] | 2019–hede | align=center | 81 | align=center | '''65''' |- | [[Gerhard Erasmus]] | 2019–hede | align=center | 63 | align=center | '''{{0}}53''' | [[Jan Frylinck]] | 2019–hede | align=center | 78 | align=center | '''63''' |- | [[Tangeni Lungameni]] | 2022–hede | align=center | 35 | align=center | '''{{0}}52''' | [[Ruben Trumpelmann]] | 2021–hede | align=center | 48 | align=center | '''50''' |- class=sortbottom | colspan=4 | <small>Korrek teen: 27 Februarie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=2;id=28;type=team |title=Records / Namibia / One-Day Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> | colspan=4 | <small>Korrek teen: 27 Februarie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3;id=28;type=team |title=Records / Namibia / Twenty20 Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> |} === Spankapteins === Tot op hede was drie spelers reeds die [[Kaptein (sport)|kaptein]] vir Namibië tydens ’n EDI en vyf tydens ’n T20I.<ref>Die tydperk verwys na die ooreenstemmende krieketseisoen waarin die eerste of laaste wedstryd van die tyd as kaptein gespeel is.</ref> {| border="0" class="wikitable sortable" |-bgcolor="#cccccc" ! colspan="3" | EDI<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=2;id=28;type=team |title=Records / Namibia / One-Day Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> ! colspan="2" | T20I<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=3;id=28;type=team |title=Records / Namibia / Twenty20 Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> |- ! No. !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk |- | 1 | Deon Kotzé | 2003 | Stephan Baard | 2019 |- | 2 | '''Gerhard Erasmus''' | 2019–hede | '''Gerhard Erasmus''' | 2019–hede |- | 3 | JJ Smit | 2021 | JJ Smit | 2024 |- | 4 | | | Jan Nicol Loftie-Eaton | 2024 |- | 5 | | | Malan Kruger | 2024 |} == Rekords == === EDI-rekord teen ander lande === {| class="wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning |- |colspan="16" style="text-align:center"| '''t. Toetslande''' |- |align="left"| {{Cr-AU}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-EN}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-IN}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-PK}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-ZW}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |colspan="16" style="text-align:center"| '''t. Assosiaatlede''' |- |align="left"| {{vlagland|Jersey}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 30 Maart 2023 |- |align="left"| {{Cr-CA}} || 5 || 4 || 0 || 1 || 0 || 80,00 || 4 April 2023 |- |align="left"| {{Cr-NL}} || 5 || 1 || 4 || 0 || 0 || 20,00 || 23 Februarie 2024 |- |align="left"| {{Cr-NP}} || 8 || 5 || 2 || 0 || 1 || 62,50 || 11 Julie 2022 |- |align="left"| {{Cr-OM}} || 11 || 7 || 4 || 0 || 0 || 63,63 || 27 April 2019 |- |align="left"| {{Cr-PG}} || 7 || 7 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 22 September 2019 |- |align="left"| {{Cr-XS}} || 9 || 1 || 8 || 0 || 0 || 11,11 || 5 Desember 2022 |- |align="left"| {{Cr-AE}} || 9 || 2 || 7 || 0 || 0 || 22,22 || 25 Februarie 2023 |- |align="left"| {{Cr-US}} || 11 || 4 || 7 || 0 || 0 || 36,36 || 20 September 2019 |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''71''' || '''32''' || '''37''' || '''1''' || '''1''' || '''45,07''' || 27 April 2019 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met EDI #4942 op 27 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 27 Februarie 2026. Wenpersentasies sluit geen uitslae uit en tel gelykop as ’n halwe oorwinning.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=2;id=28;type=team |title=Records / Namibia / ODI matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Januarie 2026 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> |} === Krieketwêreldbekerrekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase |- |[[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2027|2027]] || {{n.v.t.}} |- |[[Krieketwêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Kampioenetrofeerekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[Kampioenetrofee 1998|1998]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2000|2000]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2002|2002]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2004|2004]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2006|2006]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2009|2009]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2013|2013]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2017|2017]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2025|2025]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2029|2029]] || {{n.v.t.}} |} === T20I-rekord teen ander lande === {| class="wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste T20I-oorwinning |- |colspan="15" style="text-align:center"| '''t. Toetslande''' |- |align="left"| {{Cr-AF}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-AU}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-EN}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-IE}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 22 Oktober 2021 |- |align="left"| {{Cr-IN}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-NZ}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-PK}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-LK}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 16 Oktober 2022 |- |align="left"| {{Cr-ZA}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 11 Oktober 2025 |- |align="left"| {{Cr-ZW}} || 15 || 8 || 7 || 0 || 0 || 53,33 || 19 Mei 2022 |- |colspan="15" style="text-align:center"| '''t. Assosiaatlede''' |- |align="left"| {{Cr-BM}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 23 Oktober 2019 |- |align="left"| {{vlagland|Botswana}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 22 Mei 2019 |- |align="left"| {{vlagland|Ghana}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 20 Mei 2019 |- |align="left"| {{Cr-CA}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 19 Maart 2025 |- |align="left"| {{Cr-KE}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 25 Oktober 2019 |- |align="left"| {{vlagland|Malawi}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 30 September 2025 |- |align="left"| {{Cr-NL}} || 6 || 1 || 4 || 0 || 1 || 16,67 || 20 Oktober 2021 |- |align="left"| {{Cr-NP}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 27 Februarie 2024 |- |align="left"| {{vlagland|Nigerië}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 0 || 75,00 || 30 November 2023 |- |align="left"| {{Cr-OM}} || 7 || 4 || 2 || 1 || 0 || 57,14 || 29 Oktober 2019 |- |align="left"| {{Cr-PG}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 0 || 33,33 || 10 Oktober 2021 |- |align="left"| {{vlagland|Rwanda}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 25 November 2023 |- |align="left"| {{vlagland|Singapoer}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 20 Mei 2019 |- |align="left"| {{Cr-XS}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 0 || 75,00 || 27 Oktober 2021 |- |align="left"| {{vlagland|Tanzanië}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 28 November 2023 |- |align="left"| {{Cr-UG}} || 9 || 8 || 1 || 0 || 0 || 88,89 || 21 Mei 2019 |- |align="left"| {{Cr-AE}} || 4 || 1 || 3 || 0 || 0 || 25,00 || 5 Oktober 2021 |- |align="left"| {{Cr-US}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''88''' || '''51''' || '''35''' || '''1''' || '''1''' || '''57,95''' || 20 Mei 2019 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met T20I #3743 op 27 Februarie 2026. Gelykop verwys na wedstryde wat deur ’n valbyl (soos ’n Superboulbeurt) beslis is. Wenpersentasies sluit geen uitslae uit en gelykop as ’n halwe oorwinning (ongeag die valbyl).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=28;type=team |title=Records / Namibia / Twenty20 Internationals / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Februarie 2026 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> |} === T20I-wêreldbekerrekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2012|2012]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2014|2014]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2016|2016]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] || Super Twaalf |- |[[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] || Eerste rondte |- |[[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] || Eerste rondte |- |[[T20I-wêreldbeker 2026|2026]] || Eerste rondte |- |[[T20I-wêreldbeker 2028|2028]] || {{n.v.t.}} |- |[[T20I-wêreldbeker 2030|2030]] || {{n.v.t.}} |} === Afrikaspele === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |2023 || Naaswenner |} == Jeug == Die Namibiese o/19-nasionale krieketspan is van die suksesvolstes op die vasteland van Afrika. Hulle het tot dusver aan tien [[o/19-krieketwêreldbeker]]toernooie deelgeneem en die ''ICC Africa U19 CWCQ'' in September 2010 in [[Windhoek]] gewen. Hulle het vir die o/19-krieketwêreldbeker 2012 gekwalifiseer en tydens die 2016-toernooi die kwarteindrondte gehaal, nadat hulle onder andere die verdedigende wêreldkampioen Suid-Afrika geklop het. Hulle het dié toernooi in die sewende plek afgesluit. Namibië was saam met Zimbabwe medegasheer van die o/19-krieketwêreldbeker 2026. == Toekennings == [[Lêer:Namibia cricket jersey voorkant.jpg|duimnael|Die Namibiese nasionale krieketspan se voorkant in 2026]] [[Lêer:Namibia cricket jersey agterkant.jpg|duimnael|Die Namibiese nasionale krieketspan se agterkant in 2026]] Die nasionale span het talle toekennings deur die [[Internasionale Krieketraad]] ontvang, onder andere: ; 2009: ''PEPSI-ICC Africa Development Regional Award'' * ''Best Spirit of Cricket Initiative'' * ''Best Overall Cricket Development Programme'' ; 2010: ''PEPSI-ICC Africa Development Regional Award'' * ''Best Spirit of Cricket Initiative'' * ''Best Overall Cricket Development Programme'' * ''Best Overall Cricket Promotion & Marketing Award'' ; 2020: ''ICC’s Annual Development Awards'' * ''ICC Associate Member Men’s Performance of the Year Award'' ; 2021 * ''ICC Development Initiative of the Year'' * ''ICC Associate Member Men’s Performance of the Year Award'' == Rekords == Op 13 Julie 2011 het die Namibiese nasionale Krieketspan teen die [[Keniaanse nasionale krieketspan]] talle nieamptelike T20I-wêreldrekords opgestel,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-africa-region-division-one-twenty20-2011-518828/kenya-vs-namibia-518845/match-report |title=Kenya continue to disappoint |publisher=ESPNcricinfo |date=13 Julie 2011 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> waaronder met 262 lopies die meeste vir ’n paaltjie. [[Louis van der Westhuizen]] het met 159 lopies die hoogste individuelle telling aangeteken en met 16 grenshoue die meeste in ’n beurt gemoker, maar ook saam met [[Sarel Burger]] met 168 onoorwonne lopies die hoogste gesamentlike telling om die tweede paaltjie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://namibiasport.com.na/node/18870 |title=Namibia set world records against Kenya |publisher=Namibia Sport |date=29 Januarie 2013 |accessdate=28 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111128070827/http://namibiasport.com.na/node/18870 |archive-date=28 November 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hoewel dié wedstryd tydens ’n amptelike toernooi aangebied is (''ICC Africa Region Division One Twenty20''), is dié rekords nieamptelik, aangesien dit nie oor amptelike T20I-status beskik het nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://static.icc-cricket.com/ugc/documents/DOC_FCD120A8291EE652F940541A07661A2C_1274949685555_215.pdf |title=ICC Classification of Official Cricket |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=6 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121106230011/http://static.icc-cricket.com/ugc/documents/DOC_FCD120A8291EE652F940541A07661A2C_1274949685555_215.pdf |archive-date=6 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == Sien ook == {{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}} * [[Namibiese nasionale rugbyspan]] * [[Namibiese nasionale sokkerspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Koos van Zyl |title=Namibian Cricket: A Tale of Guts and Glory |year=2002 |publisher=Gamsberg Macmillan |ISBN=978-99916-0-416-9}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Namibia national cricket team|Namibiese nasionale krieketspan}} * {{en}} [https://www.cricketnamibia.com/ Amptelike webwerf van Krieket Namibië] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/team/namibia-28 Namibië op ESPNcricinfo] * {{en}} [https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/cricket-namibia Namibië by die IKR] {{Nasionale krieketspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Krieket in Namibië]] [[Kategorie:Nasionale krieketspanne van Afrika]] tcy5bhe0ke65jhxj6znt01bboppatow 2922436 2922405 2026-08-05T19:30:41Z SpesBona 2720 Paar goed 2922436 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Krieketspan | naam = Namibië | beeld = Kenteken van die Namibiese nasionale krieketspan.svg | byskrif = Kenteken van die Namibiese nasionale krieketspan | bynaam = Arende | konferensie = [[Krieket Namibië]] (CN) | toetskaptein = | edi-kaptein = [[Gerhard Erasmus]] | t20i-kaptein = Gerhard Erasmus | afrigter = {{vlagikoon|Namibië}} [[Craig Williams]] | toetsstatusjaar = | ikr_status = Assosiaatlid met [[Internasionale eendagwedstryd|EDI]]-status | ikr_aansluiting = 1992 | ikr_streek = [[Afrikakrieketvereniging|AKV]] (Afrika) | toetsrang = | beste_toetsrang = | edi-rang = 18de | beste_edi-rang = 14de (op 22 September 2022) | t20i-rang = 15de | beste_t20i-rang = 11de (op 22 November 2023) | eerste_toets = | mees_onlangse_toets = | aantal_toetse = | aantal_toetse_vanjaar = | toetsrekord = | toetsrekord_vanjaar = | eerste_edi = t {{Cr-ZW}} op [[Harare Sportklub]], [[Harare]]; 10 Februarie 2003 | mees_onlangse_edi = t {{Cr-XS}} op [[Maple Leaf-krieketklub]], [[Toronto]]; 4 September 2025 | aantal_edis = 71 | aantal_edis_vanjaar = 0 | edi-rekord = 32/37 (45,07%)<br />(1 gelykop, 1 onbeslis) | edi-rekord_vanjaar = 0/0<br />(0 gelykop, 0 onbeslis) | wb_verskynings = 1/13 | wb_eerste = [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] | wb_beste = Groepfase (in [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]) | wbk_verskynings = 6 | wbk_eerste = 1994 | wbk_beste = Naaswenner (in 2001) | kt_verskynings = 0/9 | kt_eerste = | kt_beste = | eerste_t20i = t {{vlagland|Ghana}} op Kyambogo-krieketovaal, [[Kampala]]; 20 Mei 2019 | mees_onlangse_t20i = t {{Cr-PK}} op [[Singalese Sportklub-krieketveld|Singalese Sportklub]], [[Colombo]]; 18 Februarie 2026 | aantal_t20is = 88 | aantal_t20is_vanjaar = 4 | t20i-rekord = 51/35 (57,95%)<br />(1 gelykop, 1 onbeslis) | t20i-rekord_vanjaar = 0/4<br />(0 gelykop, 0 onbeslis) | wt20-verskynings = 4/10 | eerste_wt20 = [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] | beste_wt20 = Super Twaalf (in [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]]) | wt20k-verskynings = 6 | eerste_wt20k = 2012 | beste_wt20k = Kampioen (in 2023) | h_patroon_la = | h_patroon_b = | h_patroon_ra = | h_patroon_broek = | h_linkerarm = | h_liggaam = | h_regterarm = | h_broek = | a_patroon_la = | a_patroon_b = _nam_25 | a_patroon_ra = | a_patroon_broek = | a_linkerarm = 000C51 | a_liggaam = 000C51 | a_regterarm = 000C51 | a_broek = 00093D | t_patroon_la = _nam_t20wc26 | t_patroon_b = _nam_t20wc26 | t_patroon_ra = _nam_t20wc26 | t_patroon_broek = _redsides | t_linkerarm = 000E53 | t_liggaam = 000E53 | t_regterarm = 000E53 | t_broek = 020833 | a_titel = }} Die '''Namibiese nasionale krieketspan''', met die bynaam “die Arende”,<ref name="Arende">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketuganda.world/index.php/8-news/729-icc-t20-world-cup-africa-final-unique-trophy-shoot-leaves-captains-in-awe |title=ICC T20 World Cup Africa Final – Unique Trophy Shoot Leaves Captains In Awe |publisher=[[Ugandese Krieketvereniging]] |accessdate=16 Julie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190716183007/http://www.cricketuganda.world/index.php/8-news/729-icc-t20-world-cup-africa-final-unique-trophy-shoot-leaves-captains-in-awe |archive-date=16 Julie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> is die nasionale [[krieket]]span wat [[Namibië]] in internasionale krieket verteenwoordig. Krieket word in Namibië deur [[Krieket Namibië]] (''CN'', van [[Engels]]: ''Cricket Namibia'', CN) beheer. Namibië is sedert 1992 ’n assosiaatlid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR),<ref name="IKR">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/19.html |title=Namibia |publisher=Cricket Archive |accessdate=30 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190430070526/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/19.html |archive-date=30 April 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en het in 2007 by die IKR se Hoëprestasieprogram aangesluit.<ref name="HPP">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000027/002781.shtml |title=Denmark added to ICC High Performance Program |work=ICC Europe Media Release |publisher=[[Europese Krieketraad]] |date=20 Desember 2006 |accessdate=27 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927013445/http://www.cricketeurope.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000027/002781.shtml |archive-date=27 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië het aan die [[Krieketwêreldbeker 2003]] in [[Suid-Afrika]] deelgeneem, maar al sy wedstryde verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/ |title=Australia rout India to retain World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Hulle het tot dusver aan elke Interkontinentale Bekertoernooi deelgeneem. Saam met [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]] en [[Ugandese nasionale krieketspan|Uganda]] is Namibië tradisioneel een van die sterker nasionale Afrikakrieketspanne na die [[Toetskrieket|toetslande]] [[Proteas|Suid-Afrika]] en [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]]. In onlangse jare het Namibiese krieket ’n sterk vordering gesien, veral danksy die groot invloed van die krieketland Suid-Afrika. Krieket is deur Suid-Afrika na die destydse mandaatgebied [[Suidwes-Afrika]] gebring en het daar gewildheid onder die bevolking verwerf, veral in die suide van dié land en rondom [[Windhoek]], maar ook Namibië se nabyheid aan Suid-Afrika het gehelp om die spel in Namibië te laat ontwikkel. Vername Namibiese krieketspelers sluit in [[Neil Rossouw]] en [[Pieter Rossouw]]. In April 2018 het die IKR besluit om aan al sy lede volle T20I-status toe te ken. Vervolgens word al die [[Twintig20|T20I-wedstryde]] wat Namibië ná 1 Januarie 2019 teen ander IKR-lede speel as ’n volle T20I erken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |title=All T20 matches between ICC members to get international status |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 April 2018 |accessdate=3 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003012749/https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |archive-date=3 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië is tans (Februarie 2026) 18de op die eendagranglys en 15de op die Twintig20-wêreldranglys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Men's ODI Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=27 Februarie 2026 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/t20i |title=Men's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=27 Februarie 2026 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In Oktober 2019 het die Namibiese nasionale krieketspan tydens die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2019 gekwalifiseer vir die [[T20I-wêreldbeker 2021]], waar hulle in die eerste rondte hul eerste toernooi-oorwinnings oor Nederland en [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]] kon aanteken en sodoende die Super Twaalf gehaal het, hul beste prestasie in dié tyd tydens ’n internasionale toernooi. Daarmee het hulle regstreeks vir die [[T20I-wêreldbeker 2022]] gekwalifiseer.<ref name="T20I-wêreldbeker 2022">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-2021-nam-vs-ire-namibia-live-out-their-desert-dream-1284642 |title=Namibia live out their desert dream |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=22 Oktober 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Saam met Suid-Afrika en [[Zimbabwe]] sal Namibië die [[Krieketwêreldbeker 2027]] aanbied. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Krieket Namibië}} Krieket Namibië (Engels: ''Cricket Namibia'', CN) is in 1989 gestig en verantwoordelik vir die reël van krieket in Namibië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketnamibia.com/about-us/ |title=About Us |publisher=[[Krieket Namibië]] |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In 1992 het hulle as ’n assosiaatlid by die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangesluit.<ref name="IKR" /><ref name="CN">{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/cricket-namibia |title=Cricket Namibia |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Daarbenewens was die Namibiese beheerliggaam in 1997 ’n stigtingslid van die [[Afrikakrieketvereniging]] (''Africa Cricket Association'', “ACA”).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.africacricket.com/members.php |title=Members |publisher=[[Afrikakrieketvereniging]] |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Krieket Namibië bestuur al die Namibië-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van EDI- en T20I-reekse teen ander spanne, en die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is CN verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Namibiese span. Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketnamibia.com/schools/committee-trials-info/ |title=Committee, Trials & Info |publisher=[[Krieket Namibië]] |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Net soos ander krieketlande beskik Namibië oor ’n o/19-nasionale span wat aan die [[o/19-krieketwêreldbeker]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-under-19-world-cup-232496 |title=The Under-19 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Januarie 2006 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> == Geskiedenis == === Voor onafhanklikheid (1909–1989) === Die eerste bekende krieketwedstryd is in 1909 in [[Windhoek]] gespeel, toe Namibië ’n [[Duits-Suidwes-Afrika|Duitse kolonie]] was.<ref name="CN" /> Met die Suid-Afrikaanse magsoorname tydens die [[Suidwes-Afrika-veldtog]] in die [[Eerste Wêreldoorlog]] het dié sport in die huidige Namibië begin versprei. Die eerste amptelike krieketwedstryd is in 1915 tussen Suid-Afrikaanse soldate en ’n plaaslike span uit [[Otjiwarongo]] gespeel.<ref>{{en}} {{cite book |author=Koos Van Zyl |title=Namibian Cricket: A Tale of Guts and Glory |year=2002 |publisher=Gamsberg Macmillan |ISBN=978-99916-0-416-9}}</ref> Met die Suid-Afrikaanse besetting van Namibië (aanvanklik as ’n [[Volkebond]]mandaat) het krieket in ’n professionele sport begin ontwikkel. Teen 1930 is die Suidwes-Afrikaanse Krieketunie (Engels: ''South West Africa Cricket Union'', SWACU) gestig en het wedstryde begin reël. In 1958 is die eerste internasionale wedstryde teen Suid-Afrika gespeel. Van 1961/62 af het Suidwes-Afrika aan die Suid-Afrikaanse toernooie deelgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Teams/37/37976/Miscellaneous_Matches.html |title=Miscellaneous Matches played by South West Africa |publisher=Cricket Archive |accessdate=18 Januarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118182814/https://cricketarchive.com/Archive/Teams/37/37976/Miscellaneous_Matches.html |archive-date=18 Januarie 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tussen 1962 en 1989 het hulle 130 wedstryde teen die Suid-Afrikaanse provinsies gespeel, van wie Suidwes-Afrika 31 gewen het. Ná Suid-Afrika se Republiekwording in 1961 het dit die destydse Suidwes-Afrika as ’n integrale deel van sy staatsgebied begin beskou. Vervolgens het die [[Verenigde Nasies]] Suid-Afrika van sy mandaat ontneem, wat die regering egter geïgnoreer het. Met die ''[[de facto]]''-anneksasie is die [[Rassisme|rassistiese]] [[apartheid]]swette, waarvolgens die Suid-Afrikaanse bevolkingsgroepe in “blanke” en “nieblanke” (onder die wetgewing gedefinieer as “[[Swart mense|swart]]”, “[[Bruin mense|bruin]]” of “[[Indiese Suid-Afrikaners|Indiërs]]”) geskei is, ook in Suidwes-Afrika geïmplementeer. Daardeur is “nieblankes” van amper alle sport uitgesluit.<ref>{{en}} {{cite journal |title=International Boycott of Apartheid Sport |author=[[Abdul Minty]] |journal=United Nations Unit on Apartheid |date=April 1971}}</ref> ’n Jaar vroeër het die Volksbevrydingsleër van Namibië (PLAN), ’n gewapende tak van die [[SWAPO]], die [[Namibiese Onafhanklikheidsoorlog]] begin. Suidwes-Afrikaanse rebelle het die boikot van die Apartheidsregime verwelkom en protesbewegings in ander lande ondersteun. Die ondertekening van die Gleneagles-ooreenkoms deur 33 lidlande van die [[Britse Statebond]] op 15 Junie 1977 het Suid-Afrika se sportiewe isolasie verder verskerp. As gevolg van die ooreenkoms is die land ten einde van stappe teen die apartheidspolitiek stelselmatig van die Britse Statebond se sportwêreld geïsoleer. In die ooreenkoms is ook voorsiening gemaak vir sanksies teen lidlande wat die ooreenkoms sou oortree, en instellings wat bewysbaar die Suid-Afrikaanse rasseskeiding ondersteun het, is uit alle internasionale sport uitgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1981-springbok-tour/gleneagles-agreement |title=From Montreal to Gleneagles |work=New Zealand History |publisher=Minister van Kultuur en Erfenis |date=11 April 2014 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref><ref>{{en}} SAIRV: ''A Survey of Race Relations in South Africa 1977''. Johannesburg 1978, bl. 563–564.</ref> Aangesien Namibië destyds as ’t ware as vyfde Suid-Afrikaanse provinsie bestuur is, is die plaaslike krieket ook geraak. In Januarie 1989 het Suidwes-Afrika sy laaste seisoen binne die Suid-Afrikaanse krieket gespeel. In April het die PLAN sy laaste gewapende opstand geloods en die Suidwes-Afrikaanse Krieketunie het sy bande met die Suid-Afrikaanse Krieketraad (Engels: ''South African Cricket Board'', SACB) verbreek. In 1989 is die [[Krieket Namibië|Namibiese Krieketraad]] amptelik gestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketnamibia.com/index.php/2011-07-25-15-55-33 |title=History of Cricket Namibia |publisher=[[Krieket Namibië]] |accessdate=14 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114024412/http://www.cricketnamibia.com/index.php/2011-07-25-15-55-33 |archive-date=14 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In November 1989 het ’n Namibiese span in [[Botswana]] sy eerste internasionale wedstryde gespeel,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/archive_pdf_19851990/1989_TheNamibian/13%20November%201989.pdf |title=The Namibian ― archives |publisher=[[The Namibian]] |date=14 Junie 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> hoewel die beheerliggaam eers in 1992 by die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangesluit het.<ref name="IKR" /><ref name="CN" /> === Ná onafhanklikheid (1990–1999) === Op die Namibiese Onafhanklikheidsdag, 21 Maart 1990, en die daaropvolgende dae het [[Gloucestershire]] teen die eerste saamgestelde Namibiese nasionale krieketspan gespeel, en die gasheer het al die drie wedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/25/Gloucestershire_in_Namibia_1989-90.html |title=Gloucestershire in Namibia 1989/90 |publisher=Cricket Archive |accessdate=3 Oktober 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151003232749/https://cricketarchive.com/Archive/Events/25/Gloucestershire_in_Namibia_1989-90.html |archive-date=3 Oktober 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië het ook die daaropvolgende wedstryde teen [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] in April gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Events/14/Netherlands_in_Namibia_1989-90.html |title=Netherlands in Namibia 1989/90 |publisher=Cricket Archive |accessdate=14 Oktober 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014041633/https://cricketarchive.com/Archive/Events/14/Netherlands_in_Namibia_1989-90.html |archive-date=14 Oktober 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Voor die stigting van die vastelandse beheerliggaam, die [[Afrikakrieketvereniging]] (AKV), is ná twee skooltoere tussen Namibië en Botswana in 1989 en 1990 die ''SCSA Zone VI Cricket Federation'' gestig. In September 1991 is in in Windhoek die eerste AKV-toernooi aangebied, waaraan die gasheer, Botswana, [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Zambië]] en die [[Universiteit van Oxford]] se krieketspan deelgeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://audiodata.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |title=History of African cricket association |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=14 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614072903/http://audiodata.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/CRICKET_NEWS/1998/OCT/ACA_HISTORY_01OCT1998.html |archive-date=14 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die nasionale span kon nie vir die [[Krieketwêreldbeker 1992]] kwalifiseer nie, aangesien hulle net voor die IKR-trofee 1990 onafhanklikheid verkry het. In 1994 het Namibië sy eerste deur die IKR erkende wedstryde tydens internasionale toernooie gespeel. Tydens sy eerste deelname aan ’n toernooi, die IKR-trofee 1994 in [[Kenia]], het Namibië met die ''Philip Snow Plate'' sy eerste trofee gewen. Met hul derde plek in hul groep het hulle egter die [[Krieketwêreldbeker 1996]] misgeloop. Drie jaar later het die IKR-trofee 1997 in [[Maleisië]] vir die Namibiese span teleurstellend verloop, waarvolgens hulle die [[Krieketwêreldbeker 1999]] misgeloop het. === Eerste deelname aan ’n krieketwêreldbekertoernooi (2003) === [[Lêer:Cricket ground (1).jpg|duimnael|Namibië teen Engeland tydens die [[Krieketwêreldbeker 2003]]]] Namibië se pad na die [[Krieketwêreldbeker 2003]] in [[Suid-Afrika]] het met die IKR-trofee 2001 in [[Kanada]] begin. Namibië het die eindstryd in [[Toronto]] gehaal, maar hulle het teen Nederland verloor; dit was egter genoeg om vir hul eerste krieketwêreldbekertoernooi te kwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/72/72639.html |title=Scorecard of 2001 ICC Trophy Final |publisher=Cricket Archive |date=15 Julie 2001 |accessdate=1 Desember 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201013926/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/72/72639.html |archive-date=1 Desember 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië het in April 2002 die IKR Sesnasies-uitdaging aangebied en in die vierde plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/ICC_Six_Nations_Challenge_2001-02.html |title=2002 ICC 6 Nations Challenge Points Table |publisher=Cricket Archive |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303225802/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/ICC_Six_Nations_Challenge_2001-02.html |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In September het die Afrikabeker vir Namibië teleurstellend verloop, nadat hulle in hul groep net [[Tanzaniese nasionale krieketspan|Tanzanië]] geklop en in die vierde plek geëindig het,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2002/TOURNAMENTS/AFRICACUP/about.shtml |title=2002 Africa Cup |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=12 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612095304/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2002/TOURNAMENTS/AFRICACUP/about.shtml |archive-date=12 Junie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> enkele weke later het hulle vier wedstryde teen ’n tweede Zimbabwiese span verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ZIM/2002-03_ZIM_Namibia_in_Zimbabwe_2002-03.html |title=Namibia in Zimbabwe 2002/03 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105062711/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ZIM/2002-03_ZIM_Namibia_in_Zimbabwe_2002-03.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die toer na Kenia direk op die Zimbabwiese toer het hulle beter gevaar, toe Namibië Kenia in ’n EDI-reeks van vier wedstryde verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/KENYA/2002-03_KENYA_Namibia_in_Kenya_2002-03.html |title=Namibia in Kenya 2002/03 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105082417/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/KENYA/2002-03_KENYA_Namibia_in_Kenya_2002-03.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Aansluitend het Namibië deelgeneem aan die Suid-Afrikaanse plaaslike EDI-krieket se hoogste vlak, die Standard Bank-beker, maar al sy vyf wedstryde verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/Standard_Bank_Cup_2002-03.html |title=Standard Bank Cup 2002/03 Points Table |publisher=Cricket Archive |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304133131/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/Standard_Bank_Cup_2002-03.html |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Januarie 2003 het Namibië die reeks van vyf EDIs teen [[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]] met 1–4 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2002-03_NAMIB_Bangladesh_in_Namibia_2002-03.html |title=Bangladesh in Namibia 2002/03 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105092442/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2002-03_NAMIB_Bangladesh_in_Namibia_2002-03.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In sy eerste wedstryd tydens die Krieketwêreldbeker op 10 Februarie 2003 in [[Harare]] is Namibië deur [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] met 86 lopies verslaan; dit was die eerste EDI-wedstryd vir Namibië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-beat-namibia-and-the-weather-126527 |title=Zimbabwe beat Namibia and the weather |publisher=ESPNcricinfo |author=John Ward |date=10 Februarie 2003 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Namibië is ook in sy wedstryde, wat in Suid-Afrika aangebied is, deur [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] (met 171 lopies)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/akram-akhtar-decimate-namibia-in-trial-by-fire-126717 |title=Akram, Akhtar decimate Namibia in trial by fire |publisher=ESPNcricinfo |author=Agha Akbar |date=16 Februarie 2003 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> en deur [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] (met 55 lopies) verslaan. Namibië kon in dié wedstryd egter goed tred hou, danksy [[Jan-Berrie Burger]] wat vir sy beurt van 85 lopies as “speler van die wedstryd” benoem is en aan Namibië amper ’n verrassende oorwinning besorg het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-still-in-contention-after-55-run-win-126814 |title=England still in contention after 55-run win |publisher=ESPNcricinfo |author=Stephen Lamb |date=19 Februarie 2003 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Daarna is hulle deur [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] (met 181 lopies)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/well-oiled-indian-machine-steamrolls-namibia-126910 |title=Well-oiled Indian machine steamrolls Namibia |publisher=ESPNcricinfo |author=Anand Vasu |date=23 Februarie 2003 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> en die latere wêreldkampioen [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] (met 256 lopies) geklop,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/records-fall-as-australia-break-the-namibian-dream-127027 |title=Records fall as Australia break the Namibian dream |publisher=ESPNcricinfo |author=Keith Lane |date=27 Februarie 2003 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> destyds die hoogste EDI-telling, wat later tydens die [[Krieketwêreldbeker 2007]] deur Indië met 257 lopies teen [[Bermudaanse nasionale krieketspan|Bermuda]] oortref is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/content/records/283902.html |title=ODIs – Highest winning margins |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Die toernooi is afgesluit met ’n nederlaag van 64 lopies teen die medekwalifiseerders Nederland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/dutch-prove-to-be-too-strong-for-brave-namibia-130169 |title=Dutch prove to be too strong for brave Namibia |publisher=ESPNcricinfo |author=Ralph Dellor |date=3 Maart 2003 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In die wedstryd teen Engeland het [[Rudie van Vuuren]] die eerste Namibiese krieketspeler geword, wat vyf paaltjies in ’n EDI-wedstryd geneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_figures_innings.html?class=2;id=28;type=team |title=Records / Namibia / One-Day Internationals / Best bowling figures in an innings |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Toe hy met die [[Namibiese nasionale rugbyspan]] ook aan die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië deelgeneem het, het hy die eerste sportlui geword wat in dieselfde jaar in twee verskillende sportkodes aan wêreldbekertoernooie deelgeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/observer/osm/story/0,,1383621,00.html |title=The ten greatest sporting all-rounders |publisher=[[The Guardian]] |author=Alex Gibbons |date=9 Januarie 2005 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Ná die Krieketwêreldbeker het die belangstelling aan krieket in Namibië egter aansienlik afgeneem en dit is vir die daaropvolgende 18 jaar as ’n “sterwende sport” beskou.<ref name="Dying">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-albie-morkel-cricket-was-a-dying-sport-in-namibia-but-people-have-started-watching-again-1286083 |title=Albie Morkel: 'Cricket was a dying sport in Namibia, but people have started watching again' |publisher=ESPNcricinfo |author=Deivarayan Muthu |date=30 Oktober 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> === Ná die Krieketwêreldbeker (2003–2005) === In Augustus 2003 het Namibië die EDI-reeks teen die tweede Zimbabwiese span met 2–1 gewen, maar hulle het albei driedaagse wedstryde verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2003-04_NAMIB_Zimbabwe_A_in_Namibia_2003-04.html |title=Zimbabwe A in Namibia 2003/04 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105085350/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2003-04_NAMIB_Zimbabwe_A_in_Namibia_2003-04.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die teenbesoek in die daaropvolgende Januarie het Namibië die EDI-reeks van vyf wedstryde met 4–1 gewen; hulle het ook ’n wedstryd teen ’n Zimbabwiese o/19-span gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ZIM/2003-04_ZIM_Namibia_in_Zimbabwe_2003-04.html |title=Namibia in Zimbabwe 2003/04 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105065441/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ZIM/2003-04_ZIM_Namibia_in_Zimbabwe_2003-04.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Februarie het Bangladesj die EDI-reeks van drie wedstryde in Namibië beklink, terwyl die driedaagse wedstryd onbeslis geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2003-04_NAMIB_Bangladesh_in_Namibia_2003-04.html |title=Bangladesh in Namibia 2003/04 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105120604/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2003-04_NAMIB_Bangladesh_in_Namibia_2003-04.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daarna het Namibië aan die IKR Sesnasies-uitdaging 2004 in die [[Verenigde Arabiese Emirate]] deelgeneem. Namibië het volgens lopietempo in die derde plek geëindig, nadat hulle [[Kanadese nasionale krieketspan|Kanada]], Nederland en die [[Verenigde Arabiese Emirate se nasionale krieketspan|Verenigde Arabiese Emirate]] verslaan, maar teen [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]] en die [[Verenigde State se nasionale krieketspan|Verenigde State]] verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2004/TOURNAMENTS/ENT/about.shtml |title=2004 ICC 6 Nations Challenge |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=30 Maart 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330020852/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2004/TOURNAMENTS/ENT/about.shtml |archive-date=30 Maart 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die Internasionale Beker 2004 het Namibië in twee wedstryde teen Kenia en [[Ugandese nasionale krieketspan|Uganda]] gespeel, maar hulle het albei verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2004/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |title=2004 Intercontinental Cup |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=25 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130225013117/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2004/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |archive-date=25 Februarie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tussen dié twee wedstryde het die Namibiërs ’n Afrikanasiestoernooi in Zambië gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/2004/OTHERS/ICC-6NAT-WCQS/table.html |title=Points Table for 2004 African tournament |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In dieselfde jaar het hulle aan die Zimbabwiese nasionale EDI-toernooi deelgeneem en as naaswenner geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/Faithwear_Clothing_Inter-Provincial_One-Day_Competition_2004-05.html |title=Faithwear Clothing Inter-Provincial One-Day Competition 2004/05 Points Table |publisher=Cricket Archive |accessdate=9 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160409213539/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/Faithwear_Clothing_Inter-Provincial_One-Day_Competition_2004-05.html |archive-date=9 April 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens hul besoek aan Zimbabwe het hulle ook twee wedstryde teen die nasionale span gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ZIM/2004-05_ZIM_Namibia_in_Zimbabwe_2004-05.html |title=Namibia in Zimbabwe 2004/05 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105122807/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ZIM/2004-05_ZIM_Namibia_in_Zimbabwe_2004-05.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daarop het die Engelse besoek aan Namibië vir twee wedstryde gevolg en die besoekers het albei wedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2004-05_NAMIB_England_in_Namibia_2004-05.html |title=England in Namibia 2004/05 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105125644/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2004-05_NAMIB_England_in_Namibia_2004-05.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Aan die begin van 2005 het die tweede Zimbabwiese span albei EDI-wedstryde teen Namibië verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2004-05_NAMIB_Zimbabwe_A_in_Namibia_2004-05.html |title=Zimbabwe A in Namibia 2004/05 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105073154/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2004-05_NAMIB_Zimbabwe_A_in_Namibia_2004-05.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In April het die tweede Pakistanse span al die drie EDI-wedstryde teen Namibië gewen, voordat die driedaagse wedstryd onbeslis geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2004-05_NAMIB_Pakistan_A_in_Namibia_2004-05.html |title=Pakistan A in Namibia 2004/05 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105071524/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2004-05_NAMIB_Pakistan_A_in_Namibia_2004-05.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daarop het twee tuiswedstryde tydens die Interkontinentale Beker 2005 gevolg. Hoewel hulle, ná ’n oorwinning oor Uganda en ’n onbesliste wedstryd teen Kenia, in die groepfase onoorwonne gebly het, het hulle nie die halfeindstryd gehaal nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2005/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |title=2005 ICC Intercontinental Cup |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=2 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202110001/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2005/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |archive-date=2 Februarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Vervolgens het Namibië aan die IKR-trofee 2005 in Ierland deelgeneem. Nadat die span [[Denemarke]] in die uitspeelwedstryd geklop het, het Namibië dié toernooi in die sewende plek afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/82/82972.html |title=Scorecard of Denmark v Namibia |publisher=Cricket Archive |date=11 Julie 2005 |accessdate=3 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190603175326/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/82/82972.html |archive-date=3 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Terug in Namibië het hulle einde Julie [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] gehuisves, maar hulle het albei wedstryde verloor,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2005-06_NAMIB_New_Zealand_in_Namibia_2005-06.html |title=New Zealand in Namibia 2005/06 |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105092906/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/NAMIB/2005-06_NAMIB_New_Zealand_in_Namibia_2005-06.html |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> waarvan een wedstryd met net 29 lopies, nadat hulle ’n telling van 330/6 afgestaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/83/83161.html |title=Scorecard of Namibia v New Zealand |publisher=Cricket Archive |date=30 Julie 2005 |accessdate=23 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161123201914/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/83/83161.html |archive-date=23 November 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Oktober dieselfde jaar het die Namibiërs die Interkontinentale Bekerhalfeindstryd aangebied, hoewel hulle nie gekwalifiseer het nie. Tydens die aanbieding van die eindstryd het hulle ná hul uitskakeling twee EDI-wedstryde in Bermuda gespeel en albei wedstryde gewen. Dié reeks is egter deur omstrede voorvalle oorskadu, nadat die Bermudaanse span Namibië van rassistiese beledigings beskuldig en tydens die tweede wedstryd die veld verlaat het, nadat ’n stormloop aan uitsmyters teen die Bermudaanse laerordekolwers ontketen is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/racism-rows-and-a-walk-off-tarnish-friendly-one-dayers-223615 |title=Racism, rows and a walk-off tarnish 'friendly' one-dayers |publisher=ESPNcricinfo |date=30 Oktober 2005 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Die Namibiese Krieketraad het die rassisme-aantygings ontken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bermuda-s-allegations-rejected-with-contempt-224122 |title=Bermuda's allegations 'rejected with contempt' |publisher=ESPNcricinfo |date=4 November 2005 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> === Verdere ontwikkeling (2006–2017) === In Maart 2006 het Namibië [[Nepalese nasionale krieketspan|Nepal]] gehuisves vir ’n uitdagingswedstryd om die agste en laaste kol in die Internasionale Beker 2006 se groepfase. Dié wedstryd het onbeslis geëindig, maar Namibië het nogtans vir die hooftoernooi gekwalifiseer, nadat hulle ’n voorsprong in die eerste beurt aangeteken het. In die groepfase in Mei het hulle die span teen Skotland in [[Aberdeen, Skotland|Aberdeen]] ’n beurtnederlaag gely, voordat hulle in [[Dublin]] deur Ierland met vyf paaltjies verslaan is.<ref name="ICCup06">{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2006/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |title=2006 ICC Intercontinental Cup |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=24 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130224150242/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2006/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |archive-date=24 Februarie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Gedurende die Suid-Afrikaanse krieketseisoen 2006/07 het Namibië aan beide [[Eersterangse krieket|eersterangse]] en A-lys-krieket se tweede vlak, die [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]]-uitdaging, deelgeneem. Namibië het in die driedaagse toernooigroep in die tweede plek<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/South_African_Airways_Provincial_Three-Day_Challenge_2006-07.html |title=2006/07 South African Airways Provincial Three-Day Challenge points table |publisher=Cricket Archive |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304060103/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/South_African_Airways_Provincial_Three-Day_Challenge_2006-07.html |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en in die EDI-toernooigroep in die derde plek geëindig, waarvolgens hulle die halfeindstryd met net een oorwinning te min misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/South_African_Airways_Provincial_One-Day_Challenge_2006-07.html |title=2006/07 South African Airways Provincial One-Day Challenge points table |publisher=Cricket Archive |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304141452/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/South_African_Airways_Provincial_One-Day_Challenge_2006-07.html |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tussen hul wedstryde in dié toernooie het hulle in hul derde en laaste 2006-Interkontinentale Bekerwedstryd teen die Verenigde Arabiese Emirate gespeel en met ’n beurt gewen.<ref name="ICCup06" /> Op 1 April 2007 het hulle by die IKR se Hoëprestasieprogram aangesluit.<ref name="HPP" /> Namibië het nie vir die [[Krieketwêreldbeker 2007]] gekwalifiseer nie. In November en Desember 2007 het Namibië die Wêreldkrieketliga se afdeling twee gehuisves, waartydens hulle teen [[Argentinië]], Denemarke, [[Omaanse nasionale krieketspan|Oman]], die Verenigde Arabiese Emirate en Uganda te staan gekom het. Hoewel Namibië drie van sy vyf groepwedstryde gewen het, het hulle nie die eindstryd gehaal nie. Namibië het eindelik Denemarke in die klein finale om die derde plek verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/uae-finish-top-of-the-pile-323270 |title=UAE finish top of the pile |publisher=ESPNcricinfo |date=2 Desember 2007 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> As een van die vier beste spanne tydens dié toernooi het Namibië tot die wêreldbekerkwalifisering 2009 gevorder, die laaste kwalifiseringstoernooi vir die [[Krieketwêreldbeker 2011]], maar hulle het nie vir die hooftoernooi gekwalifiseer nie. Tussen Oktober 2007 en Februarie 2008 het Namibië weer aan die Suid-Afrikaanse plaaslike EDI-krieket se tweede vlak deelgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000049/004980.shtml |title=Namibia to continue in South African provincial cricket |publisher=[[Europese Krieketraad]] |author=Andrew Nixon |date=29 Junie 2007 |accessdate=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304051412/http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000049/004980.shtml |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië het in Oktober 2007 tydens die Interkontinentale Beker 2007/08 in ’n wedstryd teen Kanada gespeel; die oorblywende wedstryde teen Bermuda, Ierland, Kenia, Nederland, Skotland en die Verenigde Arabiese Emirate het in 2008 plaasgevind.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2007/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |title=ICC Intercontinental Cup 2007–2008 |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=14 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140214142340/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2007/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |archive-date=14 Februarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië het die Interkontinentale Skild 2009/10 gewen, nadat hulle die Verenigde Arabiese Emirate in [[Doebai (stad)|Doebai]] met ses paaltjies verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2009/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/shield.shtml |title=ICC Intercontinental Shield 2009–10 |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=29 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929101540/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2009/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/shield.shtml |archive-date=29 September 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 2011 het Namibië aan die Wêreldkrieketliga se afdeling twee deelgeneem en na die Verenigde Arabiese Emirate as naaswenner geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2011/TOURNAMENTS/WCL2/about.shtml |title=World Cricket League Division 2: Dubai, April 2011 |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=1 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201130035/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2011/TOURNAMENTS/WCL2/about.shtml |archive-date=1 Februarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Julie 2011 het Namibië aan die T20I-Wêreldkrieketliga se Afrika-afdeling een in Uganda deelgeneem en al sy agt groepwedstryde gewen, voordat hulle in die eindstryd deur die gasheer met ses paaltjies verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://icc-cricket.yahoo.net/events_and_awards/twenty20/qualifier.php |title=ICC World Twenty20 Qualifier |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=7 Januarie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100107092808/http://icc-cricket.yahoo.net/events_and_awards/twenty20/qualifier.php |archive-date=7 Januarie 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens dié toernooi het die veelsydige [[Louis van der Westhuizen]] 16 grenshoue in ’n onoorwonne beurt van 159 lopies geslaan; Namibië het eindelik ’n spantotaal van 262/1 teen Kenia aangeteken. Tydens die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2014 het Namibië nie vir die [[Krieketwêreldbeker 2015]] gekwalifiseer nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/uae-and-scotland-one-win-from-world-cup-713373 |title=UAE and Scotland one win from World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=28 Januarie 2014 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In Januarie 2015 het die Namibiërs die Wêreldkrieketliga se afdeling twee aangebied en die eindstryd gehaal, waar hulle deur Nederland met agt paaltjies geklop is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-two-2014-15-812771/namibia-vs-netherlands-final-812809/match-report |title=Rippon stars as Netherlands take title |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Januarie 2015 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Vervolgens het hulle die Wêreldkrieketligakampioenskap 2015/17 gehaal, waar hulle in die laaste plek geëindig het en na afdeling twee afgegradeer is. === “Goue generasie” (sedert 2017) === [[Lêer:DAVID WIESE (15702924581).jpg|duimnael|upright|Die veelsydige [[David Wiese]] het van 2013 tot 2016 vir [[Proteas|Suid-Afrika]] en van 2021 tot 2024 vir Namibië gespeel. Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2021]] het hy sy span na die Super Twaalf geneem<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/david-wiese-221140 |title=David Wiese |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref>]] [[Lêer:2023 African Games 01 cricket 178.jpg|duimnael|Die Namibiese nasionale krieketspan tydens die Afrikaspele 2023 in [[Accra]], [[Ghana]]]] In Desember 2017 het Namibië vir die eerste keer die Suid-Afrikaanse provinsiale EDI-uitdaging se eindstryd gehaal.<ref name="NCYR">{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/172785/archive-read/Namibia-Cricket-Year-Review |title=Namibia Cricket Year Review |publisher=[[The Namibian]] |author=Helge Schütz |date=19 Desember 2017 |accessdate=9 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009105718/https://www.namibian.com.na/172785/archive-read/Namibia-Cricket-Year-Review |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Februarie 2018 het Namibië die Wêreldkrieketliga se tweede afdeling aangebied, waaraan ook Kenia, die Verenigde Arabiese Emirate, Nepal, Kanada en Oman deelgeneem het.<ref name="NCYR" /> Namibië het die klein finale om die derde plek gehaal, waar hulle deur Kanada verslaan is en sodoende die [[Krieketwêreldbeker 2019]] misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/wcl-div-2-2017-18-1133922/namibia-vs-canada-3rd-place-playoff-1133945/match-report |title=Canada defend 247 to claim third place |publisher=ESPNcricinfo |date=15 Februarie 2018 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die Wêreldkrieketliga se afdeling twee in 2019 het die Namibiese krieketspan vir die [[T20I-wêreldbeker 2021]] en die Wêreldkrieketliga 2 2019–2023, die [[Krieketwêreldbeker 2023]] se voorkwalifisering gekwalifiseer, waarmee hulle EDI-status ontvang het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/1731642/featured |title=Hard work, courage pays off as Namibia claim ODI status |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=27 Julie 2020 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Nadat hulle EDI-status ontvang het, het die Namibiese nasionale krieketspan tydens die IKR se “jaarlikse ontwikkelingstoekennings” in Julie 2020 die “medelid se prestasie van die jaar”-toekenning vir opkomende krieketlande ontvang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/news/icc-recognises-the-work-of-associates-in-annual-development-awards-announcements/ |title=ICC recognises the work of Associates in annual Development Awards announcements |publisher=Emerging Cricket |author=Isaac Lockett |date=28 Julie 2020 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Met hul herwinning van EDI-status en daarmee gepaardgaande suksesse het die Namibiërs weer in krieket begin belangstel.<ref name="Dying" /> Namibië word intussen as die tweede beste Afrikaspan na Suid-Afrika en nog voor die toetsland Zimbabwe beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/team-report-cards-for-the-decade-england-australia-pakistan-women-wi-zimbabwe-and-sl-1209698 |title=England's gold, Australia's fall, Pakistan's homecoming |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Desember 2019 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2021]] in Oman en die Verenigde Arabiese Emirate het Namibië vir die eerste keer aan dié toernooi deelgeneem. In hul openingswedstryd het hulle Nederland verslaan en aansluitend ’n verrassende oorwinning oor die volle lid Ierland aangeteken, waarmee hulle die tweede rondte, die Super Twaalf, gehaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2021-22-1267897/ireland-vs-namibia-11th-match-first-round-group-a-1273722/match-report |title=Wiese, Erasmus the heroes as Namibia qualify for the Super 12s |publisher=ESPNcricinfo |author=Hemant Brar |date=22 Oktober 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Dit was Namibië se eerste oorwinnings tydens ’n wêreldbeker en hul oorwinning oor Ierland was hul eerste teen ’n toetsland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketer.com/Topics/mens-t20-world-cup-2021/namibia_moment_sprinkling_david_wiese_stardust.html |title=Namibia's moment, with a sprinkling of David Wiese's stardust |publisher=The Cricketer |author=Nick Friend |date=20 Oktober 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In die Super Twaalf het die span net daarin geslaag om [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]] te klop (hul eerste oorwinning in die tweede rondte van ’n wêreldbeker), terwyl hulle in al die ander vier wedstryde deur [[Afghaanse nasionale krieketspan|Afghanistan]], Pakistan, [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] en Indië geklop en sodoende uit dié toernooi geskakel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/black-caps/126880270/late-batting-surge-sets-black-caps-up-to-beat-namibia-at-twenty20-world-cup |title=Late batting surge sets Black Caps up to beat Namibia at Twenty20 World Cup |publisher=Stuff |author=Andrew Voerman |date=6 November 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Hul [[troosprys]] was hul regstreekse kwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2022]] in Australië.<ref name="T20I-wêreldbeker 2022" /> In November 2021 is Namibië saam met Suid-Afrika en Zimbabwe as medegasheer vir die [[Krieketwêreldbeker 2027]] benoem. Tydens dié toernooi sal vir die eerste keer krieketwêreldbekerwedstryde in Namibië aangebied word.<ref name="Krieketwêreldbeker_2027">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-co-hosts-for-2024-t20-wc-pakistan-gets-2025-champions-trophy-india-and-bangladesh-2031-world-cup-1289589 |title=USA co-hosts for 2024 T20 WC, Pakistan gets 2025 Champions Trophy, India and Bangladesh 2031 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=16 November 2021 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In Mei 2022 het hulle ná ’n oorwinning oor Zimbabwe vir die eerste keer ’n T20I-reeks teen ’n volle lid van die IKR beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/namibia-in-zimbabwe-2022-1310915/zimbabwe-vs-namibia-5th-t20i-1310942/match-report |title=Namibia earn historic T20I series win after successfully defending 127 against Zimbabwe |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Mei 2022 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> In Junie 2022 het die Namibiese keurspan ’n nieamptelike EDI-reeks teen [[Hongkongse nasionale krieketspan|Hongkong]] met 3–0 gewen. Tydens dié reeks het [[Lo-handre Louwrens]] in die derde wedstryd ’n honderdtal aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/hong-kong-in-namibia-2022-1317792/match-schedule-fixtures-and-results |title=Hong Kong tour of Namibia 2022 |publisher=ESPNcricinfo |date=12 Junie 2022 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die T20I-wêreldbeker 2022 se eerste rondte het die Namibiërs in die openingswedstryd daarin geslaag om [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] met 55 lopies te verslaan, toe hulle dié teenstander op 108 lopies uitgeboul het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2022-23-1298134/namibia-vs-sri-lanka-1st-match-first-round-group-a-1298135/match-report |title=Namibia kick off World Cup in style with famous upset |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=16 Oktober 2022 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Daarna is hulle egter deur Nederland en die Verenigde Arabiese Emirate geklop, waarmee hulle uit dié toernooi geskakel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/117131/read/UAE-beat-Namibia-to-send-Netherlands-into-Super-12-at-T20-World-Cup |title=UAE beat Namibia to send Netherlands into Super 12 at T20 World Cup |publisher=[[The Namibian]] |date=20 Oktober 2022 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Die Wêreldkrieketliga 2 2019–2023 het Namibië in die vierde plek afgesluit en die Krieketwêreldbeker-uitspeelrondte 2023 gehaal. Dit is in Namibië beslis en die gasheer het dié toernooi in die derde plek onder ses deelnemers beëindig, waarmee hulle die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 vir die Krieketwêreldbeker 2023 misgeloop het. As ’n troosprys het hulle die Wêreldkrieketliga 2 2023–2027 vir die Krieketwêreldbeker 2027 gehaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2023/articles/000003/000365.shtml |title=UAE and Canada win on final day in Windhoek |publisher=[[Europese Krieketraad]] |author=Andrew Nixon |date=5 April 2023 |accessdate=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405195114/https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2023/articles/000003/000365.shtml |archive-date=5 April 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die uitspeelrondte het Namibië op 29 Maart 2023 teen Papoea-Nieu-Guinee met 381/8 die meeste EDI-lopies in dié tyd deur ’n assosiaatlid aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/126099/namibia-png-tumble-records-in-high-scoring-encounter |title=Namibia, PNG tumble records in high-scoring encounter |publisher=Cricbuzz |author=Bertus de Jong |date=29 Maart 2023 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Op die Afrikaspele 2023 (beslis in Februarie 2024) in [[Accra]], [[Ghana]], is vir die eerste keer ’n kriekettoernooi beslis wat Namibië as naaswenner afgesluit het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/insight/zimbabwe-men-win-cricket-gold-at-the-african-games-but-status-kerfuffle-leaves-a-sour-taste-in-the-mouth/ |title=Zimbabwe men win cricket gold at African Games but status kerfuffle leaves sour taste |publisher=Emerging Cricket |author=Shounak Sarkar |date=25 Maart 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Die Afrikakwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2024]] het die Namibiërs onoorwonne afgesluit, nadat hulle onder andere die volle lid Zimbabwe geklop het. Daarmee het hulle vir hul derde agtereenvolgende T20I-wêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/africa-region-qualifier-namibia-seal-their-spot-in-2024-t20-world-cup-1410937 |title=Namibia seal their spot in 2024 T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=28 November 2023 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die hooftoernooi het die span Oman (in die Superboulbeurt) geklop,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/namibia-vs-oman-3rd-match-group-b-1415703/match-report |title=Superhero Wiese aces Super Over for Namibia in thriller |publisher=ESPNcricinfo |author=Abhimanyu Bose |date=3 Junie 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> maar hulle het daarna nederlae gely teen Skotland (met vyf paaltjies),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/namibia-vs-scotland-12th-match-group-b-1415712/match-report |title=Berrington and Leask launch Scotland to landmark victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Vithushan Ehantharajah |date=6 Junie 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Australië (met nege paaltjies)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/australia-vs-namibia-24th-match-group-b-1415724/match-report |title=Zampa four-for seals Australia's Super Eight spot |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=12 Junie 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> en Engeland (met 41 lopies).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/england-vs-namibia-34th-match-group-b-1415734/match-report |title=Harry Brook, Jonny Bairstow rescue act keeps England alive |publisher=ESPNcricinfo |author=Valkerie Baynes |date=15 Junie 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die wedstryd teen Engeland het [[Nikolaas Davin]] veras, toe hy die eerste speler geword het wat sy paaltjie verloor nadat hy uittree om [[David Wiese]] die kans op die wenlopies te gee.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/namibias-nikolaas-davin-creates-history-in-t20-world-cup-becomes-first-player-in-the-world-to-article-111042253 |title=Namibia's Nikolaas Davin Creates History In T20 World Cup, Becomes First Player In The World To... |publisher=Sports Now |author=Debayan Bhattacharyya |date=17 Junie 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Wiese het in sy laaste wedstryd vir Namibië verskyn.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-2024-david-wiese-retires-from-international-cricket-1438976 |title='Just seemed like the right time' – Wiese retires from international cricket |publisher=ESPNcricinfo |date=16 Junie 2024 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die Afrikakwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2026]] het die Namibiërs vir hul vierde agtereenvolgende toernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/namibia-zimbabwe-qualify-for-2026-men-s-t20-world-cup-1505360 |title=Namibia, Zimbabwe qualify for 2026 men's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=2 Oktober 2025 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Vir die opening van die nuwe [[Nasionale Krieketstadion]] in Windhoek het Namibië vir die eerste keer die bure uit Suid-Afrika vir ’n eenmalige T20I-wedstryd gehuisves, wat weens die gelyktydige toer na Pakistan egter met hul tweede span verskyn het. In die wedstryd het die gashere hul eerste oorwinning oor die Proteas in enige krieket aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/south-africa-in-namibia-2025-26-1487816/namibia-vs-south-africa-only-t20i-1487824/match-report |title=Namibia stun South Africa in historic first meeting |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=11 Oktober 2025 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Tydens die hooftoernooi in [[Indië]] en [[Sri Lanka]] het die Namibiërs al vier hul wedstryde teen Nederland (met sewe paaltjies), Indië (met 93 lopies), die Verenigde State (met 31 lopies) en Pakistan (met 102 lopies) verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/hard-work-ahead-cricket-president/ |title=Hard work ahead – cricket president |publisher=[[The Namibian]] |author=Helge Schutz |date=26 Februarie 2026 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> == Kleure, kenteken en bynaam == [[Lêer:Kenteken van Krieket Namibië.jpg|duimnael|Kenteken van Krieket Namibië]] In EDI- en T20I-krieket dra Namibiese spelers helderblou truie met donkerblou moue en ’n rooi V-halslyn en donkerblou broeke. Veldwerkers dra ’n donkerblou bofbalpet met rooi kleuraksente of ’n donkerblou sonhoed. Die kolwers se helms is op ’n soortgelyke manier geverf. Gedurende IKR-toernooie verskyn die borg se embleem op die regtermou en die belettering ''NAMIBIA'' verskyn in die middel van die trui. Krieket Namibië se kenteken toon ’n rooi krieketbal voor twee geboë blou lyne, terwyl die Namibiese nasionale krieketspan se kenteken ’n in blou gestiliseerde [[visarend]] met die belettering ''NAMIBIA'' daarbo toon. Die Namibiese nasionale krieketspan se bynaam is “die Arende”, ontleen aan die Namibiese wapendier, die visarend.<ref name="Arende" /> Sedert 2022 is ''Richelieu'', ’n [[brandewyn]]handelsmerk van die Suid-Afrikaanse drankmaatskappy [[Distell]] die span se naamborg, waarvolgens die span die amptelike naam ''Richelieu Eagles'' (“Richelieu Arende”) dra.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketnamibia.com/eagles-naming-rights-sponsor-revealed/ |title=Eagles Naming Rights Sponsor Revealed |publisher=[[Krieket Namibië]] |date=31 Maart 2022 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> == Tuisstadions == {{Location map+ |Namibië |caption=Ligging van Namibiese krieketstadions |places= {{location map~|Namibië|label=<small>[[Affiespark]]/[[Wanderers-krieketveld|Wanderers]]</small>|position=right|lat=-22.59227|long=17.070114}} {{location map~|Namibië|label=<small>[[Sentrum vir Krieketontwikkelingveld|CDC]]</small>|position=left|lat=-22.593|long=17.036}} {{location map~|Namibië|label=<small>[[United-krieketveld]]</small>|position=top|lat=-22.607742|long=17.096422}} {{location map~|Namibië|label=<small>[[Nasionale Krieketstadion]]</small>|position=bottom|lat=-22.606463|long=17.092703}} {{location map~|Namibië|label=<small>[[Sparta-krieketklubveld]]</small>|position=left|lat=-22.956111|long=14.508056}} }} Die Namibiese nasionale span het tot dusver ses stadions vir tuiswedstryde gebruik. Die Wanderers-krieketveld naby Wanderers in Windhoek is as tuisstadion beskou en het die meeste wedstryde gehuisves, sedert 2025 word die Nasionale Krieketveld as tuisstadion gebruik. {| border="0" class="wikitable sortable" |-bgcolor="#cccccc" ! No. !! Stadion !! Plek !! Eerste wedstryd |- | 1 | [[Wanderers-krieketveld]] | [[Windhoek]] | 1990 |- | 2 | [[Sentrum vir Krieketontwikkelingsveld]] | Windhoek | 2001 |- | 3 | [[Affiespark]] | Windhoek | 2014 |- | 4 | [[Sparta-krieketklubveld]] | [[Walvisbaai]] | 5 Januarie 2019 |- | 5 | [[United-krieketveld]] | Windhoek | 19 Augustus 2019 |- | 6 | [[Nasionale Krieketstadion]] | Windhoek | 11 Oktober 2025 |} === Krieketwêreldbekerstadions === {{Hoofartikel|Krieketwêreldbeker 2027}} Saam met Suid-Afrika en Zimbabwe sal Namibië die Krieketwêreldbeker 2027 aanbied.<ref name="Krieketwêreldbeker_2027" /> Vir dié toernooi en die [[o/19-krieketwêreldbeker]] 2026 is van 2023 af ’n nuwe nasionale stadion ([[Nasionale Krieketstadion]]) in [[Olympia, Windhoek|Olympia]], Windhoek, opgerig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.we.com.na/sports-we/progress-with-state-of-the-art-stadium2023-11-30 |title=Progress with state-of-the-art stadium. |publisher=Windhoek Express |author=Tielman Van Lill |date=30 November 2023 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> Dit word sedert 11 Oktober 2025 alleenlik vir internasionale wedstryde gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/namibia-s-cricket-dream-finally-has-a-home-in-windhoek-1506479 |title=Namibia's cricket dream finally has a home in Windhoek |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=10 Oktober 2025 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> == Spelers == === Spelerstatistieke === Daar het altesaam 46 spelers [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-]] en 36 spelers [[Twintig20|T20I-krieket]] vir Namibië gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Namibiese span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het. ==== Lopies ==== {| class="wikitable" ! colspan="4" |EDI ! colspan="4" |T20I |- ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | EDIs ! scope=col | Lopies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | T20Is ! scope=col | Lopies |- |style="text-align:left;"| [[Gerhard Erasmus]] | 2019–hede | align=center | 63 | align=center | '''2&nbsp;178''' | [[Gerhard Erasmus]] | 2019–hede | align=center | 81 | align=center | '''1&nbsp;882''' |- | [[Michael van Lingen]] | 2021–2024 | align=center | 40 | align=center | '''1&nbsp;318''' | [[JJ Smit]] | 2019–hede | align=center | 71 | align=center | '''1&nbsp;251''' |- | [[Jan Nicol Loftie-Eaton]] | 2021–hede | align=center | 51 | align=center | '''1&nbsp;113''' | [[Jan Frylinck]] | 2019–hede | align=center | 78 | align=center | '''1&nbsp;121''' |- | [[JJ Smit]] | 2019–hede | align=center | 52 | align=center | '''1&nbsp;071''' | [[Nikolaas Davin]] | 2019–hede | align=center | 37 | align=center | '''{{0}}969''' |- | [[Jan Frylinck]] | 2019–hede | align=center | 48 | align=center | '''{{0}}946''' | [[JP Kotze]] | 2019–hede | align=center | 47 | align=center | '''{{0}}817''' |- class=sortbottom | colspan=4 | <small>Korrek teen: 27 Februarie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=28;type=team |title=Records / Namibia / One-Day Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> | colspan=4 | <small>Korrek teen: 27 Februarie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=28;type=team |title=Records / Namibia / Twenty20 Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> |} ==== Paaltjies ==== {| class="wikitable" ! colspan="4" |EDI ! colspan="4" |T20I |- ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | EDIs ! scope=col | Paaltjies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | T20Is ! scope=col | Paaltjies |- | [[Bernard Scholtz]] | 2019–hede | align=center | 64 | align=center | '''100''' | [[Bernard Scholtz]] | 2019–hede | align=center | 80 | align=center | '''81''' |- | [[Ruben Trumpelmann]] | 2021–hede | align=center | 49 | align=center | '''{{0}}73''' | [[JJ Smit]] | 2019–hede | align=center | 71 | align=center | '''67''' |- | [[JJ Smit]] | 2019–hede | align=center | 52 | align=center | '''{{0}}56''' | [[Gerhard Erasmus]] | 2019–hede | align=center | 81 | align=center | '''65''' |- | [[Gerhard Erasmus]] | 2019–hede | align=center | 63 | align=center | '''{{0}}53''' | [[Jan Frylinck]] | 2019–hede | align=center | 78 | align=center | '''63''' |- | [[Tangeni Lungameni]] | 2022–hede | align=center | 35 | align=center | '''{{0}}52''' | [[Ruben Trumpelmann]] | 2021–hede | align=center | 48 | align=center | '''50''' |- class=sortbottom | colspan=4 | <small>Korrek teen: 27 Februarie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=2;id=28;type=team |title=Records / Namibia / One-Day Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> | colspan=4 | <small>Korrek teen: 27 Februarie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3;id=28;type=team |title=Records / Namibia / Twenty20 Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> |} === Spankapteins === Tot op hede was drie spelers reeds die [[Kaptein (sport)|kaptein]] vir Namibië tydens ’n EDI en vyf tydens ’n T20I.<ref>Die tydperk verwys na die ooreenstemmende krieketseisoen waarin die eerste of laaste wedstryd van die tyd as kaptein gespeel is.</ref> {| border="0" class="wikitable sortable" |-bgcolor="#cccccc" ! colspan="3" | EDI<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=2;id=28;type=team |title=Records / Namibia / One-Day Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> ! colspan="2" | T20I<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=3;id=28;type=team |title=Records / Namibia / Twenty20 Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> |- ! No. !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk |- | 1 | Deon Kotzé | 2003 | Stephan Baard | 2019 |- | 2 | '''Gerhard Erasmus''' | 2019–hede | '''Gerhard Erasmus''' | 2019–hede |- | 3 | JJ Smit | 2021 | JJ Smit | 2024 |- | 4 | | | Jan Nicol Loftie-Eaton | 2024 |- | 5 | | | Malan Kruger | 2024 |} == Rekords == === EDI-rekord teen ander lande === {| class="wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning |- |colspan="16" style="text-align:center"| '''t. Toetslande''' |- |align="left"| {{Cr-AU}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-EN}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-IN}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-PK}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-ZW}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |colspan="16" style="text-align:center"| '''t. Assosiaatlede''' |- |align="left"| {{vlagland|Jersey}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 30 Maart 2023 |- |align="left"| {{Cr-CA}} || 5 || 4 || 0 || 1 || 0 || 80,00 || 4 April 2023 |- |align="left"| {{Cr-NL}} || 5 || 1 || 4 || 0 || 0 || 20,00 || 23 Februarie 2024 |- |align="left"| {{Cr-NP}} || 8 || 5 || 2 || 0 || 1 || 62,50 || 11 Julie 2022 |- |align="left"| {{Cr-OM}} || 11 || 7 || 4 || 0 || 0 || 63,63 || 27 April 2019 |- |align="left"| {{Cr-PG}} || 7 || 7 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 22 September 2019 |- |align="left"| {{Cr-XS}} || 9 || 1 || 8 || 0 || 0 || 11,11 || 5 Desember 2022 |- |align="left"| {{Cr-AE}} || 9 || 2 || 7 || 0 || 0 || 22,22 || 25 Februarie 2023 |- |align="left"| {{Cr-US}} || 11 || 4 || 7 || 0 || 0 || 36,36 || 20 September 2019 |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''71''' || '''32''' || '''37''' || '''1''' || '''1''' || '''45,07''' || 27 April 2019 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met EDI #4942 op 27 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 27 Februarie 2026. Wenpersentasies sluit geen uitslae uit en tel gelykop as ’n halwe oorwinning.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=2;id=28;type=team |title=Records / Namibia / ODI matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Januarie 2026 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> |} === Krieketwêreldbekerrekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase |- |[[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Krieketwêreldbeker 2027|2027]] || {{n.v.t.}} |- |[[Krieketwêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Kampioenetrofeerekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[Kampioenetrofee 1998|1998]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2000|2000]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2002|2002]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2004|2004]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2006|2006]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2009|2009]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2013|2013]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2017|2017]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2025|2025]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Kampioenetrofee 2029|2029]] || {{n.v.t.}} |} === T20I-rekord teen ander lande === {| class="wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste T20I-oorwinning |- |colspan="15" style="text-align:center"| '''t. Toetslande''' |- |align="left"| {{Cr-AF}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-AU}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-EN}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-IE}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 22 Oktober 2021 |- |align="left"| {{Cr-IN}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-NZ}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-PK}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Cr-LK}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 16 Oktober 2022 |- |align="left"| {{Cr-ZA}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 11 Oktober 2025 |- |align="left"| {{Cr-ZW}} || 15 || 8 || 7 || 0 || 0 || 53,33 || 19 Mei 2022 |- |colspan="15" style="text-align:center"| '''t. Assosiaatlede''' |- |align="left"| {{Cr-BM}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 23 Oktober 2019 |- |align="left"| {{vlagland|Botswana}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 22 Mei 2019 |- |align="left"| {{vlagland|Ghana}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 20 Mei 2019 |- |align="left"| {{Cr-CA}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 19 Maart 2025 |- |align="left"| {{Cr-KE}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 25 Oktober 2019 |- |align="left"| {{vlagland|Malawi}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 30 September 2025 |- |align="left"| {{Cr-NL}} || 6 || 1 || 4 || 0 || 1 || 16,67 || 20 Oktober 2021 |- |align="left"| {{Cr-NP}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 27 Februarie 2024 |- |align="left"| {{Cr-NG}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 0 || 75,00 || 30 November 2023 |- |align="left"| {{Cr-OM}} || 7 || 4 || 2 || 1 || 0 || 57,14 || 29 Oktober 2019 |- |align="left"| {{Cr-PG}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 0 || 33,33 || 10 Oktober 2021 |- |align="left"| {{vlagland|Rwanda}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 25 November 2023 |- |align="left"| {{vlagland|Singapoer}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 20 Mei 2019 |- |align="left"| {{Cr-XS}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 0 || 75,00 || 27 Oktober 2021 |- |align="left"| {{Cr-TZ}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 28 November 2023 |- |align="left"| {{Cr-UG}} || 9 || 8 || 1 || 0 || 0 || 88,89 || 21 Mei 2019 |- |align="left"| {{Cr-AE}} || 4 || 1 || 3 || 0 || 0 || 25,00 || 5 Oktober 2021 |- |align="left"| {{Cr-US}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0 || 0,00 || – |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''88''' || '''51''' || '''35''' || '''1''' || '''1''' || '''57,95''' || 20 Mei 2019 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met T20I #3743 op 27 Februarie 2026. Gelykop verwys na wedstryde wat deur ’n valbyl (soos ’n Superboulbeurt) beslis is. Wenpersentasies sluit geen uitslae uit en gelykop as ’n halwe oorwinning (ongeag die valbyl).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=28;type=team |title=Records / Namibia / Twenty20 Internationals / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Februarie 2026 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> |} === T20I-wêreldbekerrekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2012|2012]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2014|2014]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2016|2016]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] || Super Twaalf |- |[[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] || Eerste rondte |- |[[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] || Eerste rondte |- |[[T20I-wêreldbeker 2026|2026]] || Eerste rondte |- |[[T20I-wêreldbeker 2028|2028]] || {{n.v.t.}} |- |[[T20I-wêreldbeker 2030|2030]] || {{n.v.t.}} |} === Afrikaspele === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |2023 || Naaswenner |} == Jeug == Die Namibiese o/19-nasionale krieketspan is van die suksesvolstes op die vasteland van Afrika. Hulle het tot dusver aan tien [[o/19-krieketwêreldbeker]]toernooie deelgeneem en die ''ICC Africa U19 CWCQ'' in September 2010 in [[Windhoek]] gewen. Hulle het vir die o/19-krieketwêreldbeker 2012 gekwalifiseer en tydens die 2016-toernooi die kwarteindrondte gehaal, nadat hulle onder andere die verdedigende wêreldkampioen Suid-Afrika geklop het. Hulle het dié toernooi in die sewende plek afgesluit. Namibië was saam met Zimbabwe medegasheer van die o/19-krieketwêreldbeker 2026. == Toekennings == [[Lêer:Namibia cricket jersey voorkant.jpg|duimnael|Die Namibiese nasionale krieketspan se voorkant in 2026]] [[Lêer:Namibia cricket jersey agterkant.jpg|duimnael|Die Namibiese nasionale krieketspan se agterkant in 2026]] Die nasionale span het talle toekennings deur die [[Internasionale Krieketraad]] ontvang, onder andere: ; 2009: ''PEPSI-ICC Africa Development Regional Award'' * ''Best Spirit of Cricket Initiative'' * ''Best Overall Cricket Development Programme'' ; 2010: ''PEPSI-ICC Africa Development Regional Award'' * ''Best Spirit of Cricket Initiative'' * ''Best Overall Cricket Development Programme'' * ''Best Overall Cricket Promotion & Marketing Award'' ; 2020: ''ICC’s Annual Development Awards'' * ''ICC Associate Member Men’s Performance of the Year Award'' ; 2021 * ''ICC Development Initiative of the Year'' * ''ICC Associate Member Men’s Performance of the Year Award'' == Rekords == Op 13 Julie 2011 het die Namibiese nasionale Krieketspan teen die [[Keniaanse nasionale krieketspan]] talle nieamptelike T20I-wêreldrekords opgestel,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-africa-region-division-one-twenty20-2011-518828/kenya-vs-namibia-518845/match-report |title=Kenya continue to disappoint |publisher=ESPNcricinfo |date=13 Julie 2011 |accessdate=27 Februarie 2026}}</ref> waaronder met 262 lopies die meeste vir ’n paaltjie. [[Louis van der Westhuizen]] het met 159 lopies die hoogste individuelle telling aangeteken en met 16 grenshoue die meeste in ’n beurt gemoker, maar ook saam met [[Sarel Burger]] met 168 onoorwonne lopies die hoogste gesamentlike telling om die tweede paaltjie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://namibiasport.com.na/node/18870 |title=Namibia set world records against Kenya |publisher=Namibia Sport |date=29 Januarie 2013 |accessdate=28 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111128070827/http://namibiasport.com.na/node/18870 |archive-date=28 November 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hoewel dié wedstryd tydens ’n amptelike toernooi aangebied is (''ICC Africa Region Division One Twenty20''), is dié rekords nieamptelik, aangesien dit nie oor amptelike T20I-status beskik het nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://static.icc-cricket.com/ugc/documents/DOC_FCD120A8291EE652F940541A07661A2C_1274949685555_215.pdf |title=ICC Classification of Official Cricket |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=6 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121106230011/http://static.icc-cricket.com/ugc/documents/DOC_FCD120A8291EE652F940541A07661A2C_1274949685555_215.pdf |archive-date=6 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == Sien ook == {{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}} * [[Namibiese nasionale rugbyspan]] * [[Namibiese nasionale sokkerspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Koos van Zyl |title=Namibian Cricket: A Tale of Guts and Glory |year=2002 |publisher=Gamsberg Macmillan |ISBN=978-99916-0-416-9}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Namibia national cricket team|Namibiese nasionale krieketspan}} * {{en}} [https://www.cricketnamibia.com/ Amptelike webwerf van Krieket Namibië] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/team/namibia-28 Namibië op ESPNcricinfo] * {{en}} [https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/cricket-namibia Namibië by die IKR] {{Nasionale krieketspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Krieket in Namibië]] [[Kategorie:Nasionale krieketspanne van Afrika]] jp7043ip2uyzxij9iec49l8skf8s9o0 14 216719 2922471 1842463 2026-08-06T06:59:52Z JMK 649 sl 2922471 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Nasionale Party| ]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici volgens voormalige party|Nasionale Party]] 2m4fxejs9vm2r5ao45qjeheimgmrsbx 0 271380 2922423 2561781 2026-08-05T18:48:17Z Sobaka 328 /* Notas */ kategorie 2922423 wikitext text/x-wiki Die '''Nasionale Intelligensiediens''' ('''NI''') is 'n voormalige intelligensie-agentskap van die Republiek van [[Suid-Afrika]] wat die ouer [[Buro vir Staatsveiligheid]] (BOSS) in 1980 vervang het. NI is op 1 Januarie 1995 vervang deur die Suid-Afrikaanse Geheime Diens (as buitelandse intelligensiediens) en die Nasionale Intelligensie-agentskap (as binnelandse intelligensiediens) met die aanvaarding van die Wet op Intelligensie (1994). == Agtergrond == In die nasleep van die [[Inligtingsdebakel]] (bekend as Muldergate) waarin die Buro vir Staatsveiligheid (BOSS) verstrengel geraak het, het die hoof van die BOSS, [[Hendrik van den Berg]], in Junie 1978 bedank en is vervang deur Alec van Wyk.<ref name=Sanders/>{{rp|120}}<ref name=Sanders/>{{rp|122}} Die Buro vir Staatsveiligheid is in September 1978 herdoop tot die Departement van Nasionale Veiligheid (DONS).<ref name=Sanders/>{{rp|120}} Teen 2 Oktober 1978 het eerste minister [[John Vorster]] bedank en op 9 Oktober is die minister van verdediging [[P. W. Botha]] aangestel as die nuwe [[eerste minister]] van Suid-Afrika. Vorster is op 10 Oktober as staatspresident aangestel, maar sou in Mei 1979 bedank toe die uitkoms van die Erasmus-kommissie van ondersoek na die inligtingskandaal in daardie jaar bekend gemaak is.<ref name=OMalley1/> Op 20 November 1978 is die Buro vir Staatsveiligheid onder strenger beheer gebring as 'n kabinetsportefeulje genaamd Nasionale Veiligheid, bestuur deur die eerste minister, wat ook die minister van verdediging se portefeulje beklee het.<ref name="OMalley1">{{cite web |url=http://www.nelsonmandela.org/omalley/index.php/site/q/03lv01538/04lv01539/05lv01562/06lv01571.htm |title=1978 |work=The O'Malley Archives |access-date=21 November 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170710093903/https://www.nelsonmandela.org/omalley/index.php/site/q/03lv01538/04lv01539/05lv01562/06lv01571.htm |archive-date=10 Julie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Met die aanstelling van P.W. Botha as eerste minister, het die [[Suid-Afrikaanse Weermag]] se invloed in die kabinet vergroot en daarmee saam die Direktoraat Militêre Intelligensie (DMI), wat sou poog om veiligheidskwessies in die nuwe regering te oorheers en die beleid en implementering daarvan te bepaal.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs3}} In Oktober 1978 word adjunkminister van verdediging en intelligensie, [[Kobie Coetsee]], deur eerste minister Botha aangestel om 'n kommissie van ondersoek na die insameling van intelligensie in Suid-Afrika te lei, en veral oor die identifiseering van die hoofagentskap.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs4}} Daar word geglo dat dit vooraf bepaal dat die DMI die leidende intelligensie-agentskap sou wees.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} Botha het besluit om die intelligensie-insamelingsvermoë van Suid-Afrika tussen vier agentskappe te verdeel: die DMI, BOSS / DONS, die Veiligheidstak en Buitelandse Sake, in die hoop om die politieke oorheersing deur een bo die ander te verminder, maar die wedywering sou voortduur.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs4}} Terselfdertyd het die Erasmus-kommissie van ondersoek die Inligtingskandaal ondersoek.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs4}} Omdat die uitkomste van albei navrae reeds vooraf bepaal is, het BOSS-amptenare begin om dokumente wat teen hulle gebruik kan word, te versnipper.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs4}} P.W. Botha was op soek na 'n alternatief vir die polisiebenadering van BOSS sowel as 'n alternatief tot die militêre siening van intelligensie, een wat 'n langtermyn strategiese prent aan die regering kan bied oor Suidelike Afrika en die wêreld.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs4}} Hy beskou Buitelandse Sake as te oop en besmet deur die inligtingskandaal en het daarom 'n behoefte gesien om BOSS te organiseer in 'n nuwe agentskap gebaseer op navorsing en analise; hy het die ou koverte operasionele funksie verwyder en dit na die veiligheidstak van die polisie oorgedra.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs4}} P. W. Botha het [[Niël Barnard]] in November 1979 aangestel om 'n nuwe intelligensiediens te vorm.<ref name=Sanders>{{cite book|last=Sanders|first=James|title=Apartheid's Friends. The Rise and Fall of South Africa's Secret Services.|year=2006|publisher=John Murray(Publishers)|location=Great Britain|isbn=978-0719566752}}</ref>{{rp|161}} Barnard sou die Suid-Afrikaanse Departement van Nasionale Veiligheid (DONS) oorneem na die uittrede van die bestaande hoof Alec van Wyk.<ref name=Sanders/>{{rp|162}} Die nou genoemde Nasionale Intelligensiediens is op 6 Februarie 1980 aangekondig.<ref name="OMalley2">{{cite web |url=http://www.nelsonmandela.org/omalley/index.php/site/q/03lv01538/04lv01539/05lv01573/06lv01574.htm |title=1980 |work=The O'Malley Archives |access-date=21 November 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170710094219/https://www.nelsonmandela.org/omalley/index.php/site/q/03lv01538/04lv01539/05lv01573/06lv01574.htm |archive-date=10 Julie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Barnard moes die NI herstruktureer na 'n rol gebaseer op ontleding en evaluering, wat beteken het dat die ou organisasie se kontroversieële operasionele en polisiëringsrol moes verander, wat daartoe gelei het dat baie van die ou BOSS / DONS-personeel verlaat het.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs4}} Navorsing en analise is onder Van den Bergh verwaarloos en hy het verkies om self dinge te bestuur.<ref name="Spaar"/>{{rp|Hfs22}} In November 1980 het P.W. Botha opdrag gegee dat 'n rasionaliseringskomitee saamgestel word om die intelligensiedienste te rasionaliseer ten einde die koördinering van intelligensie in die [[Staatsveiligheidsraad]] te verbeter.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs4}} Hierdie komitee vergader tussen 14 en 19 Januarie 1981 in [[Simonstad]] om die funksies van elke departement te finaliseer. Dit het gelei tot die Simonstad-ooreenkomste met die NI wat verantwoordelik is vir politieke en ekonomiese intelligensie, teen-intelligensie en evaluering.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs4}} DMI sal verantwoordelik wees vir militêre intelligensie en teen-mobilisering binne Suid-Afrika en ekstern.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs4}} Die Veiligheidstak is verantwoordelik vir teen-ondermyning in Suid-Afrika en ekstern.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs4}} == Rol in die beëindiging van apartheid == Daar word gesê dat NI moontlik reeds in 1984 begin het om indirekte geheime gesprekke met die [[ANC]] te fasiliteer nadat Suid-Afrika die [[Verdrag van Nkomati|Nkomati-ooreenkoms]] met [[Mosambiek]] onderteken het.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} Hierdie akkoorde het daartoe gelei dat die ANC toegang tot sy basisse in die land verloor het en die Direktoraat Militêre Intelligensie van Suid-Afrika onderneem om sy steun aan [[RENAMO]] te beëindig, maar het dit nie gedoen nie.<ref name="SAHistory04">{{cite web |url=http://www.sahistory.org.za/dated-event/general-constand-viljoen-chief-south-africas-armed-forces-admits-television-military-wit |title=General Constand Viljoen, Chief of South Africa's Armed Forces admits on television that the military, without government authority, has flaunted the Nkomati Accord by supporting RENAMO |publisher=South African History Online (SAHO) |access-date=27 November 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190802083740/https://www.sahistory.org.za/dated-event/general-constand-viljoen-chief-south-africas-armed-forces-admits-television-military-wit |archive-date=2 Augustus 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hierdie indirekte samesprekings was moontlik deur derde partye van [[Afrikaner]]-akademici en lede van [[Broederbond]] wat oorsee met die ANC vergader het.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} Met toestemming van P.W. Botha het [[Niël Barnard]], Mike Louw, [[Kobie Coetsee]] en [[Fanie van der Merwe (DG, Gev.)|Fanie van der Merwe]] (direkteur-generaal van die departement van gevangenisse) meer geheime maar formele vergaderings met [[Nelson Mandela]] begin, terwyl op die agtergrond wit Afrikaner-akademici, politici, sakelui, joernaliste en kerklui beide geheime en openlike gesprekke met die ANC oorsee gevoer het.<ref name="SAHistory02">{{cite web |url=http://www.sahistory.org.za/article/chronology-meetings-between-south-africans-and-anc-exile-1983-2000-michael-savage |title=A chronology of meetings between South Africans and the ANC in exile 1983-2000 |publisher=South African History Online (SAHO) |access-date=27 November 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180508041603/http://www.sahistory.org.za/article/chronology-meetings-between-south-africans-and-anc-exile-1983-2000-michael-savage |archive-date= 8 Mei 2018 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Die rede vir die regering se vergaderings met Mandela was om sy sienings rakende politiek en handel te begryp, maar die hoofdoel van die regering was miskien 'n poging om 'n wig tussen Mandela en die ANC in ballingskap te dryf en uit te vind wat hy van die ANC in ballingskap geweet het.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} Hierdie vergaderings het oor minstens drie jaar plaasgevind.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} Op 5 Julie 1989 het die talle geheime gesprekke tussen die verteenwoordigers van die Suid-Afrikaanse regering en Nelson Mandela tot 'n geheime vergadering tussen P.W. Botha en Mandela gelei, en dit kon net gebeur omdat Botha gedink het dat daar 'n kans bestaan op 'n onderhandelbare skikking tussen die regering en die ANC.<ref name="SAHistory03">{{cite web |url=http://www.sahistory.org.za/archive/chapter-3-exploring-feasibility-negotiation |title=Chapter 3 - Exploring the feasibility of negotiation |publisher=South African History Online (SAHO) |access-date=27 November 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190802083811/https://www.sahistory.org.za/archive/chapter-3-exploring-feasibility-negotiation |archive-date=2 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> P.W. Botha het in Januarie 1989 'n [[beroerte]] gehad en op 14 Augustus daardie jaar het hy bedank weens swak gesondheid.<ref name="SAHistory01">{{cite web |url=http://www.sahistory.org.za/topic/transition-democracy-timeline-1984-1994 |title=Transition to Democracy Timeline 1984-1994 |publisher=South African History Online (SAHO) |access-date=27 November 2014 |author=Savage, Michael |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190802083823/https://www.sahistory.org.za/topic/transition-democracy-timeline-1984-1994 |archive-date=2 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> [[F.W. de Klerk]] is eers aangestel in die rol van waarnemende Suid-Afrikaanse President en daarna op 20 September as Staatspresident.<ref name="SAHistory01"/> Gedurende Augustus 1989 is 'n resolusie voor die Staatsveiligheidsraad (SVR) gebring, wat nou deur die waarnemende president De Klerk voorgesit is.<ref name="Spaar"/>{{rp|Hfs31}} Die resolusie, opgestel deur Niël Barnard en Mike Louw, en ondersteun deur Kobie Coetsee en P.W. Botha voor die verandering in presidente, het voorgestel dat die haalbaarheid van moontlike gesprekke met die ANC ondersoek moet word, wat deur NI beskou is as toestemming om voort te gaan met gesprekke.<ref name="Spaar"/>{{rp|Hfs31}} Die resolusie is deur die Staatsveiligheidsraad aanvaar. Maritz Spaarwater, hoof van operasies in NI, het 'n span gekies en voorberei om die vergadering en die veiligheid daarvan te reël.<ref name="Spaar"/>{{rp|Hfs31}} Hy het [[Willie Esterhuyse]] as tussenganger gebruik om te help met die oprigting van 'n kommunikasielyn met [[Thabo Mbeki]] in [[Dar es Salaam]] om 'n vergadering tussen NI en die ANC in [[Switserland]] te reël.<ref name="Spaar"/>{{rp|Hfs31}} Die vergadering sou in die geheim gehou word, aangesien daar elemente in sowel die [[Nasionale Party]] as die ANC was wat gekant was teen gesprekke tussen die partye.<ref name="Spaar"/>{{rp|Hfs31}} Op 12 September 1989 in [[Luzern]], Switserland, ontmoet Mike Louw, (adjunk-direkteur-generaal) en Maritz Spaarwater (Hoof van Operasies) Thabo Mbeki (ANC-lid van die nasionale uitvoerende raad) en [[Jacob Zuma]] (adjunkhoof van die departement van intelligensie en veiligheid van die ANC) in 'n hotelkamer van die Palace Hotel.<ref name="Spaar">{{cite book | title=A Spook's Progress | publisher=Zebra Press | author=Maritz Spaarwater | year=2012 | location=Cape Town, South Africa | isbn=978 1 77022 438 4}}</ref>{{rp|Hfs31}} Die uitslag van die vergadering was dat die ANC bereid was om verdere samesprekings met die Suid-Afrikaanse regering te voer terwyl NI aan F.W. de Klerk sou terugrapporteer.<ref name="Spaar"/>{{rp|Hfs31}} Op 16 September het Mike Louw en Maritz Spaarwater de Klerk in Kaapstad ontmoet wat kwaad geword het toe hy van NI-ANC-vergadering vertel is, maar kalmeer toe Louw die magtiging vir die vergadering vir hom gewys het.<ref name="Spaar"/>{{rp|Hfs31}} Verdere vergaderings sou plaasvind tussen die NI en die ANC met Niël Barnard en [[Joe Nhlanhla]], die hoof van die ANC se departement van intelligensie en veiligheid (DIS).<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} De Klerk begin om die mag van die Direktoraat Militêre Intelligensie (DMI) te verminder en die bestuur van die land van die Staatsveiligheidsraad (wat later afgeskaf is) terug te bring na die kabinet.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} Toe die DMI-mag eindig, vul die NI die oorblywende gapings en moes nou direk aan De Klerk rapporteer. Die nuwe taak van die NI was tweeledig, een om die regering te waarsku oor enige poging deur elemente van die veiligheidspolisie, militêre intelligensie en "derde mag" om die regering se onderhandeling met die ANC te kelder. Tweedens, tussen 1990 en 1994, om die regering intelligensie en insig te gee om sy [[Onderhandelinge om apartheid te beëindig|onderhandelinge met die ANC]] te help.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} In Januarie 1992 het De Klerk die konstitusionele ontwikkelingsdienste tot 'n volledige regeringsdepartement gemaak wat met die ANC en ander partye tydens die Konvensie vir 'n Demokratiese Suid-Afrika ([[KODESA]]) sou onderhandel en Niël Barnard benoem tot Direkteur-generaal van die departement.<ref name="SAHistory">{{cite web |url=http://www.sahistory.org.za/archive/chapter-7-defining-process |title=Chapter 7 - Defining the process |publisher=South African History Online (SAHO) |access-date=27 November 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190802083811/https://www.sahistory.org.za/archive/chapter-7-defining-process |archive-date=2 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Mike Louw, Barnard se adjunk, is op 1 Februarie 1992 in die rol van hoof van NI aangestel.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}}<ref name="Swanepoel">{{cite book | url=https://books.google.com.au/books?id=hGY3b3nJO10C&pg=PA99&dq=south+africa+intelligence&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi6vpGK76jMAhUI3KYKHebBAAs4FBDoAQhXMAg#v=onepage&q=republic%20intelligence&f=false | title=Really Inside BOSS: A Tale of South Africa's Late Intelligence Service (and Something about the CIA) | publisher=Piet Swanepoel | author=Swanepoel, Petrus Cornelius | year=2007 | pages=202 | isbn=9780620382724}}</ref> == Samesmelting na die einde van apartheid == 'n Uitvoerende Oorgangsraad (UOR) is in September 1993 gevorm deur 'n parlementswet en bestaan uit lede van die politieke partye wat onderhandel het vir die oorgang na 'n vrye en regverdige verkiesing wat in April 1994 sou plaasvind.<ref name="OMalley">{{cite web |url=http://www.nelsonmandela.org/omalley/index.php/site/q/03lv02424/04lv02730/05lv03162.htm |title=Transitional Executive Council (TEC) |work=O'Malley Heart of Hope |access-date=21 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151227104348/https://www.nelsonmandela.org/omalley/index.php/site/q/03lv02424/04lv02730/05lv03162.htm |archive-date=27 Desember 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die UOR sou die land in wese tot die verkiesing bestuur en bestaan uit sewe subkomitees, wat bestaan uit lede van die onderhandelende politieke partye, met een van die komitees verantwoordelik vir intelligensie.<ref name=OMalley/> Hierdie komitee is die Sub-Raad vir Intelligensie genoem en is in November 1993 gestig.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} NI het geglo dat sy rol in hierdie komitee was om 'n oplossing te vind vir die struktuur van Suid-Afrika se toekomstige intelligensiediens wat vir die ses intelligensiedienste van die verskillende politieke partye in die land aanvaarbaar sou wees.<ref name="Mostert">{{cite web |url=http://www.4knowledge.co.za/documents/Johan%20Mostert.pdf |title=The National Intelligence Service and the transition to the post-1994 intelligence dispensation |work=Scientia Militaria |access-date=14 Januarie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190825194156/http://www.4knowledge.co.za/documents/Johan%2520Mostert.pdf |archive-date=25 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>{{rp|5}} Hierdie ses intelligensie-organisasies het bestaan uit NI, die departement van intelligensie en sekuriteit (DIS), die Pan African Security Service ([[PAC]]), en die drie intelligensiedienste van [[Venda (tuisland)|Venda]] , [[Transkei]] en [[Bophuthatswana]].<ref name=Mostert/>{{rp|6}} Die tweede rol van die Sub-Raad vir Intelligensie van die UOR was die daaglikse werking van die land se intelligensie- en veiligheidsdienste.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} Dit sou gedoen word deur middel van 'n gesamentlike koördinerende intelligensiekomitee (Joint Coordinating Intelligence Committee - JCIC), maar aangesien NI teen die beheer van die ANC oor die dienste was, het die rol van die JCIC verander na een van die koördinering en ondersoek van die intelligensiedienste, sowel as die verskaffing van intelligensie aan die UOR en die ander subrade.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} Die JCIC sou uiteindelik in die Hoofde van Gekombineerde Dienste (HOCS) en word in 1995 die Nasionale Komitee vir Intelligensie-koördinering (NICOC).<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} Die Sub-Raad vir Intelligensie en die ses intelligensiedienste het ooreengekom oor die integrasie van die ANC en ander bevrydingsgroepe in die bestaande intelligensie- en veiligheidsdienste in Suid-Afrika, die instelling van 'n inspekteur-generaal om toesig te hou oor die dienste, 'n parlementêre komitee vir intelligensie, 'n kode van gedrag en 'n kort definisie van elke diens se rol.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs8}} Na die ANC-oorwinning tydens die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1994|1994-verkiesing]], het [[Dullah Omar]], minister van justisie, die nuwe struktuur van die intelligensiedienste op 21 Oktober 1994 aangekondig, asook 'n Witskrif oor Intelligensie wat die toekomstige rigting van die dienste uiteengesit het.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs9}} Die Wet op die toesighouding van die intelligensiediens 40; en die Wet op Nasionale Strategiese Intelligensie 39 en 38 van 1994; is op 23 November 1994 deur president Nelson Mandela tot wet geteken.<ref name=Mostert/>{{rp|5}}<ref name="OIGI">{{cite web|url=http://www.oigi.gov.za/Legislation/IntelServicesOversightAct40of1994.pdf|title=The Intelligence Service Oversight Act 40|work=Office of the Inspector-General of Intelligence|accessdate=14 January 2014|archive-date= 8 Mei 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180508201036/http://www.oigi.gov.za/Legislation/IntelServicesOversightAct40of1994.pdf|url-status=dead}}</ref>{{rp|1}}<ref name="OIGI1">{{cite web|url=http://www.oigi.gov.za/Legislation/NatStratIntelAct39of1994.pdf|title=National Strategic Intelligence Act 39|work=Office of the Inspector-General of Intelligence|accessdate=14 Januarie 2014|archive-date= 4 Maart 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304230031/http://www.oigi.gov.za/Legislation/NatStratIntelAct39of1994.pdf|url-status=dead}}</ref>{{rp|1}} == Einde van die NI == Die einde van die Nasionale Intelligensiediens het gekom met die stigting van die nuwe Suid-Afrikaanse intelligensie-liggame op 1 Januarie 1995.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs9}}<ref name=Mostert/>{{rp|5}} Buitelandse intelligensie is deur die Suid-Afrikaanse Geheime Diens ingesamel, terwyl binnelandse intelligensie deur die Nasionale Intelligensie-agentskap hanteer sou word.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs9}} Hierdie twee nuwe organisasies het bestaan uit 'n totaal van 4 000 mense met 2 130 van NI, 910 van DIS (ANC), 304 van [[Bophuthatswana]], 233 uit [[Transkei]], 76 uit [[Venda (tuisland)|Venda]] en die res van die PASS (PAC).<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs9}} Die meeste NI-bestuurders het hul werk behou wat die instelling van politieke aanstellings en die ontwrigting van intelligensie verhoed het, hoewel sommiges vrywillige ontslag aanvaar het.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs9}} Joe Nhlanhla het as die eerste adjunkminister van Intelligensie dien, later in 'n volledige ministeriële rol.<ref name=OBrien/>{{rp|Hfs9}} == Direkteurs-generaal van die NI == * [[Niël Barnard]] – 1979-1992 * Mike Louw – 1992-1994 == Organisasiestruktuur == Die NI-organisasiestruktuur van 1980 tot 1990 het uit die volgende departemente of afdelings bestaan<ref name=OBrien>{{cite book|last=O'Brien|first=Kevin A|title=The South African intelligence services: from apartheid to Democracy, 1948-2005.|year=2011|publisher=Taylor and Francis|location=Abingdon, Oxfordshire|isbn=978-0-203-84061-0}}</ref>{{rp|Hfs4}}: * Navorsing * Operasies * Tegnologie * Koverte insameling * Buitelandse skakeling * Teenintelligensie * Opleiding * Seinintelligensie == Verwysings == {{Verwysings|2}} ==Verdere leeswerk== * {{cite book|last=Barnard|first=Niël|title=Secret Revolution: Memoirs of a spy boss|year=2015|publisher=Tafelberg|location=South Africa|isbn=978-0624074571|edition=Kindle}} * {{cite book|last=O'Brien|first=Kevin A|title=The South African intelligence services: from apartheid to Democracy, 1948-2005.|year=2011|publisher=Taylor and Francis|location=Abingdon, Oxfordshire|isbn=978-0-203-84061-0|edition=Kindle}} * {{cite book|last=Sanders|first=James|title=Apartheid's Friends. The Rise and Fall of South Africa's Secret Services.|year=2006|publisher=John Murray(Publishers)|location=Great Britain|isbn=978-0719566752}} * {{cite book|last=Spaarwater|first=Maritz A|title=A Spook's Progress|year=2012|publisher=Zebra Press|location=Cape Town, South Africa|isbn=978 1 77022 438 4|edition=Kindle}} == Notas == {{en-vertaal|National Intelligence Service (South Africa)}} {{Normdata}} [[Kategorie:Apartheid]] [[Kategorie:Intelligensiedienste]] i67q3881mxcwmqeuy288d80ajato7cf 0 273036 2922456 2828638 2026-08-06T01:55:14Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922456 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Romanos IV Diogenes |kleur = #FFCC33 |titel = ''Keiser van die Bisantynse Ryk'' |beeld = Romanos et Eudoxie.JPG |beeld_wydte = 160px |beeld_onderskrif = ’n Ivoorgedenkplaat met óf Romanos IV Diogenes en Eudokia óf Romanos II en Eudokia. (Bibliothèque nationale de France), Parys. |opskrif1 = Bewind |1 = [[1 Januarie]] [[1068]] - [[24 Oktober]] [[1071]] |opskrif2 = Dinastie |2 = Doukas |opskrif3 = Gebore |3 = Omstreeks 1030 |opskrif4 = Oorlede |4 = 1072 (op 42) |opskrif5 = Voorganger |5 = [[Konstantyn X Doukas]] |opskrif6 = Opvolger |6 = [[Michael VII Doukas]] |opskrif7 = Vrou |7 = Eudokia Makrembolitissa |opskrif8 = Vader |8 = Constantine Diogenes }} '''Romanos IV Diogenes''' ([[Grieks]]: Ρωμανός&nbsp;Δ[[΄]] Διογένης, ''Rōmanós&nbsp;IV Diogénēs''; omstreeks 1030-1072) was van 1 Januarie 1068 tot 24 Oktober 1071 [[keiser]] van die [[Bisantynse Ryk]] nadat hy met [[Konstantyn X Doukas]] se weduwee, Eudokia Makrembolitissa, getrou het. Hy was lid van die Bisantynse militêre burokrasie en was vasbeslote om die agteruitgang van die leër om te keer. == Opgang == Romanos was die seun van Konstantyn Diogenes en lid van ’n magtige Bisantynse Griekse familie van [[Kappadosië]].<ref name="Norwich 1993, p. 344">Norwich 1993, p. 344</ref> Hy was verwant aan die meeste van die groot adellikes van [[Klein-Asië]].<ref name="Finlay 1854, p. 30">Finlay 1854, p. 30</ref> Sy ma was die dogter van keiser [[Romanos III Argyros|Romanos III]] se broer, Basil Argyros.<ref>Cheynet & Vannier 2003, p. 78.</ref> Hy is oorreed om die troon van Konstantyn X se seuns in 1067 oor te neem.<ref name="Norwich 1993, p. 344"/> Eudokia het hom as haar volgende man en haar seuns se voog gekies<ref>Finlay 1854, p. 29</ref> nadat ’n eed wat Konstantyn haar gedwing het om af te lê dat sy nooit weer sou trou nie, deur patriarg Johannes VIII tersyde gestel is. Sy het dié stap geneem deels omdat sy bekommerd was dat enige edelman haar familie se bewind kon oorneem as sy nie met ’n magtige man trou nie.<ref name="Norwich 1993, p. 344"/> Haar besluit het min protes ontlok omdat die leër in daardie stadium ’n bekwame aanvoerder nodig gehad het.<ref name="Finlay 1854, p. 30"/> Ná goedkeuring deur die senaat is hy op 1 Januarie 1068 met die keiserin getroud en as keiser gekroon.<ref name="Norwich 1993, p. 344"/> ==Bewind== In 1067 was die militêre toestand van die Bisantynse Ryk kommerwekkend. [[Anatolië]] en dele van [[Sirië]] was nog in Bisantynse hande, maar die Arabiere het al hoe meer druk op die Siriese gebiede uitgeoefen en die [[Turke]] het die oostelike provinsies geplunder. Weens verwaarlosing deur vorige keisers het die leër grotendeels bestaan uit swak geoefende en georganiseerde huursoldate. In 1068 het Romanos na [[Antiogië]] opgeruk wat deur die Arabiere bedreig is. Op pad daarheen het hy gehoor die Turke het Niksar geplunder. Met ’n betreklik klein mag het hy noodwaarts beweeg en die Turkse leër onderskep. Die Turke het gevlug en daarna het Romanos weer by die hoofmag aangesluit. Die aankomende winter het egter ’n einde gebring aan verdere gevegte en Romanos het na [[Konstantinopel]] teruggekeer. Voor sy 1069-veldtogte het Romanos reeds probleme ondervind. ’n Eenheid Frankiese huursoldate het in opstand gekom omdat hulle blykbaar nie betaal is nie. Hulle het hulle streek geplunder en belastinggaarders aangeval. Intussen het die Turke weer begin om Kappadosië te plunder. Die Turke is verdryf en daarna wou Romanos die stad Ahlat verower. Hy het self na die stad opgeruk en die grootste deel van sy leër agtergelaat om die suidelike grens te beveilig. Die Turke het dié troepe egter verslaan en [[Konya]] (Iconium) geplunder. In reaksie hierop het Romanos die Turke na die noorde van Antiogië gedryf, waar hy troepe gestasioneer het. Die Turke het egter na [[Aleppo]] gevlug. Ná twee jaar van oorlog kon Romanos nog geen noemenswaardige suksesse behaal nie. In Konstantinopel het hy ’n streng beleid van besuiniging toegepas. Die hofamptenare is verminder en die salaris van hoë amptenare verlaag. Korrupsie deur amptenare en bevelhebbers is ook aangepak. Die weerstand onder die adel het toegeneem. In 1071 het Romanos na Manzikert opgeruk, waar Romanos gewond en gevange geneem is. Nadat ’n losprys betaal is, is hy weer vrygelaat. Intussen het [[Michael VII Doukas]] aangekondig dat Romanos van die troon gesit is en Eudokia is na ’n [[klooster]] verban. Romanos het ’n veldslag teen die Doukas-familie verloor. Sy oë is uitgesteek en hy is na ’n klooster verban. Sonder mediese sorg het sy wonde ontsteek en hy is kort daarna oorlede. ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Bronne== {{Refbegin|2}} * {{citation |last=Cheynet |first=J.C. |last2=Vannier |first2=J.F. |year=2003 |chapter=Les Argyroi |language=frans |title=Zbornik Radova Vizantološkog Instituta |volume=40 |pages=57–90}} * {{citation |last=Finlay |first=George |year=1854 |title=History of the Byzantine and Greek Empires from 1057–1453 |volume=2 |publisher=William Blackwood & Sons }} * {{citation |last=Garland |first=Lynda |date=25 Mei 2007 |title=Anna Dalassena, Mother of Alexius I Comnenus (1081–1118) |publisher=DIR |url=http://www.roman-emperors.org/annadal.htm |access-date= 6 September 2019 |archivedate=23 Oktober 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071023103941/http://www.roman-emperors.org/annadal.htm }} * {{citation |editor-last=Kazhdan |editor-first=Alexander |year=1991 |title=Oxford Dictionary of Byzantium |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-504652-6}} * {{citation |last=Norwich |first=John Julius |year=1993 |title=Byzantium: The Apogee |publisher=Penguin |isbn=0-14-011448-3}} * {{citation |last=Norwich |first=John Julius |year=1993b |origyear=1992 |title=Byzantium: The Apogee| volume=II |series=Byzantium}} *[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Romanos IV Diogenes|Engelse]] en [[:nl:Romanos IV Diogenes|Nederlandse Wikipedia]] {{refend}} {{Bisantynse keisers}} {{Normdata}} [[Kategorie:Bisantynse keisers]] [[Kategorie:Geboortes in 1030]] [[Kategorie:Sterftes in 1072]] s1lgd96hc19otj2ryy7oopa99dipedk 0 274126 2922527 2634108 2026-08-06T10:25:17Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922527 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbyspeler | naam = Steve Hansen | beeld = [[Lêer:Steve Hansen 2012.jpg|250px]] | byskrif = | vollenaam = Stephen William Hansen | bynaam = | geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1959|5|7}} | geboorteplek = Mosgiel, Otago, [[Nieu-Seeland]] | sterftedatum = | sterfteplek = | lengte = | gewig = | ru_posisies = [[Senter]] | ru_amateurjare = | ru_amateurklubs = | ru_amklubwedstryde = | ru_amklubpunte = | ru_amopdatering = | ru_klubjare = | ru_proklubs = | ru_klubwedstryde = | ru_klubpunte = | ru_klubopdatering = | super14 = | super14jare = | super14wedstryde = | super14punte = | ru_currentclub = | super14opdatering = | ru_provinsie = | ru_provinsiejare = | ru_provinsiewedstryde = | ru_provinsiepunte = | ru_provinsieopdatering = | ru_sewesnasionalejare = | ru_sewesnasionalespan = | ru_sewesnasionalekomp = | ru_sewesopdatering = | ru_nasionalespan = {{NZLru}} | ru_nasionalejare = | ru_nasionalewedstryde = | ru_nasionalepunte = | ru_nsopdatering = | ru_afrigtingklubs = Canterbury<br />[[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]]<br />[[Walliese nasionale rugbyspan]]<br />[[All Blacks]] (assistent)<br />[[All Blacks]] | ru_afrigtingjare = 1996–2001<br />1999–2001<br />2002–2004<br />2004–2011<br />2012– | ru_afrigtingopdatering = 1 September 2019 | ander = Ja | beroep = | eggenote = | kinders = | familie = | skool = | universiteit = | url }} '''Steve Hansen''' (7 Mei 1959) is 'n voormalige [[Nieu-Seeland]]se [[rugby]]speler en -afrigter van die [[All Blacks]], só ook tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] en die [[Rugbywêreldbeker 2019]]. == Afrigtingsloopbaan == Hansen het sy afrigtingsloopbaan begin in 1996 met die provinsiale rugbyunie-span Canterbury. In 1999, 2000 en 2001 was hy assistentafrigter vir die [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]]. In 2002 word Hansen die negende hoofafrigter van die [[Walliese nasionale rugbyspan]] in die afgelope 13 jaar. Só het hy die Walliesers tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]] afgerig. In 2004 word Hansen die All Blacks se assistentafrigter. Op 15 Desember 2011 word Hansen formeel aangestel as hoofafrigter van die All Blacks.<ref name="Hiring Process">{{en}} {{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10763032 |title=All Blacks: Devil in detail of hiring process |work=The New Zealand Herald |accessdate=1 November 2011 |date=1 November 2011 |first=Patrick |last=McKendry |archive-date= 1 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111101235546/http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10763032 |url-status=dead }}</ref> === Rekord per land === {| class="wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Wen ! Gelykop ! Verloor ! Wen verhouding (%) ! Vir ! Teen |- align=center | align=left|{{AUSru}} |1||0||0||1||0.00% |10 |30 |- align=center | align=left|{{CANru}} |2||2||0||0||100% |73 |31 |- align=center | align=left|{{ENGru}} |5||0||0||5||0.00% |66 |178 |- align=center | align=left|{{FIJru}} |1||1||0||0||100.00% |58 |14 |- align=center | align=left|{{FRAru}} |3||0||0||3||0.00% |60 |99 |- align=center | align=left|{{IRLru}} |3||0||0||3||0.00% |51 |96 |- align=center | align=left|{{ITAru}} |4||3||0||1||75.00% |137 |75 |- align=center | align=left|{{NZLru}} |3||0||0||3||0.00% |57 |151 |- align=center | align=left|{{ROMru}} |1||1||0||0||100.00% |40 |3 |- align=center | align=left|{{SCOru}} |4||2||0||2||50.00% |90 |76 |- align=center | align=left|{{RSAru}} |2||0||0||2||0.00% |27 |53 |- align=center | align=left|{{TGAru}} |1||1||0||0||100% |27 |20 |- align=center |'''TOTAAL''' |'''30'''||'''10'''||'''0'''||'''20'''||'''33.33%'''||'''696'''||'''826''' |} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn}} {{Rugbysaadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Hansen, Steve}} [[Kategorie:Nieu-Seelandse rugbyspelers]] [[Kategorie:Rugbyafrigters]] [[Kategorie:Geboortes in 1959]] [[Kategorie:Lewende mense]] fw8byhrzcjtmeposqly89g1o5mom869 0 282326 2922383 2920738 2026-08-05T16:09:58Z Aliwal2012 39067 ref sintaksfout herstel 2922383 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = René Arnoux | image = Rene_Arnoux_WSR2008_HU.png | caption = Arnoux in 2008 | nationality = {{vlagikoon|FRA}} Fransman | birth_date = {{GDEO|1948|7|4}} | birth_place = Pontcharra, Isère, Frankryk | Years = 1978–1989 | Old Team = [[Automobiles Martini|Martini]], Surtees, [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Equipe Ligier|Ligier]] | Races = 165 (149 begin) | Championships = 0 | Wins = 7 | Podiums = 22 | Points = 181 | Poles = 18 | Fastest laps = 12 | First race = [[1978 Suid-Afrikaanse Grand Prix]] | First win = [[1980 Brasiliaanse Grand Prix]] | Last win = [[1983 Nederlandse Grand Prix]] | Last race = [[1989 Australiese Grand Prix]] }} '''René Arnoux''' (gebore [[4 Julie]] [[1948]] in Pontcharra, Isère, [[Frankryk]]), is 'n voormalige [[Formule Een]]-renjaer wat van 1978–1989 vir die [[Automobiles Martini|Martini]], Surtees, [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] en [[Equipe Ligier|Ligier]]spanne gejaag het. == Formule Eenloopbaan == ===Martini en Surtees=== Arnoux het vir die [[Automobiles Martini|Martini-span]] voortgegaan toe hul die oorgang na [[Formule Een]] in [[1978 Formule Een-seisoen|1978]] gemaak het. In 'n organisasie met onvoldoende middele om in die hoogste vlak van die sport mee te ding, kon hy egter nie sy vermoëns demonstreer nie en Martini het Formule Een gedurende die seisoen laat vaar omdat hulle 'n tekort aan geld geskiet het. Arnoux se beste prestasie vir Martini was twee negende plekke in [[1978 Belgiese Grand Prix|België]] en [[1978 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]]. Hy het nie daarin geslaag om vir [[1978 Suid-Afrikaanse Grand Prix|Suid-Afrikaanse Grand Prix]] te kwalifiseer nie, en het nie daarin geslaag om in [[1978 Monaco Grand Prix|Monaco]] en Duitsland vooraf te kwalifiseer nie. Arnoux het vir die laaste twee wedrenne van die seisoen na Surtees verskuif, maar homself weereens in 'n span op die rand van mislukking bevind. In sy twee wedrenne vir die span was sy beste resultaat sy debuut waar hy negende geëindig het by [[Watkins Glen Internasionale Renbaan|Watkins Glen]] vir die [[1978 Verenigde State Grand Prix]]. Hy het met die Surtees TS20 in die 21ste plek by Watkins Glen gekwalifiseer, terwyl spanmaat Beppe Gabbiani nie gekwalifiseer het nie. In sy laaste wedren vir die span in [[1978 Kanadese Grand Prix|Kanada]] het hy 16de gekwalifiseer, maar net na halfpad uitgeval toe die Ford DFV-enjin onklaar geraak het. Surtees wou Arnoux permanent teken, maar hy het 'n plek by [[Renault F1|Renault]] vir 1979 verseker.