Wikipedia:Geselshoekie

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="af">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>afwiki</dbname>
    <base>https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Spesiaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Bespreking</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Gebruikerbespreking</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipediabespreking</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Lêer</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Lêerbespreking</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWikibespreking</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Sjabloonbespreking</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hulp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hulpbespreking</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategoriebespreking</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portaal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portaalbespreking</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wikipedia:Geselshoekie</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5209</id>
    <revision>
      <id>2924714</id>
      <parentid>2924680</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T14:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Martinvl</username>
        <id>12559</id>
      </contributor>
      <comment>/* Baccalaureus artium */ Antwoord</comment>
      <origin>2924714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26316" sha1="3r09kyxx7xn7n9yuapw8pct70lnuexf" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]&lt;!--
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Jy het jou huiswerk gedoen... ==

...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien:
* [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word.
* [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word.

Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC)
:In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Maria ==

Kan iemand asb. vir my die artikel &quot;Maria Boleyn&quot; skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-40485-20|&amp;#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC)
::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC)
:::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC)
::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

== [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] ==

Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC)

[[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]]
== Wikimania 2026 ==

As ‘n  ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC)
: Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC)
::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC)
::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC)
{{uitkeep}}
Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC)
: Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC)
::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC)
::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC)
:::: &quot;Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC)

== RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) ==

Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie.
By die Commons-bespreking word gemeld: 
:&quot;Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie.&quot;
Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.&lt;br&gt; 
:a) Word &lt;u&gt;oplaai&lt;/u&gt; van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?&lt;br&gt;
:b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.&lt;br&gt;
:c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?&lt;br&gt;
Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC)
::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC)
:::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word.
:::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC)

== Gebruiker:Elmarie Waltman ==

Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC)

:Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC)

::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC)

::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC)
::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Julie 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
: Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC)
::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. 
::'''Die kernkomponente is''' 
::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en 
::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. 

::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel.
::'''Die projekdoelwitte is''' 
::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en 
::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. 
::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC)

== Inligtingskas Vliegtuigenjins ==

Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC)

== Help met kassie, asb. ==

Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net &quot;symbol&quot; ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:32, 30 Julie 2026 (UTC)
:Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:35, 30 Julie 2026 (UTC)
::Dankie vir niks. Ek het sommer net &quot;symbol&quot; uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  12:55, 31 Julie 2026 (UTC)

== Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 ==

Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC)

:Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?)
::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC)
::: Volgens my rekords was dit die 100ste uitsending in ons klankargief. Baie Geluk! Dit beteken daar was seker al baie meer as 200 uitsendings aangesien ons nie klankgrepe van al die uitsendings kry nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:05, 5 Augustus 2026 (UTC)

== Besoeke vir Julie ==

Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Die kontakbladsy ==

Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]]

En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? 

Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry.

In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware.

Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer.

As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het:

[[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. 

Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg.  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC)

== 130 000 artikel mylpaal! ==

Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Fantasties! [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 14:11, 5 Augustus 2026 (UTC)

== Kopiereg op foto's ==

Ek wil net seker maak dat ek die SA-kopiereg op foto's verstaan, want ons benodig by etlike persone foto's wat algemeen op die internet beskikbaar is. Google stel dit so:
:In Suid-Afrika verval kopiereg op foto's 50 jaar vanaf die jaareinde waarin die foto aan die publiek beskikbaar gestel is, vir die eerste keer gepubliseer is, of geskep is indien dit ongepubliseer is.
:Volgens die SA Regering se Kopieregwet hang die presiese vervaltyd af van spesifieke vrystellingsmylpale:
*Gepubliseer of Openbaargemaak: &quot;vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk wettiglik aan die publiek beskikbaar gestel of vir die eerste keer gepubliseer word, watter termyn ook al die langer is&quot;, soos deur Lexology opgemerk.
*Ongepubliseer: Indien die foto nie binne 50 jaar na die skepping daarvan gepubliseer of aan die publiek vertoon word nie, verval kopiereg &quot;vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk gemaak is&quot;, volgens Lexology.
Ander webblaaie soos [https://www.svw.co.za/copyright-photographs/] blyk dit te bevestig. Mag ons dus Suid-Afrikaanse promosiefoto's van pre-31 Desember 1975 hier oplaai en gebruik? [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:56, 3 Augustus 2026 (UTC)
:{{ping|JMK}}, ek het gekyk wie van my vriende daar buite kan help... Nie hierdie keer nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:27, 3 Augustus 2026 (UTC)
::@[[Gebruiker:JMK|JMK]] vir moderne fotos is dit is beter en makliker om die kopiereghouer van 'n foto (die een wat die foto geneem het) te vra om dit onder 'n gebruikbare lisensie (vir wiki Commons) vry te stel (soos CC-BY-SA, of CC0) as om vir 50 jaar te wag.
::Vir ouer fotos, moet ons maar wag as ons nie die fotograaf kan kontak en vra om dit met 'n vrye lisensie vrystel nie. So ja, enige foto meer as 50 jaar na die publikasiedatum kan ons hier gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:36, 4 Augustus 2026 (UTC)

== Sintaksfoute soos op 1 Augustus ==

Gemeenskap: [https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&amp;view=project Sintaksfoute] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:55, 4 Augustus 2026 (UTC)

== Ons Bakkiesblad... ==

Gemeenskap, sien die positiewe terugvoer hier... [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Bakkiesblad] Lekker [[Gebruiker:Sobaka]]! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:06, 6 Augustus 2026 (UTC)

== Baccalaureus artium ==

Gemeenskap, moet die woord artium nie met 'n hoofletter geskryf word nie soos bv. Baccalaureus Pharmaciae? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:59, 11 Augustus 2026 (UTC)

:Volgens die WAT wel. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:11, 11 Augustus 2026 (UTC)

::{{ping|Pynappel}}, dan neem ek aan ''Magister artium'' moet ook verander word? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:29, 11 Augustus 2026 (UTC)
:::Ja, ook volgens die WAT. Het nie nou tyd om dit self te doen nie - sal waardeer indien iemand anders kan. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:32, 11 Augustus 2026 (UTC)
::::Wat is die konteks van die bespreking? My BSc-sertifikaat van die Universiteit van Natal in 1969 was alles in Latyn en verklaar dat die &quot;Gradum Scientiae Baccalaurei&quot; aan my toegeken is. Watter tale is vir die Baccalaureus Pharmaciae sertifikaat gebruik? Latyn? Afrikaans? Engels? Engels en Afrikaans? Kan 'n mens net sommet &quot;BA graad&quot; of &quot;BSc graad&quot; of &quot;MA greed&quot; skryf? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:59, 13 Augustus 2026 (UTC)

== LitNet oor Wikipedia ==

&quot;Van mens tot masjien: Wikipedia en die voortbestaan van betroubare kennis&quot;, meningsartikel gebaseer op my Wikimania 2026 ervaring.

https://www.litnet.co.za/van-mens-tot-masjien-wikipedia-en-die-voortbestaan-van-betroubare-kennis/ [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:51, 13 Augustus 2026 (UTC)

== Geregistreerde gebruikers ==

Gemeenskap, ek sien ons Geregistreerde gebruikers is nou meer as 210,000! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:10, 13 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>3r09kyxx7xn7n9yuapw8pct70lnuexf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924715</id>
      <parentid>2924714</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T14:59:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Martinvl</username>
        <id>12559</id>
      </contributor>
      <comment>/* Baccalaureus artium */</comment>
      <origin>2924715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26316" sha1="akq7yhohxmrx84d99egxxdlwy75zolk" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]&lt;!--
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Jy het jou huiswerk gedoen... ==

...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien:
* [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word.
* [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word.

Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC)
:In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Maria ==

Kan iemand asb. vir my die artikel &quot;Maria Boleyn&quot; skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-40485-20|&amp;#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC)
::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC)
:::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC)
::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

== [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] ==

Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC)

[[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]]
== Wikimania 2026 ==

As ‘n  ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC)
: Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC)
::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC)
::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC)
{{uitkeep}}
Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC)
: Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC)
::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC)
::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC)
:::: &quot;Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC)

== RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) ==

Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie.
By die Commons-bespreking word gemeld: 
:&quot;Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie.&quot;
Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.&lt;br&gt; 
:a) Word &lt;u&gt;oplaai&lt;/u&gt; van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?&lt;br&gt;
:b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.&lt;br&gt;
:c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?&lt;br&gt;
Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC)
::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC)
:::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word.
:::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC)

== Gebruiker:Elmarie Waltman ==

Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC)

:Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC)

::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC)

::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC)
::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Julie 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
: Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC)
::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. 
::'''Die kernkomponente is''' 
::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en 
::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. 

::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel.
::'''Die projekdoelwitte is''' 
::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en 
::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. 
::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC)

== Inligtingskas Vliegtuigenjins ==

Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC)

== Help met kassie, asb. ==

Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net &quot;symbol&quot; ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:32, 30 Julie 2026 (UTC)
:Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:35, 30 Julie 2026 (UTC)
::Dankie vir niks. Ek het sommer net &quot;symbol&quot; uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  12:55, 31 Julie 2026 (UTC)

== Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 ==

Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC)

:Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?)
::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC)
::: Volgens my rekords was dit die 100ste uitsending in ons klankargief. Baie Geluk! Dit beteken daar was seker al baie meer as 200 uitsendings aangesien ons nie klankgrepe van al die uitsendings kry nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:05, 5 Augustus 2026 (UTC)

== Besoeke vir Julie ==

Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Die kontakbladsy ==

Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]]

En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? 

Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry.

In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware.

Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer.

As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het:

[[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. 

Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg.  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC)

== 130 000 artikel mylpaal! ==

Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Fantasties! [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 14:11, 5 Augustus 2026 (UTC)

== Kopiereg op foto's ==

Ek wil net seker maak dat ek die SA-kopiereg op foto's verstaan, want ons benodig by etlike persone foto's wat algemeen op die internet beskikbaar is. Google stel dit so:
:In Suid-Afrika verval kopiereg op foto's 50 jaar vanaf die jaareinde waarin die foto aan die publiek beskikbaar gestel is, vir die eerste keer gepubliseer is, of geskep is indien dit ongepubliseer is.
:Volgens die SA Regering se Kopieregwet hang die presiese vervaltyd af van spesifieke vrystellingsmylpale:
*Gepubliseer of Openbaargemaak: &quot;vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk wettiglik aan die publiek beskikbaar gestel of vir die eerste keer gepubliseer word, watter termyn ook al die langer is&quot;, soos deur Lexology opgemerk.
*Ongepubliseer: Indien die foto nie binne 50 jaar na die skepping daarvan gepubliseer of aan die publiek vertoon word nie, verval kopiereg &quot;vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk gemaak is&quot;, volgens Lexology.
Ander webblaaie soos [https://www.svw.co.za/copyright-photographs/] blyk dit te bevestig. Mag ons dus Suid-Afrikaanse promosiefoto's van pre-31 Desember 1975 hier oplaai en gebruik? [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:56, 3 Augustus 2026 (UTC)
:{{ping|JMK}}, ek het gekyk wie van my vriende daar buite kan help... Nie hierdie keer nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:27, 3 Augustus 2026 (UTC)
::@[[Gebruiker:JMK|JMK]] vir moderne fotos is dit is beter en makliker om die kopiereghouer van 'n foto (die een wat die foto geneem het) te vra om dit onder 'n gebruikbare lisensie (vir wiki Commons) vry te stel (soos CC-BY-SA, of CC0) as om vir 50 jaar te wag.
::Vir ouer fotos, moet ons maar wag as ons nie die fotograaf kan kontak en vra om dit met 'n vrye lisensie vrystel nie. So ja, enige foto meer as 50 jaar na die publikasiedatum kan ons hier gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:36, 4 Augustus 2026 (UTC)

== Sintaksfoute soos op 1 Augustus ==

Gemeenskap: [https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&amp;view=project Sintaksfoute] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:55, 4 Augustus 2026 (UTC)

== Ons Bakkiesblad... ==

Gemeenskap, sien die positiewe terugvoer hier... [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Bakkiesblad] Lekker [[Gebruiker:Sobaka]]! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:06, 6 Augustus 2026 (UTC)

== Baccalaureus artium ==

Gemeenskap, moet die woord artium nie met 'n hoofletter geskryf word nie soos bv. Baccalaureus Pharmaciae? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:59, 11 Augustus 2026 (UTC)

:Volgens die WAT wel. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:11, 11 Augustus 2026 (UTC)

::{{ping|Pynappel}}, dan neem ek aan ''Magister artium'' moet ook verander word? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:29, 11 Augustus 2026 (UTC)
:::Ja, ook volgens die WAT. Het nie nou tyd om dit self te doen nie - sal waardeer indien iemand anders kan. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:32, 11 Augustus 2026 (UTC)
::::Wat is die konteks van die bespreking? My BSc-sertifikaat van die Universiteit van Natal in 1969 was alles in Latyn en verklaar dat die &quot;Gradum Scientiae Baccalaurei&quot; aan my toegeken is. Watter tale is vir die Baccalaureus Pharmaciae sertifikaat gebruik? Latyn? Afrikaans? Engels? Engels en Afrikaans? Kan 'n mens net sommet &quot;BA graad&quot; of &quot;BSc graad&quot; of &quot;MA graad&quot; skryf? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:59, 13 Augustus 2026 (UTC)

== LitNet oor Wikipedia ==

&quot;Van mens tot masjien: Wikipedia en die voortbestaan van betroubare kennis&quot;, meningsartikel gebaseer op my Wikimania 2026 ervaring.

https://www.litnet.co.za/van-mens-tot-masjien-wikipedia-en-die-voortbestaan-van-betroubare-kennis/ [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:51, 13 Augustus 2026 (UTC)

== Geregistreerde gebruikers ==

Gemeenskap, ek sien ons Geregistreerde gebruikers is nou meer as 210,000! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:10, 13 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>akq7yhohxmrx84d99egxxdlwy75zolk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924901</id>
      <parentid>2924715</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T09:05:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pynappel</username>
        <id>70858</id>
      </contributor>
      <comment>/* Baccalaureus artium */ Antwoord</comment>
      <origin>2924901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26806" sha1="1fbgf5n6uq1obihg5fy6kc1liehgv97" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]&lt;!--
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Jy het jou huiswerk gedoen... ==

...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien:
* [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word.
* [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word.

Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC)
:In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Maria ==

Kan iemand asb. vir my die artikel &quot;Maria Boleyn&quot; skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-40485-20|&amp;#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC)
::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC)
:::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC)
::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

== [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] ==

Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC)

[[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]]
== Wikimania 2026 ==

As ‘n  ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC)
: Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC)
::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC)
::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC)
{{uitkeep}}
Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC)
: Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC)
::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC)
::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC)
:::: &quot;Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC)

== RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) ==

Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie.
By die Commons-bespreking word gemeld: 
:&quot;Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie.&quot;
Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.&lt;br&gt; 
:a) Word &lt;u&gt;oplaai&lt;/u&gt; van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?&lt;br&gt;
:b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.&lt;br&gt;
:c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?&lt;br&gt;
Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC)
::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC)
:::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word.
:::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC)

== Gebruiker:Elmarie Waltman ==

Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC)

:Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC)

::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC)

::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC)
::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Julie 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
: Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC)
::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. 
::'''Die kernkomponente is''' 
::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en 
::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. 

::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel.
::'''Die projekdoelwitte is''' 
::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en 
::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. 
::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC)

== Inligtingskas Vliegtuigenjins ==

Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC)

== Help met kassie, asb. ==

Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net &quot;symbol&quot; ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:32, 30 Julie 2026 (UTC)
:Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:35, 30 Julie 2026 (UTC)
::Dankie vir niks. Ek het sommer net &quot;symbol&quot; uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  12:55, 31 Julie 2026 (UTC)

== Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 ==

Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC)

:Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?)
::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC)
::: Volgens my rekords was dit die 100ste uitsending in ons klankargief. Baie Geluk! Dit beteken daar was seker al baie meer as 200 uitsendings aangesien ons nie klankgrepe van al die uitsendings kry nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:05, 5 Augustus 2026 (UTC)

== Besoeke vir Julie ==

Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Die kontakbladsy ==

Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]]

En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? 

Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry.

In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware.

Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer.

As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het:

[[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. 

Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg.  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC)

== 130 000 artikel mylpaal! ==

Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Fantasties! [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 14:11, 5 Augustus 2026 (UTC)

== Kopiereg op foto's ==

Ek wil net seker maak dat ek die SA-kopiereg op foto's verstaan, want ons benodig by etlike persone foto's wat algemeen op die internet beskikbaar is. Google stel dit so:
:In Suid-Afrika verval kopiereg op foto's 50 jaar vanaf die jaareinde waarin die foto aan die publiek beskikbaar gestel is, vir die eerste keer gepubliseer is, of geskep is indien dit ongepubliseer is.
:Volgens die SA Regering se Kopieregwet hang die presiese vervaltyd af van spesifieke vrystellingsmylpale:
*Gepubliseer of Openbaargemaak: &quot;vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk wettiglik aan die publiek beskikbaar gestel of vir die eerste keer gepubliseer word, watter termyn ook al die langer is&quot;, soos deur Lexology opgemerk.
*Ongepubliseer: Indien die foto nie binne 50 jaar na die skepping daarvan gepubliseer of aan die publiek vertoon word nie, verval kopiereg &quot;vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk gemaak is&quot;, volgens Lexology.
Ander webblaaie soos [https://www.svw.co.za/copyright-photographs/] blyk dit te bevestig. Mag ons dus Suid-Afrikaanse promosiefoto's van pre-31 Desember 1975 hier oplaai en gebruik? [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:56, 3 Augustus 2026 (UTC)
:{{ping|JMK}}, ek het gekyk wie van my vriende daar buite kan help... Nie hierdie keer nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:27, 3 Augustus 2026 (UTC)
::@[[Gebruiker:JMK|JMK]] vir moderne fotos is dit is beter en makliker om die kopiereghouer van 'n foto (die een wat die foto geneem het) te vra om dit onder 'n gebruikbare lisensie (vir wiki Commons) vry te stel (soos CC-BY-SA, of CC0) as om vir 50 jaar te wag.
::Vir ouer fotos, moet ons maar wag as ons nie die fotograaf kan kontak en vra om dit met 'n vrye lisensie vrystel nie. So ja, enige foto meer as 50 jaar na die publikasiedatum kan ons hier gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:36, 4 Augustus 2026 (UTC)

== Sintaksfoute soos op 1 Augustus ==

Gemeenskap: [https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&amp;view=project Sintaksfoute] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:55, 4 Augustus 2026 (UTC)

== Ons Bakkiesblad... ==

Gemeenskap, sien die positiewe terugvoer hier... [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Bakkiesblad] Lekker [[Gebruiker:Sobaka]]! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:06, 6 Augustus 2026 (UTC)

== Baccalaureus artium ==

Gemeenskap, moet die woord artium nie met 'n hoofletter geskryf word nie soos bv. Baccalaureus Pharmaciae? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:59, 11 Augustus 2026 (UTC)

:Volgens die WAT wel. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:11, 11 Augustus 2026 (UTC)

::{{ping|Pynappel}}, dan neem ek aan ''Magister artium'' moet ook verander word? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:29, 11 Augustus 2026 (UTC)
:::Ja, ook volgens die WAT. Het nie nou tyd om dit self te doen nie - sal waardeer indien iemand anders kan. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:32, 11 Augustus 2026 (UTC)
::::Wat is die konteks van die bespreking? My BSc-sertifikaat van die Universiteit van Natal in 1969 was alles in Latyn en verklaar dat die &quot;Gradum Scientiae Baccalaurei&quot; aan my toegeken is. Watter tale is vir die Baccalaureus Pharmaciae sertifikaat gebruik? Latyn? Afrikaans? Engels? Engels en Afrikaans? Kan 'n mens net sommet &quot;BA graad&quot; of &quot;BSc graad&quot; of &quot;MA graad&quot; skryf? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:59, 13 Augustus 2026 (UTC)
:::::Volgens die WAT is MA (sonder punte) die afkorting vir mega-[[ampère]] en BA die landkode vir [[Birma]] of die motorkenteken vir [[Maseru]], [[Basoetoland]]. B.A. is die afkorting vir [[Baccalaureus Artium]] en al die voorbeeldsinne gebruik die afkorting (met punte). So-ook is M.A. (met punte) die afkorting vir [[Magister Artium]] en al die voorbeeldsinne gebruik M.A. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:05, 14 Augustus 2026 (UTC)

== LitNet oor Wikipedia ==

&quot;Van mens tot masjien: Wikipedia en die voortbestaan van betroubare kennis&quot;, meningsartikel gebaseer op my Wikimania 2026 ervaring.

https://www.litnet.co.za/van-mens-tot-masjien-wikipedia-en-die-voortbestaan-van-betroubare-kennis/ [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:51, 13 Augustus 2026 (UTC)

== Geregistreerde gebruikers ==

Gemeenskap, ek sien ons Geregistreerde gebruikers is nou meer as 210,000! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:10, 13 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>1fbgf5n6uq1obihg5fy6kc1liehgv97</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924904</id>
      <parentid>2924901</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T09:09:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pynappel</username>
        <id>70858</id>
      </contributor>
      <comment>/* Baccalaureus artium */ Antwoord</comment>
      <origin>2924904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27137" sha1="scuopmuspf3b4j98ndjppwsq5z9u9cy" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]&lt;!--
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Jy het jou huiswerk gedoen... ==

...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien:
* [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word.
* [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word.

Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC)
:In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Maria ==

Kan iemand asb. vir my die artikel &quot;Maria Boleyn&quot; skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-40485-20|&amp;#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC)
::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC)
:::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC)
::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

== [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] ==

Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC)

[[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]]
== Wikimania 2026 ==

As ‘n  ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC)
: Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC)
::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC)
::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC)
{{uitkeep}}
Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC)
: Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC)
::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC)
::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC)
:::: &quot;Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC)

== RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) ==

Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie.
By die Commons-bespreking word gemeld: 
:&quot;Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie.&quot;
Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.&lt;br&gt; 
:a) Word &lt;u&gt;oplaai&lt;/u&gt; van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?&lt;br&gt;
:b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.&lt;br&gt;
:c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?&lt;br&gt;
Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC)
::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC)
:::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word.
:::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC)

== Gebruiker:Elmarie Waltman ==

Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC)

:Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC)

::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC)

::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC)
::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Julie 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
: Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC)
::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. 
::'''Die kernkomponente is''' 
::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en 
::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. 