<ref name="guin">{{cite book|last=Small|first=Steve|title=The Guinness Complete Grand Prix Who's Who|publisher=Guinness|date=1994|page=32-33|ISBN=0851127029}}</ref> === Renault === [[Lêer:Renault_RS01_Arnoux_2007.jpg|links|duimnael|Jean-Pierre Jabouille se Renault RS01 van 1979 word in 2007 deur René Arnoux vertoon.]] In die 1979 seisoen het die Renault-fabriekspan vir die eerste keer sedert hul debuut in 1977 twee motors ingeskryf. Die span se enigste oorwinning van die jaar is behaal deur Arnoux se spanmaat Jean-Pierre Jabouille by die Franse Grand Prix op die Dijon-Prenois- renbaan,<ref name="guin"/> maar Arnoux het opslae gemaak as gevolg van 'n hewige skouer-aan-skouerstryd met die plat-12 Ferrari van Gilles Villeneuve om die tweede plek, wat Villeneuve gewen het. In die tweede helfte van die seisoen het Arnoux vier topses-uitslae behaal, insluitend drie podiumplekke; Jabouille se Dijon-oorwinning was sy enigste punte van die jaar.<ref name="guin"/> [[Lêer:Grand_Prix_op_Zandvoort_wagen_Arnoux_in_de_vangrail,_Bestanddeelnr_253-8756.jpg|regs|duimnael|Arnoux het 'n hoëspoed-ongeluk tydens die [[1982 Nederlandse Grand Prix]] oorleef.]] In 1980 het Arnoux sy eerste twee Formule Een-oorwinnings behaal, waarvan die eerste op die [[José Carlos Pace-renbaan|Interlagos]] in Brasilië. Sy tweede oorwinning was in die volgende wedren op die [[Kyalami-renbaan]] in Suid-Afrika,<ref name="guin"/><ref>Winner's Circle South African Grand Prix, John Blakemore Photograph Collection, Revs Institute, [https://library.revsinstitute.org/digital/custom/single-image?id=495375&collection=p17257coll1 Revs Digital Library.]</ref> waar die dunner lug op die [[hoëveld]] die turbo-aangejaagde Renault RE20 'n kragvoordeel bo sy meestal Cosworth -aangedrewe mededingers gegee het. Na hierdie wedren het Arnoux vir die eerste keer die Wêreldkampioenskap gelei. Hy sou eers in Ronde 6 in [[1980 Monaco Grand Prix|Monaco]] die kampioenskapsvoorsprong verloor. Die seisoen is egter gekenmerk deur onbetroubaarheid van die [[Turboaanjaer|turbo-aangejaagde]] Renault [[V6-enjin]]. Die eenheid was kragtig en het 510 perdekrag (354kW) gelewer om gelykstaande te wees aan Ferrari (en aansienlik kragtiger as die 475 pk van die Ford DFV), maar broos, en die Renaults het ook grondeffekte kortgekom. Alhoewel hy later tweede in die [[1980 Nederlandse Grand Prix]] by [[Zandvoort-renbaan|Zandvoort]] sou eindig, sou hy die seisoen in die 6de plek met 29 punte afsluit, 38 punte agter Wêreldkampioen Alan Jones. Arnoux se situasie is in 1981 gekompliseer deur die aankoms van [[Alain Prost]] by Renault. Hul wedywering op die baan het buite die baan opgevlam en die verhouding tussen die twee mans het versleg. Die konflik het sy hoogtepunt bereik tydens die [[1982 Franse Grand Prix]] op die [[Paul Ricard-renbaan]]. Die jaers het Renault se eerste een-twee in Formule Een gewen, met Arnoux wat voor Prost geëindig het. Prost was woedend, omdat hy van mening was dat sy spanmaat nie die spanbevele nagekom het waarop voor die wedren ooreengekom is nie, waarvolgens hy die oorwinning aan Prost moes afstaan, wat beter geplaas was in die 1982-kampioenskap.<ref name="guin"/> Arnoux het geantwoord dat geen bevele voor die wedren gegee is nie en dat hy vry was om sy eie wedren te bestuur. Hy het nog 'n oorwinning by die [[1982 Italiaanse Grand Prix]] aan die einde van die seisoen behaal. Hy het 'n hoëspoed-ongeluk beleef nadat hy 'n wiel verloor het terwyl hy in die skuins Tarzan-draai aan die einde van die lang pylvak in die [[1982 Nederlandse Grand Prix]] beland het, hoewel sy motor se momentum grootliks deur 'n sandkas en bandversperring gestuit is. === Ferrari === [[Lêer:Arnoux_Ferrari_126C4_1984_Dallas_F1.jpg|links|duimnael|Arnoux het agter in die veld vir die [[1984 Dallas Grand Prix]] weggespring, maar teen die einde tot tweede geklim.]] Nadat die paar van Prost en Arnoux onvolhoubaar geword het, het Arnoux Renault aan die einde van 1982 verlaat om in [[1983 Formule Een-seisoen|1983]] by [[Scuderia Ferrari]] aan te sluit en by 'n ander Franse jaer, Patrick Tambay, aangesluit. Met drie oorwinnings, by die [[1983 Kanadese Grand Prix|Kanadese]], [[1983 Duitse Grand Prix|Duitse]] en [[1983 Nederlandse Grand Prix|Nederlandse Grands Prix]], was Arnoux in die stryd om die wêreldtitel tot die laaste wedren van die seisoen, die [[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|Suid-Afrikaanse Grand Prix]]. Hy het uit daardie wedren onttrek weens enjinversaking en die seisoen derde geëindig, agter Nelson Piquet en Prost.<ref name="guin"/><ref>{{cite news |last1=Cowell |first1=David |title=Brazilian Nelson Piquet, dominating the South African Grand Prix... |url=https://www.upi.com/Archives/1983/10/15/Brazilian-Nelson-Piquet-dominating-the-South-African-Grand-Prix/1921435038400/ |access-date=12 April 2020 |agency=UPI |date=15 October 1983}}</ref> Beide Arnoux en Tambay het gunstelinge by die [[Tifo|Tifosi]] geword vir hul hardnekkige styl, en hul gekombineerde resultate het Ferrari die 1983 Vervaardigerskampioenskap laat wen. Arnoux se oorwinning by Zandvoort was die sewende en laaste oorwinning van sy Formule Een-loopbaan. Met die [[McLaren]]s van Prost en [[Niki Lauda]] wat [[1984 Formule Een-seisoen|1984]] oorheers het, het Arnoux 'n minder suksesvolle tweede seisoen by Ferrari gehad en slegs sesde geëindig met 27 punte, met sy nuwe spanmaat [[Michele Alboreto]] wat progressief die inisiatief en spanleierskap by hom oorgeneem het. Na drie oorwinnings en vier voorste wegspringposisies in 1983, het Arnoux nie daarin geslaag om in 1984 'n voorste wegspringposisie in te neem nie (Alboreto het die [[1984 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] van voorste wegspringplek af gewen met Arnoux wat tweede weggespring en derde geëindig het), hoewel hy tweede in [[1984 San Marino Grand Prix|San Marino]] en [[1984 Dallas Grand Prix|Dallas]] geëindig het, waar hy gedwing is om uit die kuipe weg te spring weens 'n elektriese fout tydens die opwarmrondte en daarin geslaag het om sy motor uit die moeilikheid te hou op die verkrummelende baan. Die enigste Grand Prix wat ooit in Dallas gehou is, was ook die laaste keer dat Arnoux 'n Formule Een-podiumplek behaal het.<ref>Dallas Grand Prix, John Blakemore Photograph Collection, Revs Institute, [https://library.revsinstitute.org/digital/custom/single-image?id=521465&collection=p17257coll1 Revs Digital Library.]</ref> Soos die seisoen gevorder het, het Arnoux 'n gebrek aan motivering getoon,<ref name="guin" /> en nadat hy 4de geëindig het in die openingswedren van die [[1985 Formule Een-seisoen|1985 kampioenskap]] in [[1985 Brasiliaanse Grand Prix|Brasilië]], het hy Ferrari met wedersydse instemming verlaat.<ref name="guin" /> Sy plek in die span is deur die Sweedse jaer Stefan Johansson ingeneem. Hy is in die [[Brabham]]-kuipe by [[1985 San Marino Grand Prix|Imola]] in Ronde 3 gesien, wat gerugte laat ontstaan het dat hy by die span wat deur [[Bernie Ecclestone]] besit is, sou aansluit, maar niks het daarvan gekom nie en hy is vir die res van die seisoen selde by wedrenne gesien. ===Ligier=== Sonder 'n rit vir die res van die 1985-seisoen het Arnoux in [[1986 Formule Een-seisoen|1986]] sy terugkeer na Formule Een gemaak vir die Franse Ligier- span wat turbo-aangejaagde Renault-enjins gebruik het. Die Ligiers met [[Pirelli]]-bande het onmededingend geblyk te wees soos die seisoen gevorder het. Arnoux het in 1986 twee spanmaats gehad. Vir die eerste helfte van die seisoen was sy spanmaat die Franse bestuurder [[Jacques Laffite]]. Laffite se loopbaan het egter geëindig toe hy albei sy bene in 'n eerste draai-ongeluk by [[Brands Hatch-renbaan|Brands Hatch]] in die [[1986 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] gebreek het. Van die volgende wedren af is Laffite vervang met 'n ander Franse bestuurder, Philippe Alliot. Vir [[1987 Formule Een-seisoen|1987]] sou Ligier die eksklusiewe gebruik van 'n nuwe 850 pk (634 kW) viersilinder- turbo-aangejaagde [[Alfa Romeo]]-enjin in die nuwe Ligier JS29 hê.<ref>{{cite web|url=http://www.statsf1.com/en/moteur-alfa-romeo.aspx|title=Engine Alfa Romeo|website=www.statsf1.com|access-date=27 May 2017}}</ref> Nadat Arnoux die enjin egter tydens voorseisoentoetse met "gebruikte kos" vergelyk het, het Alfa se moedermaatskappy Fiat die projek laat vaar en Ligier is gedwing om die viersilinder Megatron-enjins vir die seisoen te gebruik, wat ongeveer 950 pk (708 kW) gelewer het.<ref>{{cite web|url=http://www.statsf1.com/en/moteur-megatron.aspx|title=Engine Megatron|website=www.statsf1.com|access-date=27 May 2017}}</ref> Arnoux het die span se enigste punt gedurende die seisoen behaal met 'n sesde plek by [[Spa-Francorchamps]] in [[België]]. [[1988 Formule Een-seisoen|1988]] sou die laaste jaar vir turbo's in Formule Een wees en Ligier het die kans gewaag om met die nuwe 3.5-liter [[Judd]] [[V8-enjin]] te jaag. Die Ligier JS31 was onmededingend, met beide Arnoux en sy nuwe spanmaat [[Stefan Johansson]] wat verskeie kere nie daarin geslaag het om te kwalifiseer nie. Beide jaers het gekla dat selfs in droë toestande die gebrek aan vastrap hulle gedwing het om met 'n natweertegniek te ry. Arnoux het twee keer gedurende die seisoen nie gekwalifiseer nie ([[1988 San Marino Grand Prix|San Marino]] en [[1988 Franse Grand Prix|Frankryk]]), terwyl Johansson ses keer nie die rooster gehaal het nie. Arnoux se beste eindstreep van die jaar was tiende plek in die [[1988 Portugese Grand Prix|Portugese Grand Prix]]. Dit was die eerste keer sedert sy debuutseisoen in 1978 dat hy nie 'n wêreldkampioenskapspunt kon aanteken nie. Sy nie-kwalifiseer by [[Autodromo Enzo e Dino Ferrari|Imola]] was die eerste keer dat hy nie vir 'n wedren gekwalifiseer het sedert die [[1981 Belgiese Grand Prix]] nie. In die laaste wedren van die seisoen in Adelaide het hy die wedrenleier [[Gerhard Berger]] uitgeskakel terwyl hy tydens die [[1988 Australiese Grand Prix]] verbygesteek is. Arnoux is gekritiseer, maar Berger het gesê dat hy 'n "baie lang" rempedaal ervaar het wat beteken het dat hy nie betyds kon stop om Arnoux te vermy nie, en hom ook nie so maklik kon verbysteek soos hy normaalweg sou nie. Arnoux het sy loopbaan met 181 wêreldkampioenskappunte afgesluit, met sy laaste punte van 'n vyfde plek by die [[1989 Kanadese Grand Prix]]. Sy laaste wedren was die sopnat [[1989 Australiese Grand Prix]] in Adelaide. Hy was tweede vinnigste na die McLaren-Honda van die uittredende wêreldkampioen en voorste wegspringplek-wenner [[Ayrton Senna]] in die ekstra halfuur-opwarming wat geskeduleer was om bestuurders en spanne toe te laat om hul motors op te stel vir nat toestande na drie dae van sonnige weer, maar in die wedren is sy Ligier na vier rondtes deur die [[Arrows]] van [[Eddie Cheever]] tot uittrede gedwing. == Volledige Formule 1-uitslae == (Renne in '''vetdruk''' dui voorste wegspringplek aan) (Renne in ''skuinsdruk'' is vinnigste rondte) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Jaar ! Span ! Onderstel ! Enjin ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Plek ! Punte |- |rowspan=2| [[1978 Formule Een-seisoen|1978]] ![[Automobiles Martini|Martini]] !Martini MK23 !rowspan=2 nowrap| [[Cosworth|Ford Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | [[1978 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1978 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] |style="background:#FFCFCF;"| [[1978 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|DNQ}} | [[1978 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] |style="background:#FFCFCF;"| [[1978 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|DNPQ}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1978 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|9}} | [[1978 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1978 Sweedse Grand Prix|SWE]] |style="background:#CFCFFF;"| [[1978 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|14}} | [[1978 Britse Grand Prix|GBR]]<br />WD |style="background:#FFCFCF;"| [[1978 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|DNPQ}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1978 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1978 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} | [[1978 Italiaanse Grand Prix|ITA]] |colspan=2| !rowspan=2| NC !rowspan=2| 0 |- ! Team Surtees ! Surtees TS20 |colspan=14| |style="background:#CFCFFF;"| [[1978 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1978 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |- |rowspan=2| [[1979 Formule Een-seisoen|1979]] !rowspan=2| [[Renault F1|Équipe Renault]] Elf ! Renault RS01 !rowspan=2| [[Renault F1|Renault-Gordini]]<br />EF1 1.5 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Argentynse Grand Prix|ARG]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffff;"| [[1979 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1979 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |colspan=10| !rowspan=2| 8e !rowspan=2| 17 |- ! nowrap| [[Renault F1|Renault]] RS10 |colspan=6| |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFDF9F;"| ''[[1979 Franse Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|3}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1979 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|2}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| '''''[[1979 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]'''''<br />{{small|6}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1979 Nederlandse Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1979 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|2}} | |- | [[1980 Formule Een-seisoen|1980]] ! [[Renault F1|Équipe Renault]] Elf ! Renault RE20 ! [[Renault F1|Renault-Gordini]]<br />EF1 1.5 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1980 Argentynse Grand Prix|ARG]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1980 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1980 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1980 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1980 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1980 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1980 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|NC}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1980 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| '''''[[1980 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]'''''<br />{{small|9}} |style="background:#DFDFDF;"| '''''[[1980 Nederlandse Grand Prix|NED]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#CFCFFF;"| '''[[1980 Italiaanse Grand Prix|ITA]]'''<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1980 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1980 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|7}} |colspan=2| ! 6de ! 29 |- | [[1981 Formule Een-seisoen|1981]] ! [[Renault F1|Équipe Renault]] Elf ! Renault RE20 ! [[Renault F1|Renault-Gordini]]<br />EF1 1.5 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#CFCFFF;"| [[1981 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1981 Argentynse Grand Prix|ARG]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|8}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1981 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1981 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"| '''[[1981 Franse Grand Prix|FRA]]'''<br />{{small|4}} |style="background:#CFCFFF;"| '''''[[1981 Britse Grand Prix|GBR]]'''''<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1981 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFDFDF;"| '''[[1981 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]'''<br />{{small|2}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1981 Italiaanse Grand Prix|ITA]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|Ret}} | !9de !11 |- |[[1982 Formule Een-seisoen|1982]] ! [[Renault F1|Équipe Renault]] Elf ! Renault RE30B ! [[Renault F1|Renault-Gordini]]<br />EF1 1.5 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#FFDF9F;"| '''[[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1982 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1982 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1982 Nederlandse Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[1982 Franse Grand Prix|FRA]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1982 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|2}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1982 Switserse Grand Prix|SWI]]<br />{{small|16†}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1982 Italiaanse Grand Prix|ITA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|Ret}} ! 6de ! 28 |- |rowspan=2| [[1983 Formule Een-seisoen|1983]] !rowspan=2| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ![[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 126C2B !rowspan=2| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 021 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] |style="background:#CFCFFF;"| [[1983 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|10}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1983 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|3}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1983 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|7}} |style="background:#FFDF9F;"| '''[[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1983 Detroit Grand Prix|DET]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[1983 Kanadese Grand Prix|KAN]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#DFFFDF;"| '''[[1983 Britse Grand Prix|GBR]]'''<br />{{small|5}} |colspan=7| |rowspan=2 style="background:#FFDF9F;"| '''3de''' |rowspan=2 style="background:#FFDF9F;"| '''49''' |- ![[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 126C3 |colspan=9| |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1983 Duitse Grand Prix|DUI]]''<br />{{small|1}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1983 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|2}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1983 Nederlandse Grand Prix|NED]]''<br />{{small|1}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1983 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|2}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1983 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} | |- | [[1984 Formule Een-seisoen|1984]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! Ferrari 126C ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 031 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFDF9F;"| ''[[1984 Belgiese Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|3}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1984 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1984 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>3{{sup|‡}}</small> |style="background:#DFFFDF;"| [[1984 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1984 Dallas Grand Prix|DAL]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1984 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1984 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1984 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF;"| ''[[1984 Nederlandse Grand Prix|NED]]''<br />{{small|11†}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1984 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1984 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|9}} ! 6de ! 27 |- | [[1986 Formule Een-seisoen|1986]] ! nowrap| [[Equipe Ligier]] ! nowrap| Ligier JS27 ! nowrap| [[Renault F1|Renault]] EF4B 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] |style="background:#DFFFDF;"| [[1986 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1986 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1986 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|6}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1986 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1986 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1986 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1986 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1986 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1986 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|15†}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1986 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|7}} ! 10de ! 14 |- |[[1987 Formule Een-seisoen|1987]] ![[Equipe Ligier|Ligier Loto]] !Ligier JS29B/C !Megatron<br />M12/13 1.5 [[Turboaanjaer|t]] | [[1987 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] |style="background:#FFFFFF;"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1987 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1987 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1987 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1987 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} !19de !1 |- | [[1988 Formule Een-seisoen|1988]] ! nowrap| [[Equipe Ligier|Ligier Loto]] ! nowrap| Ligier JS31 ! nowrap| [[Judd]] 3.5 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1988 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1988 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|18}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1988 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|17}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1988 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1988 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1988 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|17}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} ! NC ! 0 |- | [[1989 Formule Een-seisoen|1989]] ![[Equipe Ligier|Ligier Loto]] !Ligier JS33 ![[Cosworth|Ford Cosworth DFR]]<br />3.5 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|14}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1989 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|11}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|13}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} ! 23e ! 2 |- !colspan="22"|{{center|Bronne:<ref name=MSportStats>{{cite web|title=Rene Arnoux Results|url=https://motorsportstats.com/driver/rene-arnoux/results|publisher=Motorsport Stats|access-date=26 August 2023}}</ref><ref>{{cite book|last=Small|first=Steve|title=Grand Prix Who's Who|chapter=Rene Arnoux|url=https://archive.org/details/grandprixwhoswho0000smal|year=2000|edition=Third|publisher=Travel Publishing|location=Reading, Berkshire|pages=38–41|access-date=7 August 2023|isbn=978-1-902007-46-5|url-access=registration|via=Internet Archive}}</ref>}} |} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} *[http://www.grandprix.com/gpe/drv-arnren.html René op GrandPrix.com] {{Normdata}} {{en-vertaal|René Arnoux}} {{DEFAULTSORT:Arnoux, René}} [[Kategorie:Franse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1948]] [[Kategorie:Lewende mense]] 4d3aos0vss5cm5urmhjz3u99yoxrqgo 0 300237 2922480 2876650 2026-08-06T07:23:03Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922480 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} '''Soukous''' (uit [[Frans]] ''[[wiktionary:secousse|secousse]]'', "skok, stoot, ruk") is 'n genre van dansmusiek van die Kongo-Bekken. Dit is afgelei van die Kongolese rumba in die 1960's en het gewild geword in die 1980's in [[Frankryk]]. Hoewel dit dikwels gebruik word deur joernaliste as 'n sinoniem vir die Kongolese rumba, is dit beide die musiek en die dans wat verband hou met soukous wat meer verskil van die trasdisionele rumba, veral in die hoër tempo en langer dansliedjies. Bekende kunstenaars van die genre sluit in African Fiesta, Papa Wemba en Pépé Kallé. == Geskiedenis == === 1960's === In die 1950's en 1960's het sommige kunstenaars wat in die groepe van Franco Luambo en Grand Kalle, hul eie groepe gestig. Tabu Ley Rochereau en Dr. Nico Kasanda het African Fiesta gestig en het hul musiek verder transformeer deur Kongolese volksmusiek te kombineer met Karibiese en Latynse ritmes en instrumente. Die groepe Papa Wemba en Sam Mangwana het hul voorbeeld gevolg en die bekende Afrika Mokili Mobimba, het hulle een van Afrika se mees prominente musiekgroepe gemaak. Kongolese "rumba" het later ontwikkel tot soukous.<ref>Roberts, John Storm. ''Afro-Cuban Comes Home: The Birth and Growth of Congo Music''. Original Music cassette tape (1986).</ref> Tabu Ley Rochereau en Dr Nico Kasanda word gereken as die pioniers in moderne soukous. Ander grotes van hierdie tydperk sluit Koffi Olomide, Tshala Muana en Wenge Musica. Terwyl die rumba groepe beïnvloed het soos Lipua-Lipua, Veve, TP OK Jazz en Bella Bella, het jonger Kongolese musikante gekyk vir maniere om die tempo te verminder en 'n rock 'n roll klank by te voeg.<ref>"[http://www.afropop.org/explore/style_info/ID/16/Congo%20music/ Congo music] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204040149/http://www.afropop.org/explore/style_info/ID/16/Congo%20music/ |date= 4 Februarie 2012 }}", ''Afropop Worldwide''</ref> 'n Groep studente genaamd Zaiko Langa Langa het bymekaar gekom het in [[1969]] en die sanger Papa Wemba by hul groep betrek. Pepe Kalle, 'n protégé van Grand Kalle, het die groep Empire Bakuba saam met Papy Tex gestig en hulle het ook gewild geword. === Oos-Afrika in die 1970's === Soukous het gedurende hierdie tydperk versprei oor [[Afrika]] en het 'n invloed op feitlik al die style van die moderne Afrika populêre musiek gehad, insluitend highlife, palm-wine music, taarab en makossa. As gevolg van politieke omstandighede in [[Zaïre|Zaire]], het baie mense beweeg na [[Tanzanië]] en [[Kenia]]. Teen die middel-sewentigerjare, het verskeie Kongolese groepe soukous gespeel by die Keniaanse nagklubs. Die lewendige ''cavacha'', 'n dans van [[Oos-Afrika|Oos]]-en [[Sentraal-Afrika]] gedurende die sewentigerjare, het gewild gemaak deur opnames van musiekgroepe soos Zaiko Langa Langa en Orchestra Shama Shama, wat Keniaanse musikante beïnvloed het. Hierdie ritme is gespeel op die snaartrom en het vinnig 'n kenmerk van die Kongolese klank in Nairobi geword en word dikwels gebruik deur baie van die plaaslike musiekgroepe. Verskeie van Nairobi se bekende Swahili rumba musiekgroepe is gevorm rondom Tanzaniese groepe soos Simba Wanyika en hul uitlopers, Les Wanyika en Super Wanyika Stars. In die laat 1970's het Virgin records [[Grammofoonplaat|LPs]] van die Tanzaniese-Kongolese Orchestra Makassy en die Kenia-gebaseerde Super Mazembe vervaardig. Een van die liedjies van hierdie album is die Swahili lied ''Shauri Yako'' ("dit is jou probleem"), wat 'n treffer geword het in [[Kenia]], [[Tanzanië]] en [[Uganda]]. Les Mangelepa was nog 'n invloedryke Kongolese groep wat verskuif het na Kenia en baie gewild geword het in die hele [[Oos-Afrika]]. Oor dieselfde tyd, het die [[Nairobi]]-gebaseerde Kongolese sanger Samba Mapangala en sy musiekgroep Orchestra Virunga, die LP ''Malako'', vrygestel, wat een van die pioniers uitgawes geword het van nuwe musiek in [[Europa]]. Die musikale styl van die Oos-Afrika-gebaseerde Kongolese groepe het geleidelik nuwe elemente opgeneem, insluitend Keniaanse benga musiek, en dit het gevolg gehad van "Swahili klank" of Kongolese klank". === 1980's en Parys === Soukous het gewild geword in [[Londen]] en [[Parys]] in die 1980's. Meer musikante het Kinshasa verlaat om in Sentrale - of [[Oos-Afrika]] te werk voordat hulle sou vestig in die [[Verenigde Koninkryk]] of [[Frankryk]]. Die basiese vir 'n soukous groep sluit in: drie of vier kitare, bas kitaar, tromme, koor, - sommige van hulle het meer as 20 musikante gehad. Lirieke was dikwels in [[Lingala]] en soms in [[Frans]]. In die laat 1980's en 1990's, is Paryse ateljees deur baie soukous kunstenaars gebruik en die musiek het baie afhanklik van elektroniese instrumente begin word. Sommige kunstenaars het voortgegaan om op te neem vir die Kongolese mark, maar ander het die eise van die Kinshasa gemeenskap geïgnoreer en het nuwe gehore vir hul musiek gevind. Sommige, soos Parys-gebaseerde Papa Wemba het twee groepe gehandhaaf, Viva La Musica vir soukous, en 'n groep met Franse musikante om 'n meer internasionale pop klank te kon skep. Kanda Bongo Man, ook 'n Parys-gebaseerde kunstenaar, het vinnige kort liedjies gemaak, geskik vir dansvloere, en dit was bekend as ''[[kwassa kwassa]]'' na afloop van die danspassies gewild geraak het deur sy en ander kunstenaars se musiekvideo's. Hierdie musiek het gespreek tot Afrika asook nuwe gehore. Kunstenaars soos Diblo Dibala, Jeannot Bel Musumbu, Mbilia Bel, Yondo Sister, Tinderwet, Loketo, Rigo Star, Madilu Stelsel, Soukous Sterre en veterane soos Pepe Kalle en Koffi Olomide het gevolg. Parys het gou 'n tuiste geword vir talentvolle musikante om hul musiek te kom opneem vir Afrika en Karibiese markte. In die 1980's, het die vinnige tempo, zouk, gewild geraak deur die Franse Antille groep Kassav' in [[Parys]] en [[Franse koloniale ryk|die Franse Afrika]]. In die 1980's en vroeë 1990's, was 'n vinnige styl van soukous die nuwe neiging, bekend as [[kwassa kwassa]], vernoem na 'n gewilde dans. Dekades later het soukous elemente van kwasa kwasa, zouk en Kongolese rumba ingesluit. 'n Styl genaamd ndombolo, ook vernoem na 'n dans, is tans gewild is. == Ndombolo == Die vinnige soukous musiek oorheers dansvloere in sentraal -, Oos-en [[Wes-Afrika]] sedert die laat 90's. Die vinnige heupswaai dans van die soukous ndombolo het kritiek ontvang en daar was ook pogings om die musiek te verbied in [[Mali]], [[Namibië]] en [[Kenia]]. Na 'n poging om dit te verban van televisie en radio in die [[Demokratiese Republiek van die Kongo]] in [[2000]], het dit selfs nog gewilder begin raak. In Februarie [[2005]] is [[Ndombolo]] musiekvideo's gesensor vir onbetaamlikheid en video-insetsels deur Koffi Olomide, JB M'Piana en [[Werrason]] is verban van alle klank en luggolwe.<ref name="ndb1">"[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/851033.stm Anger at Cameroon dance ban; BBC News]", ''BBC News'', July 25, 2000</ref><ref name="ndb2">"[http://news.lifestyle.co.uk/entertainment/55087-entertainment.htm Ndombolo music videos in DR Congo censored for indecency], ''Lifestyle News'', February 11, 2005"</ref><ref name="ndb3">"[http://www.nationaudio.com/News/DailyNation/1998/111098/Features/Lifestyle8.html Why is this 'Ndombolo' generating so much heat?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222081825/http://www.nationaudio.com/News/DailyNation/1998/111098/Features/Lifestyle8.html |date=22 Desember 2015 }}", ''Daily Nation (Kenya)'' October 11, 1998</ref> == Verwysings == {{Verwysings|30em}} == Bibliografie == * Gary Stewart (2000). Rumba on the River: A History of the Popular Music of the Two Congos. Verso. {{ISBN|1-85984-368-9}}. * {{Cite journal|author=Wheeler|title=Rumba Lingala as Colonial Resistance}} == Eksterne skakels == * [http://www.worldhum.com/dispatches/item/soukous_and_the_sound_of_sunshine_20060701/ Die Klank van die Son: Hoe soukous my lewe gered] * [https://www.youtube.com/watch?v=R9S6ezPLmyI Seldsame opname (1961) van landelike vinger styl Soukous kitaarspeler Pierre Gwa met tuisgemaakte kitaar] * [http://www.guitaresoukous.com/ GuitOp81 se Soukous Kitaar webwerf] [[Kategorie:Pages with unreviewed translations]] dshpj6z0sijw4grls98resmv18epna1 6 305316 2922472 2234435 2026-08-06T07:04:26Z JMK 649 +kat 2922472 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=[[Connie Mulder]] en twee van sy seuns, Pieter en De Wet |bron=Facebook |datum=Omstreeks 1957 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers]] [[Kategorie:Nasionale Party]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Politici van die Nasionale Party]] 72c6kbbehv259wcfxo4fe2rmbxcsp8n 2922474 2922472 2026-08-06T07:06:18Z JMK 649 -kat 2922474 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=[[Connie Mulder]] en twee van sy seuns, Pieter en De Wet |bron=Facebook |datum=Omstreeks 1957 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers]] [[Kategorie:Politici van die Nasionale Party]] 34v0pnwibtpk6xirddcmvy91ekwbzlt 0 306686 2922374 2753063 2026-08-05T15:44:37Z CommonsDelinker 1161 "Chupacabra_(artist's_rendition).jpg" is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Pi.1415926535|Pi.1415926535]] verwyder is omrede: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Chupacabra (artist's rendition).jpg|]] 2922374 wikitext text/x-wiki '''Kriptodierkunde''' ([[Engels]]: Cryptozoology, uit [[Grieks]]: κρῠ́πτω krúptō, “Ek verberg”) is 'n [[pseudowetenskap]] en subkultuur wat daarop gemik is om die bestaan van entiteite uit die volksverhaalrekord te bewys, soos ''Bigfoot'' (harige, regop wandelende, aapagtige wesens wat in die bos woon), die chupacabra ('n legendariese wese wat bokke aanval) of Mokele-mbembe ('n legendariese wesensoort wat na bewering soos 'n [[dinosourus]] lyk en in mere in [[Zambië]] woon). "Kriptodierkundiges" verwys na hierdie entiteite as ''kriptiede'', 'n naam wat deur die subkultuur saamgestel is. Aangesien dit nie die [[wetenskaplike metode]] volg nie, word kriptodierkunde deur die akademiese wêreld as 'n pseudowetenskap beskou. Dit is oorspronklik in die 1950's gestig deur die dierkundiges Bernard Heuvelmans en Ivan T. Sanderson. Wetenskaplikes het opgemerk dat die pseudowetenskap hoofstroombenaderings van vroeg af verwerp het, en dat aanhangers dikwels vyandigheid teenoor die hoofstroomwetenskap uitdruk. Geleerdes het kriptodierkundiges en hul invloed (insluitend die pseudowetenskap se verbintenis met die "jong aarde" weergawe van [[kreasionisme]] en [[Intelligente Ontwerp]]) bestudeer, en daar is parallelle in kriptodierkunde en ander pseudowetenskappe soos [[spook]]jag en [[Vreemde vlieënde voorwerp]]-studie opgemerk, en het die onkritiese media-verspreiding van kriptodierkundige-bewerings beklemtoon. == Benadering == Terwyl bioloë gereeld nuwe [[spesie]]s identifiseer, fokus kriptodierkundiges dikwels op wesens uit die rekord van verhaale. Die bekendste van dié sluit in die Loch Ness-monster, Bigfoot, die chupacabra, sowel as ander "indrukwekkende diere wat as monsters bestempel kan word. In hul soeke na hierdie entiteite kan kriptodierkundiges toestelle soos bewegingsensitiewe kameras, nagsig-toerusting en klankopname-toerusting gebruik. Alhoewel daar pogings aangewend is om kriptodierkundige benaderings te kodifiseer, anders as bioloë, dierkundiges, plantkundiges en ander akademiese dissiplines, is daar egter "geen aanvaarde, eenvormige of suksesvolle metodes om kriptiede te ondersoek nie."{{R|Regal}} [[Lêer:Prothero and Shermer TAM 2013.jpg|duimnael|Donald Prothero (links) en Michael Shermer in 2013]] Min kriptodierkundiges het 'n formele wetenskapopleiding, en nog minder het 'n wetenskaplike agtergrond wat direk verband hou met kriptodierkunde. Aanhangers stel die akademiese agtergrond van kriptodierkundiges dikwels verkeerd voor. Volgens die skrywer [[Daniel Loxton]] en [[Paleontologie|paleontoloog]] [[Donald Prothero]], het "kriptodierkundiges dikwels 'professor Roy Mackal, PhD' bevorder as een van hul leidende figure en een van die min met 'n wettige doktorsgraad in biologie. Wat egter selde genoem word, is dat hy geen opleiding gehad het wat hom in staat sou stel om bekwame navorsing oor eksotiese diere te onderneem nie. Dit lei tot die situasie waar 'n individu of organisasie 'n persoon se graad aanbied as bewys van kundigheid, selfs al is sy of haar opleiding nie spesifiek relevant tot die betrokke veld nie." Benewens Heuvalmans, Sanderson en Mackal, sluit ander noemenswaardige kriptodierkundiges met akademiese agtergronde Grover Krantz, Karl Shuker en Richard Greenwell in.{{R|Loxton Prothero}} Histories het vooraanstaande kriptodierkundiges (soos Sanderson en Krantz) dikwels gevalle met "onweerlegbare bewyse" geïdentifiseer, en daarna word die getuienis geopenbaar as die produk van 'n misleiding. Dit kan plaasvind tydens 'n nadere ondersoek deur kundiges of by die bekentenis van die bedrieër.{{R|Radford}} === Jong Aarde-kreasionisme === [[Lêer:Singh-Gerbic-Hill-2 at TAM 13 7-16-2015.JPG|duimnael|[[Sharon A. Hill]] (regs) met [[Susan Gerbic]] en [[Simon Singe]] in 2015]] 'n Subversameling van kriptodierkunde bevorder die pseudowetenskap van Jong Aarde-[[kreasionisme]], en verwerp die konvensionele wetenskap ten gunste van 'n Bybelse interpretasie en bevorder konsepte soos "lewende dinosourusse". Die wetenskapskrywer [[Sharon A. Hill]] neem waar dat die kriptodierkunde van die Jong Aarde-kreasionisme "goed befonds is en in staat is om ekspedisies te voer met die doel om 'n lewende dinosourus te vind wat volgens hulle evolusie ongeldig sou maak".{{R|Hill}} [[Antropologie|Antropoloog]] Jeb Card sê dat "Kreasioniste het kriptodierkunde omhels en sommige kriptodierkundige ekspedisies word gefinansier en uitgevoer deur kreasioniste in die hoop om evolusie te weerlê."{{R|Card}} In 'n 2013-onderhoud merk die paleontoloog Donald Prothero op 'n toename in kreasionistiese kriptodierkundiges. Hy sê dat "mense wat aktief na Loch Ness-monsters of Mokele Mbembe soek, dit heeltemal as "kreasionistiese predikante" doen. Hulle dink dat as hulle 'n dinosourus in [[Demokratiese Republiek die Kongo|die Kongo]] sou vind, dit die hele [[evolusie]] sou omkeer. Dit sou nie. Dit sou net 'n laat-dinosourus wees, maar dit is hul verkeerde idee van evolusie."{{R|Shea}} === Gebrek aan kritiese mediadekking === In die media is inligting onkrities van kriptodierkundiges versprei, insluitend koerante wat vals bewerings wat deur kriptodierkundiges gemaak is herhaal of televisiereeks wat kriptodierkundiges as "monsterjagters" bevat (soos die gewilde en beweerde nie-fiksie Amerikaanse televisieprogram ''MonsterQuest'', wat vanaf 2007-2010 uitgesaai is). Mediadekking van vermeende "kriptiede" bied dikwels nie alternatiewe, meer waarskynlike verklarings nie, en dus word die eise wat deur kriptodierkundiges gemaak word verder versprei.{{R|Lack}} == Ontvangs == [[Lêer:Homo Florensiensis-MGL 95216-P5030051-white.jpg|duimnael|''Homo florensiensis''-skedel]] Die paleontoloog Henry Gee, 'n senior redakteur by die vaktydskrif ''Nature'', het die ontdekking van die fossiele oorblyfsels van ''[[Homo floresiensis]]'' in 2003 aangehaal as moontlike bewys dat "in geologiese terme dit meer waarskynlik is dat verhale van ander mitiese, menslike wesens tog gegrond is op korrels van waarheid. Kriptodierkunde kan nou uit die koue uit kom."{{R|Gee}} Kriptodierkunde word egter wyd gekritiseer om verskeie redes en word deur die akademiese wêreld verwerp. Daar is 'n breë konsensus van akademici dat kriptodierkunde 'n pseudowetenskap is.{{R|Lack|Lee|Roesch & Moore|Church}} Die veld word gereeld gekritiseer vir die afhanklikheid aan anekdotiese inligting{{R|Shermer}} en omdat kriptodierkundiges nie die wetenskaplike metode volg tydens die ondersoek van diere wat volgens die meeste wetenskaplikes nie bestaan nie.{{R|Dash}} Hill sê dat "daar geen akademiese kursus in kriptodierkunde bestaan ​​nie, of dat daar geen universiteitsgraadprogram is wat die titel 'kriptodierkundige' verleen nie."{{R|Hill}} Antropoloog Jeb J. Card gee 'n samevatting van kriptodierkunde in 'n opname oor pseudowetenskap en pseudoargeologie: <blockquote> "Kriptodierkunde is van voorneme om 'n studie te wees van voorheen ongeïdentifiseerde diersoorte. Met die eerste oogopslag lyk dit of dit min verskil van dierkunde. Nuwe [[spesie]]s word elke jaar deur veld- en museumdierkundiges ontdek. Kriptodierkundiges gebruik hierdie ontdekkings as regverdiging van hul eie soeke, maar verminder of laat uit die feit dat die ontdekkers nie kriptodierkundiges is nie, en is akademies opgeleide dierkundiges wat in 'n ekologiese paradigma werk eerder as om ekspedisies te organiseer om vermeende voorbeelde van ongewone en groot wesens te soek."{{R|Card}} </blockquote> Card skryf dat "kriptodierkundiges dikwels hul minagting en selfs haat toon vir professionele wetenskaplikes, insluitend diegene wat entoesiasties aan kriptodierkunde deelgeneem het", wat hy terugspoor na die vroeë "woede van Heuvelmans teen kriptodierkunde-kritici". Hy vind parallelle tussen kriptodierkunde en ander pseudowetenskappe en vergelyk die benadering van kriptodierkundiges aan koloniale grootwildjagters en aspekte van Europese imperialisme. Volgens Card, "Die meeste kriptiede word voorgestel as die onderwerp van inheemse legendes wat tipies versamel word in die volksverhale, hoewel sulke legendes baie veranderd kan wees. Kriptodierkunde se ingewikkelde mengsel van simpatie, belangstelling en bewilliging van inheemse kultuur word ook in [[New Age-beweging|'New Age-kringe']], twyfelagtige 'Indiese begraafplase' en ander legendes aangetref en wat in spookstories soos die 'Amityville Horror' opgeroep word."{{R|Card}} [[Lêer:Dewey Lake Monster (Witness Composite) 3.jpg|duimnael|Die Dewey-meer-monster]] In 2011 het Dan Ward in die voorwoord van die vaktydskif ''The American Biology Teacher'' kriptodierkunde gebruik as voorbeeld van "tegnologiese pseudowetenskap" wat studente oor die wetenskaplike metode kan verwar. Ward sê dat "kriptodierkunde glad nie geldige wetenskap of nie eens wetenskap is nie. Dit is monsterjag." {{R|Ward}} Wetenskaplike historikus Brian Nagel het 'n inskrywing vir kriptodierkunde in sy ''Pseudoscience: A Critical Encyclopedia (2009)'' ingesluit. Nagel sê dat "as 'n intellektuele poging, is kriptodierkunde soveel bestudeer as wat kriptodierkundiges verborge diere gesoek het".{{R|Nagel}} In sy ontleding van kriptodierkunde sê volksverhaalverteller Peter Dendle dat "kriptodierkunde-toegewydes hulself bewustelik posisioneer in stryd met die hoofstroomwetenskap" en dat: <blockquote> "Die psigologiese belang van kriptodierkunde in die moderne wêreld dien om skuldgevoelens te kanaliseer oor die vernietiging van spesies en die natuurlike habitat; om 'n gevoel van mistiek en gevaar te herwin in 'n wêreld wat nou beskou word as ten volle verken; en om wrok uit te spreek oor en verset teen 'n wetenskaplike gemeenskap wat beskou word as monopolisering van die poel kultureel aanvaarbare oortuigings."{{R|Dendle 2006}} </blockquote> In 2013 verwys Dendle verder na kriptodierkundiges as mense vir wie "oor die algemeen die toewyding van wesenlike hulpbronne vir hierdie strewe 'n gebrek aan bewustheid van die basis vir wetenskaplike konsensus verraai of ignoreer, byvoorbeeld, bewyse van evolusionêre biologie en die fossielrekord."{{R|Dendle 2013}} Volgens die historikus Mike Dash twyfel min wetenskaplikes dat daar duisende onbekende diere, veral ongewerweldes, wat wag op hul ontdekking. Kriptodierkundiges is egter grootliks nie geïnteresseerd in die ondersoek en katalogisering van nuutgevonde soorte miere of kewers nie, maar hulle pogings fokus eerder op "meer ontwykende" wesens wat ten spyte van dekades se werk om hul bestaan ​​te bevestig, nog ontdekking ontwyk.{{R|Dash}} Paleontoloog George Gaylord Simpson noem kriptodierkunde onder voorbeelde van menslike liggelowigheid, tesame met bv. kreasionisme: <blockquote> "Mense is die vindingrykste, misleidendste en liggelowig van alle diere. Slegs hierdie eienskappe kan die geloof van sommige mense in kreasionisme, in die koms van VVV's met buitenaardse wesens, of in sommige aspekte van kriptodierkunde, verklaar. In verskillende opsigte het die bespreking en beoefening van kriptodierkunde soms, hoewel dit nie altyd bestaan ​​nie, beide misleiding en liggelowigheid getoon. 'n Voorbeeld blyk die ou Latynse gesegde 'Ek glo omdat dit ongelooflik is' te verdien, hoewel [[Tertullianus]], die skrywer, dit op 'n manier toepasliker gemaak het vir die huidige kreasioniste."{{R|Simpson}} </blockquote> In die boek ''Scientifical Americans: The Culture of Amateur Paranormal Researchers'' (2017) bespreek Sharon Hill aspekte van die subkultuur, en let op interne pogings om meer wetenskaplike benaderings te skep en die betrokkenheid van [[Kreasionisme|Jong Aarde-kreasioniste]] en die voorkoms van misleidings. Sy kom tot die gevolgtrekking dat baie kriptodierkundiges "passievol en opreg is in hul oortuiging dat daar geheimsinnige diere bestaan. As sodanig gee hulle agting vir elke verslag van 'n waarneming, dikwels sonder kritiese bevraagtekening. Soos by die spooksoekers, is kriptodierkundiges oortuig dat hulle die een is om die raaisel op te los en geskiedenis te maak. Met die verleiding van raaisels en geld wat ywerige en etiese navorsing ondermyn, het die veld van kriptodierkunde ernstige geloofwaardigheidsprobleme."{{R|Hill}} == Verwysings == {{Verwysings|30em|verwysings= <ref name="Card">{{cite book | last=Card | first=Jeb | title=Lost city, found pyramid : understanding alternative archaeologies and pseudoscientific practices | publisher=The University of Alabama Press | publication-place=Tuscaloosa | year=2016 | isbn=978-0-8173-1911-3 | oclc=952421434 | language=Engels}}</ref> <ref name="Church">{{cite book | last=Church| first=Jill M.| editor-last=Birx | editor-first=H | title=Encyclopedia of time : science, philosophy, theology, & culture, Vol. 1 | publisher=Sage | publication-place=Los Angeles | year=2009 | isbn=978-1-4129-4164-8 | oclc=310982914 | language=Engels}}</ref> <ref name="Dash">{{cite book | last=Dash | first=Mike | title=Borderlands: The Ultimate Exploration of the Unknown | publisher=Overlook Press | publication-place=New York | year=2000 | isbn=0-440-23656-8 | oclc=45585927 | language=Engels}}</ref> <ref name="Dendle 2006">{{cite journal| last=Dendle| first=Peter| title=Cryptozoology in the Medieval and Modern Worlds| date=Augustus 2006| journal=Folklore| volume=117| issue=2| pages=190-206| publisher=Taylor & Francis| language=Engels}}</ref> <ref name="Dendle 2013">{{cite book | last=Dendle| first=Peter| chapter=Monsters and the Twenty-First Century |editor-last=Mittman | editor-first=Asa | title=The Ashgate research companion to monsters and the monstrous | publisher=Ashgate Publishing | publication-place=Farnham, Surrey, England Burlington, Vt | year=2013 | isbn=978-1-4724-1801-2 | oclc=732627450 | language=Engels}}</ref> <ref name="Gee">{{cite journal | last=Gee | first=Henry | title=Flores, God and Cryptozoology: The discovery poses thorny questions about the uniqueness of Homo sapiens | journal=Nature News | publisher=Springer Science and Business Media LLC | date=27 Oktober 2004 | issn=0028-0836 | doi=10.1038/news041025-2 | language=Engels}}</ref> <ref name="Hill">{{cite book | last=Hill | first=Sharon | title=Scientifical Americans : the culture of amateur paranormal researchers | publisher=McFarland & Company, Inc., Publishers | publication-place=Jefferson, North Carolina | year=2017 | isbn=978-1-4766-3082-3 | oclc=987796600| language=Engels}}</ref> <ref name="Lack">{{cite book | last1=Lack | first1=Caleb W. | last2=Rousseau| first2=Jacques | title=Critical thinking, science, and pseudoscience : Why we can't trust our brains | publisher=Springer Publishing Company, LLC | publication-place=New York, NY | year=2016 | isbn=978-0-8261-9426-8 | oclc=944248829 | language=Engels}}</ref> <ref name="Lee">{{cite book | last=Lee | first=Jeffrey | title=The scientific endeavor : a primer on scientific principles and practice | publisher=Benjamin Cummings | publication-place=San Francisco, Calif | year=2000 | isbn=978-0-8053-4596-4 | oclc=41504412 | language=Engels}}</ref> <ref name="Loxton Prothero">{{cite book | last1=Loxton | first1=Daniel | last2=Prothero | first2= Donald| title=Abominable science: Origins of the Yeti, Nessie, and other famous cryptids | publisher=Columbia University Press | publication-place=New York | year=2013 | isbn=978-0-231-52681-4 | oclc=854902238| language=Engels}}</ref> <ref name="Nagel">{{cite book| last=Nagel| first=Brian| title=Pseudoscience: A Critical Encyclopedia| date=2009| publisher=ABC-CLIO| language=Engels}}</ref> <ref name="Radford">{{cite book | last=Radford| first=Benjamin| author-link=Benjamin Radford| chapter=Bigfoot at 50: Evaluating a Half-Century of Bigfoot Evidence| editor-last=Farha | editor-first=Bryan | title=Pseudoscience and Deception : the Smoke and Mirrors of Paranormal Claims | publisher=University Press of America | publication-place=Lanham | year=2013 | isbn=978-0-7618-6292-5 | oclc=874320286 | language=Engels}}</ref> <ref name="Regal">{{cite book | last=Regal| first=Brian| chapter=Cryptozoology| editor1-last=McCormick | editor1-first=Charlie| editor2-last=Kennedy| editor2-first=Kim | title=Folklore : an encyclopedia of beliefs, customs, tales, music, and art | publisher=ABC-CLIO | publication-place=Santa Barbara, Calif | year=2011 | isbn=978-1-59884-241-8 | oclc=694734640 | page=326-329|language=Engels|edition=2de}}</ref> <ref name="Roesch & Moore">{{cite book | last1=Roesch| first1=Ben| last2=Moore| first2=John L.| chapter=Cryptozoology| pages=71-78| editor-last=Shermer | editor-first=Michael | editor-link=Michael Shermer| title=The Skeptic encyclopedia of pseudoscience | publisher=ABC-CLIO | publication-place=Santa Barbara, Calif | year=2002 | isbn=1-57607-653-9 | oclc=50155642 | language=Engels}}</ref> <ref name="Shea">{{cite web| last=Shea| first=Rachel Hartigan| title=The Science Behind Bigfoot and Other Monsters| date=9 September 2013| url=https://www.nationalgeographic.com/news/2013/9/130907-cryptid-crytozoology-bigfoot-loch-yeti-monster-abominable-science/| language=Engels| publisher=National Geographic| archive-url=https://web.archive.org/web/20200620180119/https://www.nationalgeographic.com/news/2013/9/130907-cryptid-crytozoology-bigfoot-loch-yeti-monster-abominable-science/|archive-date=20 Junie 2020| access-date=30 Junie 2020}}</ref> <ref name="Shermer">{{cite journal| last=Shermer| first=Michael | title=Show Me the Body| journal=Scientific American| volume=28| issue=5| page=27| url=http://www.michaelshermer.com/2003/05/show-me-the-body| language=Engels}}</ref> <ref name="Simpson">{{cite journal| last=Simpson| first=George Gaylord| title=Mammals and Cryptozoology| journal=Proceedings of the American Philosophical Society| publisher=American Philosophical Society| volume=128| issue=1| date=30 Maart 1984| pages=1-19| language=Engels}}</ref> <ref name="Ward">{{cite journal| last=Ward| first=Daniel| title=From the President| journal=The American Biology Teacher| volume 73| issue=8| date=2011| pages=440| language=Engels}}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|Cryptozoology|Kriptodierkunde}} {{normdata}} {{DEFAULTSORT:Kriptodierkunde}} [[Kategorie:Skynwetenskappe]] 2eq0kjc74kmfi0cwi1h2nld6cbjj5c8 2922375 2922374 2026-08-05T15:47:05Z Oesjaar 7467 /* Benadering */ Tikfout 2922375 wikitext text/x-wiki '''Kriptodierkunde''' ([[Engels]]: Cryptozoology, uit [[Grieks]]: κρῠ́πτω krúptō, “Ek verberg”) is 'n [[pseudowetenskap]] en subkultuur wat daarop gemik is om die bestaan van entiteite uit die volksverhaalrekord te bewys, soos ''Bigfoot'' (harige, regop wandelende, aapagtige wesens wat in die bos woon), die chupacabra ('n legendariese wese wat bokke aanval) of Mokele-mbembe ('n legendariese wesensoort wat na bewering soos 'n [[dinosourus]] lyk en in mere in [[Zambië]] woon). "Kriptodierkundiges" verwys na hierdie entiteite as ''kriptiede'', 'n naam wat deur die subkultuur saamgestel is. Aangesien dit nie die [[wetenskaplike metode]] volg nie, word kriptodierkunde deur die akademiese wêreld as 'n pseudowetenskap beskou. Dit is oorspronklik in die 1950's gestig deur die dierkundiges Bernard Heuvelmans en Ivan T. Sanderson. Wetenskaplikes het opgemerk dat die pseudowetenskap hoofstroombenaderings van vroeg af verwerp het, en dat aanhangers dikwels vyandigheid teenoor die hoofstroomwetenskap uitdruk. Geleerdes het kriptodierkundiges en hul invloed (insluitend die pseudowetenskap se verbintenis met die "jong aarde" weergawe van [[kreasionisme]] en [[Intelligente Ontwerp]]) bestudeer, en daar is parallelle in kriptodierkunde en ander pseudowetenskappe soos [[spook]]jag en [[Vreemde vlieënde voorwerp]]-studie opgemerk, en het die onkritiese media-verspreiding van kriptodierkundige-bewerings beklemtoon. == Benadering == Terwyl bioloë gereeld nuwe [[spesie]]s identifiseer, fokus kriptodierkundiges dikwels op wesens uit die rekord van verhale. Die bekendste van dié sluit in die Loch Ness-monster, Bigfoot, die chupacabra, sowel as ander "indrukwekkende diere wat as monsters bestempel kan word. In hul soeke na hierdie entiteite kan kriptodierkundiges toestelle soos bewegingsensitiewe kameras, nagsig-toerusting en klankopname-toerusting gebruik. Alhoewel daar pogings aangewend is om kriptodierkundige benaderings te kodifiseer, anders as bioloë, dierkundiges, plantkundiges en ander akademiese dissiplines, is daar egter "geen aanvaarde, eenvormige of suksesvolle metodes om kriptiede te ondersoek nie."{{R|Regal}} [[Lêer:Prothero and Shermer TAM 2013.jpg|duimnael|Donald Prothero (links) en Michael Shermer in 2013]] Min kriptodierkundiges het 'n formele wetenskapopleiding, en nog minder het 'n wetenskaplike agtergrond wat direk verband hou met kriptodierkunde. Aanhangers stel die akademiese agtergrond van kriptodierkundiges dikwels verkeerd voor. Volgens die skrywer [[Daniel Loxton]] en [[Paleontologie|paleontoloog]] [[Donald Prothero]], het "kriptodierkundiges dikwels 'professor Roy Mackal, PhD' bevorder as een van hul leidende figure en een van die min met 'n wettige doktorsgraad in biologie. Wat egter selde genoem word, is dat hy geen opleiding gehad het wat hom in staat sou stel om bekwame navorsing oor eksotiese diere te onderneem nie. Dit lei tot die situasie waar 'n individu of organisasie 'n persoon se graad aanbied as bewys van kundigheid, selfs al is sy of haar opleiding nie spesifiek relevant tot die betrokke veld nie." Benewens Heuvalmans, Sanderson en Mackal, sluit ander noemenswaardige kriptodierkundiges met akademiese agtergronde Grover Krantz, Karl Shuker en Richard Greenwell in.{{R|Loxton Prothero}} Histories het vooraanstaande kriptodierkundiges (soos Sanderson en Krantz) dikwels gevalle met "onweerlegbare bewyse" geïdentifiseer, en daarna word die getuienis geopenbaar as die produk van 'n misleiding. Dit kan plaasvind tydens 'n nadere ondersoek deur kundiges of by die bekentenis van die bedrieër.{{R|Radford}} === Jong Aarde-kreasionisme === [[Lêer:Singh-Gerbic-Hill-2 at TAM 13 7-16-2015.JPG|duimnael|[[Sharon A. Hill]] (regs) met [[Susan Gerbic]] en [[Simon Singe]] in 2015]] 'n Subversameling van kriptodierkunde bevorder die pseudowetenskap van Jong Aarde-[[kreasionisme]], en verwerp die konvensionele wetenskap ten gunste van 'n Bybelse interpretasie en bevorder konsepte soos "lewende dinosourusse". Die wetenskapskrywer [[Sharon A. Hill]] neem waar dat die kriptodierkunde van die Jong Aarde-kreasionisme "goed befonds is en in staat is om ekspedisies te voer met die doel om 'n lewende dinosourus te vind wat volgens hulle evolusie ongeldig sou maak".{{R|Hill}} [[Antropologie|Antropoloog]] Jeb Card sê dat "Kreasioniste het kriptodierkunde omhels en sommige kriptodierkundige ekspedisies word gefinansier en uitgevoer deur kreasioniste in die hoop om evolusie te weerlê."{{R|Card}} In 'n 2013-onderhoud merk die paleontoloog Donald Prothero op 'n toename in kreasionistiese kriptodierkundiges. Hy sê dat "mense wat aktief na Loch Ness-monsters of Mokele Mbembe soek, dit heeltemal as "kreasionistiese predikante" doen. Hulle dink dat as hulle 'n dinosourus in [[Demokratiese Republiek die Kongo|die Kongo]] sou vind, dit die hele [[evolusie]] sou omkeer. Dit sou nie. Dit sou net 'n laat-dinosourus wees, maar dit is hul verkeerde idee van evolusie."{{R|Shea}} === Gebrek aan kritiese mediadekking === In die media is inligting onkrities van kriptodierkundiges versprei, insluitend koerante wat vals bewerings wat deur kriptodierkundiges gemaak is herhaal of televisiereeks wat kriptodierkundiges as "monsterjagters" bevat (soos die gewilde en beweerde nie-fiksie Amerikaanse televisieprogram ''MonsterQuest'', wat vanaf 2007-2010 uitgesaai is). Mediadekking van vermeende "kriptiede" bied dikwels nie alternatiewe, meer waarskynlike verklarings nie, en dus word die eise wat deur kriptodierkundiges gemaak word verder versprei.{{R|Lack}} == Ontvangs == [[Lêer:Homo Florensiensis-MGL 95216-P5030051-white.jpg|duimnael|''Homo florensiensis''-skedel]] Die paleontoloog Henry Gee, 'n senior redakteur by die vaktydskrif ''Nature'', het die ontdekking van die fossiele oorblyfsels van ''[[Homo floresiensis]]'' in 2003 aangehaal as moontlike bewys dat "in geologiese terme dit meer waarskynlik is dat verhale van ander mitiese, menslike wesens tog gegrond is op korrels van waarheid. Kriptodierkunde kan nou uit die koue uit kom."{{R|Gee}} Kriptodierkunde word egter wyd gekritiseer om verskeie redes en word deur die akademiese wêreld verwerp. Daar is 'n breë konsensus van akademici dat kriptodierkunde 'n pseudowetenskap is.{{R|Lack|Lee|Roesch & Moore|Church}} Die veld word gereeld gekritiseer vir die afhanklikheid aan anekdotiese inligting{{R|Shermer}} en omdat kriptodierkundiges nie die wetenskaplike metode volg tydens die ondersoek van diere wat volgens die meeste wetenskaplikes nie bestaan nie.{{R|Dash}} Hill sê dat "daar geen akademiese kursus in kriptodierkunde bestaan ​​nie, of dat daar geen universiteitsgraadprogram is wat die titel 'kriptodierkundige' verleen nie."{{R|Hill}} Antropoloog Jeb J. Card gee 'n samevatting van kriptodierkunde in 'n opname oor pseudowetenskap en pseudoargeologie: <blockquote> "Kriptodierkunde is van voorneme om 'n studie te wees van voorheen ongeïdentifiseerde diersoorte. Met die eerste oogopslag lyk dit of dit min verskil van dierkunde. Nuwe [[spesie]]s word elke jaar deur veld- en museumdierkundiges ontdek. Kriptodierkundiges gebruik hierdie ontdekkings as regverdiging van hul eie soeke, maar verminder of laat uit die feit dat die ontdekkers nie kriptodierkundiges is nie, en is akademies opgeleide dierkundiges wat in 'n ekologiese paradigma werk eerder as om ekspedisies te organiseer om vermeende voorbeelde van ongewone en groot wesens te soek."{{R|Card}} </blockquote> Card skryf dat "kriptodierkundiges dikwels hul minagting en selfs haat toon vir professionele wetenskaplikes, insluitend diegene wat entoesiasties aan kriptodierkunde deelgeneem het", wat hy terugspoor na die vroeë "woede van Heuvelmans teen kriptodierkunde-kritici". Hy vind parallelle tussen kriptodierkunde en ander pseudowetenskappe en vergelyk die benadering van kriptodierkundiges aan koloniale grootwildjagters en aspekte van Europese imperialisme. Volgens Card, "Die meeste kriptiede word voorgestel as die onderwerp van inheemse legendes wat tipies versamel word in die volksverhale, hoewel sulke legendes baie veranderd kan wees. Kriptodierkunde se ingewikkelde mengsel van simpatie, belangstelling en bewilliging van inheemse kultuur word ook in [[New Age-beweging|'New Age-kringe']], twyfelagtige 'Indiese begraafplase' en ander legendes aangetref en wat in spookstories soos die 'Amityville Horror' opgeroep word."{{R|Card}} [[Lêer:Dewey Lake Monster (Witness Composite) 3.jpg|duimnael|Die Dewey-meer-monster]] In 2011 het Dan Ward in die voorwoord van die vaktydskif ''The American Biology Teacher'' kriptodierkunde gebruik as voorbeeld van "tegnologiese pseudowetenskap" wat studente oor die wetenskaplike metode kan verwar. Ward sê dat "kriptodierkunde glad nie geldige wetenskap of nie eens wetenskap is nie. Dit is monsterjag." {{R|Ward}} Wetenskaplike historikus Brian Nagel het 'n inskrywing vir kriptodierkunde in sy ''Pseudoscience: A Critical Encyclopedia (2009)'' ingesluit. Nagel sê dat "as 'n intellektuele poging, is kriptodierkunde soveel bestudeer as wat kriptodierkundiges verborge diere gesoek het".{{R|Nagel}} In sy ontleding van kriptodierkunde sê volksverhaalverteller Peter Dendle dat "kriptodierkunde-toegewydes hulself bewustelik posisioneer in stryd met die hoofstroomwetenskap" en dat: <blockquote> "Die psigologiese belang van kriptodierkunde in die moderne wêreld dien om skuldgevoelens te kanaliseer oor die vernietiging van spesies en die natuurlike habitat; om 'n gevoel van mistiek en gevaar te herwin in 'n wêreld wat nou beskou word as ten volle verken; en om wrok uit te spreek oor en verset teen 'n wetenskaplike gemeenskap wat beskou word as monopolisering van die poel kultureel aanvaarbare oortuigings."{{R|Dendle 2006}} </blockquote> In 2013 verwys Dendle verder na kriptodierkundiges as mense vir wie "oor die algemeen die toewyding van wesenlike hulpbronne vir hierdie strewe 'n gebrek aan bewustheid van die basis vir wetenskaplike konsensus verraai of ignoreer, byvoorbeeld, bewyse van evolusionêre biologie en die fossielrekord."{{R|Dendle 2013}} Volgens die historikus Mike Dash twyfel min wetenskaplikes dat daar duisende onbekende diere, veral ongewerweldes, wat wag op hul ontdekking. Kriptodierkundiges is egter grootliks nie geïnteresseerd in die ondersoek en katalogisering van nuutgevonde soorte miere of kewers nie, maar hulle pogings fokus eerder op "meer ontwykende" wesens wat ten spyte van dekades se werk om hul bestaan ​​te bevestig, nog ontdekking ontwyk.{{R|Dash}} Paleontoloog George Gaylord Simpson noem kriptodierkunde onder voorbeelde van menslike liggelowigheid, tesame met bv. kreasionisme: <blockquote> "Mense is die vindingrykste, misleidendste en liggelowig van alle diere. Slegs hierdie eienskappe kan die geloof van sommige mense in kreasionisme, in die koms van VVV's met buitenaardse wesens, of in sommige aspekte van kriptodierkunde, verklaar. In verskillende opsigte het die bespreking en beoefening van kriptodierkunde soms, hoewel dit nie altyd bestaan ​​nie, beide misleiding en liggelowigheid getoon. 'n Voorbeeld blyk die ou Latynse gesegde 'Ek glo omdat dit ongelooflik is' te verdien, hoewel [[Tertullianus]], die skrywer, dit op 'n manier toepasliker gemaak het vir die huidige kreasioniste."{{R|Simpson}} </blockquote> In die boek ''Scientifical Americans: The Culture of Amateur Paranormal Researchers'' (2017) bespreek Sharon Hill aspekte van die subkultuur, en let op interne pogings om meer wetenskaplike benaderings te skep en die betrokkenheid van [[Kreasionisme|Jong Aarde-kreasioniste]] en die voorkoms van misleidings. Sy kom tot die gevolgtrekking dat baie kriptodierkundiges "passievol en opreg is in hul oortuiging dat daar geheimsinnige diere bestaan. As sodanig gee hulle agting vir elke verslag van 'n waarneming, dikwels sonder kritiese bevraagtekening. Soos by die spooksoekers, is kriptodierkundiges oortuig dat hulle die een is om die raaisel op te los en geskiedenis te maak. Met die verleiding van raaisels en geld wat ywerige en etiese navorsing ondermyn, het die veld van kriptodierkunde ernstige geloofwaardigheidsprobleme."{{R|Hill}} == Verwysings == {{Verwysings|30em|verwysings= <ref name="Card">{{cite book | last=Card | first=Jeb | title=Lost city, found pyramid : understanding alternative archaeologies and pseudoscientific practices | publisher=The University of Alabama Press | publication-place=Tuscaloosa | year=2016 | isbn=978-0-8173-1911-3 | oclc=952421434 | language=Engels}}</ref> <ref name="Church">{{cite book | last=Church| first=Jill M.| editor-last=Birx | editor-first=H | title=Encyclopedia of time : science, philosophy, theology, & culture, Vol. 1 | publisher=Sage | publication-place=Los Angeles | year=2009 | isbn=978-1-4129-4164-8 | oclc=310982914 | language=Engels}}</ref> <ref name="Dash">{{cite book | last=Dash | first=Mike | title=Borderlands: The Ultimate Exploration of the Unknown | publisher=Overlook Press | publication-place=New York | year=2000 | isbn=0-440-23656-8 | oclc=45585927 | language=Engels}}</ref> <ref name="Dendle 2006">{{cite journal| last=Dendle| first=Peter| title=Cryptozoology in the Medieval and Modern Worlds| date=Augustus 2006| journal=Folklore| volume=117| issue=2| pages=190-206| publisher=Taylor & Francis| language=Engels}}</ref> <ref name="Dendle 2013">{{cite book | last=Dendle| first=Peter| chapter=Monsters and the Twenty-First Century |editor-last=Mittman | editor-first=Asa | title=The Ashgate research companion to monsters and the monstrous | publisher=Ashgate Publishing | publication-place=Farnham, Surrey, England Burlington, Vt | year=2013 | isbn=978-1-4724-1801-2 | oclc=732627450 | language=Engels}}</ref> <ref name="Gee">{{cite journal | last=Gee | first=Henry | title=Flores, God and Cryptozoology: The discovery poses thorny questions about the uniqueness of Homo sapiens | journal=Nature News | publisher=Springer Science and Business Media LLC | date=27 Oktober 2004 | issn=0028-0836 | doi=10.1038/news041025-2 | language=Engels}}</ref> <ref name="Hill">{{cite book | last=Hill | first=Sharon | title=Scientifical Americans : the culture of amateur paranormal researchers | publisher=McFarland & Company, Inc., Publishers | publication-place=Jefferson, North Carolina | year=2017 | isbn=978-1-4766-3082-3 | oclc=987796600| language=Engels}}</ref> <ref name="Lack">{{cite book | last1=Lack | first1=Caleb W. | last2=Rousseau| first2=Jacques | title=Critical thinking, science, and pseudoscience : Why we can't trust our brains | publisher=Springer Publishing Company, LLC | publication-place=New York, NY | year=2016 | isbn=978-0-8261-9426-8 | oclc=944248829 | language=Engels}}</ref> <ref name="Lee">{{cite book | last=Lee | first=Jeffrey | title=The scientific endeavor : a primer on scientific principles and practice | publisher=Benjamin Cummings | publication-place=San Francisco, Calif | year=2000 | isbn=978-0-8053-4596-4 | oclc=41504412 | language=Engels}}</ref> <ref name="Loxton Prothero">{{cite book | last1=Loxton | first1=Daniel | last2=Prothero | first2= Donald| title=Abominable science: Origins of the Yeti, Nessie, and other famous cryptids | publisher=Columbia University Press | publication-place=New York | year=2013 | isbn=978-0-231-52681-4 | oclc=854902238| language=Engels}}</ref> <ref name="Nagel">{{cite book| last=Nagel| first=Brian| title=Pseudoscience: A Critical Encyclopedia| date=2009| publisher=ABC-CLIO| language=Engels}}</ref> <ref name="Radford">{{cite book | last=Radford| first=Benjamin| author-link=Benjamin Radford| chapter=Bigfoot at 50: Evaluating a Half-Century of Bigfoot Evidence| editor-last=Farha | editor-first=Bryan | title=Pseudoscience and Deception : the Smoke and Mirrors of Paranormal Claims | publisher=University Press of America | publication-place=Lanham | year=2013 | isbn=978-0-7618-6292-5 | oclc=874320286 | language=Engels}}</ref> <ref name="Regal">{{cite book | last=Regal| first=Brian| chapter=Cryptozoology| editor1-last=McCormick | editor1-first=Charlie| editor2-last=Kennedy| editor2-first=Kim | title=Folklore : an encyclopedia of beliefs, customs, tales, music, and art | publisher=ABC-CLIO | publication-place=Santa Barbara, Calif | year=2011 | isbn=978-1-59884-241-8 | oclc=694734640 | page=326-329|language=Engels|edition=2de}}</ref> <ref name="Roesch & Moore">{{cite book | last1=Roesch| first1=Ben| last2=Moore| first2=John L.| chapter=Cryptozoology| pages=71-78| editor-last=Shermer | editor-first=Michael | editor-link=Michael Shermer| title=The Skeptic encyclopedia of pseudoscience | publisher=ABC-CLIO | publication-place=Santa Barbara, Calif | year=2002 | isbn=1-57607-653-9 | oclc=50155642 | language=Engels}}</ref> <ref name="Shea">{{cite web| last=Shea| first=Rachel Hartigan| title=The Science Behind Bigfoot and Other Monsters| date=9 September 2013| url=https://www.nationalgeographic.com/news/2013/9/130907-cryptid-crytozoology-bigfoot-loch-yeti-monster-abominable-science/| language=Engels| publisher=National Geographic| archive-url=https://web.archive.org/web/20200620180119/https://www.nationalgeographic.com/news/2013/9/130907-cryptid-crytozoology-bigfoot-loch-yeti-monster-abominable-science/|archive-date=20 Junie 2020| access-date=30 Junie 2020}}</ref> <ref name="Shermer">{{cite journal| last=Shermer| first=Michael | title=Show Me the Body| journal=Scientific American| volume=28| issue=5| page=27| url=http://www.michaelshermer.com/2003/05/show-me-the-body| language=Engels}}</ref> <ref name="Simpson">{{cite journal| last=Simpson| first=George Gaylord| title=Mammals and Cryptozoology| journal=Proceedings of the American Philosophical Society| publisher=American Philosophical Society| volume=128| issue=1| date=30 Maart 1984| pages=1-19| language=Engels}}</ref> <ref name="Ward">{{cite journal| last=Ward| first=Daniel| title=From the President| journal=The American Biology Teacher| volume 73| issue=8| date=2011| pages=440| language=Engels}}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|Cryptozoology|Kriptodierkunde}} {{normdata}} {{DEFAULTSORT:Kriptodierkunde}} [[Kategorie:Skynwetenskappe]] 5yofxjx2bud8jarn9ozvff2fovy1s15 0 311116 2922400 2251774 2026-08-05T17:45:22Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922400 wikitext text/x-wiki '''Opioïede''' is middels wat ’n soortgelyke uitwerking as [[morfien]] het wanneer dit die opioïedreseptore, [[Reseptor (biochemie)|reseptore]] op die seloppervlak, bereik.<ref name=":17">{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=s8CXrbimviMC&pg=PA268|title=Pharmacology and Physiology for Anesthesia: Foundations and Clinical Application: Expert Consult – Online and Print|last=Hemmings|first=Hugh C.|last2=Egan|first2=Talmage D.| name-list-format = vanc |publisher=Elsevier Health Sciences|year=2013|isbn=978-1437716795|page=253.}}</ref> Medies word hulle hoofsaaklik gebruik as [[pynstiller]], insluitende [[narkose]].<ref name=":21"/> Ander mediese gebruike sluit in behandeling van [[diarree]] en ’n opioïed-oordosis, om [[hoes]] te onderdruk<ref name=":21">{{Cite book|title = Textbook of Drug Design and Discovery, Fourth Edition|url = https://books.google.com/?id=YLPMBQAAQBAJ|publisher = CRC Press|isbn = 9781439882405|first = Kristian|last = Stromgaard|first2 = Povl|last2 = Krogsgaard-Larsen|first3 = Ulf|last3 = Madsen | name-list-format = vanc |year = 2009}}</ref> en vir [[teregstelling]]s in Amerika. Baie sterk opioïede word slegs vir [[veearts]]enydoeleindes goedgekeur.<ref name = "Walzer 2014">{{cite book | chapter-url=https://books.google.com/books?id=h0XxBQAAQBAJ&pg=PA723 | vauthors=Walzer C |veditors=West G, Heard D, Caulkett N | title = Zoo Animal and Wildlife Immobilization and Anesthesia | journal=The Canadian Veterinary Journal | volume=51 | issue=6 | year = 2014 | publisher = John Wiley & Sons | location = Ames, USA | isbn = 9781118792919 | doi=10.1002/9781118792919 | pmc=2871358 | pages = 723, 727 | edition = 2de | chapter = 52 Nondomestic Equids | access-date=8 Julie 2019 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.drugbank.ca/drugs/DB01535|title=Carfentanil|website=www.drugbank.ca|access-date=8 Julie 2019|archive-date= 6 Augustus 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806021556/https://www.drugbank.ca/drugs/DB01535|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Sterken J, Troubleyn J, Gasthuys F, Maes V, Diltoer M, Verborgh C | title = Intentional overdose of Large Animal Immobilon | journal = European Journal of Emergency Medicine | volume = 11 | issue = 5 | pages = 298–301 | date = Oktober 2004 | pmid = 15359207 | doi = 10.1097/00063110-200410000-00013 }}</ref> Opioïede word dikwels as [[dwelmmiddel]] gebruik vanweë die euforiese uitwerking daarvan of om [[onttrekkingsimptome]] te voorkom.<ref>{{cite book|last1=Lembke|first1=Anna| name-list-format = vanc |title=Drug Dealer, MD: How Doctors Were Duped, Patients Got Hooked, and Why It's So Hard to Stop|date=2016|publisher=Johns Hopkins University Press|isbn=978-1421421407}}</ref> ==Newe-effekte== [[Newe-effek]]te van opioïede sluit in jeukerigheid, verdowing, naarheid, hardlywigheid en euforie. Gebruik op lang termyn kan toleransie veroorsaak, wat beteken al hoe groter dosisse van die middel moet ingeneem word om dieselfde uitwerking te verkry, asook fisieke afhanklikheid, wat beteken die skielike staking van die gebruik kan onaangename onttrekkingsimptome veroorsaak.<ref>{{cite web |url=https://www.drugabuse.gov/publications/drugfacts/prescription-opioids |title=Drug Facts: Prescription Opioids |date=June 2019 |website=National Institute on Drug Abuse |access-date=5 Julie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190612192446/https://www.drugabuse.gov/publications/drugfacts/prescription-opioids |archive-date=12 Junie 2019 |url-status=live}}</ref> ’n Oordosis of langdurige gebruik saam met ander depressante soos [[bensodiasepien]]e lei dikwels tot die dood weens die onderdrukking van die [[asemhalingstelsel]].<ref>{{cite web|title=FDA requires strong warnings for opioid analgesics, prescription opioid cough products, and benzodiazepine labeling related to serious risks and death from combined use|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm518697.htm|website=FDA|access-date=1 September 2016|date=31 Augustus 2016}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|2}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Opioid}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geneesmiddels]] [[Kategorie:Dwelms]] joupo83n4pl94s44aa4apdnlxze7d54 0 373889 2922460 2909850 2026-08-06T02:39:31Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922460 wikitext text/x-wiki {{sporttoekoms}} {{Inligtingskas Rugbywêreldbeker | kenteken = Rugbywêreldbeker 2027.png | kentekengrootte = | gasheer = {{vlagland|Australië}} | datums = 1 Oktober – 13 November | nasies = 24 (58 kwalifiseer) | kampioen = | naaswenner = | derdeplek = | wedstryde = 52 | bywoning = | drieë = | toppuntebehaler = | meeste drieë = | vorige = [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] | volgende = [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] }} Die '''Rugbywêreldbeker 2027''' ([[Engels]]: ''2027 Rugby World Cup'') word van 1 Oktober tot 13 November 2027 in [[Australië]] beslis. Dit is die elfde [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur [[Wêreldrugby]] aangebied word en die vyfde in die [[Suidelike Halfrond]]. Australië het met [[Nieu-Seeland]] die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] saam gehuisves, asook die [[Rugbywêreldbeker 2003]] op sy eie. In Mei 2022 is dié land deur Wêreldrugby as gasheer aangewys, nadat dit die enigste oorblywende bod was. [[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding word]] Die Rugbywêreldbeker 2027 is die eerste toernooi met 24 deelnemende nasionale [[rugby]]spanne, teenoor die 20 van die vorige ses rugbywêreldbekertoernooie.<ref name="rwc_teams" /> Die 24 deelnemende nasionale rugbyspanne is: die twaalf regstreekse kwalifiseerders van die 2023-toernooi ([[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Wallabies|Australië]], [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[All Blacks|Nieu-Seeland]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]], [[Springbokke|Suid-Afrika]] en [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]]), saam met die twaalf beste spanne van die kwalifisering ([[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]], [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]], [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]], [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]], [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]], [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]], [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]], die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] en [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]]). Hongkong neem vir die eerste keer aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deel, waarmee dit die eerste rugbywêreldbekertoernooi is waaraan twee Asiatiese spanne deelneem. Zimbabwe het vir die eerste keer sedert 1991 weer gekwalifiseer, terwyl [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] vir die eerste keer sedert 1999 ’n toernooi versuim. Vir beide Chili en Portugal is dit die tweede agtereenvolgende toernooideelname. Spanje het vir die eerste keer sedert 1999 daarin geslaag om te kwalifiseer, waardeur vir die eerste keer tien Europese spanne deelneem. Daarbenewens is dit die eerste toernooi waaraan vyf spanne van die [[Amerikas]] en vier [[Spaans]]talige lande deelneem. Tydens die Rugbywêreldbeker 2027 sal 52 wedstryde gespeel word, waaronder 36 tydens die groepfase en 16 tydens die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die toernooi sal op 1 Oktober met die openingswedstryd tussen die gasheer Australië en Nieu-Seeland afskop. Die spanne is in ses groepe van vier elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep sal speel. Die twee beste spanne van elke groep en vier beste derdeplek-spanne sal hierna vir die uitklopfase kwalifiseer. Vir die eerste keer sal ’n agtste eindrondte gespeel word, waarna die wêreldkampioen in die uitklopfase bepaal word.<ref name="rte_teams" /><ref name="rwc_teams" /> Die [[Suid-Afrika]]anse [[Springbokke]] is die verdedigende kampioen nadat hulle in 2023 hul vierde titel ingepalm het. == Toewysing == [[Lêer:Rwc27 submission of interest.png|duimnael|400px|Kaart van die kandidaatlande vir die Rugbywêreldbeker 2027]] [[Wêreldrugby]] het die gasheerlande van beide die 2027- en [[Rugbywêreldbeker 2031|2031-manstoernooie]] en beide die [[Vrouerugbywêreldbeker 2025|2025-]] en [[Vrouerugbywêreldbeker 2029|2029-vrouetoernooie]] op 12 Mei 2022 aangekondig. Die proses om met voornemende lande te onderhandel het in Februarie 2021 begin en die formele kandidaatproses drie maande later. Die oorblywende gasheerlande is in Februarie 2022 aangekondig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/rugby-world-cup/300082326/usa-rugby-considering-bid-for-rugby-world-cup-2027 |title=USA Rugby considering bid for Rugby World Cup 2027 |publisher=Stuff |author=Joe Reedy |date=14 Augustus 2020 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Wêreldrugby se destydse voorsitter Bill Beaumont het in laat 2018 voorgestel dat die gasheer van die Rugbywêreldbeker ná die [[Rugbywêreldbeker 2023|2023-toernooi]] in Frankryk ’n opkomende land behoort te wees.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/rugby/rugby-world-cup-2015/australia-and-south-africa-could-miss-out-on-2027-rugby-world-cup-as-bill-beaumont-says-another-emerging-nation-could-host-tournament/news-story/2e4a8573c5d89a3c6b465dd23d064783 |title=Australia and South Africa could miss out on 2027 Rugby World Cup as Bill Beaumont says another emerging nation could host tournament |publisher=Fox Sports Australia |date=20 September 2018 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Wêreldrugby se [[hoof- uitvoerende beampte]] Brett Gosper het in 2019 ook voorgestel dat Wêreldrugby beide die 2027- en 2031-toernooie saam sal toewys (soos hulle met [[Rugbywêreldbeker 2015|Engeland 2015]] en [[Rugbywêreldbeker 2019|Japan 2019]] gedoen het), waardeur hulle “’n dapper besluit en ’n tradisionele besluit” sal kan maak.<ref name="auto">{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1085185/united-states-rugby-world-cup-hosting |title=Rugby World Cup in sights of United States |publisher=Inside the Games |author=Alex Bell |date=26 September 2019 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Gosper het verder voorgestel dat “2031 tyd sal gun vir ’n Amerikaanse bod om baie geloofwaardig en sterk te wees.”<ref name="auto" /> Die gashere vir die 2027- en 2031-toernooie is in Mei 2022 bekend gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby-addict.com/en-sco/article/home/rugby-world-cup-2027-and-2031-hosts-to-be-announced-in-may-2022/5f3566bd89e3a300087431b5 |title=Rugby World Cup 2027 and 2031 hosts to be announced in May 2022 |publisher=Rugby Addict |date=13 Augustus 2020 |accessdate=13 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200913101900/https://www.rugby-addict.com/en-sco/article/home/rugby-world-cup-2027-and-2031-hosts-to-be-announced-in-may-2022/5f3566bd89e3a300087431b5 |archive-date=13 September 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die feit dat drie agtereenvolgende toernooie (Engeland 2015, Japan 2019 en Frankryk 2023) in die [[Noordelike Halfrond]] beslis is, het die lande in die [[Suidelike Halfrond]] se posisie versterk.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby/2017/1115/920299-2023/ |title=Why France win was the worst possible result for Ireland |publisher=RTÉ |author=Neville Conor |date=15 November 2017 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Tot in Junie 2019 het drie lande – [[Argentinië]], [[Australië]] en [[Rusland]] – aangekondig dat hulle die Rugbywêreldbeker 2027 wil aanbied.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/dec/13/australia-to-bid-for-2027-rugby-world-cup-and-2021-womens-tournament |title=Australia to bid for 2027 Rugby World Cup and 2021 women's tournament |publisher=[[The Guardian]] |date=13 Desember 2017 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/2016/10/04/23/01/argentina-2027-bid |title=Argentina announces 2027 Rugby World Cup bid |publisher=[[Rugby Australia]] |date=5 Oktober 2016 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Vermoede het bestaan dat beide die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en [[Suid-Afrika]] beplan het om die toernooi te huisves, maar die [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] (SARU) het bekend gemaak dat hulle nie beplan om vir nóg die 2027- nóg die 2031-toernooi aansoek te doen nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thesouthafrican.com/sport/south-africa-2027-2031-rugby-world-cup/ |title=South Africa will not bid for 2027 or 2031 Rugby World Cup – Reports |publisher=The South African |author=James Richardson |date=16 Augustus 2020 |accessdate=19 Maart 2026 |archive-date= 3 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603084852/https://www.thesouthafrican.com/sport/south-africa-2027-2031-rugby-world-cup/ |url-status=dead }}</ref> Argentinië het sy bod in April 2020 teruggetrek om die Australiese bod te versterk, waarvolgens daar twee kandidaatlande oor was.<ref name="Independent">{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/international/2027-rugby-world-cup-australia-argentina-host-nation-a9467981.html |title=Argentina ready to abandon 2027 Rugby World Cup bid making Australia strong favourites to host tournament |publisher=[[The Independent]] |author=Nick Mulvanney |date=16 April 2020 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Op 10 Junie 2021 is [[VSA Rugby]] amptelik aanvaar as ’n kandidaat vir beide die 2027- en 2031-toernooie, asook die Vrouerugbywêreldbeker 2029.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.usa.rugby/2021/06/usa-accepted-as-bid-candidate-for-rugby-world-cup-2027-2029-and-2031-committee-to-begin-campaign-following-positive-feasibility-study/ |title=USA accepted as bid candidate for Rugby World Cup 2027, 2029 and 2031; committee to begin campaign following positive feasibility study |publisher=[[VSA Rugby]] |date=10 Junie 2021 |accessdate=10 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610182828/https://www.usa.rugby/2021/06/usa-accepted-as-bid-candidate-for-rugby-world-cup-2027-2029-and-2031-committee-to-begin-campaign-following-positive-feasibility-study/ |archive-date=10 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens ’n spesiale vergadering van Wêreldrugby wat op 12 Mei 2022 in [[Dublin]] gehou is, het Wêreldrugby die toernooie van 2025 tot 2033 toegewys met die Vrouerugbywêreldbeker 2025 wat aan Engeland toegeken is, Australië as gasheer van beide die Rugbywêreldbeker 2027 en Vrouerugbywêreldbeker 2029 benoem is en beide die Rugbywêreldbeker 2031 en [[Vrouerugbywêreldbeker 2033]] aan die Verenigde State toegewys is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/714742/rugby-world-cup-host-locations-confirmed-through-to-2033 |title=Rugby World Cup host locations confirmed through to 2033 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=12 Mei 2022 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Daarmee is dit ná die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika, die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië, die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland, die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in Japan en die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk die sesde rugbywêreldbekertoernooi wat geheel en al in een land aangebied word. Saam met die [[T20I-wêreldbeker 2028]], wat Australië saam met Nieu-Seeland sal huisves, is dit een van twee vername toernooie wat Australië binne een jaar sal aanbied. === Belangstelling aangekondig === ==== Australië ==== [[Lêer:Australia 2027 Bid Logo.svg|duimnael|Kenteken van die Australiese bod]] [[Rugby Australia]] het op 13 Desember 2017 aangekondig dat Australië vir die Rugbywêreldbeker 2027 sal aansoek doen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sbs.com.au/news/article/australia-bidding-for-2027-rugby-world-cup/52hbk1ss2 |title=Australia bidding for 2027 Rugby World Cup |publisher=Special Broadcasting Service |date=13 Desember 2017 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Australië het voorheen saam met [[Nieu-Seeland]] die [[Rugbywêreldbeker 1987]] en die [[Rugbywêreldbeker 2003]] op sy eie aangebied. === Aansoek teruggetrek === ==== Argentinië ==== Argentinië het op 5 Oktober 2016 aangekondig dat dit vir die Rugbywêreldbeker 2027 sal aansoek doen, maar sy aansoek in April 2020 teruggetrek. Argentinië het dié toernooi nog nooit gehuisves nie en Wêreldrugby se voorsitter Bill Beaumont het aangekondig dat hy aansoeke van lande soos Argentinië sou ondersteun.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-world-cup/2017/11/17/will-not-resign-insists-beleaguered-bill-beaumont-eye-world/ |title=I will not resign, insists beleaguered Bill Beaumont in the eye of World Cup storm |publisher=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |author=Mick Cleary |date=17 November 2017 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Argentinië is die enigste land wat die halfeindstryd van ’n rugbywêreldbekertoernooi gehaal het, maar nog nooit wedstryde van dié toernooi aangebied het nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.americasrugbynews.com/2017/04/25/rwc-2027-argentina-will-cost-us200-million/ |title=RWC 2027 in Argentina will cost US$200 million |publisher=Americas Rugby News |author=Paul Tait |date=25 April 2017 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> In April 2020 het Argentinië sy aansoek teruggetrek om die Australiese aansoek ’n hupstoot te gee, waarvolgens Australië die gunstelinggasheer vir die Rugbywêreldbeker 2027 was.<ref name="Independent" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1093218/argentina-withdraw-rugby-world-cup-bid |title=Argentina withdraw 2027 Rugby World Cup bid to strengthen Australian campaign |publisher=Inside the Games |author=Nancy Gillen |date=16 April 2020 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> ==== Rusland ==== Stanislaf Droezhinin van die [[Russiese Rugbyunie]] het op 31 Mei 2019 aangekondig dat Rusland vir die Rugbywêreldbeker 2027 sal aansoek doen. Rusland wou van sy [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018]]-stadions vir dié toernooi gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.americasrugbynews.com/2019/10/06/russia-to-bid-to-host-rwc-2027/ |title=Russia To Bid To Host RWC 2027 |publisher=Americas Rugby News |date=6 Oktober 2019 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref><ref>{{ru}} {{cite web |url=https://rsport.ria.ru/20190531/1555157222.html |title=Федерация регби России может подать заявку на проведение КМ-2027 |publisher=Ria |author=Elena Djachkowa |date=31 Mei 2019 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Die Russiese President [[Wladimir Poetin]] het Rusland se aansoek vir die Rugbywêreldbeker 2027 ondersteun.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.scotsman.com/news/uk-news/vladamir-putin-has-backed-russian-bid-to-host-the-2027-rugby-world-cup-2926793 |title=Vladimir Putin has backed Russian bid to host the 2027 Rugby World Cup |publisher=Scotsman |author=Rachel Mackie |date=29 Julie 2020 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Die Russiese Rugbyunie kon nie met sy aansoek voortgaan nie aangesien CAS op 17 Desember 2020 Rusland vir twee jaar verbied het om enige belangrike sporttoernooi aan te bied.<ref>{{ru}} {{cite web |url=https://tass.ru/sport/11026627 |title=Россия не сможет претендовать на проведение Кубка мира по регби из-за решения CAS |publisher=Tass |date=30 Maart 2021 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> == Deelnemers == === Kwalifisering === [[Lêer:RWC 2027 Qualifier.svg|duimnael|Grafiek van die kwalifiseringsproses vir die Rugbywêreldbeker 2027]] [[Wêreldrugby]] het op 13 Augustus 2024 die kwalifiseringsproses vir die toernooi gespesifiseer. Vervolgens is van 2024 tot 2025 twaalf van die 24 plekke van die toernooi tydens die kwalifisering beslis. Die kwalifiseringstoernooi is in vyf streeksgroepe verdeel: [[Rugby Afrika|Afrika]], [[Asië Rugby|Asië]], [[Rugby Europa|Europa]], [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]] en [[Rugby Amerikas Noord|Noord-Amerika]] saam met [[Oseanië Rugby|Oseanië]]. Vier plekke is vir die nasionale spanne van Europa gereserveer, drie vir Oseanië asook een elk vir Afrika, Asië en Suid-Amerika. Die twee oorblywende plekke is tydens ’n interkontinentale kwalifiseringsrondte (uitspeel tussen Oseanië en Suid-Amerika) en ’n uitspeelrondte (''Repechage'') tussen al die vastelande beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/925934/qualification-process-confirmed-for-expanded-mens-rugby-world-cup-2027-in-australia |title=Qualification process confirmed for expanded Men's Rugby World Cup 2027 in Australia |publisher=rugbyworldcup.com |date=13 Augustus 2024 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Asië het vir die eerste keer ooit oor sy eie regstreekse plek beskik en aangesien Japan reeds vir die toernooi gekwalifiseer het, sou een span van dié vasteland vir die eerste keer ooit vir ’n rugbywêreldbekertoernooi kwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.asiarugby.com/2024/08/15/mens-rugby-world-cup-2027/ |title=Asia Rugby Celebrates Historic Milestone with Direct Qualification Spot for Rugby World Cup 2027 |publisher=[[Asië Rugby]] |date=15 Augustus 2024 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> As die regstreekse klassifiseerders getel word, het 58 spanne in aanmerking vir kwalifisering vir die finale toernooi in Australië gekom. Daar was lank beplan om die aantal deelnemers van 20 tot 24 te verhoog, waarop op 24 Oktober 2023 amptelik besluit is.<ref name="rte_teams">{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby-world-cup/2023/1024/1412691-world-cup-to-be-expanded-to-24-teams/ |title=Rugby World Cup to be expanded to 24 teams, Nations Cup confirmed |publisher=RTÉ |datum=24 Oktober 2023 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref><ref name="rwc_teams">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/885620/rugby-world-cup-2027-expanded-to-24-teams |title=Rugby World Cup 2027 expanded to 24 teams |publisher=rugbyworldcup.com |date=24 Oktober 2023 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Naas die gasheer Australië, wat ook deur sy derde plek in die groepfase van die Rugbywêreldbeker 2023 gekwalifiseer het, het ook die agt deelnemers aan die kwarteindrondte en ander drie derdeplek-spanne van die 2023-groepfase vir die Rugbywêreldbeker 2027 gekwalifiseer. Die volgende twaalf spanne het regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 2027 gekwalifiseer: Suid-Afrika as verdedigende kampioen, Nieu-Seeland as naaswenner, Engeland as derde plek, Argentinië as halfeindrondtespan, die spanne van die kwarteindrondte Fidji, Frankryk, Ierland en Wallis, asook die derde plekke van die groepfase Australië, Italië, Japan en Skotland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ruck.co.uk/england-among-12-teams-to-automatically-qualify-for-2027-rugby-world-cup/ |title=England among 12 teams to automatically qualify for 2027 Rugby World Cup |publisher=Ruck |date=14 Oktober 2023 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Die kwalifiseringsproses het tydens die Asiatiese Rugbykampioenskap op 30 April 2024 afgeskop. Weens die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|voortgesette Russiese inval in Oekraïne sedert 2022]] het [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] se skorsing deur beide Wêreldrugby en Rugby Europa bly voortbestaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/60692972 |title=Russia banned from Rugby World Cup qualification, Georgia advance |publisher=[[BBC]] |date=10 Maart 2022 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Op 9 Februarie 2025 het Georgië, Portugal, Roemenië en Spanje die vier Europese plekke bespreek.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/european-quartet-qualify-for-rugby-world-cup-2027/ |title=No shocks as four REC sides qualify for Rugby World Cup 2027 |publisher=Rugby Pass |author=Francisco Isaac |date=9 Februarie 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Op 5 Julie 2025 het Hongkong die Asiatiese Rugbykampioenskap 2025 beklink en as Asië 1 vir die eerste keer ooit vir ’n rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/hong-kong-china-power-past-south-korea-into-first-rugby-world-cup/ |title=Hong Kong China power past South Korea into first Rugby World Cup |publisher=RugbyPass |author=Francisco Isaac |date=5 Julie 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> In dieselfde maand het Zimbabwe die Afrikabeker 2025 gewen en vir die eerste keer sedert 1991 weer vir ’n rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/07/19/zimbabwe-qualify-for-rugby-world-cup-2027-and-end-34-year-wait/ |title=Zimbabwe Qualify for Rugby World Cup 2027 and end 34 year wait |publisher=Americas Rugby News |date=19 Julie 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Aan die begin van September 2025 het Kanada en Tonga tydens die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]], asook Uruguay tydens die Suid-Amerikaanse kwalifisering hulle plekke bespreek.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/09/07/only-three-places-remain-at-rugby-world-cup-2027 |title=Only Three Places Remain at Rugby World Cup 2027 |publisher=Rugby Americas News |author=Paul Tait |date=7 September 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Een week later het die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] gevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/usa-secure-rugby-world-cup-2027-qualification-with-win-over-samoa |title=USA secure Rugby World Cup 2027 qualification with win over Samoa |publisher=RugbyPass |author=Adam Julian |date=14 September 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Aan die einde van September 2025 het Chili vir sy tweede agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/09/27/sublime-chile-write-history-by-beating-samoa-in-rwc-qualifier |title=Sublime Chile Write History by Beating Samoa in RWC Qualifier |publisher=Rugby Americas News |date=27 September 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Die 24ste en laaste plek is in November 2025 tydens die uitspeelrondte tussen [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]], [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]], [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] en [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] beslis, waartydens Samoa met ’n 13–13-gelykop in die laaste wedstryd teen België vir die tiende keer vir ’n rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/1018794/samoa-tie-with-belgium-in-thrilling-decider-to-clinch-rwc-2027-spot |title=Samoa tie with Belgium in thrilling decider to clinch RWC 2027 spot |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 November 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Aanvanklik het [[Paraguaanse nasionale rugbyspan|Paraguay]] glo die uitspeelrondte gehaal, maar nadat die [[Paraguaanse Rugbyunie|Paraguaanse beheerliggaam]] kennis geneem het van ’n ongeskikte speler, het die Paraguane hulleself vrywillig onttrek en hul plek aan die Brasiliane oorhandig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/10/24/paraguays-withdrawal-gives-brazil-rugby-world-cup-2027-lifeline |title=Paraguay’s Withdrawal gives Brazil Rugby World Cup 2027 Lifeline |publisher=Americas Rugby News |date=24 Oktober 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> === Kwalifiserende spanne === Die volgende 16 spanne het reeds vir die Rugbywêreldbeker 2027 gekwalifiseer. Aangesien ses Europese spanne regstreeks vir die 2027-toernooi kon kwalifiseer en Europa in die kwalifisering oor vier plekke beskik het, neem vir die eerste keer tien spanne van dié vasteland aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deel. Dit is die eerste toernooi waaraan Hongkong deelneem, waardeur vir die eerste keer twee Asiatiese nasionale spanne sal verskyn. Voorheen het die [[Hongkongse nasionale vrouerugbyspan|Hongkongse vrouespan]] vir die [[Vrouerugbywêreldbeker 2017]] gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2025/en/past-tournaments/2017 |title=2017 Women's Rugby World Cup |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Spanje het vir die eerste keer sedert 1999 vir ’n toernooi gekwalifiseer en Zimbabwe het laas in 1991 aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem; sowel Chili as Portugal het vir die eerste keer agtereenvolgende toernooie gehaal. Beide Kanada en die Verenigde State keer na die toernooi terug, nadat albei nasionale spanne nie vir die 2023-toernooi kon kwalifiseer nie. Nadat Chili ook gekwalifiseer het, neem vir die eerste keer vyf spanne van die [[Amerikas]] aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/09/27/rwc-2027-record-number-of-americas-teams |title=Rugby World Cup 2027: Record Number of Americas Teams |publisher=Rugby Americas News |date=27 September 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Daarbenewens is dit die eerste toernooi waaraan vier [[Spaans]]talige lande deelneem. Daarteenoor het Namibië vir die eerste keer sedert 1999 versuim om te kwalifiseer en hulle is die enigste span van die vorige toernooi wat in die kwalifisering uitgeskakel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/11/13/rugby-world-cup-2027-to-be-the-first-in-over-30-years-without-namibia |title=Rugby World Cup 2027 to be the first in over 30 years without Namibia |publisher=Americas Rugby News |author=Paul Tait |date=13 November 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Beide Chili en Portugal het daarin geslaag om vir hul tweede agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooi te kwalifiser. [[Lêer:World Map 2027 RWC qualif.png|duimnael|400px|Spanne wat aan die kwalifiseringstoernooi deelgeneem en die wat regstreeks gekwalifiseer het; altesaam 58 spanne het deelgeneem. {{columns-list|2| {{sleutel|#FF8C00|[[Rugby Afrika|Afrika]]}} {{sleutel|#00FF00|[[Rugby Amerikas Noord|Noord-]] en [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]]}} {{sleutel|#FF00FF|[[Asië Rugby|Asië]]}} {{sleutel|#0000FF|[[Rugby Europa|Europa]]}} {{sleutel|#FFFF00|[[Oseanië Rugby|Oseanië]]}} {{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]] [[Lêer:2027 Rugby World Cup (men) participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering: {{sleutel|#f00|Gasheer}} {{sleutel|#07f|Twaalf beste spanne van die 2023-toernooi}} {{sleutel|#0d0|Wenner van die plaaslike kwalifisering}} {{sleutel|#ff0|Versuim om te kwalifiseer}} {{sleutel|#000000|Span het homself onttrek of is geskors}} {{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]] {| class="wikitable sortable" !Span !Kwalifiseringmetode !Verskynings by eindstryde !Laaste verskyning !Vorige beste prestasie |- |{{AUSru}} |'''Gasheer''' |Elfde |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small> |- |{{ARGru}} |rowspan="11"|'''Regstreeks''' |Elfde |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small> |- |{{ENGru}} |Elfde |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small> |- |{{FIJru}} |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]])</small> |- |{{FRAru}} |Elfde |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small> |- |{{IRLru}} |Elfde |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]], [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]])</small> |- |{{ITAru}} |Elfde |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]], [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]])</small> |- |{{JPNru}} |Elfde |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small> |- |{{NZLru}} |Elfde |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small> |- |{{SCOru}} |Elfde |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Vierde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small> |- |{{RSAru}} |Negende |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]], [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]])</small> |- |{{WALru}} |Elfde |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small> |- |{{GEOru}} |Europa 1 |Sewende |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]], [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]])</small> |- |{{ESPru}} |Europa 2 |Tweede |[[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small> |- |{{ROMru}} |Europa 3 |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]])</small> |- |{{PORru}} |Europa 4 |Derde |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]])</small> |- |{{HKGru}} |Asië 1 |Eerste | – |Debuut |- |{{ZIMru}} |Afrika 1 |Derde |[[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small> |- |{{TGAru}} |Oseanië 1 |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]], [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]])</small> |- |{{CANru}} |Oseanië 2 |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small> |- |{{URUru}} |Suid-Amerika 1 |Sesde |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]], [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]])</small> |- |{{USAru}} |Oseanië 3 |Negende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small> |- |{{CHIru}} |Uitspeelwenner |Tweede |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 2023|2023]])</small> |- |{{SAMru}} |Uitspeelwedstrydwenner |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] |Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small> |} == Stadions == Agt plekke in sewe Australiese stede is vir die Rugbywêreldbeker 2027 gekies.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/1019915/eight-state-of-the-art-venues-across-australia-to-host-mens-rugby-world-cup-2027 |title=Eight state-of-the-art venues across Australia to host Men’s Rugby World Cup 2027 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=21 Januarie 2026 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Die openingsseremonie en -wedstryd sal op die [[Perth-stadion]] in [[Perth]] gehou word, terwyl die halfeindrondte, die bronseindstryd en die eindstryd op die [[ANZ-stadion|Stadium Australia]] in [[Sydney]] beslis sal word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://7news.com.au/sport/rugby-union/victoria-set-to-be-snubbed-completely-from-2027-rugby-world-cup-with-sydney-to-host-final-c-17271870 |title=Victoria set to be snubbed completely from 2027 Rugby World Cup with Sydney to host final |publisher=Seven News |author=Ben Sutton |date=3 Januarie 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Vroeg in Januarie 2025 is daar berig dat die deelstaat [[Victoria (Australië)|Victoria]] geen wedstryde sal huisves nie, nadat dié deelstaat se regering sy bod teruggetrek het in protes teen [[Rugby Australia]] se herroeping van die [[Melbourne Rebels (Superrugbyspan)|Melbourne Rebels]] uit die [[Superrugby]]-toernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.heraldsun.com.au/sport/rugby/sydney-set-to-host-2027-rugby-world-cup-final-victoria-to-be-shutout-entirely-after-politics-derail-bid/news-story/9fa08ac38cc737ad6e1d3fd20b4eef7b |title=Sydney victorious after petty politics derail MCG's RWC final bid |publisher=Herald Sun |date=3 Januarie 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Die volledige lys gasheerstede is later in Januarie bekend gemaak nadat daar bevestig is dat die deelstaat Victoria wél wedstryde in [[Melbourne]] sal huisves.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/host-cities |title=Host Cities |publisher=rugbyworldcup.com |date=30 Januarie 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.premier.vic.gov.au/victoria-confirmed-host-rugby-world-cup-2027 |title=Victoria Confirmed As A Host For Rugby World Cup 2027 |publisher=Premier van Victoria |date=30 Januarie 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> In Januarie 2026 is die [[Docklands-stadion]] as Melbourne se plek bevestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/1019915/eight-state-of-the-art-venues-across-australia-to-host-mens-rugby-world-cup-2027 |title=Eight state-of-the-art venues across Australia to host Men’s Rugby World Cup 2027 |publisher=rugbyworldcup.com |date=21 Januarie 2026 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Daar is berig dat [[Wêreldrugby]] ’n ooreenkoms gesluit het om wedstryde op dié stadion te huisves, terwyl die [[Melbourne-krieketveld]] se beskikbaarheid in Oktober 2027 nie gewaarborg kon word nie weens ’n ooreenkoms tussen die Victoria-regering en die [[Nasionale Voetballiga]] (NFL).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/why-australia-s-most-iconic-stadium-won-t-have-a-rugby-world-cup-game-20260122-p5nw5w.html |title=Why Australia’s most iconic stadium won’t have a Rugby World Cup game |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Iain Payten |date=22 Januarie 2026 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> <center> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan=2 | [[Sydney]], [[Nieu-Suid-Wallis]] ! [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]], [[Suid-Australië]] ! [[Melbourne]], [[Victoria (Australië)|Victoria]] |- | [[ANZ-stadion|Stadium Australia]] | [[Sydney Voetbalstadion]] | [[Adelaide-ovaal]] | [[Docklands-stadion]] |- | <small>{{Koördinate|33|50|50|S|151|03|47|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Stadium Australia}}</small> | <small>{{Koördinate|33|53|21|S|151|13|31|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Sydney Voetbalstadion}}</small> | <small>{{Koördinate|34|54|56|S|138|35|46|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Adelaide-ovaal}}</small> | <small>{{Koördinate|37|48|59|S|144|56|51|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Docklands-stadion}}</small> |- | Kapasiteit: '''82&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''42&nbsp;500''' | Kapasiteit: '''53&nbsp;500''' | Kapasiteit: '''47&nbsp;000''' |- | [[Lêer:2022 NRLGF stadium.jpg|200px]] | [[Lêer:SydneyFootballStadium Aug2022 Pre-open.jpg|200px]] | [[Lêer:Adelaide Oval hosts Wallabies and Springboks Rugby Union 27 August 2022.jpg|200px]] | [[Lêer:TelstraDomeDocklands.jpg|200px]] |- ! colspan="4" |{{Location map+|Australië|float=center|width=400|caption=|places= {{Location map~|Australië|lat=-33.847222|long=151.063056|label=[[Sydney]]|position=bottom}} {{Location map~|Australië|lat=-37.825278|long=144.983889|label=[[Melbourne]]|position=bottom}} {{Location map~|Australië|lat=-27.464722|long=153.009444|label=[[Brisbane]]|position=left}} {{Location map~|Australië|lat=-34.915556|long=138.596111|label=[[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]]|position=bottom}} {{Location map~|Australië|lat=-31.951111|long=115.889167|label=[[Perth]]|position=left}} {{Location map~|Australië|lat=-32.918889|long=151.726667|label=[[Newcastle, Nieu-Suid-Wallis|Newcastle]]|position=left}} {{Location map~|Australië|lat=-19.266111|long=146.816667|label=[[Townsville]]|position=right}}}} |- ! [[Brisbane]], [[Queensland]] ! [[Perth]], [[Wes-Australië]] ! [[Newcastle, Nieu-Suid-Wallis|Newcastle]], Nieu-Suid-Wallis ! [[Townsville]], Queensland |- | [[Suncorpstadion|Langpark]] | [[Perth-stadion]] | [[Newcastle Internasionale Sportsentrum]] | [[Noord-Queensland-stadion]] |- | <small>{{Koördinate|27|27|53|S|153|0|34|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Langpark}}</small> | <small>{{Koördinate|31|57|4|S|115|53|21|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Perth-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|32|55|8|S|151|43|36|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Newcastle Internasionale Sportsentrum}}</small> | <small>{{Koördinate|19|15|58|S|146|49|0|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Noord-Queensland-stadion}}</small> |- | Kapasiteit: '''52&nbsp;500''' | Kapasiteit: '''65&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''23&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''25&nbsp;455''' |- | [[Lêer:Suncorp Stadium, April 2024 (Reds v Blues).jpg|200px]] | [[Lêer:Perth Stadium opening 210118 gnangarra-12.jpg|200px]] | [[Lêer:Ausgrid Stadium (cropped).jpg|200px]] | [[Lêer:2021 State of Origin Game 1 Queensland Country Bank Stadium National Anthem.jpg|200px]] |}</center> == Formaat == Die Rugbywêreldbeker 2027 sal oor 44 dae tussen 24 verskillende spanne oor 52 wedstryde beslis word. Dit sal op 1 Oktober 2027 met die openingswedstryd tussen die gasheer Australië en Hongkong afskop. Die toernooi sal op 13 November op die Stadium Australia in Sydney eindig met die eindstryd, waartydens die wenner die [[Webb Ellis-beker]] sal inpalm. === Kalender === Die wedstrydskedule is op 2 Februarie 2026 deur Wêreldrugby bekendgemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/1020949/mens-rugby-world-cup-2027-schedule-revealed-with-first-tickets-available-from-18-february |title=Men’s Rugby World Cup 2027 schedule revealed with first tickets available from 18 February |publisher=rugbyworldcup.com |date=2 Februarie 2026 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Die volgende tabel dui die Rugbywêreldbeker 2023 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd. {| | {| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em" |+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi |- ! scope=col |Groepfase<br />Oktober ! scope=col |Vr<br />1 ! scope=col |Sa<br />2 ! scope=col |So<br />3 ! scope=col |Ma<br />4 ! scope=col |Di<br />5 ! scope=col |Wo<br />6 ! scope=col |Do<br />7 ! scope=col |Vr<br />8 ! scope=col |Sa<br />9 ! scope=col |So<br />10 ! scope=col |Ma<br />11 ! scope=col |Di<br />12 ! scope=col |Wo<br />13 ! scope=col |Do<br />14 ! scope=col |Vr<br />15 ! scope=col |Sa<br />16 ! scope=col |So<br />17 ! scope=col |Ma<br />18 ! scope=col |Di<br />19 ! scope=col |Wo<br />20 ! scope=col |Do<br />21 ! scope=col |Vr<br />22 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 1 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}''' <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| |- align=center | align=left|Groep A <!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| |- align=center |align=left|Groep B <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| |- align=center |align=left|Groep C <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| |- align=center |align=left|Groep D <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| |- align=center |align=left|Groep E <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| |- align=center |align=left|Groep F <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| |- ! scope=col |Uitklopfase<br />Oktober/November ! scope=col |Sa<br />23 ! scope=col |So<br />24 ! scope=col |Ma<br />25 ! scope=col |Di<br />26 ! scope=col |Wo<br />27 ! scope=col |Do<br />28 ! scope=col |Vr<br />29 ! scope=col |Sa<br />30 ! scope=col |So<br />31 ! scope=col |Ma<br />1 ! scope=col |Di<br />2 ! scope=col |Wo<br />3 ! scope=col |Do<br />4 ! scope=col |Vr<br />5 ! scope=col |Sa<br />6 ! scope=col |So<br />7 ! scope=col |Ma<br />8 ! scope=col |Di<br />9 ! scope=col |Wo<br />10 ! scope=col |Do<br />11 ! scope=col |Vr<br />12 ! scope=col |Sa<br />13 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| <!-- 31 -->| <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}''' |- align=center |align=left|Uitklopfase <!-- 23 -->| bgcolor=#00cc33| 4 <!-- 24 -->| bgcolor=#00cc33| 4 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 31 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 6 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| bgcolor=#3399ff| '''1''' <!-- 13 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1''' |} | {| style="margin:0.5em auto" wikitable right | colspan=2 |'''Verklaring''' |- | {{sleutel|#d6325b|Seremonies}} |- | {{sleutel|#c364f3|Groepfase}} |- | {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}} |- | {{sleutel|#3399ff|Bronseindstryd}} |- | {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}} |} |} === Groepe === [[Lêer:1 Denison Street North Sydney.jpg|duimnael|Die loting vir die Rugbywêreldbeker 2027 het op 3 Desember 2025 in Sydney se 1 Denison Street plaasgevind]] In September 2025 het [[Wêreldrugby]] die formaat vir die loting op 3 Desember 2025 bevestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/1017765/rugby-world-cup-2027-all-you-need-to-know-about-the-draw-format-pools-and-dates |title=Men's Rugby World Cup 2027: All you need to know about draw, format, pools and dates |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=30 September 2025 |accessdate=12 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112234623/https://www.world.rugby/news/1017765/rugby-world-cup-2027-all-you-need-to-know-about-the-draw-format-pools-and-dates |archive-date=12 Januarie 2026 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Vir die eerste keer het die loting plaasgevind nadat al die deelnemende spanne vir die toernooi gekwalifiseer het. Vir die loting is die 24 deelnemende spanne in vier groepe verdeel. Die loting het op 3 Desember 2025 in Sydney se 1 Denison Street plaasgevind. Die loting het geskied na aanleiding van die Wêreldrugby-ranglys soos op 1 Desember 2025, ná die eindjaarrugbytoetsreeks gedurende Novembermaand.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/rwc-2027-world-rugby-chair-outlines-party-like-nothing-on-earth/ |title=RWC 2027: World Rugby Chair outlines ‘party like nothing on Earth’ |publisher=RugbyPass |author=Finn Morton |date=3 Desember 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Vir die loting is die 24 deelnemende spanne in vier groepe verdeel: * '''Groep 1:''' Die ses beste gekeurde spanne * '''Groep 2:''' Die ses naasbeste gekeurde spanne * '''Groep 3:''' Die ses naasbeste gekeurde spanne * '''Groep 4:''' Die ses laagste gekeurde spanne Dit beteken dat die 24 gekwalifiseerde spanne soos volg gekeur is (volgens hul plek op die wêreldranglys op 1 Desember 2025): {| |- style="text-align:left" !style="width:10em"|Groep 1 !style="width:10em"|Groep 2 !style="width:10em"|Groep 3 !style="width:14em"|Groep 4 |- style="vertical-align:top" |{{plainlist| * {{RSAru}} <small>(1)</small> * {{NZLru}} <small>(2)</small> * {{ENGru}} <small>(3)</small> * {{IRLru}} <small>(4)</small> * {{FRAru}} <small>(5)</small> * {{ARGru}} <small>(6)</small> }} |{{plainlist| * {{AUSru}} <small>(7)</small> * {{FIJru}} <small>(8)</small> * {{SCOru}} <small>(9)</small> * {{ITAru}} <small>(10)</small> * {{WALru}} <small>(11)</small> * {{JPNru}} <small>(12)</small> }} |{{plainlist| * {{GEOru}} <small>(13)</small> * {{URUru}} <small>(14)</small> * {{ESPru}} <small>(15)</small> * {{USAru}} <small>(16)</small> * {{CHIru}} <small>(17)</small> * {{TGAru}} <small>(18)</small> }} |{{plainlist| * {{SAMru}} <small>(19)</small> * {{PORru}} <small>(20)</small> * {{ROMru}} <small>(22)</small> * {{HKGru}} <small>(23)</small> * {{ZIMru}} <small>(24)</small> * {{CANru}} <small>(25)</small> }} |} Al die 24 gekwalifiseerde spanne was op 1 Desember 2025 onder die 25 beste spanne op die wêreldranglys. Die enigste ontbrekende span was [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]] wat in die 21ste plek was.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/1018794/samoa-tie-with-belgium-in-thrilling-decider-to-clinch-rwc-2027-spot |title=Samoa tie with Belgium in thrilling decider to clinch RWC 2027 spot |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=18 November 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Ná die loting op 3 Desember 2025 lyk die groepe soos volg:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/1019390/pools-confirmed-for-mens-rugby-world-cup-2027-in-australia |title=Pools confirmed for Men’s Rugby World Cup 2027 in Australia |publisher=rugbyworldcup.com |date=3 Desember 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="width:60%;" !width=16.6%|[[#Groep A|Groep A]] !width=16.6%|[[#Groep B|Groep B]] !width=16.6%|[[#Groep C|Groep C]] !width=16.6%|[[#Groep D|Groep D]] !width=16.6%|[[#Groep E|Groep E]] !width=16.6%|[[#Groep F|Groep F]] |- | {{AUSru}}<ref group="n" name="auto">Regstreekse kwalifiseerder (derde in hul groep in [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]]).</ref><ref group="n">Benewens regstreekse kwalifisering as gevolg van sy prestasie in 2023 is Australië die gasheer en sou die land op grond daarvan ook gekwalifiseer het.</ref><br /> {{NZLru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{CHIru}}<br /> {{HKGru}} | {{RSAru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{ITAru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{GEOru}}<br /> {{ROMru}} | {{ARGru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{FIJru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{ESPru}}<br /> {{CANru}} | {{IRLru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{SCOru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{URUru}}<br /> {{PORru}} | {{FRAru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{JPNru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{USAru}}<br /> {{SAMru}} | {{ENGru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{WALru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{TGAru}}<br /> {{ZIMru}} |} === Groepfase === Die 24 spanne wat vir die Rugbywêreldbeker 2027 gekwalifiseer het, is in ses groepe verdeel. Die groepe is verdeel van Groep A tot Groep F en elke groep bestaan uit vier spanne. Elke groep bevat twee regstreekse kwalifiseerders van die Rugbywêreldbeker 2023 met die ander twee plekke wat deur twee kwalifiseerende spanne aangevul is. Elke land sal een keer teen elke ander span in sy groep gespeel: elke land sal dus drie wedstryde tydens die groepfase speel. Klassifisering binne elke groep sal gegrond wees op die volgende puntestelsel: * vier wedstrydpunte vir ’n oorwinning; * twee vir ’n gelykopuitslag; * geen vir ’n nederlaag; * Een bonuspunt vir die druk van vier of meer [[Drie (sport)|drieë]], of ’n nederlaag met sewe punte of minder.<ref name=rules>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/tournaments/rugby-world-cup/rugby-world-cup-bonus-points-explained-158085-158085 |title=Rugby World Cup bonus points explained |publisher=Rugby World |author=James Harrington |date=30 Augustus 2023 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Bonuspunte wat bydra tot spanne se versamelde wedstrydpuntetelling sal toegeken word in elkeen van die volgende omstandighede (een wedstrydpunt vir elke geval): * ’n span druk vier of meer drieë (ongeag van die wedstryduitslag); * ’n span verloor met sewe punte (’n verdoelde drie) of minder.<ref name="rules" /> Aan die einde van die groepfase sal die spanne gerangskik word van die eerste na die vierde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne en vier beste derdeplek-spanne wat na die agtste eindrondte sal deurdring. As twee of meer spanne ewe veel punte sal behaal, sal ’n kriteriastelsel gebruik word om te bepaal watter span ’n hoër rang het. Die kriteriastelsel sal berus op ’n gedetailleerde analise van die wedstryde waaraan die spanne deelgeneem het. As geen uitslag met die stelsel bereik kan word nie, sal die span wat die hoër rang op die amptelike ranglys van Wêreldrugby het die hoër rang toegeken word.<ref name="rules" /> === Uitklopfase === Van die begin van dié fase af sal die toernooi ’n uitklopformaat aanneem wat uit 16 wedstryde bestaan: agt agtste eindstryde, vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd. Die twee beste spanne en vier beste derdeplek-spanne sal na die uitklopfase deurdring. Elke wedstryd in die uitklopfase moet met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag is, sal daar verder gespeel word om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik sal daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel word, tien minute in elke rigting: as daar dan steeds geen wenner is nie, sal daar vir tien minute gespeel word in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin slaag om punte aan te teken, sal wen. As daar steeds nie ’n wenner is ná 110 minute nie sal die wenner bepaal word deur ’n stelskopkompetisie.