::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel.
::'''Die projekdoelwitte is''' 
::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en 
::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. 
::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC)

== Inligtingskas Vliegtuigenjins ==

Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC)

== Help met kassie, asb. ==

Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net &quot;symbol&quot; ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:32, 30 Julie 2026 (UTC)
:Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:35, 30 Julie 2026 (UTC)
::Dankie vir niks. Ek het sommer net &quot;symbol&quot; uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  12:55, 31 Julie 2026 (UTC)

== Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 ==

Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC)

:Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?)
::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC)
::: Volgens my rekords was dit die 100ste uitsending in ons klankargief. Baie Geluk! Dit beteken daar was seker al baie meer as 200 uitsendings aangesien ons nie klankgrepe van al die uitsendings kry nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:05, 5 Augustus 2026 (UTC)

== Besoeke vir Julie ==

Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Die kontakbladsy ==

Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]]

En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? 

Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry.

In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware.

Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer.

As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het:

[[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. 

Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg.  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC)

== 130 000 artikel mylpaal! ==

Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Fantasties! [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 14:11, 5 Augustus 2026 (UTC)

== Kopiereg op foto's ==

Ek wil net seker maak dat ek die SA-kopiereg op foto's verstaan, want ons benodig by etlike persone foto's wat algemeen op die internet beskikbaar is. Google stel dit so:
:In Suid-Afrika verval kopiereg op foto's 50 jaar vanaf die jaareinde waarin die foto aan die publiek beskikbaar gestel is, vir die eerste keer gepubliseer is, of geskep is indien dit ongepubliseer is.
:Volgens die SA Regering se Kopieregwet hang die presiese vervaltyd af van spesifieke vrystellingsmylpale:
*Gepubliseer of Openbaargemaak: &quot;vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk wettiglik aan die publiek beskikbaar gestel of vir die eerste keer gepubliseer word, watter termyn ook al die langer is&quot;, soos deur Lexology opgemerk.
*Ongepubliseer: Indien die foto nie binne 50 jaar na die skepping daarvan gepubliseer of aan die publiek vertoon word nie, verval kopiereg &quot;vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk gemaak is&quot;, volgens Lexology.
Ander webblaaie soos [https://www.svw.co.za/copyright-photographs/] blyk dit te bevestig. Mag ons dus Suid-Afrikaanse promosiefoto's van pre-31 Desember 1975 hier oplaai en gebruik? [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:56, 3 Augustus 2026 (UTC)
:{{ping|JMK}}, ek het gekyk wie van my vriende daar buite kan help... Nie hierdie keer nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:27, 3 Augustus 2026 (UTC)
::@[[Gebruiker:JMK|JMK]] vir moderne fotos is dit is beter en makliker om die kopiereghouer van 'n foto (die een wat die foto geneem het) te vra om dit onder 'n gebruikbare lisensie (vir wiki Commons) vry te stel (soos CC-BY-SA, of CC0) as om vir 50 jaar te wag.
::Vir ouer fotos, moet ons maar wag as ons nie die fotograaf kan kontak en vra om dit met 'n vrye lisensie vrystel nie. So ja, enige foto meer as 50 jaar na die publikasiedatum kan ons hier gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:36, 4 Augustus 2026 (UTC)

== Sintaksfoute soos op 1 Augustus ==

Gemeenskap: [https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&amp;view=project Sintaksfoute] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:55, 4 Augustus 2026 (UTC)

== Ons Bakkiesblad... ==

Gemeenskap, sien die positiewe terugvoer hier... [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Bakkiesblad] Lekker [[Gebruiker:Sobaka]]! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:06, 6 Augustus 2026 (UTC)

== Baccalaureus artium ==

Gemeenskap, moet die woord artium nie met 'n hoofletter geskryf word nie soos bv. Baccalaureus Pharmaciae? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:59, 11 Augustus 2026 (UTC)

:Volgens die WAT wel. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:11, 11 Augustus 2026 (UTC)

::{{ping|Pynappel}}, dan neem ek aan ''Magister artium'' moet ook verander word? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:29, 11 Augustus 2026 (UTC)
:::Ja, ook volgens die WAT. Het nie nou tyd om dit self te doen nie - sal waardeer indien iemand anders kan. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:32, 11 Augustus 2026 (UTC)
::::Wat is die konteks van die bespreking? My BSc-sertifikaat van die Universiteit van Natal in 1969 was alles in Latyn en verklaar dat die &quot;Gradum Scientiae Baccalaurei&quot; aan my toegeken is. Watter tale is vir die Baccalaureus Pharmaciae sertifikaat gebruik? Latyn? Afrikaans? Engels? Engels en Afrikaans? Kan 'n mens net sommet &quot;BA graad&quot; of &quot;BSc graad&quot; of &quot;MA graad&quot; skryf? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:59, 13 Augustus 2026 (UTC)
:::::Volgens die WAT is MA (sonder punte) die afkorting vir mega-[[ampère]] en BA die landkode vir [[Birma]] of die motorkenteken vir [[Maseru]], [[Basoetoland]]. B.A. is die afkorting vir [[Baccalaureus Artium]] en al die voorbeeldsinne gebruik die afkorting (met punte). So-ook is M.A. (met punte) die afkorting vir [[Magister Artium]] en al die voorbeeldsinne gebruik M.A. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:05, 14 Augustus 2026 (UTC)
::::::Dit moet dalk ook genoem word dat die hoofinskrywings in die WAT onder B.A. en M.A. is. Daar is geen inskrywings vir Baccalaureus Artium en Magister Artium nie. Laat ek 'n bietjie later in ander woordeboeke kyk. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:09, 14 Augustus 2026 (UTC)

== LitNet oor Wikipedia ==

&quot;Van mens tot masjien: Wikipedia en die voortbestaan van betroubare kennis&quot;, meningsartikel gebaseer op my Wikimania 2026 ervaring.

https://www.litnet.co.za/van-mens-tot-masjien-wikipedia-en-die-voortbestaan-van-betroubare-kennis/ [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:51, 13 Augustus 2026 (UTC)

== Geregistreerde gebruikers ==

Gemeenskap, ek sien ons Geregistreerde gebruikers is nou meer as 210,000! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:10, 13 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>scuopmuspf3b4j98ndjppwsq5z9u9cy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924906</id>
      <parentid>2924904</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T09:31:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inhoudsopgawe */ nuwe afdeling</comment>
      <origin>2924906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27354" sha1="rpgpt7giq1ci68j1ijcb8zwql0j6uc8" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]]&lt;!--
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Jy het jou huiswerk gedoen... ==

...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien:
* [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word.
* [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word.

Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC)
:In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC)

== Maria ==

Kan iemand asb. vir my die artikel &quot;Maria Boleyn&quot; skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-40485-20|&amp;#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC)
::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC)
:::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC)
::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

== [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] ==

Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC)

[[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]]
== Wikimania 2026 ==

As ‘n  ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC)
: Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC)
::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC)
::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC)
{{uitkeep}}
Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC)
: Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC)
::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC)
::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC)
:::: &quot;Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding &quot;''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC)

== RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) ==

Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie.
By die Commons-bespreking word gemeld: 
:&quot;Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie.&quot;
Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.&lt;br&gt; 
:a) Word &lt;u&gt;oplaai&lt;/u&gt; van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?&lt;br&gt;
:b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.&lt;br&gt;
:c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?&lt;br&gt;
Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC)
::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC)
:::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word.
:::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC)

== Gebruiker:Elmarie Waltman ==

Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC)

:Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC)

::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC)

::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC)
::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Julie 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;
: Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC)
::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. 
::'''Die kernkomponente is''' 
::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en 
::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. 

::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel.
::'''Die projekdoelwitte is''' 
::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en 
::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. 
::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC)

== Inligtingskas Vliegtuigenjins ==

Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC)

== Help met kassie, asb. ==

Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net &quot;symbol&quot; ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:32, 30 Julie 2026 (UTC)
:Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  23:35, 30 Julie 2026 (UTC)
::Dankie vir niks. Ek het sommer net &quot;symbol&quot; uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  12:55, 31 Julie 2026 (UTC)

== Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 ==

Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC)

:Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?)
::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC)
::: Volgens my rekords was dit die 100ste uitsending in ons klankargief. Baie Geluk! Dit beteken daar was seker al baie meer as 200 uitsendings aangesien ons nie klankgrepe van al die uitsendings kry nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:05, 5 Augustus 2026 (UTC)

== Besoeke vir Julie ==

Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC)

== Die kontakbladsy ==

Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]]

En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? 

Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry.

In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware.

Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer.

As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het:

[[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. 

Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg.  [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-42919-45|&amp;#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC)

== 130 000 artikel mylpaal! ==

Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC)

:Fantasties! [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 14:11, 5 Augustus 2026 (UTC)

== Kopiereg op foto's ==

Ek wil net seker maak dat ek die SA-kopiereg op foto's verstaan, want ons benodig by etlike persone foto's wat algemeen op die internet beskikbaar is. Google stel dit so:
:In Suid-Afrika verval kopiereg op foto's 50 jaar vanaf die jaareinde waarin die foto aan die publiek beskikbaar gestel is, vir die eerste keer gepubliseer is, of geskep is indien dit ongepubliseer is.
:Volgens die SA Regering se Kopieregwet hang die presiese vervaltyd af van spesifieke vrystellingsmylpale:
*Gepubliseer of Openbaargemaak: &quot;vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk wettiglik aan die publiek beskikbaar gestel of vir die eerste keer gepubliseer word, watter termyn ook al die langer is&quot;, soos deur Lexology opgemerk.
*Ongepubliseer: Indien die foto nie binne 50 jaar na die skepping daarvan gepubliseer of aan die publiek vertoon word nie, verval kopiereg &quot;vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk gemaak is&quot;, volgens Lexology.
Ander webblaaie soos [https://www.svw.co.za/copyright-photographs/] blyk dit te bevestig. Mag ons dus Suid-Afrikaanse promosiefoto's van pre-31 Desember 1975 hier oplaai en gebruik? [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:56, 3 Augustus 2026 (UTC)
:{{ping|JMK}}, ek het gekyk wie van my vriende daar buite kan help... Nie hierdie keer nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:27, 3 Augustus 2026 (UTC)
::@[[Gebruiker:JMK|JMK]] vir moderne fotos is dit is beter en makliker om die kopiereghouer van 'n foto (die een wat die foto geneem het) te vra om dit onder 'n gebruikbare lisensie (vir wiki Commons) vry te stel (soos CC-BY-SA, of CC0) as om vir 50 jaar te wag.
::Vir ouer fotos, moet ons maar wag as ons nie die fotograaf kan kontak en vra om dit met 'n vrye lisensie vrystel nie. So ja, enige foto meer as 50 jaar na die publikasiedatum kan ons hier gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:36, 4 Augustus 2026 (UTC)

== Sintaksfoute soos op 1 Augustus ==

Gemeenskap: [https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&amp;view=project Sintaksfoute] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:55, 4 Augustus 2026 (UTC)

== Ons Bakkiesblad... ==

Gemeenskap, sien die positiewe terugvoer hier... [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Bakkiesblad] Lekker [[Gebruiker:Sobaka]]! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:06, 6 Augustus 2026 (UTC)

== Baccalaureus artium ==

Gemeenskap, moet die woord artium nie met 'n hoofletter geskryf word nie soos bv. Baccalaureus Pharmaciae? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:59, 11 Augustus 2026 (UTC)

:Volgens die WAT wel. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:11, 11 Augustus 2026 (UTC)

::{{ping|Pynappel}}, dan neem ek aan ''Magister artium'' moet ook verander word? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:29, 11 Augustus 2026 (UTC)
:::Ja, ook volgens die WAT. Het nie nou tyd om dit self te doen nie - sal waardeer indien iemand anders kan. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:32, 11 Augustus 2026 (UTC)
::::Wat is die konteks van die bespreking? My BSc-sertifikaat van die Universiteit van Natal in 1969 was alles in Latyn en verklaar dat die &quot;Gradum Scientiae Baccalaurei&quot; aan my toegeken is. Watter tale is vir die Baccalaureus Pharmaciae sertifikaat gebruik? Latyn? Afrikaans? Engels? Engels en Afrikaans? Kan 'n mens net sommet &quot;BA graad&quot; of &quot;BSc graad&quot; of &quot;MA graad&quot; skryf? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:59, 13 Augustus 2026 (UTC)
:::::Volgens die WAT is MA (sonder punte) die afkorting vir mega-[[ampère]] en BA die landkode vir [[Birma]] of die motorkenteken vir [[Maseru]], [[Basoetoland]]. B.A. is die afkorting vir [[Baccalaureus Artium]] en al die voorbeeldsinne gebruik die afkorting (met punte). So-ook is M.A. (met punte) die afkorting vir [[Magister Artium]] en al die voorbeeldsinne gebruik M.A. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:05, 14 Augustus 2026 (UTC)
::::::Dit moet dalk ook genoem word dat die hoofinskrywings in die WAT onder B.A. en M.A. is. Daar is geen inskrywings vir Baccalaureus Artium en Magister Artium nie. Laat ek 'n bietjie later in ander woordeboeke kyk. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:09, 14 Augustus 2026 (UTC)

== LitNet oor Wikipedia ==

&quot;Van mens tot masjien: Wikipedia en die voortbestaan van betroubare kennis&quot;, meningsartikel gebaseer op my Wikimania 2026 ervaring.

https://www.litnet.co.za/van-mens-tot-masjien-wikipedia-en-die-voortbestaan-van-betroubare-kennis/ [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:51, 13 Augustus 2026 (UTC)

== Geregistreerde gebruikers ==

Gemeenskap, ek sien ons Geregistreerde gebruikers is nou meer as 210,000! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:10, 13 Augustus 2026 (UTC)

== Inhoudsopgawe ==

Ons prente het skielik 'n inhoudsopgawe bo die prent. Enige rede daarvoor? Dis onnodig en neem ruimte op. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:31, 14 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>rpgpt7giq1ci68j1ijcb8zwql0j6uc8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nobelprys vir Letterkunde</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6331</id>
    <revision>
      <id>2924818</id>
      <parentid>2842446</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:27:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanScrooge98</username>
        <id>78287</id>
      </contributor>
      <comment>/* 1980's */ img</comment>
      <origin>2924818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86615" sha1="c0ea38px2crvqrvz51mql7l2xyp6mko" xml:space="preserve">{{Inligtingskas pryse
|naam = {{nowrap|{{Kleurstreep|#FAF0BE|[[Lêer:Nobel prize medal.svg|50px]] Nobelprys vir Letterkunde}}}}
|beeld = AlfredNobel adjusted.jpg
|breedte = 200
|onderskrif = Die Sweedse chemikus [[Alfred Nobel]], wat in sy testament voorsiening vir die Nobelprys gemaak het.
|toegeken = Uitstaande bydraes vir die mensdom in letterkunde
|borg = Sweedse Akademie
|land = {{vlagland|Swede}}
|datum = 10 Desember
|vorigenaam = 
|eerste = {{Geboortedatum en ouderdom|1901|12|10}}
|ander = 
|webtuiste = [http://www.nobelprize.org/ nobelprize.org]
}}

Die '''Nobelprys vir Letterkunde''' ([[Sweeds]]: ''Nobelpriset i litteratur'') is ’n jaarlikse prys wat deur die [[Swede|Sweedse]] Akademie toegeken word aan mense wat wêreldwyd die uitmuntendste bydraes op die gebied van [[letterkunde]] gelewer het. Dit is een van vyf pryse waarvoor [[Alfred Nobel]] in sy testament voorsiening gemaak en sedert 1901 toegeken word; die ander is die [[Nobelprys]]e vir [[Nobelprys vir Chemie|chemie]], [[Nobelprys vir fisika|fisika]], [[Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde|fisiologie of geneeskunde]] en [[Nobelprys vir Vrede|vrede]].

[[Lêer:Svenska-Akademien.jpg|duimnael|links|Hoofgebou van die Sweedse Akademie in Stockholm]]
Die akademie kondig die naam van die Nobelpryswenners jaarliks vroeg in Oktober aan,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nobelprize.org/nomination/literature/ |title=Nomination and selection of Literature Laureates |website=Nobelprize.org |publisher=Nobel Media 2025 |date=9 Oktober 2025 |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200510012459/https://www.nobelprize.org/nomination/literature/ |archive-date=10 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; met die Nobelprys vir Letterkunde tradisioneel vierde en op 'n Donderdag. Die prys word jaarliks in [[Stockholm]], Swede, toegeken op 10 Desember, die herdenking van Nobel se dood. Tot en met 2025 is die prys aan altesaam 122 individue toegeken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=All Nobel Prizes in Literature |website=Nobelprize.org |publisher=Nobel Media AB |url=https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes-in-literature/ |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161223/https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes-in-literature |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Nog 18 vroue het dit gekry.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/lists/nobel-prize-awarded-women-3/ |title=Nobel Prize Awarded Women |website=Nobelprize.org |publisher=Nobel Media 2025 |date=9 Oktober 2025 |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106194036/https://www.nobelprize.org/prizes/lists/nobel-prize-awarded-women-3/ |archive-date=6 November 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Toe die 1958-Nobelprys vir Letterkunde aan hom toegeken is, is die [[Russe|Russiesgebore]] [[Boris Pasternak]] onder druk van die regering van die [[Sowjetunie]] gedwing om die toekenning in die openbaar te verwerp. In 1964 het die [[Franse]] [[Jean-Paul Sartre]] bekendgemaak dat hy die Nobelprys vir Letterkunde nie wou aanvaar nie,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/books/2015/jan/05/sartre-nobel-prize-literature-letter-swedish-academy |title=Jean-Paul Sartre rejected Nobel prize in a letter to jury that arrived too late |publisher=[[The Guardian]] |author=Alison Flood |date=5 Januarie 2015 |accessdate=9 Oktober 2025 |issn=0261-3077 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527110533/https://www.theguardian.com/books/2015/jan/05/sartre-nobel-prize-literature-letter-swedish-academy |archive-date=27 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; aangesien hy al die amptelike eerbewyse in die verlede konsekwent geweier het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/facts/nobel-prize-facts/ |title=Nobel Prize Facts |publisher=Nobel Media AB |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201019052949/https://www.nobelprize.org/prizes/facts/nobel-prize-facts/ |archive-date=19 Oktober 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Nobelpryskomitee erken egter nie weiering nie en sluit Pasternak en Sartre in sy lys van Nobelpryswenners in.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/music/2016/oct/21/bob-dylan-unacknowledges-nobel-prize-literature-win-removed-website |title=Bob Dylan removes mention of Nobel prize from website |publisher=[[The Guardian]] |date=21 Oktober 2016 |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191213094335/https://www.theguardian.com/music/2016/oct/21/bob-dylan-unacknowledges-nobel-prize-literature-win-removed-website |archive-date=13 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die 2025-Nobelprys vir Letterkunde is toegeken aan [[László Krasznahorkai]] &quot;vir sy boeiende en visioenêre oeuvre wat, te midde van apokaliptiese terreur, die krag van kuns herbevestig&quot;.&lt;ref name=nobelprize&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2025 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2025/summary |accessdate=9 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;

Die pryse, wat 'n bedrag geld ([[Sweedse kroon|SEK]]9&amp;nbsp;miljoen, omtrent [[Amerikaanse dollar|VSA]]$1&amp;nbsp;miljoen per pryskategorie, wat dan gelykop onder die Bekroondes verdeel word),&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nobelprize.org/uploads/2018/06/prize_amounts_18.pdf |title=The Nobel Prize Amounts |publisher=Nobelprize.org |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181002020440/https://www.nobelprize.org/uploads/2018/06/prize_amounts_18.pdf |archive-date=2 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 'n goue medalje en 'n diploma insluit, word op 10 Desember, die herdenking van Nobel se sterfdag in 1896, tydens 'n seremonie deur die Sweedse koning, tans [[Carl XVI Gustaf van Swede]], in die Stockholmse Konsertsaal uitgedeel.

Hieronder volg 'n lys van die ontvangers van die Nobelprys vir Letterkunde vanaf 1901 tot op hede. In 1914, 1918, 1935 en 1940–1943 is die prys nie toegeken nie; die toekennings van 1915, 1919, 1925–1927, 1936, 1949 en 2018 is in die volgende jaar toegeken.

[[#1900's|1900's]] – [[#1910's|1910's]] – [[#1920's|1920's]] – [[#1930's|1930's]] – [[#1940's|1940's]] – [[#1950's|1950's]] – [[#1960's|1960's]] – [[#1970's|1970's]] – [[#1980's|1980's]] – [[#1990's|1990's]] – [[#2000's|2000's]] – [[#2010's|2010's]] – [[#2020's|2020's]] – [[#Vroue|Vroue]] – [[#Nooit dié prys ontvang nie|Nooit dié prys ontvang nie]]

== 1900's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 1900's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[1901]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1901 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1901/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161247/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1901/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Sully-Prudhomme.jpg|75px]]
| [[Sully Prudhomme]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;in spesiale erkenning van sy poëtiese samestelling, wat bewys lewer van verhoogde idealisme, artistieke perfeksie en 'n seldsame kombinasie van die eienskappe van beide hart en intellek&quot;
| [[poësie]], [[essay]]
|-
| [[1902]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1902 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1902/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161250/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1902/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:T-mommsen-2.jpg|75px]]
| [[Theodor Mommsen]]
| {{vlagland|Duitse Keiserryk}}
| [[Duits]]
| &quot;die grootste lewende meester van die kuns van geskiedskrywing, met spesifieke verwysing na sy monumentale werk, ''Romeinse geskiedenis''&quot;
| [[geskiedenis]], [[reg]]
|-
| [[1903]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1903 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1903/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182455/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1903/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Björnstjerne Björnson, 1901.jpg|75px]]
| [[Bjørnstjerne Bjørnson]]
| {{vlagland|Noorweë}}
| [[Noors]]
| &quot;as 'n huldeblyk aan sy edele, pragtige en veelsydige poësie, wat nog altyd onderskei is aan beide die varsheid van sy inspirasie en die skaars suiwerheid van sy gees&quot;
| poësie, [[roman]], [[drama]]
|-
| rowspan='2' | [[1904]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1904 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1904/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161301/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1904/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Frédéric Mistral by Paul Saïn.jpg|75px]]
| [[Frédéric Mistral]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Provensaals]]
| &quot;ter erkenning van die vars oorspronklikheid en ware inspirasie van sy poëtiese produksie, wat die natuur en inheemse gees van sy volk getrou weerspieël, en ook sy beduidende werk as 'n Provensaalse filoloog&quot;
| poësie, [[filologie]]
|-
| [[Lêer:José Echegaray y Eizaguirre.jpg|75px]]
| [[José Echegaray y Eizaguirre]]
| {{vlagland|Spanje|1785}}
| [[Spaans]]
| &quot;ter erkenning van die talle en briljante komposisies wat op individuele en oorspronklike wyse die groot tradisies van die Spaanse drama herleef het&quot;
| drama
|-
| [[1905]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1905 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1905/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161346/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1905/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Henryk Sienkiewicz 02.jpg|75px]]
| [[Henryk Sienkiewicz]]
| {{vlagland|Pole}}
| [[Pools]]
| &quot;as gevolg van sy uitstaande verdienste as 'n epiese skrywer&quot;
| roman
|-
| [[1906]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1906 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1906/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182511/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1906/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Carducci.jpg|75px]]
| [[Giosuè Carducci]]
| {{vlagland|Italië|1861}}
| [[Italiaans]]
| &quot;nie net in die oorweging van sy diep leer en kritiese navorsing nie, maar bowenal as 'n huldeblyk aan die kreatiewe energie, varsheid van styl, en liriese krag wat sy poëtiese meesterstukke kenmerk&quot;
| poësie
|-
| [[1907]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1907 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1907/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161356/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1907/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Kiplingcropped.jpg|75px]]
| [[Rudyard Kipling]]
| {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}
| [[Engels]]
| &quot;in oorweging van die krag van waarneming, oorspronklikheid van verbeelding, idealiteit van idees en merkwaardige talent vir vertelling wat die skeppings van hierdie wêreldberoemde skrywer kenmerk&quot;
| roman, [[kortverhaal]], poësie
|-
| [[1908]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1908 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1908/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182522/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1908/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Rudolf Christoph Eucken.jpg|75px]]
| [[Rudolf Christoph Eucken]]
| {{vlagland|Duitse Keiserryk}}
| [[Duits]]
| &quot;ter erkenning van sy ernstige soek na die waarheid, sy indringende gedagtegang, sy wye verskeidenheid van visie en die warmte en sterkte in die aanbieding waarmee hy in sy talle werke 'n idealistiese lewensfilosofie bewys het&quot;
| [[filosofie]]
|-
| [[1909]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1909 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1909/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204451/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1909/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Selma Lagerlöf.jpg|75px]]
| [[Selma Lagerlöf]]
| {{vlagland|Swede}}
| [[Sweeds]]
| &quot;in waardering van die verhewe idealisme, lewendige verbeelding en geestelike persepsie wat haar geskrifte kenmerk&quot;
| roman, kortverhaal
|}

== 1910's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 1910's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[1910]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1910 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1910/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161329/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1910/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Adolf Friedrich Erdmann von Menzel 042.jpg|75px]]
| [[Paul Johann Ludwig Heyse]]
| {{vlagland|Duitse Keiserryk}}
| [[Duits]]
| &quot;as 'n huldeblyk aan die volkome kunstenaarskap, deurdring met idealisme, wat hy tydens sy lang produktiewe loopbaan as 'n liriese digter, dramaturg en skrywer van wêreldbekende kortverhale gedemonstreer het&quot;
| poësie, drama, roman, kortverhaal
|-
| [[1911]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1911 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1911/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182537/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1911/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Maurice Maeterlinck.jpg|75px]]
| [[Maurice Maeterlinck]]
| {{vlagland|België}}
| [[Frans]]
| &quot;in waardering van sy veelsydige literêre aktiwiteite, en veral van sy dramatiese werke, wat onderskei word deur 'n rykdom aan verbeelding en deur 'n poëtiese fantasie, wat soms, in die verhemelte van 'n sprokie, 'n diep inspirasie toon, terwyl hy in 'n geheimsinnige manier aan sy lesers se eie gevoelens appelleer en hul verbeelding stimuleer&quot;
| drama, poësie, essay
|-
| [[1912]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1912 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1912/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161339/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1912/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Gerhart Hauptmann nobel.jpg|75px]]
| [[Gerhart Hauptmann]]
| {{vlagland|Duitse Keiserryk}}
| [[Duits]]
| &quot;hoofsaaklik ter erkenning van sy vrugbare, gevarieerde en uitstaande produksie in die koninkryk van dramatiese kuns&quot;
| drama, roman
|-
| [[1913]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1913 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1913/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520050108/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1913/summary/ |archive-date=20 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|75px]]
| [[Rabindranath Tagore|Sir Rabindranath Tagore]]&lt;br /&gt;(রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর)
| {{vlagland|Brits-Indië}}
| [[Bengaals]]
| &quot;as gevolg van sy diep sensitiewe, vars en pragtige vers, waardeur hy met sy volmaakte vaardighede sy poëtiese denke, uitgedruk in sy eie Engelse woorde, 'n deel van die letterkunde van die [[Weste]] gemaak het&quot;
| poësie, roman, drama, kortverhaal, musiek
|-
| [[1915]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1915 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1915/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161350/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1915/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Romain Rolland 1915.jpg|75px]]
| [[Romain Rolland]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;as 'n huldeblyk aan die verhewe idealisme van sy literêre produksie en die simpatie en liefde van die waarheid waarmee hy verskillende tipes mense beskryf het&quot;
| roman
|-
| [[1916]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1916 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1916/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161427/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1916/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Johan Krouthén - Porträtt av Verner von Heidenstam.jpg|75px]]
| [[Carl Gustaf Verner von Heidenstam]]
| {{vlagland|Swede}}
| [[Sweeds]]
| &quot;ter erkenning van sy betekenis as die voorste verteenwoordiger van 'n nuwe era in ons literatuur&quot;
| poësie, roman
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[1917]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1917 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1917/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161400/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1917/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Karl Gjellerup.jpg|75px]]
| [[Karl Adolph Gjellerup]]
| rowspan=&quot;2&quot; | {{vlagland|Denemarke}}
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Deens]]
| &quot;vir sy gevarieerde en ryk poësie, wat deur hoë idees geïnspireer word&quot;
| poësie
|-
| [[Lêer:Henrik Pontoppidan 1917.jpg|75px]]
| [[Henrik Pontoppidan]]
| &quot;vir sy outentieke beskrywings van die hedendaagse lewe in Denemarke&quot;
| roman
|-
| [[1919]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1919 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1919/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161407/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1919/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Carl Spitteler 1919.jpg|75px]]
| [[Carl Spitteler]]
| {{vlagland|Switserland}}
| [[Duits]]
| &quot;in spesiale waardering van sy epiese ''Olimpiese lente''&quot;
| poësie
|}

== 1920's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 1920's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[1920]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1920 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1920/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161411/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1920/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Knut Hamsun.jpeg|75px]]
| [[Knut Hamsun]]
| {{vlagland|Noorweë}}
| [[Noors]]
| &quot;vir sy monumentale werk, ''Groei van die grond''&quot;
| roman
|-
| [[1921]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1921 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1921/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161437/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1921/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Anatole France 1921.jpg|75px]]
| [[Anatole France]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;ter erkenning van sy briljante literêre prestasies, wat gekenmerk word deur 'n adellike styl, 'n diep menslike simpatie, genade en 'n ware Galliese temperament&quot;
| roman, poësie
|-
| [[1922]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1922 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1922/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161422/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1922/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Jacinto Benavente y Martinez.jpg|75px]]
| [[Jacinto Benavente]]
| {{vlagland|Spanje|1785}}
| [[Spaans]]
| &quot;vir die gelukkige manier waarop hy die illustere tradisies van die Spaanse drama voortgesit het&quot;
| drama
|-
| [[1923]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1923 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1923/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161429/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1923/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:William Butler Yeats by George Charles Beresford.jpg|75px]]
| [[William Butler Yeats]]
| {{vlagland|Ierland}}
| [[Engels]]
| &quot;vir sy altyd geïnspireerde poësie, wat in 'n hoogs artistieke vorm uitdrukking gee aan die gees van 'n hele volk&quot;
| poësie
|-
| [[1924]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1924 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1924/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161434/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1924/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Władysław Reymont.jpg|75px]]
| [[Władysław Reymont]]
| {{vlagland|Pole}}
| [[Pools]]
| &quot;vir sy groot nasionale epiek, ''Die boere''&quot;
| roman
|-
| [[1925]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1925 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1925/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182758/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1925/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:George Bernard Shaw 1925.jpg|75px]]
| [[George Bernard Shaw]]
| {{vlagland|Ierland}}
| [[Engels]]
| &quot;vir sy werk wat gekenmerk word deur beide idealisme en menslikheid, word sy stimulerende satire dikwels met 'n enkelvoudige poëtiese skoonheid toegedien&quot;
| drama, literêre kritiek
|-
| [[1926]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1926 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1926/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204501/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1926/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Grazia Deledda 1926.jpg|75px]]
| [[Grazia Deledda]]
| {{vlagland|Italië|1861}}
| [[Italiaans]]
| &quot;vir haar idealisties geïnspireerde skryfwerk, wat met plastiese duidelikheid die lewe op haar plaaslike eiland uitbeeld en met diepte en simpatie handel oor menslike probleme in die algemeen&quot;
| poësie, roman
|-
| [[1927]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1927 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1927/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521192115/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1927/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Bergson-Nobel-photo.jpg|75px]]
| [[Henri Bergson]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;ter erkenning van sy ryk en vitaliserende idees en die briljante vaardigheid waarmee hulle aangebied is&quot;
| filosofie
|-
| [[1928]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1928 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1928/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204507/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1928/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Sigrid Undset crop.jpg|75px]]
| [[Sigrid Undset]]
| {{vlagland|Noorweë}}
| [[Noors]]
| &quot;hoofsaaklik vir haar kragtige beskrywings van die Noordelike lewe gedurende die [[Middeleeue]]&quot;
| roman
|-
| [[1929]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1929 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1929/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161502/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1929/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Thomas Mann 1937.jpg|75px]]
| [[Thomas Mann]]
| {{vlagland|Republiek van Weimar}}
| [[Duits]]
| &quot;hoofsaaklik vir sy groot roman, ''Buddenbrooks'', wat geleidelik die erkenning as een van die klassieke werke van kontemporêre literatuur gewen het&quot;
| roman, kortverhaal, essay
|}

== 1930's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 1930's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[1930]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1930 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1930/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161506/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1930/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Sinclair Lewis 1930.jpg|75px]]
| [[Sinclair Lewis]]
| {{vlagland|Verenigde State|1912}}
| [[Engels]]
| &quot;vir sy kragtige en grafiese kuns van beskrywing en sy vermoë om nuwe karakters met geestigheid en humor te skep&quot;
| roman, kortverhaal, drama
|-
| [[1931]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1931 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1931/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161511/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1931/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Erik Axel Karlfeldt.jpg|75px]]
| [[Erik Axel Karlfeldt]]
| {{vlagland|Swede}}
| [[Sweeds]]
| &quot;Die poësie van Erik Axel Karlfeldt&quot;
| poësie
|-
| [[1932]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1932 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1932/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161516/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1932/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:John galsworthy.jpg|75px]]
| [[John Galsworthy]]
| {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}
| [[Engels]]
| &quot;vir sy vooraanstaande kuns van vertelling, wat sy hoogste vorm in ''The Forsyte Saga'' neem&quot;
| roman
|-
| [[1933]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1933 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1933/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161522/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1933/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Ivan Bunin 1933.jpg|75px]]
| [[Iwan Boenin]]&lt;br /&gt;(Иван Алексеевич Бунин)
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Russies]]
| &quot;vir die streng kunswerke waarmee hy die klassieke Russiese tradisies in prosakryfwerk gedra het&quot;
| kortverhaal, poësie, roman
|-
| [[1934]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1934 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1934/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161526/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1934/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Luigi Pirandello 1932.jpg|75px]]
| [[Luigi Pirandello]]
| {{vlagland|Italië|1861}}
| [[Italiaans]]
| &quot;vir sy dapper en geniale herlewing van dramatiese en toneelkuns&quot;
| drama, roman, kortverhaal
|-
| [[1936]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1936 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1936/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161530/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1936/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Eugene O'Neill 1936.jpg|75px]]
| [[Eugene O'Neill]]
| {{vlagland|Verenigde State|1912}}
| [[Engels]]
| &quot;vir die krag, eerlikheid en diep gevoel van sy dramatiese werke, wat 'n oorspronklike konsep van tragedie beliggaam&quot;
| drama
|-
| [[1937]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1937 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1937/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161535/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1937/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Roger Martin du Gard 1937.jpg|75px]]
| [[Roger Martin du Gard]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;vir die artistieke krag en waarheid waarmee hy menslike konflik uitgebeeld het, asook enkele fundamentele aspekte van kontemporêre lewe in sy roman ''Les Thibault''&quot;
| roman
|-
| [[1938]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1938 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1938/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204522/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1938/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Pearl Buck (Nobel).jpg|75px]]
| [[Pearl S. Buck]]
| {{vlagland|Verenigde State|1912}}
| [[Engels]]
| &quot;vir haar ryk en werklik epiese beskrywings van die boerelewe in China en vir haar biografiese meesterstukke&quot;
| roman, biografie
|-
| [[1939]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1939 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1939/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161545/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1939/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:FransEemilSillanpää.jpg|75px]]
| [[Frans Eemil Sillanpää]]
| {{vlagland|Finland}}
| [[Fins]]
| &quot;vir sy diep begrip van sy land se boere en die pragtige kuns waarmee hy hul lewenswyse en hul verhouding met die natuur uitgebeeld het&quot;
| roman
|}

== 1940's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 1940's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[1944]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1944 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1944/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182744/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1944/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Johannes Vilhelm Jensen 1944.jpg|75px]]
| [[Johannes Vilhelm Jensen]]
| {{vlagland|Denemarke}}
| [[Deens]]
| &quot;vir die seldsame krag en vrugbaarheid van sy poëtiese verbeelding waarmee 'n intellektuele nuuskierigheid van wye omvang en 'n breë, vars kreatiewe styl gekombineer het&quot;
| roman, kortverhaal
|-
| [[1945]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1945 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1945/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192836/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1945/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Gabriela Mistral-01 cropped.jpg|75px]]
| [[Gabriela Mistral]]
| {{vlagland|Chili}}
| [[Spaans]]
| &quot;vir haar liriese poësie, wat geïnspireer is deur kragtige emosies, wat haar naam 'n simbool van die idealistiese verwagtinge van die hele [[Latyns-Amerika]]anse wêreld gemaak het&quot;
| poësie
|-
| [[1946]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1946 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1946/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191008175804/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1946/summary/ |archive-date=8 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Hermann Hesse 1946.jpg|75px]]
| [[Hermann Hesse]]
| {{vlagland|Switserland}}
| [[Duits]]
| &quot;vir sy geïnspireerde geskrifte wat, terwyl hulle in vrymoedigheid en penetrasie groei, die klassieke humanitêre idees en hoë eienskappe van styl illustreer&quot;
| roman, poësie
|-
| [[1947]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1947 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1947/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182901/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1947/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:André Gide.jpg|75px]]
| [[André Gide]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;vir sy omvattende en artistiek beduidende skryfwerk waarin menslike probleme en toestande uitgebeeld word met 'n vreeslose liefde vir die waarheid en skerp sielkundige insig&quot;
| roman, essay
|-
| [[1948]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1948 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1948/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161603/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1948/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Thomas Stearns Eliot by Lady Ottoline Morrell (1934).jpg|75px]]
| [[T.S. Eliot]]
| {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}
| [[Engels]]
| &quot;vir sy uitstaande, baanbrekende bydrae tot die hedendaagse poësie&quot;
| poësie
|-
| [[1949]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1949 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182805/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1949/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Carl Van Vechten - William Faulkner.jpg|75px]]
| [[William Faulkner]]
| {{vlagland|Verenigde State|1912}}
| [[Engels]]
| &quot;vir sy kragtige en artistiek unieke bydrae tot die moderne Amerikaanse roman&quot;
| roman, kortverhaal
|}

== 1950's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 1950's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[1950]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1950 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1950/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161618/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1950/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Bertrand Russell transparent bg.png|75px]]
| [[Bertrand Russell]]
| {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}
| [[Engels]]
| &quot;in erkenning van sy gevarieerde en betekenisvolle skryfwerk waarin hy humanitêre idees en vryheid van denke bekamp&quot;
| filosofie
|-
| [[1951]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1951 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1951/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182816/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1951/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Lagerkvist.jpg|75px]]
| [[Pär Lagerkvist]]
| {{vlagland|Swede}}
| [[Sweeds]]
| &quot;vir die artistieke krag en ware onafhanklikheid van verstand waarmee hy in sy poësie poog om antwoorde te vind op die ewige vrae wat die mensdom konfronteer&quot;
| poësie, roman, kortverhaal, drama
|-
| [[1952]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1952 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1952/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161625/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1952/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:François Mauriac (1932).jpg|75px]]
| [[François Mauriac]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;vir die diep geestelike insig en die artistieke intensiteit waarmee hy in sy romans die drama van die menslike lewe binnegedring het&quot;
| roman, kortverhaal
|-
| [[1953]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1953 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1953/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161629/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1953/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Churchill portrait NYP 45063.jpg|75px]]
| [[Winston Churchill|Sir Winston Churchill]]
| {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}
| [[Engels]]
| &quot;vir sy bemeestering van historiese en biografiese beskrywing sowel as vir briljante veroordelings om die verhewe menslike waardes te verdedig&quot;
| geskiedenis, essay, memoires
|-
| [[1954]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1954 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1954/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182921/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1954/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:ErnestHemingway.jpg|75px]]
| [[Ernest Hemingway]]
| {{vlagland|Verenigde State|1912}}
| [[Engels]]
| &quot;vir sy bekwaamheid van die kuns van vertelling, wat onlangs in die ''Ou man en die see'' gedemonstreer is en vir die invloed wat hy op kontemporêre styl uitgeoefen het&quot;
| roman, kortverhaal, draaiboek
|-
| [[1955]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1955 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1955/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161640/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1955/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Halldór Kiljan Laxness 1955.jpg|75px]]
| [[Halldór Laxness]]
| {{vlagland|Ysland}}
| [[Yslands]]
| &quot;vir sy lewendige epiese krag, wat die groot verhaalkuns van Ysland hernu het&quot;
| roman, kortverhaal, drama, poësie
|-
| [[1956]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1956 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1956/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182843/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1956/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:JRJimenez.JPG|75px]]
| [[Juan Ramón Jiménez]]
| {{vlagland|Spanje|1939}}
| [[Spaans]]
| &quot;vir sy liriese poësie, wat in die Spaanse taal 'n voorbeeld van hoë gees en artistieke suiwerheid vorm&quot;
| poësie
|-
| [[1957]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1957 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1957/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161650/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1957/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Albert Camus, gagnant de prix Nobel, portrait en buste, posé au bureau, faisant face à gauche, cigarette de tabagisme.jpg|75px]]
| [[Albert Camus]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;vir sy belangrike literêre produksie, wat met duidelike erns die probleme van die menslike gewete in ons tyd verlig&quot;
| roman, kortverhaal, drama, filosofie, essay
|-
| [[1958]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1958 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1958/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161655/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1958/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Boris Pasternak in youth.jpg|75px]]
| [[Boris Pasternak]]&lt;br /&gt;(Борис Пастернак)
| {{vlagland|Sowjetunie|1955}}
| [[Russies]]
| &quot;vir sy belangrike prestasie, beide in kontemporêre liriese poësie en in die veld van die groot Russiese epiese tradisie&quot;
| roman, poësie, vertaling
|-
| [[1959]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1959 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1959/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161701/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1959/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Salvatore Quasimodo 1959.jpg|75px]]
| [[Salvatore Quasimodo]]
| {{vlagland|Italië}}
| [[Italiaans]]
| &quot;vir sy liriese poësie, wat met klassieke vuur die tragiese ervaring van die lewe in ons eie tye uitdruk&quot;
| poësie
|}