<ref name="rules" /> == Kaartjies en borgskappe == Altesaam 2,5 miljoen kaartjies sal vir die Rugbywêreldbeker 2027 in drie fases verkoop word. Die eerste-fase-kaartjies is op 18 Februarie 2026 vrygestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/1020949/mens-rugby-world-cup-2027-schedule-revealed-with-first-tickets-available-from-18-february |title=Men’s Rugby World Cup 2027 schedule revealed with first tickets available from 18 February |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2 Februarie 2026 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Op 4 Maart 2026 het Wêreldrugby aangekondig, dat tydens die eerste fase reeds sowat 750&nbsp;000 van die 2,5 miljoen kaartjies verkoop is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/1042682/record-breaking-presale-for-mens-rugby-world-cup-2027 |title=Record-breaking Presale for Men’s Rugby World Cup 2027 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=4 Maart 2026 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable center" |+ Rugbywêreldbeker 2027-vennote en -verskaffers ! scope=row| Hoofvennote | Asahi<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/964029/rugby-world-cup-and-asahi-super-dry-extend-principal-partnership-through-to-2029 |title=Rugby World Cup and Asahi Super Dry extend Principal Partnership through to 2029 |publisher=rugbyworldcup.com |date=9 Oktober 2024 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> en [[Emirates]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/1018926/world-rugby-and-emirates-announce-record-breaking-partnership-extension |title=World Rugby and Emirates announce record-breaking partnership extension |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=26 November 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> |- ! scope=row| Amptelike vennote | [[Liqui Moly]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/1020045/world-rugby-announces-liqui-moly-as-official-partner-of-rugby-world-cups-2027-and-2029 |title=World Rugby announces LIQUI MOLY as Official Partner of Rugby World Cups 2027 and 2029 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=28 Januarie 2026 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> |- ! scope=row| Amptelike verskaffers | Gilbert (rugbyballe),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/1019071/official-match-ball-design-unveiled-for-rugby-world-cup-2027-as-gilbert-extends-long-term-partnership-with-world-rugby-until-2033 |title=Official match ball design unveiled for Rugby World Cup 2027 as Gilbert extends long-term partnership with World Rugby until 2033 |publisher=rugbyworldcup.com |date=1 Desember 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> [[Macron (maatskappy)|Macron]] (sportuitrusting),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/1019954/world-rugby-extends-official-apparel-partnership-with-macron-to-2029 |title=World Rugby extends official apparel partnership with Macron to 2029 |publisher=rugbyworldcup.com |date=20 Januarie 2026 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> Meiji,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/1043047/meiji-signs-on-as-official-supplier-of-mens-rugby-world-cup-2027 |title=Meiji signs on as Official Supplier of Men’s Rugby World Cup 2027 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=27 Maart 2026 |accessdate=7 Junie 2026}}</ref> Taisho Pharmaceutical,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/1017949/lipovitan-d-appointed-as-official-supplier-for-mens-rugby-world-cup-2027-in-australia |title=Lipovitan D appointed as Official Supplier for Men’s Rugby World Cup 2027 in Australia |publisher=rugbyworldcup.com |date=22 Oktober 2025 |accessdate=8 Desember 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251208160906/https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/1017949/lipovitan-d-appointed-as-official-supplier-for-mens-rugby-world-cup-2027-in-australia |archive-date=8 Desember 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ticketmaster<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/989889/world-rugby-appoints-ticketmaster-as-official-ticketing-service-provider-for-rugby-world-cups-2027-and-2029-in-australia |title=World Rugby appoints Ticketmaster as Official Ticketing Service Provider for Rugby World Cups 2027 and 2029 in Australia |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 Maart 2025 |accessdate=14 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251014195736/https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/989889/world-rugby-appoints-ticketmaster-as-official-ticketing-service-provider-for-rugby-world-cups-2027-and-2029-in-australia |archive-date=14 Oktober 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en Unilever<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/997314/world-rugby-welcomes-unilever-as-official-supporter-of-mens-and-womens-rugby-world-cups-through-2029 |title=World Rugby welcomes Unilever as Official Supporter of Men’s and Women’s Rugby World Cups through 2029 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2 April 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> |- ! scope=row| Amptelike ondersteuners | [[Mitsubishi Estate]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/1019990/mitsubishi-estate-becomes-official-supporter-of-mens-rugby-world-cup-2027 |title=Mitsubishi Estate becomes Official Supporter of Men’s Rugby World Cup 2027 |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 Januarie 2026 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> |} == Wedstryde == {| class="infobox bordered" | style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die agtste eindrondte. |- | style="background:#ffc;"|Moontlike uitklopdeelname. |- | style="background:;"|Uit die toernooi geskakel. |} Die wedstryde word in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase. === Groepfase === 24 spanne sal aan die groepfase deelneem. Die twee beste spanne in elke groep en vier beste derdeplek-spanne sal na die uitklopfase deurdring. ==== Groep A ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;v|Punte vir}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;t|Punte teen}} !width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}} !width=25|{{Afkorting|D&nbsp;v|Drieë vir}} !width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{AUSru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{NZLru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- style="background:#ffc" |style="text-align:left;"|{{CHIru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- |style="text-align:left;"|{{HKGru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |} {{rugbywedstryd | datum = 1 Oktober 2027 | tyd = 18:45 AWST (UTC+08) | tuis = {{AUSru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{HKGru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Perth-stadion]], [[Perth]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/1019497/rwc-2027-draw-interesting-statistics |title=RWC 2027 Draw: A closer look at the pools |publisher=rugbyworldcup.com |date=3 Desember 2025 |accessdate=19 Maart 2026}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 2 Oktober 2027 | tyd = 13:15 AWST (UTC+08) | tuis = {{NZLru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{CHIru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Perth-stadion]], [[Perth]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} {{rugbywedstryd | datum = 9 Oktober 2027 | tyd = 17:10 AODT (UTC+11) | tuis = {{NZLru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{AUSru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Stadium Australia]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 9 Oktober 2027 | tyd = 20:15 AODT (UTC+11) | tuis = {{CHIru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{HKGru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Noord-Queensland-stadion]], [[Townsville]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref name="Loting" /> * ''Albei spanne geniet die kans op hulle eerste rugbywêreldbekeroorwinning ooit. }} {{rugbywedstryd | datum = 15 Oktober 2027 | tyd = 17:15 AODT (UTC+11) | tuis = {{NZLru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{HKGru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Docklands-stadion]], [[Melbourne]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} {{rugbywedstryd | datum = 16 Oktober 2027 | tyd = 15:10 AODT (UTC+11) | tuis = {{AUSru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{CHIru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} ==== Groep B ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;v|Punte vir}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;t|Punte teen}} !width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}} !width=25|{{Afkorting|D&nbsp;v|Drieë vir}} !width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{RSAru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{ITAru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- style="background:#ffc" |style="text-align:left;"|{{GEOru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- |style="text-align:left;"|{{ROMru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |} {{rugbywedstryd | datum = 3 Oktober 2027 | tyd = 14:15 ASDT (UTC+10:30) | tuis = {{RSAru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{ITAru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Adelaide-ovaal]], [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 3 Oktober 2027 | tyd = 20:15 AODT (UTC+11) | tuis = {{GEOru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{ROMru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Noord-Queensland-stadion]], [[Townsville]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 10 Oktober 2027 | tyd = 16:45 AODT (UTC+11) | tuis = {{RSAru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{GEOru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 11 Oktober 2027 | tyd = 19:45 AODT (UTC+11) | tuis = {{ITAru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{ROMru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Sydney Voetbalstadion]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 17 Oktober 2027 | tyd = 12:15 AODT (UTC+11) | tuis = {{ITAru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{GEOru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Newcastle Internasionale Sportsentrum]], [[Newcastle, Nieu-Suid-Wallis|Newcastle]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} {{rugbywedstryd | datum = 17 Oktober 2027 | tyd = 19:15 AWST (UTC+08) | tuis = {{RSAru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{ROMru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Perth-stadion]], [[Perth]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} ==== Groep C ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;v|Punte vir}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;t|Punte teen}} !width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}} !width=25|{{Afkorting|D&nbsp;v|Drieë vir}} !width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{ARGru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{FIJru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- style="background:#ffc" |style="text-align:left;"|{{ESPru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- |style="text-align:left;"|{{CANru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |} {{rugbywedstryd | datum = 4 Oktober 2027 | tyd = 14:15 AODT (UTC+11) | tuis = {{FIJru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{ESPru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Newcastle Internasionale Sportsentrum]], [[Newcastle, Nieu-Suid-Wallis|Newcastle]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} {{rugbywedstryd | datum = 4 Oktober 2027 | tyd = 18:45 AODT (UTC+11) | tuis = {{ARGru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{CANru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} {{rugbywedstryd | datum = 10 Oktober 2027 | tyd = 12:15 ASDT (UTC+10:30) | tuis = {{FIJru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{CANru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Adelaide-ovaal]], [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 10 Oktober 2027 | tyd = 15:15 AEDT (UTC+11) | tuis = {{ARGru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{ESPru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Docklands-stadion]], [[Melbourne]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} {{rugbywedstryd | datum = 16 Oktober 2027 | tyd = 13:15 ASDT (UTC+10:30) | tuis = {{ARGru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{FIJru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Adelaide-ovaal]], [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 16 Oktober 2027 | tyd = 20:15 AODT (UTC+11) | tuis = {{ESPru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{CANru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Noord-Queensland-stadion]], [[Townsville]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} ==== Groep D ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;v|Punte vir}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;t|Punte teen}} !width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}} !width=25|{{Afkorting|D&nbsp;v|Drieë vir}} !width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{IRLru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{SCOru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- style="background:#ffc" |style="text-align:left;"|{{URUru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- |style="text-align:left;"|{{PORru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |} {{rugbywedstryd | datum = 3 Oktober 2027 | tyd = 17:15 AODT (UTC+11) | tuis = {{SCOru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{URUru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Docklands-stadion]], [[Melbourne]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 4 Oktober 2027 | tyd = 17:15 AODT (UTC+11) | tuis = {{IRLru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{PORru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Sydney Voetbalstadion]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} {{rugbywedstryd | datum = 10 Oktober 2027 | tyd = 17:45 AWST (UTC+08) | tuis = {{IRLru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{SCOru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Perth-stadion]], [[Perth]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 11 Oktober 2027 | tyd = 17:15 AODT (UTC+11) | tuis = {{URUru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{PORru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Newcastle Internasionale Sportsentrum]], [[Newcastle, Nieu-Suid-Wallis|Newcastle]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} {{rugbywedstryd | datum = 17 Oktober 2027 | tyd = 14:45 AODT (UTC+11) | tuis = {{IRLru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{URUru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Docklands-stadion]], [[Melbourne]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} {{rugbywedstryd | datum = 17 Oktober 2027 | tyd = 16:15 AEDT (UTC+11) | tuis = {{SCOru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{PORru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} ==== Groep E ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;v|Punte vir}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;t|Punte teen}} !width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}} !width=25|{{Afkorting|D&nbsp;v|Drieë vir}} !width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{FRAru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{JPNru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- style="background:#ffc" |style="text-align:left;"|{{USAru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- |style="text-align:left;"|{{SAMru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |} {{rugbywedstryd | datum = 2 Oktober 2027 | tyd = 17:45 AOST (UTC+10) | tuis = {{FRAru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{USAru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Docklands-stadion]], [[Melbourne]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 3 Oktober 2027 | tyd = 12:15 AODT (UTC+11) | tuis = {{JPNru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{SAMru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Newcastle Internasionale Sportsentrum]], [[Newcastle, Nieu-Suid-Wallis|Newcastle]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 9 Oktober 2027 | tyd = 12:15 AWST (UTC+08) | tuis = {{USAru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{SAMru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Perth-stadion]], [[Perth]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 9 Oktober 2027 | tyd = 18:45 AODT (UTC+11) | tuis = {{FRAru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{JPNru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 15 Oktober 2027 | tyd = 20:00 ASDT (UTC+10:30) | tuis = {{JPNru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{USAru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Adelaide-ovaal]], [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 17 Oktober 2027 | tyd = 19:45 AEDT (UTC+11) | tuis = {{FRAru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{SAMru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Sydney Voetbalstadion]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} ==== Groep F ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;v|Punte vir}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;t|Punte teen}} !width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}} !width=25|{{Afkorting|D&nbsp;v|Drieë vir}} !width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{ENGru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{WALru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- style="background:#ffc" |style="text-align:left;"|{{TGAru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |- |style="text-align:left;"|{{ZIMru}} |0||0||0||0||0||0||±0||0||0||'''0''' |} {{rugbywedstryd | datum = 2 Oktober 2027 | tyd = 12:15 ASST (UTC+9:30) | tuis = {{WALru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{ZIMru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Adelaide-ovaal]], [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} {{rugbywedstryd | datum = 2 Oktober 2027 | tyd = 20:15 AOST (UTC+10) | tuis = {{ENGru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{TGAru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 8 Oktober 2027 | tyd = 18:15 AODT (UTC+11) | tuis = {{WALru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{TGAru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Docklands-stadion]], [[Melbourne]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 8 Oktober 2027 | tyd = 20:15 ASDT (UTC+10:30) | tuis = {{ENGru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{ZIMru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Adelaide-ovaal]], [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref name="Loting" /> }} {{rugbywedstryd | datum = 15 Oktober 2027 | tyd = 20:15 AODT (UTC+11) | tuis = {{TGAru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{ZIMru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Noord-Queensland-stadion]], [[Townsville]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = Dit is die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref name="Loting" /> * ''Dit is ook Zimbabwe se eerste toetswedstryd ooit teen ’n [[Stille Oseaan]]-eilandstaat.<ref name="Loting" /> }} {{rugbywedstryd | datum = 16 Oktober 2027 | tyd = 19:45 AODT (UTC+11) | tuis = {{ENGru-r}} | telling = – | rapport = | weg = {{WALru}} | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[ANZ-stadion|Stadium Australia]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} === Uitklopfase === {{Wedstrydskema laaste 16 | RD1 = agtste eindrondte | RD2 = kwarteindrondte | RD3 = halfeindrondte | RD4 = eindstryd | RD5 = derde plek | RD1-header-01 = 23 Oktober – Brisbane | RD1-team01 = Wenner Groep A | RD1-score01 = | RD1-team02 = Beste derde span Groep C/E/F | RD1-score02 = | RD1-header-02 = 23 Oktober – Perth | RD1-team03 = Wenner Groep B | RD1-score03 = | RD1-team04 = Beste derde span Groep D/E/F | RD1-score04 = | RD1-header-03 = 23 Oktober – Sydney | RD1-team05 = Naaswenner Groep C | RD1-score05 = | RD1-team06 = Naaswenner Groep F | RD1-score06 = | RD1-header-04 = 23 Oktober – Melbourne | RD1-team07 = Wenner Groep E | RD1-score07 = | RD1-team08 = Naaswenner Groep D | RD1-score08 = | RD1-header-05 = 24 Oktober – Brisbane | RD1-team09 = Naaswenner Groep A | RD1-score09 = | RD1-team10 = Naaswenner Groep E | RD1-score10 = | RD1-header-06 = 24 Oktober – Perth | RD1-team11 = Wenner Groep F | RD1-score11 = | RD1-team12 = Naaswenner Groep B | RD1-score12 = | RD1-header-07 = 24 Oktober – Sydney | RD1-team13 = Wenner Groep C | RD1-score13 = | RD1-team14 = Beste derde span Groep A/E/F | RD1-score14 = | RD1-header-08 = 24 Oktober – Melbourne | RD1-team15 = Wenner Groep D | RD1-score15 = | RD1-team16 = Beste derde span Groep B/E/F | RD1-score16 = | RD2-header-01 = 30 Oktober – Sydney | RD2-team01 = Wenner agtste eindstryd 1 | RD2-score01 = | RD2-team02 = Wenner agtste eindstryd 2 | RD2-score02 = | RD2-header-02 = 30 Oktober – Brisbane | RD2-team03 = Wenner agtste eindstryd 3 | RD2-score03 = | RD2-team04 = Wenner agtste eindstryd 4 | RD2-score04 = | RD2-header-03 = 31 Oktober – Sydney | RD2-team05 = Wenner agtste eindstryd 5 | RD2-score05 = | RD2-team06 = Wenner agtste eindstryd 6 | RD2-score06 = | RD2-header-04 = 31 Oktober – Brisbane | RD2-team07 = Wenner agtste eindstryd 7 | RD2-score07 = | RD2-team08 = Wenner agtste eindstryd 8 | RD2-score08 = | RD3-header-01 = 5 November – Sydney | RD3-team01 = Wenner Kwarteindstryd 1 | RD3-score01 = | RD3-team02 = Wenner Kwarteindstryd 2 | RD3-score02 = | RD3-header-02 = 6 November – Sydney | RD3-team03 = Wenner Kwarteindstryd 3 | RD3-score03 = | RD3-team04 = Wenner Kwarteindstryd 4 | RD3-score04 = | RD4-header-01 = 13 November – Sydney | RD4-team01 = Wenner Halfeindstryd 1 | RD4-score01 = | RD4-team02 = Wenner Halfeindstryd 2 | RD4-score02 = | RD4-header-02 = 12 November – Sydney | RD4-team03 = Verloorder Halfeindstryd 1 | RD4-score03 = | RD4-team04 = Verloorder Halfeindstryd 2 | RD4-score04 = }} ==== Agtste eindrondte ==== {{rugbywedstryd | datum = 23 Oktober 2027 | tyd = 14:15 AODT (UTC+11) | tuis = Naaswenner C | telling = – | rapport = | weg = Naaswenner F | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Sydney Voetbalstadion]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 23 Oktober 2027 | tyd = 15:45 AODT (UTC+11) | tuis = Wenner Groep A | telling = – | rapport = | weg = Beste derde span Groep C/E/F | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 23 Oktober 2027 | tyd = 19:15 AODT (UTC+11) | tuis = Wenner Groep E | telling = – | rapport = | weg = Naaswenner Groep D | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Docklands-stadion]], [[Melbourne]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 23 Oktober 2027 | tyd = 18:45 AWST (UTC+08) | tuis = Wenner Groep B | telling = – | rapport = | weg = Beste derde span Groep D/E/F | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Perth-stadion]], [[Perth]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 24 Oktober 2027 | tyd = 14:15 AODT (UTC+11) | tuis = Wenner Groep C | telling = – | rapport = | weg = Beste derde span Groep A/E/F | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Sydney Voetbalstadion]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 24 Oktober 2027 | tyd = 16:45 AODT (UTC+11) | tuis = Wenner Groep D | telling = – | rapport = | weg = Beste derde span Groep B/E/F | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Docklands-stadion]], [[Melbourne]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 24 Oktober 2027 | tyd = 18:15 AODT (UTC+11) | tuis = Naaswenner Groep A | telling = – | rapport = | weg = Naaswenner Groep E | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 24 Oktober 2027 | tyd = 18:45 AWST (UTC+08) | tuis = Wenner Groep F | telling = – | rapport = | weg = Naaswenner Groep B | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Perth-stadion]], [[Perth]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} ==== Kwarteindrondte ==== {{rugbywedstryd | datum = 30 Oktober 2027 | tyd = 16:45 AODT (UTC+11) | tuis = Wenner agtste eindstryd 1 | telling = – | rapport = | weg = Wenner agtste eindstryd 2 | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[ANZ-stadion|Stadium Australia]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 30 Oktober 2027 | tyd = 18:45 AODT (UTC+11) | tuis = Wenner agtste eindstryd 3 | telling = – | rapport = | weg = Wenner agtste eindstryd 4 | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 31 Oktober 2027 | tyd = 16:00 AODT (UTC+11) | tuis = Wenner agtste eindstryd 5 | telling = – | rapport = | weg = Wenner agtste eindstryd 6 | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 31 Oktober 2027 | tyd = 20:00 AODT (UTC+11) | tuis = Wenner agtste eindstryd 7 | telling = – | rapport = | weg = Wenner agtste eindstryd 8 | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[ANZ-stadion|Stadium Australia]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} ==== Halfeindrondte ==== {{rugbywedstryd | datum = 5 November 2027 | tyd = 20:00 AODT (UTC+11) | tuis = Wenner Kwarteindstryd 1 | telling = – | rapport = | weg = Wenner Kwarteindstryd 2 | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[ANZ-stadion|Stadium Australia]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 6 November 2027 | tyd = 20:00 AODT (UTC+11) | tuis = Wenner Kwarteindstryd 3 | telling = – | rapport = | weg = Wenner Kwarteindstryd 4 | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[ANZ-stadion|Stadium Australia]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} ==== Bronseindstryd ==== {{rugbywedstryd | datum = 12 November 2027 | tyd = 19:45 AODT (UTC+11) | tuis = Verloorder Halfeindstryd 1 | telling = – | rapport = | weg = Verloorder Halfeindstryd 2 | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[ANZ-stadion|Stadium Australia]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} ==== Eindstryd ==== {{rugbywedstryd | datum = 13 November 2027 | tyd = 20:00 AODT (UTC+11) | tuis = Wenner Halfeindstryd 1 | telling = – | rapport = | weg = Wenner Halfeindstryd 2 | tuispunte = | wegpunte = | stadion = [[ANZ-stadion|Stadium Australia]], [[Sydney]] | bywoning = | skeidsregter = | speler van die wedstryd = | notas = }} <br /> {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" !Rugbywêreldkampioen 2027 |- |align=center|'''Eindstrydwenner''' |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Krieketwêreldbeker 2027]] == Notas == <references group="n" /> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|2027 Rugby World Cup|Rugbywêreldbeker 2027}} * {{en}} {{es}} {{fr}} {{ja}} [https://www.rugbyworldcup.com/2027 Amptelike webwerf van die Rugbywêreldbeker 2027] * {{en}} [https://australia2027-29.rugby/ Australiese kandidatuurswebwerf vir die Rugbywêreldbekertoernooie 2027 en 2029] {{Navigasie Rugbywêreldbeker}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Rugbywereldbeker 2027}} [[Kategorie:Geskiedenis van Australië]] [[Kategorie:Rugbykompetisies in Australië]] [[Kategorie:Rugbywêreldbeker|2027]] [[Kategorie:Sport in 2027]] n2vcz5hn1veqdz1ohrkrkwjrtfx5npx 0 374100 2922461 2894151 2026-08-06T02:39:41Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922461 wikitext text/x-wiki {{sporttoekoms}} {{Inligtingskas Rugbywêreldbeker | kenteken = 2031 Men's Rugby World Cup logo.svg | kentekengrootte = | gasheer = {{vlagland|Verenigde State}} | datums = September – Oktober | nasies = 24 | kampioen = | naaswenner = | derdeplek = | wedstryde = | bywoning = | drieë = | toppuntebehaler = | meeste drieë = | vorige = [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] | volgende = [[Rugbywêreldbeker 2035|2035]] }} Die '''Rugbywêreldbeker 2031''' ([[Engels]]: ''2031 Rugby World Cup'') word van September tot Oktober 2031 in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] beslis. Dit is die twaalfde [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur [[Wêreldrugby]] aangebied word en die sewende in die [[Noordelike Halfrond]]. Verder is dit die eerste rugbywêreldbekertoernooi wat in die [[Amerikas]] aangebied word. [[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding word]] Soos tydens die 2027-toernooi sal 24 nasionale rugbyspanne vanuit verskeie lande aan die Rugbywêreldbeker 2031 kan deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/885620/rugby-world-cup-2027-expanded-to-24-teams |title=Rugby World Cup 2027 expanded to 24 teams |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=24 Oktober 2023 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref> Die Rugbywêreldbeker word gewoonlik tussen September en Oktober beslis. In die Verenigde State sal dit met die 2031-seisoene van die National Football League (NFL) en die Major League Soccer (MLS) oorvleuel. Aangesien baie van die voorgestelde plekke NFL- en MLS-stadions is, bestaan die moontlikheid dat die toernooi gedurende die [[somer]]maande (Junie–September) aangebied sal word om botsings met die twee ligaseisoene te voorkom.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sportbusiness.com/news/2031-rwc-likely-to-be-staged-in-summer-to-avoid-nfl-clash/ |title=2031 RWC likely to be staged in summer to avoid NFL clash |publisher=Sportbusiness |author=Bob Williams |date=13 Mei 2022 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref> ’n Bepaling oor skedulering sal egter nog geneem moet word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/may/12/united-states-to-host-rugby-world-cup-as-sport-breaks-new-boundaries |title=United States to host Rugby World Cup and pledges not to ‘do a Qatar’ |publisher=[[The Guardian]] |author=Gerard Meagher |date=12 Mei 2022 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thetimes.co.uk/article/nfl-clash-could-force-2031-rugby-world-cup-into-summer-slot-6kqkldk9n |title=NFL clash could force 2031 Rugby World Cup into summer slot |publisher=[[The Times]] |author=Will Kelleher |date=13 Mei 2022 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref> == Toewysing == [[Wêreldrugby]] het die gasheerlande van beide die [[Rugbywêreldbeker 2027|2027-]] en 2031-manstoernooie en beide die [[Vrouerugbywêreldbeker 2025|2025-]] en [[Vrouerugbywêreldbeker 2029|2029-vrouetoernooie]] op 12 Mei 2022 aangekondig. Die proses om met voornemende lande te onderhandel het in Februarie 2021 begin en die formele kandidaatproses drie maande later. Die oorblywende gasheerlande is in Februarie 2022 aangekondig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/rugby-world-cup/300082326/usa-rugby-considering-bid-for-rugby-world-cup-2027 |title=USA Rugby considering bid for Rugby World Cup 2027 |publisher=Stuff |author=Joe Reedy |date=14 Augustus 2020 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref> Wêreldrugby se destydse voorsitter Bill Beaumont het in laat 2018 voorgestel dat die gasheer van die Rugbywêreldbeker ná die [[Rugbywêreldbeker 2023|2023-toernooi]] in Frankryk ’n opkomende land behoort te wees.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/rugby/rugby-world-cup-2015/australia-and-south-africa-could-miss-out-on-2027-rugby-world-cup-as-bill-beaumont-says-another-emerging-nation-could-host-tournament/news-story/2e4a8573c5d89a3c6b465dd23d064783 |title=Australia and South Africa could miss out on 2027 Rugby World Cup as Bill Beaumont says another emerging nation could host tournament |publisher=Fox Sports Australia |date=20 September 2018 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref> Wêreldrugby se [[hoof- uitvoerende beampte]] Brett Gosper het in 2019 ook voorgestel dat Wêreldrugby beide die 2027- en 2031-toernooie saam sal toewys (soos hulle met [[Rugbywêreldbeker 2015|Engeland 2015]] en [[Rugbywêreldbeker 2019|Japan 2019]] gedoen het), waardeur hulle “’n dapper besluit en ’n tradisionele besluit” sal kan maak.<ref name="auto">{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1085185/united-states-rugby-world-cup-hosting |title=Rugby World Cup in sights of United States |publisher=www.insidethegames.biz |author=Alex Bell |date=26 September 2019 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref> Gosper het verder voorgestel dat “2031 tyd sal gun vir ’n Amerikaanse bod om baie geloofwaardig en sterk te wees.”<ref name="auto" /> Die gashere vir die 2027- en 2031-toernooie is in Mei 2022 bekend gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby-addict.com/en-sco/article/home/rugby-world-cup-2027-and-2031-hosts-to-be-announced-in-may-2022/5f3566bd89e3a300087431b5 |title=Rugby World Cup 2027 and 2031 hosts to be announced in May 2022 |publisher=Rugby Addict |date=13 Augustus 2020 |accessdate=13 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200913101900/https://www.rugby-addict.com/en-sco/article/home/rugby-world-cup-2027-and-2031-hosts-to-be-announced-in-may-2022/5f3566bd89e3a300087431b5 |archive-date=13 September 2020 |url-status=dead}}</ref> Vermoede het bestaan dat beide die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en [[Suid-Afrika]] beplan het om die toernooi te huisves, maar die [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] (SARU) het bekend gemaak dat hulle nie beplan om vir nóg die 2027- nóg die 2031-toernooi aansoek te doen nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thesouthafrican.com/sport/south-africa-2027-2031-rugby-world-cup/ |title=South Africa will not bid for 2027 or 2031 Rugby World Cup – Reports |publisher=[[The South African]] |author=James Richardson |date=16 Augustus 2020 |accessdate=5 Januarie 2025 |archive-date= 3 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603084852/https://www.thesouthafrican.com/sport/south-africa-2027-2031-rugby-world-cup/ |url-status=dead }}</ref> Op 10 Junie 2021 is [[VSA Rugby]] amptelik aanvaar as ’n kandidaat vir beide die 2027- en 2031-toernooie, asook die Vrouerugbywêreldbeker 2029.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.usa.rugby/2021/06/usa-accepted-as-bid-candidate-for-rugby-world-cup-2027-2029-and-2031-committee-to-begin-campaign-following-positive-feasibility-study/ |title=USA accepted as bid candidate for Rugby World Cup 2027, 2029 and 2031; committee to begin campaign following positive feasibility study |publisher=[[VSA Rugby]] |date=10 Junie 2021 |accessdate=10 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610182828/https://www.usa.rugby/2021/06/usa-accepted-as-bid-candidate-for-rugby-world-cup-2027-2029-and-2031-committee-to-begin-campaign-following-positive-feasibility-study/ |archive-date=10 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Verenigde State het op 20 Oktober 2021 hul amptelike bod ingedien met sekere belangstellende stede met groot [[Amerikaanse voetbal]]-stadions.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://usabid.rugby/news/united-states-launches-campaign-to-host-men-s-and-women-s-rugby-world-cups |title=United States Launches Campaign To Host Men's and Women's Rugby World Cup's |publisher=[[VSA Rugby]] |date=19 Oktober 2021 |accessdate=5 Januarie 2025 |archive-date=18 Mei 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518065413/https://usabid.rugby/news/united-states-launches-campaign-to-host-men-s-and-women-s-rugby-world-cups |url-status=dead }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/sports-australia-canada-south-america-rugby-a324d9191d8643ee7a2610fe94d37ac4 |title=USA Rugby launches bid to host Rugby World Cup |publisher=[[Associated Press]] |date=21 Oktober 2021 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref> In Februarie dieselfde jaar het [[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]], [[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]], [[Skotse Rugbyunie|Skotland]] en [[Walliese Rugbyunie|Wallis]] ’n gesamentlike bod vir die 2031-toernooi oorweeg, maar hul planne is nie verder gespesifiseer nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sportspromedia.com/news/2031-rugby-world-cup-hosts-home-unions-bid-england-wales-ireland-scotland/?zephr_sso_ott=Mpy696 |title=2031 Rugby World Cup: Home nations consider joint bid to host tournament |publisher=SportsPro |author=Sam Carp |date=3 Februarie 2021 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref> Destyds was die Verenigde State die enigste kandidaat vir die Rugbywêreldbeker 2031 en die volgende maand (November 2021) was hulle in ’n “eksklusiewe doelgerigte dialoog” met [[Wêreldrugby]] oor die aanbieding van die 2031-toernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://usabid.rugby/news/world-rugby-approves-united-states-for-exclusive-targeted-dialogue-on-hosting-rugby-world-cup-2031 |title=World Rugby Approves United States For Exclusive Targeted Dialogue On Hosting Rugby World Cup 2031 |publisher=[[VSA Rugby]] |date=24 November 2021 |accessdate=5 Januarie 2025 |archive-date=23 Mei 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523015019/https://usabid.rugby/news/world-rugby-approves-united-states-for-exclusive-targeted-dialogue-on-hosting-rugby-world-cup-2031 |url-status=dead }}</ref> In April 2022 het die [[President van die Verenigde State van Amerika|President van die Verenigde State]], [[Joe Biden]], ’n brief aan Wêreldrugby geskryf om sy ondersteuning vir die Amerikaanse bod te wys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/20/joe-biden-us-rugby-world-cup-bid-letter-bill-beaumont |title=Joe Biden supports US Rugby World Cup bid in letter to Bill Beaumont |publisher=[[The Guardian]] |author=Martin Pengelly |date=20 April 2022 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref> Tydens ’n spesiale vergadering van Wêreldrugby wat op 12 Mei 2022 in [[Dublin]] gehou is, het Wêreldrugby die toernooie van 2025 tot 2033 toegewys met die Vrouerugbywêreldbeker 2025 wat aan Engeland toegeken is, Australië as gasheer van beide die Rugbywêreldbeker 2027 en Vrouerugbywêreldbeker 2029 benoem is en beide die Rugbywêreldbeker 2031 en Vrouerugbywêreldbeker 2033 aan die Verenigde State toegewys is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/714742/rugby-world-cup-host-locations-confirmed-through-to-2033 |title=Rugby World Cup host locations confirmed through to 2033 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=12 Mei 2022 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.npr.org/2022/05/12/1098533209/rugby-world-cup-host-usa |title=The U.S. is named a Rugby World Cup host |publisher=[[NPR]] |author=Amy Morgan |date=12 Mei 2022 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref> Die Rugbywêreldbeker 2031 is een van vyf groot internasionale sporttoernooie wat die Verenigde State binne een dekade sal aanbied, saam met die [[T20I-wêreldbeker 2024]] (saam met [[Wes-Indië]]), die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026]], die [[Olimpiese Somerspele 2028]] en die Vrouerugbywêreldbeker 2033.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wpp.com/en/wpp-iq/2022/09/helping-sports-to-cross-the-atlantic |title=Helping sports to cross the Atlantic |publisher=WPP |author=Dominic Grainger |date=30 September 2022 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://lastwordonsports.com/rugby/2022/05/12/usa-rugby-2033-womens-rugby-2031-rugby-world-cup-hosts/ |title=USA Rugby: 2033 Women’s Rugby and 2031 Rugby World Cup Hosts |publisher=Last Word On Sports |author=Raheem Bashir |date=12 Mei 2022 |accessdate=5 Januarie 2025 |archive-date= 7 Januarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107190038/https://lastwordonsports.com/rugby/2022/05/12/usa-rugby-2033-womens-rugby-2031-rugby-world-cup-hosts/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cityam.com/us-and-mexico-launch-bid-for-2027-football-womens-world-cup/ |title=US and Mexico launch bid for 2027 football Women’s World Cup |publisher=City A.M. |author=Matt Hardy |date=20 April 2023 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref> Daarmee is dit ná die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika, die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië, die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland, die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in Japan, die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk en die [[Rugbywêreldbeker 2027]] in Australië die sewende rugbywêreldbekertoernooi wat geheel en al in een land aangebied word. == Deelnemers == 24 spanne mag aan die Rugbywêreldbeker 2031 deelneem. Die gasheer [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] is regstreeks vir die toernooi gekwalifiseer. == Stadions == Altesaam 24 Amerikaanse stede is op die kortlys vir die Rugbywêreldbeker 2031 geplaas. Van die stede op die kortlys sluit in [[Atlanta]], [[Austin, Texas|Austin]], [[Baltimore]], [[Birmingham, Alabama|Birmingham]], [[Boston]], [[Charlotte, Noord-Carolina|Charlotte]], [[Chicago]], [[Dallas]], [[Denver]], [[Houston]], [[Kansas City]], [[Los Angeles]], [[Miami]], [[Minneapolis]], [[Nashville]], [[New York]], [[Orlando, Florida|Orlando]], [[Philadelphia]], [[Pittsburgh]], [[Phoenix, Arizona|Phoenix]], [[San Diego]], [[San Francisco]], [[Seattle]] en [[Washington, D.C.]] Die meeste van die stede beskik oor NFL-stadions, terwyl ander oor MLS-stadions beskik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1122137/biden-us-rugby-world-cup-bids-support |title=US President Biden confirms support for Rugby World Cup bids in 2031 and 2033 |publisher=insidethegames.biz |author=Michael Pavitt |date=20 April 2022 |accessdate=5 Januarie 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://usabid.rugby/news/host-cities-from-coast-to-coast |title=Host Cities From Coast-To-Coast |publisher=[[VSA Rugby]] |date=8 November 2021 |accessdate=5 Januarie 2025 |archive-date=14 Mei 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220514123730/https://usabid.rugby/news/host-cities-from-coast-to-coast |url-status=dead }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://usabid.rugby/news/united-states-named-host-nation-for-2031-and-2033-rugby-world-cup |title=United States named host nation for 2031 and 2033 Rugby World Cup |publisher=[[VSA Rugby]] |date=8 November 2021 |accessdate=5 Januarie 2025 |archive-date=31 Januarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230131233511/https://usabid.rugby/news/united-states-named-host-nation-for-2031-and-2033-rugby-world-cup |url-status=dead }}</ref> Van die 24 stede wat vir die 2031-toernooi beoog word, is elf as gasheerstede vir die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026]] aangewys. == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Krieketwêreldbeker 2031]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == * {{en}} [https://usabid.rugby Webwerf van die Amerikaanse bod] {{Navigasie Rugbywêreldbeker}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van die Verenigde State van Amerika]] [[Kategorie:Rugbykompetisies in die Verenigde State van Amerika]] [[Kategorie:Rugbywêreldbeker|2031]] [[Kategorie:Sport in 2031]] bz30qbhje5rlqurjywq0ojkd0kktswx 0 374928 2922536 2844984 2026-08-06T10:37:17Z Sobaka 328 skakel 2922536 wikitext text/x-wiki [[Lêer:SA UNREST Looting Spree Aftermath in KZN.png|duimnael|Lugfoto van die nasleep van die plundertog in KwaZulu Natal na die Suid-Afrikaanse onrus van 2021.]] Die '''Suid-Afrikaanse onrus van 2021''' is 'n reeks onluste en betogings wat van 9 tot 17 Julie 2021 in [[Suid-Afrika]] plaasgevind het in reaksie op die inhegtenisneming van oudpresident [[Jacob Zuma]]. Die onluste het wyer oproer en [[plunder]]y veroorsaak, aangevuur deur werkloosheid en ekonomiese ongelykheid, vererger deur die [[Covid-19-pandemie in Suid-Afrika|COVID-19-pandemie]].<ref>{{Cite web|date=2021-07-13|title=Deaths climb to 72 in South Africa riots after Zuma jailed|url=https://www.cnbc.com/2021/07/13/deaths-climb-to-72-in-south-africa-riots-after-zuma-jailed.html|access-date=2021-07-15|website=CNBC|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Bauer|first=Nickolaus|title='Little to lose': Poverty and despair fuel South Africa's unrest|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/7/14/little-to-lose-poverty-and-despair-fuel-south-africas-unrest|access-date=2021-07-16|website=www.aljazeera.com|language=en}}</ref> Die onrus het in die [[KwaZulu-Natal]]provinsie op die aand van 9 Julie begin <ref name=unrestbegins>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-57803513|title=South Africa deploys military to tackle Zuma riots|publisher=BBC|date=9 Julie 2021|accessdate=13 Julie 2021|archive-date=12 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712145825/https://www.bbc.com/news/world-africa-57803513|url-status=live}}</ref> en het op die aand van 11 Julie na die [[Gauteng]]provinsie versprei.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/2021/07/12/south-africa-zuma-protests/|title=South Africa deploys military as protests turn violent in wake of Jacob Zuma's jailing|first=Lesley|last=Wroughton|work=Washington Post|date=12 Julie 2021|accessdate=13 Julie 2021|archive-date=14 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210714012249/https://www.washingtonpost.com/world/2021/07/12/south-africa-zuma-protests/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/gauteng/live-updates-looting-violence-continues-in-gauteng-kzn-1f4e0b9c-8c88-494e-8160-aeacff164ec1|title=LIVE UPDATES: Looting and violence in Gauteng and KZN|website=www.iol.co.za|access-date=12 Julie 2021|archive-date=12 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712153317/https://www.iol.co.za/news/south-africa/gauteng/live-updates-looting-violence-continues-in-gauteng-kzn-1f4e0b9c-8c88-494e-8160-aeacff164ec1|url-status=live}}</ref> Zuma is in [[Minagting van die hof deur Jacob Zuma|hegtenis]] geneem nadat hy nie by die [[Zondo-kommissie]] wou getuig nie, 'n ondersoek na bewerings van [[korrupsie]] tydens sy termyn as president van 2009 tot 2018. Die onluste het begin as protesoptrede deur sy ondersteuners in KwaZulu-Natal voordat dit deurgaans tot wydverspreide plundering en geweld aanleiding gegee het in KwaZulu-Natal en Gauteng.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/7/12/violence-spreads-in-s-africa-after-jacob-zumas-jailing|title=S Africa violence spreads after Jacob Zuma jailed|website=www.aljazeera.com|access-date=12 Julie 2021|archive-date=12 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712110018/https://www.aljazeera.com/news/2021/7/12/violence-spreads-in-s-africa-after-jacob-zumas-jailing|url-status=live}}</ref> Die [[Grondwethof]] het uitspraak voorbehou oor Zuma se aansoek om sy vonnis op 12 Julie 2021 te herroep.<ref>{{cite news|last=Perreira|first=Ernsie|date=12 Julie 2021|title=Constitutional Court reserves judgment in Zuma case|publisher=Mail & Guardian|url=https://mg.co.za/news/2021-07-12-constitutional-court-reserves-judgment-in-zumas-rescission-application-as-protests-in-his-name-shake-the-country/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712215038/https://mg.co.za/news/2021-07-12-constitutional-court-reserves-judgment-in-zumas-rescission-application-as-protests-in-his-name-shake-the-country/|archive-date=12 Julie 2021|accessdate=13 Julie 2021}}</ref><ref>{{cite news|date=12 Julie 2021|title=CONCOURT RESERVES JUDGMENT IN ZUMA'S RESCISSION BID|publisher=Eyewitness News|url=https://ewn.co.za/2021/07/13/concourt-reserves-judgment-in-zuma-s-rescission-bid|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713053256/https://ewn.co.za/2021/07/13/concourt-reserves-judgment-in-zuma-s-rescission-bid|archive-date=13 Julie 2021|accessdate=13 Julie 2021}}</ref><ref name="reserved">{{cite news|date=12 Julie 2021|title=Judgment reserved in Zuma's rescission application|publisher=SABC|url=https://www.sabcnews.com/sabcnews/judgment-reserved-in-zumas-rescission-application/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713043301/https://www.sabcnews.com/sabcnews/judgment-reserved-in-zumas-rescission-application/|archive-date=13 Julie 2021|accessdate=13 Julie 2021}}</ref> Teen 18 Julie is 3 407 mense in hegtenis geneem, terwyl op 22 Julie bereken is dat 337 mense in die tydperk gesterf het,<ref name="July22">{{Cite web|date=2021-07-22|title=Unrest death toll rises to 337|url=https://www.sanews.gov.za/south-africa/unrest-death-toll-rises-337|access-date=2021-07-22|website=SAnews|language=en}}</ref> in verband met die onrus.<ref>Zeeman, Kyle (18 Julie 2021). "Three alleged instigators of violent unrest arrested and expected in court this week". TimesLIVE. Retrieved 21 Julie 2021.</ref> == Agtergrond == === Ekonomie === Meer as die helfte van die Suid-Afrikaanse bevolking leef in [[armoede]], met 'n [[werkloosheid]]syfer van 32%. Die ekonomiese afswaai wat die [[Covid-19-pandemie]] teweeggebring het, het die [[ekonomie]]se krisis vererger.<ref>{{Cite web|date=2021-07-13|title=Deaths climb to 72 in South Africa riots after Zuma jailed|url=https://www.cnbc.com/2021/07/13/deaths-climb-to-72-in-south-africa-riots-after-zuma-jailed.html|access-date=2021-07-14|website=CNBC|language=en}}</ref> === Jacob Zuma se regstryd === Voormalige president Jacob Zuma is in Maart 2018 van korrupsie aangekla, hoofsaaklik in verband met die land se omstrede wapentransaksie van R30 miljard.<ref>{{Cite web|date=2019-10-11|title=Zuma to stand trial on corruption charges relating to $2.5bn arms deal|url=http://www.theguardian.com/world/2019/oct/11/zuma-to-stand-trial-corruption-charges-arms-deal-south-african-president|access-date=2021-07-12|website=the Guardian|language=en}}</ref> Die regstryd het sedertdien voortgeduur, waartydens Zuma se regspan 'n beroep gedoen het vir meer tyd om voor te berei en te probeer om die aangeklaagde ontslaan te kry. Gedurende sy verhoorverrigtinge was Zuma herhaaldelik afwesig van die hof weens mediese redes. === Inhegtenisneming van Jacob Zuma === Die betogings het op 8 Julie 2021 begin nadat oudpresident Jacob Zuma op 29 Junie 2021 tot 15 maande tronkstraf gevonnis is weens minagting van die hof, nadat hy tydens sy nege jaar in die amp geweier het om by 'n kommissie van ondersoek te verskyn.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2021/06/29/africa/jacob-zuma-contempt-sentencing-intl/index.html|title = Former South African President Jacob Zuma sentenced to 15 months in prison for contempt of court}}</ref> Hy is tot einde 4 Julie gegun om homself oor te gee, waarna die polisie verplig sou wees om hom in hegtenis te neem. Die grondwethof het egter op 3 Julie ingestem om sy aansoek op 12 Julie aan te hoor.<ref>{{cite news|url= https://www.aljazeera.com/news/2021/7/3/s-africas-zuma-conviction-to-be-reviewed-by-top-court |title= S. Africa's top court agrees to hear Zuma challenge to jail term |first=|last=|work=aljazeera.com |access-date=5 Julie 2021}}</ref> Die Suid-Afrikaanse polisiediens is toe aangesê om hom op 7 Julie 2021 in hegtenis te neem as hy weier om oor te gee. Gewapende ondersteuners het naby sy huis bymekaargekom om sy inhegtenisneming te probeer keer.<ref name="Estcourt" /> Hy het homself egter laat die nag van 7 Julie<ref>{{cite news|url= https://ewn.co.za/2021/07/07/former-president-jacob-zuma-hands-himself-over-to-serve-15-month-jail-sentence/amp |title= FORMER PRESIDENT JACOB ZUMA HANDS HIMSELF OVER TO SERVE 15-MONTH JAIL TERM |first=|last=|work=ewn.co.za |access-date=8 Julie 2021}}</ref><ref>{{cite news|url= https://www.bbc.com/news/world-africa-57758540 |title= Jacob Zuma: Former president hands himself in to South African police |first=|last=|work= bbc.com |access-date=8 Julie 2021}}</ref> aan die Suid-Afrikaanse Polisie oorgegee, waarna hy in die [[Estcourt]] korrektiewe sentrum opgeneem is om met die uitdien van sy tronkstraf te begin.<ref name="Estcourt">{{Cite news |last1=Sishi |first1=Siyabonga |last2=Dludla |first2=Nqobile |last3=Cocks |first3=Tim |last4=Wendell |first4=Roelf |last5=Winning |first5=Alexander |date=8 Julie 2021 |title=South Africa's Zuma hands himself over to police to begin sentence |language=en-US |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/africa/south-africas-zuma-hand-himself-over-police-foundation-2021-07-07/ |access-date=8 Julie 2021 }}</ref> Zuma betwis sy aanhouding op 9 Julie in die hooggeregshof in [[Pietermaritzburg]] op grond van sy swak gesondheid, maar dit is verwerp.<ref>{{Cite news |last1=Winning |first1=Alexander |last2=Roelf |first2=Wendell |last3=Ward |first3=Rogan |last4=Kumwenda-Mtambo |first4=Olivia |last5=Cocks |first5=Tim |date=9 Julie 2021 |title=South Africa's jailed ex-leader Zuma loses bid to overturn arrest |language=en-US |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/africa/south-african-court-dismisses-zumas-application-block-arrest-2021-07-09/ |access-date=10 Julie 2021 }}</ref> Sy inhegtenisneming het gelei tot gewelddadige betogings deur sy ondersteuners, wat hul veldtog “''Free Jacob Zuma and shut down KZN''” genoem het, in die KwaZulu-Natal provinsie.<ref>{{Cite news |last=Govender |first=Suthentira |date=9 Julie 2021 |title=Millions of rand of KZN infrastructure damaged in violent 'Free Jacob Zuma' protests |language=en-SA |work=TimesLIVE |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2021-07-09-millions-of-rand-of-kzn-infrastructure-damaged-in-violent-free-jacob-zuma-protests/ |access-date=10 Julie 2021 }}</ref> Na Zuma se inhegtenisneming het wydverspreide betogings landwyd begin, met sy ondersteuners wat geëis het dat hy vrygelaat word.<ref name="auto">{{Cite web|url=https://news.sky.com/story/jacob-zuma-six-people-dead-in-south-africa-as-protests-escalate-over-jailing-of-former-president-12354336|title=Jacob Zuma: Six people dead in South Africa as protests escalate over jailing of former president|website=Sky News}}</ref> == Burgerlike wanorde == === Onluste en plundery === Die onluste en wetteloosheid het op die aand van Sondag 11 Julie 2021 losgebars, toe verskeie nuusbronne berig het oor skote en ontploffings wat by plaaslike [[winkelsentrum]]s en woongebiede gehoor is.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-57797007|title=Zuma jailed: Arrests as protests spread in South Africa|date=11 Julie 2021|via=www.bbc.com}}</ref> Die geweld het vinnig toegeneem, en teen die oggend van Maandag 12 Julie 2021 is verskeie maatskappye en winkelsentrums gedwing om vir besigheid te sluit ná groot plundering en [[geweld]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/africa/south-african-military-deploy-soldiers-help-quell-unrest-2021-07-12/|title=South African military to deploy soldiers to help quell unrest|date=12 Julie 2021|website=Reuters}}</ref> Op 16 Julie 2021 was reeds 212 mense in die onluste dood.<ref>{{Cite news|date=2021-07-13|title=South Africa Zuma riots: Death toll mounts amid looting|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-57818215|access-date=2021-07-13}}</ref><ref name=":00">{{Cite web|last=Dulda|first=Nqobile|last2=Winning|first2=Alexander en ander|title=South Africa violence, looting ebbs but death toll up to 117|url=https://www.reuters.com/world/africa/safrica-looting-dies-down-places-more-troops-expected-2021-07-15/|access-date=2021-07-15|website=Reuters|language=en}}</ref><ref name="July16">{{Cite journal|date=2021-07-16|title=Death toll from unrest in South Africa rises to 212|url=https://www.rte.ie/news/world/2021/0716/1235566-south-africa-unrest/|language=en}}</ref> === Aanhitsing === Jacob Zuma se dogter, Duduzile Zuma-Sambudla, is onder diegene wat die plundering en geweld aangemoedig het om die vrylating van haar vader te verseker.<ref>{{Cite web|last=Du Plessis|first=Carien|date=2021-07-12|title=AGE OF ANARCHY: Stoking the flames: ANC condemns looting and violence, ‘concerned’ about tweets from Zuma’s daughter|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-07-13-stoking-the-flames-anc-condemns-looting-and-violence-concerned-about-tweets-from-zumas-daughter/|access-date=2021-07-13|website=Daily Maverick|language=en}}</ref> Volgens die minister van staatsveiligheid, [[Ayanda Dlodlo]], ondersoek hulle inligting of senior voormalige agente in die intelligensie-agentskap en senior ANC-lede ondersteuners is van oud-president Jacob Zuma, verantwoordelik is vir die aanhitsing van die onlangse geweld in KwaZulu-Natal en Gauteng <ref>{{Cite web|date=2021-07-13|title=Senior ex-intelligence agents and ANC members under probe for allegedly igniting Zuma riots|url=https://www.sabcnews.com/sabcnews/some-ex-intelligence-agents-and-anc-members-under-probe-for-alleged-involvement-in-igniting-zuma-riots/|access-date=2021-07-13|website=SABC News – Breaking news, special reports, world, business, sport coverage of all South African current events. Africa's news leader.|language=en-US|archive-date=13 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713112839/https://www.sabcnews.com/sabcnews/some-ex-intelligence-agents-and-anc-members-under-probe-for-alleged-involvement-in-igniting-zuma-riots/|url-status=live}}</ref> [[Bheki Cele]], minister van polisie, het bygevoeg dat die veiligheidsgroep se departemente ondersoek doen na tien tot twaalf mense wat die onluste deur sosiale media aangevuur het.<ref>{{Cite web|last=Writer|first=Staff|title=Former security agency members linked to Zuma allegedly behind riots – sources|url=https://mybroadband.co.za/news/security/405938-former-security-agency-members-linked-to-zuma-allegedly-behind-riots-sources.html|access-date=2021-07-13|language=en-US|archive-date=14 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210714012214/https://mybroadband.co.za/news/security/405938-former-security-agency-members-linked-to-zuma-allegedly-behind-riots-sources.html|url-status=live}}</ref> Thulani Dlomo, die voormalige hoof van die spesiale operasie-eenheid van die Staatsveiligheidsagentskap en 'n lojale ondersteuner van Zuma, is onder andere ondersoek vir die aanstigting van die onrus.<ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/exclusive-zumas-private-spy-thulani-dlomo-a-prime-suspect-for-instigating-unrest-20210714|date=2021-07-14|title=Zuma's 'private spy' Thulani Dlomo a prime suspect for instigating unrest|first=Jason|last=Felix|website=News24|access-date=14 Julie 2021|url-status=live}}</ref> === Staatsreaksie === Aanvanklik is die [[Suid-Afrikaanse Polisiediens]] (SAPD) in die [[Nkandla]]-distrik ontplooi om die aantal betogings in die gebied te beheer.<ref>{{cite web|title=Jacob Zuma: Six people dead in South Africa as protests escalate over jailing of former president|url=https://news.sky.com/story/jacob-zuma-six-people-dead-in-south-africa-as-protests-escalate-over-jailing-of-former-president-12354336|access-date=2021-07-12|website=Sky News|language=en|archive-date=13 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713180510/https://news.sky.com/story/jacob-zuma-six-people-dead-in-south-africa-as-protests-escalate-over-jailing-of-former-president-12354336|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Villiers|first=James de|title=#ZumaUnrest: Was SANDF deployment necessary to curb violence? We ask three experts|url=https://www.news24.com/news24/analysis/zumaunrest-can-the-police-handle-current-protest-action-we-ask-three-experts-20210712|access-date=2021-07-12|website=News24|language=en-US|archive-date=12 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712130741/https://www.news24.com/news24/analysis/zumaunrest-can-the-police-handle-current-protest-action-we-ask-three-experts-20210712|url-status=live}}</ref> Die naweek het die SAPD gesukkel om die grootskaalse plundering en beskadiging van infrastruktuur te beperk.<ref>{{cite web|last=Evans|first=Julia|date=2021-07-11|title=PRISON DIARIES: Fiery Weekend: KZN unrest over Zuma's jailing spreads to Gauteng|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-07-12-fiery-weekend-kzn-unrest-over-zumas-jailing-spreads-to-gauteng/|access-date=2021-07-12|website=Daily Maverick|language=en|archive-date=12 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712052515/https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-07-12-fiery-weekend-kzn-unrest-over-zumas-jailing-spreads-to-gauteng/|url-status=live}}</ref> Druk het op die regering toegeneem om ook die leër te ontplooi.<ref>{{cite web|date=2021-07-12|title=South Africa deploys army to quell unrest linked to Zuma jailing|url=https://www.reuters.com/world/africa/looting-arson-before-hearing-safricas-former-leader-zuma-2021-07-12/|access-date=2021-07-12|website=Reuters|archive-date=12 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712100817/https://www.reuters.com/world/africa/looting-arson-before-hearing-safricas-former-leader-zuma-2021-07-12/|url-status=live}}</ref> Die oggend van Maandag 12 Julie 2021 is die [[Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag]] (SANW) in Gauteng en KwaZulu-Natal ontplooi.<ref>{{cite web|last=Ndou|first=Clive|title=Free Jacob Zuma campaign set to intensify|url=https://www.news24.com/witness/news/kzn/free-jacob-zuma-campaign-set-to-intensify-20210711|access-date=2021-07-12|website=Witness|language=en-US|archive-date=12 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712073646/https://www.news24.com/witness/news/kzn/free-jacob-zuma-campaign-set-to-intensify-20210711|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=|title=Jacob Zuma's fate to be decided: Will he stay in jail?|url=https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2021-07-12-jacob-zumas-fate-to-be-decided-will-he-stay-in-jail/|author=Shange, Naledi|access-date=2021-07-12|website=SowetanLIVE|language=en-ZA|archive-date=12 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712092245/https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2021-07-12-jacob-zumas-fate-to-be-decided-will-he-stay-in-jail/|url-status=live}}</ref> Op die aand van 12 Julie 2021 het president [[Cyril Ramaphosa]] die land oor die onluste toegespreek en gesê dat die gewelddade in die demokratiese Suid-Afrika voorheen "selde gesien is". Ramaphosa het die onluste as opportunistiese dade van geweld genoem, met verwysing na die gebrek aan grief of enige politieke saak wat die vernietiging deur die betogers kan regverdig. Hy het die [[Grondwet van Suid-Afrika]] beklemtoon, wat die regte van almal om hulself uit te druk waarborg, maar verklaar dat die slagoffers van die geweld wat plaasvind die werkers, vragmotorbestuurders, sake-eienaars, die ouers van diegene wat hul lewens verloor het, niks verkeerd gedoen het nie. Hy het die impak van die onluste op die [[Covid-19-entstof|COVID-19-inenting]] bespreek en gesê dat die toediening van entstowwe hiermee ernstig ontwrig word. Hy het ook opgemerk hoe die ekonomie van die land verdere uitdagings in die gesig staar as gevolg van die onrus wat die veiligheid van gewone Suid-Afrikaners en die beskikbaarheid van voedsel en medisyne bedreig. Die ontplooiing van SANW om die onrus te beëindig, is ook geregverdig.<ref>{{Cite web|last=CNN|first=David McKenzie and Pierre Bairin|title=South African military deployed as ex-leader Zuma jailed and looting spreads|url=https://www.cnn.com/2021/07/12/africa/zuma-looting-south-africa-intl/index.html|access-date=2021-07-13|website=CNN|archive-date=13 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713180517/https://www.cnn.com/2021/07/12/africa/zuma-looting-south-africa-intl/index.html|url-status=live}}</ref> === Nasionale reaksies === Die leier van die [[Demokratiese Alliansie]], [[John Steenhuisen]], het aangekondig dat die party strafregtelike aanklagte teen Jacob Zuma se kinders, Duduzane Zuma en Duduzile Zuma-Sambudla, sowel as [[Julius Malema]], leier van die [[Ekonomiese Vryheidsvegters]], aanhangig gaan maak na kommentaar op sosiale media wat geweld en plundering aanhits.<ref>https://citizen.co.za/news/south-africa/politics/2561867/da-to-lay-charges-against-zuma-sambudla-and-malema/</ref> Die leier van ActionSA, [[Herman Mashaba]], het 'n aparte, regsgeding teen die regering en die [[ANC]] aangekondig omdat hulle nie vinnig opgetree het teen die onluste en plundering nie. Mashaba het gesê dat "ons glo dat daar meer as voldoende regspraak is wat dit 'n sterk toetssaak maak, en ons help om die regering verantwoordelik te hou vir die opsetlike versuim om die regte wetstoepassing en die beskerming van lewens, lewensbestaan en eiendom te verseker".<ref>https://www.iol.co.za/news/politics/actionsa-calls-for-class-action-lawsuit-against-government-anc-over-looting-and-violence-49b78b64-d355-4c9f-8577-9ce4232e4ad9</ref> === Internasionale reaksie === Op 13 Julie 2021 het die voorsitter van die [[Afrika-unie]] Kommissie, Moussa Faki, 'n persverklaring uitgereik waarin hy die geweld in Suid-Afrika veroordeel. Dit het ook gewaarsku dat interne wanorde die stabiliteit van die streek kan bedreig.<ref>{{cite web|title=Statement of the Chairperson of the African Union Commission on the situation in South Africa|url=https://au.int/en/pressreleases/20210713/statement-chairperson-african-union-commission-situation-south-africa|access-date=2021-07-14|website=African Union|archive-date=2021-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210714091239/https://au.int/en/pressreleases/20210713/statement-chairperson-african-union-commission-situation-south-africa|url-status=dead}}</ref> Die [[Verenigde Nasies]] in Suid-Afrika het ook die geweld veroordeel en steun vir die regering uitgespreek.<ref>{{cite web|title=The United Nations in South Africa condemns violence and looting, supports the Government for its efforts to bring peace and restore the rule of law|url=https://southafrica.un.org/en/135821-united-nations-south-africa-condemns-violence-and-looting-supports-government-its-efforts|access-date=2021-07-14|website=United Nations|archive-date=2021-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210714091325/https://southafrica.un.org/en/135821-united-nations-south-africa-condemns-violence-and-looting-supports-government-its-efforts|url-status=dead}}</ref> == Impak == === Impak op logistieke netwerke === ==== Paaie ==== Die sluiting van die pad op beide die [[N3]] en die [[N2]] het die vervoer van goedere vanaf die ooskus na provinsies in die noorde beïnvloed.<ref>{{Cite web|title=N3 between Cedara and Harrismith remains closed {{!}} eNCA|url=https://www.enca.com/news/n3-cedara-harrismith-closed|access-date=2021-07-15|website=www.enca.com|language=en|archive-date=2021-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210715055334/https://www.enca.com/news/n3-cedara-harrismith-closed|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Writer|first=Staff|title=Provinces to decide on full reopening of key N3 highway in South Africa|url=https://businesstech.co.za/news/motoring/505914/provinces-to-decide-on-full-reopening-of-key-n3-highway-in-south-africa/|access-date=2021-07-15|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Dlamini|first=Ntandoyenkosi|title=N2 between Harding and Boboyi on the KZN South Coast still closed|url=https://www.news24.com/witness/news/kzn/n2-between-harding-and-boboyi-on-the-kzn-south-coast-still-closed-20210714|access-date=2021-07-15|website=Witness|language=en-US}}</ref> Dit het 'n invloed op die vervoer van goedere na ingeslote lande, insluitende [[Botswana]], [[Zimbabwe]] en [[Zambië]].<ref>{{Cite web|title=Bloomberg – N3 Closure|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-07-13/deadly-protests-cast-pall-over-south-africa-s-economic-recovery|url-status=live|access-date=2021-07-15|website=www.bloomberg.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bloomberg – Food Shortage|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-07-14/food-shortages-set-to-grip-south-africa-after-rioters-rampage|url-status=live|access-date=2021-07-15|website=www.bloomberg.com}}</ref> Verskeie logistieke en brandstofondernemings het 'n gedwonge tydelike sluiting van hul bedrywighede in KwaZulu-Natal verklaar, met verwysing na die vrees vir voortgesette plundering, kapings, vragmotorverbrandings en maatskaplike onrus wat die sakebedrywighede verder kan beïnvloed, wat kan bydra tot addisionele kostes bo en behalwe die plundering en saakbeskadiging.<ref>{{Cite web|url=https://businesstech.co.za/news/energy/505802/worries-over-fuel-shortages-in-south-africa-as-major-refinery-is-forced-to-close/|title=Worries over fuel shortages in South Africa as major refinery is forced to close|first=Staff|last=Writer|access-date=14 July 2021|archive-date=14 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210714235601/https://businesstech.co.za/news/energy/505802/worries-over-fuel-shortages-in-south-africa-as-major-refinery-is-forced-to-close/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/7/14/south-africa-struggles-to-quell-worst-unrest-in-decades-live|title=More than 1,700 arrested over South Africa violence|first=Virginia Pietromarchi,Usaid|last=Siddiqui|website=www.aljazeera.com|access-date=14 Julie 2021|archive-date=15 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210715041600/https://www.aljazeera.com/news/2021/7/14/south-africa-struggles-to-quell-worst-unrest-in-decades-live|url-status=live}}</ref> ==== Houerhawens ==== Die vraghouerhawens van [[Richardsbaai]] en Durban het aktiwiteite gestaak. Houers in die hawe van Durban is geplunder. Na verskeie aanvalle op vragmotors is die N3-snelweg, wat die hawe van Durban met Johannesburg verbind, op 10 Julie gesluit.<ref name=":0">{{Cite web|title=Violent protests deal body blow to South Africa's economy|url=https://www.aljazeera.com/economy/2021/7/13/violent-protests-deal-body-blow-to-south-africas-economy|access-date=2021-07-14|website=www.aljazeera.com|language=en|archive-date=13 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713180523/https://www.aljazeera.com/economy/2021/7/13/violent-protests-deal-body-blow-to-south-africas-economy|url-status=live}}</ref> ==== Spoorweë ==== Die staatsbeheerde logistieke operateur [[Transnet]] het op 14 Julie die verkeer op 'n spoorlyn wat Johannesburg met die kus verbind, gestaak.<ref>{{Cite web|date=2021-07-15|title=South Africa: 10,000 troops deployed and reservists called up to quell unrest|url=http://www.theguardian.com/world/2021/jul/15/south-africa-seeks-to-deploy-25000-troops-to-curb-unrest|access-date=2021-07-15|website=the Guardian|language=en}}</ref> === Onderbrekings in die verskaffingskettings === ==== Voedseltekorte ==== [[Lêer:SAUnrestPanicBuying.jpg|duimnael|Leë rakke in 'n kruidenierswinkel weens paniekkoop tydens die onrus in Suid-Afrika in 2021]] Op 12 Julie 2021 het die Raad vir Verbruikersgoedere van Suid-Afrika gewaarsku dat wydverspreide plundering, vernietiging en sluiting tot voedseltekorte regoor die land sal lei.<ref>{{Cite web|url=https://www.cgcsa.co.za/consumer-goods-council-of-south-africa-cgcsa-condemns-destruction-of-property-and-looting/|title=Consumer Goods Council of South Africa (CGCSA) condemns destruction of property and looting|website=Consumer Goods Council of South Africa (CGCSA)|date=12 Julie 2021|access-date=14 Julie 2021|archive-date=13 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713095154/https://www.cgcsa.co.za/consumer-goods-council-of-south-africa-cgcsa-condemns-destruction-of-property-and-looting/|url-status=live}}</ref> Teen 14 Julie 2021 het skade aan die vervoerinfrastruktuur voedseltekorte veroorsaak, wat tot rye buite kruidenierswinkels gelei het, en die oes en verspreiding van vars produkte is belemmer.<ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-07-14/food-shortages-set-to-grip-south-africa-after-rioters-rampage|title=Food Shortage Set to Grip South Africa After Rioters Rampage|first1=Prinesha|last1=Naidoo|first2=Janice|last2=Kew|first3=Loni|last3=Prinsloo|website=Bloomberg|date=14 Julie 2021|access-date=14 Julie 2021|url-status=live}}</ref> Op 15 Julie 2021 het Tiger Brands, die grootste voedselvervaardiger in Suid-Afrika, bakkery in geaffekteerde gebiede opgeskort weens beskadigde infrastruktuur en fasiliteite, terwyl dit opgemerk het dat hy meer as R150 miljoen se voorraad verloor het.<ref name="TigerBrands">{{cite web |last1=Writer |first1=Staff |title=South Africa's biggest food manufacturer details how looting has hit its businesses and supplies |url=https://businesstech.co.za/news/business/506204/south-africas-biggest-food-manufacturer-details-how-looting-has-hit-its-businesses-and-supplies/ |website=Business Tech |publisher=Business Tech |access-date=15 Julie 2021}}</ref> Sommige winkels en [[vulstasie]]s in Johannesburg het opgemerk dat hul rakke leeg raak en voorraad verminder weens paniekaankope.<ref name="JhbPanicBuying">{{cite web |last1=Levitt |first1=Jessica |title=Joburg shop & petrol station owners anxious as panic-buying soars and possible shortages loom |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2021-07-14-listen-joburg-shop-petrol-station-owners-anxious-as-panic-buying-soars-and-possible-shortages-loom/ |website=Times Live |publisher=Times Live |access-date=15 Julie 2021}}</ref> 'n Durbanse joernalis het opgemerk dat hoewel [[brood]] weer in hul gebied te koop aangebied is, mense aansienlik meer daarvoor betaal het en ure lank in toue gestaan het.<ref name="DBN_BreadGouging">{{cite web |last1=Rondganger |first1=Lee |title=KZN unrest: Bread has returned, but we are now paying R40 for a loaf |url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/kwazulu-natal/kzn-unrest-bread-has-returned-but-we-are-now-paying-r40-for-a-loaf-b8cbdbce-8953-404e-8686-db205a2354ee |website=iol |publisher=iol |access-date=16 Julie 2021}}</ref> Winkels plaas ook perke op hoeveel klante kan koop terwyl gemeenskapsversperrings glo mense wegwys as hulle nie kan bewys dat hulle van daardie gemeenskappe is nie.<ref name="DBN_BreadGouging" /> ==== Brandstoftekorte ==== Die Sapref-olieraffinadery, wat 'n gesamentlike onderneming tussen [[Shell]] en BP is, is die grootste [[olieraffinadery]] in [[Afrika suid van die Sahara]].<ref name="SaprefForceMajeure">{{cite web |last1=Lindeque; Ngatane |first1=Mia; Nthakoana |title=FUEL SHORTAGE FORECAST FOR KZN AND GAUTENG AS SUPPLIERS HALT OPERATIONS |url=https://ewn.co.za/2021/07/14/fuel-shortage-forecast-for-kzn-and-gauteng-as-suppliers-halt-operations |website=Eye Witness News |publisher=Eye Witness News |access-date=15 Julie 2021}}</ref> Dit voorsien in ongeveer 'n derde van die Suid-Afrikaanse brandstofbehoeftes en sy bedrywighede is as voorkomende maatreël opgeskort.<ref name="SaprefForceMajeure" /> Op 15 Julie 2021 plaas die Departement van Minerale Hulpbronne en Energie 'n verbod op die verskaffing van brandstof in draagbare houers, weens kommer dat die opgaar van brandstof die situasie sal vererger.<ref name="FuelShortage">{{cite web |last1=Mahlokoana |first1=Theto |title=SOUTH AFRICANS ARE NOW PROHIBITED FROM BUYING FUEL IN PORTABLE CONTAINERS |url=https://ewn.co.za/2021/07/15/south-africans-are-now-prohibited-from-buying-fuel-in-portable-containers |website=Eye Witness News |publisher=Eye Witness News |access-date=15 Julie 2021}}</ref> ==== Medisynetekorte ==== Clicks en Dis-Chem, die twee grootste farmaseutiese kleinhandelaars in Suid-Afrika, het onderbreking in voorsiening weens plundering gerapporteer. Die verskaffing van kritieke medisyne aan hospitale is ook onderbreek.<ref>{{cite web|last1= Madubela|first1= Anathi|title=Medicine supply chain battles as riots hit pharmacies, distributors|url=https://www.news24.com/fin24/companies/medicine-supply-chain-battles-as-riots-hit-pharmacies-distributors-20210716|website=News24|publisher=News24|access-date=16 Julie 2021}}</ref> Vanaf 16 Julie word beraam dat ongeveer 50% van die pasiënte met chroniese siektes in KwaZulu-Natal nie genoegsame medisyne sal hê nie.<ref>{{cite web|last1=Malan|first1=Mia|title=Half of KZN patients have no chronic medication. Here's how looting affected SA's Covid vaccine roll-out|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/half-of-kzn-patients-have-no-chronic-medication-heres-how-looting-affected-sas-covid-vaccine-roll-out-20210715|website=News24|publisher=News24|access-date=16 Julie 2021}}</ref> === Finansieel === ==== Ekonomiese impak ==== Die [[Suid-Afrikaanse rand]] het op 12 Julie met 2% verswak, die meeste sedert 25 Februarie.<ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-07-12/rand-slumps-with-south-african-riots-spreading-amid-covid-surge|title=Rand Slumps With South African Riots Adding to Covid Woes|first1=Robert|last1=Brand|first2=Netty|last2=Idayu Ismail|first3=Leah|last3=Wilson|website=Bloomberg|access-date=14 Julie 2021|archive-date=13 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713032359/https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-07-12/rand-slumps-with-south-african-riots-spreading-amid-covid-surge|url-status=live}}</ref> Op grond van 'n voorlopige ontleding op 13 Julie het die SA Special Risks Insurance Association (SASRIA) beraam dat die totale verliese as gevolg van skade en plundering 'miljarde rande' kan beloop.<ref>{{Cite web|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-07-13-south-africas-state-owned-insurance-company-confident-it-can-step-in-to-rescue-looted-businesses/|title=South Africa's state-owned insurance company confident it can step in to rescue looted businesses|first=Ray|last=Mahlaka|website=[[Daily Maverick]]|date=13 Julie 2021|access-date=14 Julie 2021|archive-date=15 Julie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210715041123/https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-07-13-south-africas-state-owned-insurance-company-confident-it-can-step-in-to-rescue-looted-businesses/|url-status=live}}</ref> ==== Vernietiging van eiendom ==== Teen Maandagmiddag op 12 Julie is meer as 200 winkelsentrums geplunder, waarvan verskeie in [[Soweto]] geplunder is.<ref name="MallLooting_BBC">{{cite web |last1=Writer |first1=Staff |title=South Africa Zuma riots: Looting and unrest leaves 72 dead |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-57818215 |website=BBC |publisher=BBC |access-date=14 Julie 2021 |archive-date=13 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210713103156/https://www.bbc.com/news/world-africa-57818215 |url-status=live }}</ref> Die SA Aptekersraad het op 14 Julie aangekondig dat 90 [[apteek|apteke]] heeltemal vernietig is, terwyl die grootste hoeveelheid daarvan in KwaZulu-Natal was, wat die swaarste getref is.<ref name="SAPC_Looting">{{cite web |last1=LIVE |first1=TIMES |title=90 pharmacies lost to looting sprees |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2021-07-14-90-pharmacies-lost-to-looting-sprees/ |website=timeslive.co.za |publisher=Timeslive |access-date=14 Julie 2021 |archive-date=15 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210715045054/https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2021-07-14-90-pharmacies-lost-to-looting-sprees/ |url-status=live }}</ref> In Durban het die burgemeester van [[eThekwini]] tydens 'n mediakonferensie op 14 Julie aangekondig dat tot 45 000 ondernemings geraak is met 129 000 poste op die spel en meer as R16 miljard se skade aan voorraad, eiendom en toerusting, aangerig is.<ref name="DBN_AftermathCosts">{{cite web |last1=Khumalo |first1=Juniour |title=Durban looting aftermath: 45 000 businesses affected, R16 billion in lost stock and damaged infrastructure |url=https://www.news24.com/citypress/news/durban-looting-aftermath-45-000-businesses-affected-r16-billion-in-lost-stock-and-damaged-infrastructure-20210714 |website=City Press |publisher=News24 |access-date=15 Julie 2021 |archive-date=14 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210714172140/http://www.news24.com/citypress/News/durban-looting-aftermath-45-000-businesses-affected-r16-billion-in-lost-stock-and-damaged-infrastructure-20210714 |url-status=live }}</ref> Die Onafhanklike Kommunikasie-Owerheid van Suid-Afrika (OKOSA) het aangekondig dat 113 netwerktorings gevandaliseer is, wat die onderbreking van sellulêre netwerke tot gevolg gehad het.<ref name="CellTowers">{{cite web |last1=Sonjica |first1=Nomahlubi |title=More than 100 network towers hit in violent protests: Icasa |url=https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2021-07-14-more-than-100-network-towers-hit-in-violent-protests-icasa/ |website=Sowetan Live |publisher=Sowetan Live |access-date=15 Julie 2021 |archive-date=14 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210714075411/https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2021-07-14-more-than-100-network-towers-hit-in-violent-protests-icasa/ |url-status=live }}</ref> Die Nasionale Professionele Onderwysersorganisasie van Suid-Afrika het die plundering en vandalisme van 32 skole in KwaZulu-Natal, waarvan een afgebrand is, as veragtelik verklaar.<ref name="DestructionOfSchools">{{cite web |last1=McCain |first1=Nicole |title=#UnrestSA: Around 30 schools vandalised in KZN looting, one destroyed in fire |url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/unrestsa-around-30-schools-vandalised-in-kzn-looting-one-destroyed-in-fire-20210715 |website=News24 |publisher=News24 |access-date=16 July 2021}}</ref> In [[Ladysmith]], KwaZulu-Natal, is 'n krematorium heeltemal vernietig.<ref name="LadysmithCrematorium">{{cite web |last1=Charles |first1=Marvin |title=PICS {{!}} #UnrestSA: Ladysmith crematorium destroyed during riots |url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/pics-unrestsa-ladysmith-crematorium-destroyed-during-riots-20210715 |website=News24 |publisher=News24 |access-date=16 Julie 2021}}</ref> ==== Opskorting van dienste ==== Meeste van Suid-Afrika se banke moes hul [[kitsbank]]e, takke en ander fasiliteite sluit in reaksie op die onrus.<ref name="BanksClosing">{{cite web |last1=Mchunu |first1=Sandile |title=SA's banks close hundreds of branches to limit destruction |url=https://www.iol.co.za/business-report/companies/sas-banks-close-hundreds-of-branches-to-limit-destruction-8c8ba764-c83c-4b2a-865b-95c28b556d86 |website=iol |publisher=iol |access-date=16 Julie 2021}}</ref><ref name="StdBankDamages">{{cite web |last1=Omarjee |first1=Lameez |title='The damage is huge' – Standard Bank CEO says 33 branches hit in unrest |url=https://www.news24.com/fin24/companies/the-damage-is-huge-standard-bank-ceo-says-33-branches-hit-in-unrest-20210715 |website=News24 |publisher=News24 |access-date=16 Julie 2021}}</ref> Meer as 300 Capitec Bank-takke en kitsbanke is gesluit,<ref name="BanksClosing" /> [[Nedbank]] sluit 226 takke sowel as 59 Boxer-winkels,<ref name="BanksClosing" /> ABSA Bank sluit ongeveer 375 takke<ref name="BanksClosing" /> en [[Standard Bank]] moes 81 takke in KwaZulu-Natal en 116 in Gauteng sluit nadat 33 van hul takke en 220 kitsbanke geraak is.<ref name="StdBankDamages" /> In Pietermaritzburg het ambulanse en ander mediese personeel gevrees dat hulle aangeval sou word en was nie bereid om na gevaarlike gebiede te gaan nie, en in sommige gevalle kon hulle nie noodgevalle bereik nie.<ref>Bhengu, Lwandile. "#UnrestSA: KZN doctors under pressure as skeleton staff tackle trauma cases with limited resources". News24. News24. Besoek op 16 Julie 2021.</ref> === Covid-19 === ==== Covid-19-entstoftoedieningskrisis ==== Weens die impak van plundering en die vernietiging van eiendom, is verskeie Covid-19-inentingspersele gesluit om plundering en vernietiging van eiendom te voorkom.<ref>{{Cite web|date=2021-07-13|title=South Africa says vaccine rollout, essential healthcare disrupted by unrest|url=https://www.reuters.com/world/africa/south-africa-says-vaccine-rollout-essential-healthcare-disrupted-by-unrest-2021-07-13/|access-date=2021-07-17|website=Reuters}}</ref> Hierdie voorsorgmaatreëls het die voorsiening van inentings vertraag, terwyl die [[Covid-19-pandemie in Suid-Afrika#Derde vlaag van Mei 2021|land steeds met 'n derde vlaag van infeksies]] gesukkel het.<ref>"COVID-19 vaccinations face delay after pharmacy lootings | eNCA". Geargiveer van oorspronklike op 12 Julie 2021. Besoek op 13 Julie 2021.</ref> Die registrateur van die SA Aptekersraad, Vincent Tlala, het gesê dat [[Covid-19-entstof|Covid-19-entstowwe]] onder die geplunderde items van apteke wat geraak is, tel.<ref name="SAPC_Looting" /> Op 15 Julie 2021 het die [[Wêreldgesondheidsorganisasie]] se Afrika-direkteur, Matshidiso Moeti, gewaarsku dat Suid-Afrika 'n toename in gevalle gaan ondervind as gevolg van die onderbrekings in KwaZulu-Natal en Gauteng.<ref name="WHO_Africa">{{cite web |last1=Writer |first1=Staff |title=WHO sends Covid-19 warning to South Africa after riots |url=https://businesstech.co.za/news/trending/506398/who-sends-covid-19-warning-to-south-africa-after-riots/ |website=Business Tech |publisher=Business Tech |access-date=15 Julie 2021}}</ref> Sy het ook gesê dat hoewel die inentingsprogram voordat die onrus plaasgevind het, op 300&nbsp;000 inentings per dag gerig was, hulle op 14 Julie minder as 154&nbsp;000 gedoen het.<ref>Staffwriter. "WHO sends Covid-19 warning to South Africa after riots". Business Tech. Business Tech. Besoek op 15 Julie 2021.</ref> 'n Juniordokter van Pietermaritzburg het genoem dat hulle te midde van die derde vlaag 'n tekort aan persoonlike beskermende toerusting vir hul Covid-sale ondervind.<ref>Bhengu, Lwandile. "#UnrestSA: KZN doctors under pressure as skeleton staff tackle trauma cases with limited resources". [[News24]]. Besoek op 16 Julie 2021.</ref> ==== Superverspreider-geleentheid ==== Die gerekende epidemioloog, professor [[Quarraisha Abdool-Karim]], het gewaarsku dat die voortdurende onluste 'n superverspreider van Covid-19 kan word as gevolg van 'n groot aantal mense wat op klein en beperkte plekke bymekaarkom. == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Notas == {{en-vertaal|2021 South African unrest}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika]] 7l165uqaltdyz8hs2fa77lcjg7vtpxl 0 386377 2922457 2844958 2026-08-06T02:05:43Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922457 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Rosanna Davison | bynaam = | beeld = 2016-02-01 Rosanna Davison.jpg | beeldbeskrywing = | onderskrif = Rosanna Davison in 2016 | geboortenaam = | geboortedatum = [[17 April]] [[1984]] | geboorteplek = County Dublin, [[Republiek Ierland|Ierland]] | dood_datum = | sterfteplek = | titel = | nasionaliteit = {{Vlagland|Ierland}} | beroep = | ander = | bekend = Mej. Wêreld 2003 | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = | party = | godsdiens = | huweliksmaat = Wesley Quirk | kinders = 3 | ouers = [[Chris de Burgh]]<br />Diane Davison | webblad = | handtekening = }} '''Rosanna Diane Davison''' (gebore 17 April 1984) is 'n Ierse aktrise, sangeres, skrywer, model en skoonheidskoningin wat as Mej Wêreld 2003 gekroon is. <ref>{{Cite web|url=http://www.pageantopolis.com/international/World_2003.htm|title=Miss World 2003|publisher=Pageantopolis.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121003033410/http://www.pageantopolis.com/international/World_2003.htm|archive-date=3 October 2012|access-date=2012-10-07}}</ref> Sy is die dogter van musikant Chris de Burgh, en die liedjie "For Rosanna" is deur haar pa geskryf vir sy 1986-album, ''Into the Light'' in haar eer. == Opvoeding == Davison is in County [[Dublin]], [[Republiek Ierland|Ierland]], gebore. Haar laerskoolopleiding was by Aravon School, in County Wicklow. Sy het daarna die Rathdown School, Glenageary, County Dublin, bygewoon. Sy was klasprefek voordat sy gegradueer het en haar finale sertifikaateksamen in 2002 voltooi het. == Mejuffrou wêreld == In Augustus 2003 het sy vir die Mej. Ierland-finaal in Dublin ingeskryf, en na sy die kompetisie gewen het, kon sy meeding om die titel van Mej Wêreld. In Desember 2003 het Davison, saam met 106 ander deelnemers, aan die Mej Wêreld-kompetisie in Sanya, [[Volksrepubliek China|China]], deelgeneem. Rosanna het die kroon gewen, die eerste Ierse deelnemer wat die Mej. Wêreld-titel wen sedert dit in 1951 begin het. Tydens Davison se bewind het sy die [[Verenigde Koninkryk]], die Verenigde State, [[Kanada]], China en [[Sri Lanka]] besoek.<ref>{{cite news|title=Today's Fashion...|url=http://www.island.lk/2004/04/01/sfashion.html|access-date=2 July 2016|work=[[The Island (Sri Lanka)|The Island]]|date=1 April 2004|archive-date= 7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107165442/http://www.island.lk/2004/04/01/sfashion.html|url-status=dead}}</ref> == Persoonlike lewe == Davison is in 2014 met Wesley Quirk getroud.<ref>{{Cite web|url=http://www.herald.ie/entertainment/no-babies-before-our-wedding-day-insists-rosanna-29216174.html|title=No babies before our wedding day, insists Rosanna|website=Herald.ie|access-date=16 April 2015|archive-date= 4 Maart 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000450/http://www.herald.ie/entertainment/no-babies-before-our-wedding-day-insists-rosanna-29216174.html|url-status=dead}}</ref> Hulle het hul wittebrood in die [[Seychelle]] gehou. Hulle het een dogter en tweelingseuns.<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/B5IcORzgXT8/|title=Rosanna Davison MSc on Instagram: "And the dreams that you dare to dream really do come true... our beautiful and healthy daughter Sophia…"|website=Instagram|access-date=2019-11-22}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{beginboks}} {{opvolgboks| titel=Mej. Wêreld| voor=Azra Akın| na=Maria Julia Mantilla| jare=2003}} {{eindboks}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Davison, Rosanna}} [[Kategorie:Geboortes in 1984]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Mejuffroue Wêreld]] nv8mc6ob3baleu4fz65a417xyune4dq 0 388563 2922555 2899949 2026-08-06T11:37:05Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922555 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Four-swastika collage (transparent).png|duimnael|200px|Die swastika is 'n simbool met baie style en betekenisse. Dit word in baie kulture aangetref.]] [[Lêer:NSDAP-Logo.svg|duimnael|200px|Die gebruik van die swastika deur die [[Nazi|Nazi's]] en [[Neo-Nazisme|neo-Nazi's]] is die makliks herkenbare moderne gebruik van die simbool in die [[Weste]].]] Die '''swastika''', '''卐''' of '''卍''', is 'n simbool wat vandag in die [[Weste]] hoofsaaklik bekend is vanweë die gebruik daarvan deur die [[Nazi]]party.<ref>{{Cite news|date=2014-10-23|title=How the world loved the swastika – until Hitler stole it|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/magazine-29644591|access-date=2022-01-11}}</ref> Dit is 'n antieke [[godsdiens]]ikoon in verskeie [[Eurasië|Eurasiese]] kulture. Dit word gebruik as 'n simbool van goddelikheid en spiritualiteit in [[Indiese gelowe]], insluitende [[Hindoeïsme]], [[Boeddhisme]] en [[Djainisme]].<ref name="Sullivan2001p216" /><ref name="snodgrass82" /><ref name="Cort 2001 17">{{cite book |last=Cort |first=John E. |title=Jains in the World: Religious Values and Ideology in India |url= https://books.google.com/books?id=PZk-4HOMzsoC|publisher=[[Oxford University Press]] |date=2001 |isbn=978-0-19-513234-2 |page=17 |via=Google Books}}</ref><ref name="p.97" /><ref name="britswast" /> Die simbool is gewoonlik in die vorm van 'n [[kruis]], waarvan die arms ewe lank is en reghoekig op mekaar lê. Elke arm is in die middel teen 'n reghoek gebuig.<ref name="MigSym" /><ref name="CambDict" /> In die Westerse wêreld was dit tot in die 1930's 'n simbool van gunstigheid en goeie geluk.<ref name="bbcmag" /> Toe het die Duitse Naziparty 'n kloksgewyse vorm daarvan as embleem van die Ariese ras begin gebruik. Weens die [[Tweede Wêreldoorlog]] en die [[Holocaust]] verbind die Weste dit nou steeds met nazisme en [[antisemitisme]].<ref name="holocaust2009" /><ref name="wiener463" /> Dit word nou beskou as simbool van wit heerskappy<ref>{{cite book|first1=Karen|last1=Stollznow|title=On the Offensive: Prejudice in Language Past and Present|url=https://books.google.com/books?id=dsf3DwAAQBAJ&dq=Swastika+%2522symbol+of+white+supremacy%2522&pg=PA134|publisher=Cambridge University Press|date= 2020 |isbn=978-1-108-49627-8|page=134}}</ref><ref>{{cite book|first1=Lauren|last1=Langman|first2=George|last2=Lundskow|title=God, Guns, Gold and Glory: American Character and its Discontents|url=https://books.google.com/books?id=dk4PDQAAQBAJ&dq=Swastika+%2522symbol+of+white+supremacy%2522&pg=PA89|publisher=BRILL|date=2016|isbn=978-90-04-32863-1|page=89}}</ref> of bloot boosheid.<ref>{{cite book|first1=Janis|last1=Lander|title=Spiritual Art and Art Education|url=https://books.google.com/books?id=IH5iAgAAQBAJ&dq=swastika+%2522symbol+of+evil%2522&pg=PA28|publisher=Routledge|date=2013|isbn=978-1-134-66789-5|page=28}}</ref><ref>{{cite book|first1=Brady|last1=Wagoner|title=Symbolic Transformation: The Mind in Movement Through Culture and Society|url=https://books.google.com/books?id=HWeMAgAAQBAJ&dq=swastika+%2522symbol+of+evil%2522&pg=PA13|publisher=Routledge|date= 2009|isbn=978-1-135-15090-7|page=13}}</ref> As gevolg daarvan is die gebruik van die swastika in sommige lande, insluitende Duitsland, verbode. Dit bly egter 'n simbool van goeie geluk en vooruitgang in Hindoeïstiese, Boeddhistiese en Djainistiese lande soos [[Nepal]], [[Indië]], [[Mongolië]], [[Sri Lanka]], [[China]] en [[Japan]]. Dit word ook algemeen gebruik in Hindoeïstiese huwelikseremonies en [[Divali]]-vierings. Die woord "swastika" kom van [[Sanskrit]] स्वस्तिक ''swastika'', "bevorderlik vir welsyn".<ref name="etymology" /><ref name="britswast">[https://www.britannica.com/topic/swastika Swastika: SYMBOL], Encyclopædia Britannica (2017)</ref> In Hindoeïsme word die klokgewyse simbool, wat regs wys (卐), "swastika" genoem en simboliseer dit ''[[surya]]'' ("son"), vooruitgang en goeie geluk, terwyl die antikloksgewyse simbool, wat links wys (卍), '''''sauwastika''''' genoem word en die nag simboliseer, asook die [[Tantra|tantriese]] aspekte van die godin [[Kali]].<ref name="britswast" /> In [[Djainisme]] is dit die simbool van suparshvanatha, die sewende van 24 spirituele leerstellings, en in Boeddhisme simboliseer dit die gunstige voetspore van die [[Gautama Boeddha|Boeddha]].<ref name="britswast" /><ref name="silverblatt109" /><ref>{{cite book |first1=Mohan |last1=Pant |first2=Shūji |last2=Funo |title=Stupa and Swastika: Historical Urban Planning Principles in Nepal's Kathmandu Valley |url= https://books.google.com/books?id=W-K5_Z8qsJEC |date=2007 |publisher=National University of Singapore Press |isbn=978-9971-69-372-5 |page=231}}</ref> In verskeie groot [[Indo-Europese tale|Indo-Europese]] godsdienste simboliseer die swastika weerligstrale wat die god van die donderweer en koning van die gode verteenwoordig, soos [[Indra]] in [[Vediese religie|Vediese Hindoeïsme]], [[Zeus]] in die [[Griekse mitologie|antieke Griekse godsdiens]], [[Jupiter (mitologie)|Jupiter]] in die [[Romeinse mitologie|antieke Romeinse godsdiens]] en [[Thor]] in die [[Germaanse mitologie|antieke Germaanse godsdiens]].<ref name="Greg">{{cite book |last1=Greg |first1=Robert Philips |title=On the Meaning and Origin of the Fylfot and Swastika |url=https://archive.org/details/onmeaningandori00londgoog |date=1884 |publisher=Nichols and Sons |pages=[https://archive.org/details/onmeaningandori00londgoog/page/n11 6], 29}}</ref> Die simbool word aangetref in die [[argeologie]]se oorblyfsels van die [[Indusvalleibeskawing|Indusvallei-]]<ref>{{cite web|title=Faience button seal|url=https://www.harappa.com/indus4/45.html|quote=Faience{{Dooie skakel|date=Februarie 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} button seal (H99-3814/8756-01), met 'n swastikamotief op die vloer van kamer 202 (sloot 43).}}</ref> en [[Samarra-beskawing|Samarrabeskawing]], sowel as in vroeë [[Bisantynse Ryk|Bisantynse]] en [[Christelike]] kuns.<ref name="p.97" /> Dit is in verskeie [[Europa|Europese]] [[Taal|tale]] bekend as die ''fylfot'', ''gammadion'', ''tetraskelion'' of ''cross cramponnée'' ('n term in Anglo-Normaanse heraldiek); [[Duits]]: ''Hakenkreuz''; [[Frans]]: ''croix gammée''; [[Italiaans]]: ''croce uncinata''. In [[Mongools]] word dit хас (''chas'') genoem en hoofsaaklik op seëls gebruik. In [[Chinees]] word dit 卍字 (''wànzì'') genoem, wat beteken "simbool van alle dinge", in [[Japannees]] word dit ''manji'' uitgespreek, in [[Koreaans]] ''manja'' (만자) en in [[Viëtnamees]] ''vạn tự / chữ vạn''. Agting vir die swastikasimbool in Asiatiese kulture, in teenstelling met die stigma wat in die Weste daaraan kleef, het al tot misverstande en verkeerde vertolkings gelei.<ref name="bbcmag">{{cite magazine |url= https://www.bbc.com/news/magazine-29644591|title=How the world loved the swastika – until Hitler stole it |first=Mukti Jain |last=Campion |date=23 Oktober 2014 |magazine=BBC News Magazine}}</ref><ref name="Heller 2008">{{cite book |last1=Heller |first1=Steven |title=The Swastika: Symbol Beyond Redemption? |date=2008 |publisher=Allworth Press |location=New York |isbn=978-1-58115-507-5 }}</ref> == Etimologie en benamings == Die woord "swastika" is afgelei van Sanskrit, ''swasti'', wat saamgestel is uit ''su'' (सु: "goed, gunstig") en ''asti'' (अस्ति: "dit is" of "daar is").<ref name="Schliemann347" /> Die woord word sedert 500&nbsp;v.C. op die [[Indiese subkontinent]] gebruik. Dit is die eerste keer aangeteken deur die antieke linguis Panini in sy werk ''Ashtadhyayi''.<ref>{{cite book |last1=Zimmer |first1=Heinrich |title=Myths and Symbols in Indian Art and Civilization |year=2017 |publisher=Princeton University Press}}</ref> Dit word in ander tekse ook gespel ''svastika'',<ref>{{cite book |first1=F. R. |last1=Allchin |first2=George |last2=Erdosy |title=The Archaeology of Early Historic South Asia: The Emergence of Cities and States |url= https://books.google.com/books?id=Q5kI02_zW70C&pg=PA180 |date=1995 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-37695-2 |page=180}}</ref> ''suastika'', ens.<ref>First recorded 1871 (OED); alternative historical English spellings include ''suastika'', ''swastica'', and ''svastica''; see, for example: {{cite book |title=Notes and Queries|issue= 170|date= 31 March 1883 |url= https://books.google.com/books?id=C2AEAAAAYAAJ&pg=PA259 |publisher=Oxford University Press |page=259}}</ref> [[Lêer:Snoldelevsunwheel.jpg|duimnael|200px|'n Tekening van 'n swastika op die Snoldelevsteen, wat in [[Denemarke]] ontdek is (9de eeu).]] 'n Belangrike vroeë gebruik van die woord swastika in 'n Europese geskrif was in 1871 in 'n publikasie van Heinrich Schliemann, wat meer as 1&nbsp;800 antieke voorbeelde van die simbool en sy variante ontdek het naby die [[Egeïese See]] in sy soektog na die geskiedenis van [[Troje]]. Schliemann het dit aan die Sanskritwoord swastika gekoppel.<ref name="boissoneaultsm" /><ref>{{cite web |first=Douglas |last=Harper |date=2016 |url= http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=swastika |title=Swastika |work=Etymology Dictionary}}</ref>{{sfnp|Mees|2008|pp=57–58}} Die woord ''swasti'' verskyn gereeld in die [[Veda]]s en in die klassieke letterkunde, waar dit "gesondheid, geluk, sukses, vooruitgang" beteken, en dit as algemeen as 'n groet gebruik.<ref name="M-W" /><ref>[https://archive.org/stream/vedicconcordance00bloouoft#page/1053/mode/1up A Vedic Concordance], Maurice Bloomfield, Harvard University Press, pp. 1052–1054</ref> Die agtervoegsel ''ka'' is algemeen en kan verskeie betekenisse hê.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikisource.org/wiki/Page:Sanskrit_Grammar_by_Whitney_p1.djvu/494|title=Page:Sanskrit Grammar by Whitney p1.djvu/494 – Wikisource, the free online library|website=en.wikisource.org|access-date=2019-06-10}}</ref> Volgens Monier-Williams beskou baie geleerdes dit as 'n [[son]]simbool.<ref name="M-W" /> Die vroegste gebruik van die woord "swastika" is in Panini se ''Ashtadhyayi'', wat dit gebruik om 'n Sanskrit-taalreël te verduidelik, in die verband van 'n soort identifiseringsmerk aan 'n bees se oor.<ref name="Schliemann347" /> Die meeste geleerdes meen Panini het in of voor die 4de eeu&nbsp;v.C. gelewe,<ref>{{cite journal |first=Frits |last=Staal |date=April 1965 |title=Euclid and Pāṇini |journal=Philosophy East and West |volume=15 |issue=2 |pages=99–116|jstor=1397332 |doi=10.2307/1397332 }}</ref><ref>{{cite book |date=1998 |title=Pāṇini: A Survey of Research |last=Cardona |first=George |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1494-3 |page=268 |url= https://books.google.com/books?id=adWXhQ-yHQUC&pg=PA268 |via=Google Books}}</ref> moontlik in die 6de of 5de eeu&nbsp;v.C.<ref>{{cite encyclopedia |url= https://www.britannica.com/topic/Ashtadhyayi |title=Panini (Indian Grammarian) |date=2013 |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]}}</ref><ref>{{cite book |first=Hartmut |last=Scharfe |title=Grammatical Literature |url= https://books.google.com/books?id=2_VbnWkZ-SYC&pg=PA88 |date=1977 |publisher=Otto Harrassowitz Verlag |isbn=978-3-447-01706-0 |pages=88–89 |via=Google Books}}</ref> Die begrip van 'n "omgekeerde" swastika is onder Europese geleerdes moontlik in 1852 die eerste keer opgehaal deur Eugène Burnouf en aangehaal deur Heinrich Schliemann in ''Ilios'' (1880), gebaseer op 'n brief van Max Müller wat Burnouf aanhaal. Die term ''sauwastika'' word gebruik in die sin van "agterstevoor swastika" deur Eugène Goblet d'Alviella (1894).<ref>[http://sacred-texts.com/sym/mosy/mosy06.htm#page_40 ''The Migration of Symbols''], deur Eugène Goblet d'Alviella, (1894), p.40 by sacred-texts.com</ref> Ander name vir die term sluit in: * ''tetragammadion'' (Grieks: τετραγαμμάδιον), "kruisgammadion" (Latyn ''crux gammata''; Frans: ''croix gammée''), omdat elke arm die Griekse letter Γ ([[gamma]]) verteenwoordig.<ref name="MigSym" /> * "Kruis met hake" (Duits: ''Hakenkreuz''), "kruis met hoeke" (Duits: Winkelkreuz) of "krom kruis" (Duits: ''Krummkreuz''). * "Crampon-kruis" of "winkelhaakyster" in heraldiek, omdat elke arm lyk soos 'n haak wat gebruik is om wolwe mee te vang (Duits: Winkelmaßkreuz). * ''Fylfot'', hoofsaaklik in heraldiek en [[argitektuur]] * ''Tetraskelion'' (Grieks: τετρασκέλιον), letterlik "vierbenig".<ref>{{cite web |url= https://www.merriam-webster.com/dictionary/tetraskelion |title=tetraskelion |work=Merriam-Webster Dictionary |edition=Online |publisher=Encyclopædia Britannica Inc. |access-date=9 Februarie 2019}}</ref> * ''Ugunskrusts'' ([[Letties]] vir "vuurkruis"; ander name: Pērkonkrusts ("donderkruis"), "kruis van [[Perun]], ens. * "Draaiende stompe" ([[Navajo]], inheems Amerikaans): kan dui op oorvloed, vooruitgang, heling en geluk.<ref>{{cite web |url=http://indiancountrytodaymedianetwork.com/2013/08/07/melissa-codys-whirling-logs-dont-you-dare-call-them-swastikas-150782 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130811070916/http://indiancountrytodaymedianetwork.com/2013/08/07/melissa-codys-whirling-logs-dont-you-dare-call-them-swastikas-150782 |url-status=dead |archive-date=11 Augustus 2013 |title=Melissa Cody's Whirling Logs: Don't You Dare Call Them Swastikas |date=7 Augustus 2013 |work=Indian Country Today Media Network}}</ref> == Voorkoms == {{multiple image | align = right | image1 = Swastika.svg | width1 = 90 | alt1 = | caption1 = | image2 = Swastika right-facing.svg | width2 = 90 | alt2 = | caption2 = | footer = Links: Die sauwastika, wat links wys, is 'n heilige simbool in die [[Bon]]- en [[Mahayana]]-Boeddhisme. Regs: Die swastika, wat regs wys, is algemeen in Hindoeïsme, Djainisme en [[Sri Lanka]]anse Boeddhisme.<ref>{{cite book |first=John |last=Powers |title=Introduction to Tibetan Buddhism |url= https://books.google.com/books?id=cy980CH84mEC&pg=PA509 |date=2007 |publisher=Shambhala Press |isbn=978-1-55939-835-0 |page=509 |via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book |first=Luciano |last=Chessa |title=Luigi Russolo, Futurist: Noise, Visual Arts, and the Occult |url= https://books.google.com/books?id=P2NGRnEFfmQC&pg=PA34 |date=2012 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-95156-3 |page=34 |via=Google Books}}</ref> }} Alle swastikas is gebuigde kruise gebaseer op 'n [[chiraal|chirale]] simmetrie (waar die spieëlbeelde van mekaar verskil), maar hulle het verskillende geometriese detail: as kompakte kruise met kort bene, as kruise met lang arms en as motiewe in 'n patroon van aaneengeskakelde lyne. Chiraliteit beskryf die afwesigheid van 'n spieëlbeeldsimmetrie. Die spieëlbeeldvorms word gewoonlik beskryf as 'n simbool wat links wys (卍) en een wat regs wys (卐). === Geskrewe karakters === {{multiple image | align = right | image1 = Cangjie NX.svg | width1 = 90 | alt1 = | caption1 = | image2 = Cangjie VX.svg | width2 = 90 | alt2 = | caption2 = | footer = Die karakters 卍 en 卐. }} Die sauwastika is as 'n standaardkarakter aanvaar in Chinees, "卍" ([[pinyin]]: ''wàn''), en is ook in verskeie ander [[Oos-Asië|Oos-Asiatiese tale]] opgeneem. In Japannees word dit ''manji'' genoem. Die sauwastika is ingesluit in die [[Unicode]]-karakters van twee tale: Chinees<ref>{{cite web|url= https://www.unicode.org/charts/PDF/U4E00.pdf#page=35&zoom=auto,-76,166 |title=CJK Unified Ideographs }} {{small|(4.83 MB)}}, ''The Unicode Standard, Version 4.1''. Unicode, Inc. 2005.</ref> en [[Tibettaans]]. In laasgenoemde is daar twee swastikas en twee sauwastikas (met of sonder vier kolletjies): ࿕, ࿗, ࿖, ࿘.<ref>[http://unicode-table.com/en/0FD5/ "Right-Facing Svasti Sign"] (click "next" three times)</ref> == Betekenis == Europese hipoteses van die swastika word gewoonlik behandel saam met [[kruis]]simbole in die algemeen, soos die godsdienstige sonkruis van die [[Bronstydperk]]. Daarbenewens was dit teenwoordig in simboolstelsels voordat [[skryfstelsel]]s gebruik is soos die Vinčastelsel,<ref>Paliga S., ''The tablets of Tǎrtǎria'' Dialogues d'histoire ancienne, vol. 19, n°1, 1993. pp. 9–43; [http://www.persee.fr/doc/dha_0755-7256_1993_num_19_1_2073 (Fig. 5 on p. 28)]</ref> wat tydens die [[Neolitikum]] verskyn het.<ref>Freed, S.A. en R.S., "Origin of the Swastika", ''Natural History'', Januarie 1980, 68–75.</ref> [[Lêer:ShaveyZion1.jpg|duimnael|200px|'n Mosaïekswastika in 'n Bisantynse kerk in [[Israel]] wat opgegrawe is]] [[Lêer:Precessional north pole (Běijí 北极) in α Ursae Minoris, drawing a wàn 卍 in the four phases of time.svg|links|duimnael|240px|'n Benaderde voorstelling van ''Tiānmén'' (天門, Hemelpoort) of ''Tiānshū'' (天樞, Hemelspil) as die noordelike [[hemelpool]] met [[Polaris|α Ursae Minoris]] as die [[poolster]], met vier draaiende voorstellings van die [[sterrebeeld]] die [[Groot Beer]] in verskillende tydsfases. Die Hemelspil kan verteenwoordig word deur ''wàn'' (卍).]] === Noordpool === Volgens die Franse intellektueel René Guénon verteenwoordig die swastika die noordpool en die roterende bewewing om 'n onveranderlike spil (''axis mundi''), en eers tweedens verteenwoordig dit die [[son]] as 'n weerspieëlde funksie van die noordpool. As sulks is dit 'n simbool van die [[lewe]], van die verlewendigende rol van die opperste beginsel van die [[heelal]], die absolute [[God]], in verhouding tot die kosmiese orde. Dit verteenwoordig die aktiwiteit (die Hellenistiese ''[[Logos]]'', die Hindoeïstiese ''[[Om]]'', die Chinese ''[[Taoïsme|Taiyi]]'', "Groot Een") van die beginsel van die heelal in die vorming van die wêreld.<ref>{{cite book|last1=Guénon|first1=René|last2=Fohr|first2=Samuel D.|title=Symbols of Sacred Science|publisher=Sophia Perennis|year=2004|isbn=978-0-900588-78-5|pages=64–67, 113–117}}</ref> Volgens Guénon het die swastika in sy poolwaarde dieselfde betekenis van die [[jin en jang]] van die Chinese tradisie, en van ander tradisionele simbole van die werking van die heelal, insluitende die letters Γ ([[gamma]]) en G, wat die Groot Argitek van die Heelal van die [[Vrymesselary]] simboliseer.<ref>{{cite book|last1=Guénon|first1=René|last2=Fohr|first2=Samuel D.|title=Symbols of Sacred Science|publisher=Sophia Perennis|year=2004|isbn=978-0-900588-78-5|pages=113–117, 130}}</ref> Volgens die geleerde Reza Assasi verteenwoordig die swastika die ekliptiese noordpool wat om [[Zeta Draconis]] gesentreer is, met die sterrebeeld [[Draak (sterrebeeld)|Draak]] as een van sy strale. Hy meen dié simbool is later voorgestel as die vierperdewa van [[Mitraïsme|Mitras]] in die antieke [[Iran]]se kultuur. Hulle het geglo die kosmos word deur vier hemelse perde getrek wat in 'n kloksgewyse rigting om 'n vaste middelpunt draai. Hy stel voor dié idee het later floreer in Romeinse [[Mitraïsme]], want die simbool kom voor in Mitraïstiese [[ikonografie]] en [[sterrekunde]].<ref>{{cite journal|last=Assasi|first=Reza|title=Swastika: The Forgotten Constellation Representing the Chariot of Mithras|url=https://www.academia.edu/4087681|type=Supplement: Šprajc, Ivan; Pehani, Peter, reds. ''Ancient Cosmologies and Modern Prophets: Proceedings of the 20th Conference of the European Society for Astronomy in Culture''|journal=Anthropological Notebooks|volume=XIX|number=2|publisher=Slovene Anthropological Society|location=Ljubljana|year=2013|issn=1408-032X}}</ref> Volgens die [[Rusland|Russiese]] argeoloog Gennadi Zdanowitsj, wat van die oudste voorbeelde van die simbool in die [[Sintasjta-kultuur]] bestudeer het, simboliseer die swastika die heelal en verteenwoordig dit die draaiende sterrebeelde van die noordelike hemelpool, wat gesentreer is in [[Polaris|α Ursae Minoris]], veral die [[Klein Beer|Klein]] en [[Groot Beer]], of Ursa Minor en Ursa Major.<ref name="ru-sled.ru">Gennadi Zdanowitsj. [http://ru-sled.ru/o-mirovozzrenii-drevnix-zhitelej-strany-gorodov/ "О мировоззрении древних жителей «Страны Городов»"]. ''Русский след'', 26 Junie 2017.</ref> Net so, sê René Guénon, word die swastika geteken deur die Groot Beer te visualiseer in die vier fases van revolusie om die poolster.<ref>{{cite book|last1=Guénon|first1=René|last2=Fohr|first2=Samuel D.|title=Symbols of Sacred Science|publisher=Sophia Perennis|year=2004|isbn=978-0-900588-78-5|page=117}}</ref> === Komeet === [[Lêer:Mawangdui Astrology Comets Ms.JPG|duimnael|'n Voorstelling van komete uit die ''Boek van Sy'', [[Han-dinastie]], 2de eeu&nbsp;v.C.]] In hulle boek van 1985, ''Comet'', sê [[Carl Sagan]] en [[Ann Druyan]] die voorkoms van 'n draaiende [[komeet]] met 'n vierpuntige stert so vroeg as 2000&nbsp;v.C. kan verduidelik hoekom die swastika in die kulture van beide die [[Ou Wêreld]] en die [[Amerikas]] van voor [[Christophorus Columbus|Columbus]] aangetref word. In die [[Han-dinastie]] se ''Boek van Sy'' (2de eeu&nbsp;v.C.) word so 'n komeet uitgebeeld met 'n swastika-agtige simbool.<ref>{{Cite book|last1=Sagan|first1=Carl|url=https://archive.org/details/cometsaga00saga/page/181/mode/2up|title=Comet|last2=Druyan|first2=Ann|publisher=Random House|year=1985|isbn=0-394-54908-2|edition=1st|location=New York|pages=181–187|oclc=12080683}}</ref> Bob Kobres sê in 1992 in 'n verhandeling die swastika-agtige komeet in die boek uit die Han-dinastie is genoem 'n "fisantster met 'n lang stert", omdat dit soos 'n voël se poot of voetspoor gelyk het.<ref name="kobres" /> Soortgelyke vergelykings is in 1907 getref deur J.F. Hewitt,<ref>{{cite book|author=Hewitt|first=J. F.|url=https://books.google.com/books?id=QvQeAAAAMAAJ&q=peacock+foot+tracks+su+astika+flying+star+bird&pg=PA145|title=Primitive Traditional History: The Primitive History and Chronology of India, South-eastern and South-western Asia, Egypt, and Europe, and the Colonies Thence Sent Forth|publisher=J. Parker and Company|year=1907|volume=1|location=Oxford|pages=145}}</ref> sowel as in 'n artikel in 1908 in ''Good Housekeeping''.<ref>{{cite book |title=Good Housekeeping |volume=47 |year=1908 |publisher=C. W. Bryan & Company |url=https://books.google.com/books?id=zHgQcMFTSwsC&q=swastika%20chicken%20tracks&pg=PA421}}</ref> Kobres stel voorts 'n verband met mitologiese voëls en komete van buite China voor.<ref name="kobres" /> === Vier winde === In die kultuur van die [[Indiane]], veral die Pima van [[Arizona]], is die swastika 'n simbool van die vier winde. Die antropoloog Frank Hamilton Cushing sê onder die Pima word die simbool van die vier winde gemaak met 'n kruis met vier gebuigde arms (soos 'n gebreekte sonteken). Volgens hom is die swastika wat regs wys hoofsaaklik 'n verteenwoordiging van die sirkel van die vier windgode wat elk aan die punt van sy rigting staan.<ref>Frank Hamilton Cushing: "Observations Relative to the Origin of the Fylfot or Swastika", ''American Anthropologist'' vol. 9, no. 2, Junie 1907 [https://www.jstor.org/stable/659592?seq=1#metadata_info_tab_contents p335] by JSTOR</ref> == Voorgeskiedenis == [[Lêer:Swastika iran.jpg|duimnael|links|200px|'n 3&nbsp;200 jaar oue swastikahalsband wat in die noorde van [[Iran]] uitgegrawe is.]] Die vroegste bekende swastika is uit 10000&nbsp;v.C. Dit was deel van "'n ingewikkelde kronkelpatroon van saamgevoegde swastikas" wat op 'n ivoorbeeldjie van 'n voël op 'n terrein uit die laat [[Paleolitikum]] in [[Oekraïne]] ontdek is. Daar is voorgestel dat dit 'n gestileerde beeld van 'n [[ooievaar]] in vlug is.<ref>{{cite book |title=The Flight of the Wild Gander |last=Campbell |first=Joseph |year=2002 |page=117}}</ref> Omdat die beeld naby [[Fallus|falliese]] voorwerpe gekry is, kon dit ook 'n [[vrugbaarheid]]simbool gewees het.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/magazine-29644591|title=How the world loved the swastika – until Hitler stole it|first=Mukti Jain|last=Campion|work=BBC News|date=23 Oktober 2014|access-date=14 Februarie 2017}}</ref> In die berge van Iran is swastikas of spinwiele ontdek wat op klipmure uitgekrap is en na raming ouer as 7&nbsp;000 jaar is.<ref>''Persian Sea'' magazine (2014). [https://parssea.persianblog.ir/Dvbe4xKanwIp7mnqw7yn-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%8C-%D8%A8%D8%AA%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C "The global role of the swastika in Iranian treasures, idols and carpets"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210506210234/https://parssea.persianblog.ir/Dvbe4xKanwIp7mnqw7yn-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%8C-%D8%A8%D8%AA%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C |date= 6 Mei 2021 }}. Iranian Studies. Besoek op 19 April 2021. In [[Persies]].</ref><ref>{{Cite document |url= https://civilica.com/doc/541074/ |title= کتیبه های خوسف ولاخ مزار بیرجند، جک گویی پارتها (Parthians Joking) یا کتیبه های درست دینان سلطنت قباد؟ |journal= Civilica |language= fa |date= 25 September 1395 |access-date= 18 Februarie 2022 |archive-date= 20 Februarie 2022 |archive-url= https://web.archive.org/web/20220220152645/https://civilica.com/doc/541074/ |url-status= dead }}</ref> Spieëlbeeldswastikas (kloks- en antikloksgewys) is op keramiekpotte in [[Bulgarye]] ontdek en dateer na raming van 6000&nbsp;v.C.<ref>{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/4220126|title=Eight Thousand Years Ago Proto-Thracians Depicted the Evolution of the Divine – English|first=Stefania|last=Dimitrova|journal=Courrier of UNESCO|date=30 Januarie 1996|via=www.academia.edu}}</ref> Van die vroegste argeologiese bewyse van die swastika op die [[Indiese subkontinent]] kan teruggespeur word na 3000&nbsp;v.C.<ref name="Kathleen M. Nadeau 2010 87" /> Die ondersoekers het die moontlikheid gestel dat die swastika van Indië af weswaarts na [[Finland]], [[Skandinawië]], die [[Skotse Hoogland]] en ander dele van [[Europa]] versprei het.<ref>Staff (ndg) [https://www.ancient-code.com/researchers-find-the-swastika-predates-indus-valley-civilization/ "Researchers find the Swastika predates the Indus Valley Civilization"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171016123605/https://www.ancient-code.com/researchers-find-the-swastika-predates-indus-valley-civilization/ |date=16 Oktober 2017 }} ''Ancient Code''; citing :lead project investigator" Joy Sen from the Indian Institute of Technology Kharagpur</ref> In [[Engeland]] is klipsnywerk van die simbool uit die Bronstydperk ontdek op [[Ilkley Moor]], soos die [[Swastikasteen]]. Swastikas is ook gekry op erdewerk op argeologiese terreine in [[Afrika]], in die omgewing van [[Koesj]] en by die [[Jebel Barkal]]-tempels,<ref>Dunham, Dows "A Collection of 'Pot-Marks' from Kush and Nubia", Kush, 13, 131–147, 1965</ref> in ontwerpe uit die [[Ystertydperk]] van die Noord-[[Kaukasus]] en in Neolitiese [[China]].<ref name="xinhua" /><ref name="Daghlian Collection of Chinese Art" /> Ander Ystertydperkvoorbeelde van die swastika kan verbind word met Indo-Europese kulture soos die [[Illiriërs]],<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=NLcWAQAAIAAJ&q=swastika|title=The Illyrians: history and culture|first=Aleksandar|last=Stipčević|date=1977|publisher=Noyes Press|access-date=14 Februarie 2017|via=Google Books|isbn=978-0-8155-5052-5}}</ref> [[Indo-Irannese tale|Indo-Irannese]], [[Kelte]], [[Antieke Griekeland|Grieke]], [[Germane|Germaanse volke]] en [[Slawiërs]]. Die swastika is ook in die Koptiese tydperk in [[Antieke Egipte|Egipte]] aangetref. Op 'n tekstielstof van tussen 300 en 600&nbsp;v.C. is klein swastikas in die patroon te sien.<ref>{{cite web | url=https://collections.vam.ac.uk/item/O184378/textile-fragment-unknown/ | title=Textile fragment | publisher=V&A Museum | access-date=14 September 2017}}</ref> Die ''Tierwirbel'' (Duits vir "dieremaalkolk") is 'n kenmerkende motief in die Sentraal-Asië van die Bronstydperk, die Eurasiese [[steppe]] en later onder die [[Skitiërs|Skitiese]], [[Balkan|Baltiese]] en [[Germane|Germaanse]] kulture van die [[Ystertydperk]].<ref>{{cite web|author=Marija Gimbutas |url=http://www.vaidilute.com/books/gimbutas/gimbutas-07.html |title=The Balts before the Dawn of History |website=Vaidilute.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110165543/http://www.vaidilute.com/books/gimbutas/gimbutas-07.html |archive-date=10 Januarie 2012 }}</ref> Daarop is 'n roterende, simmetriese rangskikking van 'n dieremotief, dikwels vier voëlkoppe. <gallery class="center" widths="250" heights="200"> Beeld:The petroglyph with swastikas, in Geghama mountains, Armenia.jpg|'n Petroglief met swastikas uit [[Armenië]].<ref>{{cite web|url=http://www.fundamentalarmenology.am/Article/9/180/ROCK-CARVINGS-OF-ARMENIA.html|title=Rock Carvings of Armenia, Fundamental Armenology, v. 2, 2015, pp. 1-22|first=K.S.|last=Tokhatyan|publisher=Institute of History of NAS RA}}</ref> Beeld:IndusValleySeals swastikas.JPG|Swastikaseëls uit die Indusvalleibeskawing wat in die [[Britse Museum]] bewaar word. Beeld:Samarra bowl.jpg|Die Samarrabak in die [[Pergamonmuseum]] in [[Berlyn]]. Die swastika in middel van die ontwerp is 'n rekonstruksie.<ref>Freed, Stanley A. ''Research Pitfalls as a Result of the Restoration of Museum Specimens'', Annals of the New York Academy of Sciences, Volume 376, The Research Potential of Anthropological Museum Collections pp. 229–245, Desember 1981.</ref> </gallery> == Historiese gebruik == In [[Asië]] het die swastikasimbool omstreeks<ref name="Kathleen M. Nadeau 2010 87" /> 3000&nbsp;v.C. in die argeologiese rekords van die Indusvalleibeskawing verskyn.<ref name="Heller 2008" /><ref>{{cite book|title=Stupa and Swastika: Historical Urban Planning Principles in Nepal's Kathmandu Valley|page=16|author=Mohan Pant, Shūji Funo|publisher=NUS Press|url=https://books.google.com/books?id=W-K5_Z8qsJEC&q=swastika&pg=PR16|isbn=978-9971693725|year=2007}}</ref> Dit het ook in die kulture om die [[Swartsee|Swart-]] en [[Kaspiese See]] van die [[Bronstydperk|Brons-]] en [[Ystertydperk]] sy verskyning gemaak. In al dié kulture het die simbool blykbaar nie enige besonderse betekenis gehad nie en het dit voorgekom as net een vorm van 'n reeks soortgelyke simbole. In die [[Zoroastrisme|Zoroastriese]] godsdiens van [[Persië]] was dit 'n simbool van die wentelende son, oneindigheid of voortdurende skepping.<ref>{{Cite web|url=http://www.websters-dictionary-online.com/definitions/swastika|archive-url=https://archive.today/20130419073535/http://www.websters-dictionary-online.com/definitions/swastika?cx=partner-pub-0939450753529744%3Av0qd01-tdlq&cof=FORID%3A9&ie=UTF-8&q=swastika&sa=Search%23906|archive-date=19 April 2013|url-status=dead|title=Dictionary – Definition of swastika}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.unique-design.net/library/word/symbol.html|title=A symbol is a thought, a drawing, an action, an archetype, etcetera of the conceptualization of a thing that exists either in reality or in the imagination.|first=Morning Star Athbhreith Athbheochan Kwisatz Haderach|last=Druid|access-date=17 Februarie 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120205165736/http://www.unique-design.net/library/word/symbol.html|archive-date=5 Februarie 2012|url-status=dead}}</ref> Dit is een van die algemeenste simbole op die muntstukke van [[Mesopotamië]].<ref name="britswast" /> Die ikoon het 'n spirituele betekenis gehad in Indiese godsdienste soos Hindoeïsme, Boeddhisme en Djainisme.<ref name="p.97" /><ref name="britswast" /> === Suid-Asië === [[Lêer:Buddhist Swastika with 24 Beads.svg|duimnael|200px|'n Swastika met 24 krale, wat hoofsaaklik in [[Maleisië|Maleisiese]] Boeddhisme gebruik is.]] In '''[[Boeddhisme]]''' word die swastika beskou as 'n simbool van die gunstige voetspore van die [[Gautama Boeddha|Boeddha]].<ref name="britswast" /><ref name="silverblatt109" /> Die sauwastika, wat links wys, word dikwels aangetref op die bors, voete of palms van Boeddhabeelde. Dit is 'n simbool vir die Boeddha in baie dele van Asië en stem ooreen met die [[Dharma]]wiel.<ref name="snodgrass82" /> Die vorm simboliseer ewige siklusse, 'n tema wat in [[samsara]] aangetref word.<ref name="snodgrass82" /> Die swastikasimbool is algemeen in esoteriese [[tantra]]tradisies van Boeddhisme, asook in Hindoeïsme, waar dit aangetref word saam met [[chakra]]-teorieë en ander mediteringshulpmiddels.<ref name="Lander2013p27" /> Die kloksgewyse simbool is algemener en word aangetref in die [[Tibet]]taanse Bon-tradisie.<ref>{{cite book|author=Chris Buckley|title=Tibetan Furniture|url=https://books.google.com/books?id=TDfrAAAAMAAJ|year=2005|publisher=Sambhala|isbn=978-1-891640-20-9|pages=5, 59, 68–70}}</ref> Die swastika is 'n belangrike '''[[Hindoeïsme|Hindoeïstiese]]''' simbool.<ref name="p.97" /><ref name="britswast" /> Dit is algemeen voor ingange van huise en tempels, om die eerste bladsy van finansiële verklarings te merk en as [[mandala]]s vir rituele soos troues en om pasgeborenes te verwelkom.<ref name="britswast" /><ref name="Lander2013p27" /> Dit het 'n spesifieke betekenis vir [[Diwali]] en maak deel van die versierings uit.<ref>{{cite web |url=https://indiatribune.com/significance-of-swastika-in-diwali-celebrations/ |title=Significance of Swastika in Diwali celebrations |author=<!--Not stated--> |date=27 Oktober 2010 |website=indiatribune.com |access-date=11 November 2018 }}</ref> Beide die kloks- en antikloksgewyse swastika word in Hindoeïsme aangetref, met verskillende betekenisse. Dit word onderskeidelik die swastika en sauwastika genoem.<ref name="britswast" /> Die swastika is 'n sonsimbool ([[Surya]]), wat dui op die beweging van die son in Indië (die [[Noordelike Halfrond]]), waar dit skynbaar van die ooste af binnekom, dan smiddae na die suide beweeg en in die weste uitgaan.<ref name="britswast" /> Die sauwastika word minder gebruik. Dit dui die nag aan en in tantriese tradisies is dit 'n simbool vir die gosin [[Kali]], die skrikaanjaende vorm van die godin [[Durga]].<ref name="britswast" /> Die simbool verteenwoordig ook aktiwiteit, [[karma]], beweging, die wiel en in sommige gevalle die lotus.<ref name="Sullivan2001p216" /><ref name="snodgrass82" /> Volgens Norman McClelland kan sy simbolisme vir beweging en die son ontstaan het vanweë gedeelde prehistoriese kulturele wortels.<ref>{{cite book|author= Norman C. McClelland |title= Encyclopedia of Reincarnation and Karma|url =https://books.google.com/books?id=S_Leq4U5ihkC&pg=PA263 |year=2010 |publisher= McFarland |isbn=978-0-7864-5675-8|pages=263–264}}</ref> {{multiple image | align = center | direction = horizontal | header = 'n Swastika is algemeen in Hindoeïstiese tempels | header_align = center | image1 = A Hindu Swastika at Goa Lawah Temple Bali Indonesia.jpg | width1 = 275 | caption1 = Die ingang van die Goa Lawah-tempel in [[Bali]], [[Indonesië]]. | image2 = Jaipur 03-2016 38 Garh Ganesh Temple.jpg | width2 = 275 | caption2 = 'n Hindoeïstiese tempel in Rajasthan, [[Indië]]. }} [[Lêer:Jain Prateek Chihna.svg|duimnael|130px|'n Djainistiese simbool wat 'n swastika bevat.]] In '''[[Djainisme]]''' is dit die simbool van Suparshvanatha, die sewende ''tirthankara''.<ref name="britswast" /> Alle Djainstiese tempel- en heilige boeke moet die swastika bevat en seremonies begin en eindig gewoonlik met die vorming van swastikas met rys om die altaar. Lede gebruik rys om 'n swastika voor standbeelde te maak en plaas dan 'n offerande daarop; gewoonlik 'n ryp of gedroogde [[vrug]], 'n soetigheid, muntstuk of noot. Die vier arms van die swastika simboliseer die vier plekke waar 'n siel herbore kan word in [[samsara]], die siklus van geboorte en sterfte, voordat die siel [[Moksja (begrip)|moksja]] (redding) bereik as 'n [[siddha]] met die beëindiging van dié siklus.<ref name="Cort 2001 17" /> === Oos-Asië === Die twee swastikas (卍 en 卐)) word, minstens sedert die [[Liao-dinastie]] (907-1125), ingesluit by die [[Chinese karakter|Chinese skryfstelsel]] en is variante van 萬 of 万 (''wàn'' in [[Mandaryns]]), 만 (''man'' in [[Koreaans]], [[Kantonees]] en [[Japannees]]) en ''vạn'' in [[Viëtnamees]], wat beteken "10&nbsp;000".<ref>{{cite book | last =Kangxi Emperor | title =Kangxi Dictionary | date =1716 | location =Qing Empire | pages =156 | language =zh-hant | url =http://www.kangxizidian.com/kangxi/0156.gif }}</ref> [[Lêer:SwastikaCW.svg|duimnael|130px|Die ''chas''-simbool van Mongoolse [[sjamanisme]].]] Toe die Chinese skryfstelsel in die 8ste eeu in [[Japan]] bekend gestel is, is die swastika in die Japannese taal en kultuur opgeneem. Dit word algemeen die ''manji'' (letterlik "10&nbsp;000-karakter") genoem. Sedert die [[Middeleeue]] word dit as ''mon'' (wapen) deur verskeie Japannese families gebruik.<ref>(Japanese) Hitoshi Takazawa, ''Encyclopedia of Kamon'', Tōkyōdō Shuppan, 2008. {{ISBN|978-4-490-10738-8}}.</ref> Op Japannese [[kaart]]e word 'n swastika (horisontaal, wat links wys) gebruik om Boeddhistiese tempels aan te dui. Die swastika wat regs wys, word dikwels ''gyaku manji'', "omgekeerde swastika", genoem asook ''migi manji'' "regs-swastika" of ''kagi jūji'' "hoekkruis". In Chinese en Japannese [[kuns]] word die swastika dikwels as deel van 'n herhalende patroon aangetref. Een bekende patroon, ''sayagata'' in Japannees, bestaan uit swastikas wat link en regs wys en deur lyne verbind word.<ref>"Sayagata　紗綾形". ''[http://www.aisf.or.jp/~jaanus/deta/s/sayagata.htm Japanese Architecture and Art Net Users System]''.</ref> === Noord-Europa === 'n Voorwerp wat baie soos 'n hamer of dubbele byl lyk, word uitgebeeld onder die magiese simbole op die tromme van '''[[Sami]]'''-[[Sjamanisme|sjamane]]. Dit is voor die [[Christendom]] in hulle godsdienstige rituele gebruik. Soms is 'n manlike figuur op die tromme gebruik met 'n hameragtige voorwerp in een van die hande, en soms lyk dit meer soos 'n kruis met haakpunte, of 'n swastika.<ref name="DAVIDSON83" /> Die swastikavorm (ook 'n ''fylfot'' genoem) verskyn op verskeie '''[[Germane|Germaanse]]''' en '''[[Wiking]]'''-artefakte uit die Migrasietydperk. Die heidense [[Angel-Saksers|Anglo-Saksiese]] skeepsgraf by [[Sutton Hoo]], [[Engeland]], bevat talle items met 'n swastika op.<ref name="DAVIDSON83" /> Die Engelse [[Folklore|folkloris]] Hilda Ellis Davidson meen die swastika is geassosieer met Thor en hou moontlik verband met die sonkruis van die Bronstydperk.<ref name="DAVIDSON83" /> Sy haal "baie voorbeelde" aan van die swastikasimbool op Anglo-Saksiese grafte uit die heidense tydperk, veral op verassingsurne uit die begraafplase van [[Oos-Anglië]].<ref name="DAVIDSON83" /> Volgens haar is dit so versigtig en kunstig aangebring dat dit 'n spesiale betekenis as 'n begrafnissimbool moes hê.<ref name="DAVIDSON83" /> {{multiple image | total_width = 220 | image_style = border:none; | image1 = ReceBogaSwargi.svg | width1 = 96 | image2 = Slavic swastika.svg | width2 = 96 | image3 = Slavic swastika 2.svg | width3 = 96 | footer = Hande van [[Swarog]] ([[Pools]]: ''Ręce Swaroga'')<ref>{{cite book |last=Grzegorzewic |first=Ziemisław |year=2016 |title=O Bogach i ludziach. Praktyka i teoria Rodzimowierstwa Słowiańskiego |trans-title=About the Gods and people. Practice and theory of Slavic Heathenism |language=pl |location=Olsztyn |publisher=Stowarzyszenie "Kołomir" |page=57 |isbn=978-83-940180-8-5}}</ref> met swastikas; Donderkruis of Kruis van [[Peroen]], kloks- en antikloksgewys. }} Volgens die skilder Stanisław Jakubowski is die "klein son" (Pools: ''słoneczko'') 'n vroeë '''[[Slawiërs|Slawiese]]''' heidense simbool van die son; hy sê dit is gegraveer op houtmonumente wat naby die finale rusplekke van gevalle Slawiërs gebou is om die ewige lewe te simboliseer. Die simbool is die eerste keer te sien in sy versameling van vroeë Slawiese simbole en argitektuur, wat hy genoem het ''Prasłowiańskie motywy architektoniczne'' ("Vroeë Slawiese Argitektoniese Motiewe"). Sy werk is in 1923 gepubliseer deur 'n uitgewer wat toe in [[Krakow]] gebaseer was.<ref name="Old Slavic Symbols" /> [[Lêer:Конец полотенца. Браное ткачество. Конец XIX века. Великоустюгский район.jpg|duimnael|links|130px|'n 19de-eeuse Russiese borduurwerk.]] [[Lêer:Kolovrat (Коловрат) Swastika (Свастика) - Rodnovery.svg|duimnael|130px|''Kolowrat'' ([[Russies]]: коловрат, "spinwiel"); Pools: ''słoneczko'', "klein son".]] In [[Rusland]] was die swastika voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] 'n geliefde teken van die laaste Russiese keiserin, [[Prinses Alix van Hesse-Darmstadt|Aleksandra Fjodorowna]]. Sy het dit vir geluk neergesit waar sy kon, onder meer in die [[Ipatijef-huis]], waar die gesin [[Moord op die Romanofs|tereggestel is]]. Daar het sy ook 'n swastika geteken op die muurpapier bo die bed waar die [[Aleksei Nikolajewitsj, tsarewitsj van Rusland|tsarewitsj]] blykbaar geslaap het.<ref>Pierre Gilliard. Тринадцать лет при русском дворе = ''Dertien Jaar aan die Russiese Hof''. – М.: «Захаров», 2006. – {{ISBN|5-8159-0566-6}}. – p. 175.</ref> Dit was ook vir 'n ruk gewild onder sekere kunstenaars en politieke en weermaggroepe.<ref>{{cite web|url=http://www.e-reading.org.ua/bookreader.php/118972/Akunov_-_Baron_fon_Ungern_-_Belyii_bog_voiiny.html|title=Книга: Барон фон Унгерн – Белый бог войны|first=Акунов|last=Вольфганг|work=e-reading.org.ua|access-date=14 Februarie 2017}}</ref> In die oorlog het dit egter verbind geraak met die Duitse besetting.<ref name="echoMsk" /> In die moderne Rusland beteken die woord коловрат (''kolowrat'') letterlik "spinwiel". Dit word egter algemeen met die swastika verbind, hoewel geen etnografiese bronne dit bevestig nie.<ref name="echoMsk" /><ref>{{cite book|chapter=Kolovortъ; кolovьrtъ |chapter-url=http://etymolog.ruslang.ru/doc/essja10.pdf |title=Etymological dictionary of Slavic languages |editor-first=Oleg|editor-last=Trubachyov |location=Moskou |publisher= Nauka |year= 1983 |volume=10 |pages=149, 150 |language=ru }}</ref> Die Russiese [[Neo-Nazisme|neo-Nazi]]-groep Russiese Nasionale Eenheid se tak in [[Estland]] is amptelik onder die naam "Kolowrat" geregistreer en het in 2001 'n ekstremistiese koerant onder dieselfde naam gepubliseer.<ref name="Lihachev" /> In 'n misdaadondersoek is bevind die koerant het verskeie rassistiese skeldname bevat.<ref>{{cite book|last1=Mudde|first1=Cas|title=Racist Extremism in Central and Eastern Europe|page=61}}</ref> Die bronstitelprent op die '''[[Kelte]]''' se Batterseaskild, 'n rituele voorchristelike skild (omstreeks 350-50&nbsp;v.C.) wat in die [[Teems]]rivier naby die Batterseabrug ontdek is, bevat 27 swastikas in brons en rooi emalje.<ref>{{cite web|url=http://www.thebritishmuseum.ac.uk/compass/ixbin/hixclient.exe?_IXDB_=compass&_IXSR_=wt9&_IXSS_=%2524%2bwith%2ball_unique_id_index%2bis%2b%2524%3dOBJ1172%26_IXNOMATCHES_%3dgraphical%252fno_matches%252ehtml%26_IXMAXHITS_%3d1%26_IXDB_%3dcompass%26_IXSESSION_%3d7q_PyrzUX1l%26_IXFIRST_%3d1&_IXFIRST_=1&_IXMAXHITS_=1&_IXSPFX_=graphical/full/&_IXimg=ps260150.jpg&submit-button=summary|title=The Battersea Shield|publisher=[[Britse Museum]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070324011256/http://www.thebritishmuseum.ac.uk/compass/ixbin/hixclient.exe?_IXDB_=compass|archive-date=24 Maart 2007}}</ref> 'n [[Ogham]]steen wat in [[Ierland]] ontdek is, is verander in 'n vroeë Christelike grafsteen en is versier met onder meer twee swastikas.<ref>{{cite web |url=http://www.ucl.ac.uk/archaeology/cisp/database/stone/aglis_1.html |title=CISP entry |publisher=Ucl.ac.uk |access-date=2 Maart 2010 |archive-date=17 Oktober 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091017081000/http://www.ucl.ac.uk/archaeology/cisp/database/stone/aglis_1.html |url-status=dead }}</ref> Die Book of Kells (omstreeks 800&nbsp;n.C.) bevat swastikavormige versierings. Aan die noordelike punt van die vlei Ilkley Moor in [[Wes-Yorkshire]] is daar 'n swastikavormige patroon wat op 'n steen uitgegrawe is en as die [[Swastikasteen]] bekend is.<ref>{{cite web|url=http://www.aenigmatis.com/prehistoric-sites/england/england-3.htm|title=Megalithic Sites in England – Photo Archive|author=Martin J Powell}}</ref> === Grieks-Romeinse oudheid === Talle los en verbinde swastikamotiewe kom op antieke Griekse geboue, klere en muntstukke voor. Daar is ook vergulde spelde uit die 8ste&nbsp;eeu wat met swastikas versier is.<ref>Biers, W.R. 1996. ''The Archaeology of Greece'', p. 130. Cornell University Press, Ithaca/Londen.</ref> Verwante simbole in klassieke Westerse argitektuur sluit in die kruis en ander swastikavorms. In Grieks-Romeinse kuns en argitektuur en in Romaanse en Gotiese kuns in die Weste is geïsoleerde swastikas redelik skaars; dit word eerder aangetref as 'n herhaalde element in 'n randpatroon of [[mosaïek]]werk. Die swastika verteenwoordig dikwels voortdurende beweging, soos van 'n wind- of watermeul. 'n Ontwerp van geskakelde swastikas is een van verskeie mosaïekwerke op die vloer van die katedraal van [[Amiens]], [[Frankryk]].<ref>Robert Ferré. "[http://www.labyrinth-enterprises.com/amiens.html Amiens Cathedral] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080207145025/http://www.labyrinth-enterprises.com/amiens.html |date= 7 Februarie 2008 }}". ''Labyrinth Enterprises''.</ref> 'n Rand van geskakelde swastikas was 'n algemene motief in Romeinse argitektuur<ref>Gary Malkin. "[http://romanbristol.tripod.com/avon/tockington.html Tockington Park Roman Villa]{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040521150446/http://romanbristol.tripod.com/avon/tockington.html |date=21 Mei 2004 }}". ''The Area of Bristol in Roman Times''. 9 Desember 2002.</ref> en kan gesien word in meer onlangse geboue as 'n [[Neo-Klassisisme|neoklassieke]] element. Daar was ook swastikas op die vloere van [[Pompeji]].<ref>Lara Nagy, Jane Vadnal, "Glossary Medieval Art and Architecture", [http://www.pitt.edu/~medart/menuglossary/greekkey.htm "Greek key or meander"], University of Pittsburgh 1997–1998.</ref> <gallery class="center" widths="200" heights="200px" caption="Grieks-Romeinse voorbeelde"> Beeld:Tetraskele.svg|'n Griekse tetraskelion. Beeld:Meander Swastika.svg|'n Kronkelpatroon van swastikas. Beeld:Greek Silver Stater of Corinth.jpg|'n Swastika op 'n Griekse silwermuntstuk uit antieke [[Korinthe]], 6de eeu v.C. </gallery> === Illiriërs === Die swastika was algemeen onder die Illiriërs en het die son gesimboliseer. Die sonkultus was hulle hoofkultus; die son is verteenwoordig deur die swastika in 'n kloksgewyse beweging, wat die beweging van die son aangedui het.<ref>{{cite book|last=Stipčević|first=Aleksandar|title=The Illyrians: history and culture|year=1977|publisher=Noyes Press|isbn= 978-0-8155-5052-5|pages=182, 186|url=https://books.google.com/books?id=NLcWAQAAIAAJ&q=swastika}}</ref> === Armenië === In [[Armenië]] is die swastika die antieke simbool van ewigheid en ewige lig (dus God). Swastikas in Armenië is ontdek op petrogliewe van die [[Kopertydperk]], voor die [[Bronstydperk]]. In die Bronstydperk het dit voorgekom op kookpotte, belde, medaljes en ander voorwerpe.<ref>T. Wilson [https://archive.org/details/theswastika00wilsuoft The swastika, the earlist known symbol and its migrations], pp. 807, 951</ref> Swastikas kan ook gesien word op vroeë Middeleeuse kerke en forte, insluitende die hooftoring in Armenië se historiese hoofstad, Ani.<ref name="Concise Armenian Encyclopedia p. 663" /> Dieselfde simbool word aangetref op Armeense tapyte en stene en op Middeleeuse manuskripte, sowel as op moderne monumente as 'n simbool van ewigheid.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Epec69LGa0IC&q=symbol+of+eternity+modern+armenia&pg=PA148|title=Armenia|isbn=978-1-84162-345-0|last1=Holding|first1=Nicholas|last2=Holding|first2=Deirdre|year=2011}}</ref> === Middeleeuse en vroeë moderne Europa === Swastikavorms is gevind op talle artefakte van die Europese [[Ystertydperk]].<ref name="Concise Armenian Encyclopedia p. 663" /><ref>Jacob G. Ghazarian (2006), ''[https://books.google.com/books?id=cKHYAAAAMAAJ&q=%22Armenian+symbol+of+eternity%22&redir_esc=y The Mediterranean legacy in early Celtic Christianity: a journey from Armenia to Ireland]'', Bennett & Bloom, pp. 263, p. 171</ref><ref>K. B. Mehr, M. Markow, ''Mormon Missionaries enter Eastern Europe'', Brigham Young University Press, 2002, pp. 399, p. 252</ref> In die Christendom word die swastika gebruik as 'n weergawe met hoeke van die [[Christelike kruis]], die simbool van Christus se oorwinning oor die dood. Sommige Christelike kerke wat in die Romaanse en Gotiese tydperke gebou is, is met swastikas versier, na aanleiding van vroeëre Romeinse ontwerpe. Swastikas word vertoon in 'n mosaïek in die Sint Sofia-kerk in [[Kijif]], [[Oekraïne]], wat van die 12de&nbsp;eeu dateer. Hulle is ook as 'n herhalende ornamentele motief te sien op 'n graftombe in die Basilika van Sint Ambrosius in [[Milaan]].<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n8YNAQAAIAAJ&q=Basilica+of+St.+Ambrose+in+Milan+swastika&pg=PA541|title=The Open Court|last=Carus|first=Paul|date=1907|publisher=Open Court Publishing Company|language=en}}</ref> 'n Plafon wat in 1910 in die Kerk van Sint Laurentius in [[Grenoble]], Frankryk, geverf is, vertoon baie swastikas. Dit kan vandag besoek word omdat die kerk die stad se argeologiese museum is. In die [[Pools-Litause Gemenebes|Eerste Republiek van Pole]] was die swastika 'n gewilde simbool onder die adel. Volgens kronieke het die [[Roes (volk)|Roes]]-prins [[Oleg van Kiëf|Oleg]], wat [[Konstantinopel]] in die 9de&nbsp;eeu aangeval het, sy skild (met 'n groot rooi swastika daarop geverf) aan die stad se poorte vasgespyker.<ref name="distedu.ru" /> Verskeie adellike huise, soos die Boreyko, Borzym en Radziechowski van Roetenië, het ook swastikas as hulle familiewapens gehad. Die swastika is ook deur edelmanne in [[Pole]] en [[Oekraïne]] as heraldiese simbool gebruik. In die 19de eeu was die swastika een van die [[Russiese Ryk]] se simbole en is dit op muntstukke as 'n agtergrond vir die Russiese arend gebruik.<ref name="klk.pp.ru">{{cite web |url=http://klk.pp.ru/2007/01/26/svastika_istoricheskie_korni.html |author=Vladimir Nikolaevich |title=The Swastika, the historical roots |publisher=Klk.pp.ru |language=ru |access-date=2 Maart 2010 |archive-date=22 Augustus 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090822003629/http://klk.pp.ru/2007/01/26/svastika_istoricheskie_korni.html |url-status=dead }}</ref><ref name="ruskolan.xpomo.com" /> <gallery class="center" widths="200px" heights="200px" caption="Europese gebruik van die swastika"> Beeld:Bashkort symbol of Sun.svg|Die [[Basjkiriërs|Basjkierse]] simbool van die son en vrugbaarheid. Beeld:Ancient Roman Mosaics Villa Romana La Olmeda 007 Pedrosa De La Vega - Saldaña (Palencia).JPG|Antieke Romeinse mosaïeke in [[Spanje]]. Beeld:Swastika2.JPG|'n Swastika op 'n Romeinse mosaïek in [[Kroasië]]. Beeld:Laimas krusts Lielvardes josta.jpg|'n Swastika op 'n gordel, [[Letland]]. </gallery> === Afrika === Swastikas kan in verskeie kulture van [[Afrika]] gesien word. In [[Ethiopië]] is 'n swastika uitgekerf in die venster van 'n beroemde 12de-eeuse rotskerk in [[Lalibela]]. In [[Ghana]] is die swastika een van die simbole van die [[Akan (volk)|Akan-volke]]. Dit is aangetref in die [[Asjantiryk|Asjanti]] se goudgewigte en klere.<ref>Claire Polakoff. ''Into Indigo: African Textiles and Dyeing Techniques''. 1980</ref> <gallery class="center"> Beeld:Brooklyn Museum 74.218.25 Weight.jpg|'n [[Asjantiryk|Asjanti]]-gewig in Afrika. Beeld:Ghana-nkontim.svg|'n Simbool van die [[Akan (volk)|Akan]] wat getrouheid en bereidheid om te dien verteenwoordig. Beeld:Skastika symbol in the window of Lalibela Rock hewn churches.jpg|'n Swastikavorm in 'n kerk in [[Lalibela]]. </gallery> === Amerikas === [[Lêer:1907 Postcard with Navajo Swastika Good Luck.jpg|duimnael|200px|'n Poskaart uit 1907 wys die Navajo se simbool vir goeie geluk.]] Die swastika is 'n [[Navajo]]-simbool vir goeie geluk. Dit is in [[Arizona]] op padtekens van die deelstaat gebruik.<ref>{{Cite web|url=https://www.route66news.com/2006/10/26/swastikas-on-old-arizona-road-maps/|title=Swastikas on old Arizona road maps?|last=Warnick|first=Ron|date=2006-10-26|website=Route 66 News|language=en-US|access-date=2019-09-05}}</ref> == Vroeë 20ste eeu == {{CSS image crop |Image = Swastikas on the wedding dress, British colony, 1910.jpg |bSize = 1000 |cWidth = 220 |cHeight = 160 |oTop = 280 |oLeft = 280 |Location = left |Description = Swastikas op 'n trourok as simbole van geluk, Britse kolonie, 1910. }} In die Westerse wêreld het die simbool 'n oplewing beleef ná argeologiese werk in die 19de eeu deur Heinrich Schliemann, wat die simbool ontdek het op die terrein van antieke [[Troje]] en dit verbind het met die antieke migrasies van Proto-Indo-Europeërs, wie se taal nie verniet deur Duitse taalhistorici "Proto-Indo-Germaans" genoem is nie. Hy het dit verbind met soortgelyke vorms wat in Duitsland op antieke potte gevind is en het geteoretiseer dat die swastika 'n "belangrike godsdienssimbool van ons verre voorvaders" was. Hy het dit verder verbind met antieke [[Teutone]], Grieke uit die tyd van [[Homeros]], en Indiërs van die [[Vediese tydperk]].<ref>Schliemann, H, ''Troy and its remains'', Londen: Murray, 1875, pp. 102, 119–120.</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/library/arts/072900tank-swastika.html|title=One of the World's Great Symbols Strives for a Comeback|first=Sarah|last=Boxer|date=29 Junie 2000|access-date=7 Mei 2012 |publisher=The New York Times|work=Think Tank}}</ref> Teen die vroeë 20ste eeu is dit wêreldwyd gebuik as 'n simbool van goeie geluk en sukses. Schliemann se werk het gou verstrengel geraak met die politieke ''völkische'' beweging, wat die swastika as 'n simbool van die "[[Ariese ras]]" gebruik het. Sedert die aanvaarding daarvan deur die [[Nazi-party]] van [[Adolf Hitler]] word die swastika in 'n groot deel van die Weste verbind met nazisme, fascisme, rassisme (wit heerskappy), die [[Spilmoondhede]] van die [[Tweede Wêreldoorlog]] en die [[Holocaust]]. Die swastika is steeds 'n kernsimbool van neo-Nazi's. === Europa === [[Lêer:Theosophicalsealfrench.svg|duimnael|200px|'n Teosofiese seël.]] In die 1880's het die Teosofiese Vereniging 'n swastika aanvaar as deel van hulle seël, saam met 'n [[Om]], 'n heksagram of [[Dawidster]], 'n [[anch]] en 'n [[Gnostisisme|gnostiese]] [[ouroboros]]. Die vereniging was nooit omstrede nie en die seël word steeds gebruik. Die huidige seël sluit ook die teks in: "Daar is geen godsdiens hoër as die waarheid nie."<ref>{{Cite web|url=http://www.ts-adyar.org/content/emblem-or-seal|title=Emblem or the Seal &#124; TS Adyar|website=www.ts-adyar.org}}</ref> Die Britse [[skrywer]] en [[digter]] [[Rudyard Kipling]] het die simbool op die voorblad van verskeie van sy boeke gebruik, onder meer ''The Five Nations'', 1903. Nadat Hitler aan die bewind gekom het, het Kipling opdrag gegee dat die swastika nie meer op sy boeke verskyn nie. [[Lêer:Elefantporten Ny Carlsberg.jpg|duimnael|200px|Carlsberg se Olifanttoring.]] Die Deense brouery Carlsberg het die swastika van die 19de eeu tot die middel van die 1930's as logo gebruik,<ref>{{cite web |url=http://fiveprime.org/hivemind/Tags/carlsberg,swastika |archive-url=https://archive.today/20120710060411/http://fiveprime.org/hivemind/Tags/carlsberg,swastika |url-status=dead |archive-date=10 Julie 2012 |title=Flickr Album; "Probably the Best Photo's of Swastikas in the World" |publisher=Fiveprime.org |access-date=1 Mei 2011 }}</ref> totdat dit met die Nazi's verbind is. By die maatskappy se hoofkwartier in [[Kopenhagen]] wat in 1901 gebou is, kan swastikas steeds gesien word. Die Olifanttoring word ondersteun deur vier klipolifante, elk met 'n swastika op sy sy. Die spits bo-op die toring is ook met 'n swastika versier.<ref>{{Cite web|url=http://www.carlsbergdanmark.dk/omos/historie/ijacobsensfodspor/valby/pages/elefanttaarnet.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804100143/http://www.carlsbergdanmark.dk/omos/historie/ijacobsensfodspor/valby/pages/elefanttaarnet.aspx|url-status=dead|archive-date=2020-08-04|title=Carlsberg Groep se webtuiste}}</ref> Die swastika is ook in baie ander Europese lande deur maatskappye, weermagafdelings en verenigings gebruik, soos in [[Ysland]],<ref>{{Cite web|url=http://www.eimskip.is/um-eimskip/saga-eimskips/|title=Saga Eimskips|website=Eimskip|language=en|access-date=2019-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180821050702/https://www.eimskip.is/um-eimskip/saga-eimskips/|archive-date=21 Augustus 2018|url-status=dead}}</ref> [[Ierland]],<ref name="IT" /><ref name="Comehere" /> [[Finland]],<ref>{{cite web |url= http://pitva.partio.net |title=Partiolippukunta Pitkäjärven Vaeltajat ry |work=Pitva.Partio.net |access-date=2 Maart 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://tursa.fi/info/tursaansydan.html |title=Tursan Sydän |work=Tursa.fi |language=fi |date=2007 |access-date=2 Maart 2010 |archive-date=3 Oktober 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091003182704/http://tursa.fi/info/tursaansydan.html |url-status=dead }}</ref> [[Letland]],<ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=CQRWnf2JflQC&q=lithuania+use+of+swastika&pg=PA62|title=The Symbolism of the Cross|last=Guénon|first=René|date=2001|publisher=Sophia Perennis|isbn=978-0-900588-65-5|page=62|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://latvians.com/index.php?en/CFBH/Zimes/zimes-10-rhetoric.ssi#WIKFN3|title=Latvia and the Swastika|website=latvians.com|access-date=2018-11-08}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fotw.info/flags/lv%5Eair.html|title=Latvia – Airforce Flag and Aircraft Marking|website=fotw.info|access-date=2018-11-08}}</ref> [[Litaue]],<ref>{{cite web|url=http://en.efhr.eu/2012/02/03/swastika-historical-heritage-of-lithuania/|title=Swastika – historical heritage of Lithuania |website=European Foundation of Human Rights|date=3 Februarie 2012 |access-date=2018-11-08}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sarmatas.lt/02/svastika-musu-proteviu-lietuviu-simbolis/|title=Svastika Mūsų protėvių lietuvių simbolis {{!}} Sarmatai|website=www.sarmatas.lt|date=7 Februarie 2010|language=lt|access-date=2018-11-08}}</ref> [[Swede]] en [[Noorweë]].<ref name="ØS">{{cite book|title=Fra Hitler til Quisling|last=Sørensen |first=Øystein |year=1989 |publisher=J.W. Cappelens Forlag |location=Oslo|isbn=82-02-11992-8 |pages=93–94 }}</ref> === Noord-Amerika === Die swastikamotief word aangetref in die tradisionele [[kuns]] en [[ikonografie]] van 'n paar [[Indiane|inheemse Amerikaanse groepe]]. Histories is die teken ontdek in uitgrawings van terreine in die [[Mississippirivier]]- en die [[Ohiorivier]]vallei van die [[Mississippium]]-epog. Dit word ook algemeen gebruik deur 'n paar suidwestelike stamme, veral die Navajo, en vlaktenasies soos die Dakota. {{multiple image |align = left | total_width = 227 | image_style = border:none; | image1 = Patch of the 45th Infantry Division (1924-1939).svg | width1 = 96 | image2 = 45th Infantry insignia (thunderbird).svg | width2 = 96 | footer = Die ou en nuwe simbool van die 45ste Infanterieafdeling. }} Dit het in die verskillende stamme verskillende betekenisse.<ref>Dottie Indyke. "[http://www.collectorsguide.com/fa/fa086.shtml The History of an Ancient Human Symbol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041205011620/http://www.collectorsguide.com/fa/fa086.shtml |date= 5 Desember 2004 }}". 4 April 2005. originally from ''The Wingspread Collector's Guide to Santa Fe, Taos and Albuquerque'', Volume 15.</ref> Voor die 1930's was die simbool van die Amerikaanse 45ste Infanterieafdeling 'n rooi diamant met 'n geel swastika ter ere van die groot inheemse bevolking in die suidwestelike VSA. Die swastika is later deur 'n mitologiese onweersvoël vervang. 'n Swastikavorm is 'n simbool van die Guna-volk van [[Panama]]. In hulle tradisie simboliseer dit die [[seekat]] wat die wêreld geskep het; sy tentakels wys in die vier windrigtings.<ref>[http://www.rainforestart.com/creationch.htm ''Chants and Myths about Creation''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051031033352/http://www.rainforestart.com/creationch.htm |date=31 Oktober 2005 }}, from Rainforest Art. Besoek op 25 Februarie 2006.</ref> Sedert 1930 gebruik hulle 'n vlag met 'n swastika op.<ref name="Panama – Native Peoples" /> Die dorpe Swastika in [[Ontario]], [[Kanada]], en in [[New York (deelstaat)|New York]] is na die simbool genoem. <gallery class="center" widths="187px" heights="187px" caption="Die swastika in Noord-Amerika"> Beeld:Native American basketball team crop.jpg|Die 1909-basketbalspan van die Chilocco-Indianelandbouskool. Beeld:Flag of Kuna Yala (1942).svg|Die vlag van die Guna-volk sedert 1942. Beeld:Fernie Swastikas hockey team 1922.jpg|Die 1922-span van die vrouehokkiespan Fernie Swastikas. </gallery> == Verbintenis met nazisme == === Gebruik in nazisme === [[Lêer:ParteiabzeichenGold.jpeg|duimnael|200px|Die partywapen van die [[Nazi]]party met 'n swart swastika, wat 45 grade gedraai is, op 'n wit skyf. Die party het die insluiting van die simbool in 1920 in sy embleem aanvaar.]] Aan die begin van die 20ste eeu is die swastika algemeen in Europa gebruik. Dit simboliseer baie dinge vir die Europeërs, waarvan die algemeenstes goeie geluk en gunstigheid is.<ref name=holocaust2009 /> In 1920, ná die [[Eerste Wêreldoorlog]], het Duitsland se pas gestigte [[Nazi]]party die swastika as simbool aanvaar.<ref>{{cite web|url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10007453|publisher=United States Holocaust Memorial Museum|title=History of the Swastika|access-date=9 Mei 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thevintagenews.com/2018/03/18/mysterious-wwii/|last=A.|first=Aleksandra|title=Planted in 1933 this mysterious forest swastika remained unnoticed until 1992 – it was then quickly cut down|date=18 March 2018|publisher=The Vintage News|access-date=10 September 2018}}</ref> Dit was 'n swart swastika, wat teen 45 grade gedraai is, op 'n wit sirkel op 'n rooi agtergrond. Dit is op die party se vlag, wapen en armband gebruik. In sy ''[[Mein Kampf]]'' van 1925 skryf Hitler hy het intussen op 'n finale vorm besluit: 'n vlag met 'n rooi agtergrond, 'n wit skyf en 'n swart kruis met hoeke in die middel. Hy het ook ná baie probeerslae 'n definitiewe verhouding tussen die grootte van die vlag en die wit skyf uitgewerk, asook die vorm en dikte van die kruis. {{multiple image | align = left | direction = horizontal | image1 = Flag of the NSDAP (1920–1945).svg | width1 = 120 | caption1 = Die vlag van die Naziparty, of die NSDAP. | image2 = Flag of the German Reich (1935–1945).svg | width2 = 120 | caption2 = Die nasionale vlag van [[Nazi-Duitsland|Duitsland]] (1935–1945), met die swastika effens weg van die middel af. }} Hy wou beide die swastika en die kleure van die "glorieryke verlede" inkorporeer. (Rooi, wit en swart was die kleure van die [[Vlag van Duitsland#Noord-Duitse Bond, Duitse Keiserryk en Eerste Wêreldoorlog (1866–1918)|vlag van die ou Duitse Ryk]].) Hy sê verder: "As Nasionale Sosialiste sien ons ons program in die vlag. In rooi sien ons die sosiale idee van die beweging; in wit die nasionalistiese idee; in die kruis met hake die sending van die stryd om die oorwinning van die Ariese man en, deur dieselfde teken, die oorwinning van die idee van kreatiwe werk."<ref>{{cite web|url=http://gutenberg.net.au/ebooks02/0200601.txt |title=text of ''Mein Kampf'' at Project Gutenberg of Australia |publisher=Gutenberg.net.au |access-date=2 Maart 2010}}</ref> Die begrip "rassehigiëne" was 'n sentrale ideologie in nazisme, hoewel dit wetenskaplike rassisme was.<ref>{{cite book |title=Racial Hygiene: Medicine Under the Nazis |page=[https://archive.org/details/racialhygiene00robe/page/n265 220] |publisher=Harvard University Press |author=Robert Proctor |url=https://archive.org/details/racialhygiene00robe|url-access=registration |isbn=978-0-674-74578-0 |year=1988 }}</ref><ref>{{cite book |title=The Wellborn Science: Eugenics in Germany, France, Brazil, and Russia: Eugenics in Germany, France, Brazil, and Russia |url=https://books.google.com/books?id=iX0IOWHsoAUC |page=43 |author=Mark B. Adams |publisher=Oxford University Press |year=1990 |isbn=978-0-19-536383-8 }}</ref> Die vooraanstaande Naziteoretikus [[Alfred Rosenberg]] het gesê die Indo-Ariese volke was beide 'n model om te volg en 'n waarskuwing van die gevare van die rasse- en spirituele "verwarring" wat, soos hy geglo het, ontstaan uit die nabyheid van die rasse. Die Nazi's het die swastika beskou as 'n simbool van die Ariese meesterras. Op 14 Maart 1933, kort nadat Hitler kanselier van Duitsland geword het, is die vlag van die [[Nazi|NSDAP]] saam met Duitsland se nasionale kleure gehys. Op 15 September 1935 is die NSDAP-vlag, met die swastika effens weg van die middel, as die enigste Duitse vlag aanvaar.<ref>James Q. Whitman, "Hitler's American Model: The United States and the Making of Nazi Race Law", Princeton University Press, 2017), p. 28</ref> === Gebruik deur die Geallieerdes === [[Lêer:Hakenkreuz im Verbotsschild.svg|duimnael|200px|Geen-Nazi-teken.]] [[Lêer:INF3-329 Unity of Strength Fascism shall perish.jpg|duimnael|200px|'n Britse plakkaat uit die Tweede Wêreldoorlog.]] Gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] was dit algemeen om klein swastikas te gebruik om die [[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerde]] vliegtuie se oorwinnings in die lug af te merk, en minstens een Britse vlieënier het 'n swastika in sy logboek aangeteken vir elke Duitse vliegtuig wat hy neergeskiet het.<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/history/world-war-two/10764884/Battle-of-Britain-heros-medals-to-go-under-the-hammer.html|title=Battle of Britain hero's medals to go under the hammer|first=Miranda|last=Prynne|date=14 April 2014|via=www.telegraph.co.uk|access-date=6 April 2018|archive-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414083020/https://www.telegraph.co.uk/history/world-war-two/10764884/Battle-of-Britain-heros-medals-to-go-under-the-hammer.html|url-status=dead}}</ref> === Stigmatisasie ná die oorlog === Weens die gebruik van die swastika deur Nazi-Duitsland is die simbool sedert die 1930's grootliks met nazisme verbind. Ná die Tweede Wêreldoorlog is dit deur die Weste as 'n teken van haat beskou,<ref>{{cite book|author=Verhulsdonck, Gustav|title=Digital Rhetoric and Global Literacies|url=https://books.google.com/books?id=ed9GAwAAQBAJ&pg=PA94|year=2013|publisher=IGI|isbn=978-1-4666-4917-0|page=94}}</ref> en in baie Westerse lande as 'n simbool van wit heerskappy.<ref>{{cite book|author=Dawn Perlmutter|title=Investigating Religious Terrorism and Ritualistic Crimes|url=https://books.google.com/books?id=QPnKBQAAQBAJ&pg=PA242|year=2003|publisher=CRC Press|isbn=978-1-4200-4104-0|page=242}}</ref> As gevolg daarvan is die gebruik daarvan, enige gebruik of gebruik as 'n Nazi- of haatsimbool, in sommige lande verbode, insluitende Duitsland. In lande soos die VSA het die hooggeregshof gelas dat plaaslike regerings die gebruik van die swastika en ander simbole, soos van kruisverbranding, kan verbied as die bedoeling is om ander te intimideer.<ref name=wiener463 /> == Huidige gebruik == === Asië === ==== Sentraal-Asië ==== In 2005 het owerhede in [[Tadjikistan]] 'n beroep gedoen dat die swastika algemeen as 'n nasionale simbool aanvaar word. President [[Emomali Rahmon]] het verklaar die swastika is 'n Ariese simbool en dat 2006, "die jaar van die Ariese kultuur", die regte tyd is om "Ariese bydraes tot die geskiedenis van die wêreldbeskawing te bestudeer en gewild te maak, om 'n nuwe generasie met die gees van nasionale selfbeskikking groot te maak en om hegter bande met ander etnisiteite en kulture te ontwikkel".<ref>{{cite web |last=Saidazimova |first=Gulnoza |url=http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/12/27f36005-4b37-4ada-87e0-034f33867c8e.html |title=Tajikistan: Officials Say Swastika Part Of Their Aryan Heritage – Radio Free Europe / Radio Liberty © 2008 |publisher=Rferl.org |date=23 Desember 2005 |access-date=2 Maart 2010 |archive-date=23 Julie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723212854/http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/12/27f36005-4b37-4ada-87e0-034f33867c8e.html |url-status=dead }}</ref> ==== Oos- en Suidoos-Asië ==== [[Lêer:Swastika-seoel (xndr).jpg|duimnael|220px|links|'n Swastika op 'n tempel in [[Korea]].]] [[Lêer:Flag of Hirosaki, Aomori.svg|duimnael|200px|Die vlag van die stad Hirosaki, [[Japan]].]] [[Lêer:Wanguo Daodehui.svg|duimnael|200px|Simbool van Shanrendao, 'n [[Taoïsme|Konfusiaans-Taoïstiese]] godsdiensbeweging in Noordoos-[[China]].]] In Oos-Asië is die swastika algemeen in Boeddhistiese [[klooster]]s en gemeenskappe. Dit word aangetref in Boeddhistiese tempels, godsdiensartefakte, geskrifte oor Boeddhisme en skole wat deur Boeddhistiese groepe gestig is. Dit verskyn ook as 'n ontwerp of motief (apart of in 'n patroon geweef) op tekstiele, geboue en 'n verskeidenheid versierings as 'n simbool van goeie geluk. Die ikoon (wat links wys) word ook as 'n heilige simbool aangetref in die Bon-tradisie.<ref>{{cite book|author= John Powers|title= Introduction to Tibetan Buddhism|url=https://books.google.com/books?id=cy980CH84mEC&pg=PA509 |year=2007|publisher= Shambhala|isbn= 978-1-55939-835-0|pages=508–509}}</ref><ref name=lee86 /> Baie [[China|Chinese]] godsdienste gebruik die swastika, insluitende Guiyidao en Shanrendao. Die Rooi Swastika-gemeenskap, die filantropiese tak van Guiyidao, bestuur twee skole in [[Hongkong]] en een in [[Singapoer]] met "swastika" in die naam, elk met 'n swastika in hulle logo.<ref>[Hong Kong Red Swastika Society Tai Po Secondary School Official website http://www.hkrsstpss.edu.hk]</ref><ref>[Hong Kong Red Swastika Society Tuen Mun Primary School website http://www.hkrsstmps.edu.hk]</ref><ref>[https://redswastika.moe.edu.sg/ Red Swastika School, Singapore]</ref> Onder die hoofsaaklik Hindoeïstiese bevolking van [[Bali]], [[Indonesië]], kom die swastika algemeen voor in tempels, huise en openbare plekke. Die simbool word verbind met die [[Gautama Boeddha|Boedhha]] se voetspore in [[Theravada]]-gemeenskappe in [[Myanmar]], [[Thailand]] en [[Kambodja]].<ref name=lee86 /> In [[Japan]] word die swastika ook gebruik as 'n kaartsimbool om 'n Boeddhistiese tempel aan te dui.<ref>{{cite web |url=http://www.gsi.go.jp/MAPSAKUSEI/25000SAKUSEI/zushiki-zushiki.html#tatemono |script-title=ja:平成１４年２万５千分１地形図図式 |publisher=Geospatial Information Authority of Japan |language=ja |trans-title=2002 1:25000 Topographical Map Scheme |access-date=21 April 2012 |archive-date=19 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419205803/http://www.gsi.go.jp/MAPSAKUSEI/25000SAKUSEI/zushiki-zushiki.html#tatemono |url-status=dead }}</ref> Die land het dit al oorweeg om die teken te verander vanweë sporadiese omstredenheid en 'n misverstand onder buitelanders.<ref name=":1">{{Cite web|title=Japan to remove swastikas from maps as tourists 'think they are Nazi symbols'|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/japan/12105102/Japan-to-remove-swastikas-from-maps-as-tourists-think-they-are-Nazi-symbols.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/japan/12105102/Japan-to-remove-swastikas-from-maps-as-tourists-think-they-are-Nazi-symbols.html |archive-date=10 Januarie 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=2021-09-29|website=www.telegraph.co.uk}}</ref> Die stad Hirosaki in [[Aomori-prefektuur]] gebruik die teken as sy amptelike vlag. ==== Indiese subkontinent ==== [[Lêer:Seal of Bihar.svg|duimnael|regs|200px|Die embleem van [[Bihar]].]] In [[Bhutan]], [[Indië]], [[Nepal]] en [[Sri Lanka]] is die swastika ook algemeen. Tempels, besighede en ander organisasies soos Boeddhistiese biblioteke en die Nepalese kamer van koophandel<ref>{{cite web |url=http://www.nepalnews.com/today/frontpic/2008/mar/mar30.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125203035/https://www.nepalnews.com/today/frontpic/2008/mar/mar30.htm |url-status=dead |archive-date=25 Januarie 2021 |title=daily picture (News from Nepal as it happens) |publisher=Nepalnews.com |access-date=2 Maart 2010 }}</ref> gebruik dit in reliëfwerk en logo's.<ref name=lee86 /> Swastikas kom voor in Indiese en Nepalese gemeenskappe – op winkels, geboue, vervoermiddels en klere. Dit is ook prominent in Hindoeïstiese seremonies soos troues. Die swastika wat links wys, kom voor in [[Tantra|tantriese rituele]].<ref name=britswast /> In Indië is Swastik en Swastika, tesame met spelvariante, die voorname van mans en vroue respektiewelik, byvoorbeeld van die Indiese aktrise Swastika Mukherjee. Die embleem van die deelstaat [[Bihar]] bevat twee swastikas. In Bhutan word die swastika aangetref op geboue, tekstiele en in godsdiensseremonies. ==== Westerse wanvertolking van Asiatiese gebruik ==== Sedert die einde van die 20ste eeu, en deur die vroeë 21ste eeu, is daar soms verwarring en omstredenheid wanneer goedere vir persoonlike gebruik met tradisionele Boeddhistiese, Hindoeïstiese of Djainistiese simbole daarop na die Weste uitgevoer word, veral na Noord-Amerika en Europa. Dit word dan deur kopers as die Nazi-simbool beskou. Dit het daartoe gelei dat verskeie produkte al geboikot en aan winkels onttrek is. 'n Tienjarige seun van Lynbrook, New York, het byvoorbeeld 'n pak [[Pokémon]]-kaarte gekoop wat in 1999 uit Japan ingevoer is. Op twee kaarte was die Boeddhistiese swastika, wat links wys. Die seun se ouers het die simbool wanvertolk as die Nazi-simbool, wat regs wys, en het 'n klagte by die vervaardiging ingedien. Nintendo of America het aangekondig dat die kaarte nie meer gedruk gaan word nie en verduidelik dat wat in een kultuur aanvaarbaar is, nie noodwendig in 'n ander aanvaarbaar is nie. Dit is verwelkom deur die Anti-Defamation League, wat besef het die bedoeling was nie om aanstoot te gee nie.<ref name="Heller 2008" /> In 2020 het die handelaar Shein 'n halsband met 'n swastika wat links wys van sy webtuiste afgehaal nadat hulle in die sosiale media gekritiseer is. Die handelaar het verskoning gevra vir die gebrek aan sensitiwiteit, maar gesê die swastika is 'n Boeddhistiese simbool.<ref>{{cite news |last1=Lewis |first1=Sophie |title=Popular online retailer Shein apologizes for selling swastika necklace after backlash |url=https://www.cbsnews.com/news/shein-nazi-symbol-swastika-necklace/ |access-date=27 Junie 2021 |work=CBS News |publisher=[[CBS]] |date=10 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110705/https://www.cbsnews.com/news/shein-nazi-symbol-swastika-necklace/ |archive-date=9 Augustus 2020 |url-status=live}}</ref> === Nuwe godsdiensbewegings === Benewens die gebruik van die swastika in Boeddhisme, Hindoeïsme en Djainisme, wat na premoderne tye teruggevoer kan word, word dit ook aangewend deur volgelinge van 'n groot aantal neogodsdiensbewegings wat in die moderne tyd ontstaan het. * Die Raëlistiese Beweging, waarvan die volgelinge glo [[Buiteaardse lewe|buiteaardse wesens]] het alle lewe op aarde geskep, gebruik 'n simbool wat dikwels omstrede is: 'n ineengeskakelde Dawidster en swastika. Hulle sê die Dawidster verteenwoordig oneindigheid in die [[ruimte]] en die swastika oneindigheid in [[tyd]] – geen begin en geen einde in tyd, en alles is siklies.<ref>{{cite web|url=http://www.proswastika.org |title=Pro-Swastika |publisher=Pro-Swastika |access-date=2 Maart 2010}}</ref> In 1991 is die swastika weggevat uit hulle logo, maar in 2007 is dit in sy oorspronklike vorm teruggeplaas.<ref>{{cite web|url=http://raelianews.org/news.php?item.206.3 |title=The Official Raelian Symbol gets its swastika back |publisher=Raelianews |date=17 Januarie 2007 |access-date=2 Maart 2010}}</ref> * Die swastika is 'n heilige simbool in die nuwe beweging Germaanse Heidendom, saam met die hamer van Thor en [[Rune-alfabet|runes]]. Volgens dié tradisie, wat in [[Skandinawië]], [[Duitsland]] en elders voorkom, is die swastika afgelei van die Noorse simbool vir die son. Die gebruik van die teken het daartoe gelei dat mense hulle al van [[Neo-Nazisme|neonazisme]] beskuldig het.<ref>{{cite book|author1=Marijke Gijswijt-Hofstra|author2=Brian P. Levack|author3=Roy Porter|title=Witchcraft and Magic in Europe, Volume 6: The Twentieth Century |url=https://books.google.com/books?id=IurTAwAAQBAJ&pg=PA111 |year=1999|publisher=Bloomsbury Academic |isbn=978-0-485-89105-8|pages=111–114}}</ref><ref>{{cite book|author=Stefanie von Schnurbein|title=Norse Revival: Transformations of Germanic Neopaganism|url=https://books.google.com/books?id=ZrdejgEACAAJ| year=2016|publisher= Brill Academic|isbn=978-90-04-29435-6}}</ref>{{sfnp|Mees|2008|pp=141, 193–194, 210–211, 226–227}} * 'n "Vuurkruis" word deur die [[Balkan|Baltiese]] neoheidense bewegings [[Dievturība]] in [[letland]] en [[Romuva (godsdiens)|Romuva]] in [[Litaue]] gebruik.<ref>{{cite web|url=https://medium.com/@subhashkak1/romuva-and-the-vedic-gods-of-lithuania-3aae469ff2f1|title=Romuva and the Vedic Gods of Lithuania|last=Kak|first=Subhash|date=2018-07-09|website=Subhash Kak|access-date=2018-11-08}}</ref> * 'n Variant van die swastika, die ''[[Swastika#Noord-Europa|kolowrat]]'', met agt arms, word algemeen gebruik in [[Rodisme]], wat in Slawiese lande beoefen word. Dit verteenwoordig die son en die skeppergode [[Rod]] en [[Swarog]]. == Verwysings == {{Verwysings|25em|verwysings= <ref name="p.97">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=-3804Ud9-4IC |title=The Handbook of Tibetan Buddhist Symbols |first=Robert |last=Beer |year= 2003 |publisher=Serindia Publications, Inc. |via=Google Books|isbn=978-1-932476-03-3 }}</ref> <ref name="etymology">{{cite dictionary |url=http://dictionary.reference.com/browse/swastika?s=t |title="Swastika" Etymology |dictionary=Dictionary.com |access-date=8 Junie 2015}}</ref> <ref name="silverblatt109">{{cite book |author1=Art Silverblatt |author2=Nikolai Zlobin |title=International Communications: A Media Literacy Approach |url=https://books.google.com/books?id=_mfxBwAAQBAJ&pg=PA109 |year=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-46760-1 |page=109|quote=Buddha's footprints were said to be swastikas.}}</ref> <ref name="CambDict">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=PDHCFSRmjSMC |title=Cambridge Advanced Learner's Dictionary |first=Cambridge University |last=Press |year=2008 |publisher=Cambridge University Press |via=Google Books|isbn=978-3-12-517988-2 }}</ref> <ref name="MigSym">{{Cite web|url=http://sacred-texts.com/sym/mosy/index.htm|title=The Migration of Symbols Index|website=sacred-texts.com}}</ref> <ref name="boissoneaultsm">Lorraine Boissoneault (6 April 2017), [http://www.smithsonianmag.com/history/man-who-brought-swastika-germany-and-how-nazis-stole-it-180962812/ The Man Who Brought the Swastika to Germany, and How the Nazis Stole It], Smithsonian Magazine</ref> <ref name="Schliemann347">{{cite book |author=Heinrich Schliemann |title=Ilios |url=https://books.google.com/books?id=PkoXAAAAYAAJ&pg=PA347 |year=1880 |publisher=J. Murray |pages=347–348}}</ref> <ref name="M-W">Monier Monier-Williams (1899). ''A Sanskrit-English Dictionary'', s.v. ''[http://www.ibiblio.org/sripedia/ebooks/mw/1300/mw__1316.html svastika]'' (p. 1283).</ref> <ref name="Sullivan2001p216">{{cite book |author=Bruce M. Sullivan |title=The A to Z of Hinduism |url=https://archive.org/details/atozofhinduism2001sull |url-access=registration |year=2001 |publisher= Scarecrow Press |isbn= 978-1-4616-7189-3 |page=[https://archive.org/details/atozofhinduism2001sull/page/216 216]}}</ref> <ref name="snodgrass82">{{cite book |author=Adrian Snodgrass |title=The Symbolism of the Stupa |url=https://books.google.com/books?id=nzqK8dDCM0UC&pg=PA82 |year=1992 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-0781-5 |pages=82–83}}</ref> <ref name=holocaust2009>{{cite book |title=Holocaust Encyclopedia |chapter=History of the Swastika |publisher=United States Holocaust Memorial Museum |year=2009 |chapter-url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10007453}}</ref> <ref name=wiener463>{{cite journal |last1=Wiener |first1=Richard L. |last2=Richter |first2=Erin |title=Symbolic hate: Intention to intimidate, political ideology, and group association. |journal=Law and Human Behavior |publisher=American Psychological Association |volume=32 |issue=6 |year=2008 |doi=10.1007/s10979-007-9119-3 |pmid=18030607 |pages=463–476|s2cid=25546323 }}</ref> <ref name="kobres">{{cite web |url=http://abob.libs.uga.edu/bobk/bronze.html |title=Comets and the Bronze Age Collapse |first=Bob |last=Kobres |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090908045814/http://abob.libs.uga.edu/bobk/bronze.html |archive-date=8 September 2009 }}</ref> <ref name="Kathleen M. Nadeau 2010 87">{{cite book |title=Encyclopedia of Asian American Folklore and Folklife |year=2010 |publisher=ABL-CLIO |isbn=978-0-313-35066-5 |url=https://archive.org/details/encyclopediaofas00leej |url-access=registration |author=Kathleen M. Nadeau |editor=Lee, Jonathan H. X. |access-date=21 March 2011 |page=[https://archive.org/details/encyclopediaofas00leej/page/n19 87]}}</ref> <ref name="xinhua">{{in lang|zh}} Bao Jing [http://news.xinhuanet.com/book/2004-01/06/content_1262054.htm " “卍”与“卐”漫议 ("卍" "and "卐" Man Yee)"]. 6 Januarie 2004, news.xinhuanet.com</ref> <ref name="Daghlian Collection of Chinese Art">[http://daghlian.qc.cuny.edu/portfolio-item/jar-with-swastika-design/ "Jar with swastika design Majiayao culture, Machang type (Gansu or Qinghai province)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141109165010/http://daghlian.qc.cuny.edu/portfolio-item/jar-with-swastika-design/ |date= 9 November 2014 }}. Daghlian Collection of Chinese Art</ref> <ref name="Lander2013p27">{{cite book |author=Janis Lander |title=Spiritual Art and Art Education |url=https://books.google.com/books?id=IH5iAgAAQBAJ&pg=PA27 |year=2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-66789-5 |pages=27–28}}</ref> <ref name="DAVIDSON83">H.R. Ellis Davidson (1965). ''Gods and Myths of Northern Europe'', p. 83. {{ISBN |978-0-14-013627-2}}</ref> <ref name="Old Slavic Symbols">{{cite web |title=Prasłowiańskie motywy architektoniczne |url=http://slowianie.republika.pl/drzeworyty.htm |access-date=19 Mei 2014 |date=1923 |archive-date=11 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141011213412/http://www.slowianie.republika.pl/drzeworyty.htm |url-status=dead }}</ref> <ref name="Lihachev">[http://www.sova-center.ru/files/xeno/nazi2002.pdf Вячеслав Лихачев. Нацизм в России. с.5] about symbolic of neo-nazi party "RNU"</ref> <ref name="echoMsk">{{cite web |url=http://www.echo.msk.ru/programs/victory/559590-echo/ |title=Свастика: благословение или проклятие |last=Багдасаров |first=Роман |work=Цена Победы |publisher=Echo of Moscow |access-date=7 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120710110211/http://echo.msk.ru/programs/victory/559590-echo/ |archive-date=10 Julie 2012 |url-status=dead }}</ref> <ref name="Concise Armenian Encyclopedia p. 663">Concise Armenian Encyclopedia, Yerevan, v. II, p. 663</ref> <ref name="distedu.ru">{{cite web |url=http://www.distedu.ru/mirror/_hist/clarino2.narod.ru/suasti.htm |title=Swastika (Kolovrat) – Historical Roots |language=ru |publisher=Distedu.ru |access-date=2 Maart 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090831052611/http://www.distedu.ru/mirror/_hist/clarino2.narod.ru/suasti.htm |archive-date=31 Augustus 2009 |url-status=dead }}</ref> <ref name="ruskolan.xpomo.com">{{cite web |url=http://ruskolan.xpomo.com/liter/kolovrat.htm |title=Kolovrat – Historical Roots – Collection of articles |publisher=Ruskolan.xpomo.com |author=Vladimir Plakhotnyuk |language=ru |access-date=2 Maart 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090419080636/http://www.ruskolan.xpomo.com/liter/kolovrat.htm |archive-date=19 April 2009}}</ref> <ref name="IT">{{cite news |title=Swastika chimney |newspaper=The Irish Times |date=3 Maart 2007 |url=http://www.irishtimes.com/newspaper/commercialproperty/2007/0328/1175003340664.html |access-date=3 Oktober 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110520072007/http://www.irishtimes.com/newspaper/commercialproperty/2007/0328/1175003340664.html |archive-date=20 Mei 2011 }}</ref> <ref name="Comehere">{{cite web |url= http://comeheretome.wordpress.com/2010/04/26/swastika-laundry-1912-1987/ |title=Swastika Laundry (1912–1987) |work=Come here to me! |publisher=Comeheretome.wordpress.com |date=26 April 2010 |access-date=3 Oktober 2010}}</ref> <ref name="Panama – Native Peoples">[http://www.fotw.us/flags/pa-nat.html ''Panama{{snd}}Native Peoples''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060630200335/http://www.fotw.us/flags/pa-nat.html |date=30 Junie 2006 }}, uit Flags of the World. Besoek op 20 Februarie 2006.</ref> <ref name=lee86>{{cite book |author1=Jonathan H. X. Lee |author2=Kathleen M. Nadeau |title=Encyclopedia of Asian American Folklore and Folklife |url=https://books.google.com/books?id=9BrfLWdeISoC |year=2011 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-0-313-35066-5 |pages=86–87}}</ref> }} == Nog leesstof == * {{citation |last=Quinn |first=Malcolm |title=The Swastika: Constructing the Symbol |url=https://books.google.com/books?id=ExqIAgAAQBAJ |date=2005 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-85495-0}} * [http://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10007453 History of the Swastika] ''(US Holocaust Memorial Museum)'' * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/4183467.stm The Origins of the Swastika] ''BBC News'' * {{cite book |last1=McKay |first1=George |title=Subcultures and New Religious Movements in Russia and East-Central Europe |page=282}} == Skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Swastika}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Swastika}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Religieuse simbole]] [[Kategorie:Nazi-Duitsland]] [[Kategorie:Fascisme]] [[Kategorie:Hindoeïsme]] [[Kategorie:Boeddhisme]] [[Kategorie:Djainisme]] rtf9ksxteyx4wtiedfkhudcn4gx351o 0 389082 2922455 2540261 2026-08-06T01:45:39Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922455 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Russian ship, go f yourself. Bright. 2.jpg|thumb|220px|"Roesski wojenni korabl, idi na choei!", 'n advertensiebord in Russies in 'n straat in [[Dnipro]], [[Oekraïne]].]] [[Beeld:Rally in support of Ukraine in Columbus, Ohio, United States, 26 February 2022 (51906586684).jpg|thumb|220px|'n Opstand ten gunste van Oekraïne in [[Columbus, Ohio]] (26 Februarie 2022).]] "'''Roesski wojenni korabl, idi na choei!'''" ([[Russies]]: Русский военный корабль, [[Russiese mat (taal)|иди нахуй]]), was die laaste opmerking deur Roman Hribof, wat op Slangeiland in die [[Swartsee]] gestasioneer was tydens die Russiese aanval op die eiland op 24 Februarie 2022, wat deel was van die [[Russiese inval van 2022 in Oekraïne]]. Dit kan vertaal word as "Russiese oorlogskip, fok weg." Letterlik beteken dit "gaan (sit) op 'n piel". Die Russiese [[kruiser]] [[Moskwa_(skip)|Moskwa]] het die Oekraïense soldate op die eiland beveel om oor te gee, waarna die verdedigers dié opmerking gemaak het. Die 13 Oekraïners op die eiland is gevange geneem. Opnames van die gesprek is wyd op die [[internet]] versprei en het gou gewild geraak. Dit word sedertdien gebruik as 'n uitroep van die [[Oekraïense Weermag|Oekraïense weermag]] en burgerlikes wat teen die inval betoog. Aanvanklik was daar gerugte dat die soldate op Slangeiland vermoor is en die Oekraïense president, [[Wolodimir Zelenski]], het aangekondig hy sou aan die soldate "nadoods" die hoogste toekenning, [[Held van Oekraïne]], toeken.<ref>{{Cite news | first1 = Valentina | last1 = Romanenko |date=25 February 2022|script-title=uk:"Русский корабль, иди на х.й!": захисники Зміїного відповіли ворогові | trans-title = "Russian ship, go fuck yourself": Defenders of the Serpent responded to the enemy|language=uk|work=Ukrayinska Pravda|url=https://www.pravda.com.ua/news/2022/02/25/7325592/|accessdate=28 February 2022|archive-date=25 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220225021042/https://www.pravda.com.ua/news/2022/02/25/7325592/|url-status=live|oclc = 1066371688}}</ref><ref>{{Cite news | first1 = Tom | last1 = Balmforth | editor1-last= Trevelyan |editor1-first= Mark |editor2-last=Jones |editor2-first=Gareth |date=25 February 2022|title='Russian warship, go fuck yourself': Kyiv to honour troops killed on island|language=en|agency=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-warship-go-fuck-yourself-kyiv-honour-troops-killed-island-2022-02-25/|accessdate=28 February 2022|archive-date=26 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220226230216/https://www.reuters.com/world/europe/russian-warship-go-fuck-yourself-kyiv-honour-troops-killed-island-2022-02-25/|url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|date=25 February 2022|title=Ukraine soldiers told Russian officer 'go fuck yourself' before they died on island|language=en| work = [[The Guardian]] | issn = 0261-3077 | eissn = 1756-3224 | oclc = 60623878|url=https://www.theguardian.com/world/2022/feb/25/ukraine-soldiers-told-russians-to-go-fuck-yourself-before-black-sea-island-death|accessdate=28 February 2022|archive-date=25 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220225102114/https://www.theguardian.com/world/2022/feb/25/ukraine-soldiers-told-russians-to-go-fuck-yourself-before-black-sea-island-death|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news | first1 = Katie | last1 = Campione|date=25 February 2022|title='Go Fuck Yourself': Ukrainian Soldiers Celebrated as Viral Heroes for Last Words to Russian Warship|language=en|work=TheWrap|url=https://www.thewrap.com/go-fuck-yourself-ukrainian-soldiers-memes-tributes/|accessdate=27 February 2022|archive-date=25 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220225183727/https://www.thewrap.com/go-fuck-yourself-ukrainian-soldiers-memes-tributes/|url-status=live}}</ref> 'n Ander uitdrukking wat op die internet gewild geraak het, reeds in 2014 maar veral sedert die Russiese inval, is [[Poetin – choeilo!]] ("Poetin is 'n pielnek!") ==Spesiale posseël== [[Beeld:Stamp of Ukraine s1984.png|thumb|links|210px|Die seël met die Russiese kruiser Moskwa en 'n Oekraïense soldaat wat dit die middelvinger gee.]] Op 1 Maart 2022 het Oekrposjta, die Oekraïense posdiens, 'n kompetisie van stapel gestuur om 'n [[posseël]] met die frase as tema uit te bring.<ref>{{cite press release |author=<!--not stated--> |date=1 March 2022 |title=Ukrposhta announced an All-Ukrainian popular competition for the development of the sketch of the postage stamp "Russian warship, fuck you!" |url=https://www.ukrposhta.ua/en/news/57568-ukrposhta-announced-an-all-ukrainian-popular-competition-for-the-development-of-the-sketch-of-the-postage-stamp-russian-warship-fuck-you |url-status=live |type=Press release |language=en |publisher=Ukrposhta |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308155345/https://www.ukrposhta.ua/en/news/57568-ukrposhta-announced-an-all-ukrainian-popular-competition-for-the-development-of-the-sketch-of-the-postage-stamp-russian-warship-fuck-you |archive-date=8 March 2022 |access-date=9 March 2022 |quote=On March 1, on the 30th anniversary of the modern Ukrainian stamp, Ukrposhta announced an All-Ukrainian popular competition for the development of the sketch of the postage stamp "Russian warship, fuck you! }}</ref><ref>{{cite news |last1=Casiano |first1=Louis |date=1 March 2022 |title=Ukraine announces postage stamp creation contest; examples include image of Zelenskyy spanking Putin |language=en-us |publisher=Fox News |url=https://www.foxnews.com/world/ukraine-stamp-contest-baby-putin |url-status=live |access-date=9 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220309014908/https://www.foxnews.com/world/ukraine-stamp-contest-baby-putin |archive-date=9 March 2022 }}</ref> Op 12 Maart 2022 is aangekondig die kunstenaar Boris Groch se werk het die kompetisie gewen.<ref name="GUAR">{{cite news |last=Michael |first=Chris |date=12 March 2022 |title=Ukraine reveals 'Russian warship, go fuck yourself' postage stamp |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2022/mar/12/ukraine-reveals-russian-warship-go-fuck-yourself-postage-stamp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312120555/https://www.theguardian.com/world/2022/mar/12/ukraine-reveals-russian-warship-go-fuck-yourself-postage-stamp |archive-date=12 March 2022 |accessdate=12 March 2022}}</ref><ref>{{cite web |last=Cohen |first=Rebecca |date=8 March 2022 |title=Ukraine's postal service announces it'll release a commemorative 'Russian warship, go f#ck yourself' stamp |url=https://www.businessinsider.com/ukraine-to-release-russian-warship-go-fck-yourself-stamp-2022-3?r=US&IR=T |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312145913/https://www.businessinsider.com/ukraine-to-release-russian-warship-go-fck-yourself-stamp-2022-3?r=US&IR=T |archive-date=12 March 2022 |website=Business Insider |accessdate=12 March 2022}}</ref> Volgens die webtuiste [[Snopes]] het Groch sy hele lewe in Jefpatoria op die [[Krim]] gewoon en het hy studeer om 'n kunstenaar te word. Vanweë die Russiese anneksasie van die Krim in 2014 moes hy noodgedwonge sy huis verlaat en na [[Kijif]] en later na [[Lwif]] trek.<ref name="SNOPES">{{cite web |last=Evon |first=Dan |date=17 March 2022 |title=Does Ukraine Stamp Design Commemorate 'Russian Warship, Go F*ck Yourself' Moment? |url=https://www.snopes.com/fact-check/ukraine-stamp-russian/ |website=Snopes |accessdate=19 March 2022}}</ref> Oekrposjta het die stel posseëls op 12 April uitgegee.<ref name="stamp-0">{{Cite web |date=12 April 2022 |title=Укрпошта випустила мільйон поштових марок "Русскій воєнний корабль, іді …!" |url=https://www.ukrposhta.ua/ua/news/57619-ukrposhta-issued-one-million-postage-stamps-russian-warship-fk-you |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220415153404/https://www.ukrposhta.ua/ua/news/57619-ukrposhta-issued-one-million-postage-stamps-russian-warship-fk-you |archive-date=15 April 2022 |access-date=15 April 2022 |website=Ukrposhta |language=uk}}</ref><ref>[https://www.rnd.de/panorama/ukrainische-post-hat-neue-briefmarke-mit-stinkefinger-fuer-die-russen-STSY3IHFB6W52EMY5TDZIT3NFY.html Stinkefinger für die Russen: Ukrainische Post bringt neue Briefmarke heraus]. In: rnd.de. 12 April 2022. Besoek op 14 April 2022. (in Duits)</ref> Op die stel herdenkingseëls is 'n Oekraïense soldaat wat die Russiese kruiser Moskwa die middelvinger gee.<ref>{{Cite web |title=Russian Warship Moskva Is Featured in New Ukrainian Postage Stamp |url=https://www.wsj.com/livecoverage/russia-ukraine-latest-news-2022-04-14/card/russian-warship-moskva-is-featured-in-new-ukrainian-postage-stamp-6qEW3wsyWdSsEP7CeVWq |access-date=15 April 2022 |website=The Wall Street Journal |language=en}}</ref> 'n Binne- en buitelandse weergawe is beskikbaar. Die kleure van die seël herinner aan die geel en blou van die Oekraïense vlag. President Zelenski het 'n foto van hom met die seël laat neem en gesê Russiese oorlogskepe moet net in een rigting vaar.<ref>Jörg Heinrich: [https://www.wuv.de/Themen/Social-Media/Ukraine-Post-Briefmarken-zeigen-Russland-den-Mittelfinger Ukraine-Post: Briefmarken zeigen Russland den Mittelfinger] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220413153302/https://www.wuv.de/Themen/Social-Media/Ukraine-Post-Briefmarken-zeigen-Russland-den-Mittelfinger |date=13 April 2022 }}. In: wuv.de. 13 April 2022. Besoek op 14 April 2022. (in Duits)</ref> ==Nadraai== Op 24 Maart 2022 is van die wagte van Slangeiland, insluitende Hribof, aan Oekraïne terugbesorg as deel van 'n gevangene-uitruilprogram.<ref>{{Cite web |date=29 March 2022 |title=Роман Грибов, ставший автором фразы "русский корабль, иди на**й", вернулся из плена |url=https://vesti.ua/strana/pogranichnik-zmeinogo-poslavshij-russkij-voennye-korabl-vernulsya-iz-plena |access-date=29 March 2022 |website=ВЕСТИ |language=ru}}</ref> Op 29 Maart 2022 het Hribof na sy huis in die [[Tsjerkasi-oblast]] teruggekeer, waar hy 'n medalje vir sy optrede gekry het.<ref name="G1">{{cite news | newspaper=The Guardian | url=https://www.theguardian.com/world/2022/mar/29/ukrainian-soldier-russian-warship-medal-snake-island | title=Ukraine gives medal to soldier who told Russian officer to 'go fuck yourself' | first=Pjotr |last=Sauer | date=29 March 2022 | accessdate=30 March 2022}}</ref><ref>{{cite web| publisher=NDTV | url=https://www.ndtv.com/world-news/ukraine-welcomes-home-soldier-who-told-f-yourself-to-russian-warship-in-snake-island-2850830 | title=Ukraine Welcomes Home Soldier Who Told "Go F*** Yourself" To Russians | first=Debanish | last=Achom | date=29 March 2022 | accessdate=29 March 2022}}</ref> Op 13 April 2022 het twee Oekraïense amptenare gesê dat die Moskwa deur Oekraïense R-360 Neptune-teenskipmissiele getref is en in onstuimige see aan die brand was. Die Russiese departement van verdediging het gesê die skip is ernstig beskadig nadat 'n brand 'n ammunisie-ontploffing veroorsaak het, sonder enige verwysing na die Oekraïense aanval. Die volgende dag, ná 'n poging om dit aan wal te sleep, het Russiese amptenare bevestig dat die skip gesink het.<ref>{{cite news|title=Russia says Moskva cruiser has sunk after reported Ukrainian missile strike|url=https://www.theguardian.com/world/2022/apr/14/russia-moskva-cruiser-sunk-stormy-seas-defense-ministry|work=The Guardian|date=April 14, 2022|author1=Pjotr Sauer|author2=Julian Borger|access-date=14 April 2022|archive-date=14 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220414202148/https://www.theguardian.com/world/2022/apr/14/russia-moskva-cruiser-sunk-stormy-seas-defense-ministry|url-status=live}}</ref> Dit was twee dae ná die uitreiking van die spesiale posseël van die soldaat wat die Moskwa die middelvinger gee. ==Verwysings== {{Verwysings|2}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Russian warship, go fuck yourself!!}} {{Normdata}} [[Kategorie:Russiese inval in Oekraïne, 2022]] sbl3ogfkyhqnz4juydk6cznngyk4h3d 0 391156 2922468 2505459 2026-08-06T05:36:17Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922468 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Kong-Sigurd-Snogøje.jpg|thumb|200px|'n Graveerwerk uit 1670.]] '''Sigurd Slang-in-die-oog''' ([[Oudnoors]]: ''Sigurðr ormr í auga'') of '''Sigurd Áslaugsson''' was 'n halflegendariese [[Wiking]]vegter en [[Denemarke|Deense]] koning wat van die middel van die 9de eeu af aktief was. Volgens verskeie [[saga]]s en [[Skandinawië|Skandinawiese]] geskiedenisbronne uit die 12de eeu en later is hy een van die seuns van die legendariese Wiking [[Ragnar Lodbrok]] en sy tweede vrou, [[Aslaug]].<ref>{{cite web |url=http://www.snerpa.is/net/forn/rag-son.htm |title=Þáttr Af Ragnars Sonum |trans-title=Tale of Ragnar's sons |work=Fornaldarsögur Norðurlanda |date=March 1998 |language=Yslands }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Sy historiese prototipe kon die Deense koning Sigfred gewees het wat in die 870's vir 'n kort rukkie regeer het.<ref>Rory McTurk, "Kings and kingship in Viking Northumbria", [https://web.archive.org/web/20080926171200/http://www.dur.ac.uk/medieval.www/sagaconf/mcturk.htm]</ref> Volgens [[Noorweë|Noorweegse]] koninklike stambome uit die [[Middeleeue]] is hy 'n voorouer van [[Harald Skoonhaar]] en het hy sy ma se beweerde afstamming gebruik om te bewys hy stam van die [[Germaanse mitologie|Noorse god]] [[Odin]] af. ==Vroeë lewe== Sy bynaam "Slang-in-die-oog" dui op 'n spesifieke karaktertrek. Hy is gebore met 'n merk in die vorm van 'n slang om sy een pupil. Toe Sigurd nog jonk was, is sy halfbroers, Erik en Agnar, deur die Sweedse koning [[Eysteinn Beli]] vermoor. Hulle stiefmoeder, Aslaug, en sy ander halfbroers [[Björn Ysterkant]] en [[Hvitserk]] het daarop met 'n groot leër na Swede geseil.<ref>''Verhaal van Ragnar se seuns'', hoofstuk 2[http://www.germanicmythology.com/FORNALDARSAGAS/ThattrRagnarsSonar.html]</ref> Die daaropvolgende geveg het geëindig met Eysteinn se dood.<ref name=kraka>[https://skaldic.abdn.ac.uk/m.php?p=text&i=1020 ''Krákumál'' by "Skaldic Poetry of the Scandinavian Middle Ages".]</ref> [[Beeld:Ragnar Lodbroks död by Hugo Hamilton.jpg|thumb|24opx|Aelle vermoor Ragnar Lodbrok.]] ===Ragnar se dood=== Volgens die meeste sagas het koning Aelle van Northumbria Ragnar vermoor deur hom in 'n slangput te gooi. Ragnar se seuns het wraak gesweer en Engeland aangeval. Volgens die ''Verhaal van Ragnar se seuns'' het hulle Aelle gevange geneem en uit wraak vir Ragnar se dood die "[[bloedarend]]" op sy rug uitgekerf. Ragnar se seuns het daarna [[Engeland]], [[Wallis]], [[Frankryk]] en [[Italië]] geplunder. Toe hulle terugkeer na Skandinawië het hulle die koninkryk tusen hulle verdeel. ==Afstammelinge== Sigurd Slang-in-die-oog het met koning Aelle se dogter Blaeja getrou en hulle het 'n seun, [[Hartaknoet van Denemarke|Hartaknoet]], gehad wat sy pa opgevolg het as koning van onder meer Seeland en [[Skone]]. Volgens die 11de-eeuse kroniekskrywer [[Adam van Bremen]] was Hardegon (moontlik Hartaknoet) die seun van 'n sekere Sven. Hartaknoet het 'n seun, [[Gorm die Oue|Gorm]], gehad wat hom as koning opgevolg het. Gorm se seun [[Harald I van Denemarke|Harald Bloutand]] het sy pa opgevolg. Harald het 'n seun met die naam [[Sven I van Denemarke|Sven Vurkbaard]] gehad. Dié se seun was [[Knoet die Grote]]. Sven het in sy leeftyd ook oor Engeland regeer en die Deense Ryk gestig. Toe Sven sterf, het sy oudste seun, [[Harald II van Denemarke|Harald Svendsen]] koning van Denemarke geword, terwyl Engeland se voormalige koning [[Ethelred II van Engeland|Ethelred]] die troon daar bestyg het. Ná Harald se dood het sy broer, Knoet die Grote, koning van Denemarke geword. Ná Knoet het sy seun [[Hartaknoet]] koning van Engeland en Denemarke geword. Toe hy sterf, het [[Eduard die Belyer]] in 1042 koning van Engeland geword.<ref>{{cite web|url=https://snl.no/Hardeknud%2Fav_England_og_Danmark |title=Hardeknud – av England og Danmark |trans-title=Harthacnut – of England and Denmark |work=Store norske leksikon |first=Peter |last=Lunga |access-date=December 15, 2016 |language=Noors}}</ref> Sven Vurkbaar het 'n dogter Estrid gehad van wie alle heersende konings en koninginne van Denemarke ná 1047 afstam. ==TV-reeks== Sigurd Slang-in-die-oog speel 'n groot rol in die [[televisie]]reeks ''[[ Vikings (televisiereeks)|Vikings]]''. Sy rol word deur [[David Lindström]] vertolk.<ref>{{cite web|title=Sigurd Snake in the Eye - Vikings Cast {{!}} HISTORY|url=https://www.history.com/shows/vikings/cast/sigurd-snake-in-the-eye|website=HISTORY|language=en}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Bronne== *''[[Verhaal van Ragnar se seuns]]'' (''Ragnarssona þáttr'') *''Verhaal van Ragnar Lodbrok'' (''Ragnars saga Loðbrókar'') ==Nog leesstof== *Waggoner, Ben (2009) ''The Sagas of Ragnar Lodbrok'' (The Troth) {{ISBN|978-0-578-02138-6}} ==Skakels== *[http://www.northvegr.org/sagas%20annd%20epics/legendary%20heroic%20and%20imaginative%20sagas/old%20heithinn%20tales%20from%20the%20north/055.html ''The Tale of Ragnar's Sons''] - vert. Peter Tunstall {{vertaaluit| taalafk = | il = }} {{Normdata}} [[Kategorie:Ragnar Lodbrok]] q692y49h1ggv0tn89r4de2raqw04uoe 0 393703 2922376 2916242 2026-08-05T15:49:18Z Oesjaar 7467 Verbeter 2922376 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} [[Lêer:Samuel_Merrill_Woodbridge_1819-1905.jpg|regs|duimnael| Eerwaarde Samuel Merrill Woodbridge, laat 1860's]] Eerwaarde '''Samuel Merrill Woodbridge''', DD, LL. D. ([[5 April]] [[1819]] – [[23 Junie]] [[1905]]) was 'n Amerikaanse geestelike, [[Teologie|teoloog]], skrywer en universiteitsprofessor. Woodbridge was 'n gegradueerde van die New York Universiteit en die New Brunswick Theological Seminary en het sestien jaar lank as 'n geestelike in die Hervormde Kerk in Amerika gepreek. Nadat hy in [[New Brunswick, New Jersey]], gevestig het, het hy vir 44 jaar as professor in kerkgeskiedenis en kerkregering aan die New Brunswick Theological Seminary onderrig gegee, en vir sewe jaar as professor in "[[metafisika]] en filosofie van die menslike verstand" by Rutgers College (nou Rutgers, die Staatsuniversiteit van New Jersey) in New Brunswick. Woodbridge het later die New Brunswick-kweekskool gelei as Dekaan en President van die Fakulteit van 1883 tot 1901. Hy was die skrywer van drie boeke en verskeie gepubliseerde preke en toesprake wat verskeie aspekte van Christelike geloof, [[teologie]], kerkgeskiedenis en regering dek. == Biografie == [[Lêer:Second Reformed Church, New Brunswick, NJ.jpg|regs|duimnael|Woodbridge het die Tweede Hervormde Kerk in New Brunswick, New Jersey, vir vyf jaar van 1852 tot 1857 bedien.]] Samuel Merrill Woodbridge is gebore op 5 April 1819 in Greenfield, Massachusetts. Hy was die derde van ses kinders van ds. Sylvester Woodbridge, DD (1790–1863) en Elizabeth Gould (oorlede in 1851).<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref><ref name="WoodbridgeRecord">Mitchell, Donald Grant and Mitchell, Alfred. ''[https://books.google.com/books?id=9glgAAAAMAAJ&printsec=frontcover&dq=Woodbridge+Record&hl=en&sa=X&ei=e_g5UuqEPNOv4AO0nYGwDQ&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q=Woodbridge%20Record&f=false The Woodbridge Record: Being an Account of the Descendants of the Rev. John Woodbridge of Newbury, Massachusetts]''. (New Haven, Connecticut: Tuttle, Morehouse & Taylor, 1883).</ref> (p.140).  Volgens 'n genealogiese kaart wat in 1907 in ''Munsey's Magazine'' gepubliseer is, was Woodbridge in die elfde geslag van 'n familie van geestelikes wat terugdateer na die laat 15de eeu.<ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> <ref name="SonsClergymenMunseys"> Lowell, D.O.S. [https://books.google.com/books?id=A3lRAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=onepage&q=Merrill%20Woodbridge&f=false "The Sons of Clergymen"] in ''Munsey's Magazine'' 37(6) (September 1907), 704-706; citing Clark, Sereno Dickenson. ''The New England Ministry Sixty Years Ago: The Memoir of John Woodbridge, D.D.'' (Boston: Lee and Shepard, 1877).</ref> Die vroegste geestelike in hierdie voorvaderlike geslag, ds. John Woodbridge (gebore in 1493), was 'n volgeling van [[John Wycliffe]].<ref name="CorwinRCAmanual" /><ref name="SonsClergymenMunseys" /> Woodbridge het aan die Universiteit van New York studeer en 'n [[Baccalaureus artium]]-graad in 1838 behaal.<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref> As 'n voorgraadse student was Woodbridge 'n lid van die universiteit se geheimsinnige, vol manlike Eucleian Society en is verkies tot Phi Beta Kappa.<ref name="NYU1906Catalogue" /> Hy is in 1841 met 'n [[Magister artium]] van die New Brunswick Theological Seminary toegeken en is as [[Dominee|predikant]] aangestel deur die Hervormde Kerk se klassis van New York, 'n beheerliggaam wat toesig hou oor kerke in die streek.<ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> <ref name="NBTS40thAnnivWoodbridge">''[https://books.google.com/books?id=OZ0eBlu1Iz4C&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Fortieth Anniversary of the Inauguration of the Rev. S. M. Woodbridge, D.D., LL.D., as Professor in the Theological Seminary of the Reformed (Dutch) Church in America at New Brunswick, 1857–1897]''. (New Brunswick, New Jersey: New Brunswick Theological Seminary Alumni Association, 1897) : bl.4.</ref> Op hierdie tydstip het sy ''[[alma mater]]'', die Universiteit van New York, sy baccalaureusgraad tot 'n Meestersgraad in die Kunste opgegradeer.<ref name="NYU1906Catalogue" /> Na sy kweekskool het hy as [[Pastoor|leraar]] gedien by die Suidelike Hervormde Nederlandse Kerk in South Brooklyn (1841–49), by die Tweede Hervormde Kerk in Coxsackie, New York (1849–52), en by die Tweede Hervormde Kerk in New Brunswick, New Jersey (1852–57).<ref name="NYU1906Catalogue" /><ref name="NBTS40thAnnivWoodbridge" /> In Desember 1857 is Woodbridge aangestel in die fakulteit van twee skole in New Brunswick, New Jersey. Hy sou 44 jaar dien as professor in kerklike geskiedenis en kerkregering by New Brunswick Theological Seminary (van 1857 tot 1901) en vir sewe jaar as professor in " [[Metafisika]] en filosofie van die menslike verstand" by Rutgers College (van 1857 tot 1864).<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref><ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> <ref name="NBTS40thAnnivWoodbridge" /> <ref name="RutgersColl1916Catalogue">Raven, John Howard (Rev.) (compiler). ''[https://books.google.com/books?id=nK1BAAAAIAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Catalogue of the Officers and Alumni of Rutgers College (originally Queen's College) in New Brunswick, N.J., 1766–1916]''. (Trenton, New Jersey: State Gazette Publishing Company, 1916).</ref> (pp.40, 397).  Beide skole was toe geaffilieer met die [[Protestantisme|Protestantse]] Nederduitse Gereformeerde geloof.<ref name="McCormickRutgers">McCormick, Richard P. ''Rutgers: a Bicentennial History''. (New Brunswick, New Jersey: Rutgers University Press, 1966), passim.</ref> Hy is deur die Sinode aangestel in 'n vakature in beide professorate wat deur die dood van ds. John Ludlow, DD (1793–1857), op 8 September 1857. <ref name="DemarestNBTSCentennial1885">Demarest, David D. ''[https://books.google.com/books?id=nAcAAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Centennial of the Theological Seminary of the Reformed Church in America, formerly the Reformed Protestant Dutch Church, 1784–1884]''. (New Brunswick, New Jersey: Board of Publication of the Reformed Church in America, 1885).</ref> (p.128).  Tydens sy ampstermyn by die kweekskool het Woodbridge ook onderrig verskaf in die gebiede van pastorale, didaktiese en polemiese teologie —dikwels wanneer daar vakatures in die fakulteit was. <ref name="DemarestNBTSCentennial1885" /> [[Lêer:New_Brunswick_Theological_Seminary_Faculty_c1904.jpg|regs|duimnael|Emeritus professor Woodbridge (sittende, met wit baard en mantels) met die kweekskool se personeel, omstreeks 1904]] In 1883 het die Kerk se Algemene Sinode besluit dat die "oudste professor in diens in die Teologiese Kweekskool te New Brunswick as Dekaan van die Kweekskool aangewys word, en aan hom sal die dissipline van die Inrigting toevertrou word, volgens die regulasies waaroor ooreengekom kan word. deur die Fakulteit." <ref name="DemarestNBTSCentennial1885" />: p.134. Woodbridge het die kweekskool gelei as sy eerste Dekaan van die Kweekskool, en daarna as President van die Fakulteit tot sy aftrede in 1901. Beide posisies was voorgangers van die huidige kweekskoolpresident. Tydens sy loopbaan het Woodbridge eregrade van Union College (DD 1858) en van Rutgers College (AM, 1841; DD, 1857; LL. D. 1883) ontvang.<ref name="RutgersColl1916Catalogue2">Raven, John Howard (Rev.) (compiler). ''[https://books.google.com/books?id=nK1BAAAAIAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Catalogue of the Officers and Alumni of Rutgers College (originally Queen's College) in New Brunswick, N.J., 1766–1916]''. (Trenton, New Jersey: State Gazette Publishing Company, 1916): pp. 339, 346, 362.</ref> Hy het in 1901 as 'n [[Emeritaat|emeritus-professor]] uit die onderwys getree, op die ouderdom van 82.<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref> == Huwelike == Woodbridge het twee keer getrou. Sy eerste huwelik was met Caroline Bergen (wat in 1861 gesterf het) in Februarie 1845; die egpaar het een dogter gehad, Caroline Woodbridge (gebore 1845). Op 20 Desember 1866 trou hy met sy tweede vrou, Anna Wittaker Dayton (1823–1920), met wie hy twee dogters gehad het, Anna Dayton Woodbridge (gebore 1869) en Mary Elizabeth Woodbridge (gebore 1872). <ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref> <ref name="WoodbridgeRecord">Mitchell, Donald Grant and Mitchell, Alfred. ''[https://books.google.com/books?id=9glgAAAAMAAJ&printsec=frontcover&dq=Woodbridge+Record&hl=en&sa=X&ei=e_g5UuqEPNOv4AO0nYGwDQ&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q=Woodbridge%20Record&f=false The Woodbridge Record: Being an Account of the Descendants of the Rev. John Woodbridge of Newbury, Massachusetts]''. (New Haven, Connecticut: Tuttle, Morehouse & Taylor, 1883): p.192.</ref>  == Afsterwe == Woodbridge is op 23 Junie 1905 in New Brunswick, New Jersey, in die ouderdom van 86 oorlede.<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref> Hy is begrawe in 'n familiegraf in die Elmwood-begraafplaas, Noord-Brunswick, New Jersey . <ref>Staff. Brief news item in ''New Brunswick Daily Times'' (June 27, 1905), page 5, column 2.</ref> Die kerkhistorikus Charles Edward Corwin het opgeteken dat Woodbridge beskryf is as 'n sterk persoonlikheid wat "droë onderwerpe laat gloei van die lewe," en bygevoeg dat hy "baie vas in die geloof was, maar sy liefdevolle hart het hom vriendelik gemaak, selfs teenoor diegene wie se mening hy as gevaarlik beskou het."<ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> == Werke == [[Lêer:NBTS_from_George_Street_New_Brunswick_NJ_1880_print.jpg|regs|duimnael|'n 1880-afdruk van die New Brunswick Theological Seminary-kampus, waar Woodbridge vir 44 jaar onderrig gegee het]] === Boeke === * 1872: ''Analise van sistematiese teologie'' (1ste uitgawe) * 1883: ''Analise van Sistematiese Teologie'' (2de Uitgawe) * 1895: ''Handleiding van Kerkgeskiedenis'' <ref>The seminary's [http://65.217.178.199/TLCScripts/interpac.dll?SearchForm?Directions=1&Config=pac&Branch=0 Gardner A. Sage Library catalogue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226005710/http://65.217.178.199/TLCScripts/interpac.dll?SearchForm%3FDirections=1&Config=pac&Branch=0|date=February 26, 2012}} lists "Jersey City, New Jersey: J.H. Pilson, 1895" as the publishing imprint, and its Library of Congress Catalogue number as "XT8 W85m" and "MC2 W85".</ref> * 1896: ''Opsomming van Kerkregering'' <ref>The seminary's [http://65.217.178.199/TLCScripts/interpac.dll?SearchForm?Directions=1&Config=pac&Branch=0 Gardner A. Sage Library catalogue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226005710/http://65.217.178.199/TLCScripts/interpac.dll?SearchForm%3FDirections=1&Config=pac&Branch=0|date=February 26, 2012}} does not list any publishing information available for this volume, but lists its Library of Congress Catalogue number as "OB1 W85"</ref> === Preke en diskoerse === Verskeie preke, toesprake en toesprake in die openbaar gehou deur ds. Woodbridge is in koerante en tydskrifte gedruk, as deel van 'n versameling adresse in boeke, en as afsonderlik gepubliseerde pamflette. Hierdie kleiner werke sluit in: <ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> * 1853: "Beginsels van ons regering: 'n Dankseggingsdiskoers" * 1856: "Preek oor menslike regering", gedruk in die ''New Brunswick Fredonian'' * 1857: "Intreerede as professor in kerklike geskiedenis" * 1857: "On the Family", gedruk in ''The Christian Intelligencer'' <ref>Woodbridge, Samuel Merrill. "On the Family" in ''The Christian Intelligencer of the Reformed Dutch Church'' (December 24, 1857)</ref> * 1865: "Krag van die Bybel", gedruk in ''Die Nasionale Prediker en Dorpskansel'' <ref>Woodbridge, Samuel Merrill. "Power of the Bible" in ''The National Preacher and Village Pulpit''. (New York: W.H. Bidwell, 1865)</ref> * 1867: "Adres" gepubliseer in Richard Holloway Steele se ''Historiese Diskoers gelewer tydens die Viering van die Honderd-en-vyftigste herdenking van die Eerste Gereformeerde Nederlandse Kerk'' <ref>Steele, Richard Holloway. ''[https://books.google.com/books?id=eM_DzHFDiCYC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Historical Discourse delivered at the Celebration of the One Hundred and Fiftieth Anniversary of the First Reformed Dutch Church, New-Brunswick, N.J., October 1, 1867]''. (New York: John A. Gray & Green, Printers, 1867), 145–148.</ref> * 1869: "Toespraak" opgeneem in ''Verrigtinge by die Eeufeesherdenking van die Inwyding van die Noord-Hollandse Kerk, 25 Mei 1869'' <ref>"Address of Professor Woodbridge" in Collegiate Reformed Protestant Dutch Church of the City of New York. ''[http://catalog.hathitrust.org/Record/011564055 Proceedings at the centennial anniversary of the dedication of the North Dutch Church, May 25th, 1869: and also, at the laying of the corner-stone of the new church, on Fifth avenue, corner Forty-eighth street, on the same day]''. (New York : Aldine Press, 1869), 48–57.</ref> * 1871: "Diskoers oor welwillendheid gehou voor die Algemene Sinode te Albany", gedruk in ''Christian Intelligencer'' * 1875: ''Faith: It's True Position in the Life of Man: A Discourse, gepreek 22 November 1874, in die kapel van Rutgers College'' <ref>Woodbridge, Samuel Merrill. ''iarchive:cu31924031450947|Faith, its true position in the life of man: a discourse, preached November 22d, 1874, in the chapel of Rutgers College'' (New York: Board of Publications for the Reformed (Dutch) Church of America, 1875).</ref> * 1885: "Historical Theology: An Address", opgeneem in David Demarest se ''Centennial of the Theological Seminary of the Reformed Church in America, voorheen die Reformed Protestants Dutch Church, 1784–1884'': <ref name="DemarestNBTSCentennial1885">Demarest, David D. ''[https://books.google.com/books?id=nAcAAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Centennial of the Theological Seminary of the Reformed Church in America, formerly the Reformed Protestant Dutch Church, 1784–1884]''. (New Brunswick, New Jersey: Board of Publication of the Reformed Church in America, 1885).</ref> pp.21–44  * 1894: "Kenmerke van Dr. Campbell", opgeneem in ''<nowiki/>'n Gedenkteken van ds.'' ''William Henry Campbell, DD, LL.'' ''D., Wyle President van Rutgers College'' <ref>''[https://books.google.com/books?id=yaMaAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false A Memorial of Rev. William Henry Campbell, D.D., LL.D., Late President of Rutgers College]'' (New Brunswick, New Jersey: Rutgers College Board of Trustees, 1894), 33–34.</ref> * 1897: "Toespraak deur Professor Woodbridge", opgeneem in ''die veertigste herdenking van die inhuldiging van ds. SM Woodbridge, DD, LL.D., as professor in die Teologiese Seminarium van die Gereformeerde (Nederlandse) Kerk in Amerika in New Brunswick, 1857 –1897'': <ref name="NBTS40thAnnivWoodbridge" />pp.23–38  == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Sterftes in 1905]] [[Kategorie:Geboortes in 1819]] [[Kategorie:Amerikaanse teoloë]] 7ve5yg85oe6j0lzm2acnmyel5wj5ivu 2922379 2922376 2026-08-05T16:03:00Z Aliwal2012 39067 /* Huwelike */ korreksiepoging 2922379 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} [[Lêer:Samuel_Merrill_Woodbridge_1819-1905.jpg|regs|duimnael| Eerwaarde Samuel Merrill Woodbridge, laat 1860's]] Eerwaarde '''Samuel Merrill Woodbridge''', DD, LL. D. ([[5 April]] [[1819]] – [[23 Junie]] [[1905]]) was 'n Amerikaanse geestelike, [[Teologie|teoloog]], skrywer en universiteitsprofessor. Woodbridge was 'n gegradueerde van die New York Universiteit en die New Brunswick Theological Seminary en het sestien jaar lank as 'n geestelike in die Hervormde Kerk in Amerika gepreek. Nadat hy in [[New Brunswick, New Jersey]], gevestig het, het hy vir 44 jaar as professor in kerkgeskiedenis en kerkregering aan die New Brunswick Theological Seminary onderrig gegee, en vir sewe jaar as professor in "[[metafisika]] en filosofie van die menslike verstand" by Rutgers College (nou Rutgers, die Staatsuniversiteit van New Jersey) in New Brunswick. Woodbridge het later die New Brunswick-kweekskool gelei as Dekaan en President van die Fakulteit van 1883 tot 1901. Hy was die skrywer van drie boeke en verskeie gepubliseerde preke en toesprake wat verskeie aspekte van Christelike geloof, [[teologie]], kerkgeskiedenis en regering dek. == Biografie == [[Lêer:Second Reformed Church, New Brunswick, NJ.jpg|regs|duimnael|Woodbridge het die Tweede Hervormde Kerk in New Brunswick, New Jersey, vir vyf jaar van 1852 tot 1857 bedien.]] Samuel Merrill Woodbridge is gebore op 5 April 1819 in Greenfield, Massachusetts. Hy was die derde van ses kinders van ds. Sylvester Woodbridge, DD (1790–1863) en Elizabeth Gould (oorlede in 1851).<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref><ref name="WoodbridgeRecord">Mitchell, Donald Grant and Mitchell, Alfred. ''[https://books.google.com/books?id=9glgAAAAMAAJ&printsec=frontcover&dq=Woodbridge+Record&hl=en&sa=X&ei=e_g5UuqEPNOv4AO0nYGwDQ&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q=Woodbridge%20Record&f=false The Woodbridge Record: Being an Account of the Descendants of the Rev. John Woodbridge of Newbury, Massachusetts]''. (New Haven, Connecticut: Tuttle, Morehouse & Taylor, 1883).</ref> (p.140).  Volgens 'n genealogiese kaart wat in 1907 in ''Munsey's Magazine'' gepubliseer is, was Woodbridge in die elfde geslag van 'n familie van geestelikes wat terugdateer na die laat 15de eeu.<ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> <ref name="SonsClergymenMunseys"> Lowell, D.O.S. [https://books.google.com/books?id=A3lRAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=onepage&q=Merrill%20Woodbridge&f=false "The Sons of Clergymen"] in ''Munsey's Magazine'' 37(6) (September 1907), 704-706; citing Clark, Sereno Dickenson. ''The New England Ministry Sixty Years Ago: The Memoir of John Woodbridge, D.D.'' (Boston: Lee and Shepard, 1877).</ref> Die vroegste geestelike in hierdie voorvaderlike geslag, ds. John Woodbridge (gebore in 1493), was 'n volgeling van [[John Wycliffe]].<ref name="CorwinRCAmanual" /><ref name="SonsClergymenMunseys" /> Woodbridge het aan die Universiteit van New York studeer en 'n [[Baccalaureus artium]]-graad in 1838 behaal.<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref> As 'n voorgraadse student was Woodbridge 'n lid van die universiteit se geheimsinnige, vol manlike Eucleian Society en is verkies tot Phi Beta Kappa.<ref name="NYU1906Catalogue" /> Hy is in 1841 met 'n [[Magister artium]] van die New Brunswick Theological Seminary toegeken en is as [[Dominee|predikant]] aangestel deur die Hervormde Kerk se klassis van New York, 'n beheerliggaam wat toesig hou oor kerke in die streek.<ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> <ref name="NBTS40thAnnivWoodbridge">''[https://books.google.com/books?id=OZ0eBlu1Iz4C&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Fortieth Anniversary of the Inauguration of the Rev. S. M. Woodbridge, D.D., LL.D., as Professor in the Theological Seminary of the Reformed (Dutch) Church in America at New Brunswick, 1857–1897]''. (New Brunswick, New Jersey: New Brunswick Theological Seminary Alumni Association, 1897) : bl.4.</ref> Op hierdie tydstip het sy ''[[alma mater]]'', die Universiteit van New York, sy baccalaureusgraad tot 'n Meestersgraad in die Kunste opgegradeer.<ref name="NYU1906Catalogue" /> Na sy kweekskool het hy as [[Pastoor|leraar]] gedien by die Suidelike Hervormde Nederlandse Kerk in South Brooklyn (1841–49), by die Tweede Hervormde Kerk in Coxsackie, New York (1849–52), en by die Tweede Hervormde Kerk in New Brunswick, New Jersey (1852–57).<ref name="NYU1906Catalogue" /><ref name="NBTS40thAnnivWoodbridge" /> In Desember 1857 is Woodbridge aangestel in die fakulteit van twee skole in New Brunswick, New Jersey. Hy sou 44 jaar dien as professor in kerklike geskiedenis en kerkregering by New Brunswick Theological Seminary (van 1857 tot 1901) en vir sewe jaar as professor in " [[Metafisika]] en filosofie van die menslike verstand" by Rutgers College (van 1857 tot 1864).<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref><ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> <ref name="NBTS40thAnnivWoodbridge" /> <ref name="RutgersColl1916Catalogue">Raven, John Howard (Rev.) (compiler). ''[https://books.google.com/books?id=nK1BAAAAIAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Catalogue of the Officers and Alumni of Rutgers College (originally Queen's College) in New Brunswick, N.J., 1766–1916]''. (Trenton, New Jersey: State Gazette Publishing Company, 1916).</ref> (pp.40, 397).  Beide skole was toe geaffilieer met die [[Protestantisme|Protestantse]] Nederduitse Gereformeerde geloof.<ref name="McCormickRutgers">McCormick, Richard P. ''Rutgers: a Bicentennial History''. (New Brunswick, New Jersey: Rutgers University Press, 1966), passim.</ref> Hy is deur die Sinode aangestel in 'n vakature in beide professorate wat deur die dood van ds. John Ludlow, DD (1793–1857), op 8 September 1857. <ref name="DemarestNBTSCentennial1885">Demarest, David D. ''[https://books.google.com/books?id=nAcAAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Centennial of the Theological Seminary of the Reformed Church in America, formerly the Reformed Protestant Dutch Church, 1784–1884]''. (New Brunswick, New Jersey: Board of Publication of the Reformed Church in America, 1885).</ref> (p.128).  Tydens sy ampstermyn by die kweekskool het Woodbridge ook onderrig verskaf in die gebiede van pastorale, didaktiese en polemiese teologie —dikwels wanneer daar vakatures in die fakulteit was. <ref name="DemarestNBTSCentennial1885" /> [[Lêer:New_Brunswick_Theological_Seminary_Faculty_c1904.jpg|regs|duimnael|Emeritus professor Woodbridge (sittende, met wit baard en mantels) met die kweekskool se personeel, omstreeks 1904]] In 1883 het die Kerk se Algemene Sinode besluit dat die "oudste professor in diens in die Teologiese Kweekskool te New Brunswick as Dekaan van die Kweekskool aangewys word, en aan hom sal die dissipline van die Inrigting toevertrou word, volgens die regulasies waaroor ooreengekom kan word. deur die Fakulteit." <ref name="DemarestNBTSCentennial1885" />: p.134. Woodbridge het die kweekskool gelei as sy eerste Dekaan van die Kweekskool, en daarna as President van die Fakulteit tot sy aftrede in 1901. Beide posisies was voorgangers van die huidige kweekskoolpresident. Tydens sy loopbaan het Woodbridge eregrade van Union College (DD 1858) en van Rutgers College (AM, 1841; DD, 1857; LL. D. 1883) ontvang.<ref name="RutgersColl1916Catalogue2">Raven, John Howard (Rev.) (compiler). ''[https://books.google.com/books?id=nK1BAAAAIAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Catalogue of the Officers and Alumni of Rutgers College (originally Queen's College) in New Brunswick, N.J., 1766–1916]''. (Trenton, New Jersey: State Gazette Publishing Company, 1916): pp. 339, 346, 362.</ref> Hy het in 1901 as 'n [[Emeritaat|emeritus-professor]] uit die onderwys getree, op die ouderdom van 82.<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref> == Huwelike == Woodbridge het twee keer getrou. Sy eerste huwelik was met Caroline Bergen (wat in 1861 gesterf het) in Februarie 1845; die egpaar het een dogter gehad, Caroline Woodbridge (gebore 1845). Op 20 Desember 1866 trou hy met sy tweede vrou, Anna Wittaker Dayton (1823–1920), met wie hy twee dogters gehad het, Anna Dayton Woodbridge (gebore 1869) en Mary Elizabeth Woodbridge (gebore 1872). <ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref> <ref name="WoodbridgeRecord"/> == Afsterwe == Woodbridge is op 23 Junie 1905 in New Brunswick, New Jersey, in die ouderdom van 86 oorlede.<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref> Hy is begrawe in 'n familiegraf in die Elmwood-begraafplaas, Noord-Brunswick, New Jersey . <ref>Staff. Brief news item in ''New Brunswick Daily Times'' (June 27, 1905), page 5, column 2.</ref> Die kerkhistorikus Charles Edward Corwin het opgeteken dat Woodbridge beskryf is as 'n sterk persoonlikheid wat "droë onderwerpe laat gloei van die lewe," en bygevoeg dat hy "baie vas in die geloof was, maar sy liefdevolle hart het hom vriendelik gemaak, selfs teenoor diegene wie se mening hy as gevaarlik beskou het."<ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> == Werke == [[Lêer:NBTS_from_George_Street_New_Brunswick_NJ_1880_print.jpg|regs|duimnael|'n 1880-afdruk van die New Brunswick Theological Seminary-kampus, waar Woodbridge vir 44 jaar onderrig gegee het]] === Boeke === * 1872: ''Analise van sistematiese teologie'' (1ste uitgawe) * 1883: ''Analise van Sistematiese Teologie'' (2de Uitgawe) * 1895: ''Handleiding van Kerkgeskiedenis'' <ref>The seminary's [http://65.217.178.199/TLCScripts/interpac.dll?SearchForm?Directions=1&Config=pac&Branch=0 Gardner A. Sage Library catalogue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226005710/http://65.217.178.199/TLCScripts/interpac.dll?SearchForm%3FDirections=1&Config=pac&Branch=0|date=February 26, 2012}} lists "Jersey City, New Jersey: J.H. Pilson, 1895" as the publishing imprint, and its Library of Congress Catalogue number as "XT8 W85m" and "MC2 W85".</ref> * 1896: ''Opsomming van Kerkregering'' <ref>The seminary's [http://65.217.178.199/TLCScripts/interpac.dll?SearchForm?Directions=1&Config=pac&Branch=0 Gardner A. Sage Library catalogue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226005710/http://65.217.178.199/TLCScripts/interpac.dll?SearchForm%3FDirections=1&Config=pac&Branch=0|date=February 26, 2012}} does not list any publishing information available for this volume, but lists its Library of Congress Catalogue number as "OB1 W85"</ref> === Preke en diskoerse === Verskeie preke, toesprake en toesprake in die openbaar gehou deur ds. Woodbridge is in koerante en tydskrifte gedruk, as deel van 'n versameling adresse in boeke, en as afsonderlik gepubliseerde pamflette. Hierdie kleiner werke sluit in: <ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> * 1853: "Beginsels van ons regering: 'n Dankseggingsdiskoers" * 1856: "Preek oor menslike regering", gedruk in die ''New Brunswick Fredonian'' * 1857: "Intreerede as professor in kerklike geskiedenis" * 1857: "On the Family", gedruk in ''The Christian Intelligencer'' <ref>Woodbridge, Samuel Merrill. "On the Family" in ''The Christian Intelligencer of the Reformed Dutch Church'' (December 24, 1857)</ref> * 1865: "Krag van die Bybel", gedruk in ''Die Nasionale Prediker en Dorpskansel'' <ref>Woodbridge, Samuel Merrill. "Power of the Bible" in ''The National Preacher and Village Pulpit''. (New York: W.H. Bidwell, 1865)</ref> * 1867: "Adres" gepubliseer in Richard Holloway Steele se ''Historiese Diskoers gelewer tydens die Viering van die Honderd-en-vyftigste herdenking van die Eerste Gereformeerde Nederlandse Kerk'' <ref>Steele, Richard Holloway. ''[https://books.google.com/books?id=eM_DzHFDiCYC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Historical Discourse delivered at the Celebration of the One Hundred and Fiftieth Anniversary of the First Reformed Dutch Church, New-Brunswick, N.J., October 1, 1867]''. (New York: John A. Gray & Green, Printers, 1867), 145–148.</ref> * 1869: "Toespraak" opgeneem in ''Verrigtinge by die Eeufeesherdenking van die Inwyding van die Noord-Hollandse Kerk, 25 Mei 1869'' <ref>"Address of Professor Woodbridge" in Collegiate Reformed Protestant Dutch Church of the City of New York. ''[http://catalog.hathitrust.org/Record/011564055 Proceedings at the centennial anniversary of the dedication of the North Dutch Church, May 25th, 1869: and also, at the laying of the corner-stone of the new church, on Fifth avenue, corner Forty-eighth street, on the same day]''. (New York : Aldine Press, 1869), 48–57.</ref> * 1871: "Diskoers oor welwillendheid gehou voor die Algemene Sinode te Albany", gedruk in ''Christian Intelligencer'' * 1875: ''Faith: It's True Position in the Life of Man: A Discourse, gepreek 22 November 1874, in die kapel van Rutgers College'' <ref>Woodbridge, Samuel Merrill. ''iarchive:cu31924031450947|Faith, its true position in the life of man: a discourse, preached November 22d, 1874, in the chapel of Rutgers College'' (New York: Board of Publications for the Reformed (Dutch) Church of America, 1875).</ref> * 1885: "Historical Theology: An Address", opgeneem in David Demarest se ''Centennial of the Theological Seminary of the Reformed Church in America, voorheen die Reformed Protestants Dutch Church, 1784–1884'': <ref name="DemarestNBTSCentennial1885">Demarest, David D. ''[https://books.google.com/books?id=nAcAAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Centennial of the Theological Seminary of the Reformed Church in America, formerly the Reformed Protestant Dutch Church, 1784–1884]''. (New Brunswick, New Jersey: Board of Publication of the Reformed Church in America, 1885).</ref> pp.21–44  * 1894: "Kenmerke van Dr. Campbell", opgeneem in ''<nowiki/>'n Gedenkteken van ds.'' ''William Henry Campbell, DD, LL.'' ''D., Wyle President van Rutgers College'' <ref>''[https://books.google.com/books?id=yaMaAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false A Memorial of Rev. William Henry Campbell, D.D., LL.D., Late President of Rutgers College]'' (New Brunswick, New Jersey: Rutgers College Board of Trustees, 1894), 33–34.</ref> * 1897: "Toespraak deur Professor Woodbridge", opgeneem in ''die veertigste herdenking van die inhuldiging van ds. SM Woodbridge, DD, LL.D., as professor in die Teologiese Seminarium van die Gereformeerde (Nederlandse) Kerk in Amerika in New Brunswick, 1857 –1897'': <ref name="NBTS40thAnnivWoodbridge" />pp.23–38  == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Sterftes in 1905]] [[Kategorie:Geboortes in 1819]] [[Kategorie:Amerikaanse teoloë]] 33lfy7qpb6vlvukwaoylwom83gjykko 2922381 2922379 2026-08-05T16:04:04Z Aliwal2012 39067 Dit werk toe! 2922381 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} [[Lêer:Samuel_Merrill_Woodbridge_1819-1905.jpg|regs|duimnael| Eerwaarde Samuel Merrill Woodbridge, laat 1860's]] Eerwaarde '''Samuel Merrill Woodbridge''', DD, LL. D. ([[5 April]] [[1819]] – [[23 Junie]] [[1905]]) was 'n Amerikaanse geestelike, [[Teologie|teoloog]], skrywer en universiteitsprofessor. Woodbridge was 'n gegradueerde van die New York Universiteit en die New Brunswick Theological Seminary en het sestien jaar lank as 'n geestelike in die Hervormde Kerk in Amerika gepreek. Nadat hy in [[New Brunswick, New Jersey]], gevestig het, het hy vir 44 jaar as professor in kerkgeskiedenis en kerkregering aan die New Brunswick Theological Seminary onderrig gegee, en vir sewe jaar as professor in "[[metafisika]] en filosofie van die menslike verstand" by Rutgers College (nou Rutgers, die Staatsuniversiteit van New Jersey) in New Brunswick. Woodbridge het later die New Brunswick-kweekskool gelei as Dekaan en President van die Fakulteit van 1883 tot 1901. Hy was die skrywer van drie boeke en verskeie gepubliseerde preke en toesprake wat verskeie aspekte van Christelike geloof, [[teologie]], kerkgeskiedenis en regering dek. == Biografie == [[Lêer:Second Reformed Church, New Brunswick, NJ.jpg|regs|duimnael|Woodbridge het die Tweede Hervormde Kerk in New Brunswick, New Jersey, vir vyf jaar van 1852 tot 1857 bedien.]] Samuel Merrill Woodbridge is gebore op 5 April 1819 in Greenfield, Massachusetts. Hy was die derde van ses kinders van ds. Sylvester Woodbridge, DD (1790–1863) en Elizabeth Gould (oorlede in 1851).<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref><ref name="WoodbridgeRecord">Mitchell, Donald Grant and Mitchell, Alfred. ''[https://books.google.com/books?id=9glgAAAAMAAJ&printsec=frontcover&dq=Woodbridge+Record&hl=en&sa=X&ei=e_g5UuqEPNOv4AO0nYGwDQ&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q=Woodbridge%20Record&f=false The Woodbridge Record: Being an Account of the Descendants of the Rev. John Woodbridge of Newbury, Massachusetts]''. (New Haven, Connecticut: Tuttle, Morehouse & Taylor, 1883).</ref> (p.140).  Volgens 'n genealogiese kaart wat in 1907 in ''Munsey's Magazine'' gepubliseer is, was Woodbridge in die elfde geslag van 'n familie van geestelikes wat terugdateer na die laat 15de eeu.<ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> <ref name="SonsClergymenMunseys"> Lowell, D.O.S. [https://books.google.com/books?id=A3lRAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=onepage&q=Merrill%20Woodbridge&f=false "The Sons of Clergymen"] in ''Munsey's Magazine'' 37(6) (September 1907), 704-706; citing Clark, Sereno Dickenson. ''The New England Ministry Sixty Years Ago: The Memoir of John Woodbridge, D.D.'' (Boston: Lee and Shepard, 1877).</ref> Die vroegste geestelike in hierdie voorvaderlike geslag, ds. John Woodbridge (gebore in 1493), was 'n volgeling van [[John Wycliffe]].<ref name="CorwinRCAmanual" /><ref name="SonsClergymenMunseys" /> Woodbridge het aan die Universiteit van New York studeer en 'n [[Baccalaureus artium]]-graad in 1838 behaal.<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref> As 'n voorgraadse student was Woodbridge 'n lid van die universiteit se geheimsinnige, vol manlike Eucleian Society en is verkies tot Phi Beta Kappa.<ref name="NYU1906Catalogue" /> Hy is in 1841 met 'n [[Magister artium]] van die New Brunswick Theological Seminary toegeken en is as [[Dominee|predikant]] aangestel deur die Hervormde Kerk se klassis van New York, 'n beheerliggaam wat toesig hou oor kerke in die streek.<ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> <ref name="NBTS40thAnnivWoodbridge">''[https://books.google.com/books?id=OZ0eBlu1Iz4C&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Fortieth Anniversary of the Inauguration of the Rev. S. M. Woodbridge, D.D., LL.D., as Professor in the Theological Seminary of the Reformed (Dutch) Church in America at New Brunswick, 1857–1897]''. (New Brunswick, New Jersey: New Brunswick Theological Seminary Alumni Association, 1897) : bl.4.</ref> Op hierdie tydstip het sy ''[[alma mater]]'', die Universiteit van New York, sy baccalaureusgraad tot 'n Meestersgraad in die Kunste opgegradeer.<ref name="NYU1906Catalogue" /> Na sy kweekskool het hy as [[Pastoor|leraar]] gedien by die Suidelike Hervormde Nederlandse Kerk in South Brooklyn (1841–49), by die Tweede Hervormde Kerk in Coxsackie, New York (1849–52), en by die Tweede Hervormde Kerk in New Brunswick, New Jersey (1852–57).<ref name="NYU1906Catalogue" /><ref name="NBTS40thAnnivWoodbridge" /> In Desember 1857 is Woodbridge aangestel in die fakulteit van twee skole in New Brunswick, New Jersey. Hy sou 44 jaar dien as professor in kerklike geskiedenis en kerkregering by New Brunswick Theological Seminary (van 1857 tot 1901) en vir sewe jaar as professor in " [[Metafisika]] en filosofie van die menslike verstand" by Rutgers College (van 1857 tot 1864).<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref><ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> <ref name="NBTS40thAnnivWoodbridge" /> <ref name="RutgersColl1916Catalogue">Raven, John Howard (Rev.) (compiler). ''[https://books.google.com/books?id=nK1BAAAAIAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Catalogue of the Officers and Alumni of Rutgers College (originally Queen's College) in New Brunswick, N.J., 1766–1916]''. (Trenton, New Jersey: State Gazette Publishing Company, 1916).</ref> (pp.40, 397).  Beide skole was toe geaffilieer met die [[Protestantisme|Protestantse]] Nederduitse Gereformeerde geloof.<ref name="McCormickRutgers">McCormick, Richard P. ''Rutgers: a Bicentennial History''. (New Brunswick, New Jersey: Rutgers University Press, 1966), passim.</ref> Hy is deur die Sinode aangestel in 'n vakature in beide professorate wat deur die dood van ds. John Ludlow, DD (1793–1857), op 8 September 1857. <ref name="DemarestNBTSCentennial1885">Demarest, David D. ''[https://books.google.com/books?id=nAcAAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Centennial of the Theological Seminary of the Reformed Church in America, formerly the Reformed Protestant Dutch Church, 1784–1884]''. (New Brunswick, New Jersey: Board of Publication of the Reformed Church in America, 1885).</ref> (p.128).  Tydens sy ampstermyn by die kweekskool het Woodbridge ook onderrig verskaf in die gebiede van pastorale, didaktiese en polemiese teologie —dikwels wanneer daar vakatures in die fakulteit was. <ref name="DemarestNBTSCentennial1885" /> [[Lêer:New_Brunswick_Theological_Seminary_Faculty_c1904.jpg|regs|duimnael|Emeritus professor Woodbridge (sittende, met wit baard en mantels) met die kweekskool se personeel, omstreeks 1904]] In 1883 het die Kerk se Algemene Sinode besluit dat die "oudste professor in diens in die Teologiese Kweekskool te New Brunswick as Dekaan van die Kweekskool aangewys word, en aan hom sal die dissipline van die Inrigting toevertrou word, volgens die regulasies waaroor ooreengekom kan word. deur die Fakulteit." <ref name="DemarestNBTSCentennial1885" />: p.134. Woodbridge het die kweekskool gelei as sy eerste Dekaan van die Kweekskool, en daarna as President van die Fakulteit tot sy aftrede in 1901. Beide posisies was voorgangers van die huidige kweekskoolpresident. Tydens sy loopbaan het Woodbridge eregrade van Union College (DD 1858) en van Rutgers College (AM, 1841; DD, 1857; LL. D. 1883) ontvang.<ref name="RutgersColl1916Catalogue2">Raven, John Howard (Rev.) (compiler). ''[https://books.google.com/books?id=nK1BAAAAIAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Catalogue of the Officers and Alumni of Rutgers College (originally Queen's College) in New Brunswick, N.J., 1766–1916]''. (Trenton, New Jersey: State Gazette Publishing Company, 1916): pp. 339, 346, 362.</ref> Hy het in 1901 as 'n [[Emeritaat|emeritus-professor]] uit die onderwys getree, op die ouderdom van 82.<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref> == Huwelike == Woodbridge het twee keer getrou. Sy eerste huwelik was met Caroline Bergen (wat in 1861 gesterf het) in Februarie 1845; die egpaar het een dogter gehad, Caroline Woodbridge (gebore 1845). Op 20 Desember 1866 trou hy met sy tweede vrou, Anna Wittaker Dayton (1823–1920), met wie hy twee dogters gehad het, Anna Dayton Woodbridge (gebore 1869) en Mary Elizabeth Woodbridge (gebore 1872). <ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref> <ref name="WoodbridgeRecord"/> == Afsterwe == Woodbridge is op 23 Junie 1905 in New Brunswick, New Jersey, in die ouderdom van 86 oorlede.<ref name="NYU1906Catalogue">''[https://books.google.com/books?id=W6FBAAAAYAAJ&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&q=Merrill+Woodbridge#v=snippet&q=Merrill%20Woodbridge&f=falseGeneral Alumni Catalogue of New York University, 1833–1905: College, Applied Science and Honorary Alumni]''. (New York: General Alumni Society of New York University, 1906), 8.</ref> Hy is begrawe in 'n familiegraf in die Elmwood-begraafplaas, Noord-Brunswick, New Jersey . <ref>Staff. Brief news item in ''New Brunswick Daily Times'' (June 27, 1905), page 5, column 2.</ref> Die kerkhistorikus Charles Edward Corwin het opgeteken dat Woodbridge beskryf is as 'n sterk persoonlikheid wat "droë onderwerpe laat gloei van die lewe," en bygevoeg dat hy "baie vas in die geloof was, maar sy liefdevolle hart het hom vriendelik gemaak, selfs teenoor diegene wie se mening hy as gevaarlik beskou het."<ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> == Werke == [[Lêer:NBTS_from_George_Street_New_Brunswick_NJ_1880_print.jpg|regs|duimnael|'n 1880-afdruk van die New Brunswick Theological Seminary-kampus, waar Woodbridge vir 44 jaar onderrig gegee het]] === Boeke === * 1872: ''Analise van sistematiese teologie'' (1ste uitgawe) * 1883: ''Analise van Sistematiese Teologie'' (2de Uitgawe) * 1895: ''Handleiding van Kerkgeskiedenis'' <ref>The seminary's [http://65.217.178.199/TLCScripts/interpac.dll?SearchForm?Directions=1&Config=pac&Branch=0 Gardner A. Sage Library catalogue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226005710/http://65.217.178.199/TLCScripts/interpac.dll?SearchForm%3FDirections=1&Config=pac&Branch=0|date=February 26, 2012}} lists "Jersey City, New Jersey: J.H. Pilson, 1895" as the publishing imprint, and its Library of Congress Catalogue number as "XT8 W85m" and "MC2 W85".</ref> * 1896: ''Opsomming van Kerkregering'' <ref>The seminary's [http://65.217.178.199/TLCScripts/interpac.dll?SearchForm?Directions=1&Config=pac&Branch=0 Gardner A. Sage Library catalogue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226005710/http://65.217.178.199/TLCScripts/interpac.dll?SearchForm%3FDirections=1&Config=pac&Branch=0|date=February 26, 2012}} does not list any publishing information available for this volume, but lists its Library of Congress Catalogue number as "OB1 W85"</ref> === Preke en diskoerse === Verskeie preke, toesprake en toesprake in die openbaar gehou deur ds. Woodbridge is in koerante en tydskrifte gedruk, as deel van 'n versameling adresse in boeke, en as afsonderlik gepubliseerde pamflette. Hierdie kleiner werke sluit in: <ref name="CorwinRCAmanual">Corwin, Charles Edward. ''[https://books.google.com/books?id=pYguAAAAYAAJ&pg=PA597&lpg=PA597&dq=Samuel+Merrill+Woodbridge+1819+1905&source=bl&ots=kIuD57mNhD&sig=tdFO-a5R6-WW8MuBxMpQHJOiOaM&hl=en&sa=X&ei=lOs5UqGIKuPD4AP4voCQDQ&ved=0CEwQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Samuel%20Merrill%20Woodbridge%201819%201905&f=false A Manual of the Reformed Church in America (formerly Reformed Protestant Dutch Church), 1628–1922]''. (5th Edition&nbsp;– New York: Board of Publication and Bible-School Work of the Reformed Church in America, 1922), 598.</ref> * 1853: "Beginsels van ons regering: 'n Dankseggingsdiskoers" * 1856: "Preek oor menslike regering", gedruk in die ''New Brunswick Fredonian'' * 1857: "Intreerede as professor in kerklike geskiedenis" * 1857: "On the Family", gedruk in ''The Christian Intelligencer'' <ref>Woodbridge, Samuel Merrill. "On the Family" in ''The Christian Intelligencer of the Reformed Dutch Church'' (December 24, 1857)</ref> * 1865: "Krag van die Bybel", gedruk in ''Die Nasionale Prediker en Dorpskansel'' <ref>Woodbridge, Samuel Merrill. "Power of the Bible" in ''The National Preacher and Village Pulpit''. (New York: W.H. Bidwell, 1865)</ref> * 1867: "Adres" gepubliseer in Richard Holloway Steele se ''Historiese Diskoers gelewer tydens die Viering van die Honderd-en-vyftigste herdenking van die Eerste Gereformeerde Nederlandse Kerk'' <ref>Steele, Richard Holloway. ''[https://books.google.com/books?id=eM_DzHFDiCYC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Historical Discourse delivered at the Celebration of the One Hundred and Fiftieth Anniversary of the First Reformed Dutch Church, New-Brunswick, N.J., October 1, 1867]''. (New York: John A. Gray & Green, Printers, 1867), 145–148.</ref> * 1869: "Toespraak" opgeneem in ''Verrigtinge by die Eeufeesherdenking van die Inwyding van die Noord-Hollandse Kerk, 25 Mei 1869'' <ref>"Address of Professor Woodbridge" in Collegiate Reformed Protestant Dutch Church of the City of New York. ''[http://catalog.hathitrust.org/Record/011564055 Proceedings at the centennial anniversary of the dedication of the North Dutch Church, May 25th, 1869: and also, at the laying of the corner-stone of the new church, on Fifth avenue, corner Forty-eighth street, on the same day]''. (New York : Aldine Press, 1869), 48–57.</ref> * 1871: "Diskoers oor welwillendheid gehou voor die Algemene Sinode te Albany", gedruk in ''Christian Intelligencer'' * 1875: ''Faith: It's True Position in the Life of Man: A Discourse, gepreek 22 November 1874, in die kapel van Rutgers College'' <ref>Woodbridge, Samuel Merrill. ''iarchive:cu31924031450947|Faith, its true position in the life of man: a discourse, preached November 22d, 1874, in the chapel of Rutgers College'' (New York: Board of Publications for the Reformed (Dutch) Church of America, 1875).</ref> * 1885: "Historical Theology: An Address", opgeneem in David Demarest se ''Centennial of the Theological Seminary of the Reformed Church in America, voorheen die Reformed Protestants Dutch Church, 1784–1884'': <ref name="DemarestNBTSCentennial1885">Demarest, David D. ''[https://books.google.com/books?id=nAcAAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Centennial of the Theological Seminary of the Reformed Church in America, formerly the Reformed Protestant Dutch Church, 1784–1884]''. (New Brunswick, New Jersey: Board of Publication of the Reformed Church in America, 1885).</ref> pp.21–44  * 1894: "Kenmerke van Dr. Campbell", opgeneem in ''<nowiki/>'n Gedenkteken van ds.'' ''William Henry Campbell, DD, LL.'' ''D., Wyle President van Rutgers College'' <ref>''[https://books.google.com/books?id=yaMaAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false A Memorial of Rev. William Henry Campbell, D.D., LL.D., Late President of Rutgers College]'' (New Brunswick, New Jersey: Rutgers College Board of Trustees, 1894), 33–34.</ref> * 1897: "Toespraak deur Professor Woodbridge", opgeneem in ''die veertigste herdenking van die inhuldiging van ds. SM Woodbridge, DD, LL.D., as professor in die Teologiese Seminarium van die Gereformeerde (Nederlandse) Kerk in Amerika in New Brunswick, 1857 –1897'': <ref name="NBTS40thAnnivWoodbridge" />pp.23–38  == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Sterftes in 1905]] [[Kategorie:Geboortes in 1819]] [[Kategorie:Amerikaanse teoloë]] kwtb76vuy8onu5ev3lkl1ht4rrim1lf 0 396116 2922463 2543391 2026-08-06T03:49:55Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922463 wikitext text/x-wiki '''Sandile Ngcobo''' (gebore 1 Maart 1953) is 'n voormalige regter in die [[Konstitusionele Hof van Suid-Afrika]].<ref name="CC">{{Cite web|url=http://www.constitutionalcourt.org.za/site/judges/justicesandilengcobo/index1.html|title=Justice Sandile Ngcobo|publisher=Constitutional Court of South Africa|access-date=2008-11-09|archive-date=2016-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160703021118/http://www.constitutionalcourt.org.za/site/judges/justicesandilengcobo/index1.html|url-status=dead}}</ref> Hy het van 2009 tot 2011 as [[Hoofregter van Suid-Afrika|hoofregter]] gedien. == Opvoeding == Ngcobo het sy universiteitsopleiding aan die Universiteit van Zoeloeland ontvang, waar hy in 1975 met 'n BProc gegradueer het met 'n fokus op grondwetlike reg, handelsreg en rekeningkunde. Regter Ngcobo het 'n Fulbright-beurs ontvang en 'n LLM-graad behaal aan die Harvard Law School,<ref name="CC"/> waar hy 'n besoekende professor in die regte is. Hy is ook 'n besoekende professor in die regte aan die Columbia Law School en 'n adjunkprofessor in die regte aan die Cornell Law School. == Loopbaan == In September 1977 het hy 'n pos in die munisipale administrasie van Maphumulo aanvaar. Hy het later na 'n prokureursfirma in Durban verhuis om sy praktiese opleiding te voltooi en as prokureur te werk. Sy werk het gewissel van handelsreg tot erfreg en strafreg. In 1982 het hy 'n litigator by die Regshulpbronsentrum geword, waar hy die belange van die nie-blanke bevolking verteenwoordig het. Hy het studente wie se skoollisensie weens hul velkleur teruggetrek is voor die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika]] verteenwoordig. Van 1986 tot 1987 was Ngcobo 'n klerk vir A. Leon Higginbotham, jr., 'n federale regter van die Verenigde State. Terselfdertyd het hy aan die Harvard-, Pennsilvanië- en Stanford-universiteite onderrig gegee. Van Augustus tot November 1987 het hy as prokureur by 'n prokureursfirma in Philadelphia gepraktiseer. Vroeg in 1988 het hy na Suid-Afrika teruggekeer en 'n pos aan die Universiteit van Natal aanvaar. Aan die einde van die jaar het hy na 'n prokureursfirma in Durban verhuis voordat hy na Philadelphia teruggekeer het, waar hy vir 'n groot regsfirma in diensregsake gewerk het. In 1992 het hy in sy tuisdorp, Durban, weer selfstandig as prokureur gepraktiseer. In 1993 het hy as regter by die KwaZulu-arbeidshof by die staatsdiens aangesluit. In 1994 was hy voorsitter van die Verkiesingshof van die [[Onafhanklike Verkiesingskommissie van Suid-Afrika|Onafhanklike Verkiesingskommissie]]. In April 1996 is hy aangestel as 'n tydelike regter van die Konstitusionele Hof van die Republiek van Suid-Afrika en in November 1997 het hy as 'n tydelike regter by die Appèlhof vir Arbeidsreg aangesluit. In Februarie 1998 is Ngcobo as lid van die [[Waarheid-en-versoeningskommissie]] aangestel, waarvan hy later as voorsitter gedien het. Hy is in 1999 deur [[Nelson Mandela]] in die Konstitusionele Hof aangestel. Op 6 Augustus 2009 het president [[Jacob Zuma]] Ngcobo genomineer om [[Pius Langa]] as [[hoofregter van Suid-Afrika]] in Oktober 2009 op te volg.<ref>{{cite news|url=http://www.mg.co.za/article/2009-08-06-zuma-looks-to-ngcobo-as-new-chief-justice|title=Zuma looks to Ngcobo as new chief justice|publisher=Mail & Guardian|date=2009-08-06}}</ref> Ngcobo is deur die [[Universiteit van Kaapstad]] as 'n ereprofessor in die regte aangestel. == Verwysings == {{Verwysings}} {{beginboks}} {{opvolgboks|titel=[[Hoofregter van Suid-Afrika]]|voor=[[Pius Langa]]|na=[[Mogoeng Mogoeng]]|jare=2009–2011}} {{eindboks}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Geboortes in 1953]] [[Kategorie:Hoofregters van Suid-Afrika]] 6bwkznzsrv24rortt54ql4q99akcy2w 0 397688 2922458 2764762 2026-08-06T02:23:09Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922458 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Rudolf Buchbinder, 2010 (cropped).jpg|duimnael|Rudolf Buchbinder (2010)]] '''Rudolf Buchbinder''' (gebore 1 Desember 1946, Litoměřice, [[Tsjeggo-Slowakye]]) is 'n [[Oostenryk]]se [[pianis]]. == Biografie == Buchbinder het onder Bruno Seidlhofer aan die Weense Musiekakademie gestudeer. In 1965 het hy 'n toer deur Noord- en Suid-Amerika onderneem. In 1966 het hy 'n spesiale prys gewen tydens die Van Cliburn Internasionale Klavierkompetisie. Daarna het hy saam met die [[Weense Filharmoniese Orkes]] getoer en as solis regoor die wêreld verskyn. Hy het ook klavier aan die Basel Akademie vir Musiek gegee. Vir die Teldec-plaatetiket het hy die volledige klaviermusiek van [[Joseph Haydn]] opgeneem, Mozart se hoofwerke vir klavier, [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] se volledige klaviersonates en variasies,<ref>{{cite news |last=Molleson |first=Kate |date=6 Augustus 2015 |title=Rudolf Buchbinder: 'Musical freedom was fantastisch! We are too strict today' |url=https://www.theguardian.com/music/2015/aug/06/rudolf-buchbinder-beethoven-32-piano-sonatas-edinburgh |work=[[The Guardian]] |location=Londen |access-date=27 September 2020}}</ref> en [[Johannes Brahms|Brahms]] se twee klavierconcertos saam met [[Nikolaus Harnoncourt|Harnoncourt]] en die Koninklike Concertgebouw orkes van [[Amsterdam]]. Hy het saam met [[János Starker]] onvergeetlike uitvoerings van Beethoven en Brahms se werke vir tjello en klavier opgeneem. Hy het twee keer die Beethoven-klavierconcertos vanaf die klavier gedirigeer en opgeneem, eers met die Weense Simfonieorkes vir die Preiser-plaatetiket in 2007, en hierna met die [[Weense Filharmoniese Orkes]] vir die Sony-plaatetiket in 2011; hierdie siklus is regstreeks in konsert opgeneem en op beide CD en DVD vrygestel.<ref>Robert Cummings, Review by www.classical.net, http://www.classical.net/music/recs/reviews/u/utc08904blua.php</ref> He is een van slegs enkele pianiste wat die volledige Deel II van ''Vaterländischer Künstlerverein'' opgeneem het. Die werk bestaan uit 50 variasies deur 50 verskillende komponiste op 'n wals deur [[Anton Diabelli]].<ref>[http://www.tanjadorn.com/artists/RB/RudiBio.html Tanja Dorn.com] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090116031557/http://www.tanjadorn.com/artists/RB/RudiBio.html |date=16 Januarie 2009 }}</ref> Hy het ook Beethoven se ''Diabelli Variasies'' opgeneem, wat Deel I uitmaak van die eersgenoemde werk. Hy is 'n meesterlike vertolker van Mozart se klavierconcertos en klaviersonates. Mozart se musiek maak die hoofdeel uit van sy repertorium.<ref>Jean-Pierre Thiollet, ''88 notes pour piano solo'', Neva Editions, 2015, p.141. {{ISBN|978-2-3505-5192-0}}</ref> Buchbinder is sedert 2007 die artistieke direkteur van die Grafenegg Fees.<ref name="Osterfestspiele Salzburg">{{cite web | title=Biografie Rudolf Buchbinder | website=Osterfestspiele Salzburg | url=https://www.osterfestspiele-salzburg.at/kuenstler/rudolf-buchbinder.html | language=de | access-date=28 September 2020}}</ref> == Pryse en toekennings == * 1961: Eersteprys tydens die Internasionale Kompetisie in München in die afdeling "Klaviertrio" * 1962: Lipatti Medalje<ref name="Austria-Forum">{{cite web | author=Austria-Forum | title=Buchbinder, Rudolf | website=Austria-Forum | url=https://austria-forum.org/af/Biographien/Buchbinder%2C_Rudolf | language=de | access-date=28 September 2020}}</ref> * 1966: Spesiale prys tydens die Van Cliburn Internasionale Klavierkompetisie * 1970: Mozartinterpretationspreis van die Oostenrykse Minister vir Opvoeding en die Kunste * 1977: Grand Prix du Disque vir die volledige klavierwerke van Joseph Haydn<ref name="Austria-Forum" /> * 1989: Oostenrykse Erekruis vir Wetenskap en Kuns<ref>{{cite web | url = http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf | title = Reply to a parliamentary question | language = de | page=840 | access-date = 14 Januarie 2013 }}</ref><ref name="Austria-Forum" /> * 1992: Honorêre lid van die Weense Simfonieorkes * 1994: Honorêre lid van die Karintiese Somer * 1995: Oostenrykse Erekruis vir Wetenskap en Kuns, 1ste klas<ref>{{cite web | url = http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf | title = Reply to a parliamentary question | language = de | page=980 | access-date = 14 Januarie 2013 }}</ref> * 1996: Groot Verdienstelikheid van die Provinsie van Salzburg * 1996: Groot Goue dekorasie van Karintië * 1996: Anton-Bruckner-Ring van die Weense Simfonieorkes<ref name="Wien Geschichte Wiki 2020">{{cite web | title=Anton-Bruckner-Ring | website=Wien Geschichte Wiki | date=28 September 2020 | url=https://www.geschichtewiki.wien.gv.at/Anton-Bruckner-Ring | language=de | access-date=28 September 2020}}</ref> * 1996: Goue medalje vir Dienste aan Wene<ref name="Austria-Forum" /> * 1999: Groot Goue Dekorasie van Benede-Oostenryk * 2003: Groot Goue Dekorasie vir Dienste aan die Republiek van Oostenryk<ref>{{cite web | url = http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf | title = Reply to a parliamentary question | language = de | page=1528 | access-date = 14 Januarie 2013 }}</ref><ref name="Austria-Forum" /> * 2004: Goue Medalje van Salzburg * 2007: Goue Medalje van die Oostenrykse hoofstad Wene<ref name="Austria-Forum" /> * 2008: Honorêre Lid van die Genootskap van Vriende vir Musiek in Wene<ref name="Austria-Forum" /> * 2010: Toerisme-toekenning van die Staat van Benede-Oostenryk vir sy werk in musiektoerisme Grafenegg * 2011: Gloria Artis, Medalje vir Verdienstelikheid aan Kultuur<ref>{{cite web|title=Gloria Artis dla Rudolfa Buchbindera i Elżbiety Pendereckiej|url=http://www.mkidn.gov.pl/pages/posts/gloria-artis-dla-rudolfa-buchbindera-i-elzbiety-pendereckiej-1800.php|publisher=Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego|access-date=11 November 2013|language=pl|date=19 April 2011|archive-date=23 Oktober 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131023193814/http://www.mkidn.gov.pl/pages/posts/gloria-artis-dla-rudolfa-buchbindera-i-elzbiety-pendereckiej-1800.php|url-status=dead}}</ref><ref name="Austria-Forum" /> * 2012: Echo Klassik in Duitse musiek-toekenning as Instrumentalis van die Jaar (klavier) en vir die album ''Beethoven: The Sonata Legacy'', uitgereik deur RCA Red Seal/Sony * 2016: Honorêre Lid van die [[Weense Filharmoniese Orkes]]<ref name="Vienna Philharmonic Orchestra 2016">{{cite web | title=Wiener Philharmoniker > Homepage > Orchester > Philharmonisches Tagebuch | website=Vienna Philharmonic Orchestra | date=2016 | url=https://www.wienerphilharmoniker.at/orchester/philharmonisches-tagebuch/year/2016/blogitemid/1248/ | language=de | access-date=28 September 2020 }}{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2017: Wene Mozart-prys<ref>{{cite news |date=21 June 2017 |title=Pianist Rudolf Buchbinder erhielt ersten Wiener Mozart Preis |url=https://www.kleinezeitung.at/kultur/klassik/5238633/Ehrung_Pianist-Rudolf-Buchbinder-erhielt-ersten-Wiener-Mozart-Preis |work=Kleine Zeitung |location=Vienna |language=de |access-date=27 September 2020}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronne == * {{cite book |last1 =Slonimsky |first1 =Nicolas |author-link1 =Nicolas Slonimsky |last2 =Kuhn |first2=Laura Diane |last3 =McIntire |first3 =Dennis |title =Baker's Biographical Dictionary of Twentieth-Century Classical Musicians |publisher =[[G. Schirmer|Schirmer Books]] |year =1997 |location =New York |url =https://archive.org/details/bakersbiographic0000slon |isbn =978-0-02-871271-0 |url-access =registration }} == Eksterne skakels == * [http://www.imgartists.com/?page=artist&id=771 Biography from IMG Artists] * [http://streams.wgbh.org/online/play.php?xml=clas/cmd081119buchbinder.xml&template=wgbh_audio Hear Rudolf Buchbinder in concert] from [http://www.wgbh.org/classical WGBH Radio Boston] * [https://pianistscorner.com/person/55c4d99cb203c021b86f6ff1/map/person Piano Genealogy on Pianists Corner] * [https://pianistscorner.com/person/55c4d99cb203c021b86f6ff1/playlist/playlist Piano Playlist on Pianists Corner] * [https://www.youtube.com/watch?v=ci2U0tQ5h_8 Buchbinder speel Beethoven se Sonates No's 6, 24, 16 en 29] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Buchbinder, Rudolf}} [[Kategorie:Geboortes in 1946]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Oostenrykse pianiste]] 5e0twkuqt17jdbg26e4re43zmhmsr2e 0 427576 2922452 2892858 2026-08-06T00:39:27Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922452 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = Raleigh–Durham<br/>Internasionale Lughawe | image = Raleigh-Durham International Airport logo.svg | image-width = 175 | image2 = Raleigh Durham International airport satellite view.png | image2-width = 250 | IATA = RDU | ICAO = KRDU | FAA = RDU | type = Openbaar | owner-oper = Raleigh–Durham Airport Authority | city-served = Die Research Triangle-gebied van [[Noord-Carolina]] | location = Cedar Fork Township, Wake County, [[Noord-Carolina]], [[Verenigde State]] | opened = {{start date and age|1943|05|01}} | focus_city = [[Delta Air Lines]] | operating_base = Avelo Airlines<br/>Endeavor Air (Begin K3 2025) | elevation-f = 436 | elevation-m = 133 | coordinates = {{coord|35|52|40|N|078|47|15|W|type:airport_region:US-NC|aansig=inlyn,titel}} | image_map = RDUFAA.pdf | image_map_caption = FAA airport diagram | website = {{URL|https://rdu.com}} | r1-number = 05L/23R | r1-length-f = 10 000 | r1-length-m = 3 048 | r1-surface = Beton | r2-number = 05R/23L | r2-length-f = 7 500 | r2-length-m = 2 286 | r2-surface = Teer | r3-number = 14/32 | r3-length-f = 3 570 | r3-length-m = 1 088 | r3-surface = Teer | stat-year = 2024 | stat1-header = Totale passasiers | stat1-data = 15 475 466 | stat2-header = Lugbewegings | stat2-data = 214 222 | stat3-header = Lugvrag (pond) | stat3-data = 202 634 559 | footnotes = Bron: RDU website<ref>{{cite web | url=https://www.rdu.com/airport-authority/statistics/ | title=Statistics }}</ref> | mapframe = yes | mapframe-zoom = 9 | mapframe-wikidata = yes }} '''Raleigh–Durham Internasionale Lughawe''' {{Airport codes|RDU|KRDU|RDU}}, plaaslik bekend onder sy IATA-kode '''RDU''', is 'n [[internasionale lughawe]] wat [[Raleigh]], Durham, en die omliggende Navorsingsdriehoekstreek van [[Noord-Carolina]] as sy hooflughawe bedien. Dit is in ongeïnkorporeerde [[Wake County, Noord-Carolina|Wake County]] geleë, maar word omring deur die stad Raleigh in die noorde en ooste, en die dorpe Cary en Morrisville in die suide. Die lughawe beslaan 20 vk km en beskik oor drie aanloopbane.<ref>{{Cite web|url=https://skyvector.com/airport/RDU/Raleigh-Durham-International-Airport|title=RDU airport data at skyvector.com|website=skyvector.com|access-date=August 30, 2022}}</ref> Sedert 2025 beklee RDU die 35ste plek in passasiersaankomste en -vertrekke in die VSA, en bied passasiersdiens aan byna 80 bestemmings, insluitend 15 internasionale bestemmings in 11 lande.<ref name="transtats.bts.gov">{{Cite web|url=https://www.transtats.bts.gov/airports.asp?20=E&Nv42146=eQh&Nv42146_anzr=enyrvtu/Q74unz,%20aP:%20enyrvtu-Q74unz%20V06r40n6v10ny&pn44vr4=SNPgf|title=RITA – BTS – Transtats|publisher=Bureau of Transportation Statistics|access-date=March 27, 2024}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.transtats.bts.gov/airports.asp?20=E&Nv42146=eQh&Nv42146_anzr=enyrvtu/Q74unz,%20aP:%20enyrvtu-Q74unz%20V06r40n6v10ny&pn44vr4=SNPgf "RITA – BTS – Transtats"]. </cite></ref> Die lughawe bedien 31 Amerikaanse state, plus [[Puerto Rico]], met [[Hartsfield-Jackson Atlanta Internasionale Lughawe|Atlanta]] as die besigste binnelandse roete, en die metropolitaanse gebied van New York het die meeste passasiers per dag.<ref>{{Cite web|url=https://data.transportation.gov/Aviation/Consumer-Airfare-Report-Table-6-Contiguous-State-C/yj5y-b2ir/explore/query/SELECT%0A%20%20%60year%60%2C%0A%20%20%60quarter%60%2C%0A%20%20%60city1%60%2C%0A%20%20%60city2%60%2C%0A%20%20%60nsmiles%60%2C%0A%20%20%60passengers%60%2C%0A%20%20%60fare%60%2C%0A%20%20%60carrier_lg%60%2C%0A%20%20%60large_ms%60%2C%0A%20%20%60fare_lg%60%2C%0A%20%20%60carrier_low%60%2C%0A%20%20%60lf_ms%60%2C%0A%20%20%60fare_low%60%0AWHERE%0A%20%20%28caseless_one_of%28%60city1%60%2C%20%22Raleigh%2FDurham%2C%20NC%22%29%0A%20%20%20%20%20OR%20caseless_one_of%28%60city2%60%2C%20%22Raleigh%2FDurham%2C%20NC%22%29%29%0A%20%20AND%20%28%28%60year%60%20IN%20%28%222024%22%29%29%20AND%20%28%60quarter%60%20IN%20%28%222%22%2C%20%223%22%29%29%29%0AORDER%20BY%0A%20%20%60year%60%20DESC%20NULL%20FIRST%2C%0A%20%20%60table_1_flag%60%20ASC%20NULL%20LAST%2C%0A%20%20%60passengers%60%20DESC%20NULL%20LAST/page/filter|title=Consumer Airfare Report: Table 6 - Contiguous State City-Pair Markets That Average At Least 10 Passengers Per Day|publisher=Office of the Secretary of Transportation|access-date=11 March 2025}}</ref> Daar is byna 600 daaglikse vliegtuigbewegings.<ref>{{Cite web|url=https://www.rdu.com/wp-content/uploads/2025/03/2025-2026-Budget-Draft.pdf|title=Operating and Capital Budgets 2025-26|publisher=Raleigh-Durham Airport Authority}}</ref> Die RDU-lughaweowerheid is in beheer van die lughawefasiliteite en -bedrywighede en word beheer deur 'n raad van verteenwoordigers van die graafskappe [[Wake County, Noord-Carolina|Wake]] en [[Durham County, Noord-Carolina|Durham]] en die stede Raleigh en Durham. Raleigh–Durham Internasionale Lughawe is die tweede grootste lughawe in die staat [[Noord-Carolina]], naas [[Charlotte Douglas Internasionale Lughawe]]. Die hoofopvanggebied is sentraal- en oostelike Noord-Carolina, en suidelike [[Virginië]].<ref>{{Cite web|url=https://www.readyforeveryjourney.com/news/raleigh-durham-international-airport-launches-its-return-to-travel-campaign|title=Raleigh-Durham International Airport Launches its ‘Return to Travel’ Campaign|publisher=Airports Council International-North America|access-date=1 December 2024}}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Die lughawe is 'n bedryfsbasis vir Avelo Airlines en Endeavour Air, sowel as 'n fokusstad vir [[Delta Air Lines]]. In 2024 het RDU 'n rekord van 15,5 miljoen passasiers bedien, wat die lughawe se rekord van 14,5 miljoen passasiers wat in 2023 opgestel is, verbeter het.<ref>{{Cite web|url=https://www.rdu.com/rdu-ends-2024-with-record-passenger-traffic/|title=RDU Ends 2024 with Record Passenger Traffic|access-date=16 January 2025}}</ref> [[Lêer:Raleigh–Durham_International_Airport_structure.jpg|duimnael|240px|'n Metaalkunswerk op uitstalling binne die lughaweterminaal.]] == Terminale == Die lughawe bevat twee terminale met 'n totaal van 45 hekke.