== 1960's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 1960's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[1960]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1960 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1960/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182930/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1960/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Saint-John Perse 1960.jpg|75px]]
| [[Saint-John Perse]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;vir die stygende vlug en die aantreklike beeld van sy poësie, wat op 'n visioenêre wyse die toestande van ons tyd weerspieël&quot;
| poësie
|-
| [[1961]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1961 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1961/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182937/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1961/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:S. Kragujevic, Ivo Andric, 1961.jpg|75px]]
| [[Ivo Andrić]]
| {{vlagland|Joego-Slawië}}
| [[Serwo-Kroaties]]
| &quot;vir die epiese krag waarmee hy temas opgespoor en menslike bestemmings uit die geskiedenis van sy land uitgebeeld het&quot;
| roman, kortverhaal
|-
| [[1962]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1962 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1962/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161720/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1962/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:JohnSteinbeck crop.JPG|75px]]
| [[John Steinbeck]]
| {{vlagland|Verenigde State}}
| [[Engels]]
| &quot;vir sy realistiese en verbeeldingryke skryfwerk met die kombinasie van simpatieke humor en fyn sosiale persepsie&quot;
| roman, kortverhaal, draaiboek
|-
| [[1963]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1963 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1963/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161737/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1963/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Giorgos Seferis 1963.jpg|75px]]
| [[Giorgos Seferis]]&lt;br /&gt;(Γιώργος Σεφέρης)
| {{vlagland|Griekeland|oud}}
| [[Grieks]]
| &quot;vir sy voortreflike liriese skryfkuns, geïnspireer deur 'n diep gevoel vir die Hellenistiese wêreld van kultuur&quot;
| poësie, essay, memoires
|-
| [[1964]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1964 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1964/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517182931/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1964/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Jean-Paul Sartre FP.JPG|75px]]
| [[Jean-Paul Sartre]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(wys die prys van die hand)&lt;/small&gt;
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;want sy werk, ryk aan idees en gevul met die gees van vryheid en die soeke na die waarheid, het 'n verreikende invloed op ons ouderdom uitgeoefen&quot;
| roman, filosofie, drama, literêre kritiek, draaiboek
|-
| [[1965]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1965 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1965/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161735/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1965/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:М.А. Шолохов.jpg|75px]]
| [[Michail Sjolokhof]]&lt;br /&gt;(Михаил Шолохов)
| {{vlagland|Sowjetunie|1955}}
| [[Russies]]
| &quot;vir die artistieke krag en integriteit waarmee hy in sy epos van die Don uitdrukking gegee het aan 'n historiese fase in die lewe van die Russiese volk&quot;
| roman
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[1966]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1966 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1966/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204633/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1966/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:פורטרט ש&quot;י עגנון (cropped).jpg|75px]]
| [[Shmuel Yosef Agnon]]&lt;br /&gt;(שמואל יוסף עגנון)
| {{vlagland|Israel}}
| [[Hebreeus]]
| &quot;vir sy diepgaande kenmerkende verhaalkuns met motiewe uit die lewe van die [[Jode|Joodse volk]]&quot;
| roman, kortverhaal
|-
| [[Lêer:Nelly Sachs 1966.jpg|75px]]
| [[Nelly Sachs]]
| {{vlagland|Swede}}
| [[Duits]]
| &quot;vir haar uitstaande liriese en dramatiese skryfwerk, wat Israel se lot interpreteer met roerende krag&quot;
| poësie, drama
|-
| [[1967]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1967 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1967/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161743/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1967/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:MiguelAngelAsturias.JPG|75px]]
| [[Miguel Ángel Asturias]]
| {{vlagland|Guatemala}}
| [[Spaans]]
| &quot;vir sy lewendige literêre prestasie, diepgewortel in die nasionale eienskappe en tradisies van die [[Indiane|Indiese volke]] van Latyns-Amerika&quot;
| roman, poësie
|-
| [[1968]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1968 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1968/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161748/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1968/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Yasunari Kawabata 1938.jpg|75px]]
| [[Yasunari Kawabata]]&lt;br /&gt;(川端 康成)
| {{vlagland|Japan}}
| [[Japannees]]
| &quot;vir sy narratiewe meesterskap, wat met groot sensitiwiteit die essensie van die Japannese verstand uitdruk&quot;
| roman, kortverhaal
|-
| [[1969]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1969 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1969/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161752/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1969/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Samuel Beckett, f11.jpg|75px]]
| [[Samuel Beckett]]
| {{vlagland|Ierland}}
| [[Engels]] en [[Frans]]
| &quot;vir sy skryfwerk wat – in 'n nuwe vorm vir die roman en drama – in die nood van die moderne mens sy hoogte verkry&quot;
| roman, drama, poësie
|}

== 1970's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 1970's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[1970]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1970 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1970/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517183045/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1970/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Aleksandr Solzhenitsyn 1974crop.jpg|75px]]
| [[Aleksandr Solzhenitsyn]]&lt;br /&gt;(Александр Солженицын)
| {{vlagland|Sowjetunie|1955}}
| [[Russies]]
| &quot;vir die etiese krag waarmee hy die onontbeerlike tradisies van die Russiese letterkunde nagestreef het&quot;
| roman
|-
| [[1971]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1971 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1971/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161802/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1971/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Pablo Neruda.jpg|75px]]
| [[Pablo Neruda]]
| {{vlagland|Chili}}
| [[Spaans]]
| &quot;vir 'n poësie wat met die optrede van 'n elementêre krag 'n vasteland se lot en drome lewend maak&quot;
| poësie
|-
| [[1972]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1972 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1972/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161808/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1972/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Bundesarchiv B 145 Bild-F062164-0004, Bonn, Heinrich Böll.jpg|75px]]
| [[Heinrich Böll]]
| {{vlagland|Wes-Duitsland}}
| [[Duits]]
| &quot;vir sy skryfwerk wat deur sy kombinasie van 'n breë perspektief op sy tyd en 'n sensitiewe vaardigheid in karakterisering bygedra het tot die vernuwing van die Duitse letterkunde&quot;
| roman, kortverhaal
|-
| [[1973]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1973 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1973/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161814/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1973/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Patrick White 1973.jpg|75px]]
| [[Patrick White]]
| {{vlagland|Australië}}
| [[Engels]]
| &quot;vir 'n epiese en sielkundige verhalende kuns wat 'n nuwe vasteland in die literatuur ingestel het&quot;
| roman, kortverhaal, drama
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[1974]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1974 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1974/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517013056/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1974/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Eyvind.JPG|75px]]
| [[Eyvind Johnson]]
| rowspan=&quot;2&quot; | {{vlagland|Swede}}
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Sweeds]]
| &quot;vir 'n verhalende kuns, vergesel in lande en eeue, in diens van vryheid&quot;
| roman
|-
| [[Lêer:Harry Martinson.jpg|75px]]
| [[Harry Martinson]]
| &quot;vir geskrifte wat die doudruppel vang en die kosmos weerspieël&quot;
| poësie, roman, drama
|-
| [[1975]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1975 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1975/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517183102/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1975/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Eugenio Montale.jpg|75px]]
| [[Eugenio Montale]]
| {{vlagland|Italië}}
| [[Italiaans]]
| &quot;vir sy kenmerkende digkuns wat met groot artistieke sensitiwiteit menslike waardes geïnterpreteer het onder die teken van 'n vooruitsig op die lewe sonder illusies&quot;
| poësie
|-
| [[1976]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1976 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1976/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161839/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1976/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Saul Bellow.jpg|75px]]
| [[Saul Bellow]]
| {{vlagland|Verenigde State}}
| [[Engels]]
| &quot;vir die menslike begrip en subtiele analise van kontemporêre kultuur wat in sy werk gekombineer word&quot;
| roman, kortverhaal
|-
| [[1977]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1977 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1977/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517183108/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1977/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Vicentealeixandre.jpg|75px]]
| [[Vicente Aleixandre]]
| {{vlagland|Spanje|1977}}
| [[Spaans]]
| &quot;vir 'n kreatiewe poëtiese skryfwerk wat die mens se toestand in die kosmos en in die hedendaagse samelewing verlig, en tegelykertyd die groot vernuwing van die tradisies van die Spaanse poësie tussen die oorloë verteenwoordig&quot;
| poësie
|-
| [[1978]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1978 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1978/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517183041/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1978/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Dan Hadani collection (990044399930205171) (cropped).jpg|75px]]
| [[Isaac Bashevis Singer]]
| {{vlagland|Verenigde State}}&lt;br /&gt;{{vlagland|Pole}}
| [[Jiddisj]]
| &quot;vir sy gepassioneerde verhaalkuns wat met wortels in 'n Pools-Joodse kulturele tradisie universele menslike toestande tot lewe bring&quot;
| roman, kortverhaal, memoires
|-
| [[1979]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1979 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1979/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513203728/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1979/summary/ |archive-date=13 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Odysseas Elytis 1974.jpg|75px]]
| [[Odysseas Elytis]]&lt;br /&gt;(Οδυσσέας Ελύτης)
| {{vlagland|Griekeland}}
| [[Grieks]]
| &quot;vir sy poësie wat teen die agtergrond van die Griekse tradisie met sensuele krag en intellektuele sigbaarheid uitbeeld, die moderne man se stryd vir vryheid en kreatiwiteit&quot;
| poësie, essay
|}

== 1980's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 1980's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[1980]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1980 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1980/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161844/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1980/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Czeslaw Milosz 3 ap.tif|75px]]
| [[Czesław Miłosz]]
| {{vlagland|Pole}}
| [[Pools]]
| &quot;wie met onopvallende duidelike gesig die mens se blootgestelde toestand in 'n wêreld van erge konflikte bespreek&quot;
| poësie, essay
|-
| [[1981]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1981 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1981/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161850/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1981/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Elias Canetti 2.jpg|75px]]
| [[Elias Canetti]]
| {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}
| [[Engels]]
| &quot;vir geskrifte wat gekenmerk word deur 'n breë uitkyk, 'n magdom idees en artistieke krag&quot;
| roman, drama, memoires, essay
|-
| [[1982]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1982 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1982/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517183057/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1982/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:File-Gabriel García Márquez 02.jpg|75px]]
| [[Gabriel García Márquez]]
| {{vlagland|Colombia}}
| [[Spaans]]
| &quot;vir sy romans en kortverhale, waarin die fantastiese en die realistiese in 'n ryk saamgestelde wêreld van verbeelding gekombineer word, wat 'n vasteland se lewe en konflikte weerspieël&quot;
| roman, kortverhaal, draaiboek
|-
| [[1983]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1983 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1983/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161901/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1983/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:William Golding 1983.jpg|75px]]
| [[William Golding]]
| {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}
| [[Engels]]
| &quot;vir sy romans, wat met die perspektief van realistiese verhaalkuns en die diversiteit en universaliteit van die mite die menslike toestand in die wêreld van vandag verlig&quot;
| roman, poësie, drama
|-
| [[1984]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1984 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1984/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161905/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1984/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Jaroslav Seifert 1981 foto Hana Hamplová.jpg|75px]]
| [[Jaroslav Seifert]]
| {{vlagland|Tsjeggo-Slowakye}}
| [[Tsjeggies]]
| &quot;vir sy poësie, wat toegerus is met varsheid, en 'n ryk vindingrykheid bied 'n bevrydende beeld van die onvermydelike gees en veelsydigheid van die mens&quot;
| poësie
|-
| [[1985]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1985 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1985/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517183202/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1985/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Claude Simon 1967.jpg|75px]]
| [[Claude Simon]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;wat in sy roman die digter se kreatiwiteit en die skilder s'n kombineer met 'n verdiepte bewustheid van tyd in die uitbeelding van die menslike toestand&quot;
| roman
|-
| [[1986]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1986 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1986/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161915/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1986/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Soyinka, Wole (1934).jpg|75px]]
| [[Wole Soyinka]]
| {{vlagland|Nigerië}}
| [[Engels]]
| &quot;wat in 'n wye kulturele perspektief en met poëtiese oortones die drama van bestaan uitoefen&quot;
| drama, roman, poësie
|-
| [[1987]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1987 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1987/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192259/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1987/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Joseph Brodsky 1988.jpg|75px]]
| [[Joseph Brodsky]]
| {{vlagland|Verenigde State}}
| [[Russies]] en [[Engels]]
| &quot;vir 'n allesomvattende outeurskap, gevul met duidelike denke en poëtiese intensiteit&quot;
| poësie, essay
|-
| [[1988]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1988 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1988/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161935/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1988/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Naguib Mahfouz HR.jpg|75px]]
| [[Naguib Mahfouz]]
| {{vlagland|Egipte}}
| [[Arabies]]
| &quot;wat deur middel van werke wat ryk is aan nuanses – soms duidelik gesien realisties, soms evolusioneel dubbelsinnig – 'n Arabiese verhaalkuns gevorm het wat van toepassing is op die hele mensdom&quot;
| roman
|-
| [[1989]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1989 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1989/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517183128/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1989/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Camilo José Cela Madrid 1996.jpg|75px]]
| [[Camilo José Cela]]
| {{vlagland|Spanje}}
| [[Spaans]]
| &quot;vir 'n ryk en intensiewe prosa, wat met ingewikkelde deernis 'n uitdagende visie van die mens se kwesbaarheid vorm&quot;
| roman, kortverhaal
|}

== 1990's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 1990's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[1990]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1990 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1990/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521161937/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1990/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Octavio Paz - 1988 Malmö.jpg|75px]]
| [[Octavio Paz]]
| {{vlagland|Meksiko}}
| [[Spaans]]
| &quot;vir passiewe skryfwerk met wye horisonte, gekenmerk deur sensuele intelligensie en humanistiese integriteit&quot;
| poësie, essay
|-
| [[1991]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1991 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1991/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204710/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1991/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Nadine Gordimer 01.JPG|75px]]
| [[Nadine Gordimer]]
| {{vlagland|Suid-Afrika|1928}}
| [[Engels]]
| &quot;wat deur haar pragtige epiese skryfwerk – in die woorde van Alfred Nobel – van 'n baie groot voordeel vir die mensdom was&quot;
| roman, kortverhaal, essay
|-
| [[1992]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1992 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1992/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404154247/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1992/summary/ |archive-date=4 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Derek Walcott.jpg|75px]]
| [[Derek Walcott]]
| {{vlagland|Sint Lucia}}
| [[Engels]]
| &quot;vir 'n poëtiese oeuvre van groot helderheid, wat deur 'n historiese visie, die uitkoms van 'n multikulturele verbintenis, voortgesit word&quot;
| poësie, drama
|-
| [[1993]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1993 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1993/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520105441/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1993/summary/ |archive-date=20 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Toni Morrison 2008-2.jpg|75px]]
| [[Toni Morrison]]
| {{vlagland|Verenigde State}}
| [[Engels]]
| &quot;wat in haar romans gekenmerk word deur visioenêre krag en poëtiese invoer, wat lewe gee aan 'n noodsaaklike aspek van die Amerikaanse realiteit&quot;
| roman
|-
| [[1994]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1994 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1994/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403195756/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1994/summary/ |archive-date=3 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Oe Kenzaburo 1-2.jpg|75px]]
| [[Kenzaburō Ōe]]&lt;br /&gt;(大江 健三郎)
| {{vlagland|Japan}}
| [[Japannees]]
| &quot;wie met poëtiese krag 'n verbeelde wêreld skep, waar lewe en mite kondenseer om 'n ontstellende beeld van die hedendaagse menslike moeilikheid te vorm&quot;
| roman, kortverhaal
|-
| [[1995]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1995 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1995/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162002/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1995/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Seamus Heaney Photograph Edit.jpg|75px]]
| [[Seamus Heaney]]
| {{vlagland|Ierland}}
| [[Engels]]
| &quot;vir werke van liriese skoonheid en etiese diepte, wat daaglikse wonderwerke en die lewende verlede verhef&quot;
| poësie
|-
| [[1996]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1996 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1996/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204711/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1996/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Szymborska 2011 (1).jpg|75px]]
| [[Wisława Szymborska]]
| {{vlagland|Pole}}
| [[Pools]]
| &quot;vir die poësie wat met ironiese presisie die historiese en biologiese konteks in die fragmente van die menslike realiteit aan die lig laat kom&quot;
| poësie
|-
| [[1997]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1997 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1997/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517183209/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1997/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Dario Fo-Cesena.jpg|75px]]
| [[Dario Fo]]
| {{vlagland|Italië}}
| [[Italiaans]]
| &quot;wat die hofnarre van die Middeleeue in skuurowerheid naboots in die handhawing van die waardigheid van die vertrapte&quot;
| drama
|-
| [[1998]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1998 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1998/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162016/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1998/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:JSJoseSaramago.jpg|75px]]
| [[José Saramago]]
| {{vlagland|Portugal}}
| [[Portugees]]
| &quot;wie met gelykenisse wat deur verbeelding, meegevoel en ironie voortgesit word, ons voortdurend in staat stel om weer 'n ontwykende werklikheid te begryp&quot;
| roman, drama, poësie
|-
| [[1999]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1999 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1999/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162021/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1999/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Günter Grass auf dem Blauen Sofa.jpg|75px]]
| [[Günter Grass]]
| {{vlagland|Duitsland}}
| [[Duits]]
| &quot;wie se vrolike swart fabels die vergete gesig van die geskiedenis uitbeeld&quot;
| roman, drama, poësie
|}

== 2000's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 2000's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[2000]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2000 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2000/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162026/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2000/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Gao Xingjian.jpg|75px]]
| [[Gao Xingjian]]&lt;br /&gt;(高行健)
| {{vlagland|Volksrepubliek China}}&lt;br /&gt;{{vlagland|Frankryk}}
| [[Chinees]]
| &quot;vir 'n oeuvre van universele geldigheid, bitter insigte en taalkundige vindingrykheid, wat nuwe paaie vir die Chinese roman en drama oopgemaak het&quot;
| roman, drama, literêre kritiek
|-
| [[2001]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2001 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2001/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162031/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2001/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:VS Naipal 2016 Dhaka.jpg|75px]]
| [[V.S. Naipaul|Vidiadhar Surajprasad Naipaul]]
| {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}
| [[Engels]]
| &quot;vir die feit dat die persepsiewe vertelling en onverganklike ondersoek in werke verenig is wat ons dwing om die teenwoordigheid van onderdrukte geskiedenis te sien&quot;
| roman, essay
|-
| [[2002]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2002 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2002/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162037/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2002/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Oliver Mark - Imre Kertész, Berlin 2005.jpg|75px]]
| [[Imre Kertész]]
| {{vlagland|Hongarye}}
| [[Hongaars]]
| &quot;vir skryfwerk wat die breekbare ervaring van die individu teen die barbaarse willekeur van die geskiedenis handhaaf&quot;
| roman
|-
| [[2003]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2003 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2003/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162042/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2003/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:J.M. Coetzee.JPG|75px]]
| [[J.M. Coetzee|John Maxwell Coetzee]]
| {{vlagland|Australië}}&lt;br /&gt;{{vlagland|Suid-Afrika}}
| [[Engels]]
| &quot;wat in ontelbare omstandighede die verrassende betrokkenheid van die buitestaander uitbeeld&quot;
| roman, essay, vertaling
|-
| [[2004]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2004 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2004/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204724/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2004/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Elfriede jelinek 2004 small.jpg|75px]]
| [[Elfriede Jelinek]]
| {{vlagland|Oostenryk}}
| [[Duits]]
| &quot;vir haar musikale vloei van stemme en teenstemme in romans wat met buitengewone taalkundige ywer die absurditeit van die samelewing se clichés en hul onderdrukkende krag openbaar&quot;
| roman, drama
|-
| [[2005]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2005 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2005/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162054/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2005/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Pinterfoto cropped2.jpg|75px]]
| [[Harold Pinter]]
| {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}
| [[Engels]]
| &quot;wat in sy toneelstukke die neerslag onder die alledaagse besetting ontdek en die toegang tot onderdrukking se geslote kamers binnedring&quot;
| drama, draaiboek
|-
| [[2006]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2006 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2006/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192700/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2006/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Orhan Pamuk 2009 Shankbone.jpg|75px]]
| [[Orhan Pamuk]]
| {{vlagland|Turkye}}
| [[Turks]]
| &quot;wie in die soek na die melancholiese siel van sy geboortestad nuwe simbole vir die botsing en ineenvlegting van kulture ontdek het&quot;
| roman, draaiboek, essay
|-
| [[2007]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2007 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2007/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204737/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2007/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Doris lessing 20060312 (square).jpg|75px]]
| [[Doris Lessing]]
| {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}&lt;br /&gt;{{vlagland|Zimbabwe}}
| [[Engels]]
| &quot;daardie epikus van die vroulike ervaring wat met skeptisisme, vuur en visioenêre mag 'n verdeelde beskawing onder die loep geneem het&quot;
| roman, drama, poësie, kortverhaal, memoires
|-
| [[2008]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2008 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2008/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162107/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2008/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Jean-Marie Gustave Le Clézio-press conference Dec 06th, 2008-2.jpg|75px]]
| [[Jean-Marie Gustave Le Clézio]]
| {{vlagland|Frankryk}}&lt;br /&gt;{{vlagland|Mauritius}}
| [[Frans]]
| &quot;skrywer van nuwe afwykings, poëtiese avontuur en sensuele ekstase, ontdekkingsreisiger van 'n mensdom buite en onder die heersende beskawing&quot;
| roman, kortverhaal, essay, vertaling
|-
| [[2009]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2009 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2009/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204754/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2009/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Herta Müller 1.jpg|75px]]
| [[Herta Müller]]
| {{vlagland|Duitsland}}
| [[Duits]]
| &quot;wie, met die konsentrasie van die poësie en die vrymoedigheid van die prosa, die landskap van die beseerdes uitbeeld&quot;
| roman, poësie
|}

== 2010's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 2010's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[2010]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2010 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2010/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162118/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2010/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Vargas Llosa Madrid 2012.jpg|75px]]
| [[Mario Vargas Llosa]]
| {{vlagland|Peru}}&lt;br /&gt;{{vlagland|Spanje}}
| [[Spaans]]
| &quot;vir sy kartografie van kragstrukture en sy verwoestende beelde van die individu se weerstand, opstand en nederlaag&quot;
| roman, kortverhaal, essay, drama, memoires
|-
| [[2011]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2011 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2011/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517183317/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2011/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Transtroemer.jpg|75px]]
| [[Tomas Tranströmer]]
| {{vlagland|Swede}}
| [[Sweeds]]
| &quot;omdat hy deur sy gekondenseerde deurskynende beelde ons 'n vars toegang tot die werklikheid gee&quot;
| poësie, vertaling
|-
| [[2012]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2012 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2012/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522233215/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2012/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:MoYan Hamburg 2008.jpg|75px]]
| [[Mo Yan]]&lt;br /&gt;(莫言)
| {{vlagland|Volksrepubliek China}}
| [[Chinees]]
| &quot;wie met hallusinatoriese realisme volksverhale, geskiedenis en die kontemporêre saamsmelt&quot;
| roman, kortverhaal
|-
| [[2013]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2013 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2013/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204811/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2013/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Alice Munro.jpg|75px]]
| [[Alice Munro]]
| {{vlagland|Kanada}}
| [[Engels]]
| &quot;meester van die kontemporêre kortverhaal&quot;
| kortverhaal
|-
| [[2014]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2014 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2014/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162138/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2014/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Patrick Modiano 6 dec 2014 - 22.jpg|75px]]
| [[Patrick Modiano]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;vir die kuns van herinnering waarmee hy die mees ondeurdringbare menslike lotgevalle ontlok en die lewenswêreld van die beroep ontbloot het&quot;
| roman
|-
| [[2015]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2015 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2015/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204839/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2015/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Swetlana Alexijewitsch 2013.jpg|75px]]
| [[Swetlana Alexijewitsj]]&lt;br /&gt;Святлана Алексіевіч
| {{vlagland|Wit-Rusland}}
| [[Russies]]
| &quot;vir haar meerstemmige skryfwerk, 'n monument vir lyding en moed in ons tyd&quot;
| geskiedenis, essay
|-
| [[2016]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2016 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2016/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162155/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2016/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Bob Dylan - Azkena Rock Festival 2010 2.jpg|75px]]
| [[Bob Dylan]]
| {{vlagland|Verenigde State}}
| [[Engels]]
| &quot;omdat hy nuwe poëtiese uitdrukkings binne die groot Amerikaanse liederetradisie geskep het&quot;
| poësie, liedjieskryf
|-
| [[2017]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2017 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2017/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521162158/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2017/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Kazuo Ishiguro by Kubik.JPG|75px]]
| [[Kazuo Ishiguro]]
| {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}
| [[Engels]]
| &quot;wat in romans van groot emosionele krag die afgrond onder ons illusie van verbintenis met die wêreld ontbloot het&quot;
| roman
|-
| [[2018]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2018 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2018/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204859/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2018/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Olga Tokarczuk (2018).jpg|75px]]
| [[Olga Tokarczuk]]
| {{vlagland|Pole}}
| [[Pools]]
| &quot;vir 'n narratiewe verbeelding wat met ensiklopediese passie die oorsteek van grense as 'n lewensvorm voorstel&quot;
| roman, poësie, essay
|-
| [[2019]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2019 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2019/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200426173707/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2019/summary/ |archive-date=26 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Peter-handke.jpg|75px]]
| [[Peter Handke]]
| {{vlagland|Oostenryk}}
| [[Duits]]
| &quot;vir 'n invloedryke werk wat met 'n taalkundige vindingrykheid die periferie en spesifisiteit van menslike ervaring ondersoek het&quot;
| roman, drama
|}