<ref name="RDUMap">{{Cite web|url=https://www.rdu.com/maps-and-directions/inside-rdu/|title=Terminal Directory - Raleigh/Durham International Airport|access-date=8 April 2021}}</ref> Die twee terminale het nie 'n lugkantverbinding nie; maar passasiers wat tussen die terminale beweeg, kan met 'n pendelbus ry of die bewegende wandelpad vanaf onderdak parkeerdekke tussen die terminale neem. Alle nie- voorafgeklaarde internasionale vlugte word in Terminaal 2 verwerk en arriveer by hekke C21, C23, C24 en C25. == Statistiek == === Top bestemmings === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%" width="align=" |+'''Besigste binnelandse roetes vanaf RDU (Januarie 2023 – Desember 2024)''' <ref name="transtats.bts.gov"/> ! Rang ! Stad ! Passasiers ! Rederye |- | 1 |[[Hartsfield-Jackson Atlanta Internasionale Lughawe|Atlanta, Georgia]] | 707 980 | Delta, Frontier, Southwest |- | 2 |[[Charlotte Douglas Internasionale Lughawe|Charlotte, Noord-Carolina]] | 526 730 | American |- | 3 |[[Orlando Internasionale Lughawe|Orlando, Florida]] | 359 290 | Delta, Frontier, JetBlue, Southwest |- | 4 |[[Dallas/Fort Worth Internasionale Lughawe|Dallas/Fort Worth, Texas]] | 328 470 | American, Frontier |- | 5 |[[O'Hare Internasionale Lughawe|Chicago–O'Hare, Illinois]] | 320 690 | American, Frontier, United |- | 6 |[[LaGuardia-lughawe|New York–LaGuardia, New York]] | 320 330 | American, Delta, Frontier |- | 7 |[[Logan Internasionale Lughawe|Boston, Massachusetts]] | 299 380 | Delta, Frontier, JetBlue |- | 8 |[[Miami Internasionale Lughawe|Miami, Florida]] | 296 020 | American, Delta, Frontier |- | 9 |[[John F. Kennedy Internasionale Lughawe|New York-JFK, New York]] | 291 260 | American, Delta, JetBlue |- | 10 |[[Denver Internasionale Lughawe|Denver, Colorado]] | 283 520 | Frontier, Southwest, United |- |} {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%" width="align=" |+'''Besigste internasionale roetes vanaf RDU (Oktober 2023 – September 2024)'''<ref name="internationalreport">{{Cite web|url=https://data.transportation.gov/Aviation/International_Report_Passengers/xgub-n9bw|title=International_Report_Passengers {{!}} Department of Transportation - Data Portal|website=data.transportation.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20190719031853/https://data.transportation.gov/Aviation/International_Report_Passengers/xgub-n9bw|archive-date=July 19, 2019|access-date=July 25, 2021}}</ref> !Rank !Lughawe !Passasiers ! % verand. '23--'24 !Rederye |- |1 |[[Lughawe Londen-Heathrow|Londen–Heathrow, Verenigde Koninkryk]] |133,498 |{{Wins}} 2.39% |American |- |2 |[[Lughawe Parys-Charles de Gaulle|Parys–Charles de Gaulle, Frankryk]] |115,970 |{{Wins}} 4.93% |Air France, Delta |- |3 |[[Toronto Pearson Internasionale Lughawe|Toronto–Pearson, Kanada]] |92,256 |{{Daal}} 0.15% |Air Canada |- |4 |[[Keflavík Internasionale Lughawe|Reykjavík–Keflavík, Ysland]] |74,258 |{{Wins}} 12.95% |Icelandair |- |5 |[[Lughawe Frankfurt|Frankfurt, Duitsland]] |34,750 |{{Wins}} 358.81% |Lufthansa |- |6 |[[Cancún Internasionale Lughawe|Cancún, Meksiko]] |27,809 |{{Daal}} 3.60% |American, Delta |- |7 |[[Montréal–Trudeau Internasionale Lughawe|Montréal–Trudeau, Kanada]] |16,481 |{{Wins}} 4.14% |Air Canada |- |8 |[[Meksikostad Internasionale Lughawe|Meksikostad, Meksiko]] |14,441 |{{Wins}} 8925.63% |Aeromexico |- |9 |{{Vlagikoon|Panama}} [[Tocumen Internasionale Lughawe|Panamastad–Tocumen, Panama]] |14,030 |{{Wins}} 877.02% |Copa Airlines |- |10 |{{Vlagikoon|Bahamas}} <!-- [[Grand Bahama Internasionale Lughawe]] --> Freeport, Bahamas |2,025 |{{Daal}} 31.19% |Bahamasair |} === Jaarlikse verkeer by RDU === {| class="wikitable" |+Jaarlikse passasiersvolume by RDU (op- en afgeklim) 1985–tans !Jaar !Passasiers !Jaar !Passasiers !Jaar !Passasiers !Jaar !Passasiers |- |1985 |2 771 009 |1995 |5 937 135 |2005 |9 303 904 |2015 |10 015 244 |- |1986 |3 100 002 |1996 |6 417 871 |2006 |9 432 925 |2016 |11 049 143 |- |1987 |4 854 073 |1997 |6 724 874 |2007 |10 037 424 |2017 |11 653 693 |- |1988 |7 352 007 |1998 |7 228 653 |2008 |9 715 928 |2018 |12 801 697 |- |1989 |8 594 671 |1999 |8 941 775 |2009 |8 973 398 |2019 |14 218 621 |- |1990 |9 265 665 |2000 |10 438 585 |2010 |9 101 920 |2020 |4 883 913 |- |1991 |9 381 586 |2001 |9 584 087 |2011 |9 161 279 |2021 |8 795 128 |- |1992 |9 925 364 |2002 |8 241 253 |2012 |9 220 391 |2022 |11 842 330 |- |1993 |9 695 886 |2003 |7 912 547 |2013 |9 186 748 |2023 |14 523 996 |- |1994 |8 999 491 |2004 |8 637 606 |2014 |9 545 360 |2024 |'''15 475 466''' |} === Lugdiens markaandeel === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%" width="align=" |+'''Grootste rederye by RDU (Jan - Des 2024)''' <ref>{{Cite web|url=https://www.transtats.bts.gov/airports.asp?20=E&Nv42146=eQh&Nv42146_anzr=enyrvtu/Q74unz,%20aP:%20enyrvtu-Q74unz%20V06r40n6v10ny&pn44vr4=SNPgf|title=Raleigh/Durham, NC: Raleigh-Durham International (RDU)|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ! Rang ! Lugdiens ! Passasiers ! Deel |- | 1 | [[American Airlines]] | 3 013 000 | 20,76% |- | 2 | [[Delta Air Lines]] | 2 990 000 | 20,60% |- | 3 | [[Southwest Airlines]] | 2 208 000 | 15,21% |- | 4 | [[United Airlines]] | 1 478 000 | 10,18% |- | 5 | [[Frontier Airlines]] | 1 285 000 | 8,85% |- | | Ander | 3 544 000 | 24,41% |- |} == Verwysings == {{Verwysings|2}} [[Kategorie:Lughawens in die Verenigde State van Amerika]] 9haioypqnvhuczq5ds2hhtsmco79kby 4 429329 2922407 2920081 2026-08-05T18:01:17Z Sobaka 328 /* Lys van uitsendings */ bywerk nuuste uitsendings 2922407 wikitext text/x-wiki Die '''Afrikaanse Wikipedia op die radio''' verwys na [[radio]]-onderhoude met Wikipediagebruikers wat ten doel het om die [[Afrikaanse Wikipedia]] se rol en aktiwiteite aan die breë Afrikaanssprekende publiek bekend te stel. In sommige onderhoude word ook [[kennis]] soos in die artikels vervat met die luisteraars gedeel. Dit sluit radiouitsendings sowel as radiostromingsdienste in. Hierdie inisiatief is deur gebruiker Oesjaar van stapel gestuur as een van die pogings om die Afrikaanse Wikipedia te bemark as die toonaangewendste digitale bron van inligting in [[Afrikaans]] en om algemene belangstelling en begrip van die projek en toekomstige deelname daaraan te stimuleer. Hierdie pogings word steeds deur hom gedryf, maar ander gebruikers neem sedert 2023 ook aan uitsendings deel. == Agtergrond == Die Afrikaanse Wikipedia is die Afrikaanse weergawe van [[Wikipedia]], die webgebaseerde vrye-inhoud-[[ensiklopedie]], waar "vrye" na die kopieregvrye lisensiëring van die projek verwys. Die Afrikaanse weergawe was op 16 November 2001 die 11de wikipedia om geskep te word.<ref>[[:en:Special:PermanentLink/94753987|Wikipedia:2001]], English-language Wikipedia (16 Desember 2006)</ref> Dit beskik tans oor ongeveer {{NUMBEROF|ARTICLES|af|N}} artikels, en is volgens hierdie maatstaf die {{Rangtelwoord|{{Wikipedia volgens grootte|af}}}} grootste Wikipedia.<ref>[[m:Complete list of language Wikipedias ordered by size|Meta-Wiki se lys van Wikipedia-taalweergawes volgens grootte]]</ref> == Lys van uitsendings == Hiermee ‘n lys van opnames waaraan Afrikaanse Wikipediagebruikers deelgeneem het wat uitgesaai en/of gestroom is. Dit is nie ‘n volledige lys nie siende dat baie van die regstreekse uitsendings plaasvind sonder dat daar enige opnames daarvan bestaan. Stasies waarop uitsendings plaasgevind het sluit in [[RSG]], [[Jacaranda FM]], Die Waarheid Radio, [[Radio Pretoria]], [[Overvaal Stereo]], [[Radio Overberg]], [[Life FM]], [[Radio Laeveld]] en [[GROOTfm]]. {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 07-01-'''2026''' || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 7 Jan 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Die omroeper noem dat dit Oesjaar se 17de verjaarsdag op Wikipedia is. Hy stel dat hy in hierdie tyd 19 383 nuwe artikels geskep waarvan 13 reeds voorbladartikels is. Hy het ook 275 000 veranderinge in hierdie tyd aangebring. Hy gee ook ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur gebruiker Spes Bona. Hy praat ook die oor die belang van tegniese woordeboeke, nodig vir die skep van tegniese artikels. Hy noem dat hy onlangs Poskantoor en Telkom woordeboeke bekom het. [[SADiLaR]] het aangebied om te help met skandering van die woordeboeke waarna dit by die Wikiwoordeboek gevoeg sal kan word. |- | 2 || 10-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:RadioLaeveld 10 Jan.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur die Duitse gebruiker SpesBona. In die afgelope jaar het die getal artikels gegroei met 6 640. Hy noem ook gereelde nuwe bydraes oor sokkerklub en spelers. Hy verwys na die voorbladartikels deur gebruiker Burgert Behr en ook artikels oor die Grand Prixs deur gebruiker Aliwal. Oesjaar noem die digitalisering van woordeboeke en het reeds ‘n Telkom en Poskantoor woordeboeke bekom. [[SADiLaR]] het aangedui hul sal dit digitaliseer. Prof [[Wynand Steyn]] (UP) het ook goedgunstiglik ingenieurs en padoppervlak woordeboeke aangebied vir die doel. Die uiteindelike doel is om die woordeboeke by Wikiwoordeboek te integreer. |- | 3 || 14-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 14 Januarie 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Hy praat ook oor die [[tremprobleem]], ‘n etiese denkeksperiment wat ook weer relevant word met die opleiding van selfbesturende motors. |- | 4 || 17-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Radio Laeveld 17 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Sy gee ook agtergrond oor die 25 st. verjaarsdag van die Engelse Wikipedia 15 Januarie 2026. Plek skep om gratis inligting aan almal beskikbaar te maak Afrikaans was die 11 de taal wat gestig is op Wikipedia. Die Afrikaanse Wikipedia bly belangrik om Afrikaanse kennis te digitaliseer. Vrywilligers bly sentraal ten opsigte van suksesse van die Wikipedia. Sy verwys na ʼn artikel oor [[Beatrix Potter]] wat sy geskep het en sal dien as voorbladartikel in Augustus 2026. |- | 5 || 21-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Grootvorstedom Moskou]]. |- | 6 || 24-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 24 Jan 2026 Laeveld.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Grootvorstedom Moskou]]. Hy verwys na hoe die voorbladartikels gekies word en deur die skrywers voorgelê word. Hy verwys na die belang van tegniese infrastruktuur en die rol van [[Wikidata]]. Hy verwys ook na die belang van samewerking met ander individue en organisasies om die Afrikaanse Wikipedia uit te bou. |- | 7 || 28-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Jenson Button]]. Hy gee ook agtergrond oor [[Komputronium]] ‘n onglangse artikel wat hy geskep het. |- | 8 || 31-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 31 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel van [[Jenson Button]]. Sy verduidelik die proses om ‘n voorbladartikel te identifiseer soos die kwaliteit van die artikel, plasing van beelde en die feit dat die artikel ten minste 30 000 karakters groot moet wees. Gebruikers gee dan hulle menings terwyl daar ook gepoog word om ‘n diverse reeks artikels as voorbladartikels aan te bied. Van die 200 000 geregistreerde gebruikers is daar sowat 350 wat meer aktief is. Sy wys ook op die diepte element waar die Afrikaanse Wikipedia op dié stadium 38 is wat daarop dui dat daar goeie kwaliteit artikels in die Afrikaanse Wikipedia is. Sy verduidelik ook die proses vir individue om aktief betrokke te raak by die skep van artikels op die Afrikaanse Wikipedia. |- | 9 || 07-02-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Feb 2025.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Helios]]. Hulle bespreek ook die impak van [[Kunsmatige intelligensie|KI]] op die besoekersgetalle en die ondersoek wat tans gedoen word om uit te vind wat presies die impak van KI-skrapers in die verband is. Oesjaar verwys ook na pogings van die Wikimedia-stigting om ‘n ooreenkoms met KI-platforms te bereik rondom die gebruik van Wikipedia inhoud in [[groot taalmodel]]le. Hy beklemtoon die belangrikheid van akkuraatheid wat binne die Afrikaanse Wikipedia gehandhaaf moet word. |- | 10 || 11-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 11 Februarie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die Duitse Deelstaat [[Brandenburg]]. Hy bespreek onlangsgeskepte artikels oor [[OpenClaw]], [[Moltbook]] en [[Clawnch (kriptogeldeenheid)|Clawnch]]. |- | 11 || 18-02-2026 || Radio Overberg ||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger ||[[Lêer:Radio Overberg 18 Februarie 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Plesiosauria]]. Hy bespreek ook die 128 000 artikel-mylpaal wat behaal is. Verwys o.a. na artikels oor flora, internasionale sokkerspelers, sokkerklubs en [[kunsmatige intelligensie]] wat bygedra het tot die mylpaal. Die week se voorbladartikel is ook die 700ste voorbladartikel wat al op die Afrikaanse Wikipedia gepubliseer is. Hy bedank al die vrywilligers vir hulle werk op Wikipedia. Hyself werk tans op ‘n artikel oor vliegtuig[[klappe]] en verwys na die problematiek om die Afrikaanse terminologie vir vliegtuigonderdele te kry. Volgens Oesjaar is hy ook versoek om die artikel oor die [[vakuumbuis]] uit te bou waarmee hy besig is. |- | 12 || 25-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg25Februarie2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die [[Nederlandse nasionale rugbyspan]]. Hy verwys ook na die artikel oor die [[essay]] ''[[Something Big Is Happening]]'' deur Matt Shumer, 'n KI-entrepreneur. |- | 13 || 04-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 4 Maart 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. |- | 14 || 07-03-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Maart 2026.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. Woordgenoot verduidelik die kriteria vir ‘n voorbladartikel soos onder meer groter as 30 000 grepe, volledigheid, beelde sowel as die nominasieproses en gebruikers wat daarvoor stem. Sy verwys ook na die gebruik van [[kunsmatige intelligensie|KI]] wat beide positief en negatief kan wees. Beklemtoon die belangrikheid van menslike toesig wat een van die redes is dat daar meer individue betrokke moet raak by die Afrikaanse Wikipedia. Sy noem ook professor [[Wannie Carstens]] se onlangse welwillendheidsbesoek aan die Belgiese Wikimedia-struktuur. |- | 15 || 11-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg11Maart2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[C. Louis Leipoldt]]. Hy bespreek ook die uitdagings wat ervaar word met die Afrikaanse terme vir vliegtuigonderdele. Oesjaar het vroeër onderneem om artikels oor vliegtuigonderdele te vertaal en verwys na die artikel [[klappe]]. ‘n Groot hulp was ‘n nuwe gebruiker wat toegang tot ‘n tegniese lugvaartwoordeboek het. |- | 16 || 01-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg1April2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker SpesBona. Hy gee ‘n opsomming van sy eie hoofartikel [[T20I-wêreldbeker 2016]]. SpesBona vertel ook van sy agtergrond in Duitsland waar hy in 1986 in [[Königs Wusterhausen]], nou in [[Brandenburg]] gebore is. Hy het op Afrikaans op Wikipedia afgekom deur Nederlands toe hy na tale gesoek het wat hy moontlik makliker sou kon verstaan. Hy het later by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak deur saadjies te geskep en met die hulp van ander gebruikers het hy voortdurend sy Afrikaans verbeter tot op ‘n vlak waar hy nou voorbladartikels skryf. Hy skryf nou veral oor krieket en rugby in Afrikaans maar ook op die Duitse Wikipedia. Hy het ook heelwat van die voorblad vlagartikels geskryf. Anne-Marie bedank SpesBona vir die moeite wat hy doen om Afrikaans aan te leer en te praat. |- | 17 || 08-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:OVERBERG 8 APRIL 2026 WIKI.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Galileo Galilei]]. |- | 18 || 11-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld Wikipedia 11 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Charles verwys na die voorbladartikel [[Galileo Galilei]] en vra hoe word op ‘n voorbladartikel besluit. Sobaka verduidelik dat so artikel ten minste uit 30 000 grepe moet bestaan en aan ‘n veelheid van kwalitatiewe vereistes voldoen en deur ander gebruikers ondersteun moet word om voorbladstatus te verwerf. Hy wys ook daarop dat die voorbladartikellys reeds tot in 2027 strek aangesien die artikels weekliks verander word. Hy bevestig dat die lys dinamies is en veranderinge moontlik is gebaseer op vereistes. In reaksie op ‘n vraag oor wetenskaplike terminologie bevestig Sobaka dat terwyl gebruik van terme in historiese konteks moontlik nie so problematies is nie, is dit wel die geval in terme van hedendaagse tegnologiese en wetenskaplike terme. In terme van die opkoms van die een man korporasie waar een persoon met slim tegnologie ‘n hele besigheid bestuur vra Charles of dit ook op Wikipedia die geval is. Sobaka verwys dat dit wel toekoms potensiaal inhou daar nog ‘n pad is voordat dit op groot skaal sal gebeur. Daar sal eers gewerk moet word aan beginsels vir sodanige implementering maar Wikipedia is uiteraard ‘n mensgesentreerde organisasie en sal dit so wil hou en slegs met die grootste omsigtigheid met kunsmatige intelligensie (K)I omgaan. Charles vra of entrepreneurs ook in Afrikaans oor nuwe tegnologiese verwikkelinge kan lees. Sobaka bevestig dit en verwys as voorbeeld na die artikel oor [[Matthew Gallagher]]. Hy is ‘n Amerikaanse entrepreneur wat ‘n ’n hoogs winsgewende onderneming met slegs homself en sy broer deur uitgebreide gebruik van KI en uitkontraktering teen die einde van 2026 op koers is ‘n $1 miljard in inkomste te bereik. Sobaka gee ook agtergrond oor die [[Wikimedia-stigting]] se kommersiële lisensie-ooreenkomste met verskeie groot KI-platforms gesluit vir toegang tot Wikipedia-inhoud spesifiek vir [[Groot taalmodel]]le (GTM) en ander KI-toepassings. Maatskappye kry betaalde, grootskaalse toepassingsprogrammeringskoppelvlak-toegang tot Wikipedia-artikels, Wikimedia Commons-beelde, Wiktionary en Wikidata teen hoë spoed en volume. Die ooreenkoms hou voordele vir alle partye in. |- | 19 || 15-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg Wikipedia 15 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Met die opkoms van KI en veral KI-agente in die ekonomie het mens verskeie kommentators gehoor wat praat van die toekomstige een man korporasie waar ‘n enkele mens met KI agente ‘n korporasie kan bestuur. Hy verwys na die geval van [[Matthew Gallagher]]. |- | 20 || 18-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 18 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Sy verwys na die veelheid en diversiteit van bydraers in antwoord op ‘n vraag oor die standaarde van artikels. Bydraers het oor die algemeen baie ondervinding in die skep van kwaliteit artikels. Sy verwys ook na ‘n par toekomstige artikels wat voorbladstatus sal verwerf. Charles Gentle noem dat hy oor ‘n astronomie woordeboek beskik wat hy beskikbaar sal kan stel. Woordgenoot gee ook raad hoe om as ‘n gebruiker op die Afrikaanse Wikipedia te registreer en betrokke te raak. |- | 21 || 22-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 22 April 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Meryl Streep]]. |- | 22 || 28-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 29 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Georges Méliès]]. Sobaka gee ook agtergrond oor die artikel [[Projek Maven]]. |- | 23 || 06-05-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 6 Mei 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Koreaanse nasionale rugbyspan]]. |- | 24 || 27-05-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 27 Mei 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Bloemfontein]]. Hy bespreek ook die 129 000 artikel mylpaal wat behaal is. Verwys na o.a. artikels oor flora, internasionale sokkerspelers en sokkerklubs wat bygedra het tot die mylpaal. Oesjaar gee besonderhede oor die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026]] wat in Mei 2026 plaasvind en verwys na die artikel [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] wat nou die grootste artikel op die Afrikaanse Wikipedia is. Voorts bespreek hy die [[Noordelike Gebied]]-artikel wat hy na ‘n voorbladartikel wil uitbou. |- | 25 || 03-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 3 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[H II-gebied]]. Hy noem dat gebruiker Oesjaar nou 20 000 artikes op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Hy deel ook met die luisteraars die inhoud van die artikel [[Magnifica Humanitas]] wat onlangs geskep is. |- | 26 || 10-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 10 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy verduidelik die konteks van sy reeds 20 000 artikels wat hy op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Voorts ook, hoe sy belangstelling in Wikipedia geprikkel is asook die oorsprong van sy gebruikersnaam. Oesjaar gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die renjaer [[Nelson Piquet]]. Hy gee agtergrond oor sy geskeduleerde aanbieding by [[Wikimania]] 2026 ([[Parys]]) oor die onderwerp “''Rooting for knowledge: Why we need a Wiki-Botanist action group today!''” te lewer. |- | 27 || 17-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 17 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Betelgeuse]]. Sobaka gee ook agtergrond en 'n opsomming van die artikel oor [[P(doom)]]. |- | 28 || 24-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 24 Junie 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Infrarooi]]. |- | 29 || 27-06-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 27 Junie 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Infrarooi]]. Hy verwys ook na die groote van [[Afrikaans]] in die konteks van Afrika wat die 69 grootste Wikipedia wêreldwyd is en met ‘n diepte van 38 uitstaan bo al die ander inheemse Afrikatalige Wikipedias. Hy beklemtoon ook die belangrikheid van die toekomstige digitalisering van Afrikaans. |- | 30 || 01-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 1 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n voorskou wan [[Wikimania]] 2026 wat hy in [[Parys]] van 20 tot 25 Julie 2026 gaan bywoon. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Ivoriaanse nasionale rugbyspan]] sowel as die artikel oor die [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] wat geborg is deur [[Wikimedia ZA]]. |- | 31 || 08-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 8 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Ivy Mike]]. Hy deel ook sy vordering met die kandidaatvoorbladartikel oor die [[Noordelike Gebied]]. |- | 32 || 15-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 15 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met professor [[Gerhard van Huyssteen]] (Gebruiker:Geebee100). Hy is ʼn taalkundige in Afrikaans en Nederlandse Taalkunde aan die [[Noordwes-Universiteit]]. Hy beklemtoon die belang van die Afrikaanse Wikipedia as die basis vir die digitalisering van Afrikaans. Selfs die [[groot taalmodel]]le gebruik Wikipedia as 'n belangrike deel van hul aktiwiteit. Hy verwys ook na die noodsaaklikheid van dinamika binne tale om oorlewing te verseker. Veeltaligheid, leergierigheid en luister na Afrikaanse musiek beveel hy aan as opvoed hulpmiddels vir die versterking van die toekoms van Afrikaans. Hy stel dat Afrikaans moet sorg vir sy wortels deur inisatiewe soos Wikipedia. |- | 33 || 22-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 22 Julie 2026.mp3|▶]] || ’n Onderhoud word met die gebruiker Oesjaar gevoer. Hy gee ’n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Ramses II]]. Oesjaar meld ook dat hy dit oorweeg om ’n artikel oor die hulpkrageenheid in ’n vliegtuig te vertaal. Voorts wys hy daarop dat die Afrikaanse Wikipedia die mylpaal van 130 000 artikels nader. |- | 34 || 29-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 29 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee terugvoer oor [[Wikimania]] 2026, wat van 21 tot 25 Julie in Parys, Frankryk, aangebied is. Hy verwys onder meer na die tasbare bydrae wat die Afrikaanse Wikipedia tot die konferensie gelewer het. Voortspruitend uit prof. Van Wyk en Deon Steyn se omvangryke projek om uiteindelik 60 000 plantfoto’s aan die openbare domein beskikbaar te stel, het die gebruiker Discott ’n kort, doelgerigte voordrag gelewer met die titel “''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today''”. In die breë verwys hy ook na verskeie aspekte van die konferensie wat hom opgeval het, waaronder die besonder sterk menslike verbondenheid en gemeenskapsgees tydens Wikimania, groter verteenwoordiging uit streke buite Wes-Europa, ernstige aandag aan minderheids- en kleiner taal-Wikipedias, en ’n realistiese, eerder as simplistiese, bespreking van die uitwerking van [[kunsmatige intelligensie]] op Wikipedia. |- | 35 || 02-08-2026 || RSG||Taaldinge|| Ina Strydom || [[Lêer:RSG Taaldinge 2 Augustus 2026.mp3|▶]]|| ’n Jaarlikse onderhoud word met gebruiker Oesjaar gevoer oor die stand van die Afrikaanse Wikipedia. Hy meld dat die ensiklopedie nou byna 130 000 artikels bevat, teenoor sowat 125 000 tydens die vorige gesprek op 7 Julie 2025. Die Afrikaanse Wikipedia het dus die afgelope jaar met ongeveer 5 000 artikels gegroei. Namate die aantal artikels toeneem, verg die instandhouding van die ensiklopedie egter ook al hoe meer tyd. Oesjaar het reeds die mylpaal van 20 000 geskepte artikels verbygesteek. Dit is grootliks te danke aan prof. Braam van Wyk se plantfoto’s wat na Wikimedia Commons opgelaai word en die artikels wat Oesjaar op grond daarvan skep. Die florakategorie op die Afrikaanse Wikipedia bevat reeds sowat 10 000 artikels—heelwat meer as die ooreenstemmende kategorie op die Engelse Wikipedia. Hy verwys ook na Douglas Scott se aanbieding oor dié plantprojek tydens Wikimania 2026. Die Afrikaanse Wikipedia bly een van die grootste gebruikers en versamelplekke van tegniese Afrikaans. Oesjaar vertel dat hy tydens die vertaling van die artikel oor [[Apollo 13]] navrae oor tegniese terme moes rig. Medewerkers van VivA en die WAT het hom met die terminologie gehelp. Hy wys daarop dat daar feitlik geen nuwe Afrikaanse boeke oor tegniese onderwerpe meer verskyn nie. Die [[Noordwes-Universiteit]] is bereid om met die digitalisering van tegniese woordeboeke te help. Ondersoek na onder meer kopieregkwessies duur voort. Die bedoeling is om die gedigitaliseerde inhoud uiteindelik op Wikiwoordeboek beskikbaar te stel. Bronne soos die Poskantoorwoordeboek, die Telkomwoordeboek en ’n lys van vliegtuigonderdele is reeds bekom. [[Kunsmatige intelligensie]] was ook een van die onderwerpe wat tydens Wikimania 2026 bespreek is. Gebruiker Sobaka het reeds sowat 150 KI-verwante artikels vir die Afrikaanse Wikipedia geskep. KI hou ’n bedreiging vir Wikipedia in, maar kan terselfdertyd ook met sekere take help. Dit is ’n uitdaging wat verantwoordelik bestuur sal moet word.Die Afrikaanse Wikipedia werk saam met instansies soos FEDSAS, AON en die Afrikaanse Taalraad. Die digitalisering van woordeboeke en die projek Vingers op sleutelborde (VOS) is van die prioriteite vir die komende jaar.Oesjaar gee ook raad aan mense wat by Wikipedia betrokke wil raak. Hy verwys na ’n nuwe gebruiker, Elmarie Waltman, wat met administratiewe take op die Afrikaanse Wikipedia kan help. Hy beklemtoon ten slotte dat die digitalisering van Afrikaans noodsaaklik is vir die taal se voortbestaan. |- | 36 || 05-08-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 5 Augustus 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Elmarie Waltman. Sy gee ’n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Katedraal van Petrus en Paulus]]. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 22-01-'''2025''' || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Januarie 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die tema [[Fietsryrewolusie]] bespreek, en die sosiale en kulturele impak daarvan uitgelig. |- | 2 || 19-02-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Februarie 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka bespreek die voorbladartikel oor die sewemalige [[Formule Een|Formule Eenrenjaerkampioen]], [[Lewis Hamilton]], met fokus op sy loopbaan en bydrae tot die motorsport. |- | 3 || 12-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:12 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia dr Rianne van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Tiglat-Pileser III]], [[Strategiese kriptogeldreserwe]], [[Blokketting]], en [[Stabielemunt]] bespreek, met aandag aan hul historiese en tegnologiese belangrikheid. |- | 4 || 19-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Maart 2025 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die tema [[Androginie]] bespreek. Hy het ook genoem dat die Afrikaanse Wikipedia nou 123&nbsp;000 artikels bereik het en die dilemma rondom saadjies (kort artikels) op die platform aangespreek. |- | 5 || 24-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:24 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Nederland]] bespreek, met klem op die historiese en kulturele betekenis daarvan. |- | 6 || 02-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Planetêre bewoonbaarheid]], [[Panspermie]], [[Fermi-paradoks]], en [[Donkerwoudhipotese]] bespreek, met fokus op die wetenskaplike en filosofiese implikasies daarvan. |- | 7 || 09-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:9 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die [[T20I-wêreldbeker 2024]] bespreek, asook die 8500ste plantspesie in die kategorie Flora van Suid-Afrika. Hy het ook die toevoeging van Afrikaanse byskrifte by sketse genoem. |- | 8 || 16-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 April 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Noorweë]] bespreek, met aandag aan die simboliek en geskiedenis daarvan. |- | 9 || 07-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:7 Mei 2025 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die temas [[Kaaimanseilande]], Afrikaanse byskrifte by sketse, bladtrekke vir April 2025, en foto’s wat deur professor [[Braam van Wyk]] geskenk is, bespreek. |- | 10 || 14-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:14 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die tema [[Driehoeksterrestelsel]] bespreek, met klem op die sterrekundige belangrikheid daarvan. |- | 11 || 18-05-2025 || RSG || [[Taaldinge]] || Ina Strydom || [[Lêer:Taadinge 18 Mei 2025.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het verwys na die aktiwiteite van aktiewe gebruikers, die bewaringstatus van plante, en die problematiek rondom plantname. Die ontwikkeling van tegniese sketse is ook aangespreek, asook die bruikbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia vir leerders. Oesjaar het die moontlikheid genoem om artikels af te laai vir aflyn-gebruik en Afrikaans met ander tale in Afrika en Suid-Afrika vergelyk. Hy het ook raad gegee vir persone wat betrokke wil raak by die projek. |- | 12 || 21-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Kalifornië]] bespreek, met fokus op die kulturele en geografiese aspekte daarvan. |- | 13 || 24-05-2025 || [[Radio Laeveld]] || Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:1005fm radio laeveld luister weer 27 may wikipedia in afrikaans vorder goed high.mp3|▶]] || In die eerste onderhoud van Radio Laeveld met gebruiker Oesjaar is die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en die uitdagings en geleenthede vir die Wikipedia uitgelig. Die probleem met betroubare bronne en die gebrek aan vakkundige woordeboeke is genoem. Gewilde artikels, insluitend dié oor aktuele sake en die [[Sterrekunde]]-portaal, is uitgelig. Oesjaar het ook die metodes bespreek vir die publiek om betrokke te raak, die bewaring van Afrikaanse woorde, en die beheerstruktuur met [[Wikipedia:Burokraat|burokrate]], [[Wikipedia:Administrateur|administrateurs]] en gebruikers. Die uitdaging van streektale en -dialekte is aangespreek, asook die moontlikheid om artikels te skep ondanks 'n gebrek aan vrywilligers. Die rol van skole en universiteite is genoem, en die omroeper merk tereg op dat daar 'n gebrek is aan artikels oor Afrikaanse sangers. |- | 14 || 28-05-2025 || Radio Overberg ||Ommi Tafel || Anne-Marie Burger|| [[Lêer:28 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is die [[Duitse nasionale krieketspan]] van gebruiker SpesBona. Dit is deel van sy tweejaarbeplanning om alle rugby- en krieketlande se nasionale spanne se artikels uit te bou. Oesjaar wys ook daarop dat daar 252 ander artikels is wat interwikiskakel na [[Bredasdorp]], meestal blommeartikels. |- | 15 || 04-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:4 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, die [[Vlag van Estland]]. |- | 16 || 25-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar, Die voorbladartikel vir die week is die [[Vlag van Finland]]. Oesjaar noem ook die 3.8 miljoen trefslae vir Mei 2025. Hy verduidelik sy skep van die vertaling van ‘n [[stulugturbine]]. |- | 17 || 02-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 Julie 2025 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren E Marais.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorbladartikel vir die week is [[Eugene Marais]]. Sobaka verwys ook na die rol wat Wikipedia kan speel om nuwe terme te skep en deel die storie rondom die konsep [[KI-slop]]. |- | 18 || 05-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt|| Charles Gentle || [[Lêer:Laeveld Maroné van Veijeren 5 Julie 2025.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Verduidelik dat die Afrikaanse Wikipedia dek alle onderwerpe maar uiteraard ook spesifieke Suid-Afrikaanse en Afrikaanse onderwerpe. Bladtrekke is relatief hoog in Mei meer as 3,9 miljoen. Voorbladartikel oor [[Eugene Marais]]. Sy verduidelik die proses om 'n voorbladster te kies insluitende die vereiste dat sodanige artikel uit meer as 30&nbsp;000 karakters moet bestaan. Sy verwys ook na die behoefte om artikels op te dateer en stel dit duidelik dat enigiemand kan deelneem. |- | 19 || 16-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Julie 2025 10h15 Ar Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is [[Suid-Korea]]. Hy noem ook die flora-projekte met reeds meer as 8&nbsp;900 artikels. Hy verwys na die 2,8 miljoen leserbesoeke in Junie 2025. |- | 20 || 19-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:RadioLaeveld19072025Afrikaanse wiki.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die omroeper vra waarom die Afrikaanse Wikipedia belangrik is. Sobaka verwys na die belangrikheid van digitalisering vir die toekoms van Afrikaans sowel as Wikipedia se rol as platform om veral nuwe tegniese woorde in Afrikaans te skep. Op die vraag oor die uniekheid van die Afrikaanse Wikipedia het Sobaka verwys na die neutraliteitsbeginsel en dat baie artikels vertaal is uit Engels en ander tale, maar dat daar uiteraard ‘n groter fokus op Suid-Afrika en Afrikaans is, vir artikels wat nie noodwendig in ander tale beskikbaar is nie. Hy verwys ook na die onlangse skep van artikels oor Afrikaanse [[rolprent]]e wat uniek aan die Afrikaanse Wikipedia is. Ten opsigte van leemtes in die Afrikaanse Wikipedia bevestig Sobaka dat daar inderdaad vele leemtes is. Slegs ‘n betreklik klein hoeveelheid gebruikers skep die meeste artikels en uiteraard reflekteer dit grootliks dié individue se belangstellings. Gevolglik is daar in veral sekere (natuur)wetenskaplike, maar ook geesteswetenskaplike velde, soos byvoorbeeld die regte en regsberoep, leemtes. Die uitreikaksies het juis ten doel om mense bewus te maak van Wikipedia, en persone met kennis soos afgetredenes met toegang tot Afrikaanse bronmateriaal, word aangemoedig om betrokke te raak. Sobaka gee ook ‘n kort opsomming van die voorbladartikel [[Suid-Korea]]. |- | 21 || 23-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Julie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel: [[Choefoe]]. |- | 22 || 2-08-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Afr Wiki 2 Aug.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Gespreksonderwerpe sluit in die voorbladartikel [[Singapoer]], die [[Wallacelyn]] en statistieke vir Julie 2025. |- | 23 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h15 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 1.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met [[Abraham Erasmus van Wyk|prof Braam van Wyk]]. Deel 1. |- | 24 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h30 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 2.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met prof Braam van Wyk. Deel 2. |- | 25 || 13-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:13 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia (1).mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Mary Walker]]. Die artikel is deur Gebruiker Woordgenoot geskep. |- | 26 || 27-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:27 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met Oesjaar. Die voorbladartikel is [[Consolidated B-24 Liberator]], 'n artikel wat deur Oesjaar geskep is en tot voorbladstatus uitgebou is. Oesjaar deel ook dat die vervoerband vir voorbladartikels vir 2025 en 2026 vol is. Dus sal nuwe kandidate eers in 2027 op die voorblad vertoon kan word. Hy verwys ook na die artikels [[Ivy Mike- kerntoets]] en die [[North American X-15]] waaraan hy gewerk het. |- | 27 || 13-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 13 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorblad artikel is die [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]]. Oesjaar praat ook oor [[Apollo 13]] en noem die uitdagings om van die tegniese ruimteterme te vertaal. Hy verwys ook na die taalkundiges wat hulp aanbied om in die verband 'n bydrae te maak. Hy verwys ook na die vervoerband vir die voorbladartikels wat vir 2025 en 2026 reeds vol is. |- | 28 || 17-09-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 September 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Hy praat ook oor die artikels [[Dyson-sfeer]] en die [[Matrjosjka-brein]]. |- | 29 || 20-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:AFR Wiki 0920.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Woordgenoot stel dat sy gaan poog om ‘n voorbladartikel vir vrouemaand in 2026 te skryf. Hierdie jaar het sy so ‘n artikel van [[Mary Walker]] geskryf. Walker was die enigste vrou aan wie die Amerikaanse medalje van eer toegeken is. Sy hanteer ook die belang van die Afrikaanse Wikipedia in die toekoms van Afrikaans. |- | 30 || 27-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 27 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Sobaka verwys na hoe hy aanvanklik by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak het. Hy gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Roemenië]]. Hy verwys ook na die voorbladartikels waaraan hy gewerk het soos die [[Manhattan-projek]] en [[kunsmatige algemene intelligensie]] asook ‘n moontlike toekomstige voorbladartikel, [[toekomsstudies]]. Hy gee ook ‘n mening oor die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die bevordering van die taal. |- | 31 || 04-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wiki Afr 4 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Vlag van België]]. Woordgenoot verduidelik ook die proses waarvolgens ‘n artikel voorbladstatus verkry en wys op die uitdagings wat deur die Afrikaanse Wikipedia in die gesig gestaar word. |- | 32 || 08-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:8 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy verwys ook na sy werk om [[Apollo 13]] uit te brei tot ‘n voorbladartikel. |- | 33 || 10-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 10 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy noem ook dat daar ‘n groot leemte in terme van artikels oor [[insekte]] op die Wikipedia bestaan. Hy gee ook ‘n verduideliking ten opsigte van maatreëls wat bestaan om akkuraatheid op die Afrikaanse Wikipedia te verseker. |- | 34 || 15-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:15 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia .mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Hongkongse nasionale rugbyspan]]. |- | 35 || 22-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys ook na vordering met sy beoogde voorbladartikel wat oor [[Apollo 13]] gaan. |- | 36 || 25-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:25 Okt Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys na die prosesse wat nodig is om ‘n voorbladartikel te produseer insluitende die tyd wat dit verg. |- | 37 || 29-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:29 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]]. |- | 38 || 05-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:5 November 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Uys Krige]]. |- | 39 || 08-11-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia AFR 8 nov.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka, Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Uys Krige]]. Sobaka bespreek o.a. die impak van [[kunsmatige intelligensie]] op Wikipedia. Verwys na Wikipedia as databasis onder andere om uiteindelik KI antwoorde te genereer, en bespreek of KI sy bronne erken. Noem ook [[Elon Musk]] se [[Grokipedia]], ’n KI-gedrewe ensiklopedie se moontlike impak op Wikipedia. |- | 40 || 12-11-2025 || [[GROOTfm]]||Mid-oggend met Sarina || Sarina Bosman || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy vertel hoe hy betrokke geraak het by die Afrikaanse Wikipedia. Verwys na Wikipedia se strewe om die som van alle kennis aan almal beskikbaar te stel. Hy noem die skenking van Prof [[Braam van Wyk]] van 60 000 foto’s van plante. Daar is ‘n totaal van 24 000 plant spesies en 80 000 insek spesies in Suid-Afrika so nog heelwat werk in die verband nodig. Hy verduidelik hoe ‘n persoon betrokke kan raak as ‘n gebruiker. Oesjaar stel dat hy reeds 19 000 artikels in sy 16 jaar op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. |- | 41 || 26-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Jan Rabie]]. |- | 42 || 09-12-2025 || [[Overvaal Stereo]]||Vroue Forum|| Mari Badenhors || [[Lêer:RadioOvervaal 2025-12-09 at 10.56.15.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Dan Sleigh]] |- | 43 || 10-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:10 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel [[Dan Sleigh]]. Hy verwys na die meer as 7 miljoen besoeke in November 2025 wat ‘n nuwe rekord is. Hy verwys ook na die artikel oor [[steenkoolanalise]] as ‘n voorbeeld van somme unieke artikels wat op die Afrikaanse Wikipedia beskikbaar is. |- | 44 || 17-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone van Veijeren (1).mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot oor die voorbladartikel oor [[Antinoös]]. Sy verwys ook na haar vertaling van ‘n artikel oor [[Beatrix Potter]], die skepper van [[Peter Rabbit]]. Potter het ook ‘n belangstelling en kundigheid oor [[mikologie]] gehad. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 10-01-'''2024''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 10 01 2024-EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die digitalisering van die Afrikaanse taal bespreek. Hy het ook agtergrondinligting verskaf oor die [[Chinese Nuwejaar]] en die betekenis van die [[Jaar van die Draak]]. |- | 2 || 23-02-2024 || [[Jacaranda FM]] || Rob & Ross Drive || Rozanne McKenzie en Marlinée Fouché || [[Lêer:The drive with rob roz 23 feb have you heard of afrikaans wikipedia medium.mp3|▶]] || Program oor die Afrikaanse Wikipedia, sowel as onderhoud met gebruiker Oesjaar. Wikipedia word beskou as uiters waardevol, maar Rozanne McKenzie was verras om te hoor dat daar ook 'n Afrikaanse weergawe bestaan. Marlinée Fouché verwys na [[Mieliestronk]] as 'n hulpbron vir skooltake wat 'n ruk gelede bestaan het. Dit bestaan nie meer nie, maar nou het ons die Afrikaanse Wikipedia, wat die grootste Wikipedia in 'n Afrika-taal is. Daar is 'n gemeenskap op die Afrikaanse Wikipedia wat aktief artikels skryf. Sy het met gebruiker Oesjaar gepraat, en hy het verduidelik dat die bydraers onder meer twee emeritusprofessore, IT-ingenieurs en 'n apteker insluit. Die bydraers proeflees mekaar se werk. Sy het ook gevra oor ander kontrolemaatreëls, waarop Oesjaar geantwoord het dat elke verandering op Wikipedia in drie logs vasgelê word: in die algemene wysigingslog, onder die outeur se gebruikersnaam, en by elke artikel. As iets verdag voorkom ten opsigte van 'n wysiging, kan dit op drie plekke nagegaan en reggestel word. Fouché verwys ook na die fisieke teenwoordigheid van die Afrikaanse Wikipedia by die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Oesjaar het verduidelik dat 'n ooreenkoms met professor [[Anne-Marie Beukes]] gesluit is, wat toegang tot baie kundiges vir die Afrikaanse Wikipedia verseker. Rozanne McKenzie het gevra oor die befondsing, en Fouché het bevestig dat die projek deur vrywilligers gedryf word wat nie vir hul werk vergoeding ontvang nie. Fouché vergelyk die gemeenskap met die rekenaarspeletjiesgemeenskap, wat met mekaar kommunikeer en baie passievol is oor hul betrokkenheid. McKenzie beklemtoon hoe belangrik dit is om jou gedagtes in jou [[moedertaal]] met ander te deel. Daarom is toegang tot 'n hulpbron soos die Afrikaanse Wikipedia so waardevol. Fouché verwys ook na Malgassies, Swahili en Zoeloe as tale wat op Wikipedia beskikbaar is. Sy het ook haar wens uitgespreek dat ander inheemse tale betekenisvol kan groei. |- | 3 || 17-07-2024 || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 16 Junie 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het tydens die onderhoud die groei van die Afrikaanse Wikipedia tot 117 271 artikels bespreek. Hy het spesifiek verwys na die uitbreiding van onderwerpe soos flora, met verwysing na die 60&nbsp;000 foto’s van professor Braam van Wyk, waarvan 20&nbsp;000 reeds op Wiki Commons gelaai is. Die problematiek rondom botaniese name is aangespreek, asook bydraes tot chemiese artikels deur [[Gebruiker:Jcwf]] en ruimte-artikels deur gebruiker Burgert Behr. Oesjaar het ook die interne taalhulpbronne, die uitdagings met vakkundige woordeboeke, en die skepping van Afrikaanse tegniese terme, soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], bespreek. Verder is die proses om 'n Wikipedia-gebruiker te word en die gehaltebeheerprosesse verduidelik, tesame met die agtergrond van beiwaraars en die skryfkompetisie vir hoërskole. |- | 4 || 17-07-2024 || [[Radio Overberg]] || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 17 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Gebruiker Oesjaar het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer, waarin hy die Afrikaanse Wikipedia en sy aktiwiteite bespreek het. |- | 5 || 24-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 24 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Hy het sy agtergrond gedeel en die [[2024 CrowdStrike-voorval]] bespreek. Die voorbladartikel oor die [[Vlag van Belarus]] is uitgelig, en Sobaka het ook sy persoonlike belangstelling in die [[Manhattan-projek]]-artikel gedeel. |- | 6 || 31-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Afrikaans Wikipedia Interview 31 July 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het haar eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Sy het haar rol as taalpraktisyn en intern by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Sy het spesifiek verwys na [[Mary Walker]] as haar gunstelingartikel en ook die voorbladartikel oor die [[Hongkongse nasionale krieketspan]] bespreek. |- | 7 || 21-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Augustus 2024 11h45 Afrikaanse Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud gefokus op die voorbladartikel [[Jack Sparrow]]. Sy het ook haar betrokkenheid by die skryfwedstryd vir hoërskole bespreek. |- | 8 || 28-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die tema [[Maria Elizabeth Rothmann]] bespreek, met klem op haar bydrae en nalatenskap. |- | 9 || 25-09-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Geostasionêre wentelbaan]] en [[Ruimterommel]] bespreek, met aandag aan die wetenskaplike en omgewingsaspekte daarvan. |- | 10 || 02-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Deon 2 Oktober 2024 10h15 Krieket Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud sy besoek aan [[Andorra]] bespreek. Hy het ook die voorbladartikel oor die [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan]] uitgelig en onderwerpe soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], [[diodebrug]] en [[broekboei]] bespreek. |- | 11 || 16-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Oktober 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die temas [[Nihon Hidankyo]], [[Hibakusha]], [[Tsutomu Yamaguchi]], en [[Kernoorlog]] bespreek. Gebruiker SpesBona se bydrae tot die artikel oor die [[Spaanse nasionale rugbyspan]] is ook genoem. |- | 12 || 23-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Oktober 2024 11h15 Afr Wikipedia Deon Steyn (1).mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en genoem dat dit nou 117&nbsp;000 artikels bevat. |- | 13 || Onbekend || RSG || Op en wakker || Onbekend || [[Lêer:Afrikaanse Wikipedia vier 23 jaar.mp3|▶]] || Die onderhoud het gefokus op die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia. Die geskiedenis van die projek is bespreek, met verwysing na die bereiking van 117&nbsp;000 artikels. |- | 14 || 20-11-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:20 November 11h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Nineve]] en [[ISIS]] bespreek, met klem op hul historiese en hedendaagse belangrikheid. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- |1 || 27-09-'''2023''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 27 09 2023-EDITED.mp3|▶]] || In 'n onderhoud met gebruiker Sobaka is sy betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek, insluitend die doelwitte en aktiwiteite van die projek. Die algemene agtergrond van die Afrikaanse Wikipedia is ook toegelig. Die onderhoud het gefokus op artikeltemas soos die [[Manhattan-projek]] en [[Kunsmatige algemene intelligensie]]. |- | 2 || 18-10-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 18 10 2023 EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in hierdie onderhoud die [[Hongaarse Rewolusie van 1956]] bespreek en insigte daaroor gedeel. |- | 3 || 15-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia_RONDOMTALIE 15_11_2023-EDITED.mp3 |▶]] || Die onderhoud met gebruiker Sobaka het gefokus op die 22ste verjaardag van die Afrikaanse Wikipedia. Dit het ook die historiese betekenis van die [[Wright-broers]] se uitvinding van die vliegtuig bespreek. |- | 4 || 22-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 15 11 2023-EDITED.mp3|▶]] || In hierdie onderhoud met gebruiker Sobaka is die geskiedenis van [[televisie]] en [[televisie in Suid-Afrika]] bespreek, met klem op die ontwikkeling en impak daarvan. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 21-08-'''2022''' || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 21 Augustus 2022.mp3|▶]] || Tydens die onderhoud met gebruiker Oesjaar is sy agtergrond en betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Die konteks van die Afrikaanse Wikipedia binne die breër Wikipediafamilie is ook toegelig. Vrae oor die betroubaarheid van Wikipedia is aangespreek, met klem op die belangrikheid van betroubare bronne. Die aard van die inhoud, die vereistes vir skrywers, en die proses van gehaltebeheer is verder bespreek. Oesjaar het ook die waarde van die Afrikaanse Wikipedia vir skoolkinders uitgelig, asook die rol van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] in verhouding tot die projek. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 22-11-'''2021''' || [[RSG]] || Monitor || Marlinée Fouché || [[Lêer:Wikipedia MONITOR 22 11 2021-EDITED.mp3|▶]] || Emeritus professor Laurette Pretorius het tydens die onderhoud verduidelik dat 'n platform soos Wikipedia 'n beduidende bydrae lewer tot die voortbestaan van Afrikaans. Sy het hierdie stelling gegrond op faktore soos die aantal moedertaalsprekers en ander sprekers, die ouderdom van dié sprekers, asook die beskikbaarheid van taaltegnologie en taalhulpbronne. Onderhoude is ook gevoer met gebruikers Oesjaar, Rooiratel en Sobaka, waarin hul onderskeie betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek is. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 28-02-'''2019''' || [[Maroela Media]] || Webwerf || Onbekend || [[Lêer:Maroela-onderhoude 28 Feb 2019 al meer as 70000 artikels in Afrikaans op Wikipedia medium.mp3|▶]] || Onderhoud met Oesjaar oor die stand van die [[Afrikaanse Wikipedia]]. Die Afrikaanse Wikipedia maak vordering, maar groei nie vinnig genoeg nie. Volgens gebruiker Oesjaar is meer mense nodig om artikels te skryf. Tans tel die Afrikaanse Wikipedia 70 000 artikels, wat dit die 80ste grootste taalweergawe op Wikipedia maak. In vergelyking met die Engelse Wikipedia, wat meer as 5 miljoen artikels het, bly Afrikaans klein. Tog is die Afrikaanse Wikipedia van kardinale belang, veral omdat gedrukte bronne al hoe minder word. Digitale publikasies bied die voordeel dat foute vinnig reggestel en inligting maklik opgedateer kan word, wat kennisverspreiding teen ’n ongeëwenaarde tempo moontlik maak – iets waarmee gedrukte media nie kan meeding nie. Oesjaar deel sy persoonlike reis met die Afrikaanse Wikipedia, wat begin het met ’n artikel oor [[optiese vesel]]. Dit was ’n drie maande lange proses van navorsing en die soeke na die korrekte Afrikaanse terme. Toe die artikel uiteindelik opgelaai is, het hy oorweldigende positiewe terugvoer van die Wikipedia-gemeenskap ontvang. Hierdie ervaring het sy belangstelling geprikkel, en hy het daarna meer tegniese artikels geskryf. Oesjaar verduidelik dat die proses om ’n artikel te skryf toeganklik is. Enigeen kan deelneem, en daar is gevestigde prosesse en ervare skrywers wat nuwe bydraers ondersteun. Die Afrikaanse Wikipedia speel ook ’n belangrike rol in die bewaring van volksname vir plante en ander kulturele elemente. Dit is ’n voortdurende projek sonder einde, en Oesjaar moedig mense aan om hul tyd produktief te gebruik deur artikels te skryf en te help. Hy beklemtoon dat dit ’n plig teenoor toekomstige geslagte is om te verseker dat die Afrikaanse taal en kultuur bewaar bly. Hoe om betrokke te raak: Belangstellendes kan by die Afrikaanse Wikipedia aansluit deur ’n gebruikersrekening te skep op af.wikipedia.org en die riglyne vir bydraes te volg. Nuwe skrywers word verwelkom en ontvang ondersteuning van die gemeenskap om hul bydraes te verbeter. |} {{clear}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaanse Wikipedia]] joytecfdhe9fqnr0ynu2hrbz9oybuzi 0 429452 2922510 2775651 2026-08-06T09:32:40Z AFM 21229 2922510 wikitext text/x-wiki '''''Mylpale in die Geskiedenis van die Afrikaanse Letterkunde''''' onder redaksie van [[P.J. Nienaber]], [[J.H. Senekal]] en [[T.C. Bothma]] (Tweede, Hersiene Uitgawe, 1951),<ref>Nienaber, P.J., Senekal, J.H. en Bothma, T.C. 1951. ''Mylpale in die Geskiedenis van die Afrikaanse Letterkunde''. Kaapstad: Afrikaanse Pers-Boekhandel.</ref> bied 'n oorsig van die ontwikkeling van [[Afrikaanse letterkunde]], met 'n sterk klem op die verskillende outeurs wat deurslaggewend was in die vorming van die letterkundige tradisie. Die boek ondersoek die Afrikaanse liriek, prosa, letterkundige kritiek en drama, en identifiseer belangrike figure in elke genre. Die afdeling oor "Die Afrikaanse Liriek" begin met 'n bespreking van die voorlopers, waaronder die "Lied ter ere van de Swellendamsche en diverse andere helden bij de bloedige actie aan Muisenberg in dato 7 Augustus 1795" genoem word as die eerste Afrikaanse gedig. "[[Kaatje Kekkelbek]]" deur Rex en Bain word ook bespreek, en die vroeë rympies in Vrystaatse koerante deur [[H.C. van den Berg]] en [[P.P. Hugo]] word genoem. [[D.C. Esterhuyse]] word uitgelig vir sy digbundeltjie van 1861, beskou as die eerste Afrikaanse digbundel. President [[F.W. Reitz]] word geprys as die eerste Afrikaanse digter wat "om zijn zelves willen" gedig het, en sy werke soos "Vijftig Uitgesogte Afrikaanse Gedigte" en "Oorlogs- en andere Gedichten" word genoem, met spesifieke verwysing na gedigte soos "Klaas Gezwint en zijn Paert" en "Ter Nagedachtenis van Kommandant Louw Wippenaar". Die Eerste Tydperk in die Afrikaanse Beweging word bespreek, met die [[Genootskap van Regte Afrikaners]] (G.R.A.) en "Die Afrikaanse Patriot" as sentrale figure. [[C.P. Hoogenhout]] word as die belangrikste figuur uit hierdie tydperk uitgelig, met sy volksliedere en gedigte oor nasionale gebeurtenisse. Ander digters uit hierdie tydperk sluit in ds. [[S.J. du Toit]], dr. [[Arnoldus Pannevis]], [[A.J. Herholdt]], dr. [[J.C. Voigt]], [[J.D. Cilliers]], [[Jan Lion Cachet]], [[M.H. Neser]], [[W.H. Maskew]] en [[Melt Brink]]. Die Oorgangstydperk word kortliks aangeraak, met verwysing na [[Joubert Reitz]] en [[Gustav Preller]]. Die Tweede Tydperk in die Afrikaanse Beweging word dan bespreek, met [[Eugène Marais]] en [[Gordon Tomlinson]] as voorlopers. Die "Driemanskap" van [[Jan F.E. Celliers]], [[Totius]] en [[C. Louis Leipoldt]] word in detail bespreek, asook die Tweede Groep van die Eerste Geslag, bestaande uit [[D.F. Malherbe]], [[A.G. Visser]], [[C.J. Langenhoven]] en [[H.H. Joubert]]. Die Geslag van 1920 word behandel, met [[H.A. Fagan]], [[A.D. Keet]], [[J.R.L. van Bruggen]], [[Toon van den Heever]] en [[Theo Wassenaar]] as sleutelfigure. Ander digters van 1920 en later word genoem, asook die klassikus [[T.J. Haarhoff]]. Die Geslag van 1934 word bespreek, met [[C.M. van den Heever]], [[I.D. du Plessis]] en [[S. Ignatius Mocke]] as voorlopers, gevolg deur die Groep van 1934, bestaande uit [[W.E.G. Louw]], [[N.P. van Wyk Louw]], [[Uys Krige]] en [[Elisabeth Eybers]]. Die Digters van Veertig ([[Veertigers]]) word breedvoerig bespreek, met [[J. Nel van der Merwe]], [[Ernst van Heerden]], [[D.J. Opperman]], [[S.J. Pretorius]], [[S.V. Petersen]], [[Olga Kirsch]], [[Elizabeth C.M. du Toit]], [[H. v. d. Merwe Scholtz]], [[G.A. Watermeyer]] en [[Bartho Smit]] as sleutelfigure. Ander digters van Veertig word ook kortliks genoem. Laastens word "Die Digters van Vyftig" bespreek, met 'n spesiale vermelding van Dr. [[S.J. du Toit]] as vertaler, gevolg deur [[Ina Rousseau]], [[P.J. Philander]], [[Peter Blum]], [[Adam Small]] en [[A.J.J. Visser]]. Die afdeling oor "Die Prosa" begin met voor 1900, met [[Louis Henri Meurant]], [[C.P. Hoogenhout]], [[S.J. du Toit]], [[Jan Lion Cachet]] en [[M.H. Neser]] as belangrike figure. Na 1900 word die prosa verdeel in verskeie temas, waaronder Lewensbeskrywings, Herinneringe en Dagboeke, Krygsgevangene- en Konsentrasiekampe, Die Dorslandtrek en Die Historiese Roman. Die Verhaal, Volkskuns, Die Sosiale en Ekonomiese Tema (met spesifieke fokus op verskillende bevolkingsgroepe) word bespreek. Die temas Voortbestaan (insluitend Die Plaaslewe, Die Visserslewe, Die Volkstryd, Die Pioniersdrif, Die Grootstadslewe, Die Kleindorpslewe, Die Boswerkers en Delwers en Mynwerkers) word bespreek, asook Etiese Temas (Godsdiens en die Moderne Jeug, Die Liefde en Die Huweliksprobleem). Die Dierverhaal word ook behandel, met spesifieke verwysing na vermenslikte diere, realistiese dierverhale (psigologies beskrywe en romanties) en wetenskaplike dierverhale. Die afdeling oor "Die Literêre Kritiek" word kortliks bespreek, met vermelding van kritici voor 1900, 1900-1920, 1920-1930 en 1930 tot Hede. Die afdeling oor "Die Drama" bespreek die Eerste en Tweede Tydperk, met verskeie subkategorieë soos Klug, Blyspel en Romantiese Toneelspel, Historiese Drama, Vertaling, Komiese Drama, Ander Werke, Die Versdrama, Bly- en Klugspel, Algemeen-Menslike Drama (Tradisionele of Gewoon-menslike Drama en Kontemporêre Probleemdrama), Eenbedryf met Gemengde Motiewe, Bybeldrama, Kinderdrama, Toneel en Rolprent. In die algemeen bied "Mylpale" 'n breë oorsig van die belangrikste skrywers wat die Afrikaanse letterkunde gevorm het. Die boek plaas spesiale klem op die poësie en die verskillende digtersgenerasies, maar gee ook aandag aan die prosa, kritiek en drama. Die bespreking van skrywers strek van die vroegste pogings tot die digters en skrywers van die middel van die 20ste eeu. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaanse letterkunde]] 3mdo30ueyo3kttccwwa3vz29lcs94tw 0 449949 2922511 2897265 2026-08-06T09:33:19Z AFM 21229 2922511 wikitext text/x-wiki {{Skoonmaak}} {{TITELAANSIG|''Perspektief en profiel''}} '''''Perspektief en profiel'''''<ref>Nienaber, P.J. 1960. ''Perspektief en profiel''. Kaapstad: Pers Boekhandel.</ref> is 'n literatuuroorsig onder redakteurskap van [[P.J. Nienaber]]. Dit bied 'n historiese oorsig van vroeë Afrikaanse letterkunde, met 'n fokus veral op die aanvanklike stadiums en ontwikkeling daarvan tot die vroeë 20ste eeu. Die boek, soos vermeld in die voorwoord van die tweede uitgawe (1960), is 'n hersiene en opgedateerde weergawe van 'n vroeëre werk, in wese 'n nuwe Afrikaanse literêre geskiedenis, hoewel kleiner in omvang as die eerste uitgawe. P.J. Nienaber merk op dat die hersiening die vervanging van verskeie bydraes, die opdatering van bestaande studies en die verkorting van ander om by die nuwe formaat te pas, behels het, met die klem op die gesamentlike poging van beide ouer en jonger literatuurwetenskaplikes. Latere uitgawes sou hierdie beginsel navolg en ook 'n veelheid stemme insluit. Die boek begin deur die eerste literêre pogings in Afrikaans te ondersoek, en beklemtoon dat hierdie vroeë werke dikwels verwaarloos word, maar bekoorlike elemente bevat en beduidende wetenskaplike belang het vir die begrip van die ontwikkeling van die taal en sy letterkunde. [[G.S. Nienaber]] bespreek die verskynsel van "verkleuring", waar ou Nederlandse liedjies, stories en raaisels aangepas en getransformeer is in die Suid-Afrikaanse konteks en "ferafrikaniseer" geword het. Hy illustreer dit met voorbeelde soos "Skoon Isabel" en "Ek gaan hoog staan", en verwys na [[I.D. du Plessis]] se studies oor die Kaaps-Maleise bydrae tot Afrikaanse volksliedjies. Hierdie proses van aanpassing en kreolisering is van kardinale belang om die vroeë ontwikkeling van Afrikaans as 'n afsonderlike taal en literêre medium te verstaan. Die boek beklemtoon die voortdurende kreatiewe uitset van die "volk", of gewone mense, ten spyte daarvan dat baie daarvan ongeskrewe en dus grootliks ongedokumenteer is. Die voorbeeld van die volkslied "Wanneer kom ons troudag, Gertjie?" word breedvoerig geanaliseer en die evolusie daarvan van 'n teks uit 1879 in die ''Oudtshoorn Courant en Farmers' Friend'' tot die latere variasies daarvan as 'n duet in liedboeke soos Dr. N. Mansvelt se ''Hollands-Afrikaanse Liederbundel'' word nagespoor. Hierdie analise onthul hoe volksliedjies oor tyd getransformeer, aangepas en verkeerd geïnterpreteer is, wat die dinamiese aard van mondelinge tradisie en die impak daarvan op vroeë geskrewe vorme beklemtoon. Dit toon ook die speurwerk wat betrokke was by die opspoor van die oorsprong en variasies van hierdie liedjies, wat die akademiese benadering tot die bestudering van vroeë Afrikaanse letterkunde onderstreep. Die teks noem ook ander voorbeelde soos "Jannie met die Hoepelbeen" en die debat rondom die outeurskap van "Sarie Marais", wat die aktiewe rol van die gemeenskap in die vorming en hervorming van hierdie liedjies en stories demonstreer. Dit erken dat baie van hierdie vroeë, ongeskrewe literatuur verlore gegaan het, maar 'n klein gedeelte het oorleef en bied waardevolle insig in die tydperk voor 1900. Die boek gaan dan oor na die bespreking van die vroegste bekende stuk deurlopende Afrikaans, die satiriese "Lied ter Ere van de Swellendamsche en Diverse andere helden bij de bloedige actie aan Muisenberg in dato 7 Aug. 1795," wat die "heldhaftige" dade van plaaslike burgers bespot. Verder noem die boek die opkoms van die plaaslike pers in die vroeë 19de eeu, met koerante en tydskrifte in [[Engels]] en [[Nederlands]] wat geleidelik stukke in die "volkstaal" of [[Afrikaans]] insluit. [[Charles Etienne Boniface]] is bekend as die eerste Afrikaanse skrywer wat by die naam bekend is, veral vir sy werk in ''De Zuid-Afrikaan'' en sy "kluchtig blijspel" ''De Nieuwe Ridderorde of de Temperantisten'', wat Afrikaans vir Khoekhoen-karakters se dialoog gebruik het. Die teks bespreek ook [[A.G. Bain]] en [[George Rex]] se ''[[Kaatje Kekkelbek]]'', 'n gewilde monoloog met 'n Khoekhoen-vrou, en [[Klaas Waarzegger | Louis Henry Meurant]], 'n sleutelfiguur voor 1875, bekend vir sy bydraes tot ''Het Kaapsche Grensblad'' en sy boek ''Zamenspraak tusschen Klaas Waarzegger, die eerste Jan Twijfelaar-boek geskryf en die eerste Jan Twijfelaar''. Meurant se politieke geskrifte en hul invloed op Afrikaans as geskrewe medium word beklemtoon. Oor die algemeen bied ''Perspektief en Profiel'' 'n gedetailleerde verkenning van die ontluikende stadiums van Afrikaanse letterkunde, met 'n fokus op die wisselwerking tussen mondelinge tradisie, vroeë joernalistiek en die eerste bewuste pogings om in Afrikaans te skryf. Dit beklemtoon die transformasie van Nederlandse invloede, die sosiale konteks van hierdie vroeë werke, en die individue wat deurslaggewende rolle gespeel het in die vorming van die taal se literêre ontwikkeling. Latere bywerkings, sedert die laat 1990's deur [[H.P. van Coller]],<ref>Van Coller, H.P. (red.) 1998. ''Perspektief en profiel. ʼn Afrikaanse literatuurgeskiedenis, deel 1''. Pretoria: Van Schaik.</ref><ref>Van Coller, H.P. (red.) 1999. ''Perspektief en profiel. 'n Afrikaanse literatuurgeskiedenis, deel 2''. Pretoria: Van Schaik.</ref> het voortgebou op Nienaber se tradisie en gewoonlik 'n perspektief op die ontwikkeling van die Afrikaanse literatuur gebied (Perspektief), sowel as profiele van Afrikaanse skrywers (Profiel). Anders as die literatuurgeskiedenisse van byvoorbeeld [[Rob Antonissen]]<ref> Antonissen, Rob. 1962. ''Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede''. Kaapstad: Nasou.</ref> of [[J.C. Kannemeyer]],<ref>Kannemeyer, J.C. 1984. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1''. Academica, Pretoria / Kaapstad.</ref><ref>Kannemeyer, J.C. 1983. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2''. Academica, Pretoria / Kaapstad.</ref><ref>Kannemeyer, J.C. 2005. ''Die Afrikaanse literatuur 1652-2004''. Kaapstad: Human & Rousseau.</ref> het latere weergawes van ''Perspektief en profiel'' 'n veelheid van stemme gebied. == Verwysings == {{Verwysings}} == Verdere leesstof == * {{cite web |url=https://repository.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/36088/Botha_FJ.pdf?sequence=1 |titel="Ons is (nie) almal so (nie)": Afrikaneridentiteit in post-94 prosatekste |naam=FJ |van=Botha |datum=Mei 2020 |type=PhD-proefskrif |taal=af |werk=[[Noordwes-universiteit]]}} [[Kategorie:Afrikaanse letterkunde]] tjtzg8hsw4a85bo1kte010qqibneyyc 0 454107 2922490 2899352 2026-08-06T07:50:46Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 2 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922490 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | reeksnaam = | Image = | onderskrif = | reeksnaam_2 = | genre = [[Misdaad]], [[Drama]], Aksie | formaat = | creator = Benjamin Hoffman & Joachim Landau | ontwikkelaar = | writer = Benjamin Hoffman; Matthew Jankes; Sean Steinberg; Gillian Breslin; Daniel Zimbler; Byron Abrahams; Zoë Laband | director = [[Jaco Bouwer]] | network = [[Showmax]], CANAL+ | starring = [[Cantona James]]<br/>[[Chelsea Thomas]]<br/>Elton Landrew<br/>Brendon Daniels<br/>[[Dillon Windvogel]]<br/>Katlego Lebogang | stemme = | verteller = | theme_music_composer =DJ Ready D (musieksupervisor) | openingstema = | afsluitingstema = | language = [[Engels]], [[Afrikaans]], [[Kaaps]] | num_seasons = 1 | num_episodes = 8 ([[Spinners (TV-reeks)#Episodes (Seisoen 1, 2023)|list of episodes]]) | episodelys = | vervaardiger = | redigeerder = | location = [[Kaapstad]] (Kaapse Vlakte), {{vlagland|Suid-Afrika}} | kinematografie = | kamera = | company = Empreinte Digitale; Natives at Large | distributor = [[Showmax]]; CANAL+ | channel = [[Showmax]]; CANAL+ | beeldformaat = | klankformaat = | eerste_lopie = | first_aired = 8 November 2023 | laaste_uitsending = | Status = | voorafgegaan_deur = | opgevolg_deur = | verwante film(s) = | webwerf = | produksiewebwerf = |runtime=~52–54 minute|beeld=|image=Spinners (Televisiereeks).png}} '''''Spinners''''' is ’n [[Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse]] [[misdaad]]-[[drama]] televisiereeks wat op [[8 November|8 November 2023]] in première gegaan het op [[Showmax]].<ref name=":0">{{cite web |title=Spinners – Showmax |url=https://www.showmax.com/za/stream/series/spinners/ce05e802-0ee2-3552-b406-22a0c48f5a89 |website=Showmax |access-date=2 Oktober 2025 |archive-date= 5 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251105124803/https://www.showmax.com/za/stream/series/spinners/ce05e802-0ee2-3552-b406-22a0c48f5a89 |url-status=dead }}</ref> Die reeks speel af in die [[Kaapse Vlakte]] en volg Ethan, ’n 17-jarige motorbestuurder wat vir ’n plaaslike bende werk, maar daardeur gewond word deur die [[Geweld|lewensgeweld]] wat om hom rondom verskerp.<ref name=":1">{{cite web |title=Spinners – Showmax Stories |url=https://www.stories.showmax.com/za/originals/spinners |website=Showmax Stories |access-date=2 Oktober 2025 |archive-date=13 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113201734/https://stories.showmax.com/za/originals/spinners |url-status=dead }}</ref> Hy ontdek ’n moontlike uitweg deur "spinning", ’n ekstreme [[motorsport]] waarin hy sy ryvaardighede gebruik om ’n nuwe pad te vind. Maar dié hoop loop gevaar as bendeoorloë en verraad sy lewe bedreig.<ref name=":0" /> ==Intrige== ''Spinners'' begin met Ethan wat onder druk is om sy jonger broer in stand te hou en terselfdertyd die eise van sy bendeopdragte te hanteer.<ref name=":1" /> Wanneer hy ontmoet Shane, ’n meganikus met passie vir spinning, kry Ethan die kans om by ’n groep spinners aan te sluit.<ref name=":0" /> Die konflikte tussen sy lojaliteit aan die bende, die begeerte vir verandering, en die gevaarlike gangs vorm die kern van die verhaal. <ref name=":2">{{cite web |title='Spinners': Canal+ Show Is 'Fast & Furious' Meets 'Top Boy' |url=https://deadline.com/2024/02/spinners-fast-furious-top-boy-global-breakout-1235826616/ |website=Deadline |access-date=2 Oktober 2025}}</ref> ==Rolverdeling== Volgens credits en [[Inligting|promosie-inligting]]:<ref>{{cite web |title=Full cast & crew – Spinners |url=https://www.imdb.com/title/tt21627122/fullcredits/ |website=IMDb |access-date=2 Oktober 2025}}</ref> * [[Cantona James]] as '''Ethan''' * [[Chelsea Thomas]] as '''Amber''' * Elton Landrew as '''Damien''' * Brendon Daniels as '''Hercules''' * [[Dillon Windvogel]] as '''Shane''' * Katlego Lebogang as '''Phumeza''' * Stephren Saayman as '''Jackie''' * Melanie du Bois as '''Kayla''' ==Produksie en ontwikkeling== ''Spinners'' is ’n samewerking tussen [[Showmax]] en CANAL+ as ’n deel van hul uitbreiding in [[Afrikaans|Afrikaanse]] en bredere Afrika-produksies.<ref name=":3">{{cite web |title=Extreme Sports Drama 'Spinners' Makes History for African … |url=https://variety.com/2023/streaming/global/canneseries-spinners-showmax-africa-svod-1235583315/ |website=Variety |access-date=2 Oktober 2025}}</ref> Die reeks is een van die eerste Afrika-reekse wat gekies is vir kompetisie by Canneseries.<ref name=":3" /> ''Spinners'' was ook baie krities ontvang en is beskryf as ’n mengsel van “Fast & Furious” en “Top Boy” deur media-besprekings.<ref name=":2" /> ==Ontvangs== Die ontvangs was oor die algemeen positief: * In ’n hersiening beskryf Sinemafocus '''''Spinners''''' as ’n afgeronde reeks wat baie binne agt episodes dek.<ref>{{cite web |title=‘Spinners’ Review: A Crime Drama Revving into Classic Territory |url=https://www.sinemafocus.com/spinners-review-a-crime-drama-revving-into-classic-territory/ |website=Sinemafocus |access-date=2 Oktober 2025}}</ref> * ''[[News24]]'' menings dat hoewel '''''Spinners''''' nie perfek is nie, is dit steeds ’n puik stuk televisie vol spanning en vernuwing.<ref>{{cite web|url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/tv/reviews/review-spinners-stops-short-of-being-truly-brilliant-but-theres-still-a-lot-to-love-20231212|title=Spinners stops short of being truly brilliant, but there’s still a lot to love|website=News24|access-date=2 Oktober 2025}}</ref> * '''''Spinners''''' het ’n groot prestasie behaal toe dit by die 29ste Shanghai-TV-festival se Magnolia-toekennings die [[Emmy|Emmy-wenner]] Succession geklop het in die kategorie “Beste Buitelandse TV-reeks”.<ref>{{cite web |title=Breaking news! Spinners beats Succession in Shanghai |url=https://www.litnet.co.za/press-release-breaking-news-spinners-beats-succession-in-shanghai/ |website=LitNet |access-date=2 Oktober 2025}}</ref> * Volgens ''Deadline'' het '''''Spinners''''' binne ’n kort tyd ’n plek gekry in [[Showmax]] se top-10 van mees gestroomde plaaslike reekse van [[2023]].<ref name=":2" /> ==Episodes (Seisoen 1, 2023)== Hier is ’n samevatting van die 8 episodes in seisoen 1:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" ! {{afk|No.|Nommer}} !! Titel !! Oorspronklike Uitsending !! Kort Opsomming |- | 1 || Blood and Smoke || 8 November 2023 || Ethan begin om sy plek te soek tussen bendeverpligtinge en die wêreld van spinning.<ref name=":4" /> |- | 2 || Unintended Consequences || 15 November 2023 || ’n lyk verskyn en kontraste tussen gangs en ondersoek kom na vore.<ref name=":4">{{cite web |title=Episode list – Spinners |url=https://www.imdb.com/title/tt21627122/episodes/ |website=IMDb |access-date=2 Oktober 2025}}</ref> |- | 3 || The Cost of Stealing || 22 November 2023 || Ethan kom in geldprobleme en word gedruk om drastiese stappe te neem.<ref name=":4" /> |- | 4 || Lies Have Short Legs || 29 November 2023 || Leuns en verborge agenda’s begin die balans verskuif in Ethan se lewe.<ref name=":4" /> |- | 5 || Worlds Collide || 6 Desember 2023 || Die spanning tussen spinning en bende-aktiwiteite bereik ’n hoogtepunt.<ref name=":4" /> |- | 6 || Exile || 13 Desember 2023 || Ethan word verwerp deur sy groep en moet sy nuwe pad bepaal.<ref name=":4" /> |- | 7 || The Return || 20 Desember 2023 || Ethan se keuse veroorsaak konflik, hy word gevang terwyl gangs bots.<ref name=":4" /> |- | 8 || No Ordinary Death || 27 Desember 2023 || Finale: verraad word onthul en Ethan neem ’n drastiese stap om sy mense te red.<ref>{{cite web |title=Spinners, No Ordinary Death – Showmax |url=https://www.showmax.com/za/stream/series/spinners/ce05e802-0ee2-3552-b406-22a0c48f5a89/seasons/1/episodes/no-ordinary-death-episode-8/7d0e1538-b704-3245-976e-547a5dfca73a |website=Showmax |access-date=2 Oktober 2025 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} ==Ekstras / Dokumentêr== [[Showmax]] het ’n kort dokumentêre reeks '''''Inside Spinners''''' wat kykers ’n kyk agter die skerms gee op die spinning-kultuur in [[Suid-Afrika]].<ref>{{cite web |title=Inside Spinners |url=https://www.showmax.com/bw/stream/shows/inside-spinners/561a6c55-d46c-3d4c-bdc6-6ab8d66958a6 |website=Showmax |access-date=2 Oktober 2025 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|2}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse televisiereekse]] pph1d6zvegi56ez5x6sbr2gpljpgocf 0 454781 2922537 2920781 2026-08-06T10:41:17Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922537 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Logo of Stratfor.svg|duimnael|Stratfor logo.]] '''Strategic Forecasting Inc'''.<ref>{{Cite news |date=2012-06-28 |title=Stratfor to settle class action suit over hack |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-stratfor-hack-lawsuit-idUSBRE85R03720120628 |access-date=2022-09-13}}</ref> is 'n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] strategiese intelligensie-uitgewery wat in 1996 gestig is.<ref>{{Cite news|last=Perlroth|first=Nicole|date=2011-12-26|title=Hackers Breach the Web Site of Stratfor Global Intelligence|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2011/12/26/technology/hackers-breach-the-web-site-of-stratfor-global-intelligence.html|access-date=2020-11-29|issn=0362-4331|quote=Stratfor Global Intelligence Service, 'n maatskappy gebaseer in Austin, Texas, wat geopolitieke [[risiko]] ontleed}}</ref> Stratfor se sakemodel is om individuele en ondernemingsintekeninge op ''Stratfor Worldview'', sy aanlyn publikasie, te verskaf en [[Spioenasie|intelligensie-insameling]]<ref>{{Cite web|last=Chatterjee|first=Pratap|date=2012-02-28|title=WikiLeaks' Stratfor dump lifts lid on intelligence-industrial complex|url=http://www.theguardian.com/commentisfree/cifamerica/2012/feb/28/wikileaks-intelligence-industrial-complex|access-date=2020-11-29|website=Guardian|language=en|quote=WikiLeaks' latest release, of hacked emails from Stratfor, shines light on the murky world of private intelligence-gathering}}</ref> vir korporatiewe kliënte uit te voer. Die fokus van Stratfor se inhoud is sekuriteitskwessies<ref>{{Cite news|last=Perlroth|first=Nicole|date=2011-12-26|title=Hackers Breach the Web Site of Stratfor Global Intelligence (Published 2011)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2011/12/26/technology/hackers-breach-the-web-site-of-stratfor-global-intelligence.html|access-date=2020-11-29|issn=0362-4331|quote= 'n Amerikaanse navorsingsgroep wat 'n daaglikse nuusbrief oor sekuriteitskwessies uitgee }}</ref> en die ontleding van [[geopolitiek]]e [[risiko]].<ref>{{Cite web|last=Perlroth|first=Nicole|date=2012-03-12|title=Inside the Stratfor Attack|url=https://bits.blogs.nytimes.com/2012/03/12/inside-the-stratfor-attack/|access-date=2020-11-29|website=Bits Blog|language=en-US|quote=Stratfor Global Intelligence Service, 'n maatskappy gebaseer in Austin, Texas, wat geopolitieke risiko ontleed}}</ref> ==Geskiedenis== Die oorsprong van Stratfor kan teruggevoer word na die Sentrum vir Geopolitiese Studies (CGPS) aan die Louisiana State University in [[Baton Rouge]], [[Louisiana]]. Daar het professore [[George Friedman]] en Leonard Hochberg 'n span saamgestel wat geopolitiek nagevors het, oorlogspeletjiesimulasies gebou het en maatskappye oor geopolitieke risiko's en geleenthede geadviseer het. Die maatskappy is in 1996 gestig en deur hoofontleder Matthew S. Baker na Strategic Forecasting (Stratfor) genoem. Dit is in Augustus 1997 na [[Austin, Texas]] verskuif met sewe lede van die CGPS-span wat as deel van die medestigterspan saam met stigter George Friedman gedien het. George het as hoof van ontleding vir die organisasie gedien, en die besigheid is in die laat 1990's en vroeë 2000's deur verskeie uitvoerende hoofde gelei terwyl dit sy aanbiedinge verfyn het. Chip Harmon<ref>{{Cite press release |url=https://www.stratfor.com/horizons/stratfor-appoints-chip-harmon-president-lead-next-phase-growth|title=Stratfor Appoints Chip Harmon as President to Lead Next Phase of Growth|publisher=Stratfor|language=en|access-date=2018-03-01}}</ref> is in Februarie 2018 as president aangestel. Stratfor is in 2020 deur RANE verkry.<ref>{{cite press release | url=https://www.prnewswire.com/news-releases/rane-acquires-geopolitical-intelligence-platform-stratfor-300998822.html | title=RANE Acquires Geopolitical Intelligence Platform Stratfor }}</ref> ==Struktuur en bedrywighede== Stratfor se kliënte het akademiese instellings, beleggingsfirmas en groot korporasies soos Lockheed Martin, Goldman Sachs, Bank of America, die [[Coca-Cola]] Company en Dow Chemical Company ingesluit.<ref name="rs280212">{{cite news|last1=Hastings|first1=Michael|date=28 February 2012|title=WikiLeaks Stratfor Emails: A Secret Indictment Against Julian Assange?|publisher=RollingStone|url=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/wikileaks-stratfor-emails-a-secret-indictment-against-julian-assange-181655/|access-date=28 Oktober 2019}}</ref><ref name="nbc280212">{{cite news|last1=Weber|first1=Paul J.|last2=Satter|first2=Raphael|date=28 Februarie 2012|title=Leaked emails shine rare light on Stratfor|publisher=NBC News|agency=AP|url=http://www.nbcnews.com/id/46555168/ns/us_news-security/t/leaked-emails-shine-rare-light-stratfor/#.XbZ6Fi1L0cg|archive-url=https://web.archive.org/web/20130303064557/http://www.nbcnews.com/id/46555168/ns/us_news-security/t/leaked-emails-shine-rare-light-stratfor/#.XbZ6Fi1L0cg|url-status=dead|archive-date=3 Maart 2013|access-date=28 Oktober 2019}}</ref><ref name="yahoo280212">{{cite news|last1=Vinograd|first1=Cassandra|last2=Satter|first2=Raphael|date=28 Februarie 2012|title=WikiLeaks publishes leaked Stratfor emails|publisher=Yahoo|agency=AP|url=https://www.yahoo.com/news/wikileaks-publishes-leaked-stratfor-emails-135816242.html|access-date=28 Oktober 2019|archive-date=28 Oktober 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028061954/https://www.yahoo.com/news/wikileaks-publishes-leaked-stratfor-emails-135816242.html|url-status=dead}}</ref> Baie van Stratfor se agente het voorheen vir die Amerikaanse regering gewerk.<ref>{{cite web |last1=Pfeffer |first1=Anshel |title=Israel, Kurdish Fighters Destroyed Iran Nuclear Facility, Email Released by WikiLeaks Claims |url=https://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/israel-kurdish-fighters-destroyed-iran-nuclear-facility-email-released-by-wikileaks-claims-1.415066 |website=Haaretz |access-date=21 Februarie 2024 |language=en |date=17 Februarie 2012 |archive-date=12 Junie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150612030428/http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/israel-kurdish-fighters-destroyed-iran-nuclear-facility-email-released-by-wikileaks-claims-1.415066 |url-status=dead }}</ref> Mediadekking van hul idees oor die 1998-bombardement van [[Irak]] het Stratfor in die openbare oog gebring.<ref>{{Cite magazine|last=Fisher|first=Max|date=2012-02-22|title=Stratfor Is a Joke and So Is Wikileaks for Taking It Seriously|url=https://www.theatlantic.com/international/archive/2012/02/stratfor-is-a-joke-and-so-is-wikileaks-for-taking-it-seriously/253681/|magazine=Atlantic|access-date=2021-07-05|quote=. . . Stratfor se eerste groot deurbraak het in 1999 gekom met 'n vlaag gloeiende artikels soos hierdie Januarie-artikel in "[[Time (tydskrif)|Time]]", wat Stratfor se "treffende" teorie berig het dat die Amerikaanse bombardement op Irak in Desember 1998 "eintlik ontwerp was om 'n mislukte VSA-gesteunde staatsgreep te verbloem".}}</ref> Op hierdie tydstip het die maatskappy ongeveer twintig werknemers gehad.<ref>{{Cite magazine|last=Hall|first=Michael|date=1999|title=The Spying Game|url=https://www.texasmonthly.com/news-politics/the-spying-game/|magazine=Texas Monthly|access-date=2021-07-05}}</ref> Teen 2008 was hulle tot 40 voltydse werknemers in Austin. In 2016 het die getal tot ongeveer 100 gestyg, waarvan driekwart in Austin gebaseer was.<ref name="states">{{cite news|last=Grisales|first=Claudia|date=25 September 2018|orig-year=21 October 2015 (stated as 4 September 2016)|title=Austin's Stratfor raises $12 million to fund growth|work=Austin American-Statesman|url=https://www.statesman.com/business/20160904/austins-stratfor-raises-12-million-to-fund-growth|url-status=live|access-date=4 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20151023074915/http://www.mystatesman.com/news/business/austins-stratfor-raises-12-million-in-growth-plan/nn6zY/|archive-date=23 Oktober 2015}}</ref> Stratfor het dikwels interns van die nabygeleë [[Universiteit van Texas]] gehuur en opgelei.<ref name="nbc280212" /> Stratfor-ontleders betaal vir [[inligting]], maar gebruik ook oopbroninligting om te voorspel waar wêreldwye krisisse sal ontstaan. Stratfor verkry ook inligting deur middel van persoonlike netwerke. Fred Burton het in gelekte e-posse aangedui dat hy kontak met sy vertroude voormalige [[CIA]]-bronne as 'n bron van inligting gehandhaaf het, en dat hy bewus was van die verseëlde aanklag teen [[Julian Assange]] in 2011.<ref name="nbc280212" /><ref name="rs280212" /><ref name="Barrons">{{cite web|last=Laing|first=Jonathan R.|date=15 Oktober 2001|title=The Shadow CIA|url=http://online.barrons.com/article/SB1002927557434087960.html|access-date=19 Desember 2010|publisher=Barron's magazine}} ([http://www.rumormillnews.com/cgi-bin/archive.cgi?read=13032 read complete article] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110601025407/http://www.rumormillnews.com/cgi-bin/archive.cgi?read=13032|date=2011-06-01}})</ref> Barron se Jonathan Laing het Stratfor-stigter George Friedman "een van ons gunsteling-kundiges op geopolitiek" genoem en gesê: "Sy oordele is geneig om meer genuanseerd en langtermyn te wees as dié van die pers of Wall Street."<ref>{{cite news|last1=Laing|first1=Jonathan|date=16 Augustus 2014|title=Putin's Big Miscalculation|publisher=Barrons|url=http://online.barrons.com/news/articles/SB50001424053111904537004580094312032577890?mod=BOL_twm_col|access-date=19 August 2014}}</ref> In 2014 het ''The Atlantic'' se James Fallows verwys na 'n Stratfor-artikel oor die Amerikaanse strategie in Irak en [[Oekraïne]], na aanleiding van uitbrake van onrus in daardie streke.<ref>{{Cite magazine|last=Fallows|first=James|date=24 Junie 2014|title=Stratfor on American Grand Strategy in Iraq and Ukraine|url=https://www.theatlantic.com/international/archive/2014/06/stratfor-on-american-grand-strategy-in-iraq-and-ukraine/373308/|magazine=Atlantic|access-date=9 Julie 2014}}</ref> Friedman het in 2015 by die maatskappy bedank om 'n nuwe maatskappy, Geopolitical Futures, te stig.<ref>[https://www.bizjournals.com/austin/news/2015/12/03/stratfor-founder-george-friedman-forms.html Pope, Colin (3 Desember 2015). "Stratfor Founder George Friedman Starts Media Business," Austin Business Journal.]</ref> Dun & Bradstreet se skatting van Stratfor se inkomste vir 2021 is $11,61 miljoen.<ref>{{Cite web|title=Stratfor Enterprises, LLC|url=https://www.dnb.com/business-directory/company-profiles.stratfor_enterprises_llc.03937e4d4db189a95b02a0741c76588a.html#financials-anchor|access-date=2021-07-05|website=D&B Business Directory|publisher=Dun & Bradstreet}}</ref> ===Befondsing=== In Oktober 2015 het Stratfor $12 miljoen in befondsing ingesamel deur 'n groei-ekwiteitsbelegging deur die [[Dallas]]-gebaseerde Teakwood Capital.<ref>{{cite news|last=Calnan|first=Christopher|date=22 October 2015|title=Austin security firm raises $12M, plans C-suite hire|work=Austin Business Journal|url=http://www.bizjournals.com/austin/blog/techflash/2015/10/austin-security-firm-raises-12m-plans-c-suite-hire.html|access-date=4 April 2019}}</ref> Stratfor het beplan om die fondse te gebruik om sy verslagdoeningsnetwerke uit te brei, operasionele [[infrastruktuur]] te verbeter en nuwe markte te betree.<ref name="states" /> ==Boeke== Kamran Bokhari, Stratfor se voormalige visepresident vir Midde-Oosterse en Suid-Asiatiese sake, was medeskrywer van ''Political Islam in the Age of Democratization'' (2013). Resensent Amani el Sehrawey het die boek "'n onskatbare hulpmiddel vir diegene wat kennis wil opdoen van die nuanses van die politieke stelsels van die Moslemwêreld vanuit 'n historiese perspektief, asook om die hedendaagse veranderinge wat in die streek plaasvind, te verstaan" genoem.<ref>{{cite web|last1=El Sehrawey|first1=Amani|title=Book Review: Political Islam in the Age of Democratization by Kamran Bokhari and Farid Senzai|url=http://blogs.lse.ac.uk/europpblog/2014/03/02/book-review-political-islam-in-the-age-of-democratization-by-kamran-bokhari-and-farid-senzai/#Author|website=European Politics and Policy|date=2 Maart 2014|publisher=London School of Economics and Political Science|access-date=9 Julie 2014|ref=2 Maart 2014|archive-date=14 Julie 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714191547/http://blogs.lse.ac.uk/europpblog/2014/03/02/book-review-political-islam-in-the-age-of-democratization-by-kamran-bokhari-and-farid-senzai/#Author|url-status=dead}}</ref> ==Inbraak en publikasie van e-posse== Op 24 Desember 2011 is Stratfor se webwerf oorgeneem. [[Anonymous (kollektief)|Anonymous]] het verantwoordelikheid aanvaar en ook data gepubliseer wat hulle beweer van Stratfor geneem is, insluitend kredietkaartbesonderhede, wagwoorde en adresse van Stratfor-kliënte.<ref>{{Cite news|last=Perlroth|first=Nicole|date=2011-12-26|title=Hackers Breach the Web Site of Stratfor Global Intelligence (Published 2011)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2011/12/26/technology/hackers-breach-the-web-site-of-stratfor-global-intelligence.html|access-date=2020-11-29|issn=0362-4331|quote=Die krakers het 'n lys aanlyn geplaas wat volgens hulle Stratfor se vertroulike kliëntelys bevat, asook kredietkaartbesonderhede, wagwoorde en huisadresse vir sowat 4 000 Stratfor-kliënte. Die [[Kuberkraker|kuberkrakers]] het ook gesê hulle het besonderhede vir meer as 90 000 kredietkaartrekeninge.}}</ref> Hul [[e-pos]]stelsel is ook gekompromitteer.<ref>{{cite news|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970203479104577120530217909036 |title=Anonymous Claims Hack of Credit Data From Security Group |date=25 Desember 2011 |publisher=Wall Street Journal |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111226005704/http://online.wsj.com/article/SB10001424052970203479104577120530217909036.html |archive-date=26 Desember 2011 }}</ref> In November 2013 is kuberkraker Jeremy Hammond tot tien jaar tronkstraf gevonnis vir sy rol in die Anonymous-aanval.<ref>{{cite news|last=Kopfstein|first=Janus|title=Hacker with a Cause|url=http://www.newyorker.com/online/blogs/elements/2013/11/jeremy-hammond-and-anonymous-hacker-with-a-cause.html|access-date=8 Maart 2014|newspaper=The New Yorker|date=21 November 2013}}</ref> 'n [[FBI]]-informant, Hector Xavier Monsegur (ook bekend as "Sabu"), het aanvanklik 124 jaar tronkstraf in die gesig gestaar vir sy rol in die aanval, maar sy vonnis is in Mei 2014 verminder tot tyd uitgedien plus een jaar se toesigvrystelling in ruil vir sy samewerking as 'n FBI-informant.<ref>{{cite news|last1=Pilkington|first1=Ed|url=https://www.theguardian.com/technology/2014/may/27/hacker-sabu-walks-free-sentenced-time-served|access-date=26 Junie 2014|title=LulzSec hacker 'Sabu' released after 'extraordinary' FBI cooperation|newspaper=[[The Guardian]]|date=27 Mei 2014}}</ref> [[WikiLeaks]] het die aanvanklike publikasie van meer as vyf miljoen van Stratfor se e-posboodskappe op 26 Februarie 2012 aangekondig, onder die naam Global Intelligence Files.<ref name="The Global Intelligence Files">{{cite news| url=https://wikileaks.org/the-gifiles.html | work=WikiLeaks | title=The Global Intelligence Files | date=27 Februarie 2012}}</ref> Anonymous het gesê dat hulle die e-posse aan WikiLeaks uitgelek het.<ref>{{cite web|author=Andy Greenberg |url=https://www.forbes.com/sites/andygreenberg/2012/02/27/wikileaks-tightens-ties-to-anonymous-in-leak-of-stratfor-emails/ |title=WikiLeaks Tightens Ties To Anonymous In Leak Of Stratfor Emails |work=Forbes |access-date=2012-02-27}} </ref> George Friedman het verklaar dat derde partye die e-posboodskappe moontlik vervals of verander het, maar dat Stratfor nie die veranderinge of egtheid daarvan sou bekragtig nie.<ref> {{cite news | url= http://stratfor.com/hacking-news/subscriber-info | archive-url= https://web.archive.org/web/20120210084902/http://stratfor.com/hacking-news/subscriber-info | url-status= dead | archive-date= 10 Februarie 2012 | work=Stratfor | title=George Friedman on Email Theft and the WikiLeaks Release | date=28 Februarie 2012 | quote = Sommige van die e-posse mag dalk vervals of verander wees om onakkuraathede in te sluit. Sommige mag outentiek wees. Ons sal ook nie valideer nie. [...] }} </ref> Stratfor het die vrystelling van die inligting veroordeel.<ref name="stratfor hacking news">{{cite news| url= http://stratfor.com/hacking-news | archive-url= https://web.archive.org/web/20120113042441/http://www.stratfor.com/hacking-news | url-status= dead | archive-date= 13 Januarie 2012 | work=Stratfor | title=George Friedman on Email Theft and the WikiLeaks Release | date=28 Februarie 2012}} </ref> == Verwysings == {{Verwysings|3}} ==Verdere leeswerk== * {{cite book|author=Friedman, George|title=America's secret war: inside the hidden worldwide struggle between the United States and its enemies|publisher=Random House|year=2005|isbn=978-0-7679-1785-8|url=https://books.google.com/books?id=Cz0qT-m1WdsC}} *Friedman, George, [http://www.stratfor.com/weekly/20090420_torture_and_u_s_intelligence_failure#axzz3LQKKLpE1 ''Torture and the U.S. Intelligence Failure''], Stratfor, Geopolitical Weekly, 20 April 2009 *Judson, David, [https://worldview.stratfor.com/article/geopolitical-intelligence-political-journalism-and-wants-vs-needs Geopolitical Intelligence, Political Journalism and "Wants" vs. "Needs"], Stratfor, 29 Oktober 2013 *Judson, David, [https://worldview.stratfor.com/article/stratfor-test-being-rorschach-test Stratfor: The Test of Being a Rorschach Test], Stratfor Worldview, On Stratfor, 28 Augustus 2016 *Judson, David, [https://worldview.stratfor.com/article/new-generation-comes-new-worldview With a New Generation Comes a New Worldview], Stratfor Worldview, On Stratfor, 21 Mei 2017 {{Normdata}} [[Kategorie:Internasionale betrekkinge]] [[Kategorie:Amerikaanse maatskappye]] blxg66f4ob5qm5ll67zbcy3486o3832 0 455558 2922448 2906472 2026-08-05T22:09:22Z Pynappel 70858 /* Verwysings */ 2922448 wikitext text/x-wiki Die [[doodstraf]] is 'n wettige straf in [[Saoedi-Arabië]]. Die meeste teregstellings in hierdie land word deur middel van onthoofding uitgevoer. Saoedi-Arabië is die enigste land wat hierdie metode gebruik.<ref>{{Cite web |title=An execution every two days: Saudi Arabia's surge in killings |url=https://www.amnesty.org.uk/execution-every-two-days-saudi-arabia-surge-killings |access-date=2024-01-07 |website=www.amnesty.org.uk |archive-date=2024-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107194739/https://www.amnesty.org.uk/execution-every-two-days-saudi-arabia-surge-killings |url-status=dead }}</ref> Die doodstraf word vir beide dodelike en nie-dodelike misdade (insluitende [[Dwelmmiddel|dwelmoortredings]], "[[Kulkuns|towery]]" en "[[heksery]]"), sowel as vir minderjarige oortreders opgelê.<ref name=":4">{{Cite web |date=2024-12-25 |title=Saudi executions rose sharply in 2024 |url=https://edition.cnn.com/2024/12/25/middleeast/saudi-executions-rose-sharply-2024/index.html |website=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2025-11-12 |title=‘I’ll be executed on Tuesday’: families reveal panicked last calls from foreigners on Saudi’s death row |url=https://www.theguardian.com/global-development/2025/nov/12/foreign-prisoners-killed-saudi-arabian-jail-tabuk-prison-egyptians-executed-non-violent-drug-crimes-mohammed-bin-salman |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Onder diegene wat tereggestel is, is indiwidue wat van nie-dodelike [[terrorisme]] aangekla is, 'n aanklag wat teen indiwidue gebruik is wat aan proteste teen die [[Outoritarisme|outoritêre]] bedeling in Saoedi-Arabië deelgeneem het.<ref name=":4" /> Doodsvonnisse word byna heeltemal op die stelsel van geregtelike vonnisdiskresie (''tazir'') gebaseer, in lyn met die klassieke beginsel van die vermyding van strawwe wat deur [[Sjaria]] voorgeskryf word (''hoedoed'') waar moontlik.<ref name="vikor">{{Cite book|first=Knut S.|last=Vikør| year=2005 | title=Between God and the Sultan: A History of Islamic Law|url=https://archive.org/details/betweengodsultan0000vikr|url-access=registration|publisher=Oxford University Press|pages=[https://archive.org/details/betweengodsultan0000vikr/page/266 266]–267}}</ref> Hierdie vonnisse het in die 1970's toegeneem in reaksie op 'n toename in geweldmisdaad. Soortgelyke veranderinge het in die laat 20ste eeu in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en op die [[China|Chinese vasteland]] plaasgevind.<ref name="vikor" /> 'n Sentrale plein in die koninkryk se hoofstad, [[Riaad]], het in die [[Weste]] as "tjop-tjop-plein" bekend geraak as gevolg van openbare teregstellings daar. Die koninkryk het in 2015 ten minste 158,<ref>{{cite news |date=January 1, 2016 |title=Saudi Arabia ends 2015 with one final execution |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/saudi-arabia-ends-2015-with-one-final-execution-a6793506.html |access-date=October 20, 2017 |archive-date=December 8, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181208094947/https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/saudi-arabia-ends-2015-with-one-final-execution-a6793506.html |url-status=live }}</ref> in 2016 ten minste 154,<ref name="amn">{{cite web |title=Death sentences and executions in 2016 |date=11 April 2017 |url=https://www.amnesty.org/en/documents/act50/5740/2017/en/ |access-date=August 21, 2017 |publisher=amnesty.org |archive-date=September 9, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200909033950/https://www.amnesty.org/en/documents/act50/5740/2017/en/ |url-status=live }}</ref> in 2017 ten minste 146,<ref>{{cite web |date=2018-04-12 |title=The Death Penalty in 2017: Facts and Figures |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2018/04/death-penalty-facts-and-figures-2017/ |access-date=2018-07-16 |publisher=[[Amnesty International]] |archive-date=2020-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200904095447/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2018/04/death-penalty-facts-and-figures-2017/ |url-status=live }}</ref> in 2018 ten minste 149,<ref>{{cite web |title=Death Penalty Worldwide |url=http://www.deathpenaltyworldwide.org/country-search-post.cfm?141-9chk=on&hideinfo=on |access-date=2019-10-25 |website=deathpenaltyworldwide.org |archive-date=2019-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190616025908/http://www.deathpenaltyworldwide.org/country-search-post.cfm?141-9chk=on&hideinfo=on |url-status=dead }}</ref> in 2019 184,<ref>{{cite news |author=Sullivan, Rory |date=15 April 2020 |title=Saudi Arabia has carried out 800 executions since 2015, says rights group |work=[[The Independent]] |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/saudi-arabia-executions-death-toll-human-rights-king-salman-a9466741.html |access-date=23 April 2020 |archive-date=21 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200421171202/https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/saudi-arabia-executions-death-toll-human-rights-king-salman-a9466741.html |url-status=live }}</ref> in 2020 69, in 2022 196<ref>{{Cite web |title=Database |url=https://deathpenaltyworldwide.org/database/ |access-date=2022-11-16 |website=Cornell Center on the Death Penalty Worldwide |date=24 December 2019 |language=en-US |archive-date=2022-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221116154234/https://deathpenaltyworldwide.org/database/ |url-status=live }}</ref> in 2023 172<ref name=":1">{{Cite web |date=2024-01-02 |title=Saudi executed 172 in 2023, as bloodiest years in kingdom's history continue, rights group warns |url=https://www.middleeastmonitor.com/20240102-saudi-executed-172-in-2023-as-bloodiest-years-in-kingdoms-history-continue-rights-group-warns/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240520081603/https://www.middleeastmonitor.com/20240102-saudi-executed-172-in-2023-as-bloodiest-years-in-kingdoms-history-continue-rights-group-warns/ |archive-date=2024-05-20 |access-date=2024-10-14 |website=Middle East Monitor}}</ref> en in 2024 345 mense tereggestel.<ref name=":3" /> Saoedi-Arabië het in 2022 meer mense as in enige jaar in die vorige drie dekades tereggestel.<ref name="amn" /> Die grootste bekende massateregstelling in die land se geskiedenis<ref>{{cite news |title=Saudi Arabia executes 81 people in a single day |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/3/12/saudi-arabia-executes-81-people-in-a-single-day |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220314195428/https://www.aljazeera.com/news/2022/3/12/saudi-arabia-executes-81-people-in-a-single-day |archive-date=14 March 2022 |access-date=15 March 2022 |work=www.aljazeera.com |language=en}}</ref> is op 12 Maart 2022 uitgevoer toe 81 mense tereggestel is, insluitende sewe [[Jemen|Jemeniete]] en een [[Sirië|Siriër]].<ref>{{cite news |date=12 March 2022 |title=Saudi Arabia executes 81 men in one day for terrorism, other offences |work=Reuters |publisher=Reuters |agency=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-arabia-executes-81-men-terrorism-other-charges-spa-2022-03-12/ |access-date=13 March 2022 |archive-date=13 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220313005212/https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-arabia-executes-81-men-terrorism-other-charges-spa-2022-03-12/ |url-status=live }}</ref> In 2024 bereik teregstellings 'n nuwe hoogte van 338<ref name="maroela-20260101" /> of 345,<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |date=2025-01-05 |title=عهد الدم: رقم تاريخي للإعدام في السعودية ٢٠٢٤ – المنظمة الأوروبية السعودية لحقوق الإنسان |url=https://www.esohr.org/en/%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%85-%D8%B1%D9%82%D9%85-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A-%D9%84%D9%84%D8%A5%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D9%8A/ |access-date=2025-01-06 |language=en-GB}}</ref><ref name="magid" /> amper presies dubbel die 172 teregstellings wat in 2023 uitgevoer is. In die eerste helfte van 2025 is 180 teregstellings uitgevoer.<ref>{{Cite web |date=2025-07-06 |title=Escalation of executions in Saudia Arabia for drug-related offences |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2025/07/saudi-arabia-escalation-executions-foreign-nationals-drug-related-offences/ |access-date=2025-07-07 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> In 2025 was altesaam 356 mense tereggestel, waarvan 243 mense vir dwelmverwante oortredings.<ref name="maroela-20260101">{{Maroela Media |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/wereld/teregstellingsrekord-vir-saoedi-arabie-in-2025/ |titel=Teregstellingsrekord vir Saoedi-Arabië in 2025 |datum=1 Januarie 2026}}</ref> 2025 was die tweede opeenvolgende jaar waarin Saoedi-Arabië 'n nuwe rekord stel vir die aantel mense wat tereggestel is.<ref name="maroela-20260101" /> == Metode == Saoedi-Arabië se strafregstelsel is op Sjaria gebaseer. Teregstellings word gewoonlik deur middel van onthoofding met 'n [[swaard]] uitgevoer, maar soms word dit deur middel van 'n [[vuurwapen]] of [[vuurpeloton]] uitgevoer.<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-saudi-executions/saudis-may-carry-out-executions-by-firing-squad-reports-idUSBRE92A0PK20130311|title=Saudis may carry out executions by firing squad: reports|date=March 11, 2013|newspaper=[[Reuters]]|access-date=October 2, 2020|archive-date=October 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201007183431/https://www.reuters.com/article/us-saudi-executions/saudis-may-carry-out-executions-by-firing-squad-reports-idUSBRE92A0PK20130311|url-status=live}}</ref> Vonnisse word hoofsaaklik ná skulderkenning opgelê. Volgens Human Rights Watch (''Menseregtewag'') word die meeste skulderkennings deur middel van [[marteling]] verkry. Sedert April 2020 word minderjariges wat misdaad pleeg nie meer tereggestel wanneer hulle 18 jaar oud word nie, maar word hulle eerder tot 'n maksimum van 10 jaar [[tronkstraf]] in 'n [[Tronk|gevangenis]] vir jeugdiges gevonnis.<ref name="Reuters">{{Cite news |date=2020-04-26 |title=Saudi Arabia scraps execution for those who committed crimes as minors: Commission |url=https://www.reuters.com/article/us-saudi-rights-execution-idUSKCN2280LI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200427065058/https://www.reuters.com/article/us-saudi-rights-execution-idUSKCN2280LI |archive-date=2020-04-27 |access-date=2020-04-26 |work=Reuters |language=en}}</ref> Volgens 'n verslag van 2018 deur die Europese Saoedi-organisasie vir Menseregte het die aantal onthoofdings in die koninkryk gedurende die eerste kwartaal van 2018 met meer as 70 persent toegeneem in vergelyking met dieselfde periode in 2017.<ref>{{cite web|url=http://ifpnews.com/wired/number-of-beheadings-in-saudi-arabia-rises-by-70/|title=Number of Beheadings in Saudi Arabia Rises by 70%|website=IFPNews.com|date=2018-04-21|access-date=2018-04-23|archive-date=2018-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180423170649/http://ifpnews.com/wired/number-of-beheadings-in-saudi-arabia-rises-by-70/|url-status=live}}</ref> 2024 was die jaar met die meeste onthoofdings in etlike dekades (330).<ref name="magid"/><ref name=":3" /> === Openbare teregstellings === Saoedi-Arabië het tot onlangs teregstellings in die openbaar uitgevoer, maar dit is onbekend of hierdie praktyk voortduur. Daar is geen rekord van openbare teregstellings in 2022 nie.<ref>{{Cite web |title=Death sentences and executions 2022 |url=https://www.amnesty.org/en/documents/act50/6548/2023/en/ |access-date=2024-01-07 |website=Amnesty International |date=16 May 2023 |language=en}}</ref> ''[[Reuters]]'' het in 2024 berig dat Deera-plein - die voormalige plek vir openbare onthoofdings - ten spyte van die toenemende aantal teregstellings "deur kafees en [[Restaurant|restaurante]] gedomineer geraak het met byna geen teken van sy bloedige verlede nie".<ref name="magid">{{cite web |last=Magid |first=Pesha |date=24 December 2024 |title=Saudi executions rose sharply in 2024 |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-executions-rose-sharply-2024-2024-12-24 |website=[[Reuters]] |access-date=25 January 2025}}</ref> Openbare onthoofdings het gewoonlik omstreeks 9:00 plaasgevind. Die veroordeelde persoon loop na 'n binnehof naby die hof en kniel voor die beul. 'n Polisiebeampte kondig die misdade wat deur die persoon gepleeg is aan en die onthoofding vind plaas. Die beul gebruik 'n swaard bekend as 'n ''sulthan'' om die veroordeelde persone se [[kop]] van sy of haar [[lyf]] by die [[Nekwerwel|nek]] te verwyder.<ref>{{cite web|url=https://www.amnesty.org/en/documents/mde23/004/1993/en/|title=Saudi Arabia: An upsurge in public executions|website=Amnesty International|date=30 June 1993 |access-date=2018-11-21|archive-date=2018-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181122054039/https://www.amnesty.org/en/documents/mde23/004/1993/en/|url-status=live}}</ref> 'n Lykskouer ondersoek die lyk en verklaar die veroordeelde [[dood]], waarna 'n polisiebeampte weer die misdade wat deur die onthoofde veroordeelde gepleeg is, aankondig, en die proses is voltooi. Professionele beule het al soveel as 10 mense in een dag onthoof.<ref>{{cite web |url=http://www.ibtimes.com/justice-sword-saudi-arabias-embrace-death-penalty-780819 |title=Justice By The Sword: Saudi Arabia's Embrace Of The Death Penalty |publisher=Ibtimes.com |date=2012-09-11 |access-date=2014-04-05 |archive-date=2014-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407121151/http://www.ibtimes.com/justice-sword-saudi-arabias-embrace-death-penalty-780819 |url-status=live }}</ref> [[Kruisiging]] van die onthoofde lyk word soms in gevalle waar die persoon 'n kindermolesteerder of [[Verkragting|verkragter]] is, beveel.<ref name= Miethe>{{cite book |title=Punishment: a comparative historical perspective |url=https://archive.org/details/punishmentcompar00miet_924 |url-access=limited |last=Miethe |first=Terance D. |author2=Lu, Hong |year=2004 |isbn=978-0-521-60516-8 |page=[https://archive.org/details/punishmentcompar00miet_924/page/n76 63] |publisher=Cambridge University Press }}</ref> In 2009 het die ''Saoedi-koerant'' byvoorbeeld berig dat "'n hof in Abha die leier van 'n gewapende bende ter dood en tot kruisiging vir drie dae (openbare vertoning van die onthoofde lyk) en ses ander bendelede tot onthoofding veroordeel het vir hul rol in rooftogte by juwelierswinkels in Asir."<ref>{{cite news |title=Death, crucifixion, for jewelry gang |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2009080545807 |newspaper=The Saudi Gazette |date=August 5, 2009 |access-date=August 8, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218113456/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2009080545807 |archive-date=February 18, 2012 |url-status=dead }}</ref> In 2003 het Mohammed Saad al-Besji, wat die [[BBC]] as "Saoedi-Arabië se voorste beul" beskryf het, 'n skaars onderhoud aan ''Arabiese Nuus'' gegee.<ref name= BBCexecutioner/> Hy het sy eerste teregstelling in 1998 beskryf: "Die misdadiger was vasgebind en geblinddoek. Met een slag het ek sy kop afgekap. Dit het meters ver gerol... Mense was verstom hoe vinnig [die swaard] 'n kop van 'n lyf kan skei."<ref name= BBCexecutioner>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/2966790.stm |title=Saudi executioner tells all |date=5 June 2003 |work=BBC News |access-date=11 July 2011 |archive-date=1 April 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090401233508/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/2966790.stm |url-status=live }}</ref> Hy het ook gesê dat hy voor 'n teregstelling die familie van die slagoffer van die misdaad besoek om vergifnis vir die misdadiger te vra, wat daartoe kan lei dat die misdadiger se lewe gespaar word.<ref name= BBCexecutioner/> Wanneer die teregstelling voortgaan, is sy enigste gesprek met die gevangene om hom of haar te beveel om die [[Islam|Moslem]]-geloofsbelydenis bekend as die [[Sjahada]] af te lê.<ref name= BBCexecutioner/> "Wanneer hulle by die teregstellingsarea aankom, verdwyn hul krag. Dan lees ek die teregstellingsbevel, en op 'n sein kap ek die gevangene se kop af," het hy gesê.<ref name= BBCexecutioner/> == Verwysings == {{Reflist|2|refs= <ref name=":3">{{Cite web |title=Saudi executions double in 2024 as more women and foreigners put to death |url=https://www.middleeasteye.net/news/saudi-arabia-execution-figures-double-2024-compared-previous-year |access-date=2025-01-06 |website=Middle East Eye |language=en}}</ref> }} [[Kategorie:Doodstraf]] [[Kategorie:Saoedi-Arabië]] nx9u3elmnmzvc1oxlhq3n7zdoon5ry1 0 456905 2922441 2903663 2026-08-05T20:23:53Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922441 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Pierre-Emerick Aubameyang | image = [[Lêer:1 Pierre-Emerick Aubameyang (cropped).jpg|240px]] | caption = Aubameyang by [[Arsenal F.C.|Arsenal]] in 2018 | full_name = Pierre-Emerick Emiliano François Aubameyang<ref>{{cite web |url=https://players.fcbarcelona.com/en/player/2896-aubameyang-pierre-emerick-emiliano-francois-aubameyang |title=Aubameyang |publisher=FC Barcelona |access-date=1 March 2025 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1989|6|18|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.espn.co.uk/football/player/_/id/122260/pierre-emerick-aubameyang |title=Pierre-Emerick Aubameyang: Overview |publisher=ESPN |access-date=30 August 2020}}</ref> | birth_place = Laval [[Mayenne]], [[Frankryk]] | height = 1,87 m<ref>{{cite web |url=https://www.bvb.de/eng/Teams/First-Team/Pierre-Emerick-Aubameyang |title=Pierre-Emerick Aubameyang |publisher=Borussia Dortmund |access-date=25 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180121032037/https://www.bvb.de/eng/Teams/First-Team/Pierre-Emerick-Aubameyang |archive-date=21 January 2018 |url-status=dead}}</ref> | position = Doelskieter | currentclub = [[Olympique de Marseille|Marseille]] | clubnumber = 97 | youthyears1 = 1995–1997 | youthclubs1 = ASL L'Huisserie<ref name="Joueur – Pierre-Emerick AUBAMEYANG">{{cite web |url=https://www.fff.fr/equipes-de-france/tous-les-joueurs/fiche-joueur/2543872310-pierre-emerick-aubameyang |title=Joueur – Pierre-Emerick AUBAMEYANG |publisher=French Football Federation |access-date=13 January 2017 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924222253/https://www.fff.fr/equipes-de-france/tous-les-joueurs/fiche-joueur/2543872310-pierre-emerick-aubameyang |url-status=dead}}</ref> | youthyears2 = 1997–1998 | youthclubs2 = [[OGC Nice|Nice]] | youthyears3 = 1998–1999 | youthclubs3 = ASL L'Huisserie | youthyears4 = 1999–2001 | youthclubs4 = [[Stade Lavallois|Laval]] | youthyears5 = 2001–2005 | youthclubs5 = [[FC Rouen|Rouen]] | youthyears6 = 2005–2007 | youthclubs6 = [[SC Bastia|Bastia]] | youthyears7 = 2007–2008 | youthclubs7 = [[:en:AC Milan Youth Sector|AC Milan]] | years1 = 2008–2011 | clubs1 = [[AC Milan]] | caps1 = 0 | goals1 = 0 | years2 = 2008–2009 | clubs2 = → [[Dijon FCO|Dijon]] (leen) | caps2 = 34 | goals2 = 8 | years3 = 2009–2010 | clubs3 = → [[Lille OSC|Lille]] (leen) | caps3 = 14 | goals3 = 2 | years4 = 2010–2011 | clubs4 = → [[AS Monaco FC|Monaco]] (leen) | caps4 = 19 | goals4 = 2 | years5 = 2011–2013 | clubs5 = [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] | caps5 = 87 | goals5 = 37 | years6 = 2011 | clubs6 = [[:en:AS Saint-Étienne II|Saint-Étienne II]] | caps6 = 2 | goals6 = 0 | years7 = 2013–2018 | clubs7 = [[Borussia Dortmund]] | caps7 = 144 | goals7 = 98 | years8 = 2018–2022 | clubs8 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | caps8 = 128 | goals8 = 68 | years9 = 2022 | clubs9 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | caps9 = 18 | goals9 = 11 | years10 = 2022–2023 | clubs10 = [[Chelsea FC|Chelsea]] | caps10 = 15 | goals10 = 1 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = [[Olympique de Marseille|Marseille]] | caps11 = 34 | goals11 = 17 | years12 = 2024–2025 | clubs12 = [[Al Qadsiah FC|Al-Qadsiah]] | caps12 = 32 | goals12 = 17 | years13 = 2025– | clubs13 = [[Olympique de Marseille|Marseille]] | caps13 = 14 | goals13 = 5 | nationalteam1 = [[:en:France national under-21 football team|Frankryk o/21]] | nationalyears1 = 2009 | nationalcaps1 = 1 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[:en:Gabon national under-23 football team|Gabooen se Olimpiese span]] | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2009– | nationalteam3 = [[Gaboenese nasionale sokkerspan|Gaboen]] | nationalcaps3 = 86 | nationalgoals3 = [[:en:List of international goals scored by Pierre-Emerick Aubameyang|40]] | club-update = 14 Desember 2025 | nationalteam-update = 28 Desember 2025 }} '''Pierre-Emerick Emiliano François Aubameyang''' (gebore [[18 Junie]] [[1989]]) is ’n professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n doelskieter vir die [[Ligue 1]]-klub [[Olympique de Marseille|Marseille]] speel en die Gaboenese nasionale span aanvoer. Hy is gebore in Laval, [[Mayenne]], [[Frankryk]], en is die seun van die voormalige [[Gaboen|Gaboenese]] internasionale sokkerspeler Pierre Aubameyang. Sy moeder is [[Spanje|Spaans]]. Hy het verkies om Gaboen op internasionale vlak te verteenwoordig. Hy het sy senior debuut vir die Gaboenese nasionale span in 2009 op 19-jarige ouderdom gemaak en met meer as 40 doele is hy die land se beste doelskieter ooit. Hy het Gaboen by ses [[Afrikanasiesbeker]]-toernooie en by die [[Olimpiese Somerspele 2012|Olimpiese Somerspele van 2012]] verteenwoordig. In 2015 is hy as Afrika-sokkerspeler van die Jaar aangewys; die eerste Gaboenese en die tweede in Europa gebore speler om dié toekenning te wen.<ref>{{cite news |title=Pierre-Emerick Aubameyang beats Yaya Toure to Caf award |url=https://www.bbc.com/sport/football/35257500 |publisher=BBC Sport |date=7 January 2016 |access-date=8 January 2016}}</ref> Aubameyang se prestasies op klubvlak was nie swakker as sy prestasies op nasionale vlak nie. Hy het sy senior klubloopbaan begin deur by [[AC Milan]] in Italië te teken, maar het nooit vir die klub gespeel nie en is eerder op ’n reeks uitleenperiodes in Frankryk uitgestuur. In 2011 het hy na Saint-Étienne verhuis. Daar het hy ’n Coupe de la Ligue-titel gewen, waarna hy in 2013 by [[Borussia Dortmund]] aangesluit het.<ref>{{cite news |title=The 100 best footballers in the world 2016 – interactive |url=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2016/dec/20/the-100-best-footballers-in-the-world-2016-interactive |newspaper=[[The Guardian]] |date=20 December 2016}}</ref> In Duitsland het Aubameyang die liga se voorste doelskieter in die 2016/17-seisoen geëindig en die [[DFB-Pokal]] gewen. Hy is ook die klub se agtste hoogste doelskieter van alle tye. In 2018 was Aubameyang die onderwerp van ’n destydse klubrekord-oordrag toe hy vir Arsenal geteken het in ’n transaksie ter waarde van £56 miljoen (€60 miljoen), wat hom die duurste Gaboenese speler ooit gemaak het.<ref name="completes £56m">{{cite news |title=Pierre-Emerick Aubameyang completes £56m Arsenal move |url=https://www.theguardian.com/football/2018/jan/31/pierre-emerick-aubameyang-joins-arsenal-deadline-day-transfer |newspaper=The Guardian |date=31 January 2018 |access-date=31 January 2018}}</ref> By Arsenal het hy ’n [[FA Cup|FA-beker]] gewen en die liga as gesamentlike voorste doelskieter in die 2018/19-seisoen afgesluit.<ref>{{cite news |title=Aubameyang: Arsenal's talisman |url=https://www.bbc.com/sport/football/53625368 |publisher=BBC Sport |date=1 August 2020}}</ref> Ná sy vertrek uit Arsenal in 2022 het Aubameyang tydperke by [[FC Barcelona|Barcelona]] en [[Chelsea FC|Chelsea]] deurgebring voordat hy in 2023 by Marseille aangesluit het. In 2024 het hy by Al-Qadsiah in die Saoedi-Proliga aangesluit, waar hy een seisoen deurgebring het, en die daaropvolgende somer na Marseille teruggekeer. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Aubameyang, Pierre-Emerick}} [[Kategorie:Gaboenese sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 1989]] [[Kategorie:Lewende mense]] n9s5vu21l45zet4s2co1zowxn9lfwdk 0 458104 2922377 2877822 2026-08-05T15:54:20Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922377 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Noa Lang | image = [[Lêer:Austria U-18 vs. Netherlands U-18 2017-03-23 (094).jpg|240px]] | caption = Noa Lang in 2017 | full_name = Noa Noëll Lang<ref name="FIFA">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™ – Squad List: Netherlands (NED)|publisher=FIFA |page=20 |date=18 December 2022 |access-date=18 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=18 December 2022 |url-status=live}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1999|6|17|df=y}} | birth_place = [[Capelle aan den IJssel]], [[Nederland]] | height = 1,70 m<ref>{{Cite web |title=Noa Lang |url=https://www.clubbrugge.be/en/teams/a-kern/players/noa-lang |access-date=2023-10-27 |website=Club Brugge |language=en |archive-date=2023-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027190835/https://www.clubbrugge.be/en/teams/a-kern/players/noa-lang |url-status=dead }}</ref> | position = Linkervleuel, linkermiddelveldspeler | currentclub = [[Galatasaray SK (sokker)|Galatasaray]]<br/>(op lening van [[SSC Napoli|Napoli]]) | clubnumber = 77 | youthyears1 = 2003–2005 | youthclubs1 = HION | youthyears2 = 2005–2010 | youthclubs2 = [[:nl:Feyenoord Academy|Feyenoord]] | youthyears3 = 2010 | youthclubs3 = [[:en:Beşiktaş J.K. Football Academy|Beşiktaş]] | youthyears4 = 2010–2013 | youthclubs4 = [[:nl:Feyenoord Academy|Feyenoord]] | youthyears5 = 2013–2017 | youthclubs5 = [[:nl:Ajax Jeugdopleiding|Ajax]] | years1 = 2017–2021 | clubs1 = [[Jong Ajax]] | caps1 = 47 | goals1 = 12 | years2 = 2019–2021 | clubs2 = [[AFC Ajax|Ajax]] | caps2 = 9 | goals2 = 3 | years3 = 2019–2020 | clubs3 = → [[FC Twente|Twente]] (leen) | caps3 = 7 | goals3 = 1 | years4 = 2020–2021 | clubs4 = → [[Club Brugge KV|Club Brugge]] (leen) | caps4 = 29 | goals4 = 16 | years5 = 2021–2023 | clubs5 = [[Club Brugge KV|Club Brugge]] | caps5 = 70 | goals5 = 16 | years6 = 2023–2025 | clubs6 = [[PSV Eindhoven|PSV]] | caps6 = 40 | goals6 = 15 | years7 = 2025– | clubs7 = [[SSC Napoli|Napoli]] | caps7 = 18 | goals7 = 1 | years8 = 2026– | clubs8 = → [[Galatasaray SK (sokker)|Galatasaray]] (leen) | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014–2015 | nationalteam1 = [[:en:Netherlands national under-16 football team|Nederland o/16]] | nationalcaps1 = 6 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2017–2018 | nationalteam2 = [[:en:Netherlands national under-18 football team|Nederland o/18]] | nationalcaps2 = 2 | nationalgoals2 = 3 | nationalyears3 = 2017–2019 | nationalteam3 = [[:en:Netherlands national under-19 football team|Nederland o/19]] | nationalcaps3 = 6 | nationalgoals3 = 3 | nationalyears4 = 2018–2019 | nationalteam4 = [[:en:Netherlands national under-20 football team|Nederland o/20]] | nationalcaps4 = 8 | nationalgoals4 = 2 | nationalyears5 = 2019–2021 | nationalteam5 = [[:en:Netherlands national under-21 football team|Nederland o/21]] | nationalcaps5 = 8 | nationalgoals5 = 1 | nationalyears6 = 2021– | nationalteam6 = [[Nederlandse nasionale sokkerspan|Nederland]] | nationalcaps6 = 15 | nationalgoals6 = 3 | club-update = 13 Februarie 2026 | nationalteam-update = 17 November 2025 }} '''Noa Noëll Lang''' (gebore [[17 Junie]] [[1999]]) is ’n [[Nederland|Nederlandse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n linkervleuel of linkermiddelveldspeler speel vir die Turkse [[Süper Lig]]-klub [[Galatasaray SK (sokker)|Galatasaray]], op lening van die [[Serie A]]-klub [[SSC Napoli|Napoli]], en die [[Nederlandse nasionale sokkerspan|Nederlandse nasionale span]]. Sy pa is [[Suriname|Surinaams]], terwyl sy ma Nederlands is.<ref>{{cite web |title=Arsenal transfer target Noa Lang has been investigated over anti-Semitic chant and refused to apologise |date=14 October 2021 |url=https://www.caughtoffside.com/2021/10/14/noa-lang-arsenal-target-anti-semitism-history/ |access-date=15 November 2022}}</ref> ==Klubloopbaan== ===Ajax=== Op 1 Desember 2019 het Lang die eerste [[AFC Ajax|Ajax]]-speler geword wat ’n driekuns aangeteken het in sy eerste [[Eredivisie]]-verskyning in 60 jaar, toe Ajax van ’n agterstand van twee doele teruggekom het om [[FC Twente|Twente]] met 5–2 te verslaan.<ref>{{cite web |title=FC Twente 2-5 Ajax: Lang hits hat-trick on league debut as leaders fight back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50623088 |website=BBC Sport |accessdate=3 December 2019 |date=1 December 2019}}</ref> Later daardie maand het Lang sy eerste doel in die [[KNVB-beker]] vir Ajax aangeteken, toe hy die openingsdoel gescore het in ’n 4–3 weg-oorwinning teen [[Telstar]] in die tweede ronde.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2019/12/18/netherlands/knvb-beker/stormvogels-telstar-combinatie/afc-ajax/3182607/|title=Telstar 3–4 Ajax|website=Soccerway|date=18 December 2019}}</ref> In Januarie 2020, nadat Ajax Ryan Babel in Lang se posisie onderteken het, is hy vir die res van die 2019/20-seisoen aan Twente uitgeleen.<ref>{{cite web|url=https://www.allaboutajax.com/2020/01/official-noa-lang-joins-fc-twente-on-loan-for-the-rest-of-the-season/|title=Official: Noa Lang joins FC Twente on loan for the rest of the season|website=All About Ajax|date=18 January 2020|accessdate=14 March 2021}}</ref> ===Club Brugge=== Op 5 Oktober 2020 het Ajax en [[Club Brugge KV|Club Brugge]] ’n ooreenkoms bereik vir Lang om op lening na Brugge te verhuis, met ’n verpligting om die oordrag permanent te maak teen 1 Julie 2021.<ref>{{Cite web|date=5 October 2020|title=Noa Lang goes to Club Brugge, Bandé returns to Ajax|url=https://english.ajax.nl/archive/noa-lang-goes-to-club-brugge-bande-returns-to-ajax/|access-date=12 March 2021|website=english.ajax.nl|language=}}</ref> Drie weke later het hy sy eerste doel vir die klub vanaf die strafskopmerk aangeteken in ’n nederlaag teen Oud-Heverlee Leuven.<ref>{{cite web|url=https://www.proleague.be/nl/jpl/match/7ub54h3pv4doevrve15gtvmui|title=OH Leuven 2-1 Club Brugge|website=Pro League|date=24 October 2020|accessdate=14 March 2021|language=nl}}</ref> Lang het gescore in Club Brugge se 3–0 oorwinning oor [[Zenit Sint Petersburg]] in hul voorlaaste [[UEFA Champions League]]-groepwedstryd op 2 Desember, wat hul hoop op kwalifikasie vir die uitklopfase lewendig gehou het.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029440/|title=Club Brugge 3-0 Zenit|website=UEFA|date=2 December 2020|accessdate=14 March 2021}}</ref> Club Brugge kon egter slegs ’n 2–2 gelykop behaal in die finale wedstryd teen die [[Serie A|Italiaanse]] klub [[SS Lazio|Lazio]] en is na die [[UEFA Europa League|Europa League]] vir die ronde van 32 geskuif.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/163196/lazio-2-2-brugge-aquile-squeak-through|title=Lazio 2-2 Brugge: Aquile squeak through|website=Football Italia|date=December 2020|accessdate=14 March 2021}}</ref> Op 28 Januarie 2021, in sy eerste verskyning in ’n Brugge derby teen Cercle, het Lang die wen-doel aangeteken toe Club Brugge van 1–0 agter gekom het om 2–1 te wen.<ref>{{cite web|url=https://www.proleague.be/nl/jpl/match/8a8emfhxadccxtyca9rsv8pka|title=Cercle Brugge 1-2 Club Brugge|website=Pro League|date=28 January 2021|accessdate=14 March 2021|language=nl}}</ref> Op 20 Mei het Lang gescore toe Brugge 3–3 gelykop gespeel het teen hul mededingers [[RSC Anderlecht|Anderlecht]] om die Belgiese Eerste Afdeling A-titel vir die vierde keer in ses jaar en die 17de keer algeheel te wen.<ref name=clinch>{{cite web|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/club-brugge-clinch-belgian-title-2021-05-20/|title=Club Brugge clinch Belgian title|website=Reuters|date=20 May 2021}}</ref> Lang was betrokke by 28 doelbydraes tydens sy eerste veldtog met Club Brugge, met 17 doele en 11 assists.