== 2020's ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Nobelprys vir Letterkunde, 2020's'''
!Jaar
!colspan='2' | Naam
!Land
!Taal
!Beweegrede
!Genre
|-
| [[2020]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2020 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2020/summary |accessdate=9 Oktober 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201015105715/https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2020/summary/ |archive-date=15 Oktober 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Louise Glück circa 1977.jpg|75px]]
| [[Louise Glück]]
| {{vlagland|Verenigde State}}
| [[Engels]]
| &quot;vir haar onmiskenbare digterlike stem wat met strenge skoonheid die individuele bestaan universeel maak&quot;
| poësie, essay
|-
| [[2021]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2021 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2021/summary |accessdate=9 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:AbulrazakGurnahHebronPanel (cropped).jpg|75px]]
| [[Abdulrazak Gurnah]]
| {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}
| [[Engels]]
| &quot;vir sy kompromislose en deernisvolle deurdringing van die gevolge van kolonialisme en die lot van die vlugteling in die kloof tussen kulture en kontinente&quot;
| roman, kortverhaal, essay
|-
| [[2022]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2022 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2022/summary |accessdate=9 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Annie Ernaux al Salone del Libro (cropped2).jpg|75px]]
| [[Annie Ernaux]]
| {{vlagland|Frankryk}}
| [[Frans]]
| &quot;vir die moed en kliniese skerpte waarmee sy die wortels, vervreemdings en kollektiewe beperkings van persoonlike geheue ontbloot&quot;
| outobiografie, roman
|-
| [[2023]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2023 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2023/summary |accessdate=9 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:Jon Fosse.jpg|75px]]
| [[Jon Fosse]]
| {{vlagland|Noorweë}}
| [[Noors]]
| &quot;vir sy vernuwende dramas en prosa wat 'n stem gee aan die onsegbare&quot;
| drama, roman, poësie, essay
|-
| [[2024]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 2024 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2024/summary |accessdate=9 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;
| [[Lêer:HanKang.jpg|75px]]
| [[Han Kang]]&lt;br /&gt;(한강)
| {{vlagland|Suid-Korea}}
| [[Koreaans]]
| &quot;vir haar intense poëtiese prosa wat historiese traumas konfronteer en die broosheid van die menslike lewe blootlê&quot;
| roman, poësie
|-
| [[2025]]&lt;ref name=nobelprize /&gt;
| [[Lêer:Krasznahorkai László (Déri Miklós).jpg|75px]]
| [[László Krasznahorkai]]
| {{vlagland|Hongarye}}
| [[Hongaars]]
| &quot;vir sy boeiende en visioenêre oeuvre wat, te midde van apokaliptiese terreur, die krag van kuns herbevestig&quot;
| roman
|}

== Notas ==
=== Vroue ===
Die vroue wat die Nobelprys vir Letterkunde ontvang het, is:
* [[Selma Lagerlöf]]
* [[Grazia Deledda]]
* [[Sigrid Undset]]
* [[Pearl S. Buck]]
* [[Gabriela Mistral]]
* [[Nelly Sachs]]
* [[Nadine Gordimer]]
* [[Toni Morrison]]
* [[Wisława Szymborska]]
* [[Elfriede Jelinek]]
* [[Herta Müller]]
* [[Doris Lessing]]
* [[Alice Munro]]
* [[Swetlana Alexijewitsj]]
* [[Olga Tokarczuk]]
* [[Louise Glück]]
* [[Annie Ernaux]]
* [[Han Kang]]

=== Nooit dié prys ontvang nie ===
Die Nobelprys is nie die enigste maatstaf van literêre uitmuntendheid en volgehoue waarde nie. Om dit te illustreer, het die volgende persone byvoorbeeld nooit dié prys ontvang nie:

; Suid-Afrikaanse/Afrikaanse skrywers
* [[Breyten Breytenbach]]
* [[André P. Brink]]
* [[T.T. Cloete]]
* [[Elisabeth Eybers]]
* [[Etienne van Heerden]]
* [[Etienne Leroux]]
* [[N.P. van Wyk Louw]]
* [[D.J. Opperman]]
* [[Karel Schoeman]]
* [[Wilma Stockenström]]

; Ander skrywers
* [[Jorge Luis Borges]]
* [[Bertolt Brecht]]
* [[Anton Tsjechof]]
* [[Jacques Derrida]]
* [[Graham Greene]]
* [[Aldous Huxley]]
* [[Henrik Ibsen]]
* [[James Joyce]]
* [[Franz Kafka]]
* [[Alberto Moravia]]
* [[Vladimir Nabokov]]
* [[George Orwell]]
* [[Marcel Proust]]
* [[Oswald Spengler]]
* [[J.R.R. Tolkien]]
* [[Leo Tolstoi]]
* [[Arnold J. Toynbee]]
* [[Jules Supervielle]] (Hy is drie keer benoem vir die prys)
* [[Fernando Pessoa]]
* [[Jorge Amado]]
* [[Julio Cortázar]]
* [[Lion Feuchtwanger]]

== Sien ook ==
* [[Nobelprys vir Chemie]]
* [[Nobelprys vir Ekonomiese Wetenskappe]]
* [[Nobelprys vir fisika]]
* [[Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde]]
* [[Nobelprys vir Vrede]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Nobel Prize in Literature|Nobelprys vir Letterkunde}}
* {{en}} {{cite web | title = All Nobel Laureates in Literature | website= Nobelprize.org | publisher=Nobel Media AB | url = https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes-in-literature/ |accessdate=9 Oktober 2025}}
* {{en}} {{cite web | title = Winners of the Nobel Prize for Literature | work= [[Encyclopædia Britannica]] | url = https://www.britannica.com/topic/Winners-of-the-Nobel-Prize-for-Literature-1856938 |accessdate=9 Oktober 2025}}
* [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Nobel Prize in Literature|Engelse Wikipedia]]

{{Nobelprys vir Letterkunde}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Letterkundige toekennings]]
[[Kategorie:Lyste van Nobelpryse|Letterkunde]]</text>
      <sha1>c0ea38px2crvqrvz51mql7l2xyp6mko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad</title>
    <ns>4</ns>
    <id>9591</id>
    <revision>
      <id>2924867</id>
      <parentid>2921258</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T21:30:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nuwe voorstelle */ ondersteun almal</comment>
      <origin>2924867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9878" sha1="6gcx6w8lnawxul3dy8389z2scveg8td" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;border:solid 1px #479429;&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;10&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''

Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.

Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.

'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.

Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''&lt;/div&gt;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}

{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}

Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.

U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})

; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.

== Nuwe voorstelle ==

=== [[Artemis II]] ===
{{sperdatum|4 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Eerste bemande ruimtevlug verder as ’n lae aardwentelbaan die afgelope 52 jaar. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:51, 4 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:06, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:35, 8 Julie 2026 (UTC)

=== [[T20I-vrouewêreldbeker 2026]] ===
{{sperdatum|7 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Die grootste T20I-vrouewêreldbekertoernooi in dié tyd het die grootste T20I-vrouewêreldbekerartikel in dié tyd opgelewer. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:37, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:05, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:19, 2 Augustus 2026 (UTC)

=== [[Noordelike Gebied]] ===
{{sperdatum|14 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Interessante gebied van Australië en 87k grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:39, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 17:35, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:10, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 13 Augustus 2026 (UTC)

=== [[René Arnoux]] ===
{{sperdatum|15 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Uitstaande rooi skakels na enkele Grands Prix is nou geskep! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:14, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:57, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 13 Augustus 2026 (UTC)

=== [[Dooie-internetteorie]] ===
{{sperdatum|17 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:01, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)

=== [[Vlag van Italië]] ===
{{sperdatum|21 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Dié artikel is reeds meer as geskik vir 'n voorbladplasing. Kom ons gun [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] meer tyd vir die finale uitbreiding totdat dié artikel op die voorblad verskyn. Ek wil hom nie benadeel deur langer te wag as nodig nie. Indien nodig help ek ook. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)

=== [[Makemake]] ===
{{sperdatum|1 September 2026}}
* {{ondersteun}}  – Aansienlik uitgebrei. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]] 23:42, 1 Augustus 2026 (UTC)
* {{ondersteun}}  – Ek wonder altyd hoe spreek mens die naam uit...!!! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:18, 2 Augustus 2026 (UTC)
*: Mens spreek dit uit &quot;Makemake&quot; [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:54, 2 Augustus 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 13 Augustus 2026 (UTC)

&lt;!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --&gt;
[[Kategorie:Voorblad]]</text>
      <sha1>6gcx6w8lnawxul3dy8389z2scveg8td</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924894</id>
      <parentid>2924867</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T07:33:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vlag van Italië */</comment>
      <origin>2924894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9997" sha1="i92a19jn837x4r4ov371fszjftxmgiz" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;border:solid 1px #479429;&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;10&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''

Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.

Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.

'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.

Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''&lt;/div&gt;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}

{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}

Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.

U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})

; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.

== Nuwe voorstelle ==

=== [[Artemis II]] ===
{{sperdatum|4 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Eerste bemande ruimtevlug verder as ’n lae aardwentelbaan die afgelope 52 jaar. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:51, 4 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:06, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:35, 8 Julie 2026 (UTC)

=== [[T20I-vrouewêreldbeker 2026]] ===
{{sperdatum|7 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Die grootste T20I-vrouewêreldbekertoernooi in dié tyd het die grootste T20I-vrouewêreldbekerartikel in dié tyd opgelewer. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:37, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:05, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:19, 2 Augustus 2026 (UTC)

=== [[Noordelike Gebied]] ===
{{sperdatum|14 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Interessante gebied van Australië en 87k grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:39, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 17:35, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:10, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 13 Augustus 2026 (UTC)

=== [[René Arnoux]] ===
{{sperdatum|15 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Uitstaande rooi skakels na enkele Grands Prix is nou geskep! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:14, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:57, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 13 Augustus 2026 (UTC)

=== [[Dooie-internetteorie]] ===
{{sperdatum|17 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:01, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)

=== [[Vlag van Italië]] ===
{{sperdatum|21 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Dié artikel is reeds meer as geskik vir 'n voorbladplasing. Kom ons gun [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] meer tyd vir die finale uitbreiding totdat dié artikel op die voorblad verskyn. Ek wil hom nie benadeel deur langer te wag as nodig nie. Indien nodig help ek ook. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 07:33, 14 Augustus 2026 (UTC)

=== [[Makemake]] ===
{{sperdatum|1 September 2026}}
* {{ondersteun}}  – Aansienlik uitgebrei. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]] 23:42, 1 Augustus 2026 (UTC)
* {{ondersteun}}  – Ek wonder altyd hoe spreek mens die naam uit...!!! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:18, 2 Augustus 2026 (UTC)
*: Mens spreek dit uit &quot;Makemake&quot; [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:54, 2 Augustus 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 13 Augustus 2026 (UTC)

&lt;!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --&gt;
[[Kategorie:Voorblad]]</text>
      <sha1>i92a19jn837x4r4ov371fszjftxmgiz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924895</id>
      <parentid>2924894</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T07:33:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Makemake */</comment>
      <origin>2924895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10116" sha1="iwsgi8yzs6jrwhf7t2faa34er2efhfj" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;border:solid 1px #479429;&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;10&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''

Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.

Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.

'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.

Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''&lt;/div&gt;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}

{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}

Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.

U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})

; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.

== Nuwe voorstelle ==

=== [[Artemis II]] ===
{{sperdatum|4 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Eerste bemande ruimtevlug verder as ’n lae aardwentelbaan die afgelope 52 jaar. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:51, 4 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:06, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:35, 8 Julie 2026 (UTC)

=== [[T20I-vrouewêreldbeker 2026]] ===
{{sperdatum|7 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Die grootste T20I-vrouewêreldbekertoernooi in dié tyd het die grootste T20I-vrouewêreldbekerartikel in dié tyd opgelewer. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:30, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:37, 7 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:05, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:25, 8 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:19, 2 Augustus 2026 (UTC)

=== [[Noordelike Gebied]] ===
{{sperdatum|14 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Interessante gebied van Australië en 87k grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:39, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 17:35, 14 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:10, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 13 Augustus 2026 (UTC)

=== [[René Arnoux]] ===
{{sperdatum|15 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Uitstaande rooi skakels na enkele Grands Prix is nou geskep! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:14, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:57, 15 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 13 Augustus 2026 (UTC)

=== [[Dooie-internetteorie]] ===
{{sperdatum|17 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:01, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:03, 17 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:35, 22 Julie 2026 (UTC)

=== [[Vlag van Italië]] ===
{{sperdatum|21 Augustus 2026}}
* {{ondersteun}} – Dié artikel is reeds meer as geskik vir 'n voorbladplasing. Kom ons gun [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] meer tyd vir die finale uitbreiding totdat dié artikel op die voorblad verskyn. Ek wil hom nie benadeel deur langer te wag as nodig nie. Indien nodig help ek ook. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 21 Julie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 07:33, 14 Augustus 2026 (UTC)

=== [[Makemake]] ===
{{sperdatum|1 September 2026}}
* {{ondersteun}}  – Aansienlik uitgebrei. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]] 23:42, 1 Augustus 2026 (UTC)
* {{ondersteun}}  – Ek wonder altyd hoe spreek mens die naam uit...!!! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:18, 2 Augustus 2026 (UTC)
*: Mens spreek dit uit &quot;Makemake&quot; [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:54, 2 Augustus 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 13 Augustus 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 07:33, 14 Augustus 2026 (UTC)

&lt;!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --&gt;
[[Kategorie:Voorblad]]</text>
      <sha1>iwsgi8yzs6jrwhf7t2faa34er2efhfj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sonnestelsel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10083</id>
    <revision>
      <id>2924891</id>
      <parentid>2899767</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T06:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80678" sha1="n4fryxqi4mqk2tcm65pb9pl2sr3iwgd" xml:space="preserve">[[Lêer:Solar System True Color AF.png|regs|upright=2|duimnael|Die planete en dwergplanete van die Sonnestelsel. Die groottes is volgens skaal, maar nie die relatiewe afstand van die Son af nie.]]

Die '''Sonnestelsel''' bestaan uit die [[Son]] en die ander hemelliggame wat deur [[swaartekrag]] daaraan gebind is en daarom wentel. Die hemelliggame in ons sonnestelsel bestaan uit die agt [[planeet|planete]], hulle 166 bekende [[natuurlike satelliet|mane]],&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Jupiter Satellite Page |author=Scott S. Sheppard |work=Carnegie Institution for Science, Department of Terrestrial Magnetism |url=http://www.dtm.ciw.edu/sheppard/satellites/ |access-date=2 April 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090406073538/http://www.dtm.ciw.edu/sheppard/satellites/ |archive-date= 6 April 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; vyf [[dwergplaneet|dwergplanete]] en biljoene ander klein liggame. Hierdie klein liggame, of klein sonnestelselvoorwerpe (KSV's), sluit [[asteroïde]]s, ysige [[Kuiper-gordel]]voorwerpe, [[komeet|komete]], [[meteoroïde]]s en interplanetêre stof in. Die [[Aarde]] is die derde planeet van die Sonnestelsel.

Die gekarteerde streke van die Sonnestelsel is die Son, vier aardse binnenste planete, die asteroïdegordel, vier buitenste planete (die [[reuseplanete]]), die Kuiper-gordel en die verstrooide skyf. Die teoretiese [[Oort-wolk]] bestaan moontlik op 'n afstand ongeveer duisend maal verder as die gekarteerde streke.

Die vloei van [[Plasma (fisika)|plasma]] vanaf die Son (deur die [[sonwind]]) deurdring die Sonnestelsel. Dit skep 'n stellêre windbel in die interstellêre medium, genaamd die helio- of [[sonsfeer]], wat tot in die middel van die verstrooide skyf strek.

Die planete in die Sonnestelsel (in volgorde van hulle afstand van die Son) is:
# [[Mercurius]]
# [[Venus (planeet)|Venus]]
# [[Aarde]]
# [[Mars (planeet)|Mars]]
# [[Jupiter (planeet)|Jupiter]]
# [[Saturnus]]
# [[Uranus (planeet)|Uranus]]
# [[Neptunus (planeet)|Neptunus]]

Met die ingang van 2009 is vyf kleiner voorwerpe as [[dwergplaneet|dwergplanete]] geklassifiseer. [[Ceres (dwergplaneet)|Ceres]] is in die asteroïdegordel en vier ander wentel om die Son agter Neptunus: [[Pluto (dwergplaneet)|Pluto]] (voorheen as die negende planeet geklassifiseer), [[Haumea]], [[Makemake]] en [[Eris (dwergplaneet)|Eris]].

Ses van die planete en drie van die dwergplanete word deur [[natuurlike satelliet]]e omwentel. Daar word gewoonlik na hierdie satelliete as &quot;mane&quot; verwys, soos die Aarde se eie [[maan]]. Al die buitenste planete word deur planetêre ringe van stof en ander partikels omring. Sedert 2016 is daar aanwysings dat daar moontlik nog 'n [[Planeet Nege]] bestaan in 'n baie groot wentelbaan.

== Ontdekking en verkenning ==
Vir duisende jare het die mensdom (met 'n paar merkwaardige uitsonderings) nie die bestaan van die Sonnestelsel erken nie. Hulle het geglo dat die Aarde 'n stilstaande voorwerp in die middel van die [[heelal]] is en dat ons planeet heeltemal anders is as die goddelike of hemelse voorwerpe wat deur die lug beweeg. Alhoewel beide die Indiese wiskundige en sterrekundige [[Aryabhata]] (476 – 550) en die Griekse filosoof [[Aristarchos van Samos]] (310&amp;nbsp;v.C. – ongeveer 230&amp;nbsp;v.C.) gespekuleer het dat die Són moontlik die middelpunt vorm, was [[Nicolaas Copernicus]] die eerste persoon wat 'n wiskundige stelselmodel met die Son as middelpunt ontwerp het en ook sterrekundige voorspellings gebaseer op die model kon maak. Sy 17de-eeuse opvolgers, [[Galileo Galilei]], [[Johannes Kepler]] en [[Isaac Newton]], het 'n begrip van [[fisika]] ontwikkel wat gelei het tot die aanvaarding dat die Aarde om die Son wentel en dat die planete deur dieselfde fisiese wette as die Aarde beheer word. Meer onlangs het dit gelei tot die ondersoek van aardrykskundige verskynsels soos [[berg]]e en [[krater]]s en ander seisoenale meteorologiese verskynsels soos [[wolk]]e, [[stofstorm]]s en [[yskap]]pe op ander planete.

== Struktuur ==
[[Lêer:Massas van die planete.PNG|duimnael|Die relatiewe massas van die planete in die Sonnestelsel. Jupiter en Saturnus domineer die stelsel met 71% en 21% van die totaal, respektiewelik. Mars en Mercurius het saam minder as 0,1% en is nie sigbaar op hierdie skaal nie.]]
[[Lêer:Oort-wolk Sedna wentelbaan.svg|duimnael|400px|Die wentelbane van die liggame in die Sonnestelsel, volgens skaal (kloksgewys van bo links).]]

Die hoofkomponent van die Sonnestelsel is die Son, 'n [[hoofreeks]]ster wat 99,86% van die stelsel se bekende massa besit en dit met sy swaartekrag domineer.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system | doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |year=2000 |journal=Astronomy &amp; Geophysics |volume=41 |pages=1.12 }}&lt;/ref&gt; Jupiter en Saturnus, die twee grootste liggame wat om die Son wentel, besit saam meer as 90% van die res van die stelsel se massa.

Die meeste groot voorwerpe wat om die Son wentel, lê naby die Aarde se wentelvlak (bekend as die [[sonnebaan]]). Die planete is baie naby aan die sonnebaan, terwyl komete en Kuiper-gordelvoorwerpe meer afwyk en gewoonlik nie in dieselfde vlak beweeg nie.

Al die planete en meeste ander voorwerpe wentel ook saam met die Son se wenteling (anti-kloksgewys, soos gesien van bo die Son se noordpool). Daar is wel uitsonderings, soos [[Halley se Komeet]].