<ref>{{cite web|url=https://www.leeds-live.co.uk/sport/leeds-united/brugge-lang-transfer-stance-leeds-20944876|title=Club Brugge double down on Noa Lang transfer stance as Leeds United-linked forward pictured|website=Leeds Live|date=1 July 2021|accessdate=17 July 2021}}</ref> Op 17 Julie 2021 het Lang gescore in Club Brugge se 3–2 oorwinning oor [[KRC Genk|Genk]] in die Belgiese Superbeker.<ref>{{cite web|url=http://www.football-oranje.com/lang-nets-as-club-brugge-take-belgian-super-cup/|title=Lang nets as Club Brugge take Belgian super cup|website=Football Oranje|date=17 July 2021|accessdate=18 July 2021}}</ref> Op 15 September 2021 is hy aangewys as Speler van die wedstryd ná ’n 1–1 gelykop teen [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] in die UEFA Champions League.<ref>{{Cite web|date=16 September 2021|title=Bruges-PSG: passé par Nantes, look à la Neymar… qui est Noa Lang, désigné homme du match|url=https://rmcsport.bfmtv.com/football/ligue-des-champions/bruges-psg-passe-par-nantes-look-a-la-neymar-qui-est-noa-lang-designe-homme-du-match_AV-202109160162.html|access-date=16 September 2021|website=RMC Sport|language=fr}}</ref> ===PSV=== Op 8 Julie 2023 het die Nederlandse klub [[PSV Eindhoven|PSV]] die ondertekening van Lang aangekondig op ’n vyfjaar-kontrak vir ’n klubrekordbedrag van €15 miljoen.<ref>{{Cite web |last= |date=8 July 2023 |title=Oficial: Noa Lang é o reforço mais caro da história do PSV |url=https://www.ojogo.pt/internacional/noticias/oficial-noa-lang-e-o-reforco-mais-caro-da-historia-do-psv-16661185.html |access-date=8 July 2023 |website= |publisher=O Jogo |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-07-08 |title=Transfer {{!}} PSV bolster attack with Dutch international Noa Lang |url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/transfer-psv-bolster-attack-with-dutch-international-noa-lang.htm |access-date=2023-07-08 |website=www.psv.nl |language=en-US |archive-date=15 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230715161546/https://www.psv.nl/english-psv/news/article/transfer-psv-bolster-attack-with-dutch-international-noa-lang.htm |url-status=dead }}</ref> In sy eerste oefensessie het hy ’n besering opgedoen.<ref>{{Cite web |date=10 July 2023 |title=Catastrophe en vue pour Noa Lang ? L'ancien joueur de Bruges s'est blessé lors de son premier entraînement avec le PSV (photo) |url=https://www.sudinfo.be/id685863/article/2023-07-10/catastrophe-en-vue-pour-noa-lang-lancien-joueur-de-bruges-sest-blesse-lors-de |access-date=10 July 2023 |website=Sudinfo |language=Fr}}</ref> Sy eerste wedstryd vir die klub was die 2023 Johan Cruijff Schaal, wat hy beslis het deur die enigste doel aan te teken. ===Napoli=== Op 17 Julie 2025 het Lang by die [[Serie A]]-klub [[SSC Napoli|Napoli]] aangesluit op ’n vyfjaar-kontrak vir ’n gerapporteerde bedrag van €25 miljoen.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=Napoli sign Dutch international forward Lang |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250717-napoli-sign-dutch-international-forward-lang |access-date=18 July 2025 |website=France 24}}</ref> Later daardie jaar, op 22 November, het hy sy eerste doel aangeteken in ’n 3–1 oorwinning oor [[Atalanta BC|Atalanta]].<ref>{{cite web |url=https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/736900/atalanta-napoli |title=Napoli 3–1 Atalanta |publisher=ESPN |date=22 November 2025 }}</ref> ====Lening aan Galatasaray==== Op 23 Januarie 2026 het Lang op lening by [[Galatasaray SK (sokker)|Galatasaray]] aangesluit tot die einde van die 2025/26 seisoen, met ’n opsionele koopopsie.<ref>{{Cite web|url=https://www.galatasaray.org/haber/gs-sportif-a-s/noa-lang-galatasarayda/59394|title=Noa Lang Galatasaray'da!|publisher=Galatasaray S.K.|date=23 January 2026|access-date=23 January 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.galatasaray.org/haber/futbol/galatasaraya-hos-geldin-noa/59395|title=Galatasaray'a hoş geldin Noa!|publisher=Galatasaray S.K.|date=23 January 2026|access-date=23 January 2026}}</ref> Op 17 Februarie 2026 het hy twee doele anngetekenj teen [[Juventus-sokkerklub|Juventus]] in die ronde van 16 van die Champions League.<ref>{{Cite web|url=https://nos.nl/artikel/2602911-lang-en-koopmeiners-scoren-beiden-twee-keer-in-spektakelstuk-champions-league|title=Lang en Koopmeiners scoren beiden twee keer in spektakelstuk Champions League|date=2026-02-17|website=Nederlandse Omroep Stichting|access-date=2026-02-17|language=nl}}</ref> ==Internasionale loopbaan== Op 8 Oktober 2021 het Lang sy debuut vir die [[Nederlandse nasionale sokkerspan|Oranje]] gemaak in ’n Wêreldbeker-kwalifiseringswedstryd teen Letland.<ref>{{cite web|publisher=[[FIFA]]|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/qualifiers/uefa/match-center/400155686|title=Latvia v Netherlands game report|date=8 October 2021}}</ref> Lang is ingesluit in Nederland se finale groep vir die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|Wêreldbekertoernooi in Katar]].<ref>{{cite news |url=https://www.onsoranje.nl/nieuws/nederlands-elftal/80525/van-gaal-maakt-26-koppige-wk-selectie-bekend |title=Van Gaal maakt 26-koppige WK-selectie bekend |publisher=onsoranje.nl |date=11 November 2022 |access-date=12 November 2022 |language=nl}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} *[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Noa Lang|Engelse Wikipedia]] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Lang, Noa}} [[Kategorie:Nederlandse sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 1999]] [[Kategorie:Lewende mense]] o7lqp642ws7fxtb1iye9k3e01zinj5c 0 458420 2922393 2882634 2026-08-05T16:58:01Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922393 wikitext text/x-wiki '''Olusegun Daramola''' (gebore 4 September 1989)<ref>{{Cite web|url=https://theeagleonline.com.ng/unveiling-olusegun-daramola-how-oap-developed-interest-in-ancient-ifa-and-orisa/|title=Unveiling Olusegun Daramola: How OAP developed interest in ancient Ifá and Òrìsà {{!}}|last=Francis|first=Juliana|date=2025-05-11|website=The Eagle Online|language=en-US|access-date=2025-08-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://atlanticnewsonline.com/unveiling-olusegun-daramola-the-man-behind-world-builderr/|title=Unveiling Olusegun Daramola, The man Behind World Builderr|date=2025-05-10|website=Atlantic News Online|language=en-US|access-date=2025-08-09}}</ref> 'n [[Nigeriese nasionale sokkerspan|Nigeriese]] geestelike onderwyser, skrywer, Babaláwo, Ifá-geleerde en stigter van World Builder,<ref>{{Cite web|url=https://worldbuilderr.com/|title=Explore Ancient Ifa Knowledge and Guidance in London|website=worldbuilderr.com|language=en|access-date=2025-08-09}}</ref> 'n wêreldwye verligtingsplatform. Hy is bekend vir sy leringe oor Ifá en Òrìṣà spiritualiteit en is 'n voorstander van die herlewing van inheemse Afrika-kennisstelsels deur moderne geestelike praktyk, outeurskap en openbare betrokkenheid. <ref>{{Cite news|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240524220245/https://boldjourney.com/meet-olusegun-daramola/|archivedate=2024-05-24|accessdate=2025-08-09}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://boldjourney.com/meet-olusegun-daramola/|title=Meet Olusegun Daramola - Bold Journey Magazine|website=boldjourney.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20240524220245/https://boldjourney.com/meet-olusegun-daramola/|archive-date=2024-05-24|access-date=2025-08-30}}</ref> == Geestelike Reis == In 2016 het Daramola formeel sy geestelike pad as onderwyser en leier in die Ifá-tradisie omhels.<ref>{{Cite web|url=https://ich.unesco.org/en/RL/ifa-divination-system-00146|title=Ifa divination system - UNESCO Intangible Cultural Heritage|website=ich.unesco.org|language=en|access-date=2025-08-09}}</ref> Hy leer tradisionele '''[[Joroeba]]'''-geestelikheid, en beklemtoon Orí-bewussyn (die hoër self), voorouerverering en die praktiese toepassing van metafisiese kennis in die alledaagse lewe. <ref>{{Cite web|url=https://leadership.ng/how-daramola-inspires-global-audience-through-ifa-teachings/|title=How Daramola Inspires Global Audience Through Ifá Teachings|last=News|first=Leadership|date=17 March 2025|website=leadership.ng|access-date=2025-08-30}}</ref> Hy word ingewy in verskeie Òrìṣà tradisies, insluitend Ọbàtálá, Ogoko, Èṣù,<ref>{{Cite news|title=Èṣù at the BL: Journeys Through Literature and Technology|url=https://blogs.bl.uk/asian-and-african/2020/05/esu-at-the-bl.html|access-date=2025-08-09|language=en|archive-date=2025-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20250619215643/https://blogs.bl.uk/asian-and-african/2020/05/esu-at-the-bl.html|url-status=dead}}</ref> Ogun, Obaluaye, Osun, Egúngún, en ander. Hy gebruik hierdie leerstellings om individue regoor die wêreld te begelei, om hulle te help om hulle goddelike wese te ontdek en deur persoonlike transformasie te navigeer.<ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/invest-in-indigenous-knowledge/|title='Invest in indigenous knowledge'|last=Editor (Arts)|first=Evelyn Osagie {{!}} Assistant|date=2025-05-07|website=The Nation Newspaper|language=en-US|access-date=2025-08-09}}</ref> Daramola het ook bygedra tot openbare besprekings oor die kruising van Afrikaanse spiritualiteit en tegnologie, veral deur Ṣìgìdì <ref>{{Citation|title=ṣigidi|date=2025-01-09|work=Wiktionary, the free dictionary|url=https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=%E1%B9%A3igidi&oldid=83549486|access-date=2025-08-09|language=en}}</ref> (a Joroeba geestelike konsep) as The Foundation of Artificial Intelligence and the Robotic World te stel. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboortes in 1989]] [[Kategorie:Lewende mense]] thsoy3tut0wn9bkl4xc0on7dt4flh39 2 458548 2922390 2922238 2026-08-05T16:32:27Z VamuhleOmuhle 203624 2922390 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bursera graveolens 1zz.jpg|duimnael]] [[Lêer:Bursera graveolens without leaves.jpg|duimnael|palo santo sonder blare]] == Bursera graveolens == '''''Bursera graveolens''''', algemeen bekend as palo santo, is 'n bladwisselende boom wat tot die ''Burseraceae''-familie behoort. Inheems aan tropiese droë woude van Suid-Amerika, word dit lankal waardeer vir sy geurige kernhout en hars. cidw20e9f36uf9c0yivlzu0775edaut 2922391 2922390 2026-08-05T16:48:14Z VamuhleOmuhle 203624 2922391 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bursera graveolens 1zz.jpg|duimnael]] [[Lêer:Bursera graveolens without leaves.jpg|duimnael|palo santo sonder blare]] == Bursera graveolens == '''''Bursera graveolens''''', algemeen bekend as palo santo, is 'n bladwisselende boom wat tot die ''Burseraceae''-familie behoort. Inheems aan tropiese droë woude van Suid-Amerika, word dit lankal waardeer vir sy geurige kernhout en hars. Hierdie boomn boom wat inheems is aan Peru, Ecuador en ander dele van Suid- en Sentraal-Amerika, insluitend Colombia, Guatemala en Mexico. === chemiese samestelling === Die chemiese samestelling van '''''Bursera graveolens''''' (palo santo) bestaan hoofsaaklik uit monoterpene soos limoneen en mentofuraan, wat die boom se kenmerkende aroma en medisinale eienskappe bepaal. === Tradisionele en Geestelike Gebruik === Inheemse gemeenskappe gebruik Palo Santo al eeue lank in geestelike en genesingspraktyke. Dit word gewoonlik tydens seremonies verbrand om: Maak negatiewe energie skoon en suiwer ruimtes. • Ondersteun emosionele en fisiese genesing • Seën rituele en roep beskerming aan  sacredceremony.co+1 • Verbeter meditasie, gebed of kreatiewe fokus  optimistdaily.com Die Quechua-mense noem dit Sisaya, wat beteken "blom oopmaak," wat sy rol in die opening van die hart en gees shamanscave.co.uk weerspieël . Rituele behels dikwels smeer, waar die hout aangesteek, geblus word, en die rook om 'n ruimte of persoon rondwaai   Discover Magazine+1. fzf9ae8qc0nwrg21o0ilnfslxjpucgw 2922392 2922391 2026-08-05T16:49:56Z VamuhleOmuhle 203624 2922392 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bursera graveolens 1zz.jpg|duimnael|Die blare van die ''Bursera graveolens'' boom.]] [[Lêer:Bursera graveolens without leaves.jpg|duimnael|Bursera graveolens sonder blare.]] == Bursera graveolens == '''''Bursera graveolens''''', algemeen bekend as palo santo, is 'n bladwisselende boom wat tot die ''Burseraceae''-familie behoort. Inheems aan tropiese droë woude van Suid-Amerika, word dit lankal waardeer vir sy geurige kernhout en hars. Hierdie boomn boom wat inheems is aan Peru, Ecuador en ander dele van Suid- en Sentraal-Amerika, insluitend Colombia, Guatemala en Mexico. === chemiese samestelling === Die chemiese samestelling van '''''Bursera graveolens''''' (palo santo) bestaan hoofsaaklik uit monoterpene soos limoneen en mentofuraan, wat die boom se kenmerkende aroma en medisinale eienskappe bepaal. === Tradisionele en Geestelike Gebruik === Inheemse gemeenskappe gebruik Palo Santo al eeue lank in geestelike en genesingspraktyke. Dit word gewoonlik tydens seremonies verbrand om: Maak negatiewe energie skoon en suiwer ruimtes. • Ondersteun emosionele en fisiese genesing • Seën rituele en roep beskerming aan  sacredceremony.co+1 • Verbeter meditasie, gebed of kreatiewe fokus  optimistdaily.com Die Quechua-mense noem dit Sisaya, wat beteken "blom oopmaak," wat sy rol in die opening van die hart en gees shamanscave.co.uk weerspieël . Rituele behels dikwels smeer, waar die hout aangesteek, geblus word, en die rook om 'n ruimte of persoon rondwaai   Discover Magazine+1. 5khmk00jblnikv90esblzjdq9hse5ck 2922394 2922392 2026-08-05T16:59:16Z VamuhleOmuhle 203624 2922394 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bursera graveolens 1zz.jpg|duimnael|Die blare van die ''Bursera graveolens'' boom.]] [[Lêer:Bursera graveolens without leaves.jpg|duimnael|Bursera graveolens sonder blare.]] == Bursera graveolens == '''''Bursera graveolens''''', algemeen bekend as palo santo, is 'n bladwisselende boom wat tot die ''Burseraceae''-familie behoort. Inheems aan tropiese droë woude van Suid-Amerika, word dit lankal waardeer vir sy geurige kernhout en hars.Hierdie boom kom voor in Peru, Ecuador en ander dele van Suid- en Sentraal-Amerika, insluitend Colombia, Guatemala en Mexico.<ref>{{Cite web|url=https://earthpedia.earth.com/angiosperms/burseraceae/bursera-graveolens/|title=Bursera Graveolens -- Earthpedia plant|website=Earthpedia|language=en|access-date=2026-08-05}}</ref> === chemiese samestelling === Die chemiese samestelling van '''''Bursera graveolens''''' (palo santo) bestaan hoofsaaklik uit monoterpene soos limoneen en mentofuraan, wat die boom se kenmerkende aroma en medisinale eienskappe bepaal. === Tradisionele en Geestelike Gebruik === Inheemse gemeenskappe gebruik Palo Santo al eeue lank in geestelike en genesingspraktyke. Dit word gewoonlik tydens seremonies verbrand om: Maak negatiewe energie skoon en suiwer ruimtes. • Ondersteun emosionele en fisiese genesing • Seën rituele en roep beskerming aan  sacredceremony.co+1 • Verbeter meditasie, gebed of kreatiewe fokus  optimistdaily.com Die Quechua-mense noem dit Sisaya, wat beteken "blom oopmaak," wat sy rol in die opening van die hart en gees shamanscave.co.uk weerspieël . Rituele behels dikwels smeer, waar die hout aangesteek, geblus word, en die rook om 'n ruimte of persoon rondwaai   Discover Magazine+1. pcxbn51j0454hzsi7iggyc5ct0yug0f 2922395 2922394 2026-08-05T17:00:11Z VamuhleOmuhle 203624 2922395 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bursera graveolens 1zz.jpg|duimnael|Die blare van die ''Bursera graveolens'' boom.]] [[Lêer:Bursera graveolens without leaves.jpg|duimnael|Bursera graveolens sonder blare.]] == Bursera graveolens == '''''Bursera graveolens''''', algemeen bekend as palo santo, is 'n bladwisselende boom wat tot die ''Burseraceae''-familie behoort. Inheems aan tropiese droë woude van Suid-Amerika, word dit lankal waardeer vir sy geurige kernhout en hars.Hierdie boom kom voor in Peru, Ecuador en ander dele van Suid- en Sentraal-Amerika, insluitend Colombia, Guatemala en Mexico.<ref>{{Cite web|url=https://earthpedia.earth.com/angiosperms/burseraceae/bursera-graveolens/|title=Bursera Graveolens -- Earthpedia plant|website=Earthpedia|language=en|access-date=2026-08-05}}</ref> === samestelling === '''''Bursera graveolens''''' (palo santo) bestaan hoofsaaklik uit monoterpene soos limoneen en mentofuraan, wat die boom se kenmerkende aroma en medisinale eienskappe bepaal. === Tradisionele en Geestelike Gebruik === Inheemse gemeenskappe gebruik Palo Santo al eeue lank in geestelike en genesingspraktyke. Dit word gewoonlik tydens seremonies verbrand om: Maak negatiewe energie skoon en suiwer ruimtes. • Ondersteun emosionele en fisiese genesing • Seën rituele en roep beskerming aan  sacredceremony.co+1 • Verbeter meditasie, gebed of kreatiewe fokus  optimistdaily.com Die Quechua-mense noem dit Sisaya, wat beteken "blom oopmaak," wat sy rol in die opening van die hart en gees shamanscave.co.uk weerspieël . Rituele behels dikwels smeer, waar die hout aangesteek, geblus word, en die rook om 'n ruimte of persoon rondwaai   Discover Magazine+1. esloccurp9v11fsj3tdbh1dw4j4srcp 2922396 2922395 2026-08-05T17:06:47Z VamuhleOmuhle 203624 2922396 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bursera graveolens 1zz.jpg|duimnael|Die blare van die ''Bursera graveolens'' boom.]] [[Lêer:Bursera graveolens without leaves.jpg|duimnael|Bursera graveolens sonder blare.]] = Bursera graveolens = '''''Bursera graveolens''''', algemeen bekend as palo santo, is 'n bladwisselende boom wat tot die ''Burseraceae''-familie behoort. Inheems aan tropiese droë woude van Suid-Amerika, word dit lankal waardeer vir sy geurige kernhout en hars.<ref>{{Cite web|url=https://scienceinsights.org/what-is-palo-santo-uses-benefits-and-origins/|title=What Is Palo Santo? Uses, Benefits, and Origins|date=2026-04-29|website=ScienceInsights|language=en-US|access-date=2026-08-05}}</ref> Hierdie boom kom voor in Peru, Ecuador en ander dele van Suid- en Sentraal-Amerika, insluitend Colombia, Guatemala en Mexico.<ref>{{Cite web|url=https://earthpedia.earth.com/angiosperms/burseraceae/bursera-graveolens/|title=Bursera Graveolens -- Earthpedia plant|website=Earthpedia|language=en|access-date=2026-08-05}}</ref> == samestelling == '''''Bursera graveolens''''' (palo santo) bestaan hoofsaaklik uit monoterpene soos limoneen en mentofuraan, wat die boom se kenmerkende aroma en medisinale eienskappe bepaal. == Tradisionele en Geestelike Gebruik == Inheemse gemeenskappe gebruik Palo Santo al eeue lank in geestelike en genesingspraktyke. Dit word gewoonlik tydens seremonies verbrand om: Maak negatiewe energie skoon en suiwer ruimtes. • Ondersteun emosionele en fisiese genesing • Seën rituele en roep beskerming aan  sacredceremony.co+1 • Verbeter meditasie, gebed of kreatiewe fokus  optimistdaily.com Die Quechua-mense noem dit Sisaya, wat beteken "blom oopmaak," wat sy rol in die opening van die hart en gees shamanscave.co.uk weerspieël . Rituele behels dikwels smeer, waar die hout aangesteek, geblus word, en die rook om 'n ruimte of persoon rondwaai   Discover Magazine+1. == verwysings == md82pjx04m1ukz39bn2ehjvtm45uwlr 2922398 2922396 2026-08-05T17:09:07Z VamuhleOmuhle 203624 2922398 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bursera graveolens 1zz.jpg|duimnael|Die blare van die ''Bursera graveolens'' boom.]] [[Lêer:Bursera graveolens without leaves.jpg|duimnael|Bursera graveolens sonder blare.]] = ''Bursera graveolens'' = '''''Bursera graveolens''''', algemeen bekend as palo santo, is 'n bladwisselende boom wat tot die ''Burseraceae''-familie behoort. Inheems aan tropiese droë woude van Suid-Amerika, word dit lankal waardeer vir sy geurige kernhout en hars.<ref>{{Cite web|url=https://scienceinsights.org/what-is-palo-santo-uses-benefits-and-origins/|title=What Is Palo Santo? Uses, Benefits, and Origins|date=2026-04-29|website=ScienceInsights|language=en-US|access-date=2026-08-05}}</ref> Hierdie boom kom voor in Peru, Ecuador en ander dele van Suid- en Sentraal-Amerika, insluitend Colombia, Guatemala en Mexico.<ref>{{Cite web|url=https://earthpedia.earth.com/angiosperms/burseraceae/bursera-graveolens/|title=Bursera Graveolens -- Earthpedia plant|website=Earthpedia|language=en|access-date=2026-08-05}}</ref> == samestelling == '''''Bursera graveolens''''' (palo santo) bestaan hoofsaaklik uit monoterpene soos limoneen en mentofuraan, wat die boom se kenmerkende aroma en medisinale eienskappe bepaal. == Tradisionele en Geestelike Gebruik == Inheemse gemeenskappe gebruik Palo Santo al eeue lank in geestelike en genesingspraktyke. Dit word gewoonlik tydens seremonies verbrand om: Maak negatiewe energie skoon en suiwer ruimtes. • Ondersteun emosionele en fisiese genesing • Seën rituele en roep beskerming aan  sacredceremony.co+1 • Verbeter meditasie, gebed of kreatiewe fokus  optimistdaily.com Die Quechua-mense noem dit Sisaya, wat beteken "blom oopmaak," wat sy rol in die opening van die hart en gees shamanscave.co.uk weerspieël . Rituele behels dikwels smeer, waar die hout aangesteek, geblus word, en die rook om 'n ruimte of persoon rondwaai   Discover Magazine+1. == verwysings == efj0ubruxt4f1f9naiol4tmogr5t5qb 2922399 2922398 2026-08-05T17:12:16Z VamuhleOmuhle 203624 2922399 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bursera graveolens 1zz.jpg|duimnael|Die blare van die ''Bursera graveolens'' boom.]] [[Lêer:Bursera graveolens without leaves.jpg|duimnael|Bursera graveolens sonder blare.]] = ''Bursera graveolens'' = '''''Bursera graveolens''''', algemeen bekend as palo santo, is 'n bladwisselende boom wat tot die ''Burseraceae''-familie behoort. Inheems aan tropiese droë woude van Suid-Amerika, word dit lankal waardeer vir sy geurige kernhout en hars.<ref>{{Cite web|url=https://scienceinsights.org/what-is-palo-santo-uses-benefits-and-origins/|title=What Is Palo Santo? Uses, Benefits, and Origins|date=2026-04-29|website=ScienceInsights|language=en-US|access-date=2026-08-05}}</ref> Hierdie boom kom voor in Peru, Ecuador en ander dele van Suid- en Sentraal-Amerika, insluitend Colombia, Guatemala en Mexico.<ref>{{Cite web|url=https://earthpedia.earth.com/angiosperms/burseraceae/bursera-graveolens/|title=Bursera Graveolens -- Earthpedia plant|website=Earthpedia|language=en|access-date=2026-08-05}}</ref> == Samestelling == '''''Bursera graveolens''''' (palo santo) bestaan hoofsaaklik uit monoterpene soos limoneen en mentofuraan, wat die boom se kenmerkende aroma en medisinale eienskappe bepaal. == Tradisionele en Geestelike Gebruik == Inheemse gemeenskappe gebruik Palo Santo al eeue lank in geestelike en genesingspraktyke. Dit word gewoonlik tydens seremonies verbrand om: Maak negatiewe energie skoon en suiwer ruimtes. • Ondersteun emosionele en fisiese genesing • Seën rituele en roep beskerming aan  sacredceremony.co+1 • Verbeter meditasie, gebed of kreatiewe fokus  optimistdaily.com Die Quechua-mense noem dit Sisaya, wat beteken "blom oopmaak," wat sy rol in die opening van die hart en gees shamanscave.co.uk weerspieël . Rituele behels dikwels smeer, waar die hout aangesteek, geblus word, en die rook om 'n ruimte of persoon rondwaai   Discover Magazine+1. == verwysings == axk09vwt3b49u06yl84vyhy5w9fento 0 460617 2922446 2911142 2026-08-05T21:09:12Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922446 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Polymarket.svg|duimnael|Polymarket se logo.]] '''Polymarket''' is 'n wêreldwye [[kriptogeldeenheid]]-gebaseerde [[voorspellingsmark]], met hoofkwartier in [[Manhattan]], [[New York Stad]]. Dit is in 2020 van stapel gestuur en bied 'n platform waar [[Dobbel|individue weddenskappe]] kan plaas op toekomstige uitkomste, insluitend sportwedstryde, ekonomiese aanwysers, weerpatrone, toekennings, politieke en wetgewende uitkomste, en militêre konflikte. Deelnemers kan USDC-kriptogeldeenheid deur die Polygon-[[blokketting]]netwerk deponeer en aandele verhandel wat die waarskynlikheid van spesifieke toekomstige uitkomste verteenwoordig. Die kontroversiële aard van die weddenskapmarkte wat deur die maatskappy aangebied word (wat [[dobbel]]ary op militêre aanvalle en voortgesette oorloë toelaat), sowel as die vermoë van individue met binne-inligting om op uitkomste te wed, is deur die ''[[The Wall Street Journal|Wall Street Journal]]'' beskryf as 'n "wettige en etiese grys area".<ref name=":22">{{Cite web |last=Osipovich |first=Jack Pitcher and Alexander |date=2026-01-08 |title=Traders Bet on the U.S.’s Next Airstrike Target |url=https://www.wsj.com/finance/investing/traders-bet-on-the-u-s-s-next-airstrike-target-6914b6e4 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> Talle gevalle van verdagte handel is op Polymarket waargeneem,<ref>{{Cite news |date=2026 |title=Prediction markets are rife with insider betting |url=https://www.economist.com/finance-and-economics/2026/02/19/prediction-markets-are-rife-with-insider-betting |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref><ref name=":7">{{Cite news |last=Aratani |first=Lauren |date=2026-04-18 |title=Traders placed over $1bn in perfectly timed bets on the Iran war. What is going on? |url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/18/iran-war-bets-ethics-concerns |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> sowel as pogings deur dobbelaars om uitkomste te manipuleer<ref name=":4" /> en druk op joernaliste uit te oefen om beriggewing te verander.<ref>{{Cite news |date=2026-03-17 |title=A journalist reported a missile strike. Then came the death threats. |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2026/03/17/israel-journalist-polymarket-iran-strike/ |work=The Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> Polymarket is deur regerings in verskeie jurisdiksies, soos [[Frankryk]], verbied.<ref name=":3" /> Die platform is aanvanklik in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] geblokkeer te midde van regulatoriese ondersoek. Die tweede Donald Trump-administrasie het die regulatoriese omgewing vir Polymarket verlig.<ref name=":3" /><ref name=":1" /> Terselfdertyd het Polymarket Donald Trump Jr. as adviseur bygevoeg, nadat sy firma 1789 Capital in Polymarket belê het.<ref name=":3" /><ref name=":1" /> Die maatskappy adverteer dat sy markte "intydse sentiment weerspieël",<ref name=":5" /> maar geleerdes het betwis dat die platform inligting oor uitkomste doeltreffend en akkuraat saamvoeg.<ref name=":02" /><ref>{{Cite web |last=Johnston |first=Daisy |date=2026-03-23 |title=The Battlefield is the Next Betting Market |url=https://warontherocks.com/2026/03/the-battlefield-is-the-next-betting-market/ |website=War on the Rocks |language=en-US}}</ref> 'n Oorsig deur die ''[[The New York Times|New York Times]]'' van Polymarket se [[sosiale media]]-plasings het bevind dat die platform honderde valse en misleidende plasings gepubliseer het.<ref name=":6">{{Cite news |last=Thompson |first=Stuart A. |last2=Yaffe-Bellany |first2=David |last3=Isaac |first3=Mike |date=2026-03-20 |title=Polymarket Says It Deals in Truth, but Its Social Feeds Are Filled With Falsehoods |url=https://www.nytimes.com/2026/03/20/technology/polymarket-social-feeds-falsehoods.html |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==Geskiedenis== Polymarket, wat in 2020 deur Shayne Coplan gestig is,<ref name="Forbes24">{{cite news |last1=Folk |first1=Zachary |date=14 Mei 2024 |title=Peter Thiel Invests In Polymarket Political Betting Platform—But The Future Of Gambling On Elections Remains Unclear |url=https://www.forbes.com/sites/zacharyfolk/2024/05/14/peter-thiel-invests-in-polymarket-political-betting-platform-but-the-future-of-gambling-on-elections-remains-unclear/ |access-date=19 Junie 2024 |work=Forbes |archive-date=6 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906023225/https://www.forbes.com/sites/zacharyfolk/2024/05/14/peter-thiel-invests-in-polymarket-political-betting-platform-but-the-future-of-gambling-on-elections-remains-unclear/ |url-status=live }}</ref> is 'n voorspellingsmark wat gebruikers toelaat om te wen/verloor op die uitkoms van wêreldgebeure.<ref name="NBC232">{{Cite web |date=2023-07-10 |title=A resurgent online betting market is boosted by crypto and current events |url=https://www.nbcnews.com/tech/internet/polymarket-online-bet-submersible-russia-war-rcna93122 |access-date=2023-12-13 |website=NBC News |language=en |archive-date=September 6, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906022827/https://www.nbcnews.com/tech/internet/polymarket-online-bet-submersible-russia-war-rcna93122 |url-status=live }}</ref> In Januarie 2022 is Polymarket met US$1,4 miljoen beboet deur die Commodity Futures Trading Commission (CFTC), en het 'n staak-en-onthoudingsbevel ontvang vir regulatoriese oortredings, insluitend die versuim om as 'n Swap Execution Facility te registreer.<ref>{{Cite web |date=2022-01-04 |title=CFTC Fines Polymarket and Issues a Cease and Desist |url=https://finance.yahoo.com/news/cftc-fines-polymarket-issues-cease-025617843.html |access-date=2023-12-13 |work=FXEmpire |via=Yahoo Finance |language=en-US |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213123352/https://finance.yahoo.com/news/cftc-fines-polymarket-issues-cease-025617843.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2022-01-03 |title=Event-Betting Platform Polymarket to Pay $1.4 Million U.S. Fine |language=en |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-01-03/event-betting-platform-polymarket-to-pay-1-4-million-cftc-fine |access-date=2023-12-13 |archive-date=15 Januarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115135428/https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-01-03/event-betting-platform-polymarket-to-pay-1-4-million-cftc-fine |url-status=live }}</ref> Volgens die CFTC het Polymarket "aansienlike samewerking" dwarsdeur die ondersoek aangebied, wat daartoe gelei het dat die maatskappy 'n laer boete ontvang het.<ref name="Forbes24"></ref> In Mei 2022 het Polymarket J. Christopher Giancarlo, 'n voormalige Kommissaris van die CFTC, as voorsitter van sy adviesraad aangestel.<ref>{{Cite news |date=2022-05-19 |title=Crypto Betting Service Polymarket Taps Ex-CFTC Head as Chair After Agency Probe |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-05-19/polymarket-names-cryptodad-board-chair-months-after-cftc-probe |access-date=2024-10-20 |work=Bloomberg |language=en}}</ref> In Mei 2024 het die maatskappy aangekondig dat dit $70 miljoen oor twee befondsingsrondes ingesamel het.<ref name=Bloomberg24>{{cite news |last1=Natarajan |first1=Sridhar |last2=Pan |first2=David |title=Peter Thiel's VC Firm Backs Election Betting With Polymarket Investment |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-05-14/peter-thiel-s-founders-fund-backs-election-betting-with-polymarket-funding?embedded-checkout=true |access-date=19 Junie 2024 |work=Bloomberg |date=14 Mei 2024 |quote=Polymarket het $70 miljoen oor twee rondes ingesamel, met die mees onlangse insameling gelei deur Founders Fund.|archive-date=26 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906022330/https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-05-14/peter-thiel-s-founders-fund-backs-election-betting-with-polymarket-funding?embedded-checkout=true |url-status=live }}</ref> Hierdie rondes het beleggings van [[Vitalik Buterin]], die medestigter van [[Ethereum]], en Founders Fund, 'n waagkapitaalfirma wat deur [[Peter Thiel]] gestig is, ingesluit.<ref name=Forbes24></ref> In Junie 2023 het ''Mother Jones'' berig dat belangstelling rondom die maatskappy toegeneem het nadat 'n twiet oor die uitkoms van die [[Titan-onderwatervaartuig-inploffing van 2023|Titan-duikboot]] viraal gegaan het;<ref name="MotherJones23">{{cite news |last1=Breland |first1=Ali |date=23 Junie 2023 |title=Meet the Internet Gamblers Who Won Big Betting on the Submarine's Fate |url=https://www.motherjones.com/politics/2023/06/titanic-submarine-bets/ |access-date=29 Februarie 2024 |work=Mother Jones |archive-date=24 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240424163851/https://www.motherjones.com/politics/2023/06/titanic-submarine-bets/ |url-status=live }}</ref> die uitgangspunt van die weddenskap was of die [[duikboot]] teen 'n sekere datum gevind sou word,<ref name="MotherJones23" /> eerder as 'n weddenskap op die lot van die passasiers.<ref name="NBC23">{{Cite web |date=2023-07-10 |title=A resurgent online betting market is boosted by crypto and current events |url=https://www.nbcnews.com/tech/internet/polymarket-online-bet-submersible-russia-war-rcna93122 |access-date=2023-12-13 |website=NBC News |language=en |archive-date=13 Desember 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213123350/https://www.nbcnews.com/tech/internet/polymarket-online-bet-submersible-russia-war-rcna93122 |url-status=live }}</ref> Polymarket het meer as 60 markte beskikbaar gehad ten tyde van die duikbootweddenskap, insluitend die uitkoms van die [[Guatemala]] presidensiële verkiesing, die waarskynlikheid dat Twitter Meta sou dagvaar, en die waarskynlikheid dat Rusland kernkrag sou gebruik.<ref name="NBC23" /> Polymarket het toegang tot Amerikaanse kliënte van 2022 tot 2 Desember 2025 geblokkeer, na 'n skikking met die Commodity Futures Trading Commission, wat die maatskappy daarvan beskuldig het dat hulle 'n ongeregistreerde platform vir afgeleides-handel bedryf het.<ref name=":0">{{Cite web |title=CFTC Orders Event-Based Binary Options Markets Operator to Pay $1.4 Million Penalty |url=https://www.cftc.gov/PressRoom/PressReleases/8478-22 |archive-date= |date=3 Januarie 2022 |access-date=16 November 2024}}</ref> Die tweede Donald Trump-administrasie het die regulatoriese omgewing vir Polymarket verlig.<ref name=":1" /> Terselfdertyd het Polymarket Donald Trump Jr. as 'n adviseur bygevoeg, wie se firma 1789 Capital ook in die maatskappy belê het.<ref name="NBC23" /> In Oktober 2025 het Polymarket 'n belegging van tot $2 miljard van Intercontinental Exchange (ICE) verseker, wat die maatskappy op $8 miljard gewaardeer het.<ref>{{Cite web |author1=Alexander Osipovich |author2=Lauren Thomas |date=2025-10-07 |title=NYSE Owner to Invest Up to $2 Billion in Polymarket |url=https://www.wsj.com/business/deals/nyse-owner-near-deal-for-2-billion-stake-in-polymarket-1e02c88e |access-date=2025-10-07 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref>Teen Februarie 2026 was die maatskappy op $9 miljard gewaardeer.<ref name=":3">{{Cite web |last=Ostroff |first=Alexander Osipovich and Caitlin |date=2026-02-02 |title=The Wild Markets Behind Polymarket’s ‘Truth Machine’ |url=https://www.wsj.com/finance/regulation/polymarket-prediction-markets-kalshi-dd4702d6 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> Die maatskappy adverteer dat sy markte "intydse sentiment weerspieël",<ref name=":5">{{Cite web |title=Polymarket vs. Polling |url=https://docs.polymarket.com/polymarket-learn/FAQ/polling |access-date=2026-02-08 |website=Polymarket Documentation |language=en}}</ref> maar geleerdes het bevraagteken hoe doeltreffend en akkuraat dit inligting oor uitkomste saamvoeg.<ref name=":02">{{Cite web |last=Sides |first=John |date=18 Desember 2025 |title=The perils of election prediction markets |url=https://goodauthority.org/news/the-perils-of-election-prediction-markets/ |access-date=10 Januarie 2026 |website=Good Authority |language=en-US}}</ref> 'n Oorsig deur die New York Times van Polymarket se sosiale media-plasings het bevind dat die platform honderde valse en misleidende plasings gepubliseer het.<ref name=":6" /> In Maart 2026 het Polymarket Brahma, 'n kripto- en DeFi-infrastruktuur-opstartonderneming, verkry om sy blokketting-infrastruktuur vir gebruikers te vereenvoudig.<ref>{{Cite web |last=Garcia |first=Carlos |date=March 18, 2026 |title=Exclusive: Polymarket acquires the startup Brahma, in effort to scale its crypto and DeFi infrastructure |url=https://fortune.com/2026/03/18/exclusive-polymarket-acquires-the-startup-brahma/ |access-date=23 Maart 2026 |website=Fortune}}</ref> ===2024 Verenigde State verkiesings=== In 2024 het die uitslag van die Amerikaanse verkiesings die mees aktiewe mark op die platform geword,<ref name="Bloomberg24"></ref> met meer as $3.3 miljard (vanaf 5 November 2024)<ref>{{Cite web |title=Presidential Election Winner 2024 |url=https://polymarket.com/event/presidential-election-winner-2024/will-kamala-harris-win-the-2024-us-presidential-election |access-date=2024-09-25 |website=Polymarket |language=en}}</ref> wat op die presidensiële wedloop tussen die [[Republikeinse Party (Verenigde State)|Republikeinse]] kandidaat [[Donald Trump]] en die [[Demokratiese Party (Verenigde State)|Demokratiese]] kandidaat [[Kamala Harris]] gewed is.<ref name="Forbes24"></ref> [[Nate Silver]], stigter van die meningspeilingsanalisefirma FiveThirtyEight, het in 2024 'n adviseur vir Polymarket geword.<ref>{{cite news |last1=Salmon |first1=Felix |title=Prediction markets notch an important win with Biden's drop out |url=https://www.axios.com/2024/07/22/prediction-markets-biden-drop-out |access-date=22 Julie 2024 |publisher=Axios |date=22 Julie 2024 |archive-date=6 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906022319/https://www.axios.com/2024/07/22/prediction-markets-biden-drop-out |url-status=live }}</ref> 'n Paar dae na die Amerikaanse presidensiële debat in 2024 wat op 27 Junie 2024 gehou is, het Polymarket 'n 70% kans voorspel dat die Demokratiese kandidaat [[Joe Biden]] aan die Amerikaanse presidensiële verkiesingswedloop in 2024 sou onttrek ('n toename van 20%), weke voordat hy amptelik sy onttrekking aangekondig het.<ref>{{cite news |last1=Tapscott |first1=Alex |title=Forget the pundits and polls—internet prediction markets anticipated Biden's withdrawal weeks ago |url=https://fortune.com/2024/07/25/forget-pundits-polls-internet-prediction-markets-anticipated-biden-withdrawal-weeks-ago-crypto-elections-finance-politics/ |work=Fortune |language=en}}</ref> In teenstelling hiermee het Polymarket op 5 Augustus 'n 68% kans getoon dat Kamala Harris die goewerneur van Pennsilvanië, Josh Shapiro, as haar vise-presidentskandidaat sou kies, met die goewerneur van Minnesota, [[Tim Walz]], teen 'n 23% kans. Harris het Walz die volgende dag gekies.<ref>{{cite news |last1=King |first1=John |last2=Zeleny |first2=Jeff |last3=Gangel |first3=Jamie |last4=Lee |first4=MJ |last5=Strauss |first5=Daniel |last6=Krieg |first6=Gregory |last7=Holmes |first7=Kristen |last8=Klein |first8=Betsy |title=Harris decides on Tim Walz as running mate |url=https://edition.cnn.com/2024/08/06/politics/tim-walz-harris-vice-president/index.html |publisher=CNN |date=6 Augustus 2024}}</ref> Op 7 Oktober 2024 het Polymarket 'n styging in die kanse getoon dat Donald Trump die 2024-verkiesing sou wen, tot 53.3%, met 'n ooreenstemmende afname in Kamala Harris se kanse, tot 46.1%. Twee Polymarket-mededingers het steeds Harris met beter kanse om te wen getoon, teen ongeveer 51%; Polymarket het ook 'n effense voorsprong vir Harris dwarsdeur September getoon. Daardie dag het die FiveThirtyEight-simulasiemodel bevind dat Harris 'n 55% kans gehad het om die verkiesing te wen, terwyl verkiesingsstatistikus Nate Silver gesê het sy model het Harris 'n 54.7% kans gegee. ''[[Forbes]]'' het berig oor teorieë vir die Polymarket-divergensie, insluitend dat een of meer groot weddenskappe op Trump geplaas is, moontlik omdat [[Elon Musk]] twee dae tevore by 'n Trump-saamtrek gepraat het en voorheen Polymarket bevorder het. Op die dag van die Trump-styging het Musk 'n [[X (sosiale netwerk)|X]]-plasing herplaas wat beweer het "Kamala stort voor ons oë in duie." As gevolg van die feit dat Polymarket egter nie 'n beperking op individuele beleggersbedrae het nie, weerspieël groot weddenskappe deur een of 'n paar wedders moontlik nie 'n wesenlike verandering in die verkiesingslandskap nie. Silver, 'n Polymarket-adviseur, het gesê die verskuiwing in Trump se guns was 'n "groter swaai as wat geregverdig is."<ref>{{cite news |last1=Small |first1=Derek |title=Trump's Election Odds Spike On Polymarket As Musk Touts Betting Site |url=https://www.forbes.com/sites/dereksaul/2024/10/07/trumps-election-odds-spike-on-polymarket-as-musk-touts-election-betting-site/ |work=Forbes |date=7 Oktober 2024}}</ref> Polymarket-mededinger Predictit het sedertdien getoon dat Trump beter kanse het om te wen nadat hy voorheen Kamala Harris bevoordeel het.<ref>{{cite web |last1=Sorkin |first1=Andrew Ross |title=Prediction Markets Tell a Different Story From the Polls |url=https://www.nytimes.com/2024/10/15/business/dealbook/prediction-markets-trump-harris.html |work=The New York Times |date=15 Oktober 2024 |access-date=17 Oktober 2024}}</ref> Die verskil het tot middel Oktober 2024 voortgeduur en Trump met 60% kans op 18 Oktober getoon. Die ''[[The Wall Street Journal|Wall Street Journal]]'' het berig dat die markbewegings dalk 'n illusie is wat geskep is deur vier wedders met ongeveer $30 miljoen in Trump-weddenskappe, hoewel die weddenskappe nie noodwendig bose was nie. Die vier wedders het op soortgelyke wyse opgetree, wat ten minste een blokketting-ontleder tot die gevolgtrekking gelei het dat daar "sterk rede is om te glo dat hulle dieselfde entiteit is." Polymarket het 'n ondersoek van stapel gestuur na potensiële markmanipulasie vir 'n beïnvloedingsveldtog ten gunste van Donald Trump se 2024-presidensiële veldtog.<ref>{{Cite news |last=Osipovich |first=Alexander |date=18 Oktober 2024 |title=A Mystery $30 Million Wave of Pro-Trump Bets Has Moved a Popular Prediction Market |url=https://www.wsj.com/finance/betting-election-pro-trump-ad74aa71 |url-access=subscription |access-date=Oktober 18, 2024 |work=The Wall Street Journal |archive-url=https://archive.today/20241102222243/https://www.wsj.com/finance/betting-election-pro-trump-ad74aa71 |archive-date=2 November 2024}}</ref> Die maatskappy het op 24 Oktober bevestig dat die vier rekeninge beheer word deur een Franse handelaar met "uitgebreide handelservaring en 'n finansiëledienste-agtergrond", en geen bewyse gevind van pogings tot markmanipulasie nie.<ref>{{cite news |last1=Breuninger |first1=Kevin |title=French trader bet over $28 million on Trump election win using 4 Polymarket accounts |url=https://www.cnbc.com/2024/10/24/polymarket-trump-french-election-bet.html |publisher=CNBC |date=24 Oktober 2024}}</ref> Die handelaar het uiteindelik $85 miljoen gewen met Trump se oorwinning.<ref>{{cite web |title=Trump Whale Scores $85 Million Windfall on Election|url=https://www.wsj.com/finance/trump-whale-scored-85-million-windfall-on-election-7c2cd906 |work= The Wall Street Journal|first=Alexander|last=Osipovich|date=13 November 2024|access-date=16 November 2024}}</ref> In Oktober 2025 het Intercontinental Exchange (ICE) $2 miljard in Polymarket belê, wat die maatskappy se waardasie op $9 miljard te staan bring.<ref>{{Cite web |last=Bhandari |first=Ateev |date=7 Oktober 2025 |title=NYSE owner takes $2 billion stake in Polymarket as prediction markets heat up |url=https://www.reuters.com/business/nyse-parent-nears-deal-2-billion-stake-polymarket-wsj-reports-2025-10-07/}}</ref> ===Verhouding met die Trump-familie=== Die tweede Donald Trump-administrasie het die regulatoriese omgewing vir Polymarket verslap.<ref name=":1">{{Cite news |title=Trump’s Truth Social to allow trading on election results |url=https://www.ft.com/content/485594b3-5a72-4ae1-aa93-8ee987be1569 |work=Financial Times|date=28 Oktober 2025|access-date=10 Januarie 2026}}</ref> In Julie 2025 het die Commodity Futures Trading Commission (CFTC) en die Departement van Justisie 'n ondersoek na Polymarket beëindig.<ref name=":1" /> Die CFTC onder die Joe Biden-administrasie het 'n skikking met Polymarket aangegaan waarvolgens Polymarket ingestem het om Amerikaanse bedrywighede af te handel nadat hulle daarvan beskuldig is dat hulle 'n onwettige beurs bedryf het.<ref name=":1" /> Donald Trump Jr. het 'n adviserende rol by Polymarket aangeneem.<ref name=":1" /> ===Russies-Oekraïense Oorlog=== Polymarket maak weddenskappe moontlik op die uitkomste van die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russies-Oekraïense oorlog]], insluitend byvoorbeeld die datum waarop 'n sekere stad van beheer kan verwissel. Op 14 November 2025 het die Instituut vir die Studie van Oorlog (ISW) aangedui dat Russiese magte die middestad van Myrnohrad binnegedring het, ten spyte van geen bewyse om so 'n opmars te ondersteun nie. Dit het daartoe gelei dat 'n Polymarket-weddenskap dat die stad teen 15 November deur [[Rusland]] verower sou word, gewen is deur diegene wat gewed het dat dit sou gebeur, waarna die fiktiewe opmars van die kaart verwyder is. Die volgende dag het 'n Polymarket-gebruiker ISW van bedrog beskuldig omdat sy kaarte nie die werklike omvang van Russiese opmars weerspieël het nie. Die Oekraïense ''DeepState'' het Polymarket op sy beurt daarvan beskuldig dat hulle sy kaarte en data onbehoorlik gebruik het om weddenskappe aan te dryf.<ref name=":4">{{cite news |title=Ukrainian war-tracking project DeepState accuses crypto prediction platform Polymarket of using its battlefield data for real-time gambling |url=https://meduza.io/en/feature/2025/12/02/ukrainian-war-tracking-project-deepstate-accuses-crypto-prediction-platform-polymarket-of-using-its-battlefield-data-for-real-time-gambling |access-date=21 Desember 2025 |work=Meduza |date=1 Desember 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251202224351/https://meduza.io/en/feature/2025/12/02/ukrainian-war-tracking-project-deepstate-accuses-crypto-prediction-platform-polymarket-of-using-its-battlefield-data-for-real-time-gambling |archive-date=2 Desember 2025 |language=en |url-status=live}}</ref> ===2026 Verenigde State se aanval op Venezuela=== In Januarie 2026 het 'n nuutgeskepte Polymarket-rekening meer as $400 000 verdien uit posisies wat gehou is oor [[Nicolás Maduro]] se uitsetting en die Amerikaanse militêre optrede teen [[Venezuela]] voor 31 Januarie. Hierdie weddenskappe was onder die loep op sosiale media vir moontlike binnehandel omdat hulle geplaas is voordat die Amerikaanse ingryping in Venezuela in 2026 in die openbaar aangekondig is.<ref>{{Cite web |date=2026-01-04 |title=Suspicious bets on Maduro’s removal raise eyebrows as user nets over US$400,000 |url=https://www.scmp.com/economy/global-economy/article/3338677/suspicious-bets-maduros-removal-raise-eyebrows-user-nets-over-us400000 |access-date=2026-01-04 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=Was Someone Insider Trading Right Before Trump’s Attack on Venezuela? |url=https://newrepublic.com/post/204885/insider-trading-trump-attack-venezuela-maduro-polymarket |access-date=2026-01-04 |work=The New Republic |issn=0028-6583}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |author1=Alexander Osipovich |author2=Jack Pitcher |date=2026-01-08 |title=Traders Bet on the U.S.’s Next Airstrike Target |url=https://www.wsj.com/finance/investing/traders-bet-on-the-u-s-s-next-airstrike-target-6914b6e4 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> ===[[Kernoorlog]]-weddenskappe=== In Maart 2026 het Polymarket onder die loep gekom nadat gebruikers byna $850 000 in weddenskappe op kernbomontploffings geplaas het na die begin van die Iran-oorlog in 2026. Die weddenskap is die eerste keer in November 2025 gelys.<ref>{{Cite web |date=2026-03-04 |title=Polymarket quietly pulls nuclear detonation prediction market after it draws nearly $850K in bets |url=https://www.yahoo.com/news/articles/polymarket-quietly-pulls-nuclear-detonation-145615266.html |access-date=2026-03-06 |website=Yahoo News |language=en-US}}</ref> Polymarket het die weddenskap verwyder kort nadat die meeste weddenskappe geplaas is.<ref>{{Cite web |title=Polymarket Removes Betting Market on Nuclear Detonation |url=https://www.wsj.com/livecoverage/stock-market-today-dow-sp-500-nasdaq-03-04-2026/card/polymarket-removes-betting-market-on-nuclear-detonation-yL1mTyAiMKUvrBzznQPH |access-date=2026-03-06 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Landymore |first=Frank |title=Polymarket quietly takes down bet on nuclear detonation |url=https://www.msn.com/en-us/money/markets/polymarket-quietly-takes-down-bet-on-nuclear-detonation/ar-AA1XxnI8?ocid=BingNewsSerp |website=Futurism}}</ref> ==Twaalfdaagse Oorlog en die Iran-oorlog van 2026== Daar was verskeie gevalle van verdagte tydsberekening van transaksies wat verband hou met die [[Aanvalle op Iran in 2026|2026 Iran-oorlog]] op Polymarket.<ref name=":7" /> In Maart 2026 is bewerings gemaak dat gebruikers wat groot weddenskappe op Polymarket geplaas het met betrekking tot 'n Iranse missielaanval, die Israeliese joernalis Emanuel Fabian van ''The Times of Israel'' geteister en gedreig het in 'n poging om hom te druk om sy beriggewing te verander en die mark se uitkoms te beïnvloed; Fabian het geweier, die dreigemente by die polisie aangemeld, en Polymarket het daarna die gedrag veroordeel en diegene wat betrokke was, verban, wat tot breër kritiek op voorspellingsmarkte gelei het oor etiese risiko's en aansporings wat verband hou met werklike gebeure.<ref name="v129">{{cite web | last=Fabian | first=Emanuel | title=Gamblers trying to win a bet on Polymarket are vowing to kill me if I don't rewrite an Iran missile story | website=The Times of Israel | date=2026-03-16 | url=https://www.timesofisrael.com/gamblers-trying-to-win-a-bet-on-polymarket-are-vowing-to-kill-me-if-i-dont-rewrite-an-iran-missile-story/ | access-date=2026-04-01}}</ref><ref>{{cite news |title=A journalist reported a missile strike. Then came the death threats. |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2026/03/17/israel-journalist-polymarket-iran-strike/ |work=The Washington Post |date=2026-03-17}}</ref> Die voorval het veroordeling van Reporters Without Borders (RSF) ontlok, wat herhaal het dat die veiligheid van joernaliste "nie-onderhandelbaar" is en dat alle akteurs persvryheid en die reg op inligting moet respekteer.<ref>{{cite web |title=RSF statement on journalist safety and press freedom |url=https://x.com/RSF_inter/status/2033972015091048737 |website=X (formerly Twitter) |publisher=Reporters Without Borders |date=2026-03-17}}</ref> Dit het ook saamgeval met hernieude politieke ondersoek in die Verenigde State, waar wetgewers, insluitend Verteenwoordiger Mike Levin, soortgelyke kommer uitgespreek het oor weddenskappe op oorlogverwante gebeure terwyl hulle wetgewing bevorder het om sulke markte te beperk of te verbied, met die argument dat hulle winsuitbuiting uit geweld en misbruik van sensitiewe inligting kan aanspoor.<ref>{{cite news |title=U.S. Democratic lawmakers introduce bill to crack down on prediction markets |url=https://www.reuters.com/legal/government/us-democratic-lawmakers-introduce-bill-crack-down-prediction-markets-2026-03-17/ |work=Reuters |date=2026-03-17}}</ref> Verskeie lede van die [[Israeliese Lugmag]] is ondervra of aangekla rakende Polymarket-weddenskappe oor die tydsberekening van Israeliese en Amerikaanse aanvalle op Iran tydens die [[Israel-Irannese Oorlog|Twaalfdaagse Oorlog]].<ref name="i914">{{cite web | last=Breiner | first=Josh | title=IDF Air Crew Member Suspected of Betting on Iran War in Polymarket: 'The Entire Air Force Is Betting' | website=Haaretz | date=2026-03-29 | url=https://www.haaretz.com/israel-news/israel-security/2026-03-29/ty-article/.premium/second-idf-air-crew-member-suspected-of-betting-on-iran-war-in-polymarket/0000019d-359c-d5ae-abfd-b7dd62b20000 | access-date=2026-03-30}}</ref> 'n Lugmagoffisier het inligting oor die 2025-aanvalle aan 'n kollega gegee en die twee het na bewering $244 000 verdien.<ref name="e893">{{cite web | last=Breiner | first=Josh | title=Israel Air Force Officer Charged With Leaking Iran Strike Date for Polymarket Bets, Court Reveals | website=Haaretz | date=2026-03-28 | url=https://www.haaretz.com/israel-news/israel-security/2026-03-28/ty-article/.premium/court-clears-air-force-officer-charged-with-leaking-iran-strike-for-online-bets/0000019d-2f2e-d868-a1bd-7fef78860000 | access-date=2026-03-30}}</ref> Hulle het voortgegaan om te wed op aanvalle in Jemen en die vrae "Sal Israel Iran teen die einde van Januarie aanval?" en "Sal Israel Iran teen die einde van Maart 2026 aanval?" en is uiteindelik aangekla vir die "lewering van geheime inligting".<ref name="e893"/> 'n Ander bemanningslid is ondervra vir die plasing van weddenskappe op die Twaalfdaagse Oorlog, en het na bewering $46,000 verdien.<ref name="i914"/> Hy het tydens sy ondervraging gesê dat "die hele eskader op Polymarket is, die hele lugmag wed."<ref name="i914"/> ==Regs- en regulatoriese kwessies== ''Sien ook: [[Voorspellingsmark]]'' Polymarket het regskwessies in die gesig gestaar en is in verskeie lande geblokkeer. Vanaf September 2024 bedryf Polymarket sy verkiesingsvoorspellingsbedrywighede in die buiteland, aangesien binnelandse bedrywighede in die VSA deur die CFTC gereguleer sou word. <ref>{{cite news |last1=Schwartz |first1=Lee |date=September 9, 2024 |title=Polymarket likely to remain offshore for now despite ruling in favor of U.S. election betting |url=https://ca.finance.yahoo.com/news/polymarket-likely-remain-offshore-now-155400532.html |work=Fortune |agency=via Yahoo! Finance Canada}}</ref> Die weddenskapmarkte wat deur die maatskappy aangebied word, sowel as die vermoë van individue met binnekennis om op uitkomste te wed, is beskryf as 'n "wettige en etiese grys area".<ref name=":22" /> Die vermoë van individue met binnekennis om op uitkomste te wed, is deur die Amerikaanse verteenwoordiger Ritchie Torres as 'n wettige grys area beskryf.<ref>{{Cite news |last=Rowe |first=Niamh |date=2026-01-30 |title=On Polymarket, ‘privileged’ users made millions betting on war strikes and diplomatic strategy. What did they know beforehand? |url=https://www.theguardian.com/society/ng-interactive/2026/jan/30/polymarket-prediction-markets-betting |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077}}</ref>Verdagte aktiwiteite, wat daarop dui dat binnekennis vir Polymarket-weddenskappe gebruik word, is waargeneem in die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russies-Oekraïense oorlog]],<ref>{{Cite web |last=Gault · |first=Matthew |date=2025-12-01 |title='Unauthorized' Edit to Ukraine's Frontline Maps Point to Polymarket's War Betting |url=https://www.404media.co/unauthorized-edit-to-ukraines-frontline-maps-point-to-polymarkets-war-betting/ |website=404 Media |language=en}}</ref> die [[Amerikaanse aanvalle in Venezuela in 2026]],<ref name=":2" /> Israeliese militêre operasies,<ref>{{Cite web |last=Ostroff |first=Dov Lieber, Alexander Osipovich and Caitlin |date=2026-02-12 |title=Israeli Soldiers Accused of Using Polymarket to Bet on Strikes |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/israeli-soldiers-accused-of-using-polymarket-to-bet-on-strikes-72d53012 |access-date=2026-02-28 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> die [[Aanvalle op Iran in 2026]],<ref>{{Cite news |date=2026 |title=Polymarket Iran Bets Hit $529 Million as New Wallets Draw Notice |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-02-28/polymarket-iran-bets-hit-529-million-as-new-wallets-draw-notice |work=Bloomberg News}}</ref> en [[OpenAI]].<ref>{{Cite news |last=Knibbs |first=Kate |title=OpenAI Fires an Employee for Prediction Market Insider Trading |url=https://www.wired.com/story/openai-fires-employee-insider-trading-polymarket-kalshi/ |work=Wired |language=en-US |issn=1059-1028}}</ref> Op 13 November 2024 het die [[FBI]] Shayne Coplan se huis binnegekom en sy foon gekonfiskeer. Volgens ''Bloomberg News'' het die Departement van Justisie Polymarket ondersoek omdat hulle na bewering Amerikaanse gebruikers toegelaat het om weddenskappe op die webwerf te plaas.<ref>{{cite news |last1=Miller |first1=Myles |last2=Beyoud |first2=Lydia |title=Polymarket Investigated by DOJ for Allegedly Letting US Users Bet on Platform |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-11-13/polymarket-investigated-by-doj-for-letting-us-users-bet-on-platform |access-date=15 November 2024 |work=Bloomberg.com |date=13 November 2024 |language=en|url-access=subscription}}</ref><ref>{{cite news |last1=Osipovich |first1=Alexander |title=FBI Seizes Polymarket Founder's Phone in Raid of Home |url=https://www.wsj.com/us-news/law/fbi-polymarket-ceo-investigation-75472d18?mod=breakingnews |access-date=13 November 2024 |work=The Wall Street Journal |date=13 November 2024}}</ref><ref>{{cite news |last1=Conlin |first1=Michelle |title=FBI raids Polymarket CEO's home, seizing phone, electronics |url=https://www.reuters.com/world/us/fbi-raids-polymarket-ceos-home-seizing-phone-electronics-ny-post-reports-2024-11-13/ |access-date=15 November 2024 |work=Reuters |date=13 November 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/markets/us/us-criminal-civil-authorities-probing-polymarket-source-says-2024-11-14/|title=US criminal, civil authorities probing Polymarket, source says|work=Reuters|first=Chris|last=Prentice|date=14 November 2024|access-date=16 November 2024}}</ref> ===Streeksregsgedinge en verbod=== Polymarket is op 'n stadium verbied in 'n aantal lande wat dobbelary en sportweddenskappe reguleer, insluitend Frankryk, Italië, Singapoer, Switserland, Pole, Roemenië,<ref>{{Cite web|url=https://hotnews.ro/polymarket-interzis-in-romania-platforma-permitea-pariuri-privind-castigatorii-in-alegeri-onjn-peste-600-de-milioane-in-tranzactii-la-prezidentiale-din-romania-2098489|title=Polymarket, interzis în România. Platforma permitea pariuri privind câștigătorii în alegeri. ONJN: Peste 600 de milioane de dolari în tranzacții la prezidențiale din România|trans-title=Polymarket, outlawed in Romania. The platform permitted betting on winners in elections. ONJN: Over 600 million dollars in transactions on Romanian presidential elections|date=2025-10-30|access-date=2026-03-08|website=Hotnews}}</ref> Australië[<ref>https://cryptonews.com.au/news/australia-blocks-polymarket-after-regulator-targets-illegal-online-betting-130407/</ref> en die Verenigde State. ====Asië en Europa==== Op 26 November 2024 het die Switserse Dobbeltoesighoudende Owerheid Polymarket.com by sy lys van geblokkeerde domeine gevoeg weens die kontroversiële aspekte van voorspellingsmarkte wat die regulasie oor dobbelary en sportweddenskappe oortree.<ref>{{cite web |title=Access blocking — gespa |url=https://www.gespa.ch/en/fighting-illegal-gambling/access-blocking |access-date=5 Maart 2025 |work=Gespa - Swiss Gambling Supervisory Authority |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Regulation — gespa |url=https://www.gespa.ch/en/regulation-and-licensing/regulation |access-date=12 Maart 2025 |work=Gespa - Swiss Gambling Supervisory Authority |language=en}}</ref> Drie dae later het die Franse Nasionale Dobbelowerheid aangekondig dat die maatskappy, nadat hulle Polymarket ondersoek het omdat sy dobbelaanbiedinge waarskynlik Franse wette oortree het.<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=French regulator probes Peter Thiel-backed betting platform |url=https://www.politico.eu/article/french-regulator-opens-probe-into-election-betting-platform-polymarket/ |access-date=2025-07-08 |website=[[Politico]] |language=en}}</ref> ingestem het om 'n geo-blokkering in Frankryk uit te voer.<ref>{{Cite web |date=2024-11-29 |title=Suite à l'intervention de l'ANJ, le site POLYMARKET ne propose plus ses services sur le territoire français |url=https://anj.fr/suite-lintervention-de-lanj-le-site-polymarket-ne-propose-plus-ses-services-sur-le-territoire |access-date=2025-07-08 |website=anj.fr |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 Desember 2024 |title=French Regulator Blocks Polymarket |url=https://gameongazette.com/french-regulator-blocks-polymarket/ |website=Gameongazette}}</ref> Polymarket.com is onderskeidelik op 8 Januarie<ref>{{Cite web |title=Rejestr Domen Służących do Oferowania Gier Hazardowych Niezgodnie z Ustawą |url=https://hazard.mf.gov.pl/ |access-date=2025-05-07 |website=hazard.mf.gov.pl |language=pl}}</ref> en 12 Januarie 2025<ref>{{Cite news |date=2025-01-15 |title=Singapore, Thailand Move to Block Crypto Betting Site Polymarket |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-01-15/singapore-thailand-move-to-block-crypto-betting-site-polymarket |access-date=16 Januarie 2025 |work=Bloomberg.com |language=en}}</ref> by die internet-dobbelswartlyste van Pole se Ministerie van Finansies en Singapoer se Dobbelregulerende Owerheid gevoeg omdat die webwerf daardie lande se dobbelwette oortree het. Op 3 Februarie 2025 het die Belgiese Dobbelkommissie, Commission des Jeux de Hasard, die platform in België verbied en gebruikers wat probeer koppel, gewaarsku dat die gebruik van die platform in België onwettig is.<ref>{{Cite web |date=2025-02-03 |title=La Belgique interdit Polymarket, un site pour parier sur l'actualité en cryptomonnaie |url=https://www.rtbf.be/article/la-belgique-interdit-polymarket-un-site-pour-parier-sur-l-actualite-en-cryptomonnaie-11498501 |access-date=2025-07-08 |website=RTBF |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of illegal gambling sites |url=https://commissiondesjeuxdehasard.be/en/gaming-commission/illegal-games-of-chance/list-of-illegal-gambling-sites |access-date=2025-07-08 |website=Belgian Gaming Commission}}</ref> Op 2 Februarie 2026 het die Sofia-streekhof van Bulgarye 'n versoek aan internetverskaffers uitgereik om Polymarket te blokkeer aangesien dit nie 'n geldige dobbellisensie in die land het nie.<ref>{{Cite web |date=2026-02-04 |url=https://nra.bg/wps/wcm/connect/nra.bg25863/8d7106d2-e648-4c0b-b5f5-74954c522d94/%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B5+%D0%B8%D0%B7%D1%85.+%E2%84%96+%D0%A0%D0%94-30-510_04.02.2026.pdf?MOD=AJPERES |title=република българия софийски районен съд |access-date=2026-04-11 |website=nra.bg |language=bg |archive-date=2026-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260411162241/https://nra.bg/wps/wcm/connect/nra.bg25863/8d7106d2-e648-4c0b-b5f5-74954c522d94/%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B5%20%D0%B8%D0%B7%D1%85.%20%E2%84%96%20%D0%A0%D0%94-30-510_04.02.2026.pdf?MOD=AJPERES |url-status=dead }}</ref> Op 17 Maart 2026 het die Portugese Dobbelbeleid- en Reguleringsdiens (SRIJ) 'n landwye verbod op Polymarket uitgereik en plaaslike internetdiensverskaffers gelas om toegang tot die platform te blokkeer weens 'n gebrek aan behoorlike lisensiëring vir dobbel- en sportweddenskapbedrywighede.<ref>{{Cite news |last=Correia |first=Ricardo |title=Portugal suspende acesso ao Polymarket por falta de licenciamento |url=https://www.publico.pt/2026/03/17/economia/noticia/portugal-suspende-acesso-polymarket-falta-licenciamento-2083941 |access-date=2026-03-20 |work=Público}}</ref> ====Verenigde State==== Op 15 Julie 2025 het CNBC berig dat die Amerikaanse Departement van Justisie en die Commodity Futures Trading Commission (CFTC) hul ondersoeke na Polymarket formeel beëindig het sonder om nuwe aanklagte in te dien. Hierdie ontwikkeling het die einde van regulatoriese ondersoek gemerk na die maatskappy se vroeëre skikking met die CFTC in 2022 en handhawingsaksies in 2024.<ref>{{cite web |title=Polymarket escapes regulatory crackdown as DOJ, CFTC end investigations |url=https://www.cnbc.com/2025/07/15/polymarket-investigations-doj-cftc-betting-market.html |access-date=2025-07-27 |work=CNBC |date=15 Julie 2025 |language=en}}</ref> Na die einde van die ondersoeke het Polymarket die verkryging van QCEX, 'n CFTC-gelisensieerde afgeleide beurs en verrekeningshuis, vir $112 miljoen aangekondig. Die verkryging het Polymarket toegelaat om wettiglik binne die Verenigde State te opereer onder regulatoriese voldoening.<ref>{{cite web |title=Polymarket to return to U.S. after acquisition|url=https://www.axios.com/2025/07/21/prediction-market-polymarket-us |access-date=2026-01-16 |work=Axios|first=Nathan|last=Bomey |date=21 Julie 2025 |language=en}}</ref> Die maatskappy het in November 2025 'n Gewysigde Aanwysingsbevel van die CFTC ontvang en aktief begin uitbrei in die Verenigde State se mark.<ref name="PRNewswire2025">{{cite press release |title=Polymarket Receives CFTC Approval of Amended Order of Designation, Enabling Intermediated U.S. Market Access |date=November 2025 |publisher=PR Newswire |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/polymarket-receives-cftc-approval-of-amended-order-of-designation-enabling-intermediated-us-market-access-302625833.html |access-date=31 Januarie 2026}}</ref> Sommige individuele state het kort daarna hofsake aanhangig gemaak waarin hulle beweer het dat Polymarket as 'n dobbel- of speloperateur binne hul staat gereguleer moet word. In Januarie 2026 het die Nevada Gaming Control Board 'n siviele klag teen Polymarket ingedien om te verhoed dat die platform geleentheidskontrakte aan inwoners van Nevada aanbied sonder 'n staatsuitgereikte dobbellisensie. Hierdie aksie het gevolg op 'n voorlopige interdik wat uitgereik is in die Massachusetts Superior Court-saak Commonwealth v. KalshiEX LLC, wat bevind het dat soortgelyke voorspellingsmarkkontrakte as onwettige sportweddenskappe onder staatswetgewing gefunksioneer het.<ref name="GamblingInsider2026">{{cite news |last1=Harrison |first1=Joe |title=Nevada cites Massachusetts Kalshi ruling, seeks to shut down Polymarket |url=https://www.gamblinginsider.com/news/105265/nevada-kalshi-massachusetts-ruling-polymarket-injunction |work=Gambling Insider |date=Januarie 2026 |access-date=31 Januarie 2026}}</ref> Nevada-reguleerders het die Massachusetts-uitspraak as aanvullende gesag gebruik om te argumenteer dat staatsjurisdiksie oor dobbelary ongeskonde bly ten spyte van federale toesig deur die Commodity Futures Trading Commission (CFTC).<ref name="FinanceMagnates2026">{{cite news |last1=Solomon |first1=Shoshanna |title=Kalshi, Polymarket and Crypto.com Prediction Markets Kicked Out of Another State Over Sports Betting |url=https://www.financemagnates.com/forex/kalshi-polymarket-and-cryptocom-prediction-markets-kicked-out-of-another-state-over-sports-betting/ |work=Finance Magnates |date=20 Januarie 2026 |access-date=31 Januarie 2026}}</ref> Die teenstrydige uitsprake het gelei tot voortdurende litigasie oor die vraag of die federale Commodity Exchange Act staatsvlak-dobbelaryafdwinging teen voorspellingsmarkte voorkom.<ref name="MassGov2026">{{cite web |title=AG Campbell Secures Court Order That Will Block Kalshi from Offering Unlawful Sports Wagers in Massachusetts |url=https://www.mass.gov/news/ag-campbell-secures-court-order-that-will-block-kalshi-from-offering-unlawful-sports-wagers-in-massachusetts |publisher=Office of Attorney General Andrea Joy Campbell |date=14 Januarie 2026 |access-date=31 Januarie 2026}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|4}} {{Normdata}} [[Kategorie:Ekonomie]] [[Kategorie:Toekomsstudies]] b4840mctzzk245qbrqbysamzhcdzvmy 0 462107 2922348 2922346 2026-08-05T12:05:07Z Oesjaar 7467 /* Beleidgradiënt metodes */ Met 'n lang y! 2922348 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Spot by Boston Dynamics.jpg|thumb|Versterkingsleër was gebruik om BostonDynamics se Spot robot te help om beter te leer loop <ref>{{Cite web |title=Starting on the Right Foot with Reinforcement Learning |url=https://bostondynamics.com/blog/starting-on-the-right-foot-with-reinforcement-learning/ |access-date=2026-05-31 |website=Boston Dynamics |language=en-US}}</ref>|alt=BostonDynamics se Spot robot wat loop]] 'n '''Versterkingsleermetode''' is 'n manier in [[kunsmatige intelligensie]] wat gebruik word om 'n rekenaar op te lei om besluite te neem.<ref name=":2">{{Cite book |last=Winder |first=Phil |title=Reinforcement learning: industrial applications of intelligent agents |date=2020 |publisher=O'Reilly Media, Inc |isbn=978-1-0981-1483-1 |edition=First edition |location=Sebastopol, CA}}</ref> Die gerekenariseerde besluitnemer word 'n agent genoem.<ref name=":3">{{Cite book |last=Sutton |first=Richard S. |title=Reinforcement learning: an introduction |last2=Barto |first2=Andrew |date=2018 |publisher=The MIT Press |isbn=978-0-262-35270-3 |edition=Second edition |series=Adaptive computation and machine learning |location=Cambridge, Massachusetts; Londen, Engeland}}</ref> Die agent word opgelei deur belonings of strawwe van die omgewing te ontvang na gelang van die gewenstheid van die besluit wat hy geneem het. Gewenste besluite word positief beloon en ongewenste besluite word gestraf.<ref name=":3" /> Die agent voer sy besluite deur middel van 'n aksie uit wat dan die toestand van die omgewing verander waarin die agent hom bevind. Die agent se besluit oor die aksie wat gepleeg moet word is onderhewig aan die toestand van die omgewing. Die primêre doel van die agent is om die aksie te pleeg wat die grootste verwagte beloning vir sy huidige toestand sal lewer.<ref name=":3" /> Dit beteken die agent se besluite is gemik op langtermyn- pleks van korttermynbelonings.<ref name=":2" /> Klem word dus daarop geplaas dat besluite geneem word gebaseer op die omgewing se toestand wat die agent waarneem. Die agent se inagneming van die omgewing se toestand onderskei die versterkingsleermetode van ander masjienleertegnieke soos evolusionêre metodes.<ref name=":3" /> == Geskiedenis == Een van die beginstadiums van die versterkingsleermetode kan teruggevoer word na die navorsing wat die Amerikaanse sielkundige Edward Thorndike in die 1800's op diere gedoen het.<ref name=":3" /> Thorndike het navorsing gedoen op die probeer-en-tref metode van diere gebruik om te leer en dit sodoende met die “Wet van Effek” beskryf. Thorndike het die gedrag van katte waargeneem deur hulle in 'n “raaiselboks” te geplaas, waarvan hulle dan moes ontsnap deur toepaslike aksies te doen.<ref name=":4">{{Cite journal |last=Thorndike |first=Edward L. |date=1898 |title=Animal intelligence: An experimental study of the associative processes in animals. |url=https://doi.apa.org/doi/10.1037/h0092987 |journal=The Psychological Review: Monograph Supplements |language=en |volume=2 |issue=4 |pages=i–109 |doi=10.1037/h0092987 |issn=0096-9753}}</ref> Byvoorbeeld, ’n kat kon die deur van die raaiselboks oopmaak deur ’n reeks van drie afsonderlike aksies uit te voer: ’n platform agter in die sakkie te deur te druk, ’n tou te trek deur daarop te krap, en ’n arm op of af te druk. Met die aanvanklike eksperiment, waar kos buite die raaiselboks in sig was, het meeste van Thorndike se katte “duidelike tekens van ongemak” en buitengewone energieke aktiwiteite “om intuïtief te probeer ontsnap” getoon. Daaropvolgende eksperimente met verskillende katte in verskillende raaiselbokse met verskillende ontsnappingsmeganismes, het Thorndike die hoeveelheid tyd opgeteken wat elke kat neem om te ontsnap.<ref name=":4" /> Hy het waargeneem dat die tyd byna altyd afgeneem het met opeenvolgende ervarings, byvoorbeeld van 300 sekondes tot 6 of 7 sekondes. Dit het Thorndike gelei tot die formulering van ’n aantal “wette” van leer, waarvan die mees invloedryke die wet van effek was. Die naam is as gevolg van die effek wat beloonde gebeurtenisse op die aksies van diere het.<ref name=":3" /> [[File:Dog training.jpg|thumb|Versterkingsleer kan gebruik word om diere op te lei deur 'n beloning (kos) toe te dien wanneer 'n bevel gehoorsaam word.]] Die wet van effek word deur sielkundiges as instrumentele kondisionering geklassifiseer omdat die leer van die dier afhang van dit wat die dier doen: die lewering van ’n beloning/versterking is afhanklik van wat die dier doen (soos om te ontsnap).<ref name=":3" /> In kontras bestaan daar ook klassieke kondisionering eksperimente, waar die beloning/ versterkende stimulus onafhanklik van die dier se gedrag toegeken word. Die term “versterking”, in die konteks van dierleer, het eers later in gebruik gekom met die eerste verskynsel in Pavlov se 1927 monografie oor gekondisioneerde reflekses.<ref name=":3" /> Pavlov het versterking beskryf as die versterking van ’n gedragspatroon wanneer ’n dier ’n stimulus (versterker) ontvang in kombinasie met ’n ander stimulus of ’n reaksie wat die gedragspatroon vorm. Om as ’n versterker te dien, moet die versterkte gedragspatroon aanhou ná die stimulus wegneem is.<ref name=":3" /> ’n stimulus wat slegs die dier se aandag trek of gedrag aanwakker sonder blywende verandering word nie as ’n versterker beskou word nie.<ref name=":5">{{Cite journal |last=Pavlov |first=P. Ivan |date=2010-07 |title=Conditioned reflexes: An investigation of the physiological activity of the cerebral cortex |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25205891 |journal=Annals of Neurosciences |volume=17 |issue=3 |pages=136–141 |doi=10.5214/ans.0972-7531.1017309 |issn=0972-7531 |pmc=4116985 |pmid=25205891}}</ref> Pavlov se eksperimente het behels om die speekselreflekse van honde te meet ná aanbieding van kos. Kort voor die aanbieding van kos, was daar altyd 'n geluid gespeel sodat die honde die metronoom stimulus assosieer met etens tyd. Pavlov het die honde later só gekondisioneer dat hulle speekselkliere geaktiveer word deur net die geluid van die klank, al was daar geen kos betrokke nie.<ref name=":5" /> Die idee om probeer-en-tref leer toe te pas in ’n rekenaar wetenskap het al vroeg in die bestaan kunsmatige intelligensie ontstaan.<ref name=":3" /> In ’n 1948 verslag het Alan Turing ’n ontwerp beskryf vir ’n “genot-pyn-stelsel” wat volgens die wet van effek werk. Baie kreatiewe elektro-meganiese masjiene is gebou wat die probeer-en-tref leer metode gedemonstreer het. Die vroegste is waarskynlik ’n masjien deur Thomas Ross (1933) wat daarin geslaag het om ’n roete deur 'n eenvoudige doolhof te vind en te onthou. Een van die eerste mylpale multi-agent VL is TD-Gammon agent, wat opgelei was om Backgammon te speel.<ref name=":3" /> TD-Gammon is in die 1990’s ontwikkel en moes unieke VL probleme oorkom soos teenstanders wat aktief die toestand van die bord verander (toestand van die bord word nie deur net een agent bepaal nie), asook gevorderde strategieë soos die blokkeer van die teenstander met die agent se eie stukke. Die agent word opgelei deur teen homself te speel en kon omtrent so goed soos die beste backgammon-rekenaarsprogram na ongeveer 300 000 wedstryde word. 'n Latere weergawe, TD-Gammon 3.0, kon ’n professionele backgammon-speler (Kazaros) klop ná opleiding van ongeveer 1 500 000 speletjies. TD-Gammon het die vaardigheids vlakke van menslike toernooispel verhoog deur nuwe strategieë bekend te stel wat voorheen verborge vir professionele spelers was. [[File:Atari 2600 console.jpg|thumb|VL kan gebruik word om 'n agent te leer Atari 2600 speletjies speel deur net die beeld van die speletjie en die telling van die speletjie as insette te voorsien.]] ’n Artikel wat deur Google DeepMind in 2015 uitgereik is, bespreek die gebruik van Diep Q-leer om Atari 2006-speletjies te speel deur slegs die beeld van die skerm en die speletjie se telling as insette te gebruik.<ref name=":6">{{Cite journal |last=Mnih |first=Volodymyr |last2=Kavukcuoglu |first2=Koray |last3=Silver |first3=David |last4=Rusu |first4=Andrei A. |last5=Veness |first5=Joel |last6=Bellemare |first6=Marc G. |last7=Graves |first7=Alex |last8=Riedmiller |first8=Martin |last9=Fidjeland |first9=Andreas K. |last10=Ostrovski |first10=Georg |last11=Petersen |first11=Stig |last12=Beattie |first12=Charles |last13=Sadik |first13=Amir |last14=Antonoglou |first14=Ioannis |last15=King |first15=Helen |date=2015-02 |title=Human-level control through deep reinforcement learning |url=https://www.nature.com/articles/nature14236 |journal=Nature |language=en |volume=518 |issue=7540 |pages=529–533 |doi=10.1038/nature14236 |issn=1476-4687}}</ref> Geen addisionele insette was benodig om die agent te leer nie. Die Diep Q-netwerk argitektuur was selfs suksesvol oordraagbaar na ander Atari 2006 speletjies weens die VL agente se vermoë om op baie van die Atari 2006 speletjies te oefen met dieselfde algoritme, netwerkargitektuur en hiperparameters.<ref name=":6" /> 'n Moderne mylpaal vir VL is in Maart 2016 deur Google DeepMind se AlphaGo agent behaal deur die beste mens speler (Lee Sedo) 4-1in ’n tradisionele Chinese bordspel (Go) geklop het.<ref name=":7">{{Cite journal |last=Silver |first=David |last2=Schrittwieser |first2=Julian |last3=Simonyan |first3=Karen |last4=Antonoglou |first4=Ioannis |last5=Huang |first5=Aja |last6=Guez |first6=Arthur |last7=Hubert |first7=Thomas |last8=Baker |first8=Lucas |last9=Lai |first9=Matthew |last10=Bolton |first10=Adrian |last11=Chen |first11=Yutian |last12=Lillicrap |first12=Timothy |last13=Hui |first13=Fan |last14=Sifre |first14=Laurent |last15=van den Driessche |first15=George |date=2017-10 |title=Mastering the game of Go without human knowledge |url=https://www.nature.com/articles/nature24270 |journal=Nature |language=en |volume=550 |issue=7676 |pages=354–359 |doi=10.1038/nature24270 |issn=1476-4687}}</ref> 'n Verbeterde weergawe, AlphaGo Zero, het baie tradisionele Go kennis self herontdek en ook nuwe strategieë verskaf wat professionele spelers met nuwe taktieke geïnspireer het. Ongelukkig het AlphaGo ook die negatiewe effekte van VL uitgewys deurdat Lee Sedol heeltemal van Go afgetree het nadat AlphaGo Zero onoorwinbaar was.<ref>{{Cite web |last=Pranam |first=Aswin |title=Why The Retirement Of Lee Se-Dol, Former ‘Go’ Champion, Is A Sign Of Things To Come |url=https://www.forbes.com/sites/aswinpranam/2019/11/29/why-the-retirement-of-lee-se-dol-former-go-champion-is-a-sign-of-things-to-come/ |access-date=2026-05-31 |website=Forbes |language=en}}</ref> Aktuele teenwoordigheid van VL kan verder gevind word in die gebruik by groot taalmodelle soos ChatGPT, Grok en Gemini.<ref name=":0">{{Cite news |title=Grok 4 |url=https://x.ai/news/grok-4 |access-date=2026-05-31 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Gemini 2.5: Our most intelligent AI model |url=https://blog.google/innovation-and-ai/models-and-research/google-deepmind/gemini-model-thinking-updates-march-2025/ |access-date=2026-05-31 |website=Google |language=en-us}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2024-03-13 |title=Introducing ChatGPT |url=https://openai.com/index/chatgpt/ |access-date=2026-05-31 |website=OpenAI |language=en-US}}</ref> VL word veral gebruik om die groot taalmodelle die vermoë te gee om te "dink" en om 'n menslike terugvoer element te verskaf sodat die groot taalmodelle response gee wat meer aanneemlik is vir mense.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Die bydraes van VL tot intelligente sisteme en as ewige belang tot rekenaar wetenskap was veral erken toe A. Barto en R. Sutton die ACM A.M. Turing Toekenning van 2024 verower het.<ref>{{Cite web |title=Andrew Barto and Richard Sutton are the recipients of the 2024 ACM A.M. Turing Award for developing the conceptual and algorithmic foundations of reinforcement learning. |url=https://www.acm.org/media-center/2025/march/turing-award-2024 |access-date=2026-05-31 |website=www.acm.org |language=en}}</ref> == Raamwerk == Die besluitnemingsproses van VL kan wiskundig geformaliseer word met die Markov-besluitnemingsproses (MBP).<ref name=":2" /> VL bestaan ​​normaalweg uit 'n beleid, beloning sein, waardefunksies en opsioneel 'n model van die omgewing. Die MBP kan met die onderstaande diagram uitgebeeld word.<ref name=":3" /> [[File:Markov diagram Afrikaans.png|center|530x530px]] Die bostaande diagram illustreer die MBP deur 'n agent en omgewing voor te stel wat met mekaar interaksie het deur middel van aksies, toestande en belonings. Hierdie interaksies word die trajek van die proses genoem. Die trajek hou tred met die aksie wat deur die agent op elke tydstip uitgevoer word en die gevolglike toestand-beloningpaar wat van die omgewing ontvang word <math>(S_0, A_0, R_1,S_1,A_1,S_2,A_2,R_3,...)</math>. Die tydstip van die trajek hoef nie vas te wees nie en die oorgange van 'n toestand-aksiepaar na 'n toestand-beloningpaar kan stogasties wees. Die voorwaardelike waarskynlikhede om 'n spesifieke volgende toestand (<math>s'</math>) en beloning (<math>r</math>) paar te ontvang, gegewe die huidige toestand (<math>s</math>) en aksie (<math>a</math>) paar, word die dinamika van die MBP genoem en word wiskundig voorgestel as <math>p(s', r|s, a)</math>. Dit is daarom duidelik dat die agent die besluitnemer is en die omgewing alles buite die agent is waarmee die agent interaksie het.<ref name=":3" /> Die toestand is moontlik een van die belangrikste aspekte om in die MBP te definieer, aangesien die dimensionaliteit van die probleem afhanklik is van die toestand <ref name=":2" /><ref name=":3" />. Die toestand moet ideaal gesproke al die inligting bevat wat vir 'n agent benodig word om 'n besluit te neem, sonder om staat te maak om te weet wat in die vorige tydstippe gebeur het (voldoen aan die Markov-eienskap). Probleme waarin die hele toestand van die omgewing beskikbaar is vir die agent, staan ​​bekend as volledig waarneembare MBP, terwyl probleme waarin sommige aspekte van die toestand vir die agent verborge is, staan bekend ​​as gedeeltelik waarneembare MBP. Die toestand van 'n MBP word voorgestel as 'n vektor van getalle. Aksies is die besluite wat 'n agent maak, en word ook voorgestel deur 'n vektor van getalle. Die gebruik van 'n vektor beteken dat aksies diskreet of kontinu kan wees, en dat 'n agent verskeie aksies op dieselfde tydstip kan uitvoer. Byvoorbeeld, 'n agent vir 'n selfbesturende motor kan kies om sy motor links te stuur en in dieselfde tydstip te versnel deur 'n vektor met twee numeriese waardes te gebruik. Aksies beïnvloed die onmiddellike belonings wat ontvang word sowel as die toekomstige toestande en belonings wat deur die agent ervaar sal word. Belonings is altyd 'n enkele getal wat gebruik word om die doelwit aan die agent oor te dra. Dit is belangrik dat belonings en strawwe slegs gebruik moet word om aan te dui of wenslike uitkomste bereik word en dat die belonings en strawwe nie gebruik moet word om aan te dui oor hoe om die uitkomste te bereik nie.<ref name=":3" /> Byvoorbeeld, wanneer die kortste pad tussen twee bestemmings verlang word, sal 'n goeie beloningstelsel die lengte van elke pad wat deur die agent geneem word, penaliseer (kortste lengte sal die minste hoeveelheid strawwe hê), terwyl 'n swakker beloningstelsel belonings sal bied vir individuele keuses wat geneem word. Die individuele keuse beloningstelsel word as swak beskou aangesien die doel van die agent is om die indiduele beurt keuses te besluit, pleks daarvan om beveel te word oor watse keuses om te maak. Die proses om 'n goeie beloningstelsel te ontwerp, word belonings ingenieurswese genoem.<ref name=":2" /> Gewenste beloningskeuses vertoon eienskappe soos om vinnig te wees om te bereken, gekorreleer te wees met die "ware" beloning, nie baie raserig te wees nie, nie-funksionele vereistes te kodeer (soos vinniger, veiliger of meer doeltreffende oplossings), groot genoeg te wees om van geraas onderskei te word, gereeld plaas te vind, nie te laat na die aksie plaasvind waaraan dit toegeskryf word nie, 'n gladde beloningverspreiding te hê om hakkerige (robotiese) gedrag te voorkom, en eenvoudige verspreidingsvoorwaardes hê.<ref name=":2" /> Die aksie wat onmiddellik na 'n beloning plaasvind, is nie noodwendig die enigste aksie wat bygedra het tot die beloning wat gegee word nie.<ref name=":3" /> 'n Reeks vorige aksies het waarskynlik gehelp om die omgewing te skep vir die spesifieke toestand wat die groot beloning uitgedeel het. Daarom kan dit voordelig wees om ook die invloed van toekomstige belonings in ag te neem wanneer 'n sekere aksie by tydstip beloon word deur gebruik te maak van die diskonteerde opbrengs (<math>G_t</math>). Die diskonteerde opbrengs word uitgedruk as: <math>G_t \doteq{} R_{t+1} + \gamma R_{t+2} + \gamma^2 R_{t+3} + ... + \gamma^{T-t-1} R_{T} \doteq \sum_{k=t+1}^{T}\gamma{}^{k-t-1}R_{k}</math> waar <math>\gamma</math> die diskonteringskoers is wat gewig gee aan hoeveel van die toekomstige belonings aan die huidige tydstip toegeskryf moet word. <math>\gamma = 0</math> bepaal dat slegs die beloning van die huidige tydstip in ag geneem moet word, terwyl <math>\gamma = 0</math> bepaal dat alle toekomstige belonings vanaf die huidige tydstip af gelyke gewigte moet dra. Die simbool <math>T</math> in die vergelyking dui die tydstip aan wanneer 'n episode eindig en is bekend as die terminale toestand. 'n Episode word gedefinieer as die natuurlike subreekse wat geïdentifiseer kan word uit die agent-omgewing-interaksies. Die geval waar T = ∞ word verwys as 'n deurlopende taak, wat beteken dat daar slegs een lange episode van onbepaalde lengte is. Die verwagte opbrengs van die terminale toestand word gedefinieer as null (<math>G_t = 0</math>) aangesien die episode in die terminale toestand geëindig het en geen verdere beloning verwag word nie.<ref name=":3" /> == Oplossing Metode == Dit is belangrik dat die MBP-voorstelling van die probleem eenvoudig genoeg moet wees om op te los en te redeneer, terwyl dit steeds verteenwoordigend van die werklike probleem bly.<ref name=":2" /> Om die verlangde modeleenvoud te bereik, is dikwels nie 'n maklike taak nie en verg talle iterasies (dit word 'n kuns eerder as 'n wetenskap). Die ontwikkeling van 'n eenvoudige MBP voorstelling van 'n VL taak is egter die moeite werd, aangesien die MBP model dikwels 'n veel groter effek op die VL se prestasie het as die keuse van die VL-algoritme wat gebruik word.<ref name=":3" /> Die keuse van aksie gegewe die omgewingstoestand van die agent staan bekend as die beleid (<math>\pi</math>) van die agent. Die beleid kan deterministies wees wanner <math>a = \pi(s)</math>, of stogasties wanner <math>\pi(a|s)</math> (die waarskynlikheid om 'n aksie te neem in 'n gegewe toestand <math>s</math>). Die agent het die taak om die beloning te maksimeer deur die verwagte diskonteerde opbrengs (<math>G_t</math>) te maksimeer. Dit is van belang om te weet watter toestande en aksies die maksimum verwagte diskonteerde opbrengs het, aangesien die die aksies met die maksimum verwagte diskonteerde opbrengs heel waarskynlik tot die verkryging van die maksimum moontlike beloning sal lei. Die keuse om gulsig die verwagte opbrengs in plaas van die verwagte beloning te gebruik, is te danke aan die feit dat die verwagte opbrengs die langtermyn-beloningsvoordele van 'n toestand/aksie in ag neem en nie net die onmiddellike korttermyn-beloningsvoordele nie.<ref name=":3" /> Die waarde vir 'n agent om in 'n sekere toestand, bekend as die toestandwaarde, <math>v(s)</math> te wees kan voorgestel word met: <math>v_\pi(s) \doteq \mathbb{E}_{\pi}[G_t | S_t = s ] = \mathbb{E}_{\pi}\left[ \sum_{k=0}^{\infty}\gamma^{k}R_{t+k+1} | S_t = s \right] \quad \forall s \in S</math> waar <math>\mathbb{E}</math> die verwagte waarde aandui soos tipies in statistieke gebruik word.<ref name=":3" /> Die belangrikste aspek van 'n VL algoritme is om 'n metode te vind wat die waardefunksie doeltreffend skat.<ref name=":2" /> Die verwagte waarde is dus afhanklik van die statistiese verspreiding van die diskonteerde opbrengs. Die verwagte waarde skat die benaderde waarde wat 'n stogastiese veranderlike waarskynlik sal aanneem.<ref name=":8">{{Cite book |last=Montgomery |first=Douglas C. |title=Applied statistics and probability for engineers |last2=Runger |first2=George C. |date=2018 |publisher=Wiley |isbn=978-1-119-58559-6 |edition=Seventh edition |series=EMEA edition |location=Hoboken, NJ}}</ref> Die wiskundige formule vir die verwagte waarde word gedefinieer deur: <math>\mathbb{E}[X] = \sum_xp(x) \times x</math> waar die verwantskap tussen die statistiese verspreiding van die data en die werklike waarde van die data duidelik getoon word in die berekening van die verwagte waarde.<ref name=":8" /> 'n Soortgelyke funksie bestaan ​​vir die aksiewaarde as volg: <math>q_\pi(s,a) \doteq \mathbb{E}_{\pi}[G_t | S_t = s, A_t = a ] = \mathbb{E}_{\pi}\left[ \sum_{k=0}^{\infty}\gamma^{k}R_{t+k+1} | S_t = s, A_t = a \right]</math> wat toon dat die aksiewaarde afhanklik is van die aksie sowel as die toestand. Die aksiewaarde is veral nuttig wanneer daar besluit moet word watter aksie in 'n gegewe toestand geneem moet word, aangesien die aksie met die grootste aksiewaarde heel waarskynlik die grootste beloning sal verskaf.<ref name=":3" /> Die bostaande waarde vergelykings wys verder dat die waardefunksies vir die beleid (<math>\pi</math>) as 'n onderskrif bevat. Die onderskrif beklemtoon dat die waardefunksies afhanklik is van die huidige beleid wat die agent volg. Die afhanklikheid van die waardefunksie aan die huidige beleid maak sin, aangesien die beleid die daaropvolgende aksies bepaal wat deur die agent geneem sal word. Die waardefunksies kan egter weer gebruik word om die beleid van die agent te verbeter, aangesien toestande/aksies met die grootse waardefunksies beter keuses aandui. Die Teoretiese uitdrukking vir die bepaling van die toestandwaardefunksie (die Bellman-vergelyking vir <math>v_\pi</math>) is: <math>v_{\pi}(s) = \sum_{a} \pi(a|s) \sum_{s',r}p(s',r|s,a)[r+\gamma v_\pi(s')] \quad \forall s \in S = \sum_{a}\pi(a|s)q_\pi(s,a)</math> terwyl die Bellman vergelyking vir die aksiewaardefunskie (<math>q_\pi</math>) gegee is as: <math>q_{\pi}(s,a) = \sum_{s',r}p(r,s'|s,a)(r+\gamma\sum_{a'}\pi(a',s')q_{\pi}(s',a')) = \sum_{r,s'}p(r,s'|s,a)(r+\gamma v_\pi(s'))</math> Dit is miskien 'n bietjie vreemd om te obserweer (uit die bostaande vergelykings) dat die berekening van die waardefunksies vereis om reeds die waarde van die toekomstige toestand te weet. Die dilemma kan opgelos word deur 'n geskatte waarde vir die waardefunksie te gebruik en die waardefunksies dan iteratief op te dateer totdat dit konvergeer. Die opdatering van Bellman se vergelykings deur 'n beleid te volg wat gulsig die maksimum toestandwaarde kies staan bekend as die dinamiese programmeringsalgoritme vir VL. Daar is egter 'n paar aannames wat die toepaslikheid van dinamiese programmering in die praktyk belemmer, naamlik toegang tot 'n akkurate model van die omgewing, <math>p(r, s'|s, a)</math>, voldoende berekeningshulpbronne (berekeningspoed en RAM geheue), en die behoefte vir die toestande om die Markov-eienskap te gehoorsaam. Dit skep dus die behoefte om ander praktiese VL benaderinge te ondersoek. === Hoof benaderinge === Daar is drie hoof kategoriee waarin VL algoritmes verdeel kan word, naamlik tabulere metodes, funksie benadering en beleidgradient metodes. ==== Tabulere metodes ==== Tabelmetodes is bekend daarvoor dat hulle diskrete aksie- en toestandsruimtes het. Dit beteken dat daar 'n tabel gekonstrueer kan word waar die rye van die tabel die toestande van die agent verteenwoordig, terwyl die aksies deur die kolomme van die tabel beskryf word. Die algemene vorm van VL algoritmes word tipies beskryf as:<ref name=":3" /> <math>\text{NuweBenadering} \gets \text{OuBenadering} + \text{StapGrootte}[ \underbrace{\text{Teiken} - \text{OuBenadering}}_{\text{fout}} ]</math>[[File:AksieWaardeDiskreet.png|thumb|350x350px|Tabulere metodes kan voorgestel word deur 'n tabel met rye en kolomme wat die waarde van aksies in 'n gegewe toestande verteenwoordig.]]waar die stapgrootte 'n hiperparameter is wat deur die <math>\alpha</math> simbool voorgestel word. Groot stapgrootte waardes dui aan dat die foutaanpassing 'n groot effek op die nuwe skatting het, terwyl 'n klein stapgrootte wys dat slegs geringe aanpassings aan die nuwe skatting gemaak moet word.<ref name=":2" /> Nie-nul stapgroottes kan help met nie-stasionêre omgewings, aangesien onlangse opdateringsfoute 'n groter gewig dra met aanpassings.<ref name=":3" /> 'n Bekende tabulere VL metode (SARSA) vereis 'n eenstapvertraging sodat die volgende beloning, toestand en aksie beskikbaar is vir die opdateringsalgoritme. Die SARSA-algoritme word beskou as 'n in-beleid algoritme aangesien die volgende aksie die beleid gebruik wat opgedateer word. SARSA se opdaterings algoritme word gegee as: <math>Q(S_t,A_t) \gets Q(S_t,A_t) + \alpha \left[R_{t+1}+\gamma Q(S_{t+1},A_{t+1}) - Q(S_t,A_t) \right]</math> 'n Klein wysiging aan die SARSA algoritme lewer 'n heeltemal anders VL uit-beleid algoritme, bekend as Q-leer. Q-leer verower die aksiewaardefunksie (<math>Q</math>) deur die beleid heeltyd op te dateer met die maksimum beskikbare volgende toestand-aksiewaarde, in plaas daarvan om aan te neem dat die gedragsbeleid die maksimum volgende toestand-aksiewaarde sal kies. Q-leer se opdateerings algoritme word gegee as: <math>Q(S_t,A_t) \gets Q(S_t,A_t) + \alpha \left[R_{t+1}+\gamma \max_{a} Q(S_{t+1},a) - Q(S_t,A_t) \right]~.</math> ==== Funksiebenadering metodes ==== [[File:AksieWaardeKurwe.png|thumb|350x350px|Funksiebenadering metodes kan gesien word as 'n kurwe wat gepas word oor tabulere metodes.]] Funksiebenadering metodes word gebruik vir VL probleme met kontinue toestandsruimtes en diskrete aksieruimtes. Die primêre doelwit van funksiebenaderingsmetodes is om 'n stel gewigte te vind <math>(\boldsymbol{w} \doteq (w_1, w_2,...,w_d)^\top ;\boldsymbol{w} \in \mathbb{R}^d)</math>wat gebruik kan word om 'n waardefunksie (<math>\hat{v}(s,\boldsymbol{w}) \approx v_\pi(s)</math>of <math>\hat{q}(s,a,\boldsymbol{w}) \approx q_\pi(s,a)</math>) te benader. Die benadering metodes wat gebruik word, kan enigiets wees van lineêre funksies tot multi-laag kunsmatige neurale netwerke (KNN) en besluitbome.<ref name=":3" /> Die twee hoof funksiebenaderings metodes is lineêre benadering en nie-lineêre KNN'e. Lineêre benaderings is aanloklik weens hul eenvoudigheid en robuustheid, terwyl KNN's 'n meer veralgemene oplossing is en in staat is om meer komplekse funksies te benader. Die kwaliteit van 'n funksiebenadering word gegee deur die verliesfunksie. Die benadering met die kleinste verlieswaarde word as die optimale benadering beskou. Lineêre funksies benadering beskik eienskappe soos maklike gradiëntberekeninge, verliesfunksies wat 'n enkele globale minimum het (geen plaaslike minima nie), en gewaarborgde konvergensie (nie-lineêre metodes het dit nie). Nie-lineêre funksies word gebruik wanneer komplekse waardefunksies benader moet word. Oor die algemeen word eenvoudiger modelle bo komplekse modelle in die industrie verkies, aangesien hulle eenvoudiger is om te implementeer, beter verstaan word ​​en meer robuust is.<ref name=":2" /> 'n Kern beperking van funksiebenadering metodes is die feit dat die dimensionaliteit van die gewigte tipies minder is as die aantal toestande. Wanneer daar minder gewigte as toestande/kenmerke is, beteken dit dat die verandering van 'n enkele gewig om die benadering van een toestand te verbeter, die benadering van ander toestande negatief kan beïnvloed. Die beperking beskik ook oor voordele, soos om meer veralgemeenbaar te wees vir verskeie toestande, en om 'n agent se prestasie op gedeeltelik waarneembare probleme te verbeter.<ref name=":3" /> ==== Beleidgradiënt metodes ==== [[File:BeleidGradiente.png|thumb|350x350px|Beleidsgradiente verskaf nie 'n waarde vir aksies nie, maar liewer die waarskynlikheid om 'n spesifieke aksie te neem.]] Waardegebaseerde metodes kan nie groot/deurlopende aksieruimtes met bestaande tegnologie hanteer nie, aangesien die berekenings kompleksiteite te groot is vir die soek na 'n maksimum aksiewaarde wanneer al die moontlike aksiewaardes nagegaan word. 'n Alternatief is om eerder te fokus op die konstruksie/verbetering van die beleid in plaas van die waardefunksies. Metodes wat daarop gemik is om die beleid direk te verbeter, staan ​​bekend as beleidsgradiëntmetodes. Die metodes kan abstrak raak aangesien die gradiënt van die beleid bereken word om te bepaal hoe die beleid verbeter moet word. Voordele van beleidsgradiënt metodes is hul vermoë om op deurlopende aksieruimtes toegepas te word, sterker konvergensiewaarborge in vergelyking met waardegebaseerde metodes, en die vermoë om stogastiese beleide direk te leer om natuurlik eksplorasie aan te moedig. Die optimaliteit van beleidsgradiëntmetodes teenoor waardegebaseerde metodes is probleemafhanklik, met sommige probleme wat eenvoudiger beleidsvoorstelle het terwyl ander probleme eenvoudiger waardefunksievoorstelle het. Met beleidsgradiënt metodes word die beleid self geparametriseer met die gewigte <math>\boldsymbol{\theta} \in \mathbb{R}^{d'}</math>sodat <math>\pi(a|s,\boldsymbol{\theta}) = \text{Pr}\{A_{t} = a | S_{t} = s, \boldsymbol{\theta}_{t} = \boldsymbol{\theta}\}</math>. Die geparametriseerde beleid se gewigte kan met 'n lineêre funksie of 'n ANN benader word, op 'n soortgelyke wyse as wat funksiebenaderings gedoen is. Die beleid kan op enige manier geparametriseer word, solank as wat <math>\pi(a|s,\boldsymbol{\theta})</math>differensieerbaar is met betrekking tot <math>\theta</math>. Daar word verder aanbeveel dat die beleid nie heeltemal deterministies (<math>\pi(a|s,\boldsymbol{\theta}) \in (0,1)</math>) moet wees nie, om te verseker dat agente steeds op 'n natuurlike wyse kan verken.<ref name=":3" /> === Karakteristieke van VL === 'n Paar karakteristieke van VL word in die afdeling bespreek. ==== Optimale beleid ==== 'n Optimale beleid het 'n verwagte waarde groter as of gelyk aan die verwagte waarde van enige ander beleid vir alle moontlike toestande. Die verhouding tussen die verwagte waarde van 'n optimale beleid in vergelyking met ander beleide kan wiskundig voorgestel word as: <math>\pi^* \ge \pi' \iff v_{\pi^*}(s) \ge v_{\pi'}(s) \quad \forall s \in S</math> waar <math>\pi_*</math> op die optimale beleid aandui. Daar is altyd ten minste een optimale beleid in 'n VL probleem. Die nie unieke eienskap van 'n optimale beleid kan in die praktyk gesien word wanneer verskillende VL algoritmes verskillende speelstyle aanneem.<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref>{{Cite thesis |last=le Roux |first=J. a. I. |title=Development of a new serious game utilising reinforcement learning to enrich high school mathematics |date=2025 |publisher=North-West University |url=https://orcid.org/%200009-0004-2566-8928 |language=en}}</ref> Wiskundig gestel, kan die optimale beleid gebruik word om die optimale toestandwaarde funksie en die optimale aksiewaarde funksie voor te stel: <math>v_{*}(s) \doteq \max_{\pi} v_\pi(s) \quad \forall s \in S</math> <math>q_{*}(s,a) \doteq \max_{\pi} q_\pi(s,a) \quad \forall s \in S, a\in A(s)</math> Die optimale beleid kan deterministies wees (altyd die aksie met die hoogste verwagte opbrengs kies) of stogasties (die waarskynlikheid om 'n aksie te kies word beïnvloed deur die verwagte opbrengs daarvan). Die gepastheid van 'n stogastiese of deterministies optimale beleid is probleem afhanklik. Laastens beïnvloed alle komponente van die MBP die optimale beleid, soos verteenwoordiging van toestande, beskikbare aksies en beloning verspreiding. Die verandering van selfs net een van hierdie komponente kan die optimale beleid drasties verander.<ref name=":2" /> ==== Verken en uitbuit probleem ==== Die strategie om altyd die maksimum aksiewaarde te kies, staan ​​bekend as uitbuiting aangesien die bekende aksiewaardes voortdurend uitgebuit word vir maksimum belonings. Wanneer die dinamika van die omgewing stogasties is, kan dieselfde aksie in dieselfde toestand lei tot verskillende toekomstige toestande of aksies moontlikheide soos beskryf deur die omgewing se dinamika waarskynlikhede. Dit beteken dat die VL agent die waarde van 'n aksie kan oorskat of onderskat as dit 'n onvoldoende steekproef van die toestand het. Dit is daarom nodig om toestande te verken wat aanvanklik suboptimaal lyk omdat hulle nie noodwendig voldoende gemonster is nie. 'n Balans moet egter tussen eksplorasie en uitbuiting getref word, aangesien te veel verkenning veroorsaak dat die agent onnodige suboptimale keuses maak, terwyl te min verkenning veroorsaak dat die agent onbewus is van die werklike optimale oplossing. 'n Benadering tot die eksplorasie/uitbuitingsdilemma is om <math>\epsilon</math>-gierige aksie seleksie te gebruik. Dit behels om (<math>\epsilon</math> × 100)% van die tyd verkenning aksies te neem en die ander kere die uitbuit aksie te pleeg.<ref name=":3" /> Oor tyd kan <math>\epsilon</math> tot nul genader word namate die beleide en waardefunksieverbetering stabiliseer en die uitbuiting strategie meer seker word.<ref name=":2" /> '''In-beleid en uit-beleid algoritmes''' In-beleid algoritmes het slegs een beleid wat ervarings genereer en terselfdertyd verbeter word deur die resultate van die ervarings. Aan die ander kant, het uit-beleid algoritmes twee afsonderlike beleide, een vir die genereer van ervarings en 'n ander beleid wat verbeter word deur die gegenereerde ervarings. Dit mag dalk met die eerste oogopslag onbeduidend voorkom, maar buite-beleid laat toe om 'n skeiding te maak tussen verkenningsstrategieë en die aanleer van 'n beleid.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> Bykomende opleidings moontlikhede ontstaan ​​met uit-beleid leer, soos opleiding uit aflyn data, die aanleer van optimale beleide terwyl verkenningsbeleide uitgevoer word, leer uit demonstrasie (nabootsingsleer), en die aanleer van verskeie take parallel vanuit 'n enkele omgewing (verminder tyd om agent op te lei). Beleidsgebaseerde algoritmes is dikwels sagte (stogastiese) beleide om die beleid te help met verkenning <math>( \pi(a|s) > 0 \quad \forall s \in S; a \in A(s))</math>. Beleidsgebaseerde algoritmes het die hoofvoordele dat hulle vinniger kan leer (vroeër kan uitbuit) en meer stabiel is om op te lei as uit-beleid algoritmes. Nadele van beleidsgebaseerde algoritmes sluit in swak steekproef doeltreffendheid en 'n ooroptimistiese verwagte waarde terugvoerlus.<ref name=":2" /><ref>{{Citation |last=Haarnoja |first=Tuomas |title=Soft Actor-Critic: Off-Policy Maximum Entropy Deep Reinforcement Learning with a Stochastic Actor |date=2018-08-08 |url=http://arxiv.org/abs/1801.01290 |access-date=2026-06-01 |publisher=arXiv |doi=10.48550/arXiv.1801.01290 |id=arXiv:1801.01290 |last2=Zhou |first2=Aurick |last3=Abbeel |first3=Pieter |last4=Levine |first4=Sergey}}</ref> Buitebeleidmetodes is gevolglik gewild onder moderne algoritmes, aangesien hulle daarop gemik is om die steekproef doeltreffendheid van VL algoritmes te verbeter deur verbeterde verkenningsmeganismes in te sluit. Uit-beleidalgoritmes bestaan ​​uit 'n teikenbeleid (<math>pi</math>) en 'n gedragsbeleid (<math>b</math>). Teikenbeleid is die optimale beleid wat die VL agent probeer leer, terwyl die gedragsbeleid gebruik word om die ervarings te genereer wat gebruik word om die teikenbeleid op te lei. Die gedragsbeleid inkorporeer die verkenningsmeganisme van die opleidingsproses. Uit-beleid algoritmes is bekend daarvoor dat hulle meer variansie in hul opdaterings bevat, wat veroorsaak dat hulle stadiger konvergeer as in-beleid algoritmes. Gedragsbeleid moet beskik oor dekking oor die teikenbeleid deur te vereis dat elke aksie wat deur die teikenbeleid geneem word, ook deur die gedragsbeleid geneem word. Die dekkingseienskap bepaal dus dat die teikenbeleid deterministies kan wees, maar die gedragbeleid moet stogasties wees in teostande waar die gedragbeleid nie identies is aan die teikenbeleid nie. Dit word ook gestel as: <math>\pi(a|s) > 0 \implies b(a|s) > 0</math> Metodes wat op beleid gebaseer is, kan as 'n spesiale geval van metodes buite beleid beskou word, waar die gedrag- en teikenbeleid dieselfde beleid is. Byna alle uit- beleid metodes gebruik belangrikheids monsterneming om die gedragbeleid met die teikenbeleid te koppel. Die belangrikheids monsternemings verhouding word wiskundig gegee as: <math>\rho_{t:T-1} = \prod_{k = t}^{T-1} \frac{\pi(A_k|S_k)}{b(A_k|S_k)}</math> met die gedragsbeleid wat omgeskakel word na die teikenbeleid deur 'n eenvoudige vermenigvuldiging van die belangrikheidsteekproefverhouding te gebruik: <math>v_\pi(s) = \mathbb{E}[ \rho_{t:T-1} G_t | S_t = s]</math> Dit word aanbeveel dat die gedragsbeleid meer stabiel moet wees (meer dikwels en kleiner opdaterings) as die teikenbeleid om te verseker dat opleiding van die agent stabiel bly.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> === Algemene Tegnieke === Praktiese algoritmes gebruik oor die algemeen benaderingsstrategieë vir die teoretiese modelle (soos die Bellman vergelyking) om teoretiese beperkings wat die praktiese implimentering belemmer, te oorkom. Die onderstaande tabel toon 'n paar algemene praktiese algoritmes wat in VL gebruik word. {| class="wikitable sortable" |- ! Algoritme !! Beskrywing !!Beleid !! Aksieruimte !! Toestandruimte !! Operator |- | Monte Carlo || Elke besoek aan Monte Carlo || Enige || Diskreet || Diskreet || Steekproefgemiddeldes van toestandwaardes of aksiewaardes |- | TD-leer || Toestand–aksie–beloning–toestand || Uit-beleid || Diskreet || Diskreet || Toestandwaarde |- | Q-leer || Toestand–aksie–beloning–toestand || Uit-beleid || Diskreet || Diskreet || Aksiewaarde |- | SARSA || Toestand–aksie–beloning–toestand–aksie || In-beleid || Diskreet || Diskreet || Aksiewaarde |- | DQN || Diep Q-netwerk || Uit-beleid || Diskreet || Kontinu || Aksiewaarde |- | DDPG || Diep Deterministiese Beleidsgradiënt || Uit-beleid || Kontinu || Kontinu || Aksiewaarde |- | A3C || Asinchrone Voordeel Akteur-Kritiek Algoritme || In-beleid || Diskreet || Kontinu || Voordeel (=aksie-waarde - toestand-waarde) |- | TRPO || Vertrouensgebied Beleidsoptimalisering || In-beleid || Kontinu of Diskreet || Kontinu || Voordeel |- | PPO || Proksimale Beleidsoptimalisering || In-beleid || Kontinu of Diskreet || Kontinu || Voordeel |- |TD3 |Tweeling Vertraagde Diep Deterministiese Beleidsgradiënt |Uit-beleid |Kontinu |Kontinu |Aksiewaarde |- |SAC |Sagte Akteur-Kritiek |Uit- beleid |Kontinu |Kontinu |Voordeel |- |DSAC||Verspreidende Sagte Akteur-Kritiek ||Uit- beleid ||Kontinu ||Kontinu ||Aksiewaarde-verspreiding |} == Verwysings == <references /> [[Kategorie:Masjienleer]] 5i9ed0o6b0uh8yfvuwo3uum6fhc74ow 2922378 2922348 2026-08-05T15:58:46Z Aliwal2012 39067 /* Oplossing Metode */ 2922378 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Spot by Boston Dynamics.jpg|thumb|Versterkingsleër was gebruik om BostonDynamics se Spot robot te help om beter te leer loop <ref>{{Cite web |title=Starting on the Right Foot with Reinforcement Learning |url=https://bostondynamics.com/blog/starting-on-the-right-foot-with-reinforcement-learning/ |access-date=2026-05-31 |website=Boston Dynamics |language=en-US}}</ref>|alt=BostonDynamics se Spot robot wat loop]] 'n '''Versterkingsleermetode''' is 'n manier in [[kunsmatige intelligensie]] wat gebruik word om 'n rekenaar op te lei om besluite te neem.<ref name=":2">{{Cite book |last=Winder |first=Phil |title=Reinforcement learning: industrial applications of intelligent agents |date=2020 |publisher=O'Reilly Media, Inc |isbn=978-1-0981-1483-1 |edition=First edition |location=Sebastopol, CA}}</ref> Die gerekenariseerde besluitnemer word 'n agent genoem.<ref name=":3">{{Cite book |last=Sutton |first=Richard S. |title=Reinforcement learning: an introduction |last2=Barto |first2=Andrew |date=2018 |publisher=The MIT Press |isbn=978-0-262-35270-3 |edition=Second edition |series=Adaptive computation and machine learning |location=Cambridge, Massachusetts; Londen, Engeland}}</ref> Die agent word opgelei deur belonings of strawwe van die omgewing te ontvang na gelang van die gewenstheid van die besluit wat hy geneem het. Gewenste besluite word positief beloon en ongewenste besluite word gestraf.<ref name=":3" /> Die agent voer sy besluite deur middel van 'n aksie uit wat dan die toestand van die omgewing verander waarin die agent hom bevind. Die agent se besluit oor die aksie wat gepleeg moet word is onderhewig aan die toestand van die omgewing. Die primêre doel van die agent is om die aksie te pleeg wat die grootste verwagte beloning vir sy huidige toestand sal lewer.<ref name=":3" /> Dit beteken die agent se besluite is gemik op langtermyn- pleks van korttermynbelonings.<ref name=":2" /> Klem word dus daarop geplaas dat besluite geneem word gebaseer op die omgewing se toestand wat die agent waarneem. Die agent se inagneming van die omgewing se toestand onderskei die versterkingsleermetode van ander masjienleertegnieke soos evolusionêre metodes.<ref name=":3" /> == Geskiedenis == Een van die beginstadiums van die versterkingsleermetode kan teruggevoer word na die navorsing wat die Amerikaanse sielkundige Edward Thorndike in die 1800's op diere gedoen het.<ref name=":3" /> Thorndike het navorsing gedoen op die probeer-en-tref metode van diere gebruik om te leer en dit sodoende met die “Wet van Effek” beskryf. Thorndike het die gedrag van katte waargeneem deur hulle in 'n “raaiselboks” te geplaas, waarvan hulle dan moes ontsnap deur toepaslike aksies te doen.<ref name=":4">{{Cite journal |last=Thorndike |first=Edward L. |date=1898 |title=Animal intelligence: An experimental study of the associative processes in animals. |url=https://doi.apa.org/doi/10.1037/h0092987 |journal=The Psychological Review: Monograph Supplements |language=en |volume=2 |issue=4 |pages=i–109 |doi=10.1037/h0092987 |issn=0096-9753}}</ref> Byvoorbeeld, ’n kat kon die deur van die raaiselboks oopmaak deur ’n reeks van drie afsonderlike aksies uit te voer: ’n platform agter in die sakkie te deur te druk, ’n tou te trek deur daarop te krap, en ’n arm op of af te druk. Met die aanvanklike eksperiment, waar kos buite die raaiselboks in sig was, het meeste van Thorndike se katte “duidelike tekens van ongemak” en buitengewone energieke aktiwiteite “om intuïtief te probeer ontsnap” getoon. Daaropvolgende eksperimente met verskillende katte in verskillende raaiselbokse met verskillende ontsnappingsmeganismes, het Thorndike die hoeveelheid tyd opgeteken wat elke kat neem om te ontsnap.<ref name=":4" /> Hy het waargeneem dat die tyd byna altyd afgeneem het met opeenvolgende ervarings, byvoorbeeld van 300 sekondes tot 6 of 7 sekondes. Dit het Thorndike gelei tot die formulering van ’n aantal “wette” van leer, waarvan die mees invloedryke die wet van effek was. Die naam is as gevolg van die effek wat beloonde gebeurtenisse op die aksies van diere het.<ref name=":3" /> [[File:Dog training.jpg|thumb|Versterkingsleer kan gebruik word om diere op te lei deur 'n beloning (kos) toe te dien wanneer 'n bevel gehoorsaam word.]] Die wet van effek word deur sielkundiges as instrumentele kondisionering geklassifiseer omdat die leer van die dier afhang van dit wat die dier doen: die lewering van ’n beloning/versterking is afhanklik van wat die dier doen (soos om te ontsnap).<ref name=":3" /> In kontras bestaan daar ook klassieke kondisionering eksperimente, waar die beloning/ versterkende stimulus onafhanklik van die dier se gedrag toegeken word. Die term “versterking”, in die konteks van dierleer, het eers later in gebruik gekom met die eerste verskynsel in Pavlov se 1927 monografie oor gekondisioneerde reflekses.<ref name=":3" /> Pavlov het versterking beskryf as die versterking van ’n gedragspatroon wanneer ’n dier ’n stimulus (versterker) ontvang in kombinasie met ’n ander stimulus of ’n reaksie wat die gedragspatroon vorm. Om as ’n versterker te dien, moet die versterkte gedragspatroon aanhou ná die stimulus wegneem is.<ref name=":3" /> ’n stimulus wat slegs die dier se aandag trek of gedrag aanwakker sonder blywende verandering word nie as ’n versterker beskou word nie.<ref name=":5">{{Cite journal |last=Pavlov |first=P. Ivan |date=2010-07 |title=Conditioned reflexes: An investigation of the physiological activity of the cerebral cortex |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25205891 |journal=Annals of Neurosciences |volume=17 |issue=3 |pages=136–141 |doi=10.5214/ans.0972-7531.1017309 |issn=0972-7531 |pmc=4116985 |pmid=25205891}}</ref> Pavlov se eksperimente het behels om die speekselreflekse van honde te meet ná aanbieding van kos. Kort voor die aanbieding van kos, was daar altyd 'n geluid gespeel sodat die honde die metronoom stimulus assosieer met etens tyd. Pavlov het die honde later só gekondisioneer dat hulle speekselkliere geaktiveer word deur net die geluid van die klank, al was daar geen kos betrokke nie.<ref name=":5" /> Die idee om probeer-en-tref leer toe te pas in ’n rekenaar wetenskap het al vroeg in die bestaan kunsmatige intelligensie ontstaan.<ref name=":3" /> In ’n 1948 verslag het Alan Turing ’n ontwerp beskryf vir ’n “genot-pyn-stelsel” wat volgens die wet van effek werk. Baie kreatiewe elektro-meganiese masjiene is gebou wat die probeer-en-tref leer metode gedemonstreer het. Die vroegste is waarskynlik ’n masjien deur Thomas Ross (1933) wat daarin geslaag het om ’n roete deur 'n eenvoudige doolhof te vind en te onthou. Een van die eerste mylpale multi-agent VL is TD-Gammon agent, wat opgelei was om Backgammon te speel.<ref name=":3" /> TD-Gammon is in die 1990’s ontwikkel en moes unieke VL probleme oorkom soos teenstanders wat aktief die toestand van die bord verander (toestand van die bord word nie deur net een agent bepaal nie), asook gevorderde strategieë soos die blokkeer van die teenstander met die agent se eie stukke. Die agent word opgelei deur teen homself te speel en kon omtrent so goed soos die beste backgammon-rekenaarsprogram na ongeveer 300 000 wedstryde word. 'n Latere weergawe, TD-Gammon 3.0, kon ’n professionele backgammon-speler (Kazaros) klop ná opleiding van ongeveer 1 500 000 speletjies. TD-Gammon het die vaardigheids vlakke van menslike toernooispel verhoog deur nuwe strategieë bekend te stel wat voorheen verborge vir professionele spelers was. [[File:Atari 2600 console.jpg|thumb|VL kan gebruik word om 'n agent te leer Atari 2600 speletjies speel deur net die beeld van die speletjie en die telling van die speletjie as insette te voorsien.]] ’n Artikel wat deur Google DeepMind in 2015 uitgereik is, bespreek die gebruik van Diep Q-leer om Atari 2006-speletjies te speel deur slegs die beeld van die skerm en die speletjie se telling as insette te gebruik.<ref name=":6">{{Cite journal |last=Mnih |first=Volodymyr |last2=Kavukcuoglu |first2=Koray |last3=Silver |first3=David |last4=Rusu |first4=Andrei A. |last5=Veness |first5=Joel |last6=Bellemare |first6=Marc G. |last7=Graves |first7=Alex |last8=Riedmiller |first8=Martin |last9=Fidjeland |first9=Andreas K. |last10=Ostrovski |first10=Georg |last11=Petersen |first11=Stig |last12=Beattie |first12=Charles |last13=Sadik |first13=Amir |last14=Antonoglou |first14=Ioannis |last15=King |first15=Helen |date=2015-02 |title=Human-level control through deep reinforcement learning |url=https://www.nature.com/articles/nature14236 |journal=Nature |language=en |volume=518 |issue=7540 |pages=529–533 |doi=10.1038/nature14236 |issn=1476-4687}}</ref> Geen addisionele insette was benodig om die agent te leer nie. Die Diep Q-netwerk argitektuur was selfs suksesvol oordraagbaar na ander Atari 2006 speletjies weens die VL agente se vermoë om op baie van die Atari 2006 speletjies te oefen met dieselfde algoritme, netwerkargitektuur en hiperparameters.<ref name=":6" /> 'n Moderne mylpaal vir VL is in Maart 2016 deur Google DeepMind se AlphaGo agent behaal deur die beste mens speler (Lee Sedo) 4-1in ’n tradisionele Chinese bordspel (Go) geklop het.<ref name=":7">{{Cite journal |last=Silver |first=David |last2=Schrittwieser |first2=Julian |last3=Simonyan |first3=Karen |last4=Antonoglou |first4=Ioannis |last5=Huang |first5=Aja |last6=Guez |first6=Arthur |last7=Hubert |first7=Thomas |last8=Baker |first8=Lucas |last9=Lai |first9=Matthew |last10=Bolton |first10=Adrian |last11=Chen |first11=Yutian |last12=Lillicrap |first12=Timothy |last13=Hui |first13=Fan |last14=Sifre |first14=Laurent |last15=van den Driessche |first15=George |date=2017-10 |title=Mastering the game of Go without human knowledge |url=https://www.nature.com/articles/nature24270 |journal=Nature |language=en |volume=550 |issue=7676 |pages=354–359 |doi=10.1038/nature24270 |issn=1476-4687}}</ref> 'n Verbeterde weergawe, AlphaGo Zero, het baie tradisionele Go kennis self herontdek en ook nuwe strategieë verskaf wat professionele spelers met nuwe taktieke geïnspireer het. Ongelukkig het AlphaGo ook die negatiewe effekte van VL uitgewys deurdat Lee Sedol heeltemal van Go afgetree het nadat AlphaGo Zero onoorwinbaar was.<ref>{{Cite web |last=Pranam |first=Aswin |title=Why The Retirement Of Lee Se-Dol, Former ‘Go’ Champion, Is A Sign Of Things To Come |url=https://www.forbes.com/sites/aswinpranam/2019/11/29/why-the-retirement-of-lee-se-dol-former-go-champion-is-a-sign-of-things-to-come/ |access-date=2026-05-31 |website=Forbes |language=en}}</ref> Aktuele teenwoordigheid van VL kan verder gevind word in die gebruik by groot taalmodelle soos ChatGPT, Grok en Gemini.<ref name=":0">{{Cite news |title=Grok 4 |url=https://x.ai/news/grok-4 |access-date=2026-05-31 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Gemini 2.5: Our most intelligent AI model |url=https://blog.google/innovation-and-ai/models-and-research/google-deepmind/gemini-model-thinking-updates-march-2025/ |access-date=2026-05-31 |website=Google |language=en-us}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2024-03-13 |title=Introducing ChatGPT |url=https://openai.com/index/chatgpt/ |access-date=2026-05-31 |website=OpenAI |language=en-US}}</ref> VL word veral gebruik om die groot taalmodelle die vermoë te gee om te "dink" en om 'n menslike terugvoer element te verskaf sodat die groot taalmodelle response gee wat meer aanneemlik is vir mense.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Die bydraes van VL tot intelligente sisteme en as ewige belang tot rekenaar wetenskap was veral erken toe A. Barto en R. Sutton die ACM A.M. Turing Toekenning van 2024 verower het.<ref>{{Cite web |title=Andrew Barto and Richard Sutton are the recipients of the 2024 ACM A.M. Turing Award for developing the conceptual and algorithmic foundations of reinforcement learning. |url=https://www.acm.org/media-center/2025/march/turing-award-2024 |access-date=2026-05-31 |website=www.acm.org |language=en}}</ref> == Raamwerk == Die besluitnemingsproses van VL kan wiskundig geformaliseer word met die Markov-besluitnemingsproses (MBP).<ref name=":2" /> VL bestaan ​​normaalweg uit 'n beleid, beloning sein, waardefunksies en opsioneel 'n model van die omgewing. Die MBP kan met die onderstaande diagram uitgebeeld word.<ref name=":3" /> [[File:Markov diagram Afrikaans.png|center|530x530px]] Die bostaande diagram illustreer die MBP deur 'n agent en omgewing voor te stel wat met mekaar interaksie het deur middel van aksies, toestande en belonings. Hierdie interaksies word die trajek van die proses genoem. Die trajek hou tred met die aksie wat deur die agent op elke tydstip uitgevoer word en die gevolglike toestand-beloningpaar wat van die omgewing ontvang word <math>(S_0, A_0, R_1,S_1,A_1,S_2,A_2,R_3,...)</math>. Die tydstip van die trajek hoef nie vas te wees nie en die oorgange van 'n toestand-aksiepaar na 'n toestand-beloningpaar kan stogasties wees. Die voorwaardelike waarskynlikhede om 'n spesifieke volgende toestand (<math>s'</math>) en beloning (<math>r</math>) paar te ontvang, gegewe die huidige toestand (<math>s</math>) en aksie (<math>a</math>) paar, word die dinamika van die MBP genoem en word wiskundig voorgestel as <math>p(s', r|s, a)</math>. Dit is daarom duidelik dat die agent die besluitnemer is en die omgewing alles buite die agent is waarmee die agent interaksie het.<ref name=":3" /> Die toestand is moontlik een van die belangrikste aspekte om in die MBP te definieer, aangesien die dimensionaliteit van die probleem afhanklik is van die toestand <ref name=":2" /><ref name=":3" />. Die toestand moet ideaal gesproke al die inligting bevat wat vir 'n agent benodig word om 'n besluit te neem, sonder om staat te maak om te weet wat in die vorige tydstippe gebeur het (voldoen aan die Markov-eienskap). Probleme waarin die hele toestand van die omgewing beskikbaar is vir die agent, staan ​​bekend as volledig waarneembare MBP, terwyl probleme waarin sommige aspekte van die toestand vir die agent verborge is, staan bekend ​​as gedeeltelik waarneembare MBP. Die toestand van 'n MBP word voorgestel as 'n vektor van getalle. Aksies is die besluite wat 'n agent maak, en word ook voorgestel deur 'n vektor van getalle. Die gebruik van 'n vektor beteken dat aksies diskreet of kontinu kan wees, en dat 'n agent verskeie aksies op dieselfde tydstip kan uitvoer. Byvoorbeeld, 'n agent vir 'n selfbesturende motor kan kies om sy motor links te stuur en in dieselfde tydstip te versnel deur 'n vektor met twee numeriese waardes te gebruik. Aksies beïnvloed die onmiddellike belonings wat ontvang word sowel as die toekomstige toestande en belonings wat deur die agent ervaar sal word. Belonings is altyd 'n enkele getal wat gebruik word om die doelwit aan die agent oor te dra. Dit is belangrik dat belonings en strawwe slegs gebruik moet word om aan te dui of wenslike uitkomste bereik word en dat die belonings en strawwe nie gebruik moet word om aan te dui oor hoe om die uitkomste te bereik nie.<ref name=":3" /> Byvoorbeeld, wanneer die kortste pad tussen twee bestemmings verlang word, sal 'n goeie beloningstelsel die lengte van elke pad wat deur die agent geneem word, penaliseer (kortste lengte sal die minste hoeveelheid strawwe hê), terwyl 'n swakker beloningstelsel belonings sal bied vir individuele keuses wat geneem word. Die individuele keuse beloningstelsel word as swak beskou aangesien die doel van die agent is om die indiduele beurt keuses te besluit, pleks daarvan om beveel te word oor watse keuses om te maak. Die proses om 'n goeie beloningstelsel te ontwerp, word belonings ingenieurswese genoem.<ref name=":2" /> Gewenste beloningskeuses vertoon eienskappe soos om vinnig te wees om te bereken, gekorreleer te wees met die "ware" beloning, nie baie raserig te wees nie, nie-funksionele vereistes te kodeer (soos vinniger, veiliger of meer doeltreffende oplossings), groot genoeg te wees om van geraas onderskei te word, gereeld plaas te vind, nie te laat na die aksie plaasvind waaraan dit toegeskryf word nie, 'n gladde beloningverspreiding te hê om hakkerige (robotiese) gedrag te voorkom, en eenvoudige verspreidingsvoorwaardes hê.<ref name=":2" /> Die aksie wat onmiddellik na 'n beloning plaasvind, is nie noodwendig die enigste aksie wat bygedra het tot die beloning wat gegee word nie.<ref name=":3" /> 'n Reeks vorige aksies het waarskynlik gehelp om die omgewing te skep vir die spesifieke toestand wat die groot beloning uitgedeel het. Daarom kan dit voordelig wees om ook die invloed van toekomstige belonings in ag te neem wanneer 'n sekere aksie by tydstip beloon word deur gebruik te maak van die diskonteerde opbrengs (<math>G_t</math>). Die diskonteerde opbrengs word uitgedruk as: <math>G_t \doteq{} R_{t+1} + \gamma R_{t+2} + \gamma^2 R_{t+3} + ... + \gamma^{T-t-1} R_{T} \doteq \sum_{k=t+1}^{T}\gamma{}^{k-t-1}R_{k}</math> waar <math>\gamma</math> die diskonteringskoers is wat gewig gee aan hoeveel van die toekomstige belonings aan die huidige tydstip toegeskryf moet word. <math>\gamma = 0</math> bepaal dat slegs die beloning van die huidige tydstip in ag geneem moet word, terwyl <math>\gamma = 0</math> bepaal dat alle toekomstige belonings vanaf die huidige tydstip af gelyke gewigte moet dra. Die simbool <math>T</math> in die vergelyking dui die tydstip aan wanneer 'n episode eindig en is bekend as die terminale toestand. 'n Episode word gedefinieer as die natuurlike subreekse wat geïdentifiseer kan word uit die agent-omgewing-interaksies. Die geval waar T = ∞ word verwys as 'n deurlopende taak, wat beteken dat daar slegs een lange episode van onbepaalde lengte is. Die verwagte opbrengs van die terminale toestand word gedefinieer as null (<math>G_t = 0</math>) aangesien die episode in die terminale toestand geëindig het en geen verdere beloning verwag word nie.<ref name=":3" /> == Oplossingmetode == Dit is belangrik dat die MBP-voorstelling van die probleem eenvoudig genoeg moet wees om op te los en te redeneer, terwyl dit steeds verteenwoordigend van die werklike probleem bly.<ref name=":2" /> Om die verlangde modeleenvoud te bereik, is dikwels nie 'n maklike taak nie en verg talle iterasies (dit word 'n kuns eerder as 'n wetenskap). Die ontwikkeling van 'n eenvoudige MBP-voorstelling van 'n VL taak is egter die moeite werd, aangesien die MBP-model dikwels 'n veel groter effek op die VL se prestasie het as die keuse van die VL-algoritme wat gebruik word.<ref name=":3" /> Die keuse van aksie gegewe die omgewingstoestand van die agent staan bekend as die beleid (<math>\pi</math>) van die agent. Die beleid kan bepalend wees wanner <math>a = \pi(s)</math>, of stogasties wanneer <math>\pi(a|s)</math> (die waarskynlikheid om 'n aksie te neem in 'n gegewe toestand <math>s</math>). Die agent het die taak om die beloning te maksimeer deur die verwagte diskonteerde opbrengs (<math>G_t</math>) te maksimeer. Dit is van belang om te weet watter toestande en aksies die maksimum verwagte diskonteerde opbrengs het, aangesien die die aksies met die maksimum verwagte diskonteerde opbrengs heel waarskynlik tot die verkryging van die maksimum moontlike beloning sal lei. Die keuse om gulsig die verwagte opbrengs in plaas van die verwagte beloning te gebruik, is te danke aan die feit dat die verwagte opbrengs die langtermyn-beloningsvoordele van 'n toestand/aksie in ag neem en nie net die onmiddellike korttermyn-beloningsvoordele nie.<ref name=":3" /> Die waarde vir 'n agent om in 'n sekere toestand, bekend as die toestandwaarde, <math>v(s)</math> te wees kan voorgestel word met: <math>v_\pi(s) \doteq \mathbb{E}_{\pi}[G_t | S_t = s ] = \mathbb{E}_{\pi}\left[ \sum_{k=0}^{\infty}\gamma^{k}R_{t+k+1} | S_t = s \right] \quad \forall s \in S</math> waar <math>\mathbb{E}</math> die verwagte waarde aandui soos tipies in statistieke gebruik word.