[[Kepler se wette van planetêre beweging]] beskryf die wentelbane van voorwerpe wat om die Son wentel. Volgens Kepler se wette beweeg elke voorwerp langs 'n [[ellips]], met die Son by een van die brandpunte. Voorwerpe nader aan die Son het korter jare. Met 'n elliptiese wentelbaan wissel die afstand tussen die voorwerp en die Son gedurende die loop van die jaar. Die naaste verbygangspunt aan die Son word die perihelium of sonsafstand genoem, terwyl die verste verbygangspunt die aphelium genoem word. Elke liggaam beweeg op sy vinnigste tydens sy perihelium en op sy stadigste tydens sy aphelium.&lt;!--dis ap-helium, moet dus nie na afelium verander nie--&gt; Die wentelbane van die planete is ellipties, dog byna sirkelvormig. In teenstelling hiermee is baie komete, asteroïdes en die Kuiper-gordelvoorwerpe se wentelbane hoogs ellipties.

Siende dat daar sulke uitgestrekte afstande tussen die hemelliggame in ons sonnestelsel is, word hulle dikwels afgebeeld as of hulle almal dieselfde afstand van mekaar is. Die werklikheid is egter heeltemal anders (met 'n paar uitsonderings): hoe verder 'n voorwerp vanaf die Son is, hoe verder is hy ook vanaf die voorwerp voor hom. Byvoorbeeld: Venus is ongeveer 0,33&amp;nbsp;astronomiese eenhede (AE)&lt;ref&gt;Sterrekundinges meet afstande in die Sonnestelsel gewoonlik in astronomiese eenhede (AE). Een AE is ongeveer gelyk aan die gemiddelde afstand tussen die Aarde en die Son, of 149&amp;nbsp;598&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km. Pluto is rofweg 38 AE vanaf die son, terwyl Jupiter op ongeveer 5,2 AE geleë is. Een ligjaar is gelyk aan 63&amp;nbsp;240 AE.&lt;/ref&gt; verder weg as Mercurius, terwyl Saturnus 4,3&amp;nbsp;AE ver van Jupiter is en Neptunus 10,5&amp;nbsp;AE vanaf Uranus is. Daar is al pogings aangewend om die verband tussen hierdie wentelafstande te bepaal (sien die [[Wet van Titius-Bode]]), maar geen van die gestelde teorieë is al aanvaar nie.

Meeste van die planete in die Sonnestelsel besit hulle eie sekondêre stelsels. Baie van hulle word ook weer deur planetêre voorwerpe omwentel: [[natuurlike satelliet]]e (of mane). Sommige van hierdie natuurlike satelliete is groter as planete (maar nie groter as die planeet waarom dit wentel nie). Die meeste van die grootste natuurlike satelliete het 'n [[sinchroniese rotasie]], waar een kant van die satelliet permanent na die planeet gedraai is (soos ook die geval met die Aarde se maan is). Die vier grootste planete besit ook planetêre ringe: dun ringe, saamgestel uit klein partikels wat in ooreenstemming om die planete wentel.

=== Terminologie ===
Die Sonnestelsel word soms in verskeie streke gedeel. Die binnenste Sonnestelsel sluit die vier aardse planete en die hoof asteroïdegordel in. Die buitenste Sonnestelsel begin na die asteroïdes en sluit die vier reuseplanete in.&lt;ref&gt;{{cite web |title=An Overview of the Solar System |author=nineplanets.org |url=http://www.nineplanets.org/overview.html |access-date=15 Februarie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20001017191001/http://www.nineplanets.org/overview.html |archive-date=17 Oktober 2000 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Met die ontdekking van die Kuiper-gordel word die vêrste dele van die Sonnestelsel as 'n aparte streek beskou, wat bestaan uit die voorwerpe ná Neptunus.&lt;ref&gt;{{cite web |title=New Horizons Set to Launch on 9-Year Voyage to Pluto and the Kuiper Belt |author=Amir Alexander |work=The Planetary Society |year=2006 |url=http://www.planetary.org/news/2006/0116_New_Horizons_Set_to_Launch_on_9_Year.html |access-date=8 November 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220053828/http://www.planetary.org/news/2006/0116_New_Horizons_Set_to_Launch_on_9_Year.html |archive-date=20 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die voorwerpe wat om die Son wentel word in drie klasse geklassifiseer: ''planete'', ''dwergplanete'' en ''klein sonnestelselvoorwerpe'' (KSV's). 'n [[Planeet]] is enige liggaam wat om die Son wentel wat genoeg massa het om homself deur middel van sy eie swaartekrag in 'n [[sfeer|sferiese]] vorm te vorm en alle kleiner voorwerpe in die onmiddellike ruimte om hom opgesweep of weggeruim het. Volgens hierdie definisie het die Sonnestelsel agt planete: Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Voor Pluto sy status as planeet verloor het, is kinders die volgorde van die planete geleer met die eselsbruggie &quot;'''M'''eneer '''V'''an '''A'''s, '''M'''y '''J'''as '''S'''al '''U''' '''N'''ie '''P'''as. Pluto het sy status as planeet verloor siende dat hy nie die Kuiper-gordelvoorwerpe in sy wentelbaan uit die weg geruim het nie.&lt;ref name=&quot;FinalResolution&quot; /&gt; 'n [[Dwergplaneet]] is 'n hemelliggaam wat om die Son wentel, massief genoeg is om deur sy eie swaartekrag 'n sferiese vorm aan te neem, nie die klein voorwerpe in sy omliggende area weggeruim het nie en ook nie 'n satelliet is nie.&lt;ref name=&quot;FinalResolution&quot; /&gt; Volgens hierdie definisie het die Sonnestelsel vyf [[dwergplaneet|dwergplanete]]: Ceres, Pluto, Haumea, Makemake en Eris.&lt;ref name=name&gt;{{cite web |date=2008-11-07 &lt;!--11:42:58--&gt; |title=Dwarf Planets and their Systems |work=Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN) |url=http://planetarynames.wr.usgs.gov/append7.html#DwarfPlanets |access-date=13 Julie 2008 |publisher=U.S. Geological Survey |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090825153846/http://planetarynames.wr.usgs.gov/append7.html |archive-date=25 Augustus 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Ander voorwerpe wat in die toekoms as dwergplanete geklassifiseer mag word is Sedna, Orcus en Quaoar. Dwergplanete wat verder as Neptunus om die Son wentel staan bekend as plutoïedes.&lt;ref name=&quot;IAU0804&quot;&gt;{{cite web |date=11 Junie 2008 |title=Plutoid chosen as name for Solar System objects like Pluto |publisher=[[Internasionale Astronomiese Unie|International Astronomical Union]] (News Release – IAU0804) |url=http://www.iau.org/public_press/news/release/iau0804 |access-date=11 Junie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090624140832/http://www.iau.org/public_press/news/release/iau0804/ |archive-date=24 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Die oorblywende voorwerpe wat om die Son wentel word klein sonnestelselliggame genoem.&lt;ref name=&quot;FinalResolution&quot;&gt;{{cite news |title=The Final IAU Resolution on the definition of &quot;planet&quot; ready for voting |publisher=IAU |date=24 Augustus 2006 |url=http://www.iau.org/iau0602.423.0.html |access-date=2 Maart 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107044134/http://www.iau.org/iau0602.423.0.html |archive-date=7 Januarie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Sonnestelsel.png|400px|duimnael|links|Die streke of sones van die Sonnestelsel: die binnenste Sonneselsel, die asteroïdegordel, die reuseplanete en die Kuipergordel. Die groottes en wentelbane is nie volgens skaal nie.]]
Planetêre wetenskaplikes gebruik die terms &quot;gas&quot;, &quot;ys&quot; en &quot;rots&quot; of &quot;steen&quot; om die verskillende klasse stowwe wat in die Sonnestelsel gevind word te klassifiseer. &quot;Rots&quot; beskryf verbindings met 'n hoë smeltpunt (meer as rofweg 500&amp;nbsp;K), soos silikaat. Rotsagtige stowwe is algemeen in die binnenste Sonnestelsel: die aardse planete en asteroïdes bestaan uit rotsagtige stowwe. Gasse is stowwe met 'n lae smeltpunt, soos atomiese waterstof, helium en [[edelgasse]]: hulle domineer die middelste streek en beide Jupiter en Saturnus bestaan hoofsaaklik uit sulke gasse. Ys, soos die ys van water, metaan, ammoniak en koolstofdioksied,&lt;ref&gt;{{cite journal | doi=10.1016/j.icarus.2007.04.009 | bibcode=2007Icar..190..345F | title=Asymmetries in the distribution of H2O and CO2 in the inner coma of Comet 9P/Tempel 1 as observed by Deep Impact | year=2007 | author=Feaga, L | journal=Icarus | volume=190 | pages=345 }}&lt;/ref&gt; het smeltpunte van tot 'n paar honderd Kelvin. Die meerderheid satelliete van die reuseplanete bestaan uit ysige stowwe, sowel as die talle klein voorwerpe wat agter Neptunus se wentelbaan lê en die oorgrote meerderheid van Uranus en Neptunus se samestellings (daar word ook soms na hulle verwys as die &quot;ysreuse&quot;).&lt;ref name=zeilik&gt;{{cite book | pages=240 | author= Michael Zellik| title=Astronomy: The Evolving Universe | edition= 9th | year=2002 | publisher=Cambridge University Press | isbn=0-521-80090-0 }}&lt;/ref&gt;

== Die Son ==
{{Hoofartikel|Son}}
[[Lêer:GOES-15 Solar X-Ray Imager's Miraculous First Light.jpg|duimnael|180px|links|Die son, soos gesien in die x-straalstreek van die [[elektromagnetiese spektrum]].]]
[[Lêer:H-R diagram afr.GIF|duimnael|250px|Die Hertzsprung-Russell-diagram meet die helderheid van 'n ster teen sy kleurindeks. Die hoofreeks is hier sigbaar as 'n prominente diagonale band wat van die hoek bo links tot in die hoek onder regs strek.]]

Die Son is die Sonnestelsel se ster en verreweg die stelsel se belangrikste komponent. Die Son se groot [[massa]] verskaf aan hom 'n binnenste [[digtheid]] wat hoog genoeg is om [[kernfusie]] te verduur; dit stel enorme hoeveelhede [[energie]] vry, wat meestal na die buitenste ruim gestraal word as [[elektromagnetiese straling]], soos sigbare [[lig]].

Die Son word geklassifiseer as 'n taamlik groot geeldwerg, maar die naam is misleidend: in vergelyking met die ander sterre in ons [[Melkweg|sterrestelsel]] is die Son groter en helder. Sterre word volgens die Hertzsprung-Russell-diagram geklassifiseer, 'n grafiek wat die helderheid van sterre teen hulle oppervlaktemperatuur karteer. Warmer sterre is oor die algemeen helderder. Sterre wat hierdie patroon volg word beskryf as &quot;[[hoofreeks]]&quot;-sterre: ons son lê in die middel van hierdie hoofreeks. Dit is egter skaars dat sterre warmer en helder as die Son is, terwyl dowwer en koeler sterre algemeen is.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2001 |author=Smart, R. L.; Carollo, D.; Lattanzi, M. G.; McLean, B.; Spagna, A. |title=The Second Guide Star Catalogue and Cool Stars |work=Perkins Observatory |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2001udns.conf..119S |access-date=26 Desember 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110025/http://adsabs.harvard.edu/abs/2001udns.conf..119S |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Daar word geglo dat die Son se posisie in die hoofreeks beteken dat dit in &quot;die bloei van sy lewe&quot; is, siende dat dit nog nie sy waterstofvoorraad vir kernfusie opgebruik het nie. Die Son word algaande helderder; vroeër in sy geskiedenis was hy 75% so helder as vandag.&lt;ref name=&quot;Kasting&quot;&gt;{{cite journal |last=Kasting |first=J.F. |last2=Ackerman |first= T.P. |year=1986 |title=Climatic Consequences of Very High Carbon Dioxide Levels in the Earth's Early Atmosphere |journal=Science |volume=234 |pages=1383–1385 |doi=10.1126/science.11539665 |pmid=11539665}}&lt;/ref&gt;

Die Son is 'n derde generasie of populasie I-ster; dit beteken dat dit in die latere stadiums van die heelal se evolusie gebore is en 'n groter &quot;metaal&quot;inhoud as populasie II en die teoretiese populasie III-sterre het.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=T. S. van Albada, Norman Baker |title=On the Two Oosterhoff Groups of Globular Clusters |journal=Astrophysical Journal |volume=185 |year=1973 |pages=477–498 |doi=10.1086/152434}}&lt;/ref&gt; Die term &quot;metaal&quot; verwys hier na elemente wat swaarder is as waterstof en helium. Elemente wat swaarder as waterstof en helium is, is vervoer in die kerns van antieke, ontploffende sterre, so die eerste generasie sterre moes sterf voor die heelal met hierdie atome verryk kon word. Die oudste sterre bevat min metale, terwyl nuwer sterre altyd meer bevat. Daar word gereken dat die hoë metaalinhoud beslissend was in die ontwikkeling van 'n planetêre stelsel saam met die Son, siende dat planete gevorm word uit die aanwas van metale.&lt;ref&gt;{{cite web |title=An Estimate of the Age Distribution of Terrestrial Planets in the Universe: Quantifying Metallicity as a Selection Effect |author=Charles H. Lineweaver |work=University of New South Wales |date=9 Maart 2001 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0012399 |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200512175651/https://arxiv.org/abs/astro-ph/0012399 |archive-date=12 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Interplanetêre materie ===
[[Lêer:Heliospheric-current-sheet.gif|links|duimnael|Die heliosferiese neutrale vlak.]]
Die Son straal nie slegs [[lig]] uit nie, maar ook 'n aaneenhoudende stroom gelaaide deeltjies ([[plasma]]), bekend as die [[sonwind]]. Hierdie deeltjiestroom is besig om uit te sprei teen 'n spoed van rofweg 1,5&amp;nbsp;miljoen kilometer per uur&lt;ref&gt;{{cite web |title=Solar Physics: The Solar Wind |work=Marshall Space Flight Center |date=2006-07-16&lt;!--Internet Archive estimate--&gt; |url=http://solarscience.msfc.nasa.gov/SolarWind.shtml |access-date=3 Oktober 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516082223/https://solarscience.msfc.nasa.gov/SolarWind.shtml |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en dit skep 'n fyn atmosfeer (die heliosfeer) wat die Sonnestelsel tot ongeveer 100&amp;nbsp;AE deurdring (sien [[#Heliopouse|heliopouse]]). Dit vorm die hoofbestanddeel van die interplanetêre materie of interplanetêre stof (die materie wat ons sonnestelsel vul en waardeur al die groter hemelliggame deur moet beweeg). Geomagnetiese storms op die Son se oppervlak, soos [[sonvlam]]me en koronale massa-uitwerpings, versteur die heliosfeer en skep ruimteweer.&lt;ref name=&quot;SunFlip&quot;&gt;{{cite web |url=http://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast15feb_1.htm |title=The Sun Does a Flip |access-date=4 Februarie 2007 |last=Phillips |first=Tony |date=15 Februarie 2001 |work=Science@NASA |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100329224425/http://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast15feb_1.htm |archive-date=29 Maart 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Die Son se omwentelende magnetiese veld werk op die interplanetêre materie in om die heliosferiese neutrale vlak te skep. Die heliosferiese neutrale vlak is die grootste struktuur in die Sonnestelsel&lt;ref&gt;{{cite web |title=Artist's Conception of the Heliospheric Current Sheet |work=Wilcox Solar Observatory |url=http://quake.stanford.edu/~wso/gifs/HCS.html |access-date=22 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20060901124602/http://quake.stanford.edu/~wso/gifs/HCS.html |archive-date=1 September 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en is die vlak in die Sonnestelsel waar die polariteit van die Son se magnetiese veld van noord na suid verander.

[[Lêer:Aurora-SpaceShuttle-EO.jpg|duimnael|regs|Poolligte vanuit die ruimte waargeneem.]]
Die Aarde se magnetiese veld beskerm die atmosfeer teen wisselwerking met die sonwind. Venus en Mars het nie magnetiese velde nie, wat beteken dat die sonwind besig is om hulle atmosfere te erodeer: die atmosfere is besig om te verbrokkel en die ruimte in te waai.&lt;ref&gt;{{cite science |last=Lundin |first=Richard |date=2001-03-09 |title=Erosion by the Solar Wind |author=Rickard Lundin |journal=Science |volume=291 |issue=5510 |pages=1909 |doi=10.1126/science.1059763 |url=http://sciencemag.org/cgi/content/full/291/5510/1909 |accessdate=2006-12-26|abstract=http://sciencemag.org/cgi/content/summary/291/5510/1909}}&lt;/ref&gt; Die wisselwerking tussen die sonwind en die Aarde se magnetiese veld veroorsaak die [[Aurora (astronomie)|auroras]] of poolligte, wat naby magnetiese pole waargeneem kan word.

Kosmiese strale ontstaan buite die Sonnestelsel. Die heliosfeer beskerm die Sonnestelsel gedeeltelik en die planetêre magnetiese velde (vir die planete wat een besit) bied ook beskerming. Die digtheid van kosmiese strale in die interstellêre materie en die sterkte van die Son se magnetiese veld verander oor baie lang tye, dus varieer die hoeveelheid kosmiese straling, alhoewel dit nie bekend is hoeveel dit varieer nie.&lt;ref name=&quot;Langner_et_al_2005&quot;&gt;{{cite journal |last=Langner |first=U. W. |first2=M.S. |last2= Potgieter |year=2005 |title=Effects of the position of the solar wind termination shock and the heliopause on the heliospheric modulation of cosmic rays |journal=Advances in Space Research |volume=35 |issue=12 |pages=2084–2090 |doi=10.1016/j.asr.2004.12.005 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AdSpR..35.2084L |accessdate=2007-02-11}}&lt;/ref&gt;

Die interplanetêre materie is die tuiste van ten minste twee skyfagtige streke wat uit kosmiese stof bestaan. Die eerste, die interplanetêre stofwolk, lê in die binnenste Sonnestelsel. Dit is waarskynlik gevorm deur botsings binne-in die asteroïdegordel, veroorsaak deur interaksies met die planete.&lt;ref&gt;{{cite web |year=1998 |title=Long-term Evolution of the Zodiacal Cloud |url=http://astrobiology.arc.nasa.gov/workshops/1997/zodiac/backman/IIIc.html |accessdate=2007-02-03 |archive-date=2006-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060929030040/http://astrobiology.arc.nasa.gov/workshops/1997/zodiac/backman/IIIc.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die tweede strek van ongeveer 10 AE tot ongeveer 40 AE en is waarskynlik gevorm deur soortgelyke botsings binne-in die Kuiper-gordel.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2003 |title=ESA scientist discovers a way to shortlist stars that might have planets |work=ESA Science and Technology |url=http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=29471 |access-date=3 Februarie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130502033116/http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=29471 |archive-date=2 Mei 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Landgraf |first=M. |last2=Liou |first2=J.-C. |last3= Zook |first3= H.A. |last4= Grün |first4= E. |month=May |year=2002 |title=Origins of Solar System Dust beyond Jupiter |journal=The Astronomical Journal |volume=123 |issue=5 |pages=2857–2861 |doi=10.1086/339704 |url=http://www.iop.org/EJ/article/1538-3881/123/5/2857/201502.html |accessdate=2007-02-09}}&lt;/ref&gt;

== Binnenste Sonnestelsel ==
Die binnenste Sonnestelsel verwys na die streek wat die aardse planete en asteroïdes bevat. Die voorwerpe in die binnenste Sonnestelsel bestaan hoofsaaklik uit silikate en metale en drom baie naby aan die Son saam. Die radius van hierdie hele streek is korter as die afstand tussen Jupiter en Saturnus.

=== Binnenste planete ===
[[Lêer:Terrestrial planet size comparisons.jpg|duimnael|Die binnenste planete. Van links na regs: Mercurius, Venus, Aarde, Mars (groottes volgens skaal)]]

Die vier binnenste (of aardse) planete het digte, rotsagtige samestellings, min of geen mane en geen ringstelsels nie. Hulle is hoofsaaklik saamgestel deur minerale met hoë smeltpunte, soos die silikate wat hulle [[Kors (geologie)|kors]] en [[Mantel (geologie)|mantel]] vorm, en metale soos [[yster]] en [[nikkel]], wat hulle kerns vorm. Drie van die vier binnenste planete (Venus, Mars en die Aarde) het substansiële atmosfere; almal het impakkraters en tektoniese oppervlakeienskappe soos skeurdale en [[vulkaan|vulkane]].

==== Mercurius ====
: [[Mercurius]] (0,4&amp;nbsp;AE) is die planeet wat die naaste aan die Son is en dit is ook die kleinste planeet (0.055 Aardmassas). Mercurius het geen natuurlike satelliete nie en die enigste geologiese eienskappe (sover bekend) behalwe impakkraters is gelobde bulte of &quot;rupes&quot; (&quot;afgrond&quot; in [[Latyn]]), waarskynlik veroorsaak deur 'n periode van ineentrekking vroeg in die planeet se geskiedenis.&lt;ref&gt;Schenk P., Melosh H.J. (1994), ''Lobate Thrust Scarps and the Thickness of Mercury's Lithosphere'', Abstracts of the 25th Lunar and Planetary Science Conference, 1994LPI....25.1203S&lt;/ref&gt; Mercurius se geringe atmosfeer bestaan uit atome wat deur die sonwind van sy oppervlak af geblaas word.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2006 |author=Bill Arnett |title=Mercury |work=The Nine Planets |url=http://www.nineplanets.org/mercury.html |access-date=14 September 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20031205031515/http://www.nineplanets.org/mercury.html |archive-date= 5 Desember 2003 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Die planeet se relatief groot ysterkern en dun mantel is nog nie geheel en al verklaar nie. Sommige teorieë beweer dat die planeet se buitenste lae deur 'n reuse impak weggestroop is en dat dit deur die jong Son se straling gekeer is om ten volle aan te was.&lt;ref&gt;Benz, W., Slattery, W. L., Cameron, A. G. W. (1988), ''Collisional stripping of Mercury's mantle'', Icarus, v. 74, p. 516–528.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cameron, A. G. W. (1985), ''The partial volatilization of Mercury'', Icarus, v. 64, p. 285–294.&lt;/ref&gt;

==== Venus ====
: [[Venus]] (0,7&amp;nbsp;AE) se grootte is vergelykbaar met die Aarde (0.815 Aardmassas) en het ook, soos die Aarde, 'n dik silikaatmantel om 'n ysterkern, 'n substansiële atmosfeer en bewyse van interne geologiese aktiwiteit. Dit is egter baie droër as die Aarde en sy atmosfeer is negentig keer digter. Venus het geen natuurlike satelliete nie. Dit is die warmste planeet, met oppervlaktemperature van meer as 400&amp;nbsp;°C, hoogs waarskynlik te danke aan die groot aantal kweekhuisgasse in die atmosfeer.&lt;ref&gt;{{cite paper |author=Mark Alan Bullock |title=The Stability of Climate on Venus |publisher=Southwest Research Institute |year=1997 |url=http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/PhDThesis.pdf |format=[[Portable Document Format|PDF]] |accessdate=2006-12-26 |archive-date=2007-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614202751/http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/PhDThesis.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Geen definitiewe bewyse van huidige geologiese aktiwiteit is op Venus bespeur nie, maar dit het nie 'n magnetiese veld wat die verdunning van sy substansiële atmosfeer sal voorkom nie; dít stel voor dat sy atmosfeer dikwels deur vulkaniese uitbarstings aangevul word.&lt;ref&gt;{{cite web |year=1999 |author=Paul Rincon |title=Climate Change as a Regulator of Tectonics on Venus |work=Johnson Space Center Houston, TX, Institute of Meteoritics, University of New Mexico, Albuquerque, NM |url=http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/Science2_1999.pdf |format=PDF |accessdate=2006-11-19 |archive-date=2007-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614202807/http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/Science2_1999.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==== Aarde ====
: Die [[Aarde]] (1&amp;nbsp;AE) is die grootste en digste van die binnenste planete en die enigste planeet wat (sover bekend) tans geologiese aktiwiteit het. Dit is ook die enigste bekende planeet wat lewe bevat. Die planeet so vloeibare hidrosfeer (wateromhulsel) is uniek onder die aardse planete en dit is ook die enigste planeet waar plaattektonika waargeneem is. Die Aarde se atmosfeer verskil drasties van dié van die ander planete: die aanwesigheid van lewe het dit so gewysig dat dit 21% vrye [[suurstof]] (O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;) bevat.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Earth's Atmosphere: Composition and Structure |author=Anne E. Egger, M.A./M.S. |work=VisionLearning.com |url=http://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?c3=&amp;mid=107&amp;l= |accessdate=2006-12-26 |archive-date=2013-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602144823/http://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?c3=&amp;mid=107&amp;l= |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die Aarde het slegs een natuurlike satelliet, die [[Maan]],&lt;ref&gt;Daar word in die sterrekunde ook soms na die Maan as &quot;Luna&quot; verwys, om verwarring met ander planete se mane te voorkom&lt;/ref&gt; die enigste groot satelliet van 'n aardse planeet in die Sonnestelsel.

==== Mars ====
: [[Mars]] (1,5&amp;nbsp;AE) is kleiner as die Aarde en Venus (0.107 Aardmassas). Dit besit 'n tengerige atmosfeer wat hoofsaaklik uit [[koolstofdioksied]] bestaan. Die planeet se oppervlak is besaai met groot vulkane soos [[Olympus Mons]] en skeurdale soos [[Valles Marineris]]; die oppervlak toon ook dat geologiese aktiwiteit moontlik tot baie onlangs daar plaasgevind het. Mars se kenmerkende rooi kleur is as gevolg van roes: die grond op die rooi planeet is ryk aan yster.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2004 |title=Modern Martian Marvels: Volcanoes? |author=David Noever |work=NASA Astrobiology Magazine |url=http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload&amp;name=News&amp;file=article&amp;sid=1360&amp;mode=thread&amp;order=0&amp;thold=0 |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313020403/http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload |archive-date=13 Maart 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Mars het twee uiters klein natuurlike satelliete, [[Phobos (maan)|Phobos]] en [[Deimos (maan)|Deimos]]. Daar word geglo dat dié twee gevange asteroïdes is.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2004 |title=A Survey for Outer Satellites of Mars: Limits to Completeness |author=Scott S. Sheppard, David Jewitt, and Jan Kleyna |work=The Astronomical Journal |url=http://www.iop.org/EJ/article/1538-3881/128/5/2542/204263.html |accessdate=2006-12-26}}&lt;/ref&gt;

=== Asteroïdegordel ===
[[Lêer:InnerSolarSystem-af.png|300px|duimnael|'n Beeld van die hoofasteroïdegordel en die Trojaanse asteroïdes.]]

[[Asteroïde]]s is meesal klein hemelliggame wat hoofsaaklik uit rotsagtige en metallieke nievlugtige minerale saamgestel is.

Die hoofasteroïdegordel beslaan die wentelbaan tussen Mars en Jupiter, tussen 2,3 en 3,3&amp;nbsp;AE. Daar word geglo dat dit oorblyfsels van die Sonnestelsel se vorming is, wat nie daarin geslaag het om te aan te was nie, as gevolg van die swaartekragstorings deur Jupiter. Asteroïde se groottes wissel van mikroskopies tot honderde kilometers wyd en hulle word as KSV's geklassifiseer, alhoewel sommiges, soos 4 Vesta en 10 Hygieia as dwergplanete herklassifiseer mag word indien daar bewys word dat hulle hidrostatiese of waterstandsewewig bereik het.

Die asteroïdegordel bevat duisende der duisende, moontlik selfs miljoene voorwerpe wat 'n deursnit van meer as een kilometer het.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2002 |title=New study reveals twice as many asteroids as previously believed |work=ESA |url=http://www.alphagalileo.org/index.cfm?fuseaction=readRelease&amp;Releaseid=9162 |accessdate=2006-06-23 |archive-date=2009-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113024732/http://www.alphagalileo.org/index.cfm?fuseaction=readRelease&amp;Releaseid=9162 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Ten spyte hiervan is die totale massa waarskynlik minder as 'n duisendste van die Aarde s'n.&lt;ref name=Krasinsky2002&gt;{{cite journal |authorlink=Georgij A. Krasinsky |first=G. A. |last=Krasinsky |last2=Pitjeva |first2=E.V. |last3=Vasilyev |first3= M.V. |last4=Yagudina |first4==E.I. |url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2002Icar..158...98K&amp;amp;db_key=AST&amp;amp;data_type=HTML&amp;amp;format=&amp;amp;high=4326fb2cf906949 |title=Hidden Mass in the Asteroid Belt |journal=Icarus |volume=158 |issue=1 |pages=98–105 |month=July |year=2002 |doi=10.1006/icar.2002.6837}}&lt;/ref&gt; Die hoofgordel bevat uitgestrekte ruimtes waarin geen voorwerpe voorkom nie: ruimtetuie beweeg dikwels met gemak deur hierdie gebied. Asteroïdes met 'n deursnit tussen 10 en 10&lt;sup&gt;−4&lt;/sup&gt;&amp;nbsp;m staan bekend as meteorïdes.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Beech, M. |first2=Duncan I. |last2=Steel |year=1995 |month=September |title=On the Definition of the Term Meteoroid |journal=Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society |volume=36 |issue=3 |pages=281–284 |url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1995QJRAS..36..281B&amp;amp;db_key=AST&amp;amp;data_type=HTML&amp;amp;format=&amp;amp;high=44b52c369007834 |accessdate=2006-08-31}}&lt;/ref&gt;

==== Ceres ====
[[Lêer:Ceres - PIA19619 (cropped).jpg|duimnael|links|Ceres]]
: [[Ceres (dwergplaneet)|Ceres]] (2,77&amp;nbsp;AE) is die grootste liggaam in die asteroïdegordel en is geklassifiseer as 'n [[dwergplaneet]]. Dit het 'n deursneë van net onder 1000&amp;nbsp;km, groot genoeg vir die dwergplaneet se swaartekrag om dit in 'n sferiese vorm te trek. Met die ontdekking van Ceres in die 19de eeu is dit as 'n planeet beskou, maar in die 1850's is dit as 'n asteroïde herklassifiseer, ná verdere ondersoek die teenwoordigheid van meer asteroïdes bevestig het.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History and Discovery of Asteroids |format=DOC |work=NASA |url=http://dawn.jpl.nasa.gov/DawnClassrooms/1_hist_dawn/history_discovery/Development/a_modeling_scale.doc |access-date=29 Augustus 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170214232626/http://dawn.jpl.nasa.gov/DawnClassrooms/1_hist_dawn/history_discovery/Development/a_modeling_scale.doc |archive-date=14 Februarie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Ceres is in 2006 opnuut as 'n dwergplaneet geklassifiseer.

==== Asteroïdegroepe ====
: Asteroïdes in die hoofgordel word verdeel in asteroïdegroepe en asteroïdefamilies. Asteroïdemane is asteroïdes wat om groter asteroïdes wentel. Hulle word nie so duidelik as planetêre mane onderskei nie en is soms selfs so groot as die voorwerpe waarom hulle wentel. Die asteroïdegordel bevat ook hoofgordelkomete, wat moontlik die bron van die Aarde se water was.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2006 |author=Phil Berardelli |title=Main-Belt Comets May Have Been Source Of Earths Water |work=SpaceDaily |url=http://www.spacedaily.com/reports/Main_Belt_Comets_May_Have_Been_Source_Of_Earths_Water.html |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516082407/https://www.spacedaily.com/reports/Main_Belt_Comets_May_Have_Been_Source_Of_Earths_Water.html |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Trojaanse asteroïdes word in een van Jupiter se vierde en vyfde Lagrange-punte (punte van stabiele swaartekrag) aangetref; &quot;Trojaan&quot; word ook gebruik vir klein liggame in enige ander planetêre of satelliet-Langrange-punt. Hilda-asteroïdes volg 'n 2:3 omwentelingsresonansie met Jupiter: dit beteken dat hulle drie keer om die Son wentel vir elke twee keer wat Jupiter om die Son wentel.

Die binnenste Sonnestelsel bevat ook [[Aardskrammers]], waarvan baie die wentelbane van die binnenste planete kruis.

== Buitenste Sonnestelsel ==
Die buitenste streek van die Sonnestelsel is die tuiste van die reuseplanete en hulle planeetgrootte satelliete. Baie kortstondige komete, waaronder ook die kentaurs, se wentelbane strek tot in hierdie streek. Die soliede voorwerpe in hierdie streek is uit 'n hoër proporsie [[Vlugtigheid (planetologie)|vlugtige]] stowwe saamgestel, soos water, ammoniak en metaan (daar word in planetêre wetenskap dikwels na hierdie vlugtige stowwe as &quot;ysse&quot; verwys). Hierdie samestelling is in kontras met die rotsagtige samestelling van die binnenste planete.

=== Buitenste planete ===
{{Hoofartikel|Reuseplaneet}}
[[Lêer:Gas giants in the solar system.jpg|duimnael|Van bo na onder: Neptunus, Uranus, Saturnus en Jupiter (nie volgens skaal nie).]]

Die vier buitenste planete, of reuseplanete, beslaan saam 99% van die massa wat om die Son wentel. Jupiter en Saturnus bestaan hoofsaaklik uit waterstof en helium, terwyl Uranus en Neptunus 'n groter proporsie ysse in hulle samestelling het. Sommige sterrekundiges het voorgestel dat hulle in hulle eie kategorie geplaas moet word, naamlik &quot;ysreuse&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Formation of Giant Planets |author=Jack J. Lissauer, David J. Stevenson |work=NASA Ames Research Center; California Institute of Technology |year=2006 |url=http://caltech-era.org/faculty/stevenson/pdfs/lissauer&amp;stevenson(PPV).pdf |format=PDF |accessdate=2006-01-16 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Al vier die reuseplanete het 'n planetêre ringstelsel, alhoewel slegs Saturnus s'n maklik vanaf die Aarde waargeneem kan word.

==== Jupiter ====
: [[Jupiter]] (5.2&amp;nbsp;AE) se massa is gelyk aan dié van 318 Aardes, of 2,5 keer die massa van al die ander planete saam. Hierdie [[gasreus]] bestaan hoofsaaklik uit [[waterstof]] en [[helium]]. Sy sterk interne hitte is verantwoordelik vir 'n aantal semi-permanente eienskappe in die planeet se atmosfeer, soos wolkegordels en die [[Groot Rooi Kol]]. Jupiter het 63 natuurlike satelliete (sover bekend). Die vier grootstes, [[Ganimedes (maan)|Ganimedes]], [[Kallisto (maan)|Kallisto]], [[Io (maan)|Io]] en [[Europa (maan)|Europa]], toon ooreenkomste met aardse planete, soos vulkanisme en interne verwarming.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Geology of the Icy Galilean Satellites: A Framework for Compositional Studies |author=Pappalardo, R T |work=Brown University |year=1999 |url=http://www.agu.org/cgi-bin/SFgate/SFgate?&amp;listenv=table&amp;multiple=1&amp;range=1&amp;directget=1&amp;application=fm99&amp;database=%2Fdata%2Fepubs%2Fwais%2Findexes%2Ffm99%2Ffm99&amp;maxhits=200&amp;=%22P11C-10%22 |access-date=16 Januarie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20001110105200/http://www.agu.org/cgi-bin/SFgate/SFgate |archive-date=10 November 2000 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Ganimedes is die grootste satelliet in die Sonnestelsel en is selfs groter as Mercurius.

==== Saturnus ====
: [[Saturnus]] (9,5&amp;nbsp;AE) is bekend vir sy merkwaardige ringstelsel. Die planeet deel eienskappe met Jupiter, byvoorbeeld die samestelling van sy atmosfeer. Hy is egter minder massief, met 'n massa gelyk aan dié van 95 Aardes. Saturnus het sestig satelliete (sover bekend), asook nog drie onbevestigde satelliete. Twee van sy satelliete, [[Titaan (maan)|Titaan]] en [[Enkelados]], toon tekens van geologiese aktiwiteit, alhoewel hulle hoofsaaklik uit ys bestaan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Cryovolcanism on the icy satellites |author=J. S. Kargel |work=U.S. Geological Survey |year=1994 |url=http://www.springerlink.com/content/n7435h4506788p22/ |accessdate=2006-01-16 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Titan is groter as die planeet Mercurius en is die enigste satelliet in die Sonnestelsel met 'n substansiële atmosfeer.

==== Uranus ====
: [[Uranus]] (19.6&amp;nbsp;AE) het 'n massa gelyk aan 14 Aardes en is die ligste van die buitenste planete. Die planeet is uniek siende dat dit op sy sy om die Son wentel: die skuinste van Uranus se as is meer as 90&amp;nbsp;grade tot die eklipties. Hy het 'n baie kouer kern as die ander reuseplanete en straal bitter min hitte na die ruimte uit.&lt;ref&gt;{{cite web |title=10 Mysteries of the Solar System |author=Hawksett, David; Longstaff, Alan; Cooper, Keith; Clark, Stuart |work=Astronomy Now |year=2005 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AsNow..19h..65H |access-date=16 Januarie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110025/http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AsNow..19h..65H |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Uranus het (sover bekend) 27 natuurlike satelliete, waarvan Titiana, Oberon, Umbriel, Ariel en Miranda die grootste is.

==== Neptunus ====
: [[Neptunus]] (30&amp;nbsp;AE) is ietwat kleiner as Uranus, maar het steeds 'n groter massa (gelyk aan 17 Aardes) en is dus [[digtheid|digter]]. Hy straal ook meer interne hitte uit, maar nie soveel as Jupiter of Saturnus nie.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Post Voyager comparisons of the interiors of Uranus and Neptune |author=Podolak, M.; Reynolds, R. T.; Young, R. |work=NASA, Ames Research Center |year=1990 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1990GeoRL..17.1737P |access-date=16 Januarie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607143323/http://adsabs.harvard.edu/abs/1990GeoRL..17.1737P |archive-date=7 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Neptunus het 13 satelliete (sover bekend). Die grootste, Triton, is geologies aktief, met geisers van vloeibare stikstof.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Plausibility of Boiling Geysers on Triton |author=Duxbury, N.S., Brown, R.H. |work=Beacon eSpace |year=1995 |url=http://trs-new.jpl.nasa.gov/dspace/handle/2014/28034?mode=full |accessdate=2006-01-16 |archive-date=2009-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090426005806/http://trs-new.jpl.nasa.gov/dspace/handle/2014/28034?mode=full |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Triton is die enigste groot satelliet met 'n terugwaartse wentelbaan. Neptunus word deur 'n aantal planetoïdes in sy wentelbaan vergesel: hulle staan as Neptunus-Trojane bekend en is in 'n 1:1 wentelresonansie met die planeet, wat beteken dat hulle mekaar in dieselfde wentelbaan volg

=== Komete ===
[[Lêer:Comet c1995o1.jpg|regs|duimnael|Die komeet Hale-Bopp.]]

Komete is klein sonnestelselliggame, gewoonlik slegs 'n paar kilometer wyd, wat hoofsaaklik uit vlugtige ysse saamgestel is. Hulle het hoogs [[eksentrisiteit (sterrekunde)|eksentriese]] wentelbane: gewoonlik 'n perihelium binne-in die wentelbane van die binnenste planete en 'n aphelium ver agter Pluto. Wanneer 'n komeet die Sonnestelsel binnekom, veroorsaak die son se nabyheid dat die ysige oppervlak van die komeet verdamp en ioniseer, wat 'n ''koma''  veroorsaak: 'n lang, waasagtige stert van gas en stof wat dikwels aan die blote oog sigbaar is.

Kortstondige komete het wentelbane wat minder as tweehonderd jaar duur. Langdurige komete het wentelbane wat duisende jare kan neem. Daar word geglo dat kortstondige komete in die Kuiper-gordel ontstaan het, terwyl langdurige komete, soos Hale-Bopp, van die Oort-wolk afkomstig is. Baie komeetgroepe, soos die Kreutz-groep, het gevorm uit die uiteenskeuring van 'n enkele ouerkomeet.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Sekanina, Zdenek |year=2001 |title=Kreutz sungrazers: the ultimate case of cometary fragmentation and disintegration? |journal=Publications of the Astronomical Institute of the Academy of Sciences of the Czech Republic |volume=89 p.78–93}}&lt;/ref&gt; Sommige komete met [[hiperbool|hiperboliese]] wentelbane het moontlik buite die Sonnestelsel ontstaan, alhoewel dit moeilik is om hulle presiese wentelbaan te bepaal.&lt;ref name=&quot;hyperbolic&quot;&gt;{{cite journal |last=Królikowska |first=M. |year=2001 |title=A study of the original orbits of ''hyperbolic'' comets |journal=Astronomy &amp; Astrophysics |volume=376 |issue=1 |pages=316–324 |doi=10.1051/0004-6361:20010945 |url=http://www.aanda.org/index.php?option=com_base_ora&amp;url=articles/aa/full/2001/34/aa1250/aa1250.right.html&amp;access=standard&amp;Itemid=81 |accessdate=2007-01-02}}&lt;/ref&gt; Ou komete waarvan die meeste vlugtige stowwe deur sonverwarming uitgedryf is, word dikwels as asteroïdes gekategoriseer.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.springerlink.com/content/x0358l71h463w246/ |title=The activities of comets related to their aging and origin |author=Fred L. Whipple |accessdate=2006-12-26 |date=1992-04-01 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==== Kentaurs ====
Kentaurplanetoïedes is ysige, komeetagtige liggame, met 'n semi-belangrike as wat groter as Jupiter is (5,5&amp;nbsp;AE) en kleiner as Neptunus is (30&amp;nbsp;AE). Die grootste bekende kentaur is 10199 Chariklo, met 'n deursneë van ongeveer 250&amp;nbsp;km.&lt;ref name=spitzer&gt;{{cite web |title=Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope |author=John Stansberry, Will Grundy, Mike Brown, Dale Cruikshank, John Spencer, David Trilling, Jean-Luc Margot |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0702538v2 |year=2007 |access-date=21 September 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527163615/https://arxiv.org/abs/astro-ph/0702538v2 |archive-date=27 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die eerste kentaur wat ontdek is, is 2060 Chiron en word ook as 'n komeet geklassifiseer (95P), siende dat dit net soos ander komete 'n koma ontwikkel wanneer dit naby die Son kom.&lt;ref&gt;{{cite web |year=1995 |author=Patrick Vanouplines |title=Chiron biography |work=Vrije Universitiet Brussel |url=http://www.vub.ac.be/STER/www.astro/chibio.htm |accessdate=2006-06-23 |archive-date=2009-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090502122306/http://www.vub.ac.be/STER/www.astro/chibio.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Trans-neptuniese streek ==
Die gebied verby Neptunus, soms verwys na as die &quot;trans-neptuniese streek&quot;, is steeds hoofsaaklik onbekend. Dit ''blyk'' uit veral klein liggame te bestaan: die grootste liggaam het 'n deursnit gelykstaande aan 'n vyfde van die van die Aarde en 'n massa kleiner as die Maan. Hierdie liggame bestaan hoofsaaklik uit klip en ys.

=== Kuiper-gordel ===
[[Lêer:Buitenste sonnestelselvoorwerpe.png|duimnael|300 px|Uitstipping van al die bekende voorwerpe in die Kuiper-gordel, saam met die vier buitenste planete.]]

Die Kuiper-gordel is 'n groot ring wat uit brokstukke bestaan, soortgelyk aan die asteroïdegordel, alhoewel die voorwerpe in die Kuiper-gordel hoofsaaklik uit ys bestaan. Dit strek van 30 tot 5050&amp;nbsp;AE vanaf die Son. Dit bestaan hoofsaaklik uit KSV's, maar baie van die groter voorwerpe, soos 50000 Quaoar, 20000 Varuna en 90482 Orcus mag moontlik in die toekoms as dwergplanete herklassifiseer word. Volgens beraming is daar meer as 100 000 Kuiper-gordelvoorwerpe met 'n deursnit van meer as 50&amp;nbsp;km, maar daar word geglo dat die gesamentlike massa van die Kuiper-gordel slegs 'n tiende, of moontlik selfs 'n honderdste van die Aarde se massa het.&lt;ref name=&quot;Delsanti-Beyond_The_Planets&quot;&gt;{{cite web |year=2006 |author=Audrey Delsanti and David Jewitt |title=The Solar System Beyond The Planets |work=Institute for Astronomy, University of Hawaii |url=http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/papers/2006/DJ06.pdf |format=PDF |accessdate=2007-01-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060525051103/http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/papers/2006/DJ06.pdf |archivedate=2006-05-25 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Baie Kuiper-gordelvoorwerpe het verskeie satelliete en die meeste het wentelbane wat hulle buite die ekliptiese vlak neem.