<ref name=":3" /> Die belangrikste aspek van 'n VL algoritme is om 'n metode te vind wat die waardefunksie doeltreffend skat.<ref name=":2" /> Die verwagte waarde is dus afhanklik van die statistiese verspreiding van die diskonteerde opbrengs. Die verwagte waarde skat die benaderde waarde wat 'n stogastiese veranderlike waarskynlik sal aanneem.<ref name=":8">{{Cite book |last=Montgomery |first=Douglas C. |title=Applied statistics and probability for engineers |last2=Runger |first2=George C. |date=2018 |publisher=Wiley |isbn=978-1-119-58559-6 |edition=Seventh edition |series=EMEA edition |location=Hoboken, NJ}}</ref> Die wiskundige formule vir die verwagte waarde word gedefinieer deur: <math>\mathbb{E}[X] = \sum_xp(x) \times x</math> waar die verwantskap tussen die statistiese verspreiding van die data en die werklike waarde van die data duidelik getoon word in die berekening van die verwagte waarde.<ref name=":8" /> 'n Soortgelyke funksie bestaan ​​vir die aksiewaarde as volg: <math>q_\pi(s,a) \doteq \mathbb{E}_{\pi}[G_t | S_t = s, A_t = a ] = \mathbb{E}_{\pi}\left[ \sum_{k=0}^{\infty}\gamma^{k}R_{t+k+1} | S_t = s, A_t = a \right]</math> wat toon dat die aksiewaarde afhanklik is van die aksie sowel as die toestand. Die aksiewaarde is veral nuttig wanneer daar besluit moet word watter aksie in 'n gegewe toestand geneem moet word, aangesien die aksie met die grootste aksiewaarde heel waarskynlik die grootste beloning sal verskaf.<ref name=":3" /> Die bostaande waarde vergelykings wys verder dat die waardefunksies vir die beleid (<math>\pi</math>) as 'n onderskrif bevat. Die onderskrif beklemtoon dat die waardefunksies afhanklik is van die huidige beleid wat die agent volg. Die afhanklikheid van die waardefunksie aan die huidige beleid maak sin, aangesien die beleid die daaropvolgende aksies bepaal wat deur die agent geneem sal word. Die waardefunksies kan egter weer gebruik word om die beleid van die agent te verbeter, aangesien toestande/aksies met die grootse waardefunksies beter keuses aandui. Die Teoretiese uitdrukking vir die bepaling van die toestandwaardefunksie (die Bellman-vergelyking vir <math>v_\pi</math>) is: <math>v_{\pi}(s) = \sum_{a} \pi(a|s) \sum_{s',r}p(s',r|s,a)[r+\gamma v_\pi(s')] \quad \forall s \in S = \sum_{a}\pi(a|s)q_\pi(s,a)</math> terwyl die Bellman vergelyking vir die aksiewaardefunskie (<math>q_\pi</math>) gegee is as: <math>q_{\pi}(s,a) = \sum_{s',r}p(r,s'|s,a)(r+\gamma\sum_{a'}\pi(a',s')q_{\pi}(s',a')) = \sum_{r,s'}p(r,s'|s,a)(r+\gamma v_\pi(s'))</math> Dit is miskien 'n bietjie vreemd om te obserweer (uit die bostaande vergelykings) dat die berekening van die waardefunksies vereis om reeds die waarde van die toekomstige toestand te weet. Die dilemma kan opgelos word deur 'n geskatte waarde vir die waardefunksie te gebruik en die waardefunksies dan iteratief op te dateer totdat dit konvergeer. Die opdatering van Bellman se vergelykings deur 'n beleid te volg wat gulsig die maksimum toestandwaarde kies staan bekend as die dinamiese programmeringsalgoritme vir VL. Daar is egter 'n paar aannames wat die toepaslikheid van dinamiese programmering in die praktyk belemmer, naamlik toegang tot 'n akkurate model van die omgewing, <math>p(r, s'|s, a)</math>, voldoende berekeningshulpbronne (berekeningspoed en RAM geheue), en die behoefte vir die toestande om die Markov-eienskap te gehoorsaam. Dit skep dus die behoefte om ander praktiese VL benaderinge te ondersoek. === Hoof benaderinge === Daar is drie hoof kategoriee waarin VL algoritmes verdeel kan word, naamlik tabulere metodes, funksie benadering en beleidgradient metodes. ==== Tabulere metodes ==== Tabelmetodes is bekend daarvoor dat hulle diskrete aksie- en toestandsruimtes het. Dit beteken dat daar 'n tabel gekonstrueer kan word waar die rye van die tabel die toestande van die agent verteenwoordig, terwyl die aksies deur die kolomme van die tabel beskryf word. Die algemene vorm van VL algoritmes word tipies beskryf as:<ref name=":3" /> <math>\text{NuweBenadering} \gets \text{OuBenadering} + \text{StapGrootte}[ \underbrace{\text{Teiken} - \text{OuBenadering}}_{\text{fout}} ]</math>[[File:AksieWaardeDiskreet.png|thumb|350x350px|Tabulere metodes kan voorgestel word deur 'n tabel met rye en kolomme wat die waarde van aksies in 'n gegewe toestande verteenwoordig.]]waar die stapgrootte 'n hiperparameter is wat deur die <math>\alpha</math> simbool voorgestel word. Groot stapgrootte waardes dui aan dat die foutaanpassing 'n groot effek op die nuwe skatting het, terwyl 'n klein stapgrootte wys dat slegs geringe aanpassings aan die nuwe skatting gemaak moet word.<ref name=":2" /> Nie-nul stapgroottes kan help met nie-stasionêre omgewings, aangesien onlangse opdateringsfoute 'n groter gewig dra met aanpassings.<ref name=":3" /> 'n Bekende tabulere VL metode (SARSA) vereis 'n eenstapvertraging sodat die volgende beloning, toestand en aksie beskikbaar is vir die opdateringsalgoritme. Die SARSA-algoritme word beskou as 'n in-beleid algoritme aangesien die volgende aksie die beleid gebruik wat opgedateer word. SARSA se opdaterings algoritme word gegee as: <math>Q(S_t,A_t) \gets Q(S_t,A_t) + \alpha \left[R_{t+1}+\gamma Q(S_{t+1},A_{t+1}) - Q(S_t,A_t) \right]</math> 'n Klein wysiging aan die SARSA algoritme lewer 'n heeltemal anders VL uit-beleid algoritme, bekend as Q-leer. Q-leer verower die aksiewaardefunksie (<math>Q</math>) deur die beleid heeltyd op te dateer met die maksimum beskikbare volgende toestand-aksiewaarde, in plaas daarvan om aan te neem dat die gedragsbeleid die maksimum volgende toestand-aksiewaarde sal kies. Q-leer se opdateerings algoritme word gegee as: <math>Q(S_t,A_t) \gets Q(S_t,A_t) + \alpha \left[R_{t+1}+\gamma \max_{a} Q(S_{t+1},a) - Q(S_t,A_t) \right]~.</math> ==== Funksiebenadering metodes ==== [[File:AksieWaardeKurwe.png|thumb|350x350px|Funksiebenadering metodes kan gesien word as 'n kurwe wat gepas word oor tabulere metodes.]] Funksiebenadering metodes word gebruik vir VL probleme met kontinue toestandsruimtes en diskrete aksieruimtes. Die primêre doelwit van funksiebenaderingsmetodes is om 'n stel gewigte te vind <math>(\boldsymbol{w} \doteq (w_1, w_2,...,w_d)^\top ;\boldsymbol{w} \in \mathbb{R}^d)</math>wat gebruik kan word om 'n waardefunksie (<math>\hat{v}(s,\boldsymbol{w}) \approx v_\pi(s)</math>of <math>\hat{q}(s,a,\boldsymbol{w}) \approx q_\pi(s,a)</math>) te benader. Die benadering metodes wat gebruik word, kan enigiets wees van lineêre funksies tot multi-laag kunsmatige neurale netwerke (KNN) en besluitbome.<ref name=":3" /> Die twee hoof funksiebenaderings metodes is lineêre benadering en nie-lineêre KNN'e. Lineêre benaderings is aanloklik weens hul eenvoudigheid en robuustheid, terwyl KNN's 'n meer veralgemene oplossing is en in staat is om meer komplekse funksies te benader. Die kwaliteit van 'n funksiebenadering word gegee deur die verliesfunksie. Die benadering met die kleinste verlieswaarde word as die optimale benadering beskou. Lineêre funksies benadering beskik eienskappe soos maklike gradiëntberekeninge, verliesfunksies wat 'n enkele globale minimum het (geen plaaslike minima nie), en gewaarborgde konvergensie (nie-lineêre metodes het dit nie). Nie-lineêre funksies word gebruik wanneer komplekse waardefunksies benader moet word. Oor die algemeen word eenvoudiger modelle bo komplekse modelle in die industrie verkies, aangesien hulle eenvoudiger is om te implementeer, beter verstaan word ​​en meer robuust is.<ref name=":2" /> 'n Kern beperking van funksiebenadering metodes is die feit dat die dimensionaliteit van die gewigte tipies minder is as die aantal toestande. Wanneer daar minder gewigte as toestande/kenmerke is, beteken dit dat die verandering van 'n enkele gewig om die benadering van een toestand te verbeter, die benadering van ander toestande negatief kan beïnvloed. Die beperking beskik ook oor voordele, soos om meer veralgemeenbaar te wees vir verskeie toestande, en om 'n agent se prestasie op gedeeltelik waarneembare probleme te verbeter.<ref name=":3" /> ==== Beleidgradiënt metodes ==== [[File:BeleidGradiente.png|thumb|350x350px|Beleidsgradiente verskaf nie 'n waarde vir aksies nie, maar liewer die waarskynlikheid om 'n spesifieke aksie te neem.]] Waardegebaseerde metodes kan nie groot/deurlopende aksieruimtes met bestaande tegnologie hanteer nie, aangesien die berekenings kompleksiteite te groot is vir die soek na 'n maksimum aksiewaarde wanneer al die moontlike aksiewaardes nagegaan word. 'n Alternatief is om eerder te fokus op die konstruksie/verbetering van die beleid in plaas van die waardefunksies. Metodes wat daarop gemik is om die beleid direk te verbeter, staan ​​bekend as beleidsgradiëntmetodes. Die metodes kan abstrak raak aangesien die gradiënt van die beleid bereken word om te bepaal hoe die beleid verbeter moet word. Voordele van beleidsgradiënt metodes is hul vermoë om op deurlopende aksieruimtes toegepas te word, sterker konvergensiewaarborge in vergelyking met waardegebaseerde metodes, en die vermoë om stogastiese beleide direk te leer om natuurlik eksplorasie aan te moedig. Die optimaliteit van beleidsgradiëntmetodes teenoor waardegebaseerde metodes is probleemafhanklik, met sommige probleme wat eenvoudiger beleidsvoorstelle het terwyl ander probleme eenvoudiger waardefunksievoorstelle het. Met beleidsgradiënt metodes word die beleid self geparametriseer met die gewigte <math>\boldsymbol{\theta} \in \mathbb{R}^{d'}</math>sodat <math>\pi(a|s,\boldsymbol{\theta}) = \text{Pr}\{A_{t} = a | S_{t} = s, \boldsymbol{\theta}_{t} = \boldsymbol{\theta}\}</math>. Die geparametriseerde beleid se gewigte kan met 'n lineêre funksie of 'n ANN benader word, op 'n soortgelyke wyse as wat funksiebenaderings gedoen is. Die beleid kan op enige manier geparametriseer word, solank as wat <math>\pi(a|s,\boldsymbol{\theta})</math>differensieerbaar is met betrekking tot <math>\theta</math>. Daar word verder aanbeveel dat die beleid nie heeltemal deterministies (<math>\pi(a|s,\boldsymbol{\theta}) \in (0,1)</math>) moet wees nie, om te verseker dat agente steeds op 'n natuurlike wyse kan verken.<ref name=":3" /> === Karakteristieke van VL === 'n Paar karakteristieke van VL word in die afdeling bespreek. ==== Optimale beleid ==== 'n Optimale beleid het 'n verwagte waarde groter as of gelyk aan die verwagte waarde van enige ander beleid vir alle moontlike toestande. Die verhouding tussen die verwagte waarde van 'n optimale beleid in vergelyking met ander beleide kan wiskundig voorgestel word as: <math>\pi^* \ge \pi' \iff v_{\pi^*}(s) \ge v_{\pi'}(s) \quad \forall s \in S</math> waar <math>\pi_*</math> op die optimale beleid aandui. Daar is altyd ten minste een optimale beleid in 'n VL probleem. Die nie unieke eienskap van 'n optimale beleid kan in die praktyk gesien word wanneer verskillende VL algoritmes verskillende speelstyle aanneem.<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref>{{Cite thesis |last=le Roux |first=J. a. I. |title=Development of a new serious game utilising reinforcement learning to enrich high school mathematics |date=2025 |publisher=North-West University |url=https://orcid.org/%200009-0004-2566-8928 |language=en}}</ref> Wiskundig gestel, kan die optimale beleid gebruik word om die optimale toestandwaarde funksie en die optimale aksiewaarde funksie voor te stel: <math>v_{*}(s) \doteq \max_{\pi} v_\pi(s) \quad \forall s \in S</math> <math>q_{*}(s,a) \doteq \max_{\pi} q_\pi(s,a) \quad \forall s \in S, a\in A(s)</math> Die optimale beleid kan deterministies wees (altyd die aksie met die hoogste verwagte opbrengs kies) of stogasties (die waarskynlikheid om 'n aksie te kies word beïnvloed deur die verwagte opbrengs daarvan). Die gepastheid van 'n stogastiese of deterministies optimale beleid is probleem afhanklik. Laastens beïnvloed alle komponente van die MBP die optimale beleid, soos verteenwoordiging van toestande, beskikbare aksies en beloning verspreiding. Die verandering van selfs net een van hierdie komponente kan die optimale beleid drasties verander.<ref name=":2" /> ==== Verken en uitbuit probleem ==== Die strategie om altyd die maksimum aksiewaarde te kies, staan ​​bekend as uitbuiting aangesien die bekende aksiewaardes voortdurend uitgebuit word vir maksimum belonings. Wanneer die dinamika van die omgewing stogasties is, kan dieselfde aksie in dieselfde toestand lei tot verskillende toekomstige toestande of aksies moontlikheide soos beskryf deur die omgewing se dinamika waarskynlikhede. Dit beteken dat die VL agent die waarde van 'n aksie kan oorskat of onderskat as dit 'n onvoldoende steekproef van die toestand het. Dit is daarom nodig om toestande te verken wat aanvanklik suboptimaal lyk omdat hulle nie noodwendig voldoende gemonster is nie. 'n Balans moet egter tussen eksplorasie en uitbuiting getref word, aangesien te veel verkenning veroorsaak dat die agent onnodige suboptimale keuses maak, terwyl te min verkenning veroorsaak dat die agent onbewus is van die werklike optimale oplossing. 'n Benadering tot die eksplorasie/uitbuitingsdilemma is om <math>\epsilon</math>-gierige aksie seleksie te gebruik. Dit behels om (<math>\epsilon</math> × 100)% van die tyd verkenning aksies te neem en die ander kere die uitbuit aksie te pleeg.<ref name=":3" /> Oor tyd kan <math>\epsilon</math> tot nul genader word namate die beleide en waardefunksieverbetering stabiliseer en die uitbuiting strategie meer seker word.<ref name=":2" /> '''In-beleid en uit-beleid algoritmes''' In-beleid algoritmes het slegs een beleid wat ervarings genereer en terselfdertyd verbeter word deur die resultate van die ervarings. Aan die ander kant, het uit-beleid algoritmes twee afsonderlike beleide, een vir die genereer van ervarings en 'n ander beleid wat verbeter word deur die gegenereerde ervarings. Dit mag dalk met die eerste oogopslag onbeduidend voorkom, maar buite-beleid laat toe om 'n skeiding te maak tussen verkenningsstrategieë en die aanleer van 'n beleid.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> Bykomende opleidings moontlikhede ontstaan ​​met uit-beleid leer, soos opleiding uit aflyn data, die aanleer van optimale beleide terwyl verkenningsbeleide uitgevoer word, leer uit demonstrasie (nabootsingsleer), en die aanleer van verskeie take parallel vanuit 'n enkele omgewing (verminder tyd om agent op te lei). Beleidsgebaseerde algoritmes is dikwels sagte (stogastiese) beleide om die beleid te help met verkenning <math>( \pi(a|s) > 0 \quad \forall s \in S; a \in A(s))</math>. Beleidsgebaseerde algoritmes het die hoofvoordele dat hulle vinniger kan leer (vroeër kan uitbuit) en meer stabiel is om op te lei as uit-beleid algoritmes. Nadele van beleidsgebaseerde algoritmes sluit in swak steekproef doeltreffendheid en 'n ooroptimistiese verwagte waarde terugvoerlus.<ref name=":2" /><ref>{{Citation |last=Haarnoja |first=Tuomas |title=Soft Actor-Critic: Off-Policy Maximum Entropy Deep Reinforcement Learning with a Stochastic Actor |date=2018-08-08 |url=http://arxiv.org/abs/1801.01290 |access-date=2026-06-01 |publisher=arXiv |doi=10.48550/arXiv.1801.01290 |id=arXiv:1801.01290 |last2=Zhou |first2=Aurick |last3=Abbeel |first3=Pieter |last4=Levine |first4=Sergey}}</ref> Buitebeleidmetodes is gevolglik gewild onder moderne algoritmes, aangesien hulle daarop gemik is om die steekproef doeltreffendheid van VL algoritmes te verbeter deur verbeterde verkenningsmeganismes in te sluit. Uit-beleidalgoritmes bestaan ​​uit 'n teikenbeleid (<math>pi</math>) en 'n gedragsbeleid (<math>b</math>). Teikenbeleid is die optimale beleid wat die VL agent probeer leer, terwyl die gedragsbeleid gebruik word om die ervarings te genereer wat gebruik word om die teikenbeleid op te lei. Die gedragsbeleid inkorporeer die verkenningsmeganisme van die opleidingsproses. Uit-beleid algoritmes is bekend daarvoor dat hulle meer variansie in hul opdaterings bevat, wat veroorsaak dat hulle stadiger konvergeer as in-beleid algoritmes. Gedragsbeleid moet beskik oor dekking oor die teikenbeleid deur te vereis dat elke aksie wat deur die teikenbeleid geneem word, ook deur die gedragsbeleid geneem word. Die dekkingseienskap bepaal dus dat die teikenbeleid deterministies kan wees, maar die gedragbeleid moet stogasties wees in teostande waar die gedragbeleid nie identies is aan die teikenbeleid nie. Dit word ook gestel as: <math>\pi(a|s) > 0 \implies b(a|s) > 0</math> Metodes wat op beleid gebaseer is, kan as 'n spesiale geval van metodes buite beleid beskou word, waar die gedrag- en teikenbeleid dieselfde beleid is. Byna alle uit- beleid metodes gebruik belangrikheids monsterneming om die gedragbeleid met die teikenbeleid te koppel. Die belangrikheids monsternemings verhouding word wiskundig gegee as: <math>\rho_{t:T-1} = \prod_{k = t}^{T-1} \frac{\pi(A_k|S_k)}{b(A_k|S_k)}</math> met die gedragsbeleid wat omgeskakel word na die teikenbeleid deur 'n eenvoudige vermenigvuldiging van die belangrikheidsteekproefverhouding te gebruik: <math>v_\pi(s) = \mathbb{E}[ \rho_{t:T-1} G_t | S_t = s]</math> Dit word aanbeveel dat die gedragsbeleid meer stabiel moet wees (meer dikwels en kleiner opdaterings) as die teikenbeleid om te verseker dat opleiding van die agent stabiel bly.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> === Algemene Tegnieke === Praktiese algoritmes gebruik oor die algemeen benaderingsstrategieë vir die teoretiese modelle (soos die Bellman vergelyking) om teoretiese beperkings wat die praktiese implimentering belemmer, te oorkom. Die onderstaande tabel toon 'n paar algemene praktiese algoritmes wat in VL gebruik word. {| class="wikitable sortable" |- ! Algoritme !! Beskrywing !!Beleid !! Aksieruimte !! Toestandruimte !! Operator |- | Monte Carlo || Elke besoek aan Monte Carlo || Enige || Diskreet || Diskreet || Steekproefgemiddeldes van toestandwaardes of aksiewaardes |- | TD-leer || Toestand–aksie–beloning–toestand || Uit-beleid || Diskreet || Diskreet || Toestandwaarde |- | Q-leer || Toestand–aksie–beloning–toestand || Uit-beleid || Diskreet || Diskreet || Aksiewaarde |- | SARSA || Toestand–aksie–beloning–toestand–aksie || In-beleid || Diskreet || Diskreet || Aksiewaarde |- | DQN || Diep Q-netwerk || Uit-beleid || Diskreet || Kontinu || Aksiewaarde |- | DDPG || Diep Deterministiese Beleidsgradiënt || Uit-beleid || Kontinu || Kontinu || Aksiewaarde |- | A3C || Asinchrone Voordeel Akteur-Kritiek Algoritme || In-beleid || Diskreet || Kontinu || Voordeel (=aksie-waarde - toestand-waarde) |- | TRPO || Vertrouensgebied Beleidsoptimalisering || In-beleid || Kontinu of Diskreet || Kontinu || Voordeel |- | PPO || Proksimale Beleidsoptimalisering || In-beleid || Kontinu of Diskreet || Kontinu || Voordeel |- |TD3 |Tweeling Vertraagde Diep Deterministiese Beleidsgradiënt |Uit-beleid |Kontinu |Kontinu |Aksiewaarde |- |SAC |Sagte Akteur-Kritiek |Uit- beleid |Kontinu |Kontinu |Voordeel |- |DSAC||Verspreidende Sagte Akteur-Kritiek ||Uit- beleid ||Kontinu ||Kontinu ||Aksiewaarde-verspreiding |} == Verwysings == <references /> [[Kategorie:Masjienleer]] ku5jwrjdbxgk88u0rnpuql5c34c8gv3 0 462290 2922454 2909825 2026-08-06T01:21:27Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922454 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" align="right" width="320px" style="margin: 0 0 1em 1em;" ! colspan="2" style="background-color: #6166ff" |'''Suid-Afrikaanse Lugmag-vlug''' |- | valign="top"| '''Datum''': || [[9 Oktober]] [[1943]] |- | valign="top"| '''Oorsaak''': || Meganiese probleme |- | valign="top"| '''Plek van ramp''': || 25°50’48”S and 28°18’46”E, naby die [[Rietvleidam]]<br />digby Pretoria, [[Suid-Afrika]] |- | valign="top"| '''Sterftes''': || 3 |- | valign="top"| '''Beserings''': || 0 |- | valign="top"| '''Vliegtuig Tipe''': || [[Lockheed PV, B-34, B-37 Ventura|Lockheed PV-1 Ventura Mk V]] |- | valign="top"| '''Vliegtuig Stertnommer''': || |- | valign="top"| '''Oorsprong''': || [[Ndola]] |- | valign="top"| '''Bestemming''': ||[[Randse Lughawe|Lugmagbasis Germinston]] |- | valign="top"| '''Passasiers''': || 0 |- | valign="top"| '''Bemanning''': || 3 |- | valign="top"| '''Oorlewendes''': || 0 |} Die '''Rietvlei-vliegtuigongeluk van 1943''' het op [[9 Oktober]] [[1943]] plaasgevind toe 'n [[Lockheed PV, B-34, B-37 Ventura|Lockheed PV-1 Ventura Mk V]] van die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] (SALM), met identifikasienommer 6426, op die plaas Rietvallei (377) naby die [[Rietvleidam]] buite [[Pretoria]] neergestort het. Al drie bemanningslede luitenant Christopher Hastings Nethersole (vlieënier 1917-1943), lt. Mackenzie Stewart Rogan (draadlose operateur 1913-1943) en George Henry Stiles (lugwerktuigkundige 1922–1943) sterf in die ongeluk. Die vliegtuig het van [[Ndola]] in die destydse [[Noord-Rhodesië]] opgestyg as deel van ‘n vlug van vier Ventura Lockheeds op ‘n afleweringsvlug vir die SALM gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]].<ref name="Bernhardt2018">{{cite web |url=http://bloms.co.za/pen/Aircraft%20Crash%20Rietvlei.pdf |title=The S.A.A.F Memorial at Musanda (Rietvlei) – A Concise Historic Overview |last=Bernhardt |first=Wilhelm |year=2018 |publisher=bloms.co.za |access-date=4 Junie 2026 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ‘n Gedenkteken ter herdenking van die dood van C.H Nethersole, M.S Rogan en G.H Stiles wat bestaan uit ‘n klein [[obelisk]], is op die terrein waar die ongeluk plaasgevind het opgerig. Vandag val die gedenkterrein binne die gronde van die Hoofkwartier van Suid-Afrika se Staatsveiligheidsagentskap (SSA).<ref name="Bernhardt2018" /> Teen die tyd dat een van hierdie vliegtuig in Oktober 1943 naby Pretoria neergestort het, was hierdie tipe vliegtuig dus slegs ongeveer 8 maande operasioneel. Alhoewel dit meestal 'n operasionele vliegtuig was, het die Ventura ook soms gedien vir die opleiding van vlieëniers, veral met betrekking tot 'tweemotorige omskakeling' en algemene verkenning. Die hanteringseienskappe, tesame met 'n taamlik veeleisende / ingewikkelde brandstofstelsel, het die Ventura 'n reputasie onder vlieëniers as 'n “warm skip” gegee. ==Agtergrond== Teen 1942 het Duitse [[duikboot]]aktiwiteit langs die Suid-Afrikaanse kus 'n hoogtepunt bereik en dit is as 'n ernstige bedreiging vir skepe beskou. In 'n poging om groter sekuriteit te bied aan die vlootkonvooie wat die seeroete om die Kaap bevaar het, het die Suid-Afrikaanse Lugmag haastig bestaande fasiliteite by ses bykomende vliegvelde langs die kus gebou of aangevul.<ref name="Bernhardt2018" /> Die Britse owerhede het terselfdertyd addisionele vliegtuie aan die SALM toegeken om die nuwe kusbasisse te beman en die lugpatrollies ter beskerming van geallieerde skeepsvaart teen Duitse duikbote te versterk.<ref>Kleynhans, E. (2016). The German Submarine Offensives off the South African Coast, 1942–1945. Konferensie: “The World Wars and/in Africa” Symposium by die Johannesburg-universiteit. https://www.researchgate.net/publication/325060652_The_German_Submarine_Offensives_off_the_South_African_Coast_1942-1945?utm</ref> [[Lêer:Rietvleilugongelukterrein.png|duimnael|‘n Gedenkteken ter herdenking van die dood van C.H Nethersole, M.S Rogan en G.H Stiles op die terrein waar die ongeluk plaasgevind het opgerig. Foto geneem in 2018.]] ==Aflewering== [[Lêer:Lockheed PV-1 Ventura.png|links|duimnael|Lockheed PV-1 Ventura by die [[Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum]] in Swartkop, Pretoria]] Gedurende die vroeë stadiums van die Tweede Wêreldoorlog (d.w.s. voor die aankoms van die Venturas) is vliegtuie wat deur die RAF na Suid-Afrika gestuur is vir gebruik deur die SALM, deur die RAF in kratte geplaas en toe in dele na Suid-Afrika verskeep. Met aankoms in Suid-Afrika is die vliegtuie uit hul kratte uitgepak, weer aanmekaargesit en toe by 'n Lugdepot getoetsvlieg, vanwaar hulle na die binneland gevlieg is vir toewysing en aflewering aan hul aangewese SALM-eenhede.<ref name="Bernhardt2018" /> Hierdie prosedure het egter begin verander toe die SALM Venturas begin ontvang het. Die Venturas is volledig gemonteer deur die RAF aan die SALM in [[Accra]] aan die Goudkus (vandag [[Ghana]]) afgelewer. Van Accra is die vliegtuie deur SALM-bemannings na die lugmag basis [[Germiston]] (vandag [[Randse Lughawe]]), in die Unie gevlieg aangesien hierdie bemannings reeds operasioneel op die Venturas was. Dit is nie duidelik hoeveel tussenlandings die vliegtuie gemaak het terwyl hulle op pad na Suid-Afrika was nie. Die roete is egter bekend. Die vliegtuie het oor die algemeen die volgende roete van Accra na Germiston gevolg: Accra– Lagos– Port Lamy– El Genema, El Fasheer El Obeid– Juba– Kisumu– Tabora- Kasama– Ndola– Lusaka– Sauerdale– Germiston.<ref name="Bernhardt2018" /> By die lugmag basis Germiston het die vliegtuie hul SALM-kentekens ontvang en daarna aan die verskillende kuseskaders toegeken. Om redes van nasionale veiligheid – die RAF en SALM wou nie die bestaan van 'n afleweringsdiens tussen Accra en die Unie bekendmaak nie, is al die vliegtuie met RAF-kentekens en reeksnommers gevlieg, alhoewel die SALM-reeksnommers reeds toegeken was.<ref name="Bernhardt2018" /> ==Aanloop en ongeluk== [[Lêer:Lugfoto RietvleiVliegtuigramp.png|duimnael|Swart sirkel dui plek van die Rietvlei-vliegtuigongeluk aan.]] Die formasie van vier Venturas het vanaf Ndola vertrek met voldoende brandstof vir die vlug na Germiston. Tydens die reis het die formasieleier, nadat daar vroeër 'n brandstoflek aan luitenant Nethersole se vliegtuig herstel is, sy brandstofstatus nagegaan. Albei vliegtuie het toe nog ongeveer 350 liter brandstof gehad. Omstreeks 10:15, ongeveer 64 km noordwes van Pretoria en op 'n hoogte van sowat 2 300–2 400 m, het Nethersole gerapporteer dat die linkerenjin afgeskakel het en dat hy sukkel om hoogte te handhaaf. Hy het later aangedui dat daar geen brandstofdruk was nie en dat die brandstofpomp ook onklaar geraak het. Aanvanklik kon hy die vliegtuig nog met die regterenjin in die lug hou. Kort daarna het die situasie versleg en Nethersole het toestemming versoek om sy eksterne brandstoftenks af te werp. Die formasieleier het ingestem en hom aangeraai om na die militêre vliegveld by Wonderboom uit te wyk. Nethersole het sy hoogte as ongeveer 1 920 m gerapporteer, maar het daarna meegedeel dat die brandstoftenks moontlik nie losgekom het nie. Terwyl hy probeer het om sy posisie ten opsigte van Wonderboom te bepaal, het Nethersole uiteindelik berig dat hy nie meer hoogte kon handhaaf nie en waarskynlik nie die vliegveld sou bereik nie. Hy het gevolglik besluit om 'n noodlanding in oop terrein te probeer. Die ligging van die wrak dui daarop dat die vliegtuig suid van sy beoogde roete na Wonderboom beweeg het voordat dit neergestort het. Die groepleier het Nethersole se besluit om 'n noodlanding te probeer, erken en die inligting aan Germiston deurgegee. Daarna kon die groepleier geen verdere radiokontak met luitenant Nethersole maak nie, en hy het gevolglik 'n lid van die formasie opdrag gegee om 'n soektog na luitenant Nethersole se vliegtuig te begin. Die res van die formasie het intussen voortgegaan na Germiston, en terwyl hulle land, het hulle 'n boodskap ontvang - moontlik van die vlieënier van die vliegtuig wat uitgestuur is om na hom te soek, dat luitenant Nethersole se vliegtuig neergestort het.<ref name="Bernhardt2018" /> ==Afloop== [[Lêer:Gedenkplaat Rietvlei.png|duimnael|Gedenkplaat ter ere van slagoffers van die Rietvlei-vliegtuigongeluk in 1943.]] Die ongeluk van Lt. Nethersole se Ventura is eerstehands deur ten minste twee ooggetuies gesien. Albei het later getuig dat hulle die vliegtuig op 'n hoogte van ongeveer 30 voet "omgekeer het (d.w.s. die Ventura het vermoedelik in 'n linkerhandse rol gegaan, maar kon nie die rol voltooi nie weens 'n gebrek aan hoogte), waarna dit teen die grond neergestort en in vlamme uitgebars het. Die ongeluksverslag het later verklaar dat die omvang van die skade op ongeveer 99% geraam is - daar was min of meer niks van die vliegtuig oor na die brand nie. Een van die eerste SALM-amptenare op die toneel, wat van [[Lugmagbasis Waterkloof|Waterkloof]] af gestuur is, het later berig dat hy met aankoms Lt. Nethersole se liggaam buite die vliegtuig gevind het, waar laasgenoemde vermoedelik tydens die ongeluk gegooi is, met veelvuldige ernstige beserings. Hy was reeds dood en is geïdentifiseer op grond van dokumente wat in sy sak gevind is. Dieselfde amptenaar het ook berig dat hy ook twee ander liggame in die brandende vliegtuig kon sien, wat albei onherkenbaar verkool was. Na landing in Germiston het Lt. Nethersole se Groepleier ook onmiddellik na die ongelukstoneel gegaan en daarin geslaag om Nethersole se identiteit te bevestig. Hy het ook daarin geslaag om Lt. Rogan, die radio-operateur, te identifiseer op grond van sy posisie aan die linkerkant van die vliegtuig waar die radio-operateur normaalweg tydens 'n vlug gestasioneer sou wees. Die daaropvolgende ondersoekraad, bestaande uit kundiges, sou oorweeg het of die ongeluk veroorsaak is deur 'n menslike faktor, soos vlieëniersfout; deur meganiese mislukking; of deur vyandelike optrede, insluitend sabotasie (wat 'n werklike bedreiging op daardie stadium in Suid-Afrika was, gegewe die aktiwiteite van die pro-Duitse [[Ossewabrandwag]]-beweging).<ref name="Bernhardt2018" /> ==Ongeluksverslag== [[Lêer:Ongeluksverslag Rietvleivliegtuigramp 1943.png|duimnael|Inleiding van die Rietvlei-vliegtuigongeluk  (1943) se ongeluksverslag.]] In die finale ongeluksverslag wat deur die amptelike ondersoekraad saamgestel is, is daar onderskei tussen 'n primêre en 'n sekondêre oorsaak van die ongeluk. Chronologies moet die sekondêre oorsaak eintlik eers gelees word, en dan die primêre oorsaak: *Die sekondêre oorsaak van die ongeluk verklaar dat die ongeluk plaasgevind het toe die vlieënier 'n gedwonge landing met een enjin probeer doen het, toe die vliegtuig op 'n hoogte van ongeveer 30 voet omgedraai het, die grond getref en in vlamme uitgebars het. *Die primêre oorsaak van die ongeluk is bepaal as die feit dat die linker enjin afgeskakel het, en dat die vlieënier nie hoogte kon handhaaf op slegs die oorblywende een enjin nie.<ref name="Bernhardt2018" /> == Verwysings == {{Verwysings}} ==Bibliografie== Bernhardt, Wilhelm, 2018. ''The S.A.A.F Memorial at Musanda (Rietvlei)- A Concise Historic Overview''. http://bloms.co.za/pen/Aircraft%20Crash%20Rietvlei.pdf {{Normdata}} [[Kategorie:Vliegongelukke]] [[Kategorie:Pretoria]] 44jncfyloerxcurhu6wso5vbwzalnt2 0 462377 2922445 2910285 2026-08-05T21:04:06Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922445 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Cruikshank - Old Bumblehead.png|duimnael|George Cruikshank (1792–1878) was een van die eerstes wat die genre van politieke spotprente baanbrekerswerk gedoen het. In hierdie uitbeelding van 1823 pas die Franse monarg, [[Lodewyk XVIII van Frankryk|Lodewyk XVIII]], nie in [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] se stewels nie, aangesien sy kroon van sy kop afval.]] '''Politieke satire''' is 'n tipe [[satire]] wat spesialiseer in die verkryging van [[vermaak]] uit die [[politiek]]. Politieke satire kan ook dien as 'n instrument om politieke argumente te bevorder in toestande waar politieke spraak en meningsverskil verbied word. Politieke satire word gewoonlik onderskei van politieke protes of politieke meningsverskil, aangesien dit nie noodwendig 'n agenda dra of die politieke proses wil beïnvloed nie. Hoewel dit soms mag, is dit meer algemeen daarop gemik om bloot vermaak te verskaf. Vanweë die aard daarvan bied dit selde 'n konstruktiewe siening op sigself; wanneer dit as deel van protes of meningsverskil gebruik word, is dit geneig om bloot die fout van sake vas te stel eerder as om oplossings te bied.<ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Amy B. |date=2 Julie 2020 |title=Applying mass communication frameworks to study humor's impact: advancing the study of political satire |url=http://dx.doi.org/10.1080/23808985.2020.1794925 |journal=Annals of the International Communication Association |volume=44 |issue=3 |pages=273–288 |doi=10.1080/23808985.2020.1794925 |issn=2380-8985 |s2cid=221380766|url-access=subscription }}</ref> As gevolg van die oordrewe<ref>{{Cite web |date=10 Oktober 2019 |title=What is Satire? {{!}}{{!}} Definition & Examples |url=https://liberalarts.oregonstate.edu/wlf/what-satire |access-date=13 November 2023 |website=College of Liberal Arts |language=en}}</ref> manier van hierdie parodieë, kan satiriese nuusprogramme hul gehore meer effektief beïnvloed om spesifieke idees te glo deur die foute van die gekritiseerde onderwerp te oorbeklemtoon.<ref>{{Citation |last=Etty |first=John |title=A "School for Laughter": Carnivalesque Humor and Menippean Satire in Krokodil |date=2 Januarie 2019 |url=http://dx.doi.org/10.14325/mississippi/9781496820525.003.0004 |work=Graphic Satire in the Soviet Union |pages=73–100 |access-date=13 November 2023 |publisher=University Press of Mississippi|doi=10.14325/mississippi/9781496820525.003.0004 |isbn=978-1-4968-2052-5 |url-access=subscription }}</ref> Dit kan baie skadelik wees vir die reputasie van openbare figure of organisasies, aangesien die satire hulle op 'n komiese manier raam.<ref>{{Cite journal |last=Peifer |first=Jason T. |date=2 Julie 2013 |title=Palin,''Saturday Night Live'', and Framing: Examining the Dynamics of Political Parody |url=http://dx.doi.org/10.1080/10714421.2013.807117 |journal=The Communication Review |volume=16 |issue=3 |pages=155–177 |doi=10.1080/10714421.2013.807117 |issn=1071-4421|url-access=subscription }}</ref> ==Oorsprong en genres== [[Lêer:Pedro II angelo agostini.jpg|duimnael|'n Satire deur Angelo Agostini op Revista Illustrada wat die gebrek aan belangstelling van keiser [[Pedro II van Brasilië]] in die politiek teen die einde van sy bewind (1887) bespot.]] Politieke satire kan deur die geskiedenis teruggevoer word; waar georganiseerde regering of sosiale kategorieë ook al bestaan het, so ook satire.<ref>{{Cite web |last=Stinson |first=Emmett |date=2019-08-28 |title=Satire |url=https://oxfordre.com/literature/oso/viewentry/10.1093$002facrefore$002f9780190201098.001.0001$002facrefore-9780190201098-e-1091 |access-date=2023-02-05 |website=Oxford Research Encyclopedia of Literature |language=en}}</ref> Die oudste voorbeeld wat tot vandag toe behoue gebly het, is [[Aristofanes]]. In sy tyd het satire top-politici, soos Kleon<ref>Stephanos Matthaios, Franco Montanari, Antonios Rengakos [https://books.google.com/books?id=EZuetiBvK-wC&pg=PA207 ''Ancient Scholarship and Grammar: Archetypes, Concepts and Contexts''] bl.207–8</ref> en [[godsdiens]], destyds onder leiding van [[Zeus]], geteiken. "Satire en bespotting het selfs die fundamentele en heiligste feite van geloof progressief aangeval," wat gelei het tot 'n toenemende twyfel teenoor godsdiens deur die algemene bevolking.<ref>Ehrenberg, Victor (1962) [https://books.google.com/books?id=oikOAAAAQAAJ&pg=PA263 ''The people of Aristophanes: a sociology of old Attic comedy''] bl.263 quotation: {{blockquote|Die feit dat die gode tot 'n menslike of 'veel te menslike' vlak verlaag kon word, is beslis gewortel in die aard van die Griekse godsdiens, en daar is geen twyfel dat hierdie houding bygedra het tot die geleidelike ondermyning van die ou geloof in die gode nie. [...] Om immorele en skandalige stories oor die gode te vertel, het nie die gemiddelde godsdienstige gevoel aanstoot gegee nie; dit het slegs gevorderde geeste soos [[Xenophanes]] en Pintar gepla [...] en dit is duidelik dat mense nie meer in die storie of in Zeus geglo het nie. Satire en bespotting het selfs die fundamentele en heiligste feite van geloof, bowenal geloof in die gode se mag, progressief aangeval, en dit was hieruit dat twyfel begin groei het.}}</ref> Die Romeinse tydperk gee ons byvoorbeeld die satiriese gedigte en [[epigram]]me van Martial. Siniese filosowe het dikwels aan politieke satire deelgeneem. As gevolg van die gebrek aan politieke [[vryheid van spraak]] in baie antieke beskawings, is bedekte satire meer algemeen as openlike satire in antieke literatuur van politieke liberalisme. Histories is die openbare mening in die [[Atheense demokrasie]] merkwaardig beïnvloed deur die politieke satire wat deur die komiese digters in die teaters opgevoer is.<ref>Henderson, J. (1993) ''Comic Hero versus Political Elite'' pp.307–19 in {{cite book |editor=Sommerstein, A.H. |editor2=S. Halliwell |editor3=J. Henderson |editor4=B. Zimmerman |title=Tragedy, Comedy and the Polis |year=1993 |publisher=Levante Editori |location=Bari}}</ref> Om satire te kyk of te lees, word sedert antieke tye beskou as een van die beste maniere om 'n [[kultuur]] en 'n [[samelewing]] te verstaan.<ref>''Aristophanes I: Clouds, Wasps, Birds'', Peter Meineck (translator) and Ian Storey (Introduction), Hackett Publishing 2000, page X</ref><ref>Emil J. Piscitelli (1993) [http://mysite.verizon.net/thelogos/lect-2.htm ''Before Socrates-Diotima''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013163231/http://mysite.verizon.net/thelogos/lect-2.htm |date=2012-10-13 }} ''The Special Case of Aristophanes: Tribal and Civil Justice''</ref><ref>''Life of Aristophanes'', bl.42-seq</ref> Gedurende die 20ste en 21ste eeue is satire in 'n toenemende aantal media gevind (in spotprente soos politieke spotprente met swaar karikature en oordrywing en politieke tydskrifte) en die parallelle blootstelling van politieke skandale aan optredes (insluitend televisieprogramme). Voorbeelde sluit in musikante soos Tom Lehrer wat lirieke insluit wat op die leër en die kerk gemik is,<ref>{{Cite journal |last=Robinson |first=Andrew |date=2018-04-04 |title=Tom Lehrer at 90: a life of scientific satire |url=https://www.nature.com/articles/d41586-018-03922-x |journal=Nature |language=en |volume=556 |issue=7699 |pages=27–28 |doi=10.1038/d41586-018-03922-x|pmid=32099219 |bibcode=2018Natur.556...27R |s2cid=4613295 |url-access=subscription }}</ref> lewendige optredegroepe soos die Capitol Steps en die Montana Logging and Ballet Co., en openbare televisie en lewendige kunstenaar Mark Russell wat satiristiese kommentaar gelewer het oor beide demokrate en republikeine.<ref>{{Cite web |title=Mark Russell |url=https://buffalobroadcasters.com/inductee/mark-russell/ |access-date=2023-03-01 |website=Buffalo Broadcasters Association |language=en-US}}</ref> Bykomende subgenres sluit in literêre klassieke soos ''Gulliver's Travels'' en ''[[Animal Farm]],'' en meer onlangs, die digitale aanlyn tydskrif en webwerfbronne soos ''The Onion''. ==19de en 20ste eeue== ===Frankryk=== Een voorbeeld is Maurice Joly se pamflet uit 1864 getiteld Die Dialoog in die Hel tussen Machiavelli en Montesquieu (''Dialogue aux enfers entre Machiavel et Montesquieu''), wat die politieke ambisies van [[Napoleon III van Frankryk|Napoleon III]] aanval. Dit is die eerste keer in 1864 in [[Brussel]] gepubliseer. Die stuk het die literêre tegniek van 'n [[Dialoog in fiksie|dialoog]] tussen twee duiwelse samesweerders in die [[Hel]], die historiese karakters van [[Niccolò Machiavelli|Machiavelli]] en [[Charles Montesquieu|Montesquieu]], gebruik om 'n direkte en onwettige aanval op Napoleon se bewind te verdoesel. Die edelbaron Montesquieu het die saak vir [[liberalisme]] gemaak; die Florentynse politieke skrywer Machiavelli het die saak vir siniese despotisme aangebied. Op hierdie manier het Joly die geheime maniere gekommunikeer waarop liberalisme 'n despoot soos Napoleon III kon voortbring.<ref>{{Cite book |last1=Joly |first1=Maurice |title=The dialogue in hell between Machiavelli and Montesquieu |date=2002 |first2=John S |last2=Waggoner |isbn=978-0-7391-5419-9 |location=Lanham, Md. |publisher=Lexington Books |oclc=859537290}}</ref> Die geletterdheidsyfer in Frankryk was ongeveer 30 persent in die 19de eeu, wat dit feitlik onmoontlik gemaak het vir mense van laer klasse om aan politieke satire deel te neem. Visuele kunste kon egter deur enigiemand geïnterpreteer word, en 'n man genaamd Charles Philipon het voordeel getrek deur twee weeklikse tydskrifte te skep, ''La Caricature'' en ''Le Charivari'' – die goedkoper van die twee. Philipon het sy [[koerant]]e, wat al hoe meer gewild geword het regoor [[Frankryk]], as 'n bedreiging vir die koning, Louis-Philippe, gebruik, aangesien die koerante satire en humor gebruik het om die regering en die koning te kritiseer. Verskeie pogings om die twee tydskrifte te onderdruk, is deur die monargie aangewend, wat die artikels net meer krities sou maak. Philipon is uiteindelik hof toe geneem en tot 13 maande tronkstraf gevonnis na verskeie verdere arrestasies.<ref name=":1">{{Cite thesis |title=La Satire Politique et la Liberte de la Presse au 19e Siecle (Political Satire and Freedom of the Press in 19th Century France) |url=https://etd.ohiolink.edu/apexprod/rws_olink/r/1501/10?clear=10&p10_accession_num=ouhonors1556290778710013 |publisher=Ohio University |date=2019 |language=en |first=Morgan |last=Beard |access-date= 8 Junie 2026 |archive-date=12 Februarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230212213505/https://etd.ohiolink.edu/apexprod/rws_olink/r/1501/10?clear=10&p10_accession_num=ouhonors1556290778710013 |url-status=dead }}</ref> Die tekeninge wat Philipon oorspronklik hof toe gestuur het, was tekeninge wat die koning mettertyd in 'n peer verander het. Die mense van Frankryk het begin besef dat koning Louis-Philippe werklik soos 'n peer gelyk het en kon die twee nie skei nie. Mense het sarkasties begin sê dat pere in die land verbied moet word, aangesien die sny daarvan 'n bedreiging vir die koning, Louis-Philippe, sou wees.<ref name=":1" /> ===Duitsland=== Volgens [[George Santayana]] was die Duitse [[filosoof]] [[Friedrich Nietzsche]] eintlik "'n ywerige satirikus".<ref>[http://www.philosophicalsociety.com/Archives/Santayana%27s%20Criticism%20of%20Nietzsche.htm#The%20Superman George Santayana : ''Egotism in German Philosophy''. 1915. hoofstuk 13.]</ref> "Nietzsche se satire" was gemik op Lutheranisme.<ref>[https://books.google.com/books?id=1kRbO4M5CB0C&dq=Nietzsche+%22Lutheran+revivalist%22&pg=PA109 Christa Davis Acampora & Ralph R. Acampora : ''A Nietzchean Bestiary''. Rowman & Littlefield, 2003. bl. 109]</ref> ''Kladderadatsch'' en ''Simplicissimus'' was twee bronne van politieke satire in [[Duitsland]] gedurende die 18de-19de eeu, wat albei wys hoe satire gebruik kan word om kulturele geskiedenis in samelewings te sien. Gewildheid in die pers en satiriese grappe het in die 19de eeu gefloreer namate duisende nuwe [[tydskrif]]te in Duitsland ontstaan het. Tydskrifte en koerante het die verbruik van boeke begin oorskry en het destyds een van die gewildste vorme van media in Duitsland geword.<ref>{{Cite book |last1=Allen |first1=Ann Taylor |title=Satire and Society in Wilhelmine Germany |date=2015 |publisher=The University Press of Kentucky |isbn=978-1-322-60152-6 |oclc=901296820}}</ref> ===Verenigde Koninkryk=== Die [[Verenigde Koninkryk]] het 'n lang tradisie van politieke satire, wat dateer uit die vroeë jare van Engelse letterkunde. In sommige lesings kan 'n aantal van [[William Shakespeare]] se toneelstukke as satire gesien word – of ten minste opgevoer word – insluitend ''Richard III'' en ''The Merchant of Venice''. Latere voorbeelde soos [[Jonathan Swift]] se ''A Modest Proposal'' is meer openlik in hul satiriese aard. Deur die 18de en 19de eeue het redaksionele spotprente ontwikkel as grafiese vorm van satire, met toegewyde satiriese tydskrifte soos ''Punch'' (bekendgestel in 1841) wat in die eerste helfte van die 19de eeu verskyn het. 'n Plaaslike satiriese koerant, ''The Town Crier'', wat in 1861 in Birmingham bekendgestel is, is beskryf as iemand wat, deur middel van humor, probeer om "munisipale regering soos dit was – in onbevoegde hande – te vergelyk met munisipale regering soos dit kon wees".<ref>{{cite book |first=Asa |last=Briggs |chapter=Birmingham: the making of a Civic Gospel |title=Victorian Cities |edition=3rd |publisher=University of California Press |place=Berkeley |year=1993 |pages=184–240 (197–198) }}</ref><ref>{{cite book |first1=Ian |last1=Cawood |first2=Chris |last2=Upton |chapter=Joseph Chamberlain and the Birmingham satirical journals, 1876–1911 |editor1-first=Ian |editor1-last=Cawood |editor2-first=Chris |editor2-last=Upton |title=Joseph Chamberlain: international statesman, national leader, local icon |publisher=Palgrave Macmillan |place=Basingstoke |year=2016 |isbn=9781137528841 |pages=176–210 (181–183) }}</ref> Die vroeë 1960's het die sogenaamde "satire-oplewing" gesien, waarvan die prominentste produkte die verhoogrevue Beyond the Fringe (gedebuteer in 1960), die tweeweeklikse tydskrif ''Private Eye'' (bekendgestel in 1961) en die BBC TV-program ''That Was the Week That Was'' (1962–1963) was. Meer onlangse voorbeelde sluit in aktuele televisiepaneelprogramme soos ''Have I Got News for You en Mock the Week,'' en televisiereekse soos ''Ballot Monkeys, The Mash Report'' en ''Spitting Image''. Belangrike politieke spotprenttekenaars in die Verenigde Koninkryk sluit in mense soos Peter Brookes, wat sedert 1992 'n politieke spotprenttekenaar vir ''[[The Times]]'' is, en Nicola Jennings, wat gereeld in ''[[The Guardian]]'' verskyn.<ref>{{Cite web |title=News, sport and opinion from the Guardian's US edition {{!}} The Guardian |url=https://www.theguardian.com/us |access-date=2023-11-13 |website=www.theguardian.com}}</ref> ====Straatkuns==== Straatkunstenaars soos [[Banksy]] het donker politieke humor en geestige politieke en sosiale kommentare, hoofsaaklik deur [[graffiti]], gebruik om kommentaar te lewer op verskeie temas soos [[kapitalisme]], [[imperialisme]] en [[oorlog]].<ref>{{Cite web |date=2019-07-30 |title=Banksy: Art as a Political Weapon {{!}} Guy Hepner NYC |url=https://www.guyhepner.com/banksy-art-as-a-political-weapon/ |access-date=2023-03-02 |website=Guy Hepner {{!}} Art Gallery {{!}} Prints for Sale {{!}} Chelsea, New York City |language=en-US}}</ref> Banksy se stukke wat straatkuns oor politieke satire bevat, sluit in "''Stop and Search''" wat die karakter Dorothy uit ''The Wizard of Oz'' illustreer wat deur 'n polisiebeampte deursoek word. Banksy bespot politici se menings oor polisiebrutaliteit terwyl die onskuldige Dorothy deur die polisie ondervra word, wat 'n voorstelling van polisiebrutaliteit is.<ref>{{Cite web |title=Stop and Search by Banksy |url=https://www.guyhepner.com/product/stop-and-search-by-banksy/ |access-date=2023-03-02 |website=Guy Hepner {{!}} Art Gallery {{!}} Prints for Sale {{!}} Chelsea, New York City |language=en-US}}</ref> "''Bomb Hugger''" is nog een van Banksy se stukke wat 'n jong vrou uitbeeld wat 'n bom omhels wat deur militêre vliegtuie laat val is.<ref name="hepner">{{Cite web |title=Bomb Love (Bomb Hugger) by Banksy {{!}} Guy Hepner NYC |url=https://www.guyhepner.com/product/bomb-love-bomb-hugger-by-banksy/ |access-date=2023-11-13 |website=Guy Hepner {{!}} Art Gallery {{!}} Prints for Sale {{!}} Chelsea, New York City |language=en-US}}</ref> Hy kritiseer die aard van oorlog en die menings van politici oor die onderwerp, aangesien die vrou onskuld verteenwoordig wat direk deur die "donker" bomsimbool beïnvloed word.<ref name="hepner"/> ===Verenigde State=== Politieke satire speel sedert die 1700's 'n rol in die Amerikaanse politiek. Onder Koning George se bewind het die kolonies politieke spotprente gebruik om die parlement te kritiseer en vir onafhanklikheid te veg.<ref name="Voice of America">{{Cite web |date=2016-12-21 |title=Political Satire as Old as Politics |url=https://www.voanews.com/a/political-satire-as-old-as-politics/3645484.html |access-date=2023-11-01 |website=Voice of America |language=en}}</ref> Stigtersvader [[Benjamin Franklin]] was 'n noemenswaardige politieke satirikus. Hy het satire in verskeie [[essay]]s gebruik, insluitend ''Rules by Which a Great Empire May Be Reduced to a Small One'' en ''A Witch Trial at Mount Holly''.<ref>{{Cite web |title=Probing Question: How old is political satire? {{!}} Penn State University |url=https://www.psu.edu/news/research/story/probing-question-how-old-political-satire/ |access-date=2023-11-01 |website=www.psu.edu |language=en}}</ref> Spotprente het voortgegaan om kommentaar op Amerikaanse politiek te lewer. In die laat 1800's het die redaksionele spotprenttekenaar Thomas Nast politieke satire gebruik om kwessies soos [[korrupsie]] aan te pak.<ref name="Voice of America"/> Onder ander noemenswaardige politieke satirici is die bekende skrywer [[Mark Twain]], wat satire gebruik het om [[slawerny]] te kritiseer en kommentaar daarop te lewer.<ref name="Voice of America"/> [[Lêer:The Great Dictator still cropped (high quality version).jpg|duimnael|''The Great Dictator'' (1940), een van die bekendste voorbeelde van politieke satire in film, het die regime van [[Adolf Hitler]] gekritiseer]] In die 1930's het politieke satire [[Broadway (teater)|Broadway]] oorheers. Liriekskrywer [[Irving Berlin]] en dramaturg Moss Hart het die gewilde musiekblyspel ''As Thousands Cheer'' saam geskryf. Die Broadway-vertoning het die spot gedryf met politiek deur na aktuele nuusartikels te verwys.<ref>{{Cite web |last=Santalone |first=Brian |date=2012-09-27 |title=Political Satire {{!}} Broadway: The American Musical |url=https://www.pbs.org/wnet/broadway/essays/political-satire/ |access-date=2023-11-08 |website=Broadway: The American Musical |language=en-US}}</ref> Satire het gedurende die 1960's meer sigbaar op Amerikaanse televisie geword. Van die vroeë programme wat politieke satire gebruik het, sluit in die Britse en Amerikaanse weergawes van die program ''That Was the Week That Was'' (wat op die American Broadcasting Company, of ABC, in die VSA uitgesaai is), CBS se ''The Smothers Brothers Comedy Hour'', en NBC se ''Rowan and Martin's Laugh-In''. Gedurende die maande voor die 1968 presidensiële verkiesing het [[Richard Nixon]] op ''Laugh-In'' verskyn en die program se slagspreuk "''Sock it to me''" herhaal.<ref>[https://books.google.com/books?id=1wy49i-gQjIC&q=satire+tv Jonathan Gray, Jeffrey P. Jones & Ethan Thompson : ''Satire TV: Politics and Comedy in the Post-Network Era''. New York University Press, 2009. bl. 22]</ref> Ander vorme van satire van die 1960's en vroeë 1970's het tipies die sitkomformaat gebruik, soos die program All in the Family. Toe ''Saturday Night Live'' in 1975 gedebuteer het, het die program die manier waarop komediante die president op televisie sou uitbeeld, begin verander. [[Chevy Chase]] het die vierde episode van die program geopen met sy nabootsing van 'n lomp [[Gerald Ford]].<ref>[https://books.google.com/books?id=1wy49i-gQjIC&q=satire+tv Jeffrey P. Jones, "With All Due Respect: Satirizing Presidents from ''Saturday Night Live'' to ''Lil' Bush''", in Jonathan Gray, Jeffrey P. Jones & Ethan Thompson : ''Satire TV: Politics and Comedy in the Post-Network Era''. New York University Press, 2009. bl. 39–41]</ref> ==21st eeu== ===Die Midde Ooste=== [[Turkye]] is die tuiste van die politieke satire-tydskrif bekend as ''LeMan'', wat sy 1000ste uitgawe in 2010 gepubliseer het.<ref name=":0">{{cite web |last1=Tamar Seeman |first1=Sonia |title=The Long History of Satire in the Middle East |url=https://psmag.com/news/long-history-satire-middle-east-98337 |website=Pacific Standard |date=16 Januarie 2015 |access-date=8 Maart 2021}}</ref> ''LeMan'' is bekend vir sy politieke spotprente wat korrupsie, spotprente en lig werp op ernstige situasies met behulp van humor uitlig. Een van die mees geleesde satirici is die Egiptiese skrywer Lenin El-Ramly, wat erkenning kry vir meer as 30 draaiboeke vir films en televisiereekse en 12 toneelstukke. Nog 'n noemenswaardige Egiptiese satirikus is [[Bassem Youssef]]. In [[Sirië]] is in die jaar 2001 'n satiriese koerant bekend as die ''Lamplighter'' vir die eerste keer gepubliseer en het dit by die publiek aanklank gevind, aangesien dit onmiddellik uitverkoop was.<ref name=":0" /> Dit was die eerste onafhanklike koerant in die land sedert 1965 en is geskep deur die spotprenttekenaar en satirikus Ali Farzat. ====Sensorskap==== 'n Voorbeeld van [[sensuur]] in 2002 het daartoe gelei dat die satirikus Ali Farzat twee artikels en 'n spotprent oor die Eerste Minister uit 'n tydskrif moes verwyder, wat as beledigend beskou is. Farzat se koerant is daarna gesluit en sy druklisensie is herroep.<ref name=":0" /> ===Verenigde State=== [[Lêer:Honest Government Ad - Australia Day.webm|duimnael|Voorbeeld van kontemporêre Australiese politieke satire aangebied as 'n parodie-advertensie.]] Gedurende die 2008 presidensiële veldtog het ''Saturday Night Live'' wyd aandag getrek omdat voormalige rolverdelinglid [[Tina Fey]] na die program teruggekeer het om die Republikeinse vise-presidentskandidaat Sarah Palin te satiriseer. Benewens Fey se treffende fisiese ooreenkoms met Palin, was die nabootsing van die vise-presidentskandidaat ook noemenswaardig vanweë Fey se humoristiese gebruik van presies dieselfde woorde wat Palin in media-onderhoude en veldtogtoesprake gebruik het as 'n manier om politieke satire uit te voer.<ref>[https://archive.org/details/entertainingpoli0002jone <!-- quote=entertaining politics. --> Jeffrey P. Jones, ''Entertaining Politics: Satiric Television and Political Engagement''. 2nd edition. Rowman & Littlefield, 2010. bl. 4]</ref> ''Saturday Night Live'' gebruik ook politieke satire dwarsdeur hul ''Weekend Update''-skets. ''Weekend Update'' is 'n vals nuussegment op die program wat politiek en huidige gebeure satiriseer. Dit is deel van SNL sedert die eerste episode van die program op 11 Oktober 1975. ''The Daily Show'' en ''The Colbert Repor''t gebruik stilistiese formate wat soortgelyk is aan ''Weekend Update''. Op The ''Daily Show'' het aanbieder [[Jon Stewart]] beeldmateriaal van nuusprogramme gebruik om politiek en die nuusmedia te satiriseer. Stephen Colbert het in karakter op ''The Colbert Report'' as 'n regse nuusdeskundige opgetree. Beide aanbieders se televisieprogramme is op Comedy Central uitgesaai. ''The Daily Show'' gaan voort met Stewart as die Maandag-aanbieder, en het [[Trevor Noah]] as die aanbieder van 2015–2022 vertoon; Colbert het die aanbieder van The Late Show geword en David Letterman opgevolg.<ref>{{Cite web |title=Stephen Colbert's Use Of Political Satire In The Late Show {{!}} Cram |url=https://www.cram.com/essay/Stephen-Colberts-Use-Of-Political-Satire/FCZ2FV6766 |access-date=2023-11-13 |website=www.cram.com}}</ref> Met hul programme het Stewart en Colbert gehelp om openbare en akademiese bespreking van die belangrikheid van politieke satire te verhoog. ''Real Time with Bill Maher'', ''Full Frontal with Samantha Bee'' en ''Last Week Tonight with John Oliver'' is ook voorbeelde van satiriese nuusprogramme. Tydens die 2020 presidensiële veldtog is die immergewilde kandidaat Vermin Supreme deur lede van die Libertariese Party gewerf om 'n ernstige presidensiële veldtog te voer (Vermin Supreme 2020 presidensiële veldtog) wat sy satiriese karakter gebruik om libertarianisme te bevorder.<ref>[https://verminsupreme2020.com/ Vermin Supreme for President 2020]</ref> ==Invloed in politiek== ===Bydraes=== [[Lêer:Climate Camp Heathrow - police with clown escort.JPG|duimnael|Anargistiese politieke satire-protes in die Verenigde Koninkryk.]] Volgens die bevindinge van die 2004 Pew-opname wend beide jonger en ouer gehore hulle tot laatnag-komedieprogramme nie net as 'n bron van vermaak nie, maar ook as 'n geleentheid om politieke bewustheid te verkry.<ref name="Baym">{{cite journal|last1=Baym|first1=Geoffrey|title=The Daily Show: Discursive Integration and the Reinvention of Political Journalism|journal=Political Communication|volume=22|issue=3|pages=259–276|doi=10.1080/10584600591006492|issn=1091-7675|year=2005|doi-access=}}</ref> Om hierdie rede stel Geoffrey Baym voor dat programme wat van politieke satire gebruik maak, soos ''The Daily Show'', as 'n vorm van alternatiewe joernalistiek beskou moet word.<ref name="Baym" /> Die gebruik van satire het geblyk 'n aantreklike kenmerk in nuusprogramme te wees, wat gehore van minder polities betrokke demografiese kohorte lok. Boonop kan satiriese nuusprogramme as alternatief beskou word omdat satire 'n belangrike rol speel in die disseksie en kritiek van mag.<ref name="Baym" /> In sy artikel ''The Daily Show: Discursive Integration and the Reinvention of Political Journalism'', het Baym in detail beskryf hoe ''The Daily Show'', wat toe deur Jon Stewart aangebied is, nuusberigte aangebied het. Vir die satire-nuusprogram is die aanbieding van inligting op 'n omvattende manier gebruik om kykers 'n groter perspektief op 'n situasie te gee.<ref name="Baym" /> Stewart het dikwels sy segmente met bykomende agtergrondinligting of herinneringe aan relevante en vorige besonderhede oorlaai.<ref name="Baym" /> ''The Daily Show'' het byvoorbeeld die volledige video van Bush se kommentaar rakende Tenet se bedanking in 2004 vertoon.<ref name="Baym" /> Dit was 'n doelbewuste keuse deur die program in 'n poging om 'n meer opregte voorstelling van die gebeurtenis te gee.<ref name="Baym" /> Boonop kan dit gesien word as 'n uitdaging en kritiek op wat meer tradisionele nuusprogramme nie ingesluit het nie.<ref name="Baym" /> Op hierdie manier kan satire-nuus as meer insiggewend as ander nuusbronne beskou word. Dit is opmerklik dat navorsingsbevindinge wat deur die National Annenberg Election Survey (NAES) vrygestel is, erken dat volgelinge van satire-nuus meer kundig is en meer nuus verbruik as die algemene bevolking.<ref name="Baym" /> Intussen het Joseph Faina die satire wat in nuusprogramme gebruik word, as 'n fasiliteerder in die ontwikkeling van 'n openbare joernalistiekpraktyk beskou.<ref name="Faina" /> Faina verduidelik in sy artikel dat die aard van satire kykers aanmoedig om polities betrokke te raak, en 'n burgerlike deelnemer te wees, waarin die humor wat deur aanbieders uitgeoefen word, reaksies by kykers uitlok.<ref name="Faina" /> Faina het egter erken dat hierdie model ietwat idealisties is.<ref name="Faina" /> Nietemin voer Faina aan dat die potensiaal steeds bestaan.<ref name="Faina" /> Om nie te praat van die toename in tegnologie en die groeiende alomteenwoordigheid van selfone nie, kan aangevoer word dat burgerlike deelname des te makliker is om te bereik.<ref name="Fenton">{{cite journal|last1=Fenton|first1=Natalie|editor1-last=Allan|editor1-first=Stuart|title=News in the Digital Age|journal=The Routledge Companion to News and Journalism |date=Oktober 2009|pages=557–567|publisher=Taylor & Francis e-Library}}</ref> ===Uitwerking op politieke deelname=== Moderne studies oor die gevolge van politieke satire het getoon dat politieke satire 'n invloed op politieke deelname het.<ref name="Chen2017">{{cite journal |last1=Chen |first1=Hsuan-Ting |last2=Gan |first2=Chen |last3=Sun |first3=Ping |title=How Does Political Satire Influence Political Participation? Examining the Role of Counter- and Proattitudinal Exposure, Anger, and Personal Issue Importance |journal=International Journal of Communication |date=2017 |volume=11 |page=1 |url=https://ijoc.org/index.php/ijoc/article/viewFile/6158/2098 |access-date=9 Mei 2021}}</ref> Trouens, navorsing het getoon dat blootstelling aan satire van 'n politieke aard negatiewe emosies oproep wat gevolglik politieke deelname mobiliseer.<ref name="Chen2017"/> Dit is gedokumenteer dat die kyk van laatnag-komedieprogramme politieke deelname verhoog as gevolg van die interpersoonlike besprekings en aanlyn interaksie wat volg as gevolg van politieke satire.<ref name="Chen2017"/> Aan die ander kant het sommige geleerdes kommer uitgespreek oor die invloed van politieke komedieprogramme. Daar word aangevoer dat dit eerder as om politieke deelname te verhoog, 'n nadelige effek het. Eerder as om deelname te mobiliseer, kan dit eintlik deelname demobiliseer as gevolg van die negatiewe ontleding van politieke figure, wat lei tot sinisme teenoor die regering en verkiesingstelsel.<ref name="Chen2017"/> Navorsing het getoon dat kiesers se houding positief verander in verhouding tot politieke figure wat humor in hul bespotting vind.<ref>{{Cite web |title=Comedian's political humor affects potential voter's attitudes about candidates |url=https://www.sciencedaily.com/releases/2012/11/121105195950.htm |access-date=2023-11-08 |website=ScienceDaily |language=en}}</ref> Dit het te doen met die gevoel om met politici te vereenselwig, wat hulself toelaat om as die komediant se grap beskou te word. Politieke satire kan ook gebruik word om 'n presidensiële aspek te dek waarmee Amerika 'n probleem het. [[Joe Biden]] het humor in sy veldtog vir presidentskap gebruik toe hy oor die kommer van sy ouderdom geskerts het.<ref>{{Cite web |date=2023-05-08 |title=Biden uses humor to try to defuse concerns about his age |url=https://apnews.com/article/biden-age-2024-campaign-oldest-president-voters-92d4f3daee6e12cb1cd6f119c7f6053a |access-date=2023-11-08 |website=AP News |language=en}}</ref> ===Bekommernisse=== Alhoewel satire in nuus gevier word as 'n middel tot 'n meer ingeligte publiek, word hierdie siening nie universeel onder geleerdes gedeel nie.<ref name="Young">{{cite web |last1=Young |first1=Dannagal G. |title=Lighten up: How satire will make American politics relevant again |url=http://archives.cjr.org/cover_story/lighten_up.php |access-date=20 April 2017 |website=Columbia Journalism Review}}</ref> Kritici het hul huiwering uitgespreek teenoor die infiltrasie van ligsinnige praktyke om meer ernstige onderwerpe soos politieke sake te dek.<ref name="Young" /> Potensieel afwykende opmerkings, of vulgêre kommentare gemaak deur mense soos Stephen Colbert van ''The Late Show with Stephen Colbert'', of Samantha Bee, aanbieder van ''Full Frontal with Samantha Bee'', kan gebruik word as voorbeelde van waaroor kritici bekommerd is. Hier word geglo dat satire die erns van 'n onderwerp verminder.<ref name="Faina">{{cite journal|last1=Faina|first1=Joseph|title=Public journalism is a joke: The case for Jon Stewart and Stephen Colbert|journal=Journalism|date=2012|volume=14|issue=4|pages=541–555|doi=10.1177/1464884912448899|s2cid=146592279}}</ref> Baym stel voor dat aangesien hierdie programme alternatief is, hulle geen verpligting het om "by standaardpraktyke te hou" nie.<ref name="Baym" /> Anders as tradisionele nuusbronne, wat moontlik sekere agendas moet nakom, soos politieke affiliasie of advertensiebeperkings, is aanbieders van satire-nuusprogramme vry en ywerig om persoonlike bydraes te vertoon deur hul melding van minagting, twyfel en opwinding. Kritici van satire in nuusprogramme glo dus dat die vertoon van 'n oordrewe en openlik gefrustreerde aanbieder "sinisme by kykers" sal veroorsaak of laat voortduur.<ref name="Young" /><ref name="Faina" /> Die ''[[Financial Times]]'' voer aan dat politieke satire kan bydra tot "media-geleide [[populisme]]",<ref name="FT">{{cite news |last1=Lloyd |first1=John |title=Has Political Satire gone Too Far? |url=https://www.ft.com/content/5784ac84-bc50-11df-8c02-00144feab49a |access-date=7 Maart 2021 |date=11 September 2010 }}</ref> daar word aangevoer dat dit te wyte is aan die bespotting van politici en openbare amptenare wat slegs aanspreeklik gehou moet word vir "gehoormaksimalisering",<ref name="FT"/> daar word aangevoer dat hierdie vorm van media-geleide populisme meer algemeen in die Verenigde State voorkom as in die Verenigde Koninkryk, aangesien kommentators wat beide Liberaal en Konserwatief is, meer dikwels gebruik word as die "hoofmanier" waarop jong kykers oor aktuele sake leer. Dit is veral problematies wanneer kommentators polemiek en sarkasme in hul satire gebruik in teenstelling met geestige humor of nabootsings. ==Verwysings== {{Verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Humor]] [[Kategorie:Politiek]] kc2foj5ifv42672dmle6a1jcqidfs1g 0 462695 2922439 2916870 2026-08-05T19:33:15Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922439 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Paul Christiano | bynaam = | beeld = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | geboortenaam = Paul Christiano | geboortedatum = | geboorteplek = | dood_datum = | sterfteplek = | ouers = | titel = | nasionaliteit = {{vlagland|Verenigde State}} | beroep = Hoof van Veiligheid vir die Sentrum vir KI-standaarde en -innovasie binne NIST | ander = | bekend = Kunsmatige intelligensie | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = | party = | huweliksmaat = Ajeya Cotra | kinders = | webblad = | handtekening = }} '''Paul Christiano''' is 'n Amerikaanse navorser op die gebied van [[kunsmatige intelligensie]] (KI), met 'n spesifieke fokus op [[KI-belyning]], wat die subveld van KI-veiligheidsnavorsing is wat daarop gemik is om KI-stelsels na menslike belange te stuur.<ref name=":0" /> Hy dien as die Hoof van Veiligheid vir die Sentrum vir KI-standaarde en -innovasie binne NIST.<ref name="nist">{{Cite web | title= Paul Christiano|url=https://www.nist.gov/people/paul-christiano |access-date=2024-05-22 |website=NIST.gov |date=17 April 2024 |language=en-US}}</ref> Hy het voorheen die [[taalmodel]]belyningspan by [[OpenAI]] gelei en het stigter en hoof geword van die niewinsgewende Alignment Research Center (ARC), wat werk aan teoretiese KI-belyning en evaluerings van [[masjienleer]]modelle.<ref>{{Cite web |last=Piper |first=Kelsey |date=2023-03-29 |title=How to test what an AI model can — and shouldn't — do |url=https://www.vox.com/future-perfect/2023/3/29/23661633/gpt-4-openai-alignment-research-center-open-philanthropy-ai-safety |access-date=2023-08-04 |website=Vox |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite magazine |last=Henshall |first=Will |date=7 September 2023 |title=Paul Christiano – Founder, Alignment Research Center |magazine=[[Time (tydskrif)|TIME magazine]] |url=https://time.com/collection/time100-ai/6309030/paul-christiano/ |access-date=2023-11-16 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> In 2023 is Christiano aangewys as een van die TIME 100 Mees Invloedryke Mense in KI (TIME100 AI).<ref name=":1" /><ref>{{Cite magazine |last=Sibley |first=Jess |date=September 10, 2023 |title=The Future Is Now |volume=202 |magazine=[[Time (tydskrif)|Time magazine]] |issue=11/12 |url=https://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=a9h&AN=172374416&lang=en-gb&site=eds-live&scope=site |access-date=2023-11-16 |via=EBSCOHost}}</ref> In September 2023 is Christiano aangestel in die Britse regering se Frontier AI Taskforce-adviesraad.<ref>{{Cite news |last=Skelton |first=Sebastian Klovig |date=7 September 2023 |title=Government AI taskforce appoints new advisory board members |work=ComputerWeekly.com |url=https://www.computerweekly.com/news/366551256/Government-AI-taskforce-appoints-new-advisory-board-members |access-date=2023-11-16}}</ref> Voordat hy by die Sentrum vir KI-standaarde en -innovasie gewerk het, was hy 'n aanvanklike trustee op Anthropic se Long-Term Benefit Trust.<ref name=":3">{{Cite news |last=Matthews |first=Dylan |date=25 September 2023 |title=The $1 billion gamble to ensure AI doesn't destroy humanity |work=[[Vox (website)|Vox]] |url=https://www.vox.com/future-perfect/23794855/anthropic-ai-openai-claude-2 |access-date=2023-11-16}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Long-Term Benefit Trust |url=https://www.anthropic.com/news/the-long-term-benefit-trust |access-date=2025-04-20}}</ref> ==Onderwys en opleiding== Christiano het die Harker-skool in [[San Jose, Kalifornië]], bygewoon.<ref name=":4">{{Cite web |last=Kehoe |first=Elaine |date=Oktober 2008 |title=Mathematics People – 2008 International Mathematical Olympiad |url=https://www.ams.org/notices/200810/tx081001284p.pdf |access-date=2023-11-16 |website=American Mathematical Society}}</ref> Hy het aan die Amerikaanse span deelgeneem en in 2008 'n silwermedalje by die 49ste Internasionale Wiskunde-Olimpiade (IMO) gewen.<ref name=":4" /><ref>{{Cite journal |last1=Feng |first1=Zumin |last2=Gelca |first2=Razvan |last3=Le |first3=Ian |last4=Dunbar |first4=Steven R. |date=June 2009 |title=NEWS AND LETTERS: 49th International Mathematical Olympiad |url=https://www.jstor.org/stable/27765911 |journal=Mathematics Magazine |volume=82 |issue=e |pages=235–238 |doi=10.1080/0025570X.2009.11953629 |jstor=27765911|url-access=subscription }}</ref> In 2012 het Christiano aan die [[Massachusetts-tegnologie-instituut]] (MIT) gegradueer met 'n graad in [[wiskunde]].<ref>{{Cite web |title=Paul F. Christiano |url=https://dl.acm.org/profile/81485658302 |access-date=2023-11-16 |website=Association for Computing Machinery Digital Library}}</ref><ref name=":2" /> By MIT het hy datastrukture, kwantumkriptografie en kombinatoriese optimalisering nagevors.<ref name=":2">{{cite web |title=About the Authors: Theory of Computing: An Open Access Electronic Journal in Theoretical Computer Science |url=https://theoryofcomputing.org/articles/v009a009/about.html |access-date=2023-11-16}}</ref> Hy het daarna 'n PhD aan die [[Universiteit van Kalifornië, Berkeley]], voltooi.<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Paul Christiano – Research Associate |url=http://www.fhi.ox.ac.uk/ |access-date=2023-08-04 |website=The Future of Humanity Institute |language=en}}</ref> Terwyl hy by Berkeley was, het Christiano saam met navorser Katja Grace gewerk aan KI-impakte, waar hy 'n voorlopige metodologie ontwikkel het om superrekenaars met breine te vergelyk, deur gebruik te maak van deurkruiste rande per sekonde (TEPS).<ref>{{Cite news |last=Hsu |first=Jeremy |date=26 Augustus 2015 |title=Estimate: Human Brain 30 Times Faster than Best Supercomputers |work=IEEE Spectrum |url=https://spectrum.ieee.org/estimate-human-brain-30-times-faster-than-best-supercomputers |access-date=2023-11-16}}</ref> Hy het ook geëksperimenteer met die toepassing van Carl Shulman se skenkerloteryteorie en byna $50 000 in 'n poel ingesamel wat aan 'n enkele liefdadigheidsorganisasie geskenk sou word.<ref>{{Cite news |last=Paynter |first=Ben |date=31 Januarie 2017 |title=Take A Chance With Your Charity And Try A Donor Lottery |work=Fast Company |url=https://www.fastcompany.com/3067596/take-a-chance-with-your-charity-and-try-a-donor-lottery |access-date=2023-11-16}}</ref> ==Loopbaan== By OpenAI was Christiano medeskrywer van die artikel "''Deep Reinforcement Learning from Human Preferences''" (2017) en ander werke wat [[Versterkingsleër|versterkingsleer]] uit menslike terugvoer (RLHF) ontwikkel.<ref>{{Cite journal |last1=Christiano |first1=Paul F |last2=Leike |first2=Jan |last3=Brown |first3=Tom |last4=Martic |first4=Miljan |last5=Legg |first5=Shane |last6=Amodei |first6=Dario |date=2017 |title=Deep Reinforcement Learning from Human Preferences |url=https://proceedings.neurips.cc/paper_files/paper/2017/hash/d5e2c0adad503c91f91df240d0cd4e49-Abstract.html |journal=Advances in Neural Information Processing Systems |publisher=Curran Associates, Inc. |volume=30}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Ouyang |first1=Long |last2=Wu |first2=Jeffrey |last3=Jiang |first3=Xu |last4=Almeida |first4=Diogo |last5=Wainwright |first5=Carroll |last6=Mishkin |first6=Pamela |last7=Zhang |first7=Chong |last8=Agarwal |first8=Sandhini |last9=Slama |first9=Katarina |last10=Ray |first10=Alex |last11=Schulman |first11=John |last12=Hilton |first12=Jacob |last13=Kelton |first13=Fraser |last14=Miller |first14=Luke |last15=Simens |first15=Maddie |date=2022-12-06 |title=Training language models to follow instructions with human feedback |url=https://proceedings.neurips.cc/paper_files/paper/2022/hash/b1efde53be364a73914f58805a001731-Abstract-Conference.html |journal=Advances in Neural Information Processing Systems |language=en |volume=35 |pages=27730–27744|arxiv=2203.02155 }}</ref> Hy word beskou as een van die hoofargitekte van RLHF,<ref name=":1" /><ref name=":3" /> wat in 2017 "as 'n noemenswaardige stap vorentoe in KI-veiligheidsnavorsing beskou is", volgens The New York Times.<ref>{{Cite news |last=Metz |first=Cade |date=13 Augustus 2017 |title=Teaching A.I. Systems to Behave Themselves |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2017/08/13/technology/artificial-intelligence-safety-training.html |url-access=subscription |access-date=2023-11-16}}</ref> Ander werke soos "''AI safety via debate''" (2018) fokus op die probleem van skaalbare toesig – die toesig oor KI's in domeine waar mense probleme sou hê om die uitvoerkwaliteit te beoordeel.<ref>{{Cite arXiv |last1=Irving |first1=G. |last2=Christiano |first2=P. |last3=Amodei |first3=Dario |date=2018-05-02 |title=AI safety via debate |class=stat.ML |eprint=1805.00899 }}</ref><ref>{{Cite arXiv |last1=Wu |first1=Jeff |last2=Ouyang |first2=Long |last3=Ziegler |first3=Daniel M. |last4=Stiennon |first4=Nissan |last5=Lowe |first5=Ryan |last6=Leike |first6=J. |last7=Christiano |first7=P. |date=2021-09-22 |title=Recursively Summarizing Books with Human Feedback |class=cs.CL |eprint=2109.10862}}</ref><ref>{{Cite arXiv |last1=Christiano |first1=P. |last2=Shlegeris |first2=Buck |last3=Amodei |first3=Dario |date=2018-10-19 |title=Supervising strong learners by amplifying weak experts |class=cs.LG |eprint=1810.08575}}</ref> Christiano het OpenAI in 2021 verlaat om aan meer konseptuele en teoretiese kwessies in KI-belyning te werk en het daarna die Alignment Research Center gestig om op hierdie gebied te fokus.<ref name=":0">{{Cite web |title=A.I. has a '10 or 20% chance' of conquering humanity, former OpenAI safety researcher warns |url=https://fortune.com/2023/05/03/openai-ex-safety-researcher-warns-ai-destroy-humanity/ |access-date=2023-06-04 |website=Fortune |language=en}}</ref> Een onderwerp van studie is die probleem van die ontsluiting van latente kennis uit gevorderde masjienleermodelle.<ref>{{Cite arXiv|last1=Burns |first1=Collin |last2=Ye |first2=Haotian |last3=Klein |first3=Dan |last4=Steinhardt |first4=Jacob |date=2022 |title=Discovering Latent Knowledge in Language Models Without Supervision |class=cs.CL |eprint=2212.03827}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Christiano |first1=Paul |last2=Cotra |first2=Ajeya |last3=Xu |first3=Mark |date=Desember 2021 |title=Eliciting Latent Knowledge: How to tell if your eyes deceive you |url=https://docs.google.com/document/d/1WwsnJQstPq91_Yh-Ch2XRL8H_EpsnjrC1dwZXR37PC8/edit?usp=embed_facebook |access-date=2023-04-16 |website=Google Docs |publisher=Alignment Research Center |language=en}}</ref> ARC ontwikkel ook tegnieke om te identifiseer en te toets of 'n KI-model potensieel gevaarlik is.<ref name=":1" /> In April 2023 het Christiano aan ''[[The Economist]]'' gesê dat ARC oorweeg om 'n bedryfstandaard vir KI-veiligheid te ontwikkel.<ref>{{Cite news |date=2023-04-19 |title=How generative models could go wrong |newspaper=[[The Economist]] |url=https://www.economist.com/science-and-technology/2023/04/19/how-generative-models-could-go-wrong |access-date=2023-11-16}}</ref> Vanaf April 2024 is Christiano gelys as die hoof van KI-veiligheid vir die Amerikaanse KI-veiligheidsinstituut by NIST.<ref name="nist" /> 'n Maand tevore, in Maart 2024, het personeel en wetenskaplikes by die instituut gedreig om te bedank nadat hulle in kennis gestel is van Christiano se hangende aanstelling in die rol, en gesê dat sy bande met die [[effektiewe altruïsme]]-beweging die KI-veiligheidsinstituut se objektiwiteit en integriteit in gevaar kan stel.<ref>{{Cite news |last=Goldman |first=Sharon |date=7 Maart 2024 |title=NIST staffers revolt against expected appointment of 'effective altruist' AI researcher to US AI Safety Institute |url=https://venturebeat.com/ai/nist-staffers-revolt-against-potential-appointment-of-effective-altruist-ai-researcher-to-us-ai-safety-institute/ |newspaper=VentureBeat |access-date=2024-05-22}}</ref> ===Menings oor KI-risiko's=== Hy is bekend vir sy sienings oor die potensiële risiko's van gevorderde KI. In 2017 het ''Wired''-tydskrif verklaar dat Christiano en sy kollegas by OpenAI nie bekommerd was oor die vernietiging van die mensdom deur "bose robotte" nie, en verduidelik dat "[h]ulle meer bekommerd is dat, soos KI verder as menslike begrip vorder, die tegnologie se gedrag van ons beoogde doelwitte kan afwyk."<ref>{{Cite magazine |last=Newman |first=Lily Hay |date=September 2017 |title=Should We Worry? – Will AI Turn Against Me? |magazine=|Wired |url=https://www.wired.com/2017/08/dont-worry-be-happy/ |access-date=2023-11-16}}</ref> In 'n wyd aangehaalde onderhoud met ''Business Insider'' in 2023 het Christiano egter gesê dat daar 'n "10-20% kans op KI-oorname is, [met] baie [of] die meeste mense dood." Hy het ook 'n "50/50 kans op [[P(doom)|ondergang]] kort nadat jy KI-stelsels het wat op menslike vlak is," vermoed.<ref>{{Cite web |last=Nolan |first=Beatrice |title=Ex-OpenAI researcher says there's a 50% chance AI development could end in 'doom' |url=https://www.businessinsider.com/openai-researcher-ai-doom-50-chatgpt-2023-5 |access-date=2023-06-04 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref><ref name=":0" /> ==Persoonlike lewe== Christiano is getroud met Ajeya Cotra, 'n lid van METR se tegniese personeel.<ref>{{Cite news |last=Piper |first=Kelsey |date=Junie 2023 |title=A Field Guide to AI Safety |work=Asterisk Magazine |issue=3 |url=https://asteriskmag.com/issues/03/a-field-guide-to-ai-safety |access-date=2023-11-16}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Christiano, Paul}} [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] a8ai2bs0w6wmi3mmff5gr7lujkecx41 0 464206 2922408 2920286 2026-08-05T18:02:09Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922408 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Orion Snaps a Selfie During External Inspection (vertical).jpg|duimnael|Orion het hierdie hoëresolusie-selfie in die ruimte geneem met 'n kamera wat op een van sy sonkragvlerke gemonteer is tydens 'n roetine eksterne inspeksie van die ruimtetuig op die tweede dag van die [[Artemis II]]-sending.]] Die '''Orion meergebruikbemandevoertuig''' ([[Engels]]: Orion Multi-Purpose Crew Vehicle of MPCV) is 'n gedeeltelik herbruikbare bemande ruimtetuig wat deur [[NASA]] gebruik word vir die [[Artemis-program|Artemis-maanverkenningsprogram]]. Dit bestaan uit 'n bemanningsmodule (CM), 'n ruimtekapsule wat deur Lockheed Martin gebou is, en is gekoppel aan 'n Europese Diensmodule (ESM) wat deur die [[Europese Ruimteagentskap]] (ESA) verskaf en deur Airbus Defence and Space vervaardig word. Orion ondersteun 'n bemanning van vier buite 'n [[lae aardwentelbaan]] vir tot 21 dae sonder om te dok of tot ses maande wanneer dit gekoppel is. Dit is toegerus met 'n [[NASA]]-dokstelselpoort en glaskajuitskerms. Dit is bedoel om bo-op die Ruimtelanseringstelsel (SLS)-vuurpyl gelanseer te word met 'n toringgemonteerde lansering-ontsnappingstelsel. Orion is in die vroeë 2000's deur Lockheed Martin bedink as 'n voorstel vir die Crew Exploration Vehicle (CEV) wat in NASA se Constellation-program gebruik sou word en is in 2006 deur NASA gekies. Na die kansellasie van die Constellation-program in 2010, is Orion breedvoerig herontwerp vir gebruik in NASA se Journey to Mars-inisiatief; later genoem Maan na Mars. Die SLS het Orion se primêre lanseervoertuig geword, en die diensmodule is vervang met 'n ontwerp gebaseer op ESA se Automated Transfer Vehicle. Teen 2026 is drie vlugwaardige voertuie gebou, saam met verskeie standaardmodelle en toetsartikels. Drie bykomende vlugwaardige voertuie is in aanbou. In Mei 2025 het die tweede Trump-administrasie voorgestel om die Orion-ruimtetuigprogram na Artemis III te beëindig.<ref name=":3">{{Cite press release |title=President Trump's FY26 Budget Revitalizes Human Space Exploration |date=2 Mei 2025 |url=https://www.nasa.gov/news-release/president-trumps-fy26-budget-revitalizes-human-space-exploration/ |language=en-US |last1=Dooren |first1=Jennifer M. |last2=Stevens |first2=Bethany |access-date=2 Mei 2025 |website=NASA}}</ref> Die ''One Big Beautiful Bill Act'' wat in Julie 2025 onderteken is, het 'n bepaling ingesluit om die verkryging van Orion vir Artemis IV te finansier en dit in toekomstige missies te hergebruik.<ref>{{cite web |date=4 Julie 2025 |title=One Big Beautiful Bill Act |url=https://www.congress.gov/bill/119th-congress/house-bill/1/text/pl |access-date=18 Januarie 2026 |work=Public Law 119–21 |publisher=119th United States Congress |at=139 Stat. 134 (SEC. 40005, appropriations for SLS, Orion, and Artemis Missions IV and V)}}</ref> ==Ontwerp== [[Lêer:The Artemis II crew completing Post Insertion and Deorbit Preparation training (jsc2025e004086).jpg|duimnael|Die bemanning van [[Artemis II]] wat binne 'n Orion-oefenmodel in Januarie 2025.]] Orion is gebaseer op die konfigurasie van die [[Apollo-beheer-en-diensmodule]] (CSM), met 'n groter deursnee, 'n opgedateerde termiese beskermingstelsel en moderne avionika. Dit is ontwerp vir diep ruimtemissies wat tot 21 dae se aktiewe bemanningsoperasies en tot ses maande se rustige ruimtetuigoperasie ondersteun.<ref name="C4WDefault-7291456">{{cite journal |url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20090029327.pdf |title=Environmental Control and Life Support System (ECLSS) |journal=NTRS.nasa.gov |publisher=[[NASA]] |location=Ames Research Center |year=2009 |access-date=7 April 2014 |first=L. |last=Peterson |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407215209/http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20090029327.pdf |archive-date=7 April 2014 |url-status=live}}</ref> Die Orion-bemanningsmodule lanseer met die Europese Diensmodule, 'n ruimtetuigkoppelaar en 'n lanseringsafbrekingstelsel. Die Orion-bemanningsmodule (OCM) is 'n herbruikbare kapsule wat bewoonbare volume, berging vir verbruiksgoedere en navorsingstoerusting, en 'n Internasionale Dokstelselstandaard (IDSS)-poort vir bemanningsoordragte bied.{{r|Space.com1}}<ref>{{cite web |url=https://www.nasa.gov/mission_pages/constellation/orion/21st_century_style_return_to_the_moon.html |title=NASA – A 21st Century-Style Return to the Moon |website=nasa.gov |access-date=3 Junie 2018 |archive-date=5 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170905232237/https://www.nasa.gov/mission_pages/constellation/orion/21st_century_style_return_to_the_moon.html |url-status=live}}</ref><ref name="NSF-20141030">{{cite web | author1= C. Bergin | title= EFT-1 Orion completes assembly and conducts FRR | url= https://www.nasaspaceflight.com/2014/10/eft-1-orion-assembly-conduts-frr/ | website= NASASpaceflight.com | date= 2014-10-30 | access-date= 2014-11-10 | archive-date= 2016-08-17 | archive-url= https://web.archive.org/web/20160817092439/https://www.nasaspaceflight.com/2014/10/eft-1-orion-assembly-conduts-frr/ | url-status= live }} </ref> Dit is die enigste belangrike ruimtetuigelement wat na elke sending na die Aarde terugkeer en is ontwerp vir opknapping en hergebruik, met modulêre stelsels wat bedoel is om inkrementele opgraderings oor tyd te ondersteun.<ref name="Space.com1">{{cite web | author1= J. Scharr | title= NASA Goes 'Green': Next Spacecraft to be Reusable – Orion Capsule | url= https://www.space.com/21541-nasa-orion-spacecraft-reusable.html | website= Space.com | date= 2013-06-13 | access-date= 2014-11-30 | archive-date= 2014-12-04 | archive-url= https://web.archive.org/web/20141204145412/http://www.space.com/21541-nasa-orion-spacecraft-reusable.html | url-status= live }} </ref> ==Struktuur en vervaardiging== [[Lêer:Orion Spacecraft Outfitted Interior 2021 (labeled).jpg|duimnael|Geannoteerde foto van die Orion-model, toegerus om 'n bemande sending volledig te simuleer, 2021.]] Die OCM is gebou van aluminium-litium-legering en het 'n 57.5° afgeknotte vorm met 'n stomp sferiese agterkant, 5.02 meter in deursnee en 3.3 meter in lengte,<ref name="Orion handout">{{cite press release |title=NASA – Orion Crew Exploration Vehicle |date=7 Februarie 2009 |publisher=NASA |url=http://www.nasa.gov/pdf/156298main_orion_handout.pdf |access-date=7 Februarie 2009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408073530/https://www.nasa.gov/pdf/156298main_orion_handout.pdf |archive-date=8 April 2021 |archivedate= 8 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210408073530/https://www.nasa.gov/pdf/156298main_orion_handout.pdf }}</ref> met 'n massa van ongeveer 8.5 metrieke ton. Die module bied ongeveer 50% meer interne volume as die Apollo-beheermodule en is ontwerp om vier ruimtevaarders op Artemis-missies te dra.<ref name=ref_manual>{{cite web|url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2023/02/orion-reference-guide-111022.pdf|title=Orion Reference Guide|publisher=NASA Johnson Space Center|access-date=29 September 2023|archive-date=5 Oktober 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231005230039/https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2023/02/orion-reference-guide-111022.pdf|url-status=live}}</ref> Dit word vervaardig deur Lockheed Martin, met die drukvat gebou by die Michoud-fasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], en finale montering uitgevoer by die Operasies- en Uitrekeningsgebou by die [[Kennedy-ruimtesentrum]] in [[Florida]].<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/5304086.stm |date=31 Augustust 2006 |title=Lockheed to build Nasa 'Moonship' |work=BBC News |access-date=1 Maart 2007 |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417181900/http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/5304086.stm |url-status=live }}</ref><ref name="LaNasaMichoud2021">{{Cite web|url=https://mafspace.msfc.nasa.gov/current-tenants/lockheed-martin/|title=Michoud Tenants: Lockheed Martin|last=LaNasa|first=Shannon|date=2021|access-date=27 Junie 2021|website=Marshall Space Flight Center|publisher=NASA|archive-date=18 Maart 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210318002450/https://mafspace.msfc.nasa.gov/current-tenants/lockheed-martin/|url-status=live}}{{PD-notice}}</ref><ref name="WGNO2021">{{Cite web|last=Cristina|first=Victoria|url=https://wgno.com/news/louisiana/behind-the-scenes-at-nasa-michoud-assembly-of-the-orion-crew-modules/|date=26 April 2021|title=Behind the scenes at NASA Michoud: Assembly of the Orion Crew Modules|website=WGNO|publisher=Nexstar Media Group|access-date=12 Februarie 2022|archive-date=16 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221116144839/https://wgno.com/news/louisiana/behind-the-scenes-at-nasa-michoud-assembly-of-the-orion-crew-modules/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite tweet|title=Technicians at NASA's Michoud Assembly Facility completed the welding on Orion's pressure vessel which will carry @NASA_Astronauts to the Moon on #Artemis III.|user=NASA_Orion|author=NASA Orion public relations|date=10 September 2021|number=1436382093404221453}}</ref> ==Termiese beskerming== Na evaluering van termiese beskermingsmateriale het NASA [[AVCOAT]] gekies vir die ablatiewe hitteskild. AVCOAT bestaan uit silikavesels ingebed in 'n [[hars]] binne 'nks heuningkoektruktuur van veselglas en fenolhars. Dit is voorheen gebruik op die Apollo-missies en die Ruimtependeltuig-wentelbaan.<ref>{{cite press release |publisher=NASA Ames Research Center |date=7 April 2009 |title=NASA Selects Material for Orion Spacecraft Heat Shield |url=http://www.nasa.gov/centers/ames/news/releases/2009/09-39AR.html |access-date=16 April 2009 |archive-date=17 Maart 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210317173040/https://www.nasa.gov/centers/ames/news/releases/2009/09-39AR.html |url-status=live |archivedate=17 Maart 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210317173040/https://www.nasa.gov/centers/ames/news/releases/2009/09-39AR.html }}</ref> ==Bemanningsstelsels en akkommodasie== Die OCM gebruik 'n glaskajuit met digitale beheerstelsels wat gedeeltelik afgelei is van dié wat in die [[Boeing 787 Dreamliner]] gebruik word.<ref name="fi_20061006_orion">{{cite news |last=Coppinger |first=Rob |title=NASA Orion crew vehicle will use voice controls in Boeing 787-style Honeywell smart cockpit |publisher=Flight International |date=6 Oktober 2006 |url=https://www.flightglobal.com/space/2006/10/nasa-orion-crew-vehicle-will-use-voice-controls-in-boeing-787-style-honeywell-smart-cockpit/ }}</ref> Die bevelvoerder en vlieënier sit teenoor drie hoofskerms en sewe skakelpanele binne armbereik, wat inligting oor die status van die ruimtetuig verskaf en beheer oor aanboordstelsels moontlik maak. 'n Wyserbeheertoestel maak interaksie met die skerms moontlik onder hoë g-kragte, wanneer die bemanning nie maklik kan uitreik nie. Die koppelvlak ondersteun beide roetinebedrywighede en anomalie-reaksie deur geïntegreerde elektroniese prosedures en waarskuwingstelsels. Rotasie- en translasionele handbeheerders stel die bemanning in staat om die ruimtetuig se oriëntasie en beweging handmatig aan te pas.<ref name="Life Inside Orion">{{Cite web |date=Februarie 2026 |title=Life Inside Orion Fact Sheet |url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2026/02/life-in-orion-fact-sheet-2026-2.pdf |access-date=13 April 2026 |website=NASA}}</ref><ref name=":5" /> Die vier bemanningssitplekke is ontwerp om 'n wye reeks ruimtevaarderliggaamsgroottes te akkommodeer, van ongeveer die 1ste tot die 99ste persentiel, en is verstelbaar. Vir lansering en herbetreding word ruimtevaarders op hul rug geplaas met knieë gebuig teen 'n 90-grade hoek en voete vasgemaak in voetpanne. Elke sitplek bevat 'n vyfpunt-harnas, kopstutte en skouer- en heupsteun, met voetbeugels wat met bemanningsskoene koppel om beweging te beperk. Die sitplekke sluit 'n impakdempingstelsel in, wat laste tydens die neerstorting verminder deur beheerde beweging langs geleidingsrelings toe te laat. Sodra hulle in 'n wentelbaan is, word die voetpanne op die bevelvoerder- en vlieëniersitplekke verwyder en gebêre om kajuitruimte te vergroot, en 'n vragnet oor die missiespesialissitplekke bied berging vir toerusting en pakkomponente.<ref name="Life Inside Orion" /><ref name=":5">{{Cite web |date=March 5, 2025 |title=Crew Systems |url=https://www.nasa.gov/reference/crew-systems/ |access-date=2026-04-15 |website=NASA |language=en-US}}</ref> Die ruimtetuig werk met 'n gemengde stikstof/suurstof (N₂/O₂) atmosfeer teen óf seevlakdruk (101.3 kPa of 14.69 psi) óf 'n verminderde druk (55.2 tot 70.3 kPa of 8.01 tot 10.20 psi).[aanhaling nodig] Vanaf 2019 was dit beplan om die Ruimtetuig Atmosfeermonitor in die OCM gebruik te word.<ref>{{Cite web|url=http://www.nasa.gov/feature/nasas-spacecraft-atmosphere-monitor-goes-to-work-aboard-the-international-space-station|title=S.A.M. Goes to Work Aboard ISS|last=Hill|first=Denise|date=23 Julie 2019|website=NASA|access-date=31 Julie 2019|archive-date=7 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107234201/https://www.nasa.gov/feature/nasas-spacecraft-atmosphere-monitor-goes-to-work-aboard-the-international-space-station/|url-status=live}}</ref> [[Lêer:10 Days in Orion 02m 00s.png|duimnael|Die Orion vliegwiel oefentoestel.]] Die OCM sluit die kompakte Orion-vliegwiel-oefentoestel in, wat ruimtevaarders in staat stel om aërobiese en weerstandsoefeninge tydens vlug uit te voer met behulp van 'n kabelgedrewe vliegwielmeganisme. Die stelsel is ontwerp om aan die ruimtetuig se massa- en volumebeperkings te voldoen, terwyl dit ook 'n wye reeks oefeninge moontlik maak. Dit is onder die syluik gemonteer en funksioneer ook as 'n trappie vir bemanningslede wat die ruimtetuig binnegaan of verlaat.<ref name="Life Inside Orion" /><ref>{{cite web |date=2026-04-02 |title=Artemis II Flight Day 2: Orion Completes TLI Burn, Crew Begins Journey to the Moon |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/02/artemis-ii-flight-day-2-orion-completes-tli-burn-crew-begins-journey-to-the-moon/ |publisher=[[NASA]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Hanson |first=Mike |date=2026-04-03 |title=Artemis II crew space moon mission |url=https://www.wesh.com/article/artemis-ii-crew-space-moon-mission/70927464 |access-date=2026-04-09 |publisher=WESH}}</ref> Die OCM sluit 'n ruimtetoilet in, genaamd die Universal Waste Management System (UWMS), binne 'n volledig geslote kompartement van 0.46 m2 vir privaatheid wat lugvloei gebruik om vloeibare en vaste afval te bestuur. Vaste afval word in verseëlde houers gestoor, terwyl behandelde vloeibare afval oorboord geventileer word <ref name="Life Inside Orion" /> Die drinkwaterhouer verskaf water vir die rehidrasie van [[voedsel]], die voorbereiding van drankies en die ondersteuning van mediese behoeftes in Orion. Dit koppel aan vier druktenks in die diensmodule. 'n Kosverwarmer in aktetas-styl prop in Orion se kragpaneel in vir gebruik en laat die bemanning toe om kos en drankies te verhit. Dit kan met [[Velcro]] aan kajuitoppervlakke vasgemaak word wanneer nodig en gebêre word wanneer dit nie gebruik word nie.<ref name="Life Inside Orion" /> ==Verwysings== {{Verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Artemis-program]] [[Kategorie:Ruimtetuie]] qjcbffnss5ju9p4z7nzeae6k32jj5yq 0 464376 2922356 2921170 2026-08-05T12:14:38Z Aliwal2012 39067 [[:Kategorie:Sport in 1970]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2922356 wikitext text/x-wiki Die '''[[1970 Formule Een-seisoen|1970]] [[Spaanse Grand Prix]]''' is op 19 April 1970 op die [[Jarama-renbaan]] in Madrid, Spanje gehou. Dit was die tweede wedren van die seisoen. == Renuitslag == {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd ! Rooster ! Punte |- ! 1 | 1 | {{flagicon|UK}} '''[[Jackie Stewart]]''' | '''[[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 90 | 2:10:58.2 | 3 | '''9''' |- ! 2 | 11 | {{flagicon|NZL}} '''[[Bruce McLaren]]''' | '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 89 | + 1 Ronde | 11 | '''6''' |- ! 3 | 18 | {{flagicon|USA}} '''[[Mario Andretti]]''' | '''[[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 89 | + 1 Ronde | 16 | '''4''' |- ! 4 | 6 | {{flagicon|UK}} '''[[Graham Hill]]''' | '''[[Team Lotus|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 89 | + 1 Ronde | 15 | '''3''' |- ! 5 | 16 | {{flagicon|FRA}} '''[[Johnny Servoz-Gavin]]''' | '''[[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 88 | + 1 Rondes | 14 | '''2''' |- ! {{abbr|Ret|Retired}} | 8 | {{flagicon|UK}} [[John Surtees]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 76 | Ratkas | 12 | &nbsp; |- ! {{abbr|Ret|Retired}} | 7 | {{flagicon|AUS}} [[Jack Brabham]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 61 | Enjin | 1 | &nbsp; |- ! {{abbr|Ret|Retired}} | 24 | {{flagicon|GER}} [[Rolf Stommelen]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 43 | Enjin | 17 | &nbsp; |- ! {{abbr|Ret|Retired}} | 22 | {{flagicon|FRA}} [[Henri Pescarolo]] | [[Equipe Matra Sports|Matra]] | 33 | Enjin | 9 | &nbsp; |- ! {{abbr|Ret|Retired}} | 4 | {{flagicon|FRA}} [[Jean-Pierre Beltoise]] | [[Equipe Matra Sports|Matra]] | 31 | Enjin | 4 | &nbsp; |- ! {{abbr|Ret|Retired}} | 5 | {{flagicon|NZL}} [[Denny Hulme]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 10 | Enjin | 2 | &nbsp; |- ! {{abbr|Ret|Retired}} | 9 | {{flagicon|NZL}} [[Chris Amon]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 10 | Enjin | 6 | &nbsp; |- ! {{abbr|Ret|Retired}} | 3 | {{flagicon|AUT}} [[Jochen Rindt]] | [[Team Lotus|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 9 | Enjin | 8 | &nbsp; |- ! WD | 10 | {{flagicon|MEX}} [[Pedro Rodríguez]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 4 | Onttrek | 5 | &nbsp; |- ! {{abbr|Ret|Retired}} | 2 | {{flagicon|BEL}} [[Jacky Ickx]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 0 | Ongeluk | 7 | &nbsp; |- ! {{abbr|Ret|Retired}} | 15 | {{flagicon|UK}} [[Jackie Oliver]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 0 | Ongeluk | 10 | &nbsp; |- |} {{F1GP 1970–1979}} [[Kategorie:Spaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 1970]] i6dt7ut6jmwa7nk6hhldag1xiydqjdd 0 464485 2922443 2921708 2026-08-05T20:45:37Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2922443 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Planet Labs logo.svg|duimnael|Planet Labs se logo]] '''Planet Labs PBC''' (voorheen '''Planet Labs, Inc.''' en '''Cosmogia, Inc.'''), bekend as "'''Planet'''.", is 'n publiek verhandelde Amerikaanse satelietbeeldsmaatskappy gebaseer in [[San Francisco]], [[Kalifornië]].<ref name=PL>{{cite web |title=Planet Labs website |url=http://planet.com|publisher=Planet.co |access-date=23 September 2015}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|date=7 Desember 2021|title=Planet Announces Closing of Business Combination with dMY Technology Group, Inc. IV|url=https://investors.planet.com/news/news-details/2021/Planet-Announces-Closing-of-Business-Combination-with-dMY-Technology-Group-Inc.-IV/default.aspx|website=Investors.Planet.com}}</ref> Hul doel is om die hele Aarde daagliks af te neem om veranderinge te monitor en tendense vas te stel.<ref>{{Cite web|url=https://planet.com/company/|title=Company|date=2018-05-07|website=Planet|access-date=2019-03-07}}</ref> Die maatskappy ontwerp en vervaardig 3U-CubeSat miniatuursatelliete genaamd Doves wat dan as sekondêre vragte op ander vuurpyllanseringsmissies in 'n wentelbaan gelewer word. Elke Dove is toegerus met 'n kragtige teleskoop en kamera wat geprogrammeer is om verskillende dele van die Aarde vas te lê.<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/features/2017-06-29/the-tiny-satellites-ushering-in-the-new-space-revolution|title=The Tiny Satellites Ushering in the New Space Revolution|date=2017-06-29|work=Bloomberg.com|access-date=2018-03-20}}</ref> Elke Dove Aardwaarnemingsatelliet skandeer die Aarde voortdurend en stuur data sodra dit oor 'n grondstasie beweeg, deur middel van 'n raambeeldsensor.<ref>[https://www.planet.com/products/satellite-imagery/files/1610.06_Spec%20Sheet_Combined_Imagery_Product_Letter_ENGv1.pdf PLANET IMAGERY PRODUCT SPECIFICATION: PLANETSCOPE & RAPIDEYE]{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Die beelde wat deur Doves versamel word, wat aanlyn verkrygbaar is en waarvan sommige beskikbaar is onder 'n oop datatoegangsbeleid,<ref name=PL-explorer>{{cite web |title=Planet Explorer|url=https://www.planet.com/explorer/#/mosaic/global_monthly_2018_02_mosaic|publisher=Planet.com|access-date=23 Maart 2018}}</ref><ref name=PL/> verskaf opgedateerde inligting relevant tot klimaatmonitering, oesopbrengsvoorspelling, stedelike beplanning en rampreaksie.<ref name=PL/> Met die verkryging van BlackBridge in Julie 2015 het Planet Labs 87 Dove- en 5 RapidEye-satelliete in 'n wentelbaan gelanseer.<ref name=TechCrunch-2015>{{cite news|last1=Tepper|first1=Fitz|title=Satellite Maker Planet Labs Acquires BlackBridge's Geospatial Business|url=https://techcrunch.com/2015/07/15/satellite-maker-planet-labs-acquires-blackbridges-geospatial-business/|work=[[TechCrunch|TechCrunch.com]]|date = 15 Julie 2015|access-date=28 September 2015}}</ref> In 2017 het Planet 'n bykomende 88 Dove-satelliete gelanseer, en Google het sy filiaal Terra Bella en sy SkySat-satellietkonstellasie aan Planet Labs verkoop.<ref name=PlanetLabsReuters>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-alphabet-terra-bella-sale-idUSKBN15I2Y8|title=Google sells satellite imaging business Terra Bella to Planet Labs|date=3 Februarie 2017|work=Reuters|access-date=9 Februarie 2017}}</ref><ref name="auto1">{{cite press release|url=https://www.planet.com/pulse/planet-to-acquire-terra-bella-from-google/|title=Planet to Acquire Terra Bella from Google, Sign Multi-Year Data Contract|date=3 Februarie 2017|publisher=Planet Labs}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.techtimes.com/articles/195980/20170204/google-sells-satellite-imaging-business-terra-bella-to-planet.htm|title=Google Sells Satellite Imaging Business Terra Bella To Planet|last=Gordon|first=Amy|date=2017-02-04|work=Tech Times|access-date=2018-05-22|language=en}}</ref> Teen September 2018 het die maatskappy byna 300 satelliete gelanseer, waarvan 150 aktief is.<ref name=tc20180914> {{cite news |url=https://techcrunch.com/2018/09/14/inside-planet-labs-new-satellite-manufacturing-site/ |title=Inside Planet Labs' new satellite manufacturing site |work=[[TechCrunch]] |date=2018-09-14 |access-date=2018-10-26}}</ref> In 2020 het Planet Labs ses bykomende hoëresolusie SkySats, SkySats 16–21 en 35 Dove-satelliete gelanseer.<ref>{{Cite news|date=2020-06-09|title=Planet's satellites aim for still sharper view of Earth|language=en|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/science-environment-52980330|access-date=2020-12-09}}</ref> Deur 'n ooreenkoms wat deur [[Noorweë]] se Klimaat- en Bosinisiatief (NICFI) befonds is, het Planet en sy vennote [[Airbus]] en KSAT toegang verleen tot hoëresolusie-basiskaarte van 64 tropiese lande om ontbossing te bestry tot April 2025.<ref>{{Cite web|date=2025-04-01|title=Planet Imagery is No Longer Available on GFW — Here’s What You Should Know|language=en-GB|website=Global Forest Watch|url=https://www.globalforestwatch.org/blog/data-and-tools/planet-imagery-changes-gfw/|access-date=2026-04-05}}</ref> Dit verskaf ook data aan FAO se Raamwerk vir Ekosisteemmonitering (Ferm).<ref>{{Cite news |date=2022-07-31 |title=The space tech helping to tackle deforestation |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/business-62264710 |access-date=2022-08-02}}</ref> Na 'n lansering van 48 Planet SuperDoves in Januarie 2021, het die maatskappy 'n wêreldwye konstellasie van meer as 200 aktiewe satelliete bedryf.<ref name="Amos">{{Cite news|date=2021-01-24|title=SpaceX: World record number of satellites launched|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/science-environment-55775977 |first1=Jonathan |last1=Amos |access-date=2021-03-12}}</ref> In Julie 2021 het Planet Labs aangekondig dat hulle van plan is om 'n publieke maatskappy te word en op die New Yorkse aandelebeurs te noteer deur 'n samesmelting met die SPAC DMY Technology Group Inc IV. Die transaksie sou Planet op US$2,8 miljard waardeer.<ref>{{Cite web|last=Sheetz|first=Michael|date=2021-07-07|title=Satellite imagery company Planet Labs is going public, backed by Google, BlackRock and Marc Benioff|url=https://www.cnbc.com/2021/07/07/space-co-planet-labs-going-public-backed-by-google-blackrock-benioff.html|access-date=2021-10-13|website=CNBC|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Planet Investor Presentation|url=https://www.planet.com/investors/presentations/2021/investor-presentation-20210707.pdf|website=Planet Labs Investor Relations}}</ref> Die sake-samesmelting is op 7 Desember 2021 voltooi. Planet het as 'n openbare voordeelkorporasie geregistreer en formeel sy naam verander na Planet Labs PBC.<ref name=":3" /> Die aandeel het op 8 Desember 2021 op die New Yorkse aandelebeurs begin verhandel. Na die samesmelting het Planet meer as $500 miljoen in kapitaal en ongeveer 190 satelliete in 'n wentelbaan gehad. Die maatskappy het verwag dat dit die volgende paar jaar sou neem voordat hulle 'n kontantvloei-gelykbreekpunt bereik het, en hul bedrywighede befonds met $200 miljoen uit die voorgenoemde $500 miljoen (die res $300 miljoen vorm 'n "strategiese bewaringskas"). Ten tyde van die samesmelting het die maatskappy meer as 600 kliënte gehad (meeste kliënte, 90%, is jaarlikse intekeninge op Planet se datadiens) en dit het $113 miljoen in inkomste in 2020 gegenereer. Ten tyde van die samesmelting het Planet daarop gemik om teen vroeg in 2025 winsgewend te wees op 'n aangepaste EBITDA-basis, en om sy jaarlikse inkomste teen vroeg in 2026 tot byna $700 miljoen te laat groei.<ref>{{Cite news|last=Sheetz|first=Michael|date=8 Desember 2021|title=Satellite imagery company Planet goes public, with $300 million 'war chest' after SPAC deal|work=CNBC.com|url=https://www.cnbc.com/2021/12/08/satellite-imagery-company-planet-begins-trading-on-the-nyse.html|access-date=8 Desember 2021}}</ref> Planet Labs het kontrakte om beelde te verskaf aan verskeie agentskappe van die Amerikaanse regering, insluitend die FAS, NOAA, Oak Ridge, Sandia, die Buro vir Herwinning en NASA.<ref>{{cite web |url=https://www.gao.gov/assets/gao-23-106042.pdf |title=National Security Space: Overview of Contracts for Commercial Satellite Imagery |publisher=General Accounting Office|date=2022-12-08 |website=US Government Accounting Office |access-date=2022-12-08}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Amerikaanse maatskappye]] dlxwi7dd7jdhgfhxenmc87ugsygj3no 0 464529 2922412 2922099 2026-08-05T18:18:40Z Sobaka 328 /* Betrekkinge met Iran */ skakel 2922412 wikitext text/x-wiki '''Foxtrot''' (ook bekend as Die '''Foxtrot-netwerk''') is 'n [[Misdaad|kriminele netwerk]] in [[Swede]] wat aan die einde van die 2010's ontstaan het. Die netwerk is Swede se hoofverspreider van [[dwelmmiddel]]s. Rawa Majid, ook bekend as die Koerdiese Vos, is die leier van die netwerk, wat nou direkte operasionele bande met [[Iran]] handhaaf. Die netwerk is gekoppel aan [[geweld]]dadige voorvalle in verskeie lande, insluitend [[moord]]e, bomaanvalle en aanrandings. ==Rawa Majid== Die leier van die netwerk is Rawa Majid (ook bekend as die Koerdiese Vos), 'n Sweeds-Koerd van [[Uppsala]] wie se familie na Swede geëmigreer het toe hy 'n paar maande oud was. Sedert Augustus 2020 word hy internasionaal gesoek vir dwelmverwante misdade en as medepligtige aan moord. Majid, saam met ander Foxtrot-lede, het Turkse burgerskap gekoop om die Sweedse polisie te vermy terwyl hulle die netwerk vanuit [[Turkye]] kon beheer. Turkye weier om hom na Swede te stuur en verwys na sy burgerskap. Die jongste berigte plaas hom op die grensgebied tussen Iran en [[Irak]].<ref>{{Cite web |last=Tahir |first=Tariq |title=Kurdish 'Foxtrot' gangster flees Turkey to avoid extradition to Sweden |url=https://www.thenationalnews.com/news/mena/2025/03/27/kurdish-foxtrot-gangster-flees-turkey-to-avoid-extradition-to-sweden/ |access-date=2025-10-02 |website=The National |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2025 |title=Nordic Counter Terrorism Network : Sweden 2025 |url=https://www.iacsp-nctn.org/v2/page.php?s=sweden-2025 |access-date=2025-10-02 |website=Nordic Counter Terrorism Network : Sweden 2025}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tahir |first=Tariq |title=Foxtrot gangster 'shot eight times by rival for helping Kurdish boss flee to Iran' |url=https://www.thenationalnews.com/news/europe/2025/09/19/kurdish-foxtrot-gangster-shot-eight-times-by-rumba-rival-after-helping-crime-boss-flee-to-iran-court-hears/ |access-date=2025-10-02 |website=The National |language=en}}</ref> Nege mans wat met Majid verbind word, is einde Desember 2022 aangekla op aanklagte van dwelm- en wapenmisbruik.<ref name="auto" /><ref name="auto1">{{Cite web |date=2023-05-09 |title=Nätverk Foxtrot – expansiv knarkgrossist |url=https://blog.zaramis.se/2023/05/09/natverk-foxtrot-expansiv-knarkgrossist/ |access-date=2023-09-18 |website=Svenssons Nyheter |language=sv-SE}}</ref> ==Lede== Die Foxtrot-netwerk word gekoppel aan vuurwapenmisdaad en geweld in Swede. Dit bestaan hoofsaaklik uit mense tussen die ouderdomme van 25 en 35 en sluit verskeie van Majid se familielede in.<ref>{{Cite web |last=Moody |first=Oliver |date=2024-07-17 |title=Welcome to Sweden's gang wars, where children carry guns and bombs |url=https://www.thetimes.com/world/europe/article/children-of-13-wield-guns-and-bombs-in-swedens-gang-wars-wgph5zf5w?utm_source=chatgpt.com&region=global |access-date=2025-04-15 |website=www.thetimes.com |language=en}}</ref> Die netwerk word as goed georganiseerd beskou en is 'n groot bron van kommer vir wetstoepassingsagentskappe in Swede. Dit teiken gewoonlik werwing van finansieel kwesbares, soos nuut geïmmigreerde gesinne, jongmense en mense wat met outisme gediagnoseer is of sukkel met geestesgesondheidsprobleme.<ref>{{Cite web |title=Iran's shadow war with Israel is ensnaring Swedish teens, security services say |url=https://www.cnn.com/interactive/2025/world/iran-israel-swedish-teenagers-shadow-war-intl-invs |access-date=2025-10-02 |website=www.cnn.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-17 |title=Teenage guns for hire: Swedish gangs targeting Israeli interests |url=https://www.bbc.com/news/articles/c1e85l701y3o |access-date=2025-10-02 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Loy |first=Jennifer |date=2024-06-10 |title=PSA: IRAN USING ORGANIZED CRIMINAL GANGS IN SWEDEN AS PROXIES TO ATTACK ISRAELI AND JEWISH TARGETS POSES MULTIFACETED SECURITY CHALLENGES; INTERNATIONAL COLLABORATION AND INFORMATION SHARING NEEDED |url=https://www.counterterrorismgroup.com/post/psa-iran-using-organized-criminal-gangs-in-sweden-as-proxies-to-attack-israeli-and-jewish-targets-p |access-date=2025-10-02 |website=CTG |language=en}}</ref> ==Betrekkinge met Iran== Foxtrot het direkte operasionele bande met die Iranse regering ontwikkel, spesifiek Iran se [[Ministerie van Intelligensie (Iran)|Ministerie van Intelligensie en Veiligheid]] (MOIS). Hierdie betrekkinge is gestaaf deur verskeie Westerse regeringsondersoeke en onlangse gekoördineerde sanksies deur die VSA, die VK<ref name=uksanctions>{{Cite press release|title=UK sanctions Iranian organised crime network |url=https://www.gov.uk/government/news/uk-sanctions-iranian-organised-crime-network |author=((Foreign, Commonwealth & Development Office and The Rt Hon David Lammy MP)) |publisher=UK Government|date=14 April 2025}}</ref><ref>{{Cite news |date=2025-04-15 |title=UK sanctions Swedish criminal network over Iran-backed plots in Europe |url=https://www.reuters.com/world/uk/uk-adds-two-new-designations-its-iran-sanctions-list-2025-04-14/ |access-date=2025-07-06 |work=Reuters |language=en}}</ref> en ander Europese state. Rawa Majid is deur Iran se MOIS gewerf nadat hy in September 2023 na Iran gevlug het. In ruil vir beskerming en 'n veilige hawe in [[Teheran]], het Majid ingestem om sy netwerk te gebruik om aanvalle op Israeliese en [[Jood]]se teikens regoor [[Europa]] uit te voer. Onder Iranse leiding het Foxtrot verskeie aanvalle georkestreer en probeer.<ref>{{Cite web |last=Easter |first=Reagan |date=2025-03-17 |title=Iran’s ties to Western organized crime networks |url=https://www.fdd.org/analysis/op_eds/2025/03/17/irans-ties-to-western-organized-crime-networks/ |access-date=2025-07-06 |website=FDD |language=en}}</ref><ref name=treasury>{{Cite press release|date=2025-02-08 |title=Treasury Sanctions Swedish Gang and Leader Serving Iranian Regime |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0047 |publisher=U.S. Department of the Treasury |language=en}}</ref> ==Verhoudings met ander netwerke== Die Foxtrot-netwerk is verbind met 'n aantal ander verdagtes in georganiseerde misdaad, insluitend 'n man wat as een van Majid se naaste vriende beskou word. In April 2022 is hierdie man 'n tronkstraf van 9 jaar en 6 maande opgelê vir ernstige dwelmmisdade. 'n Man wat in 2021 aangehou is in verband met 'n aansienlike dwelmhandel, word beskou as 'n derde persoon wat met die Foxtrot-netwerk verbind word. Die man word daarvan beskuldig dat hy verbintenisse het met ander kriminele organisasies in Europa en betrokke was by die invoer van beduidende hoeveelhede dwelms uit [[Nederland]], Swede en [[Noorweë]]. Foxtrot en Majid het ook verbintenisse met 'n groot dwelmring in Östersund.<ref name="auto" /><ref>{{Cite web |date=2022-08-13 |title=Så kopplas "Kurdiske räven" till härva i Östersund |url=https://www.aftonbladet.se/a/z7doj1 |access-date=2023-09-18 |website=www.aftonbladet.se |language=sv}}</ref> Daarbenewens is dit deur talle ondersoeke vasgestel dat die Foxtrot-netwerk 'n bondgenoot is van die Bro-netwerk en die Zero-netwerk. Mense wat deur die Foxtrot-netwerk en Majid aangestel is, het verskeie geweldsmisdade teen die Dalen-netwerk en hul bondgenote gepleeg. Die oortreders is gewerf uit ander kriminele netwerke en was gedeeltelik lede van die Bro-netwerk of die Zero-netwerk. Die Dalen-netwerk, wat onder andere blykbaar geaffilieer is met Farsta yngre, het ook 'n aantal gewelddadige dade teen die Foxtrot-netwerk en sy bondgenote gepleeg.<ref name="auto">{{Cite web |title=Rawa Majid och Foxtrot Nätverket |url=https://www.krimfup.se/articles/rawa-majid-och-foxtrot-natverket |access-date=2023-09-18 |website=www.krimfup.se}}</ref><ref name="auto1" /> ==In die media== Die boef-kletsrymer "5iftyy" (gebore 2001), oorspronklik van die Bro-Network,<ref>{{Cite web |date=2023-05-10 |title=Bronätverket – kurdiska rävens allierade |website = Svenssons Nyheter |url=https://blog.zaramis.se/2023/05/10/bronatverket-kurdiska-ravens-allierade/ |access-date=2023-09-18 |language=sv-SE}}</ref> word ook deur die Sweedse polisie met die Foxtrot-netwerk verbind. Die kletsrymer het ook in verskeie liedjies na die netwerk verwys en hulde gebring aan lede wat gevange geneem is.<ref>{{Citation |title=5iftyy & Nummeruno – Gulag |url=https://genius.com/5iftyy-and-nummeruno-gulag-lyrics |access-date=2023-09-18}}</ref><ref>{{Citation |title=5iftyy – Oppblock |url=https://genius.com/5iftyy-oppblock-lyrics |access-date=2023-09-18}}</ref> ==Internasionale aktiwiteite== Daar word berig dat die Foxtrot-netwerk tieners in verskeie lande werf om geweldsmisdade te pleeg, insluitend moord as 'n diens aan betalende kliënte – geweld as 'n diens (VaaS) – dikwels namens die Iranse regime.<ref name=sandford/> 'n Europol-groep, OTF GRIMM, is gestig om VaaS aan te spreek, wat België, Denemarke, Finland, Frankryk, Duitsland, Ysland, Nederland, Noorweë, Spanje, Swede en die Verenigde Koninkryk betrek.<ref>{{cite web | title=Operational Taskforce GRIMM – Tackling violence-as-a-service and the recruitment of young perpetrators into serious and organised crime. | publisher=Europol | date=29 April 2025 | url=https://www.europol.europa.eu/how-we-work/operations/operational-taskforce-grimm}}</ref> Die Foxtrot-netwerk vermy dikwels uitbetalings, aangesien oortreders gewoonlik gevang word. Van 2022 tot 2026 word vermoed dat dit verantwoordelik was vir ongeveer 35 moorde, en werklike en pogings tot aanvalle op Israeliese teikens in Europa.<ref name=sandford>{{cite news| last=Sandford | first=Daniel | title=Foxtrot Network: The shadowy gang recruiting teen killers across Europe | publisher=BBC News | date=1 Augustus 2026 | url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czrjyevmv61o }}</ref> Op 12 Maart 2025 het die Amerikaanse Departement van die Tesourie Foxtrot en sy leier Rawa Majid goedgekeur oor "aanvalle op Israeliese en Joodse teikens in Europa."<ref name=treasury/> In April 2025 het die regering van die Verenigde Koninkryk die Foxtrot-netwerk goedgekeur weens sy kriminele aktiwiteite.<ref name=":0">{{Cite web |title=UK imposes sanctions on Swedish-based Iranian criminal network over plots in Europe |url=https://www.lbcgroup.tv/news/world-news/849028/uk-imposes-sanctions-on-swedish-based-iranian-criminal-network-over-pl/en |access-date=2025-04-15 |website=LBCIV7 |language=en}}</ref><ref name=uksanctions/> Op 13 Januarie 2026 het die Irakse owerhede die inhegtenisneming van leierskapsfigure aangekondig wat verband hou met die Swede-gebaseerde Foxtrot-netwerk.<ref name=alarabiya>{{cite web|title=العراق يعتقل قيادات في شبكة إجرامية سويدية متهمة بالعمل لصالح إيران |trans-title=Iraq Arrests Leaders of Swedish Criminal Network Accused of Working for Iran |url=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/iraq/2026/01/13/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%8A%D8%B9%D8%AA%D9%82%D9%84-%D9%82%D9%8A%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%8A-%D8%B4%D8%A8%D9%83%D8%A9-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%B3%D9%88%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D8%A9-%D9%85%D8%AA%D9%87%D9%85%D8%A9-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-%D9%84%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86- |publisher=Al Arabiya |language =ar |access-date= 16 Januarie 2026}}</ref> 'n Verklaring wat deur die Irakse Nasionale Intelligensiediens uitgereik is, het gesê: "Gebaseer op presiese intelligensie-inligting en interne en eksterne opsporingsbedrywighede, het die Nasionale Intelligensiediens, in samewerking met die Hooggeregshofraad en veiligheidsowerhede in die Sulaymaniyah-owerhede in die Irakse Koerdistan-streek, kriminele leiers onderhewig aan binnelandse en internasionale lasbriewe wat geaffilieer is met die Foxtrot-netwerk, aangekeer."<ref name=alarabiya/> ==Verwysings== {{Verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Misdaad]] [[Kategorie:Swede]] [[Kategorie:Iran]] 57cs6yxj1rnnu6r14rxctn91pr36swt 14 464541 2922470 2922202 2026-08-06T06:58:38Z JMK 649 +kat 2922470 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|Roelof Frederik Botha}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici]] [[Kategorie:Nasionale Party]] jh8wrscdn8rvp6y45lho5g1c6gv7ya6 2922475 2922470 2026-08-06T07:07:49Z JMK 649 ~kat 2922475 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|Roelof Frederik Botha}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers]] [[Kategorie:Politici van die Nasionale Party]] k86u3c43ikikxquovr2cpkgp3ytsigk 0 464567 2922347 2026-08-05T11:59:38Z Aliwal2012 39067 nuwe artikel! 2922347 wikitext text/x-wiki Die '''[[1973 Formule Een-seisoen|1973]] [[Formule Een]] [[Belgiese Grand Prix]]''' is op [[20 Mei]] [[1973]] op [[Zolder-renbaan|Zolder]] in [[België]] gehou. Dit was die vyfde wedren van die kampioenskapseisoen. == Renuitslag == {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr ! Renjaer ! Span ! Rondtes ! Tyd/Rede vir uitval ! Rooster ! Punte |- ! 1 | 5 | {{GB-VLAG}} '''[[Jackie Stewart]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 70 | 1:42:13.4 | 6 | '''9''' |- ! 2 | 6 | {{FR-VLAG}} '''[[François Cevert]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 70 | 31.84 | 4 | '''6''' |- ! 3 | 1 |{{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]''' | '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 70 | + 2:02.79 | 9 | '''4''' |- ! 4 | 9 | {{IT-VLAG}} '''[[Andrea de Adamich]]''' | '''[[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 69 | + 1 Ronde | 18 | '''3''' |- ! 5 | 21 | {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]''' | '''[[British Racing Motors|BRM]]''' | 69 | + 1 Ronde | 14 | '''2''' |- ! 6 | 22 | {{NZ-VLAG}} '''[[Chris Amon]]''' | '''Tecno''' | 67 | + 3 Rondea | 15 | '''1''' |- ! 7 | 7 |{{NZ-VLAG}} [[Denny Hulme]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 67 | +3 Rondea | 2 | &nbsp; |- ! 8 | 24 | {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan|Carlos Pace]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 66 | +4 Rondes | 8 | &nbsp; |- ! 9 | 12 | {{GB-VLAG}} [[Graham Hill]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 65 | +5 Rondes | 23 | &nbsp; |- ! 10 | 19 | {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 63 | Ongeluk | 12 | &nbsp; |- ! 11 | 15 | {{GB-VLAG}} [[Mike Beuttler]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 63 | Ongeluk | 20 | &nbsp; |- ! DNF | 14 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 60 | Ongeluk | 16 | &nbsp; |- ! NC | 20 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Beltoise]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 56 | Nie geklassifiseer | 5 | &nbsp; |- ! DNF | 11 | {{BR-VLAG}} [[Wilson Fittipaldi Jr.]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 46 | Enjin | 19 | &nbsp; |- ! DNF | 2 | {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 42 | Ongeluk | 1 | &nbsp; |- ! DNF | 8 | {{US-VLAG}} [[Peter Revson]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 33 | Ongeluk | 10 | &nbsp; |- ! DNF | 25 | {{NZ-VLAG}} [[Howden Ganley]] | [[Iso Marlboro]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 16 | Ongeluk | 21 | &nbsp; |- ! DNF | 10 | {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 14 | Enjin | 7 | &nbsp; |- ! DNF | 16 | {{US-VLAG}} [[George Follmer]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 13 | Petrolpedaal | 11 | &nbsp; |- ! DNF | 17 | {{GB-VLAG}} [[Jackie Oliver]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 11 | Ongeluk | 22 | &nbsp; |- ! DNF | 3 | {{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 6 | Oliepomp | 3 | &nbsp; |- ! DNF | 26 | {{IT-VLAG}} [[Nanni Galli]] | [[Iso Marlboro]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 6 | Enjin | 17 | &nbsp; |- ! DNF | 23 | {{GB-VLAG}} [[Mike Hailwood]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 4 | Ongeluk | 13 | &nbsp; |} {{F1GP 1970–1979}} [[Kategorie:Belgiese Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 1973]] sxnyl6t8ohcml9awzru0k720lyxhe26 0 464568 2922350 2026-08-05T12:09:50Z Aliwal2012 39067 nuwe artikel! 2922350 wikitext text/x-wiki Die '''[[1974 Formule Een-seisoen|1974]] [[Formule Een]] [[Belgiese Grand Prix]]''' is op [[12 Mei]] [[1974]] op Nijvel in [[België]] gehou. Dit was die vyfde wedren van die kampioenskapseisoen. == Renuitslag == {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr ! Renjaer ! Span ! Rondtes ! Tyd/Rede vir uitval ! Rooster ! Punte |- ! 1 | 5 | {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]''' | '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 85 | 1:44:20.57 | 4 | '''9''' |- ! 2 | 12 | {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 85 | + 0.35 | 3 | '''6''' |- ! 3 | 3 | [[Beeld:Flag of South Africa (1928–1994).svg|20px]] '''[[Jody Scheckter]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 85 | + 45.61 | 2 | '''4''' |- ! 4 | 11 | {{CH-VLAG}} '''[[Clay Regazzoni]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 85 | + 52.02 | 1 | '''3''' |- ! 5 | 14 | {{FR-VLAG}} '''[[Jean-Pierre Beltoise]]''' | '''[[British Racing Motors|BRM]]''' | 85 | + 1:08.05 | 7 | '''2''' |- ! 6 | 6 | {{NZ-VLAG}} '''[[Denny Hulme]]''' | '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 85 | + 1:10.54 | 12 | '''1''' |- ! 7 | 33 | {{GB-VLAG}} [[Mike Hailwood]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 84 | + 1 Ronde | 13 | &nbsp; |- ! 8 | 26 | {{GB-VLAG}} [[Graham Hill]] | [[Lola (renmotor)|Lola]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 83 | + 2 Rondes | 29 | &nbsp; |- ! 9 | 10 | {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 83 | + 2 Rondes | 31 | &nbsp; |- ! 10 | 41 | {{AU-VLAG}} [[Tim Schenken]] | [[Trojan (Formule 1)|Trojan]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 83 | + 2 Ronden | 23 | &nbsp; |- ! 11 | 28 | {{GB-VLAG}} [[John Watson]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 83 | + 2 Ronden | 19 | &nbsp; |- ! 12 | 27 | {{GB-VLAG}} [[Guy Edwards]] | [[Lola (renmotor)|Lola]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 82 | + 3 Ronden | 21 | &nbsp; |- ! 13 | 17 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 82 | + 3 Ronden | 17 | &nbsp; |- ! 14 | 21 | {{NL-VLAG}} [[Gijs van Lennep]] | Iso Marlboro-[[Ford Motor Company|Ford]] | 82 | + 3 Ronden | 30 | &nbsp; |- ! 15 | 22 | {{AU-VLAG}} [[Vern Schuppan]] | [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 82 | + 3 Rondes | 14 | &nbsp; |- ! 16 | 37 | {{FR-VLAG}} [[François Migault]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 82 | + 3 Rondes | 25 | &nbsp; |- ! 17 | 34 | {{BE-VLAG}} [[Teddy Pilette]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 81 | +4 Rondes | 27 | &nbsp; |- ! 18 | 16 | {{GB-VLAG}} [[Brian Redman]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 80 | Motor | 18 | &nbsp; |- ! DNF | 2 | {{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 72 | Oorverhit | 16 | &nbsp; |- ! DNF | 42 | {{GB-VLAG}} [[Tom Pryce]] | [[Token (Formule 1)|Token]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 66 | Botsing | 20 | &nbsp; |- ! DNF | 7 | {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 62 | Motor | 24 | &nbsp; |- ! DNF | 1 | {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 56 | Brandstoflek | 5 | &nbsp; |- ! DNF | 4 | {{FR-VLAG}} [[Patrick Depailler]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 53 | Remme | 28 | &nbsp; |- ! DNF | 19 | {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 53 | Suspensie | 26 | &nbsp; |- ! DNF | 43 | {{FR-VLAG}} [[Gerard Larrousse]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 53 | Band | 11 | &nbsp; |- ! DNF | 18 | {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace|Carlos Pace]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 50 | Hantering | 8 | &nbsp; |- ! DNF | 8 | [[Rikky von Opel]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 49 | Enjin | 22 | &nbsp; |- ! DNF | 24 | {{GB-VLAG}} [[James Hunt]] | [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 45 | Ongeluk | 9 | &nbsp; |- ! DNF | 20 | {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]] | [[Iso Marlboro]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 29 | Transmissie | 6 | &nbsp; |- ! DNF | 15 | {{FR-VLAG}} [[Henri Pescarolo]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 12 | Botsing | 15 | &nbsp; |- ! DNF | 9 | {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 6 | Koppeling | 10 | &nbsp; |- |} {{F1GP 1970–1979}} [[Kategorie:Belgiese Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 1974]] ojgrj23tmuaikl9d2nw9o7164f0u1h7 2922354 2922350 2026-08-05T12:12:37Z Aliwal2012 39067 /* Renuitslag */ 2922354 wikitext text/x-wiki Die '''[[1974 Formule Een-seisoen|1974]] [[Formule Een]] [[Belgiese Grand Prix]]''' is op [[12 Mei]] [[1974]] op Nijvel in [[België]] gehou. Dit was die vyfde wedren van die kampioenskapseisoen. == Renuitslag == {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr ! Renjaer ! Span ! Rondtes ! Tyd/Rede vir uitval ! Rooster ! Punte |- ! 1 | 5 | {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]''' | '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 85 | 1:44:20.57 | 4 | '''9''' |- ! 2 | 12 | {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 85 | + 0.35 | 3 | '''6''' |- ! 3 | 3 | [[Beeld:Flag of South Africa (1928–1994).svg|20px]] '''[[Jody Scheckter]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 85 | + 45.61 | 2 | '''4''' |- ! 4 | 11 | {{CH-VLAG}} '''[[Clay Regazzoni]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 85 | + 52.02 | 1 | '''3''' |- ! 5 | 14 | {{FR-VLAG}} '''[[Jean-Pierre Beltoise]]''' | '''[[British Racing Motors|BRM]]''' | 85 | + 1:08.05 | 7 | '''2''' |- ! 6 | 6 | {{NZ-VLAG}} '''[[Denny Hulme]]''' | '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 85 | + 1:10.54 | 12 | '''1''' |- ! 7 | 33 | {{GB-VLAG}} [[Mike Hailwood]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 84 | + 1 Ronde | 13 | &nbsp; |- ! 8 | 26 | {{GB-VLAG}} [[Graham Hill]] | [[Lola (renmotor)|Lola]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 83 | + 2 Rondes | 29 | &nbsp; |- ! 9 | 10 | {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 83 | + 2 Rondes | 31 | &nbsp; |- ! 10 | 41 | {{AU-VLAG}} [[Tim Schenken]] | Trojan-[[Ford Motor Company|Ford]] | 83 | + 2 Rondes | 23 | &nbsp; |- ! 11 | 28 | {{GB-VLAG}} [[John Watson]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 83 | + 2 Rondes | 19 | &nbsp; |- ! 12 | 27 | {{GB-VLAG}} [[Guy Edwards]] | [[Lola (renmotor)|Lola]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 82 | + 3 Rondes | 21 | &nbsp; |- ! 13 | 17 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 82 | + 3 Rondes | 17 | &nbsp; |- ! 14 | 21 | {{NL-VLAG}} [[Gijs van Lennep]] | Iso Marlboro-[[Ford Motor Company|Ford]] | 82 | + 3 Rondes | 30 | &nbsp; |- ! 15 | 22 | {{AU-VLAG}} [[Vern Schuppan]] | [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 82 | + 3 Rondes | 14 | &nbsp; |- ! 16 | 37 | {{FR-VLAG}} [[François Migault]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 82 | + 3 Rondes | 25 | &nbsp; |- ! 17 | 34 | {{BE-VLAG}} [[Teddy Pilette]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 81 | +4 Rondes | 27 | &nbsp; |- ! 18 | 16 | {{GB-VLAG}} [[Brian Redman]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 80 | Motor | 18 | &nbsp; |- ! DNF | 2 | {{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 72 | Oorverhit | 16 | &nbsp; |- ! DNF | 42 | {{GB-VLAG}} [[Tom Pryce]] | [[Token (Formule 1)|Token]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 66 | Botsing | 20 | &nbsp; |- ! DNF | 7 | {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 62 | Motor | 24 | &nbsp; |- ! DNF | 1 | {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 56 | Brandstoflek | 5 | &nbsp; |- ! DNF | 4 | {{FR-VLAG}} [[Patrick Depailler]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 53 | Remme | 28 | &nbsp; |- ! DNF | 19 | {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 53 | Suspensie | 26 | &nbsp; |- ! DNF | 43 | {{FR-VLAG}} [[Gerard Larrousse]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 53 | Band | 11 | &nbsp; |- ! DNF | 18 | {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace|Carlos Pace]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 50 | Hantering | 8 | &nbsp; |- ! DNF | 8 | [[Rikky von Opel]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 49 | Enjin | 22 | &nbsp; |- ! DNF | 24 | {{GB-VLAG}} [[James Hunt]] | [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 45 | Ongeluk | 9 | &nbsp; |- ! DNF | 20 | {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]] | [[Iso Marlboro]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 29 | Transmissie | 6 | &nbsp; |- ! DNF | 15 | {{FR-VLAG}} [[Henri Pescarolo]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 12 | Botsing | 15 | &nbsp; |- ! DNF | 9 | {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 6 | Koppeling | 10 | &nbsp; |- |} {{F1GP 1970–1979}} [[Kategorie:Belgiese Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 1974]] gyo8d9xgllpu4wg2rfeq2zebov8gf6m 0 464569 2922352 2026-08-05T12:11:08Z Oesjaar 7467 Aanstuur 2922352 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Blepharis integrifolia]] rqafk0p0vzdejer7475ls4u6eyy8hng 1 464570 2922353 2026-08-05T12:11:38Z Oesjaar 7467 Verbeter 2922353 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 464571 2922355 2026-08-05T12:14:19Z Sobaka 328 Nuwe artikel 2922355 wikitext text/x-wiki '''Projek Panama''' is 'n onwettige digitale kopiëring en vernietigende boekskandeeroperasie deur [[Anthropic]] wat daarop gemik is om 'n datastel van gepubliseerde ou en seldsame [[boek]]e te ontwikkel. Projek Panama word beskryf in onverseëlde hofstukke van 'n groepsgeding oor kopiereg in 2024. In 'n interne beplanningsdokument word Projek Panama beskryf as Anthropic se "poging om alle boeke in die wêreld vernietigend te skandeer".<ref name="washpost_projectpanama_jan2026">{{cite news |last1=Schaffer |first1=Aaron |last2=Oremus |first2=Will |last3=Tiku |first3=Nitasha |title=Inside an AI start-up's plan to scan and dispose of millions of books |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2026/01/27/anthropic-ai-scan-destroy-books/ |access-date=2 Februarie 2026 |newspaper=[[The Washington Post]] |date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260225151615/https://www.washingtonpost.com/technology/2026/01/27/anthropic-ai-scan-destroy-books/ |archive-date= 2026-02-25}}</ref><ref name="gadget-review">{{Cite web|title="We Don’t Want It to Be Known": Inside Anthropic’s Secret Plan to Destroy & Scan World Literature|first=C|last=da Costa|date=31 Julie 2026|website=Gadget Review|url=https://www.gadgetreview.com/we-dont-want-it-to-be-known-inside-anthropics-secret-plan-to-destroy-scan-world-literature}}</ref><ref name="runtimewire">{{Cite web|url=https://runtimewire.com/article/anthropic-settles-book-piracy-case-for-1-5b-exposing-secret-project-panama|first=Ryan|last=Merket|date=27 Julie 2026|website=runtimewire|title=Everything we know about how Anthropic's Project Panama scanned millions of books}}</ref> ==Aktiwiteite== Projek Panama het ten doel om 'n digitale biblioteek vir opleiding deur twee metodes te skep. ===Onwettige digitale kopiëring=== Anthropic het begin deur miljoene voorheen gedigitaliseerde werke deur middel van digitale seerowery te bekom. Volgens hofdokumente het Anthropic Books3, LibGen en Pirate Library Mirror vir hierdie doel gebruik, en moontlik tot 7 miljoen boeke op hierdie manier verkry.<ref name="runtimewire"/><ref name="gadget-review"/> In 2025 het Anthropic met Libgen en Pirate Library Mirror geskik vir VS$1,5 miljard vir die onwettige kopiëring van 482 460 boeke en ingestem om enige oorblywende kopieë van genoemde boeke te vernietig.<ref name="runtimewire"/> Outeurs het gewoonlik VS$3 000 per boek uit hierdie skikking ontvang.<ref name="runtimewire"/> ===Vernietigende boekskandering=== Anthropic het miljoene gebruikte en seldsame boeke van aanlynkleinhandelaars soos Better World Books en World of Books gekoop, hul ruggrate afgesny en hul bladsye geskandeer om [[Claude (groot taalmodel)|Claude]] op te lei.<ref name="washpost_projectpanama_jan2026" /><ref name="Edwards-2025">{{Cite web |last=Edwards |first=Benj |date=2025-06-25 |title=Anthropic destroyed millions of print books to build its AI models |url=https://arstechnica.com/ai/2025/06/anthropic-destroyed-millions-of-print-books-to-build-its-ai-models/ |access-date=2025-06-26 |website=Ars Technica|language=en |archive-date=26 Junie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250626164306/https://arstechnica.com/ai/2025/06/anthropic-destroyed-millions-of-print-books-to-build-its-ai-models/ |url-status=live }}</ref><ref name="gadget-review"/><ref name="dallas-express">{{Cite web|url=https://dallasexpress.com/national/the-vanishing-page-ai-firms-scan-then-destroy-rare-book-editions/|title=The Vanishing Page: AI Firms Scan Then Destroy Rare Book Editions|first=Tiffany|last=Chartier|date=27 Julie 2026|website=Dallas Express}}</ref> Hierdie proses het die gebruik van hidrouliese snyers vir rugverwydering en hoëspoed-skandeerder behels. Die [[papier]] is toe herwin. Die datastel is toe privaat gehou en slegs vir opleidingsmodelle gebruik.<ref name="gadget-review"/> Volgens die Projek Panama-beplanningsdokument wou Anthropic nie "dat dit bekend moes wees dat [hulle] hieraan gewerk het nie".<ref name="washpost_projectpanama_jan2026"/><ref name="gadget-review"/><ref name="dallas-express"/> In dieselfde skikking van 2025 het regter William Alsup beslis dat die vernietiging en digitalisering van wettig aangekoopte boeke billike gebruik uitmaak, in teenstelling met Anthropic se vorige gebruik van onwettige digitale kopieë.<ref name="washpost_projectpanama_jan2026"/><ref name="Edwards-2025"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] 858k7n8zhfhlqlnvgyz8vf7y8r4img2 2922358 2922355 2026-08-05T12:27:31Z Sobaka 328 /* Onwettige digitale kopiëring */ 2922358 wikitext text/x-wiki '''Projek Panama''' is 'n onwettige digitale kopiëring en vernietigende boekskandeeroperasie deur [[Anthropic]] wat daarop gemik is om 'n datastel van gepubliseerde ou en seldsame [[boek]]e te ontwikkel. Projek Panama word beskryf in onverseëlde hofstukke van 'n groepsgeding oor kopiereg in 2024. In 'n interne beplanningsdokument word Projek Panama beskryf as Anthropic se "poging om alle boeke in die wêreld vernietigend te skandeer".<ref name="washpost_projectpanama_jan2026">{{cite news |last1=Schaffer |first1=Aaron |last2=Oremus |first2=Will |last3=Tiku |first3=Nitasha |title=Inside an AI start-up's plan to scan and dispose of millions of books |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2026/01/27/anthropic-ai-scan-destroy-books/ |access-date=2 Februarie 2026 |newspaper=[[The Washington Post]] |date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260225151615/https://www.washingtonpost.com/technology/2026/01/27/anthropic-ai-scan-destroy-books/ |archive-date= 2026-02-25}}</ref><ref name="gadget-review">{{Cite web|title="We Don’t Want It to Be Known": Inside Anthropic’s Secret Plan to Destroy & Scan World Literature|first=C|last=da Costa|date=31 Julie 2026|website=Gadget Review|url=https://www.gadgetreview.com/we-dont-want-it-to-be-known-inside-anthropics-secret-plan-to-destroy-scan-world-literature}}</ref><ref name="runtimewire">{{Cite web|url=https://runtimewire.com/article/anthropic-settles-book-piracy-case-for-1-5b-exposing-secret-project-panama|first=Ryan|last=Merket|date=27 Julie 2026|website=runtimewire|title=Everything we know about how Anthropic's Project Panama scanned millions of books}}</ref> ==Aktiwiteite== Projek Panama het ten doel om 'n digitale biblioteek vir opleiding deur twee metodes te skep. ===Onwettige digitale kopiëring=== Anthropic het begin deur miljoene voorheen gedigitaliseerde werke deur middel van digitale seerowery te bekom. Volgens hofdokumente het Anthropic Books3, [[LibGen]] en Pirate Library Mirror vir hierdie doel gebruik, en moontlik tot 7 miljoen boeke op hierdie manier verkry.<ref name="runtimewire"/><ref name="gadget-review"/> In 2025 het Anthropic met Libgen en Pirate Library Mirror geskik vir VS$1,5 miljard vir die onwettige kopiëring van 482 460 boeke en ingestem om enige oorblywende kopieë van genoemde boeke te vernietig.<ref name="runtimewire"/> Outeurs het gewoonlik VS$3 000 per boek uit hierdie skikking ontvang.<ref name="runtimewire"/> ===Vernietigende boekskandering=== Anthropic het miljoene gebruikte en seldsame boeke van aanlynkleinhandelaars soos Better World Books en World of Books gekoop, hul ruggrate afgesny en hul bladsye geskandeer om [[Claude (groot taalmodel)|Claude]] op te lei.<ref name="washpost_projectpanama_jan2026" /><ref name="Edwards-2025">{{Cite web |last=Edwards |first=Benj |date=2025-06-25 |title=Anthropic destroyed millions of print books to build its AI models |url=https://arstechnica.com/ai/2025/06/anthropic-destroyed-millions-of-print-books-to-build-its-ai-models/ |access-date=2025-06-26 |website=Ars Technica|language=en |archive-date=26 Junie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250626164306/https://arstechnica.com/ai/2025/06/anthropic-destroyed-millions-of-print-books-to-build-its-ai-models/ |url-status=live }}</ref><ref name="gadget-review"/><ref name="dallas-express">{{Cite web|url=https://dallasexpress.com/national/the-vanishing-page-ai-firms-scan-then-destroy-rare-book-editions/|title=The Vanishing Page: AI Firms Scan Then Destroy Rare Book Editions|first=Tiffany|last=Chartier|date=27 Julie 2026|website=Dallas Express}}</ref> Hierdie proses het die gebruik van hidrouliese snyers vir rugverwydering en hoëspoed-skandeerder behels. Die [[papier]] is toe herwin. Die datastel is toe privaat gehou en slegs vir opleidingsmodelle gebruik.<ref name="gadget-review"/> Volgens die Projek Panama-beplanningsdokument wou Anthropic nie "dat dit bekend moes wees dat [hulle] hieraan gewerk het nie".<ref name="washpost_projectpanama_jan2026"/><ref name="gadget-review"/><ref name="dallas-express"/> In dieselfde skikking van 2025 het regter William Alsup beslis dat die vernietiging en digitalisering van wettig aangekoopte boeke billike gebruik uitmaak, in teenstelling met Anthropic se vorige gebruik van onwettige digitale kopieë.<ref name="washpost_projectpanama_jan2026"/><ref name="Edwards-2025"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] m4eddo4jeyztut4h9tdftiy1u6z7h1s 2922359 2922358 2026-08-05T12:29:11Z Sobaka 328 /* Onwettige digitale kopiëring */ skakel 2922359 wikitext text/x-wiki '''Projek Panama''' is 'n onwettige digitale kopiëring en vernietigende boekskandeeroperasie deur [[Anthropic]] wat daarop gemik is om 'n datastel van gepubliseerde ou en seldsame [[boek]]e te ontwikkel. Projek Panama word beskryf in onverseëlde hofstukke van 'n groepsgeding oor kopiereg in 2024. In 'n interne beplanningsdokument word Projek Panama beskryf as Anthropic se "poging om alle boeke in die wêreld vernietigend te skandeer".<ref name="washpost_projectpanama_jan2026">{{cite news |last1=Schaffer |first1=Aaron |last2=Oremus |first2=Will |last3=Tiku |first3=Nitasha |title=Inside an AI start-up's plan to scan and dispose of millions of books |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2026/01/27/anthropic-ai-scan-destroy-books/ |access-date=2 Februarie 2026 |newspaper=[[The Washington Post]] |date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260225151615/https://www.washingtonpost.com/technology/2026/01/27/anthropic-ai-scan-destroy-books/ |archive-date= 2026-02-25}}</ref><ref name="gadget-review">{{Cite web|title="We Don’t Want It to Be Known": Inside Anthropic’s Secret Plan to Destroy & Scan World Literature|first=C|last=da Costa|date=31 Julie 2026|website=Gadget Review|url=https://www.gadgetreview.com/we-dont-want-it-to-be-known-inside-anthropics-secret-plan-to-destroy-scan-world-literature}}</ref><ref name="runtimewire">{{Cite web|url=https://runtimewire.com/article/anthropic-settles-book-piracy-case-for-1-5b-exposing-secret-project-panama|first=Ryan|last=Merket|date=27 Julie 2026|website=runtimewire|title=Everything we know about how Anthropic's Project Panama scanned millions of books}}</ref> ==Aktiwiteite== Projek Panama het ten doel om 'n digitale biblioteek vir opleiding deur twee metodes te skep. ===Onwettige digitale kopiëring=== Anthropic het begin deur miljoene voorheen gedigitaliseerde werke deur middel van digitale seerowery te bekom. Volgens hofdokumente het Anthropic Books3, [[Library Genesis|LibGen]] en Pirate Library Mirror vir hierdie doel gebruik, en moontlik tot 7 miljoen boeke op hierdie manier verkry.<ref name="runtimewire"/><ref name="gadget-review"/> In 2025 het Anthropic met Libgen en Pirate Library Mirror geskik vir VS$1,5 miljard vir die onwettige kopiëring van 482 460 boeke en ingestem om enige oorblywende kopieë van genoemde boeke te vernietig.<ref name="runtimewire"/> Outeurs het gewoonlik VS$3 000 per boek uit hierdie skikking ontvang.<ref name="runtimewire"/> ===Vernietigende boekskandering=== Anthropic het miljoene gebruikte en seldsame boeke van aanlynkleinhandelaars soos Better World Books en World of Books gekoop, hul ruggrate afgesny en hul bladsye geskandeer om [[Claude (groot taalmodel)|Claude]] op te lei.<ref name="washpost_projectpanama_jan2026" /><ref name="Edwards-2025">{{Cite web |last=Edwards |first=Benj |date=2025-06-25 |title=Anthropic destroyed millions of print books to build its AI models |url=https://arstechnica.com/ai/2025/06/anthropic-destroyed-millions-of-print-books-to-build-its-ai-models/ |access-date=2025-06-26 |website=Ars Technica|language=en |archive-date=26 Junie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250626164306/https://arstechnica.com/ai/2025/06/anthropic-destroyed-millions-of-print-books-to-build-its-ai-models/ |url-status=live }}</ref><ref name="gadget-review"/><ref name="dallas-express">{{Cite web|url=https://dallasexpress.com/national/the-vanishing-page-ai-firms-scan-then-destroy-rare-book-editions/|title=The Vanishing Page: AI Firms Scan Then Destroy Rare Book Editions|first=Tiffany|last=Chartier|date=27 Julie 2026|website=Dallas Express}}</ref> Hierdie proses het die gebruik van hidrouliese snyers vir rugverwydering en hoëspoed-skandeerder behels. Die [[papier]] is toe herwin. Die datastel is toe privaat gehou en slegs vir opleidingsmodelle gebruik.<ref name="gadget-review"/> Volgens die Projek Panama-beplanningsdokument wou Anthropic nie "dat dit bekend moes wees dat [hulle] hieraan gewerk het nie".<ref name="washpost_projectpanama_jan2026"/><ref name="gadget-review"/><ref name="dallas-express"/> In dieselfde skikking van 2025 het regter William Alsup beslis dat die vernietiging en digitalisering van wettig aangekoopte boeke billike gebruik uitmaak, in teenstelling met Anthropic se vorige gebruik van onwettige digitale kopieë.<ref name="washpost_projectpanama_jan2026"/><ref name="Edwards-2025"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] njc77nuuv41y6mzopg4fkgh7l3giv5u 1 464572 2922357 2026-08-05T12:21:22Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2922357 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 14 464573 2922360 2026-08-05T12:45:55Z JMK 649 skep kat 2922360 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonscat|Executions in South Africa|Teregstellings in Suid-Afrika}} [[Kategorie:Teregstellings| ]] [[Kategorie:Gebeurtenisse in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Sterftes in Suid-Afrika]] lejzpp2vupaznefr206eaurq67d8pcy 14 464574 2922361 2026-08-05T12:49:35Z JMK 649 +kat 2922361 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|Executions|Teregstellings}} [[Kategorie:Sterftes]] qy7jrb1ffsvoktfxq4vvbflkd9u8ksb 6 464575 2922367 2026-08-05T14:21:06Z Sobaka 328 {{Beeldinligting |beskrywing= Klankgreep Onmmi Tafel 5 Augustus 2026 |bron= Radio Overberg |datum= 5 Augustus 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> 2922367 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= Klankgreep Onmmi Tafel 5 Augustus 2026 |bron= Radio Overberg |datum= 5 Augustus 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-outeur}} 3uzsr5hfxbr7d944c3sha7oncr5tfhc 0 464576 2922380 2026-08-05T16:03:22Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2922380 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Klapperbos | image = | taxon = Blepharis mitrata | authority = C.B.Clarke, (1901) | synonyms =* ''Acanthodium capense var. villosum'' <small>Nees</small> * ''Blepharis villosa'' <small>(Nees) C.B.Clarke</small> }} Die '''klapperbos''' (''Blepharis mitrata'') is 'n klein [[struik]] wat deel van die Acanthaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[Noord-Kaap]], [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die plant staan ook as die ''stekelblaar'' bekend. == Galery == <gallery> Blepharis-mitrata001.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3900-47 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:46557-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/395aef3e-d011-4882-a89c-cf7d29036b31 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Blepharis|mitrata]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] byqqnhbn5bbjssumi8gct8vbatjqcwb 1 464577 2922382 2026-08-05T16:07:13Z Oesjaar 7467 Verbeter 2922382 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 464578 2922386 2026-08-05T16:13:36Z Oesjaar 7467 Nuwe dubbelsinnigheid. 2922386 wikitext text/x-wiki Die term '''Klapperbos''' kan onder andere verwys na: * [[Blepharis mitrata)]], ’n plant spesie. * [[Nymania capensis]], ’n plant spesie. {{dubbelsinnig}} or8suyu836r4auou1dtngw4fjairbtu 2922387 2922386 2026-08-05T16:13:49Z Oesjaar 7467 Ai! 2922387 wikitext text/x-wiki Die term '''Klapperbos''' kan onder andere verwys na: * [[Blepharis mitrata]], ’n plant spesie. * [[Nymania capensis]], ’n plant spesie. {{dubbelsinnig}} jbk25gxabncgjv16j9n63rxzkfwmxx5 10 464579 2922401 2026-08-05T17:55:56Z Oesjaar 7467 Nuwe taksonoom 2922401 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Nymania |parent=Meliaceae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 9oun2erheha0rijrmq2iltso7vs8arl 11 464580 2922402 2026-08-05T17:56:23Z Oesjaar 7467 Verbeter 2922402 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 2 464581 2922413 2026-08-05T18:25:09Z Elmarie Waltman 211432 Verwelkoming 2922413 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} 2t2gv6f0u9bagqtwj4o9hf1eiy39exp 2922414 2922413 2026-08-05T18:26:10Z Oesjaar 7467 Aitsa! 2922414 wikitext text/x-wiki {{Nuwe gebruikersbladsy}} jddevdup2onp9o2ojsehfkkqk1lyern 2922425 2922414 2026-08-05T18:51:20Z Avril2 212260 Tikfoute 2922425 wikitext text/x-wiki {{Nuwe gebruikersbladsy}}[[Gebruikerbespreking:Avril2#h-Die mooiste Noord kaap-20260805184100|https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruikerbespreking:Avril2#h-Die_mooiste_Noord_kaap-20260805184100]] ngvzkdx5e2s9in4gbd7lw3iuotz8qk0 2922429 2922425 2026-08-05T18:59:37Z Oesjaar 7467 Hierdie is jou eie persoonlike blad. 2922429 wikitext text/x-wiki == Die mooiste Noord kaap == God het my gekies om Hier te bly in die mooie Noord kaap waar daar sonop koms is nuwe oorwinings en nuwe beginsels Self vir die Plante van Namkwa land en self die mooi watervalle van Augrabies. Die tuiste van die dassies, klipspringers, bobejane en die blou apies. Die mooie kalgadi transfontier Park waar die leeu mannetjie met sy gesin vry loop tussen die Noord kaap en Botswana grense waar diere hulle self beskou as een nasie Upington, n dorp met die mooiste liggies met die meeste geraas. Keimoes n erfenis van die waterwiel wat Baie gevoed het en ook vandag bekend staan as n Klein dorpe met klomp mense die wingerde van Kalahari waters. Kakamas die dorp waar mense Ander kant die orange rivier gelee is met trotsheid en vertrou geen apartheid.Dis ons mooie Noord kaap. Self kenhart die dorp van wild lewe tot in Branvlei se Sout panne. [[Gebruiker:Avril2|Avril2]] ([[Gebruikerbespreking:Avril2|kontak. 0781061868]]) 18:41, 5 Augustus 2026 (UTC) Waar kan ek my goed publiseer [[Gebruiker:Avril2|Avril2]] ([[Gebruikerbespreking:Avril2|kontak]]) 18:52, 5 Augustus 2026 (UTC) kl396tpr54dv6ampoh9ew6fcmvfrloq 2922430 2922429 2026-08-05T18:59:57Z Oesjaar 7467 Nou kan jy self aangaan 2922430 wikitext text/x-wiki == Die mooiste Noord kaap == God het my gekies om Hier te bly in die mooie Noord kaap waar daar sonop koms is nuwe oorwinings en nuwe beginsels Self vir die Plante van Namkwa land en self die mooi watervalle van Augrabies. Die tuiste van die dassies, klipspringers, bobejane en die blou apies. Die mooie kalgadi transfontier Park waar die leeu mannetjie met sy gesin vry loop tussen die Noord kaap en Botswana grense waar diere hulle self beskou as een nasie Upington, n dorp met die mooiste liggies met die meeste geraas. Keimoes n erfenis van die waterwiel wat Baie gevoed het en ook vandag bekend staan as n Klein dorpe met klomp mense die wingerde van Kalahari waters. Kakamas die dorp waar mense Ander kant die orange rivier gelee is met trotsheid en vertrou geen apartheid.Dis ons mooie Noord kaap. Self kenhart die dorp van wild lewe tot in Branvlei se Sout panne. thooaazjnwzrqbl07kl0v3rq71e9y4g 2922469 2922430 2026-08-06T06:25:55Z Aliwal2012 39067 spelling verbeter, ek moes net... 2922469 wikitext text/x-wiki == Die mooiste Noord-Kaap == God het my gekies om hier te bly in die mooie Noord-Kaap, waar daar 'n sonsopkoms is met nuwe oorwinnings en nuwe beginsels. Selfs vir die plante van [[Namakwaland]] en selfs die mooi watervalle van Augrabies. Die tuiste van die dassies, klipspringers, bobbejane en die blouapies. Die mooie [[Kgalagadi-vredespark]] waar die leeumannetjie met sy gesin vry loop tussen die Noord-Kaap en Botswana grense, waar diere hulself beskou as een nasie. [[Upington]], 'n dorp met die mooiste liggies met die meeste geraas. Keimoes se erfenis van die waterwiel wat baie gevoed het en ook vandag bekend staan as die wingerde van Kalahari waters. Kakamas die dorp waar mense anderkant die Oranjerivier geleë is met trotsheid. Dis ons mooie Noord-Kaap. Selfs [[Kenhardt]] die dorp van wildlewe tot in Brandvlei se soutpanne. ev0vuvrtamk7usqyo5m73esaoxlmi9a 0 464582 2922415 2026-08-05T18:28:04Z Sobaka 328 Begin 'n nuwe artikel, nog besigǃ 2922415 wikitext text/x-wiki Die '''Ministerie van Intelligensie van die Islamitiese Republiek van Iran''' ([[Persies]]: وزارت اطّلاعات جمهوری اسلامی ایران, geromaniseer: Vezarat-e Ettela'at Jomhuri-ye Eslami-ye Iran), ook bekend as die '''Ministerie van Intelligensie en Veiligheid''' ('''MOIS'''), is die primêre [[Spioenasie|intelligensie]]-agentskap van [[Iran]] en 'n lid van die Iranse Intelligensiegemeenskap. Dit was aanvanklik bekend as SAVAMA, nadat dit die [[Mohammad Reza Pahlavi|Sjah]] se intelligensie-apparaat SAVAK oorgeneem het. Die ministerie is een van die drie "soewereine" ministeriële liggame van Iran as gevolg van die aard van sy werk tuis en in die buiteland.<ref name=al-mon-balance>{{cite web |last=al Labbad |first=Mustafa |title=Rouhani's Cabinet Seeks New Balance in Iranian Policies |url=http://www.al-monitor.com/pulse/politics/2013/08/iran-rouhani-new-government-direction.html# |access-date=17 Desember 2014 |publisher=Al-Monitor |date=15 Augustus 2013}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iranian Ministry of Intelligence |url=https://greydynamics.com/iranian-ministry-of-intelligence/ |access-date=2025-08-10 |website=Grey Dynamics |language=en-US}}</ref> ==Geskiedenis== Betroubare en geldige inligting oor die ministerie is dikwels moeilik om te bekom.<ref>{{Cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-6549.html|title=Iran – SAVAMA|website=country-data.com}}</ref> Aanvanklik was die organisasie bekend as SAVAMA,<ref>{{Cite web|url=https://www.acronymfinder.com/Sazman_E-Ettela%27at-Va-Amniat_E-Melli_E-Iran-(Ministry-of-Intelligence-and-National-Security,-Iranian-intelligence-organization-that-replaced-the-Shah%27s-SAVAK)-(SAVAMA).html|title=SAVAMA – Sazman-E Ettela'at Va Amniat-E Melli-E Iran (Ministry of Intelligence and National Security, Iranian intelligence organization that replaced the Shah's SAVAK) &#124; AcronymFinder|website=acronymfindeلبیک یا خامنه ایr.com}}</ref> en was bedoel om SAVAK, Iran se intelligensie-agentskap tydens die bewind van die Sjah, te vervang, maar dit is onduidelik hoeveel kontinuïteit daar tussen die twee organisasies is – hoewel hul rol soortgelyk is, is hul onderliggende ideologie radikaal anders. Daar word vermoed dat die nuwe regering aanvanklik gretig was om SAVAK-elemente uit die nuwe organisasie te suiwer, maar dat pragmatisme uiteindelik geseëvier het, met baie ervare SAVAK-personeel wat in hul rolle behou is. Voormalige SAVAK-personeel word geglo belangrik te gewees het in die ministerie se infiltrasie van linkse andersdenkende groepe en van die Irakse Ba'ath-party. Die stigting van die ministerie is deur Saeed Hajjarian aan die regering van Mir-Hossein Mousavi en toe die parlement voorgestel. Daar was debatte oor watter tak van die staat toesig moes hou oor die nuwe instelling, en die ander opsies benewens die presidentskap was die Regbank, die Opperleier en die [[Islamitiese Revolusionêre Wagkorps]]. Uiteindelik het die regering die goedkeuring van [[Ayatollah Khomeini]] gekry om dit 'n ministerie te maak, maar 'n beperking is bygevoeg tot die vereistes van die minister: dat hy 'n dokter van [[Islam]] moes wees. Die ministerie is uiteindelik op 18 Augustus 1983 gestig, deur óf baie klein intelligensie-agentskappe wat in verskillende regeringsorganisasies gevorm is, te laat vaar, stilweg te ondergedompel, óf tot 'n verborge bestaan te verplaas. Die vyf ministers sedert die stigting van die ministerie was Mohammad Reyshahri (onder premier Mir-Hossein Mousavi), Ali Fallahian (onder president Ali Akbar Hashemi Rafsanjani), Ghorbanali Dorri-Najafabadi (onder president Mohammad Khatami, wat na 'n jaar bedank het), Ali Younessi (onder president Khatami, tot 24 Augustus 2005), Gholam Hossein Mohseni-Ejehei (onder president Mahmoud Ahmadinejad, van 24 Augustus 2005 tot 24 Augustus 2009) en Heyder Moslehi (onder president Mahmoud Ahmadinejad, van 29 Augustus 2009 tot 15 Augustus 2013). =="Ketting"-moorde== Laat in 1998 is drie opposisie skrywers, 'n politieke leier en sy vrou binne twee maande in Iran vermoor.<ref name=nyt-writers>{{cite news |title=Killing of 3 Rebel Writers Turns Hope to Fear in Iran |url=https://www.nytimes.com/1998/12/14/world/killing-of-3-rebel-writers-turns-hope-to-fear-in-iran.html |last=Douglas |first=Jehl |work=[[The New York Times]] |date=4 Desember 1998 |page=A6 |access-date=17 Desember 2014}}</ref> Na groot openbare verontwaardiging en joernalistieke ondersoek in Iran en internasionale publisiteit,<ref name=iranian-answer>{{cite web |last1=Sahebi |first1=Sima |title=You will answer, one day |url=http://www.iranian.com/BTW/2002/December/Pouyandeh/index.html |website=Iranian.com |access-date=17 Desember 2014 |location=San Francisco |date=12 Desember 2002}}</ref> het aanklaers middel 1999 aangekondig dat ene Saeed Emami "skelm elemente" in Iran se intelligensieministerie in die moorde gelei het, maar dat Emami nou dood was, nadat hy [[selfmoord]] in die tronk gepleeg het.<ref>{{cite news |url=http://www.iran-press-service.com/articles_2000/dec_2000/ganji_named_fallahian_11200.htm |title=Ganji identified Fallahian as the 'master key' in chain murders |archive-url=https://web.archive.org/web/20130428020518/http://www.iran-press-service.com/articles_2000/dec_2000/ganji_named_fallahian_11200.htm |archive-date=28 April 2013 |agency= Iran Press Service}}</ref> In 'n verhoor wat deur die slagoffers se families en internasionale menseregte-organisasies as 'n bedrogspul afgemaak is,<ref name=bbc-spared>{{cite news |title=Iranian killers spared death penalty |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2704023.stm |access-date=17 Desember 2014 |publisher=BBC News|location=Middle East|date=29 Januarie 2003}}</ref> is drie agente van die intelligensieministerie in 2001 ter dood veroordeel en twaalf ander tot tronkstraf vir die moord op twee van die slagoffers. Twee jaar later het die Iranse Hooggeregshof twee van die doodsvonnisse tot lewenslange vonnisse verminder.<ref name=rsf-iran-2003>{{cite news |title=Iran – 2003 Annual report |url=http://www.en.rsf.org/iran-iran-2003-annual-report-26-03-2003,05382 |access-date=17 Desember 2014 |publisher=Reporters Sans Frontières ([[Reporters Without Borders]]) |date=7 April 2003}}{{dead link|date=November 2024|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> ===Buitelandse teregstellings=== Masoud Molavi, 'n aanlyn opposisie-aktivis, is op Donderdag 14 November 2019 op straat in [[Istanboel]] se Şişli-woonbuurt doodgeskiet. 'n Turkse veiligheidsbeampte het later beweer dat Verdanjani se vermeende moordenaar erken het dat hy op bevel van twee Iranse intelligensiebeamptes by die Iranse konsulaat in [[Turkye]] opgetree het.<ref>{{cite news |title=Exclusive: Iranian diplomats instigated killing of dissident in Istanbul, Turkish officials say |url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-iran-killing-exclusive/exclusive-iranian-diplomats-instigated-killing-of-dissident-in-istanbul-turkish-officials-say-idUSKBN21E3FU |work=Reuters|date=27 Maart 2020}}</ref><ref>{{cite news |title=Iranian Diplomats Instigated Killing of Dissident in Istanbul, Turkish Officials Say |url=https://en.radiofarda.com/a/iranian-diplomats-killing-of-dissident-in-istanbul/30513793.html |agency=Radio Farda |date=28 Maart 2020}}</ref> Op 20 April 2022, volgens 'n verklaring deur die semi-amptelike Fars-nuusagentskap, het Iran se intelligensieministerie beweer dat hulle drie [[Mossad]]-spioene gevange geneem het.<ref>{{cite news |title=Iran arrests three Mossad spies, does not specify their nationalities -Fars news agency |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-arrests-three-mossad-spies-does-not-specify-their-nationalities-fars-news-2022-04-20/ |access-date=24 April 2022 |work=Reuters|date=20 April 2022}}</ref> In November 2023 is die voormalige visepresident van die [[Europese Parlement]], Alejo Vidal-Quadras, in [[Madrid]] in die gesig geskiet. Die aanval, wat hy oorleef het, het vermoedelik bande met Iranse agente, wat Iran se patroon van teikens op andersdenkendes in die buiteland beklemtoon.<ref>{{Cite news |date=2024-07-14 |title=The Sunflowers Case: The petty criminal, the attempted assassination and the shadow cast by Iran |url=https://www.lemonde.fr/en/france/article/2024/07/14/the-sunflowers-case-the-petty-criminal-the-attempted-assassination-and-the-shadow-cast-by-iran_6684192_7.html?utm_ |access-date=2025-05-13 |language=en}}</ref> In April 2025 het die Nederlandse regering Iran se ambassadeur ontbied na die blootlegging van twee sluipmoordpogings wat met [[Teheran]] verband hou. Hierdie komplotte het die gebruik van kriminele netwerke in Europa behels om kritici van die Iranse regime stil te maak.<ref>{{Cite news |date=2025 |title=Netherlands summons Iranian ambassador over alleged assassination attempts |url=https://www.reuters.com/world/europe/netherlands-summons-iranian-ambassador-over-alleged-assassination-attempts-2025-04-24/?utm_}}</ref> In Mei 2025 het Britse owerhede vyf Iranse burgers in hegtenis geneem wat daarvan verdink word dat hulle 'n aanval op die Israeliese ambassade in [[Londen]] beplan het. Die operasie, wat beskryf word as een van die belangrikste anti-terrorisme-aksies in onlangse jare, word vermoedelik deur Iran se IRGC-eenheid 840 georkestreer.<ref>{{Cite web |author1=Fiona Hamilton |author2=George Grylls |date=2025-05-07 |title=Iranian terror suspects ‘targeted Israeli embassy in London’ |url=https://www.thetimes.com/uk/crime/article/israel-embassy-iran-terror-plot-cbj8bfcsx?utm_ |access-date=2025-05-13 |website=www.thetimes.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sabbagh |first=Dan |last2=Dodd |first2=Vikram |date=2025-05-08 |title=Iranians arrested in counter-terrorism raids allegedly targeted Israeli embassy |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2025/may/07/iranians-arrested-in-counter-terrorism-raids-allegedly-targeted-israeli-embassy?utm_ |access-date=2025-05-13 |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Intelligensiedienste]] [[Kategorie:Iran]] 5veh1hl78vnhh6ro5rafhbusscs3iul 2922417 2922415 2026-08-05T18:31:24Z Sobaka 328 Logo 2922417 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Ministry of Intelligence of Iran Logo.svg|duimnael|'''MOIS se logo''']] Die '''Ministerie van Intelligensie van die Islamitiese Republiek van Iran''' ([[Persies]]: وزارت اطّلاعات جمهوری اسلامی ایران, geromaniseer: Vezarat-e Ettela'at Jomhuri-ye Eslami-ye Iran), ook bekend as die '''Ministerie van Intelligensie en Veiligheid''' ('''MOIS'''), is die primêre [[Spioenasie|intelligensie]]-agentskap van [[Iran]] en 'n lid van die Iranse Intelligensiegemeenskap. Dit was aanvanklik bekend as SAVAMA, nadat dit die [[Mohammad Reza Pahlavi|Sjah]] se intelligensie-apparaat SAVAK oorgeneem het. Die ministerie is een van die drie "soewereine" ministeriële liggame van Iran as gevolg van die aard van sy werk tuis en in die buiteland.<ref name=al-mon-balance>{{cite web |last=al Labbad |first=Mustafa |title=Rouhani's Cabinet Seeks New Balance in Iranian Policies |url=http://www.al-monitor.com/pulse/politics/2013/08/iran-rouhani-new-government-direction.html# |access-date=17 Desember 2014 |publisher=Al-Monitor |date=15 Augustus 2013}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iranian Ministry of Intelligence |url=https://greydynamics.com/iranian-ministry-of-intelligence/ |access-date=2025-08-10 |website=Grey Dynamics |language=en-US}}</ref> ==Geskiedenis== Betroubare en geldige inligting oor die ministerie is dikwels moeilik om te bekom.<ref>{{Cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-6549.html|title=Iran – SAVAMA|website=country-data.com}}</ref> Aanvanklik was die organisasie bekend as SAVAMA,<ref>{{Cite web|url=https://www.acronymfinder.com/Sazman_E-Ettela%27at-Va-Amniat_E-Melli_E-Iran-(Ministry-of-Intelligence-and-National-Security,-Iranian-intelligence-organization-that-replaced-the-Shah%27s-SAVAK)-(SAVAMA).html|title=SAVAMA – Sazman-E Ettela'at Va Amniat-E Melli-E Iran (Ministry of Intelligence and National Security, Iranian intelligence organization that replaced the Shah's SAVAK) &#124; AcronymFinder|website=acronymfindeلبیک یا خامنه ایr.com}}</ref> en was bedoel om SAVAK, Iran se intelligensie-agentskap tydens die bewind van die Sjah, te vervang, maar dit is onduidelik hoeveel kontinuïteit daar tussen die twee organisasies is – hoewel hul rol soortgelyk is, is hul onderliggende ideologie radikaal anders. Daar word vermoed dat die nuwe regering aanvanklik gretig was om SAVAK-elemente uit die nuwe organisasie te suiwer, maar dat pragmatisme uiteindelik geseëvier het, met baie ervare SAVAK-personeel wat in hul rolle behou is. Voormalige SAVAK-personeel word geglo belangrik te gewees het in die ministerie se infiltrasie van linkse andersdenkende groepe en van die Irakse Ba'ath-party. Die stigting van die ministerie is deur Saeed Hajjarian aan die regering van Mir-Hossein Mousavi en toe die parlement voorgestel. Daar was debatte oor watter tak van die staat toesig moes hou oor die nuwe instelling, en die ander opsies benewens die presidentskap was die Regbank, die Opperleier en die [[Islamitiese Revolusionêre Wagkorps]]. Uiteindelik het die regering die goedkeuring van [[Ayatollah Khomeini]] gekry om dit 'n ministerie te maak, maar 'n beperking is bygevoeg tot die vereistes van die minister: dat hy 'n dokter van [[Islam]] moes wees. Die ministerie is uiteindelik op 18 Augustus 1983 gestig, deur óf baie klein intelligensie-agentskappe wat in verskillende regeringsorganisasies gevorm is, te laat vaar, stilweg te ondergedompel, óf tot 'n verborge bestaan te verplaas. Die vyf ministers sedert die stigting van die ministerie was Mohammad Reyshahri (onder premier Mir-Hossein Mousavi), Ali Fallahian (onder president Ali Akbar Hashemi Rafsanjani), Ghorbanali Dorri-Najafabadi (onder president Mohammad Khatami, wat na 'n jaar bedank het), Ali Younessi (onder president Khatami, tot 24 Augustus 2005), Gholam Hossein Mohseni-Ejehei (onder president Mahmoud Ahmadinejad, van 24 Augustus 2005 tot 24 Augustus 2009) en Heyder Moslehi (onder president Mahmoud Ahmadinejad, van 29 Augustus 2009 tot 15 Augustus 2013). =="Ketting"-moorde== Laat in 1998 is drie opposisie skrywers, 'n politieke leier en sy vrou binne twee maande in Iran vermoor.<ref name=nyt-writers>{{cite news |title=Killing of 3 Rebel Writers Turns Hope to Fear in Iran |url=https://www.nytimes.com/1998/12/14/world/killing-of-3-rebel-writers-turns-hope-to-fear-in-iran.html |last=Douglas |first=Jehl |work=[[The New York Times]] |date=4 Desember 1998 |page=A6 |access-date=17 Desember 2014}}</ref> Na groot openbare verontwaardiging en joernalistieke ondersoek in Iran en internasionale publisiteit,<ref name=iranian-answer>{{cite web |last1=Sahebi |first1=Sima |title=You will answer, one day |url=http://www.iranian.com/BTW/2002/December/Pouyandeh/index.html |website=Iranian.com |access-date=17 Desember 2014 |location=San Francisco |date=12 Desember 2002}}</ref> het aanklaers middel 1999 aangekondig dat ene Saeed Emami "skelm elemente" in Iran se intelligensieministerie in die moorde gelei het, maar dat Emami nou dood was, nadat hy [[selfmoord]] in die tronk gepleeg het.<ref>{{cite news |url=http://www.iran-press-service.com/articles_2000/dec_2000/ganji_named_fallahian_11200.htm |title=Ganji identified Fallahian as the 'master key' in chain murders |archive-url=https://web.archive.org/web/20130428020518/http://www.iran-press-service.com/articles_2000/dec_2000/ganji_named_fallahian_11200.htm |archive-date=28 April 2013 |agency= Iran Press Service}}</ref> In 'n verhoor wat deur die slagoffers se families en internasionale menseregte-organisasies as 'n bedrogspul afgemaak is,<ref name=bbc-spared>{{cite news |title=Iranian killers spared death penalty |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2704023.stm |access-date=17 Desember 2014 |publisher=BBC News|location=Middle East|date=29 Januarie 2003}}</ref> is drie agente van die intelligensieministerie in 2001 ter dood veroordeel en twaalf ander tot tronkstraf vir die moord op twee van die slagoffers. Twee jaar later het die Iranse Hooggeregshof twee van die doodsvonnisse tot lewenslange vonnisse verminder.<ref name=rsf-iran-2003>{{cite news |title=Iran – 2003 Annual report |url=http://www.en.rsf.org/iran-iran-2003-annual-report-26-03-2003,05382 |access-date=17 Desember 2014 |publisher=Reporters Sans Frontières ([[Reporters Without Borders]]) |date=7 April 2003}}{{dead link|date=November 2024|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> ===Buitelandse teregstellings=== Masoud Molavi, 'n aanlyn opposisie-aktivis, is op Donderdag 14 November 2019 op straat in [[Istanboel]] se Şişli-woonbuurt doodgeskiet. 'n Turkse veiligheidsbeampte het later beweer dat Verdanjani se vermeende moordenaar erken het dat hy op bevel van twee Iranse intelligensiebeamptes by die Iranse konsulaat in [[Turkye]] opgetree het.<ref>{{cite news |title=Exclusive: Iranian diplomats instigated killing of dissident in Istanbul, Turkish officials say |url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-iran-killing-exclusive/exclusive-iranian-diplomats-instigated-killing-of-dissident-in-istanbul-turkish-officials-say-idUSKBN21E3FU |work=Reuters|date=27 Maart 2020}}</ref><ref>{{cite news |title=Iranian Diplomats Instigated Killing of Dissident in Istanbul, Turkish Officials Say |url=https://en.radiofarda.com/a/iranian-diplomats-killing-of-dissident-in-istanbul/30513793.html |agency=Radio Farda |date=28 Maart 2020}}</ref> Op 20 April 2022, volgens 'n verklaring deur die semi-amptelike Fars-nuusagentskap, het Iran se intelligensieministerie beweer dat hulle drie [[Mossad]]-spioene gevange geneem het.<ref>{{cite news |title=Iran arrests three Mossad spies, does not specify their nationalities -Fars news agency |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-arrests-three-mossad-spies-does-not-specify-their-nationalities-fars-news-2022-04-20/ |access-date=24 April 2022 |work=Reuters|date=20 April 2022}}</ref> In November 2023 is die voormalige visepresident van die [[Europese Parlement]], Alejo Vidal-Quadras, in [[Madrid]] in die gesig geskiet. Die aanval, wat hy oorleef het, het vermoedelik bande met Iranse agente, wat Iran se patroon van teikens op andersdenkendes in die buiteland beklemtoon.<ref>{{Cite news |date=2024-07-14 |title=The Sunflowers Case: The petty criminal, the attempted assassination and the shadow cast by Iran |url=https://www.lemonde.fr/en/france/article/2024/07/14/the-sunflowers-case-the-petty-criminal-the-attempted-assassination-and-the-shadow-cast-by-iran_6684192_7.html?utm_ |access-date=2025-05-13 |language=en}}</ref> In April 2025 het die Nederlandse regering Iran se ambassadeur ontbied na die blootlegging van twee sluipmoordpogings wat met [[Teheran]] verband hou. Hierdie komplotte het die gebruik van kriminele netwerke in Europa behels om kritici van die Iranse regime stil te maak.<ref>{{Cite news |date=2025 |title=Netherlands summons Iranian ambassador over alleged assassination attempts |url=https://www.reuters.com/world/europe/netherlands-summons-iranian-ambassador-over-alleged-assassination-attempts-2025-04-24/?utm_}}</ref> In Mei 2025 het Britse owerhede vyf Iranse burgers in hegtenis geneem wat daarvan verdink word dat hulle 'n aanval op die Israeliese ambassade in [[Londen]] beplan het. Die operasie, wat beskryf word as een van die belangrikste anti-terrorisme-aksies in onlangse jare, word vermoedelik deur Iran se IRGC-eenheid 840 georkestreer.<ref>{{Cite web |author1=Fiona Hamilton |author2=George Grylls |date=2025-05-07 |title=Iranian terror suspects ‘targeted Israeli embassy in London’ |url=https://www.thetimes.com/uk/crime/article/israel-embassy-iran-terror-plot-cbj8bfcsx?utm_ |access-date=2025-05-13 |website=www.thetimes.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sabbagh |first=Dan |last2=Dodd |first2=Vikram |date=2025-05-08 |title=Iranians arrested in counter-terrorism raids allegedly targeted Israeli embassy |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2025/may/07/iranians-arrested-in-counter-terrorism-raids-allegedly-targeted-israeli-embassy?utm_ |access-date=2025-05-13 |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Intelligensiedienste]] [[Kategorie:Iran]] epb41owyt6a5mn98nz9hwnv3t30e2xx 2922420 2922417 2026-08-05T18:39:32Z Sobaka 328 opruim 2922420 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Ministry of Intelligence of Iran Logo.svg|duimnael|MOIS se logo]] Die '''Ministerie van Intelligensie van die Islamitiese Republiek van Iran''' ([[Persies]]: وزارت اطّلاعات جمهوری اسلامی ایران, geromaniseer: Vezarat-e Ettela'at Jomhuri-ye Eslami-ye Iran), ook bekend as die '''Ministerie van Intelligensie en Veiligheid''' ('''MOIS'''), is die primêre [[Spioenasie|intelligensie]]-agentskap van [[Iran]] en 'n lid van die Iranse Intelligensiegemeenskap. Dit was aanvanklik bekend as SAVAMA, nadat dit die [[Mohammad Reza Pahlavi|Sjah]] se intelligensie-apparaat SAVAK oorgeneem het. Die ministerie is een van die drie "soewereine" ministeriële liggame van Iran as gevolg van die aard van sy werk tuis en in die buiteland.<ref name=al-mon-balance>{{cite web |last=al Labbad |first=Mustafa |title=Rouhani's Cabinet Seeks New Balance in Iranian Policies |url=http://www.al-monitor.com/pulse/politics/2013/08/iran-rouhani-new-government-direction.html# |access-date=17 Desember 2014 |publisher=Al-Monitor |date=15 Augustus 2013}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iranian Ministry of Intelligence |url=https://greydynamics.com/iranian-ministry-of-intelligence/ |access-date=2025-08-10 |website=Grey Dynamics |language=en-US}}</ref> ==Geskiedenis== Betroubare en geldige inligting oor die ministerie is dikwels moeilik om te bekom.<ref>{{Cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-6549.html|title=Iran – SAVAMA|website=country-data.com}}</ref> Aanvanklik was die organisasie bekend as SAVAMA,<ref>{{Cite web|url=https://www.acronymfinder.com/Sazman_E-Ettela%27at-Va-Amniat_E-Melli_E-Iran-(Ministry-of-Intelligence-and-National-Security,-Iranian-intelligence-organization-that-replaced-the-Shah%27s-SAVAK)-(SAVAMA).html|title=SAVAMA – Sazman-E Ettela'at Va Amniat-E Melli-E Iran (Ministry of Intelligence and National Security, Iranian intelligence organization that replaced the Shah's SAVAK) &#124; AcronymFinder|website=acronymfindeلبیک یا خامنه ایr.com}}</ref> en was bedoel om SAVAK, Iran se intelligensie-agentskap tydens die bewind van die Sjah, te vervang, maar dit is onduidelik hoeveel kontinuïteit daar tussen die twee organisasies is – hoewel hul rol soortgelyk is, is hul onderliggende ideologie radikaal anders. Daar word vermoed dat die nuwe regering aanvanklik gretig was om SAVAK-elemente uit die nuwe organisasie te suiwer, maar dat pragmatisme uiteindelik geseëvier het, met baie ervare SAVAK-personeel wat in hul rolle behou is. Voormalige SAVAK-personeel word geglo belangrik te gewees het in die ministerie se infiltrasie van linkse andersdenkende groepe en van die Irakse Ba'ath-party. Die stigting van die ministerie is deur Saeed Hajjarian aan die regering van Mir-Hossein Mousavi en toe die parlement voorgestel. Daar was debatte oor watter tak van die staat toesig moes hou oor die nuwe instelling, en die ander opsies benewens die presidentskap was die Regbank, die Opperleier en die [[Islamitiese Revolusionêre Wagkorps]]. Uiteindelik het die regering die goedkeuring van [[Ayatollah Khomeini]] gekry om dit 'n ministerie te maak, maar 'n beperking is bygevoeg tot die vereistes van die minister: dat hy 'n dokter van [[Islam]] moes wees. Die ministerie is uiteindelik op 18 Augustus 1983 gestig, deur óf baie klein intelligensie-agentskappe wat in verskillende regeringsorganisasies gevorm is, te laat vaar, stilweg te ondergedompel, óf tot 'n verborge bestaan te verplaas. Die vyf ministers sedert die stigting van die ministerie was Mohammad Reyshahri (onder premier Mir-Hossein Mousavi), Ali Fallahian (onder president Ali Akbar Hashemi Rafsanjani), Ghorbanali Dorri-Najafabadi (onder president Mohammad Khatami, wat na 'n jaar bedank het), Ali Younessi (onder president Khatami, tot 24 Augustus 2005), Gholam Hossein Mohseni-Ejehei (onder president Mahmoud Ahmadinejad, van 24 Augustus 2005 tot 24 Augustus 2009) en Heyder Moslehi (onder president Mahmoud Ahmadinejad, van 29 Augustus 2009 tot 15 Augustus 2013). =="Ketting"-moorde== Laat in 1998 is drie opposisie skrywers, 'n politieke leier en sy vrou binne twee maande in Iran vermoor.<ref name=nyt-writers>{{cite news |title=Killing of 3 Rebel Writers Turns Hope to Fear in Iran |url=https://www.nytimes.com/1998/12/14/world/killing-of-3-rebel-writers-turns-hope-to-fear-in-iran.html |last=Douglas |first=Jehl |work=[[The New York Times]] |date=4 Desember 1998 |page=A6 |access-date=17 Desember 2014}}</ref> Na groot openbare verontwaardiging en joernalistieke ondersoek in Iran en internasionale publisiteit,<ref name=iranian-answer>{{cite web |last1=Sahebi |first1=Sima |title=You will answer, one day |url=http://www.iranian.com/BTW/2002/December/Pouyandeh/index.html |website=Iranian.com |access-date=17 Desember 2014 |location=San Francisco |date=12 Desember 2002}}</ref> het aanklaers middel 1999 aangekondig dat ene Saeed Emami "skelm elemente" in Iran se intelligensieministerie in die moorde gelei het, maar dat Emami nou dood was, nadat hy [[selfmoord]] in die tronk gepleeg het.<ref>{{cite news |url=http://www.iran-press-service.com/articles_2000/dec_2000/ganji_named_fallahian_11200.htm |title=Ganji identified Fallahian as the 'master key' in chain murders |archive-url=https://web.archive.org/web/20130428020518/http://www.iran-press-service.com/articles_2000/dec_2000/ganji_named_fallahian_11200.htm |archive-date=28 April 2013 |agency= Iran Press Service}}</ref> In 'n verhoor wat deur die slagoffers se families en internasionale menseregte-organisasies as 'n bedrogspul afgemaak is,<ref name=bbc-spared>{{cite news |title=Iranian killers spared death penalty |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2704023.stm |access-date=17 Desember 2014 |publisher=BBC News|location=Middle East|date=29 Januarie 2003}}</ref> is drie agente van die intelligensieministerie in 2001 ter dood veroordeel en twaalf ander tot tronkstraf vir die moord op twee van die slagoffers. Twee jaar later het die Iranse Hooggeregshof twee van die doodsvonnisse tot lewenslange vonnisse verminder.<ref name=rsf-iran-2003>{{cite news |title=Iran – 2003 Annual report |url=http://www.en.rsf.org/iran-iran-2003-annual-report-26-03-2003,05382 |access-date=17 Desember 2014 |publisher=Reporters Sans Frontières ([[Reporters Without Borders]]) |date=7 April 2003}}{{dead link|date=November 2024|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> ===Buitelandse teregstellings=== Masoud Molavi, 'n aanlyn opposisie-aktivis, is op Donderdag 14 November 2019 op straat in [[Istanboel]] se Şişli-woonbuurt doodgeskiet. 'n Turkse veiligheidsbeampte het later beweer dat Verdanjani se vermeende moordenaar erken het dat hy op bevel van twee Iranse intelligensiebeamptes by die Iranse konsulaat in [[Turkye]] opgetree het.<ref>{{cite news |title=Exclusive: Iranian diplomats instigated killing of dissident in Istanbul, Turkish officials say |url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-iran-killing-exclusive/exclusive-iranian-diplomats-instigated-killing-of-dissident-in-istanbul-turkish-officials-say-idUSKBN21E3FU |work=Reuters|date=27 Maart 2020}}</ref><ref>{{cite news |title=Iranian Diplomats Instigated Killing of Dissident in Istanbul, Turkish Officials Say |url=https://en.radiofarda.com/a/iranian-diplomats-killing-of-dissident-in-istanbul/30513793.html |agency=Radio Farda |date=28 Maart 2020}}</ref> Op 20 April 2022, volgens 'n verklaring deur die semi-amptelike Fars-nuusagentskap, het Iran se intelligensieministerie beweer dat hulle drie [[Mossad]]-spioene gevange geneem het.<ref>{{cite news |title=Iran arrests three Mossad spies, does not specify their nationalities -Fars news agency |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-arrests-three-mossad-spies-does-not-specify-their-nationalities-fars-news-2022-04-20/ |access-date=24 April 2022 |work=Reuters|date=20 April 2022}}</ref> In November 2023 is die voormalige visepresident van die [[Europese Parlement]], Alejo Vidal-Quadras, in [[Madrid]] in die gesig geskiet. Die aanval, wat hy oorleef het, het vermoedelik bande met Iranse agente, wat Iran se patroon van teikens op andersdenkendes in die buiteland beklemtoon.<ref>{{Cite news |date=2024-07-14 |title=The Sunflowers Case: The petty criminal, the attempted assassination and the shadow cast by Iran |url=https://www.lemonde.fr/en/france/article/2024/07/14/the-sunflowers-case-the-petty-criminal-the-attempted-assassination-and-the-shadow-cast-by-iran_6684192_7.html?utm_ |access-date=2025-05-13 |language=en}}</ref> In April 2025 het die Nederlandse regering Iran se ambassadeur ontbied na die blootlegging van twee sluipmoordpogings wat met [[Teheran]] verband hou. Hierdie komplotte het die gebruik van kriminele netwerke in Europa behels om kritici van die Iranse regime stil te maak.<ref>{{Cite news |date=2025 |title=Netherlands summons Iranian ambassador over alleged assassination attempts |url=https://www.reuters.com/world/europe/netherlands-summons-iranian-ambassador-over-alleged-assassination-attempts-2025-04-24/?utm_}}</ref> In Mei 2025 het Britse owerhede vyf Iranse burgers in hegtenis geneem wat daarvan verdink word dat hulle 'n aanval op die Israeliese ambassade in [[Londen]] beplan het. Die operasie, wat beskryf word as een van die belangrikste anti-terrorisme-aksies in onlangse jare, word vermoedelik deur Iran se IRGC-eenheid 840 georkestreer.<ref>{{Cite web |author1=Fiona Hamilton |author2=George Grylls |date=2025-05-07 |title=Iranian terror suspects ‘targeted Israeli embassy in London’ |url=https://www.thetimes.com/uk/crime/article/israel-embassy-iran-terror-plot-cbj8bfcsx?utm_ |access-date=2025-05-13 |website=www.thetimes.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sabbagh |first=Dan |last2=Dodd |first2=Vikram |date=2025-05-08 |title=Iranians arrested in counter-terrorism raids allegedly targeted Israeli embassy |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2025/may/07/iranians-arrested-in-counter-terrorism-raids-allegedly-targeted-israeli-embassy?utm_ |access-date=2025-05-13 |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Intelligensiedienste]] [[Kategorie:Iran]] 3ghz2qc53ktrm255s96nec0ju5fbg8s 2922498 2922420 2026-08-06T08:36:44Z Sobaka 328 opruim 2922498 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Ministry of Intelligence of Iran Logo.svg|duimnael|MOIS se logo]] Die '''Ministerie van Intelligensie van die Islamitiese Republiek van Iran''' ([[Persies]]: وزارت اطّلاعات جمهوری اسلامی ایران, geromaniseer: ''Vezarat-e Ettela'at Jomhuri-ye Eslami-ye Iran''), ook bekend as die '''Ministerie van Intelligensie en Veiligheid''' ('''MOIS'''), is die primêre [[Spioenasie|intelligensie]]-agentskap van [[Iran]] en 'n lid van die Iranse Intelligensiegemeenskap. Dit was aanvanklik bekend as SAVAMA, nadat dit die [[Mohammad Reza Pahlavi|Sjah]] se intelligensie-apparaat SAVAK oorgeneem het. Die ministerie is een van die drie "soewereine" ministeriële liggame van Iran as gevolg van die aard van sy werk tuis en in die buiteland.<ref name=al-mon-balance>{{cite web |last=al Labbad |first=Mustafa |title=Rouhani's Cabinet Seeks New Balance in Iranian Policies |url=http://www.al-monitor.com/pulse/politics/2013/08/iran-rouhani-new-government-direction.html# |access-date=17 Desember 2014 |publisher=Al-Monitor |date=15 Augustus 2013}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iranian Ministry of Intelligence |url=https://greydynamics.com/iranian-ministry-of-intelligence/ |access-date=2025-08-10 |website=Grey Dynamics |language=en-US}}</ref> ==Geskiedenis== Betroubare en geldige inligting oor die ministerie is dikwels moeilik om te bekom.<ref>{{Cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-6549.html|title=Iran – SAVAMA|website=country-data.com}}</ref> Aanvanklik was die organisasie bekend as SAVAMA,<ref>{{Cite web|url=https://www.acronymfinder.com/Sazman_E-Ettela%27at-Va-Amniat_E-Melli_E-Iran-(Ministry-of-Intelligence-and-National-Security,-Iranian-intelligence-organization-that-replaced-the-Shah%27s-SAVAK)-(SAVAMA).html|title=SAVAMA – Sazman-E Ettela'at Va Amniat-E Melli-E Iran (Ministry of Intelligence and National Security, Iranian intelligence organization that replaced the Shah's SAVAK) &#124; AcronymFinder|website=acronymfindeلبیک یا خامنه ایr.com}}</ref> en was bedoel om SAVAK, Iran se intelligensie-agentskap tydens die bewind van die Sjah, te vervang, maar dit is onduidelik hoeveel kontinuïteit daar tussen die twee organisasies is – hoewel hul rol soortgelyk is, is hul onderliggende ideologie radikaal anders. Daar word vermoed dat die nuwe regering aanvanklik gretig was om SAVAK-elemente uit die nuwe organisasie te suiwer, maar dat pragmatisme uiteindelik geseëvier het, met baie ervare SAVAK-personeel wat in hul rolle behou is. Voormalige SAVAK-personeel word geglo belangrik te gewees het in die ministerie se infiltrasie van linkse andersdenkende groepe en van die Irakse Ba'ath-party. Die stigting van die ministerie is deur Saeed Hajjarian aan die regering van Mir-Hossein Mousavi en toe die parlement voorgestel. Daar was debatte oor watter tak van die staat toesig moes hou oor die nuwe instelling, en die ander opsies benewens die presidentskap was die Regbank, die Opperleier en die [[Islamitiese Revolusionêre Wagkorps]]. Uiteindelik het die regering die goedkeuring van [[Ayatollah Khomeini]] gekry om dit 'n ministerie te maak, maar 'n beperking is bygevoeg tot die vereistes van die minister: dat hy 'n dokter van [[Islam]] moes wees. Die ministerie is uiteindelik op 18 Augustus 1983 gestig, deur óf baie klein intelligensie-agentskappe wat in verskillende regeringsorganisasies gevorm is, te laat vaar, stilweg te ondergedompel, óf tot 'n verborge bestaan te verplaas. Die vyf ministers sedert die stigting van die ministerie was Mohammad Reyshahri (onder premier Mir-Hossein Mousavi), Ali Fallahian (onder president Ali Akbar Hashemi Rafsanjani), Ghorbanali Dorri-Najafabadi (onder president Mohammad Khatami, wat na 'n jaar bedank het), Ali Younessi (onder president Khatami, tot 24 Augustus 2005), Gholam Hossein Mohseni-Ejehei (onder president Mahmoud Ahmadinejad, van 24 Augustus 2005 tot 24 Augustus 2009) en Heyder Moslehi (onder president Mahmoud Ahmadinejad, van 29 Augustus 2009 tot 15 Augustus 2013). =="Ketting"-moorde== Laat in 1998 is drie opposisie skrywers, 'n politieke leier en sy vrou binne twee maande in Iran vermoor.<ref name=nyt-writers>{{cite news |title=Killing of 3 Rebel Writers Turns Hope to Fear in Iran |url=https://www.nytimes.com/1998/12/14/world/killing-of-3-rebel-writers-turns-hope-to-fear-in-iran.html |last=Douglas |first=Jehl |work=[[The New York Times]] |date=4 Desember 1998 |page=A6 |access-date=17 Desember 2014}}</ref> Na groot openbare verontwaardiging en joernalistieke ondersoek in Iran en internasionale publisiteit,<ref name=iranian-answer>{{cite web |last1=Sahebi |first1=Sima |title=You will answer, one day |url=http://www.iranian.com/BTW/2002/December/Pouyandeh/index.html |website=Iranian.com |access-date=17 Desember 2014 |location=San Francisco |date=12 Desember 2002}}</ref> het aanklaers middel 1999 aangekondig dat ene Saeed Emami "skelm elemente" in Iran se intelligensieministerie in die moorde gelei het, maar dat Emami nou dood was, nadat hy [[selfmoord]] in die tronk gepleeg het.<ref>{{cite news |url=http://www.iran-press-service.com/articles_2000/dec_2000/ganji_named_fallahian_11200.htm |title=Ganji identified Fallahian as the 'master key' in chain murders |archive-url=https://web.archive.org/web/20130428020518/http://www.iran-press-service.com/articles_2000/dec_2000/ganji_named_fallahian_11200.htm |archive-date=28 April 2013 |agency= Iran Press Service}}</ref> In 'n verhoor wat deur die slagoffers se families en internasionale menseregte-organisasies as 'n bedrogspul afgemaak is,<ref name=bbc-spared>{{cite news |title=Iranian killers spared death penalty |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2704023.stm |access-date=17 Desember 2014 |publisher=BBC News|location=Middle East|date=29 Januarie 2003}}</ref> is drie agente van die intelligensieministerie in 2001 ter dood veroordeel en twaalf ander tot tronkstraf vir die moord op twee van die slagoffers. Twee jaar later het die Iranse Hooggeregshof twee van die doodsvonnisse tot lewenslange vonnisse verminder.<ref name=rsf-iran-2003>{{cite news |title=Iran – 2003 Annual report |url=http://www.en.rsf.org/iran-iran-2003-annual-report-26-03-2003,05382 |access-date=17 Desember 2014 |publisher=Reporters Sans Frontières ([[Reporters Without Borders]]) |date=7 April 2003}}{{dead link|date=November 2024|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> ===Buitelandse teregstellings=== Masoud Molavi, 'n aanlyn opposisie-aktivis, is op Donderdag 14 November 2019 op straat in [[Istanboel]] se Şişli-woonbuurt doodgeskiet. 'n Turkse veiligheidsbeampte het later beweer dat Verdanjani se vermeende moordenaar erken het dat hy op bevel van twee Iranse intelligensiebeamptes by die Iranse konsulaat in [[Turkye]] opgetree het.<ref>{{cite news |title=Exclusive: Iranian diplomats instigated killing of dissident in Istanbul, Turkish officials say |url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-iran-killing-exclusive/exclusive-iranian-diplomats-instigated-killing-of-dissident-in-istanbul-turkish-officials-say-idUSKBN21E3FU |work=Reuters|date=27 Maart 2020}}</ref><ref>{{cite news |title=Iranian Diplomats Instigated Killing of Dissident in Istanbul, Turkish Officials Say |url=https://en.radiofarda.com/a/iranian-diplomats-killing-of-dissident-in-istanbul/30513793.html |agency=Radio Farda |date=28 Maart 2020}}</ref> Op 20 April 2022, volgens 'n verklaring deur die semi-amptelike Fars-nuusagentskap, het Iran se intelligensieministerie beweer dat hulle drie [[Mossad]]-spioene gevange geneem het.<ref>{{cite news |title=Iran arrests three Mossad spies, does not specify their nationalities -Fars news agency |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-arrests-three-mossad-spies-does-not-specify-their-nationalities-fars-news-2022-04-20/ |access-date=24 April 2022 |work=Reuters|date=20 April 2022}}</ref> In November 2023 is die voormalige visepresident van die [[Europese Parlement]], Alejo Vidal-Quadras, in [[Madrid]] in die gesig geskiet. Die aanval, wat hy oorleef het, het vermoedelik bande met Iranse agente, wat Iran se patroon van teikens op andersdenkendes in die buiteland beklemtoon.<ref>{{Cite news |date=2024-07-14 |title=The Sunflowers Case: The petty criminal, the attempted assassination and the shadow cast by Iran |url=https://www.lemonde.fr/en/france/article/2024/07/14/the-sunflowers-case-the-petty-criminal-the-attempted-assassination-and-the-shadow-cast-by-iran_6684192_7.html?utm_ |access-date=2025-05-13 |language=en}}</ref> In April 2025 het die Nederlandse regering Iran se ambassadeur ontbied na die blootlegging van twee sluipmoordpogings wat met [[Teheran]] verband hou. Hierdie komplotte het die gebruik van kriminele netwerke in Europa behels om kritici van die Iranse regime stil te maak.<ref>{{Cite news |date=2025 |title=Netherlands summons Iranian ambassador over alleged assassination attempts |url=https://www.reuters.com/world/europe/netherlands-summons-iranian-ambassador-over-alleged-assassination-attempts-2025-04-24/?utm_}}</ref> In Mei 2025 het Britse owerhede vyf Iranse burgers in hegtenis geneem wat daarvan verdink word dat hulle 'n aanval op die Israeliese [[ambassade]] in [[Londen]] beplan het. Die operasie, wat beskryf word as een van die belangrikste anti-terrorisme-aksies in onlangse jare, word vermoedelik deur Iran se IRGC-eenheid 840 georkestreer.<ref>{{Cite web |author1=Fiona Hamilton |author2=George Grylls |date=2025-05-07 |title=Iranian terror suspects ‘targeted Israeli embassy in London’ |url=https://www.thetimes.com/uk/crime/article/israel-embassy-iran-terror-plot-cbj8bfcsx?utm_ |access-date=2025-05-13 |website=www.thetimes.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sabbagh |first=Dan |last2=Dodd |first2=Vikram |date=2025-05-08 |title=Iranians arrested in counter-terrorism raids allegedly targeted Israeli embassy |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2025/may/07/iranians-arrested-in-counter-terrorism-raids-allegedly-targeted-israeli-embassy?utm_ |access-date=2025-05-13 |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Intelligensiedienste]] [[Kategorie:Iran]] bl7d8l26n6vre65m60hfamv3wzxa6dh 1 464583 2922416 2026-08-05T18:29:32Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2922416 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 3 464584 2922418 2026-08-05T18:31:37Z Avril2 212260 /* */ Dis verwelkoming 2922418 wikitext text/x-wiki Baie dankie vir die verwelkoming qf0tpq0149pt6xmzqmz25ea9301g5qg 2922419 2922418 2026-08-05T18:36:23Z Elmarie Waltman 211432 Baie welkom Avril 2922419 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} 2t2gv6f0u9bagqtwj4o9hf1eiy39exp 2922421 2922419 2026-08-05T18:41:31Z Avril2 212260 /* Die mooiste Noord kaap */ nuwe afdeling 2922421 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} == Die mooiste Noord kaap == God het my gekies om Hier te bly in die mooie Noord kaap waar daar so op koms is nuwe oorwinings en nuwe beginsels Self vir die Plante van Namkwa land en self die mooi watervalle Augrabies. Die tuiste van die dassies, klipspringers, bobejane en die blou apies. Die mooie kalgadi transfontier Park waar die leeu mannetjie met sy gesin vry loop tussen die Noord kaap en Botswana grense waar diere hulle self beskou as en nasies Upington dorp met die mooiste liggies met die meeste geraas. Keimoes we erfenis van die waterwiel wat Baie gevoed en ook vandag bekend staan as n Klein dorpe met klomp mense die wingerde van Kalahari waters. Kakamas die dorp waar mense Ander kant die orange rivier gelee is met trotsheid en vertrou green apartheid.Dis ons mooie Noord kaap. Self kenhart die dorp van wild lewe tot in Branvlei se Sout panne. [[Gebruiker:Avril2|Avril2]] ([[Gebruikerbespreking:Avril2|kontak]]) 18:41, 5 Augustus 2026 (UTC) 2nynaiiwu1wujrghabergv7n93rw2a3 2922422 2922421 2026-08-05T18:47:39Z Avril2 212260 /* Die mooiste Noord kaap */ Jammer ek is nuut daar mag tikfoute wees verkeerde woordspeliing 2922422 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} == Die mooiste Noord kaap == God het my gekies om Hier te bly in die mooie Noord kaap waar daar sonop koms is nuwe oorwinings en nuwe beginsels Self vir die Plante van Namkwa land en self die mooi watervalle van Augrabies. Die tuiste van die dassies, klipspringers, bobejane en die blou apies. Die mooie kalgadi transfontier Park waar die leeu mannetjie met sy gesin vry loop tussen die Noord kaap en Botswana grense waar diere hulle self beskou as een nasie Upington, n dorp met die mooiste liggies met die meeste geraas. Keimoes n erfenis van die waterwiel wat Baie gevoed het en ook vandag bekend staan as n Klein dorpe met klomp mense die wingerde van Kalahari waters. Kakamas die dorp waar mense Ander kant die orange rivier gelee is met trotsheid en vertrou geen apartheid.Dis ons mooie Noord kaap. Self kenhart die dorp van wild lewe tot in Branvlei se Sout panne. [[Gebruiker:Avril2|Avril2]] ([[Gebruikerbespreking:Avril2|kontak. 0781061868]]) 18:41, 5 Augustus 2026 (UTC) rtt4w7wnntnat2xocw22qhsv00hgx47 2922426 2922422 2026-08-05T18:52:35Z Avril2 212260 2922426 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} == Die mooiste Noord kaap == God het my gekies om Hier te bly in die mooie Noord kaap waar daar sonop koms is nuwe oorwinings en nuwe beginsels Self vir die Plante van Namkwa land en self die mooi watervalle van Augrabies. Die tuiste van die dassies, klipspringers, bobejane en die blou apies. Die mooie kalgadi transfontier Park waar die leeu mannetjie met sy gesin vry loop tussen die Noord kaap en Botswana grense waar diere hulle self beskou as een nasie Upington, n dorp met die mooiste liggies met die meeste geraas. Keimoes n erfenis van die waterwiel wat Baie gevoed het en ook vandag bekend staan as n Klein dorpe met klomp mense die wingerde van Kalahari waters. Kakamas die dorp waar mense Ander kant die orange rivier gelee is met trotsheid en vertrou geen apartheid.Dis ons mooie Noord kaap. Self kenhart die dorp van wild lewe tot in Branvlei se Sout panne. [[Gebruiker:Avril2|Avril2]] ([[Gebruikerbespreking:Avril2|kontak. 0781061868]]) 18:41, 5 Augustus 2026 (UTC) Waar kan ek my goed publiseer [[Gebruiker:Avril2|Avril2]] ([[Gebruikerbespreking:Avril2|kontak]]) 18:52, 5 Augustus 2026 (UTC) ct8912lkz71xlizdbr871m3cespe0d2 2922431 2922426 2026-08-05T19:00:42Z Oesjaar 7467 Hier praat die gemeenskap met jou. 2922431 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} 2t2gv6f0u9bagqtwj4o9hf1eiy39exp 0 464585 2922427 2026-08-05T18:56:53Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto. 2922427 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Blepharis natalensis | authority = [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]], (1937) | synonyms = }} '''''Blepharis natalensis''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Acanthaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in [[KwaZulu-Natal]] voor. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3900-50 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:46561-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/96a78de1-ea3a-4616-9cf5-aab21b7b98ea Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Blepharis|natalensis]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] dd0sgsulshogmvh8g80v7amyd4ahzml 1 464586 2922428 2026-08-05T18:58:34Z Oesjaar 7467 Verbeter 2922428 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 464587 2922432 2026-08-05T19:02:40Z Oesjaar 7467 Verbeter 2922432 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 464588 2922433 2026-08-05T19:23:12Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2922433 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Blepharis obmitrata | authority = C.B.Clarke, (1899) | synonyms =* ''Blepharis bossii'' <small>[[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]</small> * ''Blepharis diversispina var. furcata'' <small>Hiern</small> * ''Blepharis gerlindae'' <small>P.G.Mey.</small> * ''Blepharis naegelsbachii'' <small>Oberm.</small> }} '''''Blepharis obmitrata''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Acanthaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Botswana]] en [[Namibië]]. == Galery == <gallery> Mountain Lashes imported from iNaturalist photo 350334251 on 28 February 2024.jpg Mountain Lashes imported from iNaturalist photo 350334220 on 28 February 2024.jpg Mountain Lashes imported from iNaturalist photo 350334232 on 28 February 2024.jpg Blepharis obmitrata-1155 - Flickr - Ragnhild & Neil Crawford.jpg Blepharis obmitrata-1159 - Flickr - Ragnhild & Neil Crawford.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:46563-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Blepharis|obmitrata]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] 7h3lcgeak2abt4ca9zokkn7npmrqtx2 1 464589 2922434 2026-08-05T19:24:52Z Oesjaar 7467 Verbeter 2922434 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 464590 2922450 2026-08-05T23:45:01Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{{Inligtingskas Sokkerspeler | name = Thembi Kgatlana | image = [[Lêer:2023 NWSL Challenge Cup final, 396 (Kgatlana).jpg|240px]] | caption = Kgatlana in 2023 | fullname = Chrestinah Thembi Kgatlana<ref>{{cite web |url=https://tournament.fifadata.com/documents/FWWC/2019/pdf/FWWC_2019_SQUADLISTS.PDF |title=FIFA Women's World Cup France 2019 – List of Players: South Africa |work=[[FIFA]] |page=20 |date=27 May 2019 |access-date=27 May 2019 |url-status=dead |archive-u...' 2922450 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Sokkerspeler | name = Thembi Kgatlana | image = [[Lêer:2023 NWSL Challenge Cup final, 396 (Kgatlana).jpg|240px]] | caption = Kgatlana in 2023 | fullname = Chrestinah Thembi Kgatlana<ref>{{cite web |url=https://tournament.fifadata.com/documents/FWWC/2019/pdf/FWWC_2019_SQUADLISTS.PDF |title=FIFA Women's World Cup France 2019 – List of Players: South Africa |work=[[FIFA]] |page=20 |date=27 May 2019 |access-date=27 May 2019 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527124414/https://tournament.fifadata.com/documents/FWWC/2019/pdf/FWWC_2019_SQUADLISTS.PDF |archive-date=27 May 2019}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1996|5|2}} | birth_place = [[Mohlakeng]], [[Suid-Afrika]]<ref>{{Cite news |last=Import |first=Pongrass |date=2019-01-18 |title=Africa's female soccer star is from Mohlakeng |url=https://randfonteinherald.co.za/292418/africas-female-soccer-star-is-from-mohlakengorheros-welcome-for-thembiorbanyanas-thembi-wins-big-at-caf-awards/ |access-date=2023-05-18 |publisher=Randfontein Herald |language=en-US}}</ref> | height = 1,56 m | position = Voorspeler | currentclub = [[Tigres UANL (vroue)|Tigres UANL]] | clubnumber = 16 | years1 = | clubs1 = [[Universiteit van Wes-Kaapland]] | caps1 = | goals1 = | years2 = 2018 | clubs2 = [[Houston Dash]] | caps2 = 16 | goals2 = 2 | years3 = 2019 | clubs3 = [[Beijing BG Phoenix FC|Beijing BG Phoenix]] | caps3 = 10 | goals3 = 6 | years4 = 2020 | clubs4 = [[SL Benfica (vroue)|Benfica]] | caps4 = 2 | goals4 = 3 | years5 = 2020–2021 | clubs5 = [[SD Eibar (vroue)|Eibar]] | caps5 = 27 | goals5 = 10 | years6 = 2021–2022 | clubs6 = [[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]] | caps6 = 25 | goals6 = 6 | years7 = 2022–2023 | clubs7 = [[Racing Louisville FC|Racing Louisville]] | caps7 = 18 | goals7 = 2 | years8 = 2024– | clubs8 = [[Tigres UANL (vroue)|Tigres UANL]] | caps8 = 51 | goals8 = 18 | nationalyears1 = 2014– | nationalteam1 = [[Banyana-Banyana|Suid-Afrika]] | nationalcaps1 = 84 | nationalgoals1 = 33 | club-update = 2 September 2025 | ntupdate = 5 November 2024 }} '''Chrestinah Thembi Kgatlana''' (gebore 2 Mei 1996) is 'n [[Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as 'n aanvaller vir die Meksikaanse klub Tigres UANL Femenil en die [[Banyana-Banyana|Suid-Afrikaanse nasionale span]] speel.<ref>{{Cite web |last=Gutierrez |first=Jackie |title=Thembi Kgatlana To Tigres Marks Second-Highest Transfer Fee In NWSL |url=https://www.forbes.com/sites/jackiegutierrez/2023/12/20/thembi-kgatlana-to-tigres-marks-second-highest-transfer-fee-in-nwsl/ |access-date=2023-12-21 |website=Forbes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Morgan |first1=Becky |title=Thembi Kgatlana transferred to Tigres; Louisville receives $275,000 transfer fee |url=https://equalizersoccer.com/2023/12/20/thembi-kgatlana-transferred-to-tigres-louisville-receives-275000-transfer-fee/ |website=Equalizer Soccer |date=20 December 2023 |access-date=23 January 2024}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Suid-Afrikaanse-sokkerspeler-saadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kgatlana, Thembi}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 1996]] [[Kategorie:Lewende mense]] 4uzwv29tqlhs8u1g8voqujgb7vxa3f5 1 464591 2922451 2026-08-05T23:45:25Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2922451 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 14 464592 2922477 2026-08-06T07:13:08Z JMK 649 skep kat 2922477 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|Cape rebels}} [[Kategorie:Mense in die Tweede Vryheidsoorlog]] by4tu1x8wwq59kxlavpz3fevit6u7uo 14 464593 2922481 2026-08-06T07:24:00Z JMK 649 skep kat 2922481 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|Kruger House, Pretoria|Krugerhuis, Pretoria}} [[Kategorie:Geboue en strukture in Pretoria]] [[Kategorie:Paul Kruger]] a58atedt987rloibjy86qpc7zkcj5el 14 464594 2922485 2026-08-06T07:32:11Z JMK 649 skep kat 2922485 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} [[Kategorie:Daniël François Malan]] ais7uituym84bhg5mnkiel2g4n5jek0 1 464595 2922492 2026-08-06T08:18:23Z Thermofan 22693 Skep besprekingsblad met sjablone 2922492 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 464596 2922493 2026-08-06T08:18:51Z Thermofan 22693 Skep besprekingsblad met sjablone 2922493 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 14 464597 2922496 2026-08-06T08:26:12Z JMK 649 skep kat 2922496 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} [[Kategorie:Gebeurtenisse in Suid-Afrika]] g59gp39alrh1xk1lajf1224chydua8t 0 464598 2922497 2026-08-06T08:35:03Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2922497 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Blepharis scindica | authority = Stocks ex T.Anderson, (1863) | synonyms =* ''Acanthodium grossum'' <small>Wight</small> * ''Blepharis sindica'' <small>Stocks ex T.Anderson</small> }} '''''Blepharis scindica''''' is 'n eenjarige plant wat deel van die Acanthaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Indië]], [[Oman]] en [[Pakistan]]. == Galery == <gallery> Blepharis scindica kz01.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:46587-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Blepharis|scindica]] [[Kategorie:Flora van Indië]] [[Kategorie:Flora van Oman]] [[Kategorie:Flora van Pakistan]] nnwj7c28yty034zkag4myog7ut3h5ct 1 464599 2922499 2026-08-06T08:38:37Z Oesjaar 7467 Verbeter 2922499 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 464600 2922513 2026-08-06T09:36:05Z Khuzelihle 203619 Geskep deur die bladsy "[[:en:Special:Redirect/revision/1360498905|Jacob Zuma contempt of court]]" te vertaal 2922513 wikitext text/x-wiki [[Jacob Zuma]], die voormalige [[:en:President_of_South_Africa|President van Suid-Afrika]], is op 7 Julie 2021 in die tronk opgelê ná ’n bevinding deur die Grondwethof van Suid-Afrika dat hy skuldig is aan minagting van die hof. Die aanklagte het ontstaan uit Zuma se weiering om getuienis aan adjunkhoofregter [[:en:Raymond_Zondo|Raymond Zondo]] te lewer se geregtelike kommissie van ondersoek na beweerde staatskaping. Gedurende 2021 het die Konstitusionele Hof drie verwante beslissings gelewer. In Sekretaris van die Regterlike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor insluitend Staatsorgane v Zuma (bekend as Zuma I), het die Zondo-kommissie dringend aansoek gedoen vir ’n hofbevel wat Zuma verplig om aan die kommissie se dagvaarding te voldoen en bewyse voor hom te lewer. Zuma het geweier om die aansoek te opponeer, en die Konstitusionele Hof het die bevel op 28 Januarie 2021 toegestaan. Die eenparige uitspraak, 'n reguit toepassing van die Kommissiewet, 1947 is deur regter [[:en:Chris_Jafta|Chris Jafta]] geskryf. Zuma het egter die volgende maand die hof se bevel oortree toe hy openlik geweier het om gehoor te gee aan ’n dagvaarding om voor die kommissie te verskyn. Dus, op 29 Junie 2021, in die sekretaris van die geregtelike kommissie van ondersoek na bewerings van staatskaping, korrupsie en bedrog in die openbare sektor insluitend Staatsorgane v Zuma en ander (Zuma Il), het die konstitusionele hof Zuma dus tot 15 maande gevangenisstraf gevonnis weens minagting van die hof. Die meerderheidsuitspraak is geskryf deur waarnemende adjunkhoofregter [[:en:Sisi_Khampepe|Sisi Khampepe]], wat gemeen het dat dit geregverdig is dat die hof 'n bestraffende, onopgeskorte tronkstraf oplê om sy eie integriteit te bevestig en die oppergesag van die reg te handhaaf. 'n Minderheid van twee lede van die hof, bestaande uit regters Chris Jafta en het [[:en:Leona_Theron|Leona Theron]], dat die meerderheid se bevel op Zuma se grondwetlike reg op 'n regverdige verhoor in die wiele ry. Zuma, wat weer geweier het om die kommissie se aansoek teen te staan, het in , in hegtenis geneem. 7 [[:en:Estcourt,_KwaZulu-Natal|Estcourt, KwaZulu-Natal]]Julie; waarnemers het sy aanhouding verbind met 'n uitbreek van burgerlike onrus later dieselfde week. Hy het terselfdertyd by die konstitusionele hof aansoek gedoen vir die herroeping van sy bevel in Zuma II. Op 17 September 2021, in Zuma v Sekretaris van die Geregtelike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor, insluitend Staatsorgane en Andere (Zuma Ill), het die Konstitusionele Hof daardie aansoek van die hand gewys en bevind dat Zuma se saak nie voldoen aan die standaard wat gestel is vir herroeping van 'n eenvormigheid nie en nie die onttrekking van 'n deparasie van 'n hof nie. van ''[[:en:Res_judicata|res judicata]]'' en ''[[:en:Functus_officio|functus officio]] .''Regter Khampepe het weer namens 'n meerderheid van sewe lede geskryf, en Regters Jafta en Theron het weer eens verskil in eerbiediging van Zuma se grondwetlike regte. 0snxkq062srpo2guaxpkcdigwlv4jjb 2922520 2922513 2026-08-06T10:06:06Z Sobaka 328 opruim 2922520 wikitext text/x-wiki [[Jacob Zuma]], die voormalige [[:en:President_of_South_Africa|President van Suid-Afrika]], is op 7 Julie 2021 tronkstraf opgelê ná ’n bevinding deur die Grondwethof van Suid-Afrika dat hy skuldig is aan minagting van die hof. Die aanklagte het ontstaan weens Zuma se weiering om getuienis aan adjunkhoofregter [[:en:Raymond_Zondo|Raymond Zondo]] se geregtelike kommissie van ondersoek na beweerde staatskaping te lewer. Gedurende 2021 het die Konstitusionele Hof drie verwante beslissings gelewer. In Sekretaris van die Regterlike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor insluitend Staatsorgane v Zuma (bekend as Zuma I), het die [[Zondo-kommissie]] dringende aansoek gedoen vir ’n hofbevel wat Zuma verplig om aan die kommissie se dagvaarding te voldoen en bewyse voor die kommisie te lewer. Zuma het geweier om die aansoek te opponeer, en die Konstitusionele Hof het die bevel op 28 Januarie 2021 toegestaan. Die eenparige uitspraak, 'n reguit toepassing van die Kommissiewet, 1947 is deur regter [[:en:Chris_Jafta|Chris Jafta]] geskryf. Zuma het egter die volgende maand die hof se bevel oortree toe hy openlik geweier het om gehoor te gee aan ’n dagvaarding om voor die kommissie te verskyn. Dus, op 29 Junie 2021, in die sekretaris van die geregtelike kommissie van ondersoek na bewerings van staatskaping, korrupsie en bedrog in die openbare sektor insluitend Staatsorgane v Zuma en ander (Zuma Il), het die konstitusionele hof Zuma dus tot 15 maande gevangenisstraf gevonnis weens minagting van die hof. Die meerderheidsuitspraak is geskryf deur waarnemende adjunkhoofregter [[:en:Sisi_Khampepe|Sisi Khampepe]], wat gemeen het dat dit geregverdig is dat die hof 'n bestraffende, onopgeskorte tronkstraf oplê om sy eie integriteit te bevestig en die oppergesag van die reg te handhaaf. 'n Minderheid van twee lede van die hof, bestaande uit regters Chris Jafta en het [[:en:Leona_Theron|Leona Theron]], dat die meerderheid se bevel op Zuma se grondwetlike reg op 'n regverdige verhoor in die wiele ry. Zuma, wat weer geweier het om die kommissie se aansoek teen te staan, het in , in hegtenis geneem. 7 [[:en:Estcourt,_KwaZulu-Natal|Estcourt, KwaZulu-Natal]]Julie; waarnemers het sy aanhouding verbind met 'n uitbreek van burgerlike onrus later dieselfde week. Hy het terselfdertyd by die konstitusionele hof aansoek gedoen vir die herroeping van sy bevel in Zuma II. Op 17 September 2021, in Zuma v Sekretaris van die Geregtelike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor, insluitend Staatsorgane en Andere (Zuma Ill), het die Konstitusionele Hof daardie aansoek van die hand gewys en bevind dat Zuma se saak nie voldoen aan die standaard wat gestel is vir herroeping van 'n eenvormigheid nie en nie die onttrekking van 'n deparasie van 'n hof nie. van ''[[:en:Res_judicata|res judicata]]'' en ''[[:en:Functus_officio|functus officio]] .''Regter Khampepe het weer namens 'n meerderheid van sewe lede geskryf, en Regters Jafta en Theron het weer eens verskil in eerbiediging van Zuma se grondwetlike regte. acudiv6e5j4qn3623x9mh8qz2kftb05 2922521 2922520 2026-08-06T10:12:20Z Sobaka 328 opruim 2922521 wikitext text/x-wiki [[Jacob Zuma]], die voormalige [[:en:President_of_South_Africa|President van Suid-Afrika]], is op 7 Julie 2021 tronkstraf opgelê ná ’n bevinding deur die Grondwethof van Suid-Afrika dat hy skuldig is aan minagting van die hof. Die aanklagte het ontstaan weens Zuma se weiering om getuienis aan adjunkhoofregter [[:en:Raymond_Zondo|Raymond Zondo]] se geregtelike kommissie van ondersoek na beweerde staatskaping te lewer. Gedurende 2021 het die Konstitusionele Hof drie verwante beslissings gelewer. In Sekretaris van die Regterlike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor insluitend Staatsorgane v Zuma (bekend as Zuma I), het die [[Zondo-kommissie]] dringende aansoek gedoen vir ’n hofbevel wat Zuma verplig om aan die kommissie se dagvaarding te voldoen en bewyse voor die kommisie te lewer. Zuma het geweier om die aansoek te opponeer, en die Konstitusionele Hof het die bevel op 28 Januarie 2021 toegestaan. Die eenparige uitspraak, 'n toepassing van die Kommissiewet, 1947 is deur regter [[:en:Chris_Jafta|Chris Jafta]] geskryf. Zuma het egter die volgende maand die hof se bevel oortree toe hy openlik geweier het om gehoor te gee aan ’n dagvaarding om voor die kommissie te verskyn. Dus, op 29 Junie 2021, in die sekretaris van die geregtelike kommissie van ondersoek na bewerings van [[staatskaping]], [[korrupsie]] en [[bedrog]] in die openbare sektor insluitend Staatsorgane v Zuma en ander (Zuma Il), het die konstitusionele hof Zuma dus tot 15 maande gevangenisstraf gevonnis weens minagting van die hof. Die meerderheidsuitspraak is geskryf deur waarnemende adjunkhoofregter [[:en:Sisi_Khampepe|Sisi Khampepe]], wat gemeen het dat dit geregverdig is dat die hof 'n bestraffende, onopgeskorte tronkstraf oplê om sy eie integriteit te bevestig en die oppergesag van die reg te handhaaf. 'n Minderheid van twee lede van die hof, bestaande uit regters Chris Jafta en het Leona Theron, dat die meerderheid se bevel op Zuma se grondwetlike reg op 'n regverdige verhoor in die wiele ry. Zuma, wat weer geweier het om die kommissie se aansoek teen te staan, is in hegtenis geneem op 7 Julie in Estcourt, KwaZulu-Natal. Waarnemers het sy aanhouding verbind met 'n uitbreek van burgerlike onrus later dieselfde week. Hy het terselfdertyd by die konstitusionele hof aansoek gedoen vir die herroeping van sy bevel in Zuma II. Op 17 September 2021, in Zuma v Sekretaris van die Geregtelike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor, insluitend Staatsorgane en Andere (Zuma Ill), het die Konstitusionele Hof daardie aansoek van die hand gewys en bevind dat Zuma se saak nie voldoen aan die standaard wat gestel is vir herroeping van 'n eenvormigheid nie en nie die onttrekking van 'n deparasie van 'n hof nie. van ''res judicata'' en ''functus officio .''Regter Khampepe het weer namens 'n meerderheid van sewe lede geskryf, en Regters Jafta en Theron het weer eens verskil in eerbiediging van Zuma se grondwetlike regte. gqbmis8s5g07t1w9xhittgad6b66u1y 2922522 2922521 2026-08-06T10:14:58Z Sobaka 328 skakel 2922522 wikitext text/x-wiki [[Jacob Zuma]], die voormalige [[:en:President_of_South_Africa|President van Suid-Afrika]], is op 7 Julie 2021 tronkstraf opgelê ná ’n bevinding deur die Grondwethof van Suid-Afrika dat hy skuldig is aan minagting van die hof. Die aanklagte het ontstaan weens Zuma se weiering om getuienis aan adjunkhoofregter [[:en:Raymond_Zondo|Raymond Zondo]] se geregtelike kommissie van ondersoek na beweerde staatskaping te lewer. Gedurende 2021 het die Konstitusionele Hof drie verwante beslissings gelewer. In Sekretaris van die Regterlike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor insluitend Staatsorgane v Zuma (bekend as Zuma I), het die [[Zondo-kommissie]] dringende aansoek gedoen vir ’n hofbevel wat Zuma verplig om aan die kommissie se dagvaarding te voldoen en bewyse voor die kommisie te lewer. Zuma het geweier om die aansoek te opponeer, en die Konstitusionele Hof het die bevel op 28 Januarie 2021 toegestaan. Die eenparige uitspraak, 'n toepassing van die Kommissiewet, 1947 is deur regter [[:en:Chris_Jafta|Chris Jafta]] geskryf. Zuma het egter die volgende maand die hof se bevel oortree toe hy openlik geweier het om gehoor te gee aan ’n dagvaarding om voor die kommissie te verskyn. Dus, op 29 Junie 2021, in die sekretaris van die geregtelike kommissie van ondersoek na bewerings van [[staatskaping]], [[korrupsie]] en [[bedrog]] in die openbare sektor insluitend Staatsorgane v Zuma en ander (Zuma Il), het die konstitusionele hof Zuma dus tot 15 maande gevangenisstraf gevonnis weens minagting van die hof. Die meerderheidsuitspraak is geskryf deur waarnemende adjunkhoofregter [[:en:Sisi_Khampepe|Sisi Khampepe]], wat gemeen het dat dit geregverdig is dat die hof 'n bestraffende, onopgeskorte tronkstraf oplê om sy eie integriteit te bevestig en die oppergesag van die reg te handhaaf. 'n Minderheid van twee lede van die hof, bestaande uit regters Chris Jafta en het Leona Theron, dat die meerderheid se bevel op Zuma se grondwetlike reg op 'n regverdige verhoor in die wiele ry. Zuma, wat weer geweier het om die kommissie se aansoek teen te staan, is in hegtenis geneem op 7 Julie in Estcourt, KwaZulu-Natal. Waarnemers het sy aanhouding verbind met 'n uitbreek van [[Suid-Afrikaanse onrus van 2021|burgerlike onrus]] later dieselfde week. Hy het terselfdertyd by die konstitusionele hof aansoek gedoen vir die herroeping van sy bevel in Zuma II. Op 17 September 2021, in Zuma v Sekretaris van die Geregtelike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor, insluitend Staatsorgane en Andere (Zuma Ill), het die Konstitusionele Hof daardie aansoek van die hand gewys en bevind dat Zuma se saak nie voldoen aan die standaard wat gestel is vir herroeping van 'n eenvormigheid nie en nie die onttrekking van 'n deparasie van 'n hof nie. van ''res judicata'' en ''functus officio .''Regter Khampepe het weer namens 'n meerderheid van sewe lede geskryf, en Regters Jafta en Theron het weer eens verskil in eerbiediging van Zuma se grondwetlike regte. r06qw7cc9rwrqgzuwvm3qcyoktmmtp5 2922523 2922522 2026-08-06T10:15:52Z Sobaka 328 skakels 2922523 wikitext text/x-wiki [[Jacob Zuma]], die voormalige [[:en:President_of_South_Africa|President van Suid-Afrika]], is op 7 Julie 2021 tronkstraf opgelê ná ’n bevinding deur die Grondwethof van Suid-Afrika dat hy skuldig is aan minagting van die hof. Die aanklagte het ontstaan weens Zuma se weiering om getuienis aan adjunkhoofregter [[:en:Raymond_Zondo|Raymond Zondo]] se geregtelike kommissie van ondersoek na beweerde staatskaping te lewer. Gedurende 2021 het die Konstitusionele Hof drie verwante beslissings gelewer. In Sekretaris van die Regterlike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor insluitend Staatsorgane v Zuma (bekend as Zuma I), het die [[Zondo-kommissie]] dringende aansoek gedoen vir ’n hofbevel wat Zuma verplig om aan die kommissie se dagvaarding te voldoen en bewyse voor die kommisie te lewer. Zuma het geweier om die aansoek te opponeer, en die Konstitusionele Hof het die bevel op 28 Januarie 2021 toegestaan. Die eenparige uitspraak, 'n toepassing van die Kommissiewet, 1947 is deur regter [[:en:Chris_Jafta|Chris Jafta]] geskryf. Zuma het egter die volgende maand die hof se bevel oortree toe hy openlik geweier het om gehoor te gee aan ’n dagvaarding om voor die kommissie te verskyn. Dus, op 29 Junie 2021, in die sekretaris van die geregtelike kommissie van ondersoek na bewerings van [[staatskaping]], [[korrupsie]] en [[bedrog]] in die openbare sektor insluitend Staatsorgane v Zuma en ander (Zuma Il), het die konstitusionele hof Zuma dus tot 15 maande gevangenisstraf gevonnis weens minagting van die hof. Die meerderheidsuitspraak is geskryf deur waarnemende adjunkhoofregter [[:en:Sisi_Khampepe|Sisi Khampepe]], wat gemeen het dat dit geregverdig is dat die hof 'n bestraffende, onopgeskorte tronkstraf oplê om sy eie integriteit te bevestig en die oppergesag van die reg te handhaaf. 'n Minderheid van twee lede van die hof, bestaande uit regters Chris Jafta en het Leona Theron, dat die meerderheid se bevel op Zuma se grondwetlike reg op 'n regverdige verhoor in die wiele ry. Zuma, wat weer geweier het om die kommissie se aansoek teen te staan, is in hegtenis geneem op 7 Julie in [[Estcourt]], [[KwaZulu-Natal]]. Waarnemers het sy aanhouding verbind met 'n uitbreek van [[Suid-Afrikaanse onrus van 2021|burgerlike onrus]] later dieselfde week. Hy het terselfdertyd by die konstitusionele hof aansoek gedoen vir die herroeping van sy bevel in Zuma II. Op 17 September 2021, in Zuma v Sekretaris van die Geregtelike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor, insluitend Staatsorgane en Andere (Zuma Ill), het die Konstitusionele Hof daardie aansoek van die hand gewys en bevind dat Zuma se saak nie voldoen aan die standaard wat gestel is vir herroeping van 'n eenvormigheid nie en nie die onttrekking van 'n deparasie van 'n hof nie. van ''res judicata'' en ''functus officio .''Regter Khampepe het weer namens 'n meerderheid van sewe lede geskryf, en Regters Jafta en Theron het weer eens verskil in eerbiediging van Zuma se grondwetlike regte. k5ihepynlosn5ljfv4aigpbbe8gu4rr 2922524 2922523 2026-08-06T10:23:33Z Sobaka 328 verwysing 2922524 wikitext text/x-wiki [[Jacob Zuma]], die voormalige [[:en:President_of_South_Africa|President van Suid-Afrika]], is op 7 Julie 2021 tronkstraf opgelê ná ’n bevinding deur die Grondwethof van Suid-Afrika dat hy skuldig is aan minagting van die hof. Die aanklagte het ontstaan weens Zuma se weiering om getuienis aan adjunkhoofregter [[:en:Raymond_Zondo|Raymond Zondo]] se geregtelike kommissie van ondersoek na beweerde staatskaping te lewer. Gedurende 2021 het die Konstitusionele Hof drie verwante beslissings gelewer.<ref>{{Cite web |date=2019-07-19 |title=Zuma retracts decision to withdraw from the Zondo commission |url=https://www.news24.com/news24/SouthAfrica/News/live-will-jacob-zuma-drop-more-bombs-at-state-capture-inquiry-20190719 |access-date=2022-01-13 |website=News24 |language=en-US}}</ref> On the morning of 19 July, Zuma's lawyer, Muzi Sikhakhane, announced that Zuma would "take no further part" in the commission's proceedings.<ref name="Mailovich-2019">{{Cite web |last=Mailovich |first=Claudi |date=2019-07-19 |title=Jacob Zuma pulls out of state capture inquiry |url=https://www.businesslive.co.za/bd/national/2019-07-19-jacob-zuma-pulls-out-of-state-capture-inquiry/ |access-date=2022-01-13 |website=Business Day |language=en-ZA}}</ref> In Sekretaris van die Regterlike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor insluitend Staatsorgane v Zuma (bekend as Zuma I), het die [[Zondo-kommissie]] dringende aansoek gedoen vir ’n hofbevel wat Zuma verplig om aan die kommissie se dagvaarding te voldoen en bewyse voor die kommisie te lewer. Zuma het geweier om die aansoek te opponeer, en die Konstitusionele Hof het die bevel op 28 Januarie 2021 toegestaan. Die eenparige uitspraak, 'n toepassing van die Kommissiewet, 1947 is deur regter [[:en:Chris_Jafta|Chris Jafta]] geskryf. Zuma het egter die volgende maand die hof se bevel oortree toe hy openlik geweier het om gehoor te gee aan ’n dagvaarding om voor die kommissie te verskyn. Dus, op 29 Junie 2021, in die sekretaris van die geregtelike kommissie van ondersoek na bewerings van [[staatskaping]], [[korrupsie]] en [[bedrog]] in die openbare sektor insluitend Staatsorgane v Zuma en ander (Zuma Il), het die konstitusionele hof Zuma dus tot 15 maande gevangenisstraf gevonnis weens minagting van die hof. Die meerderheidsuitspraak is geskryf deur waarnemende adjunkhoofregter [[:en:Sisi_Khampepe|Sisi Khampepe]], wat gemeen het dat dit geregverdig is dat die hof 'n bestraffende, onopgeskorte tronkstraf oplê om sy eie integriteit te bevestig en die oppergesag van die reg te handhaaf. 'n Minderheid van twee lede van die hof, bestaande uit regters Chris Jafta en het Leona Theron, dat die meerderheid se bevel op Zuma se grondwetlike reg op 'n regverdige verhoor in die wiele ry. Zuma, wat weer geweier het om die kommissie se aansoek teen te staan, is in hegtenis geneem op 7 Julie in [[Estcourt]], [[KwaZulu-Natal]]. Waarnemers het sy aanhouding verbind met 'n uitbreek van [[Suid-Afrikaanse onrus van 2021|burgerlike onrus]] later dieselfde week. Hy het terselfdertyd by die konstitusionele hof aansoek gedoen vir die herroeping van sy bevel in Zuma II. Op 17 September 2021, in Zuma v Sekretaris van die Geregtelike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor, insluitend Staatsorgane en Andere (Zuma Ill), het die Konstitusionele Hof daardie aansoek van die hand gewys en bevind dat Zuma se saak nie voldoen aan die standaard wat gestel is vir herroeping van 'n eenvormigheid nie en nie die onttrekking van 'n deparasie van 'n hof nie. van ''res judicata'' en ''functus officio .''Regter Khampepe het weer namens 'n meerderheid van sewe lede geskryf, en Regters Jafta en Theron het weer eens verskil in eerbiediging van Zuma se grondwetlike regte. ==Verwysings== ((Verwysings}} ednu8ny45f63jfbxkalfb5bwedvp1mw 2922525 2922524 2026-08-06T10:24:19Z Sobaka 328 2922525 wikitext text/x-wiki [[Jacob Zuma]], die voormalige [[:en:President_of_South_Africa|President van Suid-Afrika]], is op 7 Julie 2021 tronkstraf opgelê ná ’n bevinding deur die Grondwethof van Suid-Afrika dat hy skuldig is aan minagting van die hof. Die aanklagte het ontstaan weens Zuma se weiering om getuienis aan adjunkhoofregter [[:en:Raymond_Zondo|Raymond Zondo]] se geregtelike kommissie van ondersoek na beweerde staatskaping te lewer. Gedurende 2021 het die Konstitusionele Hof drie verwante beslissings gelewer.<ref>{{Cite web |date=2019-07-19 |title=Zuma retracts decision to withdraw from the Zondo commission |url=https://www.news24.com/news24/SouthAfrica/News/live-will-jacob-zuma-drop-more-bombs-at-state-capture-inquiry-20190719 |access-date=2022-01-13 |website=News24 |language=en-US}}</ref><ref name="Mailovich-2019">{{Cite web |last=Mailovich |first=Claudi |date=2019-07-19 |title=Jacob Zuma pulls out of state capture inquiry |url=https://www.businesslive.co.za/bd/national/2019-07-19-jacob-zuma-pulls-out-of-state-capture-inquiry/ |access-date=2022-01-13 |website=Business Day |language=en-ZA}}</ref> In Sekretaris van die Regterlike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor insluitend Staatsorgane v Zuma (bekend as Zuma I), het die [[Zondo-kommissie]] dringende aansoek gedoen vir ’n hofbevel wat Zuma verplig om aan die kommissie se dagvaarding te voldoen en bewyse voor die kommisie te lewer. Zuma het geweier om die aansoek te opponeer, en die Konstitusionele Hof het die bevel op 28 Januarie 2021 toegestaan. Die eenparige uitspraak, 'n toepassing van die Kommissiewet, 1947 is deur regter [[:en:Chris_Jafta|Chris Jafta]] geskryf. Zuma het egter die volgende maand die hof se bevel oortree toe hy openlik geweier het om gehoor te gee aan ’n dagvaarding om voor die kommissie te verskyn. Dus, op 29 Junie 2021, in die sekretaris van die geregtelike kommissie van ondersoek na bewerings van [[staatskaping]], [[korrupsie]] en [[bedrog]] in die openbare sektor insluitend Staatsorgane v Zuma en ander (Zuma Il), het die konstitusionele hof Zuma dus tot 15 maande gevangenisstraf gevonnis weens minagting van die hof. Die meerderheidsuitspraak is geskryf deur waarnemende adjunkhoofregter [[:en:Sisi_Khampepe|Sisi Khampepe]], wat gemeen het dat dit geregverdig is dat die hof 'n bestraffende, onopgeskorte tronkstraf oplê om sy eie integriteit te bevestig en die oppergesag van die reg te handhaaf. 'n Minderheid van twee lede van die hof, bestaande uit regters Chris Jafta en het Leona Theron, dat die meerderheid se bevel op Zuma se grondwetlike reg op 'n regverdige verhoor in die wiele ry. Zuma, wat weer geweier het om die kommissie se aansoek teen te staan, is in hegtenis geneem op 7 Julie in [[Estcourt]], [[KwaZulu-Natal]]. Waarnemers het sy aanhouding verbind met 'n uitbreek van [[Suid-Afrikaanse onrus van 2021|burgerlike onrus]] later dieselfde week. Hy het terselfdertyd by die konstitusionele hof aansoek gedoen vir die herroeping van sy bevel in Zuma II. Op 17 September 2021, in Zuma v Sekretaris van die Geregtelike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor, insluitend Staatsorgane en Andere (Zuma Ill), het die Konstitusionele Hof daardie aansoek van die hand gewys en bevind dat Zuma se saak nie voldoen aan die standaard wat gestel is vir herroeping van 'n eenvormigheid nie en nie die onttrekking van 'n deparasie van 'n hof nie. van ''res judicata'' en ''functus officio .''Regter Khampepe het weer namens 'n meerderheid van sewe lede geskryf, en Regters Jafta en Theron het weer eens verskil in eerbiediging van Zuma se grondwetlike regte. ==Verwysings== ((Verwysings}} 2d49y7yxd8zr9vhrb962sqzrh1kgzvg 2922526 2922525 2026-08-06T10:25:10Z Sobaka 328 opruim 2922526 wikitext text/x-wiki [[Jacob Zuma]], die voormalige [[:en:President_of_South_Africa|President van Suid-Afrika]], is op 7 Julie 2021 tronkstraf opgelê ná ’n bevinding deur die Grondwethof van Suid-Afrika dat hy skuldig is aan minagting van die hof. Die aanklagte het ontstaan weens Zuma se weiering om getuienis aan adjunkhoofregter [[Raymond Zondo]] se geregtelike kommissie van ondersoek na beweerde staatskaping te lewer. Gedurende 2021 het die Konstitusionele Hof drie verwante beslissings gelewer.<ref>{{Cite web |date=2019-07-19 |title=Zuma retracts decision to withdraw from the Zondo commission |url=https://www.news24.com/news24/SouthAfrica/News/live-will-jacob-zuma-drop-more-bombs-at-state-capture-inquiry-20190719 |access-date=2022-01-13 |website=News24 |language=en-US}}</ref><ref name="Mailovich-2019">{{Cite web |last=Mailovich |first=Claudi |date=2019-07-19 |title=Jacob Zuma pulls out of state capture inquiry |url=https://www.businesslive.co.za/bd/national/2019-07-19-jacob-zuma-pulls-out-of-state-capture-inquiry/ |access-date=2022-01-13 |website=Business Day |language=en-ZA}}</ref> In Sekretaris van die Regterlike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor insluitend Staatsorgane v Zuma (bekend as Zuma I), het die [[Zondo-kommissie]] dringende aansoek gedoen vir ’n hofbevel wat Zuma verplig om aan die kommissie se dagvaarding te voldoen en bewyse voor die kommisie te lewer. Zuma het geweier om die aansoek te opponeer, en die Konstitusionele Hof het die bevel op 28 Januarie 2021 toegestaan. Die eenparige uitspraak, 'n toepassing van die Kommissiewet, 1947 is deur regter Chris Jafta geskryf. Zuma het egter die volgende maand die hof se bevel oortree toe hy openlik geweier het om gehoor te gee aan ’n dagvaarding om voor die kommissie te verskyn. Dus, op 29 Junie 2021, in die sekretaris van die geregtelike kommissie van ondersoek na bewerings van [[staatskaping]], [[korrupsie]] en [[bedrog]] in die openbare sektor insluitend Staatsorgane v Zuma en ander (Zuma Il), het die konstitusionele hof Zuma dus tot 15 maande gevangenisstraf gevonnis weens minagting van die hof. Die meerderheidsuitspraak is geskryf deur waarnemende adjunkhoofregter [[:en:Sisi_Khampepe|Sisi Khampepe]], wat gemeen het dat dit geregverdig is dat die hof 'n bestraffende, onopgeskorte tronkstraf oplê om sy eie integriteit te bevestig en die oppergesag van die reg te handhaaf. 'n Minderheid van twee lede van die hof, bestaande uit regters Chris Jafta en het Leona Theron, dat die meerderheid se bevel op Zuma se grondwetlike reg op 'n regverdige verhoor in die wiele ry. Zuma, wat weer geweier het om die kommissie se aansoek teen te staan, is in hegtenis geneem op 7 Julie in [[Estcourt]], [[KwaZulu-Natal]]. Waarnemers het sy aanhouding verbind met 'n uitbreek van [[Suid-Afrikaanse onrus van 2021|burgerlike onrus]] later dieselfde week. Hy het terselfdertyd by die konstitusionele hof aansoek gedoen vir die herroeping van sy bevel in Zuma II. Op 17 September 2021, in Zuma v Sekretaris van die Geregtelike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor, insluitend Staatsorgane en Andere (Zuma Ill), het die Konstitusionele Hof daardie aansoek van die hand gewys en bevind dat Zuma se saak nie voldoen aan die standaard wat gestel is vir herroeping van 'n eenvormigheid nie en nie die onttrekking van 'n deparasie van 'n hof nie. van ''res judicata'' en ''functus officio .''Regter Khampepe het weer namens 'n meerderheid van sewe lede geskryf, en Regters Jafta en Theron het weer eens verskil in eerbiediging van Zuma se grondwetlike regte. ==Verwysings== ((Verwysings}} am0lkft3l5b09tmimfo21jzx6ngoswo 2922529 2922526 2026-08-06T10:28:25Z Sobaka 328 Sobaka het bladsy [[Jacob Zuma minagting van die hof]] na [[Minagting van die hof deur Jacob Zuma]] geskuif: Beter titel 2922526 wikitext text/x-wiki [[Jacob Zuma]], die voormalige [[:en:President_of_South_Africa|President van Suid-Afrika]], is op 7 Julie 2021 tronkstraf opgelê ná ’n bevinding deur die Grondwethof van Suid-Afrika dat hy skuldig is aan minagting van die hof. Die aanklagte het ontstaan weens Zuma se weiering om getuienis aan adjunkhoofregter [[Raymond Zondo]] se geregtelike kommissie van ondersoek na beweerde staatskaping te lewer. Gedurende 2021 het die Konstitusionele Hof drie verwante beslissings gelewer.<ref>{{Cite web |date=2019-07-19 |title=Zuma retracts decision to withdraw from the Zondo commission |url=https://www.news24.com/news24/SouthAfrica/News/live-will-jacob-zuma-drop-more-bombs-at-state-capture-inquiry-20190719 |access-date=2022-01-13 |website=News24 |language=en-US}}</ref><ref name="Mailovich-2019">{{Cite web |last=Mailovich |first=Claudi |date=2019-07-19 |title=Jacob Zuma pulls out of state capture inquiry |url=https://www.businesslive.co.za/bd/national/2019-07-19-jacob-zuma-pulls-out-of-state-capture-inquiry/ |access-date=2022-01-13 |website=Business Day |language=en-ZA}}</ref> In Sekretaris van die Regterlike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor insluitend Staatsorgane v Zuma (bekend as Zuma I), het die [[Zondo-kommissie]] dringende aansoek gedoen vir ’n hofbevel wat Zuma verplig om aan die kommissie se dagvaarding te voldoen en bewyse voor die kommisie te lewer. Zuma het geweier om die aansoek te opponeer, en die Konstitusionele Hof het die bevel op 28 Januarie 2021 toegestaan. Die eenparige uitspraak, 'n toepassing van die Kommissiewet, 1947 is deur regter Chris Jafta geskryf. Zuma het egter die volgende maand die hof se bevel oortree toe hy openlik geweier het om gehoor te gee aan ’n dagvaarding om voor die kommissie te verskyn. Dus, op 29 Junie 2021, in die sekretaris van die geregtelike kommissie van ondersoek na bewerings van [[staatskaping]], [[korrupsie]] en [[bedrog]] in die openbare sektor insluitend Staatsorgane v Zuma en ander (Zuma Il), het die konstitusionele hof Zuma dus tot 15 maande gevangenisstraf gevonnis weens minagting van die hof. Die meerderheidsuitspraak is geskryf deur waarnemende adjunkhoofregter [[:en:Sisi_Khampepe|Sisi Khampepe]], wat gemeen het dat dit geregverdig is dat die hof 'n bestraffende, onopgeskorte tronkstraf oplê om sy eie integriteit te bevestig en die oppergesag van die reg te handhaaf. 'n Minderheid van twee lede van die hof, bestaande uit regters Chris Jafta en het Leona Theron, dat die meerderheid se bevel op Zuma se grondwetlike reg op 'n regverdige verhoor in die wiele ry. Zuma, wat weer geweier het om die kommissie se aansoek teen te staan, is in hegtenis geneem op 7 Julie in [[Estcourt]], [[KwaZulu-Natal]]. Waarnemers het sy aanhouding verbind met 'n uitbreek van [[Suid-Afrikaanse onrus van 2021|burgerlike onrus]] later dieselfde week. Hy het terselfdertyd by die konstitusionele hof aansoek gedoen vir die herroeping van sy bevel in Zuma II. Op 17 September 2021, in Zuma v Sekretaris van die Geregtelike Kommissie van Ondersoek na Bewerings van Staatskaping, Korrupsie en Bedrog in die Openbare Sektor, insluitend Staatsorgane en Andere (Zuma Ill), het die Konstitusionele Hof daardie aansoek van die hand gewys en bevind dat Zuma se saak nie voldoen aan die standaard wat gestel is vir herroeping van 'n eenvormigheid nie en nie die onttrekking van 'n deparasie van 'n hof nie. van ''res judicata'' en ''functus officio .''Regter Khampepe het weer namens 'n meerderheid van sewe lede geskryf, en Regters Jafta en Theron het weer eens verskil in eerbiediging van Zuma se grondwetlike regte. ==Verwysings== ((Verwysings}} am0lkft3l5b09tmimfo21jzx6ngoswo 0 464601 2922516 2026-08-06T09:45:11Z AFM 21229 Nuwe bladsy geskep met ''''Kaatje Kekkelbek''' is ‘n fiktiewe satiriese karakter wat ‘n rol gespeel het in die ontwikkelingsgeskiedenis van [[Afrikaans]] as taal. ''Kaatje Kekkelbek, or Life among the Hottentots'' is ‘n plat-komiese klug, ‘n alleenspraak, bestaande uit sewe versies gemeng met prosa. Dit is geskryf in ‘n mengsel van die Kaapse Nederlands en Engels van die middel van die 19de eeu. Die satire gee voor om gesing en voorgedra te word deur ‘n rondswerwende Khoisan-...' 2922516 wikitext text/x-wiki '''Kaatje Kekkelbek''' is ‘n fiktiewe satiriese karakter wat ‘n rol gespeel het in die ontwikkelingsgeskiedenis van [[Afrikaans]] as taal. ''Kaatje Kekkelbek, or Life among the Hottentots'' is ‘n plat-komiese klug, ‘n alleenspraak, bestaande uit sewe versies gemeng met prosa. Dit is geskryf in ‘n mengsel van die Kaapse Nederlands en Engels van die middel van die 19de eeu. Die satire gee voor om gesing en voorgedra te word deur ‘n rondswerwende Khoisan-meisie, ‘n gladdebek dief, skinderbek, dief en tronkvoël genaamd Kaatje Kekkelbek. Sy hekel die filantropiese dwaashede van die vroeë sendelinge (veral dr. [[John Philip]]). Met haar spot en kritiek sien sy niemand oor die hoof nie. Hierdie skets is belangrik as voorbeeld van ‘n vroeë voorloper van Afrikaans en is geskryf deur [[Andrew Geddes Bain]] en ene Rex in die laat 1830’s. Op 5 November 1838 het die eerste openbare opvoering in [[Grahamstad]] plaasgevind. ''The South African Sentinel'' was op 4 Maart 1839 die eerste om dit in druk te laat verskyn. Sedertdien was daar verskeie opvoerings. ==Bibliografie== *https://argief.litnet.co.za/article.php?news_id=55535 *https://esat.sun.ac.za/index.php/Kaatje_Kekkelbek,_or_Life_Among_the_Hottentots *https://mansellupham.wordpress.com/2020/09/19/kaatje-kekkelbek-or-life-among-the-hottentots-by-andrew-geddes-bain-1797-1864-featuring-verbatim-the-original-text-plus-expanded-english-text-with-explanatory-notes-by-mansell-upham/ [[Kategorie: Afrikaans]] ry37ciaj2ttl9sx8062hof7x2p2hskz 2922517 2922516 2026-08-06T09:48:01Z AFM 21229 2922517 wikitext text/x-wiki '''Kaatje Kekkelbek''' is ‘n fiktiewe satiriese karakter wat ‘n rol gespeel het in die ontwikkelingsgeskiedenis van [[Afrikaans]] as taal. ''Kaatje Kekkelbek, or Life among the Hottentots'' is ‘n plat-komiese klug, ‘n alleenspraak, bestaande uit sewe versies gemeng met prosa. Dit is geskryf in ‘n mengsel van die Kaapse Nederlands en Engels van die middel van die 19de eeu. Die satire gee voor om gesing en voorgedra te word deur ‘n rondswerwende Khoisan-meisie, ‘n gladdebek dief, skinderbek, dief en tronkvoël genaamd Kaatje Kekkelbek. Sy hekel die filantropiese dwaashede van die vroeë sendelinge (veral dr. [[John Philip]]). Met haar spot en kritiek sien sy niemand oor die hoof nie. Hierdie skets is belangrik as voorbeeld van ‘n vroeë voorloper van Afrikaans en is geskryf deur [[Andrew Geddes Bain]] en ene Rex in die laat 1830’s. Op 5 November 1838 het die eerste openbare opvoering in [[Grahamstad]] plaasgevind. ''The South African Sentinel'' was op 4 Maart 1839 die eerste om dit in druk te laat verskyn. Sedertdien was daar verskeie opvoerings. ==Lees ook== *[[Mengtaal]] ==Bibliografie== *https://argief.litnet.co.za/article.php?news_id=55535 *https://esat.sun.ac.za/index.php/Kaatje_Kekkelbek,_or_Life_Among_the_Hottentots *https://mansellupham.wordpress.com/2020/09/19/kaatje-kekkelbek-or-life-among-the-hottentots-by-andrew-geddes-bain-1797-1864-featuring-verbatim-the-original-text-plus-expanded-english-text-with-explanatory-notes-by-mansell-upham/ [[Kategorie: Afrikaans]] 79mkacsg4bt4dc24u0043edslhrv4mh 0 464602 2922519 2026-08-06T10:01:50Z Khuzelihle 203619 Geskep deur die bladsy "[[:en:Special:Redirect/revision/1363365106|Ngizwe Mchunu]]" te vertaal 2922519 wikitext text/x-wiki   Ngizwe Mchunu is 'n Suid-Afrikaanse radiopersoonlikheid en sangoma. Hy is gebore in [[:en:Nkandla_Local_Municipality|Nkandla]], [[:en:KwaZulu-Natal|KwaZulu-Natal]].<ref>{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/sunday-times-daily/news/2021-07-22-the-rise-and-fall-of-showman-ngizwe-mchunu-the-alleged-face-of-freezuma-unrest/|title=The rise and fall of showman Ngizwe Mchunu, the alleged face of #FreeZuma unrest|website=TimesLIVE|language=en-ZA|access-date=2021-08-09}}</ref> == Loopbaan == Mchunu was 'n aanbieder vir [[:en:South_African_Broadcasting_Corporation|SAUK]] se Ukhozi FM, maar is afgedank nadat hy na bewering 'n vertroulikheidsbeleid oortree het deur == Poligynie kontroversie == Mchunu het probeer om met drie vroue te trou. Alhoewel Suid-Afrika se regstelsel wel [[:en:Polygamy|poligamie]] huwelike ingevolge die Wet op die Erkenning van Gebruiklike Huwelike toelaat, moet dit gedoen word in ooreenstemming met erkende tradisies, wat Mchunu het nie gevolg nie. Sy eerste vrou, Siphelele Numalo, het hom in 2014 hof toe geneem in 'n poging om sy siviele huwelik met sy derde toekomstige vrou, Floda Mthimkhulu, tot niet te maak.!! Sy huwelike met sy tweede lewensmaat Lindiwe Khuzwayo en sy derde vennoot Floda is gevolglik deur die hof nietig verklaar omdat Mchunu nie voldoen het aan een van die vereistes van tradisionele Afrika-huwelike nie, wat bepaal dat enige man wat 'n ander vrou wil neem eers 'n aansoek by die hof moet doen om 'n skriftelike kontrak goed te keur wat die toekomstige huweliksgoederestelsel van die huwelike reguleer. == Aanhitsing om openbare geweld te pleeg == Mchunu is 'n bekende ondersteuner van oud-Suid-Afrikaner president Jacob Zuma. Voor Zuma se arrestasie en tronkstraf is Mchunu buite die voormalige president se Nkandla-opstal op wag gesien en volgehou dat die president nie tronk toe gaan nie. Na aanleiding van die [[:en:2021_South_African_unrest|onrust in 2021 in Suid-Afrika]] wat met Jacob verbind word Zuma, is Mchunu daarvan beskuldig dat hy ander aangehits en aangespoor het om diefstal en geweld te pleeg tydens 'n perskonferensie wat in Johanneshurg gehou is en is gevolglik aangekla van aanhitsing om openbare geweld te pleeg. Op 19 Julie 2021 het hy homself aan die polisie oorgegee. Die landdros wat sy borgtogaansoek aangehoor het en hom vrygelaat het, het die getuienis teen Mchunu as swak beskou, maar het vereis dat hy sy paspoort aan die polisie oorhandig om sy vrylating te verseker, aangesien hulle hom as 'n vlugrisiko beskou het. Die saak sou op 21 Oktober 2021 hervat word. [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Artikels met hCards]] bhubron9fruw07n6doibdgf0fp19bvu 2922535 2922519 2026-08-06T10:36:07Z Khuzelihle 203619 Geskep deur die bladsy "[[:en:Special:Redirect/revision/1363365106|Ngizwe Mchunu]]" te vertaal 2922535 wikitext text/x-wiki   Ngizwe Mchunu is 'n Suid-Afrikaanse radiopersoonlikheid en sangoma. Hy is gebore in [[:en:Nkandla_Local_Municipality|Nkandla]], [[:en:KwaZulu-Natal|KwaZulu-Natal]].<ref>{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/sunday-times-daily/news/2021-07-22-the-rise-and-fall-of-showman-ngizwe-mchunu-the-alleged-face-of-freezuma-unrest/|title=The rise and fall of showman Ngizwe Mchunu, the alleged face of #FreeZuma unrest|website=TimesLIVE|language=en-ZA|access-date=2021-08-09}}</ref> == Loopbaan == Mchunu was 'n aanbieder vir [[:en:South_African_Broadcasting_Corporation|SAUK]] se Ukhozi FM, maar is afgedank nadat hy na bewering 'n vertroulikheidsbeleid oortree het deur == Poligynie kontroversie == Mchunu het probeer om met drie vroue te trou. Alhoewel Suid-Afrika se regstelsel wel [[:en:Polygamy|poligamie]] huwelike ingevolge die Wet op die Erkenning van Gebruiklike Huwelike toelaat, moet dit gedoen word in ooreenstemming met erkende tradisies, wat Mchunu het nie gevolg nie. Sy eerste vrou, Siphelele Numalo, het hom in 2014 hof toe geneem in 'n poging om sy siviele huwelik met sy derde toekomstige vrou, Floda Mthimkhulu, tot niet te maak.!! Sy huwelike met sy tweede lewensmaat Lindiwe Khuzwayo en sy derde vennoot Floda is gevolglik deur die hof nietig verklaar omdat Mchunu nie voldoen het aan een van die vereistes van tradisionele Afrika-huwelike nie, wat bepaal dat enige man wat 'n ander vrou wil neem eers 'n aansoek by die hof moet doen om 'n skriftelike kontrak goed te keur wat die toekomstige huweliksgoederestelsel van die huwelike reguleer. == Aanhitsing om openbare geweld te pleeg == Mchunu is 'n bekende ondersteuner van oud-Suid-Afrikaner president Jacob Zuma. Voor Zuma se arrestasie en tronkstraf is Mchunu buite die voormalige president se Nkandla-opstal op wag gesien en volgehou dat die president nie tronk toe gaan nie. Na aanleiding van die [[:en:2021_South_African_unrest|onrust in 2021 in Suid-Afrika]] wat met Jacob verbind word Zuma, is Mchunu daarvan beskuldig dat hy ander aangehits en aangespoor het om diefstal en geweld te pleeg tydens 'n perskonferensie wat in Johanneshurg gehou is en is gevolglik aangekla van aanhitsing om openbare geweld te pleeg. Op 19 Julie 2021 het hy homself aan die polisie oorgegee. Die landdros wat sy borgtogaansoek aangehoor het en hom vrygelaat het, het die getuienis teen Mchunu as swak beskou, maar het vereis dat hy sy paspoort aan die polisie oorhandig om sy vrylating te verseker, aangesien hulle hom as 'n vlugrisiko beskou het. Die saak sou op 21 Oktober 2021 hervat word.` [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Artikels met hCards]] arpcsocaqj8oj8epdnmmg7gdqlbj0wx 1 464603 2922528 2026-08-06T10:27:01Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2922528 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 2922531 2922528 2026-08-06T10:28:25Z Sobaka 328 Sobaka het bladsy [[Bespreking:Jacob Zuma minagting van die hof]] na [[Bespreking:Minagting van die hof deur Jacob Zuma]] geskuif: Beter titel 2922528 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 464604 2922530 2026-08-06T10:28:25Z Sobaka 328 Sobaka het bladsy [[Jacob Zuma minagting van die hof]] na [[Minagting van die hof deur Jacob Zuma]] geskuif: Beter titel 2922530 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Minagting van die hof deur Jacob Zuma]] 2bckhck8jt2bxcop62cg2uo4wynf5zh 1 464605 2922532 2026-08-06T10:28:25Z Sobaka 328 Sobaka het bladsy [[Bespreking:Jacob Zuma minagting van die hof]] na [[Bespreking:Minagting van die hof deur Jacob Zuma]] geskuif: Beter titel 2922532 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Bespreking:Minagting van die hof deur Jacob Zuma]] 5opvhk77mf908wox8kjdfq3af8641lb 0 464606 2922538 2026-08-06T10:57:01Z AFM 21229 Nuwe bladsy geskep met 'Die '''Kalahari-besproeiingskema''' was ‘n plan om die klimaat van die [[Kalahari]] so te verander dat die gebied in ‘n waterryke landbou- en veeteeltstreek omskep word. Verdere navorsing het dit egter bestempel as ‘n onpraktiese idee en weerkundig ‘n dobbelspel waarvan die koste waarskynlik bo die gewin sou gaan. ==Plan== Prof. E.H.L. Schwarz van die [[Rhodes-universiteit]] in [[Grahamstad]] het die afwateringspatrone van [[Afrika]] in die antieke tye bes...' 2922538 wikitext text/x-wiki Die '''Kalahari-besproeiingskema''' was ‘n plan om die klimaat van die [[Kalahari]] so te verander dat die gebied in ‘n waterryke landbou- en veeteeltstreek omskep word. Verdere navorsing het dit egter bestempel as ‘n onpraktiese idee en weerkundig ‘n dobbelspel waarvan die koste waarskynlik bo die gewin sou gaan. ==Plan== Prof. E.H.L. Schwarz van die [[Rhodes-universiteit]] in [[Grahamstad]] het die afwateringspatrone van [[Afrika]] in die antieke tye bestudeer en ontwikkel daaruit sy idee om die ou dreineringspatrone van die vroeëre Kalahari te herstel. Hy wys daarop dat daar in die Kalahari groot standhoudende mere bestaan het waarvan die [[Etoshapan]], die [[Makgadigadipan]] en die [[Ngamimeer]] oorblyfsels is. Hulle het enkele eeue gelede begin krimp toe die [[Kunenerivier]], die [[Choberivier]] en die [[Zambesirivier]] die mere se opvanggebiede begin dreineer. Die verlies van hierdie groot wateroppervlaktes het volgens Schwarz sedert 1860 ‘n afname in die reënval oor die Kalahari-bekken tot gevolg gehad. As hierdie mere herstel kan word, meen hy, kan die al groter wordende Kalahari gerehabiliteer word tot ‘n welvarende boerderystreek. Daarvoor moes daar keerwalle in die Kunene en in die Chobe (net voor sy aansluiting by die Zambesi) gebou word. Dit sou deel van die oortollige water wat na die [[Atlantiese Oseaan]] en die [[Indiese Oseaan]] wegloop, weglei deur die droë rivierbeddings van ouds na die mere en panne. ‘n Meer van 40000 km² sou na sy berekening uit die Makgadigadipan ontwikkel. Deur verdamping van die oppervlaktewater sou die reënval oor ‘n groot deel van suidelike Afrika styg tot 250 mm per jaar. Die Kalahari sou tot ‘n lushof ontwikkel, boerderymoontlikhede sou ingrypend verbeter en nedersettings sou al langs die rivierlope ontwikkel. Water kon via die rivierlope tot so ver suid as die [[Moloporivier]], ‘n boloop van die [[Oranjerivier]], vloei. Op daardie tydstip sou dit die grootste besproeiingskema ter wêreld wees. ==Reaksie== Schwarz se voorstelle het gelei tot ‘n stortvloed van wetenskaplike sowel as algemeen-verstaanbare kommentaar en artikels. Die groot publiek en veral die boere het Schwarz se plan entoesiasties ondersteun en hom bewonder vir sy insig. Maar die meeste gleerdes het die aardrykskundige beginsels van sy plan bevraagteken. Hulle was van mening dat die voordele van die plan erg oordryf is. Daarom het die Suid-Afrikaanse owerheid in 1925 ‘n ekspedisie onder dr. A.L. du Toit na die Kalahari gestuur om die situasie ter plekke te bestudeer. [[Pierre van Ryneveld]] het ‘n eskader vliegtuie begelei om die gebied van bo-af te bestudeer. In die verslag wat naderhand gelewer is, wys die Du Toit-kommissie daarop dat verskeie aannames wat Schwarz oor die dalende reënvalsyfers, die verdwyning van die groter mere, die voorgestelde klimaatsveranderinge, die hoeveelheid surpluswater wat in die groot riviere afgevoer word, die grondhoogtes en ander aardrykskunndige kenmerke en die berekening van die koste van die beoogde skema bloot verkeerd was of nie wetenskaplik bewys kon word nie. Dus is die projek as prakties onuitvoerbaar beskryf. ‘n Verdere ondersoek in 1945 het die Du Toit-verslag gestaaf. ==Betrokke persone== *Alexander Logie (Alex) du Toit (*[[Rondebosch]], 14 Maart 1878 - †[[Pinelands]], 25 Februarie 1948), geoloog *Arthur William Rogers (*Bishops Hull, naby Taunton, Somerset, [[Engeland]], 5 Junie 1872 - †[[Mowbray]], [[Kaapstad]], 23 Junie 1946), geoloog, staatsamptenaar *Ernest Hubert Lewis Schwarz (*Sydenham, [[Londen]], 27 Februarie 1873 - †St. Louis, [[Senegal]], 19 Desember 1928), geoloog, geograaf, teoretikus, skrywer. Hy woon sedert 1895 in die [[Kaapkolonie]], was bekend om sy onortdokse sieninge en onderneem met dr. A.W. Rogers die eerste stelselmatige geologiese opname van Suid-Afrika ==Bibliografie== *Green, Lawrence G.: These wonders to behold. Experiences and discoveries of an author in search of the grain of truth in Africa’s strangest tales; and views on certain deep mysteries of Africa, solved and unsolved or never to be solved. Kaapstad: Howard Timmins, 1959 *Schwarz, E.H.L.: The Kalahari or Thirstland Redemption. Kaapstad: Maskew Miller, 1920 *https://journals.ametsoc.org/view/journals/bams/10/8-9/1520-0477-10_8-9_171.pdf *https://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=2521 [[Kategorie: Meteorologie]] [[Kategorie: Landbou]] [[Kategorie: Water]] [[Kategorie: Botswana]] 8wh06xb1tiwlm7g7t8jykrv5wzfsy4a 14 464607 2922542 2026-08-06T11:05:41Z JMK 649 skep kat 2922542 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|Birthdays|Verjaardae}} [[Kategorie:Geboortes]] scd7rj5ows5ugvwuqdswskw82h7j5y7 14 464608 2922544 2026-08-06T11:11:52Z JMK 649 skep kat 2922544 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} [[Kategorie:Kweekskole in Suid-Afrika]] bkgxzmier2zyku7rb0ygvuqq7lqofkw 2922546 2922544 2026-08-06T11:13:41Z JMK 649 +kat 2922546 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} [[Kategorie:Kweekskole in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] 8h9e6gqfleydn4rln3xds4eikht2bi9