[[Lêer:TheKuiperBelt Projections 55AU Classical Plutinos.svg|links|duimnael|Hierdie diagram toon die verdeling van die Kuiper-gordel in 'n klassieke en resonante gordel.]]
Die Kuiper-gordel kan rofweg in twee gedeel word: die &quot;klassieke&quot; gordel en die &quot;resonansie&quot;-gordel. Resonante voorwerpe beweeg in baanresonansie met Neptunus: hulle wenteltyd om die Son is presies 3/2 keer so groot as Neptunus se wenteltyd.

Die klassieke gordel bestaan uit voorwerpe wat geen resonansie met Neptunus het nie en strek van ongeveer 39,4 tot 47,7&amp;nbsp;AU.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2005 |author=M. W. Buie, R. L. Millis, L. H. Wasserman, J. L. Elliot, S. D. Kern, K. B. Clancy, E. I. Chiang, A. B. Jordan, K. J. Meech, R. M. Wagner, D. E. Trilling |work=Lowell Observatory, University of Pennsylvania, Large Binocular Telescope Observatory, Massachusetts Institute of Technology, University of Hawaii, University of California at Berkeley |title=Procedures, Resources and Selected Results of the Deep Ecliptic Survey |url=http://www.citebase.org/fulltext?format=application%2Fpdf&amp;identifier=oai%3AarXiv.org%3Aastro-ph%2F0309251 |accessdate=2006-09-07 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118131015/http://www.citebase.org/fulltext?format=application%2Fpdf&amp;identifier=oai%3AarXiv.org%3Aastro-ph%2F0309251 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==== Pluto en Charon ====
: [[Pluto]] (ongeveer 39&amp;nbsp;AE) is 'n dwergplaneet en die grootste bekende voorwerp in die Kuiper-gordel. Met Pluto se ontdekking in 1930 was dit as die negende planeet beskou, maar hierdie klassifikasie is in 1996 verander met die aanneming van 'n amptelike definisie van 'n planeet. Pluto het 'n relatief eksentriese wentelbaan, met 'n [[Baanhelling|inklinasie]] van 17 grade tot die ekliptiese vlak wat strek van 29,7 AE tydens perihelium (steeds binne die wentelbaan van Neptunus) tot 49,5 AE tydens aphelium.

[[Lêer:Pluto system 2006.jpg|regs|duimnael|Pluto en sy drie bekende mane]]

: Dit is nie duidelik of Charon, Pluto se grootste maan, in die toekoms as 'n dwergplaneet geklassifiseer sal word en of dit sy huidige klassifikasie sal behou nie. Beide Pluto en Charon wentel om 'n barisentrum van swaartekrag bo hulle oppervlakke, wat beteken dat Pluto-Charon 'n binêre stelsel is. ('n Barisentrum is die punt tussen twee voorwerpe waar hulle aantrekkingskragte balanseer.) Pluto se twee kleiner mane, [[Nix (maan)|Nix]] en [[Hidra (maan)|Hidra]], wentel om Pluto en Charon.

: Pluto is in die resonante gordel geleë en het 'n 3:2 baanresonansie met Neptunus, wat beteken dat Pluto twee keer om die Son wentel vir elke drie omwentelings deur Neptunus. Kuiper-gordelvoorwerpe wat in hierdie resonansie deel, word &quot;plutino's&quot; genoem.&lt;ref name=&quot;Fajans_et_al_2001&quot;&gt;{{cite science |last=Fajans |first=J. |coauthors=L. Frièdland |month=October |year=2001 |title=Autoresonant (nonstationary) excitation of pendulums, Plutinos, plasmas, and other nonlinear oscillators |journal=American Journal of Physics |volume=69 |issue=10 |pages=1096–1102 |doi=10.1119/1.1389278 |url=http://scitation.aip.org/journals/doc/AJPIAS-ft/vol_69/iss_10/1096_1.html |accessdate=2006-12-26 |abstract=http://scitation.aip.org/getabs/servlet/GetabsServlet?prog=normal&amp;id=AJPIAS000069000010001096000001&amp;idtype=cvips&amp;gifs=yes}}&lt;/ref&gt;

==== Haumea en Makemake ====
: Haumea (ongeveer 43.34&amp;nbsp;AE) en Makemake (gemiddeld 45.79&amp;nbsp;AE) is (sover bekend) die grootste voorwerpe in die klassieke Kuiper-gordel. Haumea is eiervorming en het twee mane. Makemake is die tweede helderste voorwerp in die Kuiper-gordel (na Pluto). Alhoewel daar na Haumea en Makemake eers as '''2003 EL&lt;sub&gt;61&lt;/sub&gt;''' en '''2005 FY&lt;sub&gt;9&lt;/sub&gt;''' verwys is (respektiewelik), is hulle in 2008 tot dwergplanete bevorder en name gegee.&lt;ref name=name /&gt; Hulle wentelbane is teen 'n skuinser as as Pluto s'n (28° and 29°)&lt;ref name=Buie&gt;{{cite web |author=[[Marc W. Buie]] |date=5 April 2008 |title=Orbit Fit and Astrometric record for 136472 |publisher=SwRI (Space Science Department) |url=http://www.boulder.swri.edu/~buie/kbo/astrom/136472.html |access-date=13 Julie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527191044/https://www.boulder.swri.edu/~buie/kbo/astrom/136472.html |archive-date=27 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en word ander as Pluto geensins deur Neptunus beïnvloed nie (hulle vorm dus deel van die klassieke Kuiper-gordel).

=== Verstrooide skyf ===
[[Lêer:TheKuiperBelt Projections 100AU Classical SDO.svg|duimnael|regs|Hierdie diagram toon die verdeling van die Kuiper-gordel in 'n klassieke (blou) en resonante gordel (groen), met die verstrooide skyf in swart.]]

Die verstrooide skyf oorvleuel die Kuipergordel, maar strek verder na buite. Daar word geglo dat hierdie streek moontlik die bron van kortstondige komete is en dat voorwerpe in die verstrooide skyf moontlik in 'n onreëlmatige wentelbaan uitgewerp is deur die swaartekraginvloed toe Neptunus vroeg in sy lewe na buite (weg van die Aarde af) beweeg het. Meeste voorwerpe in die verstrooide skyf het 'n perihelium in die Kuiper-gordel, maar 'n aphelium tot 150&amp;nbsp;AE van die Son af. Hierdie voorwerpe se wentelbane is ook teen 'n uiters skuins hoek met die [[sonnebaan]] en dikwels byna loodreg. Sommige sterrekundiges beskou die verstrooide skyf as net nog 'n deel van die Kuiper-gordel en beskryf die voorwerpe daarin as &quot;verstrooide Kuiper-gordelvoorwerpe&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2005 |author=David Jewitt |title=The 1000 km Scale KBOs |work=University of Hawaii |url=http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/kb/big_kbo.html |access-date=16 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090603175151/http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/kb/big_kbo.html |archive-date= 3 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Eris and dysnomia2.jpg|duimnael|links|Eris en sy maan, Disnomia.]]

==== Eris ====
: [[Eris (dwergplaneet)|Eris]] (68&amp;nbsp;AE gemiddeld) is die grootste bekende verstrooide skyfvoorwerp en het 'n debat begin oor presies wat planeet is: Eris is naamlik 5% groter as Pluto met 'n beraamde deursnit van 2400&amp;nbsp;km. Dit is die grootste dwergplaneet&lt;ref&gt;{{cite web |year=2005 |author=Mike Brown |title=The discovery of &lt;s&gt;2003 UB313&lt;/s&gt; Eris, the &lt;s&gt;10th planet&lt;/s&gt; largest known dwarf planet. |work=CalTech |url=http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/planetlila/ |access-date=15 September 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140910100339/http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/planetlila/ |archive-date=10 September 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en het een maan, Disnomia. Eris het (soos Pluto) 'n hoogs eksentriese wentelbaan, met 'n perihelium van 38,2&amp;nbsp;AU (rofweg dieselfde afstand as wat Pluto van die Son af is) en 'n aphelium van 97,6&amp;nbsp;AU. Eris se wentelbaan is teen 'n hoek van 44° tot die [[sonnebaan]].

== Verste streke ==
Dit is nie 100% duidelik waar die Sonnestelsel eindig en interstellêre ruimte begin nie, aangesien die Sonnestelsel se grense deur twee kragte gevorm word: die sonwind en die Son se swaartekrag. Die buitenste grens van die sonwind se invloed is rofweg vier keer die afstand tussen Pluto en die Son; hierdie ''heliopouse'' word as die begin van die interstellêre materie beskou.&lt;ref name=&quot;Voyager&quot; /&gt; Daar word egter geglo dat die Son se Hill-sfeer, dit wil sê, die effektiewe bereik van die Son se swaartekraginvloed, tot 'n duisend keer verder strek.

=== Heliopouse ===
[[Lêer:Voyager 1 tree sonskede binne.jpg|links|duimnael|300px|Die Voyager-tuie tree die sonskede binne.]]
Die helio- of sonsfeer word in twee aparte streke gedeel. Die sonwind reis teen omtrent 40 000&amp;nbsp;km/s tot dit teen die plasmagolwe in die interstellêre materie bots. Dit botsing vind in die gebied bekend as &quot;grensskok&quot; plaas, omtrent 80–100&amp;nbsp;AE windop vanaf die Son en omtrent 200&amp;nbsp;AE windaf vanaf die Son.&lt;ref name=fahr /&gt; Hier word die wind baie stadiger, digter en word dit meer stormagtig;&lt;ref name=fahr /&gt; dit vorm 'n groot ovaalstruktuur wat as die &quot;sonskede&quot; bekend staan. Die sonskede lyk baie soos 'n komeet se stert en tree ook soos een op: dit strek 40&amp;nbsp;AE buitentoe windop vanaf die Son, maar het 'n &quot;stert&quot; wat baie maal dié afstand in die teenoorgestelde rigting strek. Beide ''[[Voyager 1]]'' en ''[[Voyager 2]]'' het deur die grensskok gereis en die sonskede ingegaan, teen 94 and 84&amp;nbsp;AE vanaf die Son (respektiewelik).&lt;ref&gt;{{cite journal | doi=10.1126/science.1117684 | year=2005 | month=September | author=Stone, E. C.; Cummings, A. C.; Mcdonald, F. B.; Heikkila, B. C.; Lal, N.; Webber, W. R. | title=Voyager 1 explores the termination shock region and the heliosheath beyond | volume=309 | issue=5743 | pages=2017–20 | issn=0036-8075 | pmid=16179468 | journal=Science (New York, N.Y.)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | doi=10.1038/nature07022 | year=2008 | month=July | author=Stone, E. C.; Cummings, A. C.; Mcdonald, F. B.; Heikkila, B. C.; Lal, N.; Webber, W. R. | title=An asymmetric solar wind termination shock | volume=454 | issue=7200 | pages=71–4 | issn=0028-0836 | pmid=18596802 | journal=Nature }}&lt;/ref&gt; Die buitenste grens van die sonskede, die heliopouse, is die punt waar die sonwind eindig en is die begin van interstellêre ruimte.&lt;ref name=&quot;Voyager&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/voyager_agu.html |title=Voyager Enters Solar System's Final Frontier |work=NASA |access-date=2 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516082547/https://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/voyager_agu.html |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die vorm van die buitenste rand van die sonskede is waarskynlik beïnvloed deur die vloeistofdinamika met wisselwerkings met die interstellêre wind&lt;ref name=&quot;fahr&quot;&gt;{{cite journal |year=2000 |author=Fahr, H. J.; Kausch, T.; Scherer, H. |title=A 5-fluid hydrodynamic approach to model the Solar System-interstellar medium interaction |journal=Astronomy &amp; Astrophysics | volume=357 | pages=268 |url=http://aa.springer.de/papers/0357001/2300268.pdf | format=PDF | bibcode=2000A&amp;A...357..268F }} See Figures 1 and 2.&lt;/ref&gt; en magneetvelde van die Son na die suide. Die noordelike halfrond strek ongeveer 9 AE verder as die suidelike halfrond. Verby die heliopouse, by ongeveer 230&amp;nbsp;AE, lê die &quot;boogskok&quot;, 'n plasmaspoor wat deur die Son gelaat word soos dit deur die [[Melkweg]] reis.&lt;ref&gt;{{cite web |date=24 Junie 2002 |author=P. C. Frisch (University of Chicago) |title=The Sun's Heliosphere &amp; Heliopause |work=[[:en:Astronomy Picture of the Day]] |url=http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap020624.html |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100802140717/http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap020624.html |archive-date= 2 Augustus 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

Geen ruimtetuig het tot dusver deur die heliopouse gereis nie, dus is die onmoontlik om presies te weet wat se kondisies in die plaaslike interstellêre ruimte heers. Daar word verwag dat NASA se Voyager-ruimtetuig in die volgende dekade deur die heliopouse sal reis en kosbare data rakende stralingsvlakke en die sonwind na die Aarde sal stuur.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2007 |title=Voyager: Interstellar Mission |work=NASA Jet Propulsion Laboratory |url=http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/interstellar.html |access-date=8 Mei 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20040202072959/http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/interstellar.html |archive-date= 2 Februarie 2004 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Dit is nie duidelik tot watter mate die sonskede die Sonnestelsel teen kosmiese strale beskerm nie. 'n Span wat deur NASA gefinansier word het 'n konsep ontwikkel van 'n ''Vision Mission'' (&quot;visie missie&quot;) wat daaraan toegewy is om 'n sonde na die sonskede te stuur.&lt;ref&gt;{{cite conference |title=Innovative Interstellar Explorer |author=R. L. McNutt, Jr. et al. | booktitle= Physics of the Inner Heliosheath: Voyager Observations, Theory, and Future Prospects |publisher=AIP Conference Proceedings |volume=858 |pages=341–347 |year=2006 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2006AIPC..858..341M |doi=10.1063/1.2359348}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |year=2007 |title=Interstellar space, and step on it! |work=New Scientist |url=http://space.newscientist.com/article/mg19325850.900-interstellar-space-and-step-on-it.html |date=2007-01-05 |accessdate=2007-02-05 |author=Anderson, Mark |archive-date=2008-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080416024531/http://space.newscientist.com/article/mg19325850.900-interstellar-space-and-step-on-it.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== Oort-wolk ===
[[Lêer:Kuiper belt - Oort cloud-af.svg|duimnael|upright=1.3|'n Kunstenaarsvoorstelling van die Kuiper-gordel en die Oort-wolk.]]
Die teoretiese Oort-wolk is 'n groot massa van tot 'n triljoen ysige voorwerpe. Daar word geglo dat dit die Sonnestelsel by ongeveer 50&amp;nbsp;000&amp;nbsp;AE (omtrent 1 ligjaar) omring en moontlik sover strek as 100&amp;nbsp;000&amp;nbsp;AE (1,87&amp;nbsp;ligjaar). Dit word ook geglo dat die Oort-wolk die bron vir alle langdurige komete is, aangesien die Oort-wolk self bestaan uit komete wat deur die swaartekragwisselwerkings van die buitenste planete uit die binnenste Sonnestelsel gestoot is. Voorwerpe in die Oort-wolk beweeg baie stadig en kan gestoor word deur ongereelde gebeurtenisse soos botsings, die swaartekrag van 'n verbygaande ster, die gety van die sterrestelsel en die gety van die Melkweg.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2001 |author=Stern SA, Weissman PR. |title=Rapid collisional evolution of comets during the formation of the Oort cloud. |work=Space Studies Department, Southwest Research Institute, Boulder, Colorado |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&amp;db=PubMed&amp;list_uids=11214311&amp;dopt=Citation |access-date=19 November 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070512142732/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve |archive-date=12 Mei 2007 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |year=2006 |author=Bill Arnett |title=The Kuiper Belt and the Oort Cloud |work=nineplanets.org |url=http://www.nineplanets.org/kboc.html |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190807064224/http://nineplanets.org/kboc.html |archive-date=7 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Sedna-NASA.JPG|regs|duimnael|Teleskopiese beeld van Sedna.]]

==== Sedna ====
90377 Sedna (ongeveer 525,86 AE) is 'n groot, rooierige Pluto-agtige voorwerp met 'n reusagtige, hoogs elliptiese wentelbaan met 'n perihelium van ongeveer 76&amp;nbsp;AE en 'n aphelium van 928&amp;nbsp;AE. Dit neem Sedna 12 050 jaar om sy reuse wentelbaan te voltooi. Dit is in 2003 deur Mike Brown ontdek, wat volhou dat dit nie deel van die verstrooide skyf of die Kuiper-gordel kan wees nie, aangesien sy perihelium te ver is om deur Neptunus se migrasie geaffekteer te wees. Hy is deel van 'n groep sterrekundiges wat glo dat Sedna 'n geheel en al nuwe soort bevolking verteenwoordig. Die voorwerp 2000 CR&lt;sub&gt;105&lt;/sub&gt; sal dan ook moontlik deel van hierdie nuwe groep vorm: dit het 'n perihelium van 45&amp;nbsp;AE, 'n aphelium van 415&amp;nbsp;AE en 'n wentelbaan wat 3420 jaar neem om te voltooi.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2004 |author=David Jewitt |title=Sedna – 2003 VB&lt;sub&gt;12&lt;/sub&gt; |work=University of Hawaii |url=http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/kb/sedna.html |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090602224955/http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/kb/sedna.html |archive-date= 2 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Brown verwys na hierdie voorwerpe as deel van die &quot;Binnenste Oort-wolk&quot;, siende dat hulle moontlik deur 'n soortgelyke proses gevorm is as die voorwerpe in die Oort-wolk.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sedna |author=Mike Brown |url=http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/sedna/ |work=CalTech |access-date=2 Mei 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20041204015531/http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/sedna/ |archive-date= 4 Desember 2004 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Sedna is waarskynlik 'n dwergplaneet, alhoewel sy vorm nog nie met sekerheid bepaal is nie.

=== Grense ===
Daar is steeds groot dele van ons Sonnestelsel wat onbekend is. Daar word beraam dat die Son se swaartekragveld omliggende sterre so ver weg as twee ligjare (125&amp;nbsp;000&amp;nbsp;AE) domineer. In kontras plaas lae beramings vir die radius van die Oort-wolk dit nie verder as 50 000&amp;nbsp;AE nie.&lt;ref&gt;{{cite book |title=The Solar System: Third edition |author=T. Encrenaz, J.P. Bibring, M. Blanc, MA. Barucci, F. Roques, PH. Zarka |publisher=Springer |year=2004 |pages=1}}&lt;/ref&gt; Ten spyte van ontdekkings soos Sedna, is die streek tussen die Kuiper-gordel en die Oort-wolk, 'n gebied met 'n radius van tienduisende AE, basies steeds ongekarteer. Daar is ook steeds studies wat op die gebied tussen Mercurius en die Son fokus.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2004 |author=Durda D.D.; Stern S.A.; Colwell W.B.; Parker J.W.; Levison H.F.; Hassler D.M. |title=A New Observational Search for Vulcanoids in SOHO/LASCO Coronagraph Images |url=http://www.ingentaconnect.com/search/expand?pub=infobike://ap/is/2000/00000148/00000001/art06520&amp;unc=ml |accessdate=2006-07-23 |archive-date=2014-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140830021911/http://www.ingentaconnect.com/search/expand?pub=infobike%3A%2F%2Fap%2Fis%2F2000%2F00000148%2F00000001%2Fart06520&amp;unc=ml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Dis waarskynlik dat daar in die toekoms nuwe voorwerpe in hierdie ongekarteerde gebiede ontdek sal word.

== Die Sonnestelsel in ons sterrestelsel ==
{{Kombi-beeld|Milky Way 2005.jpg|Melkweg Spiraalarm.png||
|align=left
|caption1=Die Melkweg (voorstelling)
|caption2=Die ligging van die Sonnestelsel in die Melkweg
}}
Die Sonnestelsel is in die [[Melkweg]] geleë, 'n [[sterrestelsel]] met 'n deursneë van 100&amp;nbsp;000 ligjare wat ongeveer 200 miljard sterre bevat.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Magnetic fields in cosmology |author=A.D. Dolgov |year=2003 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0306443 |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110026/https://arxiv.org/abs/astro-ph/0306443 |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Son is in een van die Melkweg se buitenste spiraalarms, bekend as die [[Orion-Cygnus-arm]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Three Dimensional Structure of the Milky Way Disk |author=R. Drimmel, D. N. Spergel |year=2001 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0101259 |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509103450/https://arxiv.org/abs/astro-ph/0101259 |archive-date=9 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Hy lê tussen 25&amp;nbsp;000 en 28&amp;nbsp;000 van die Melkweg se kern en beweeg teen ongeveer 220&amp;nbsp;km/s. Teen hierdie spoed neem dit die Son 225 tot 250 miljoen jaar om een omwenteling om die Melkweg se kern te voltooi. Hierdie omwenteling staan as 'n galaktiese jaar bekend.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Period of the Sun's Orbit around the Galaxy (Cosmic Year |first=Stacy |last=Leong |url=http://hypertextbook.com/facts/2002/StacyLeong.shtml |year=2002 |work=The Physics Factbook |access-date=2 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527062420/https://hypertextbook.com/facts/2002/StacyLeong.shtml |archive-date=27 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Dit is waarskynlik dat die Sonnestelsel se ligging in die Melkweg 'n rol in die [[evolusie]] van lewe op Aarde gespeel het. Die Sonnestelsel het 'n byna sirkelvormige wentelbaan en wentel teen ongeveer dieselfde spoed as die Melkweg se spiraalarms, wat beteken dat dit nie sommer ''deur'' hierdie arms beweeg nie. Die spiraalarms is naamlik die tuiste van groter konsentrasies moontlik gevaarlike [[supernova]]e en die feit dat die Aarde nie dikwels in die buurt van hierdie supernovae kom nie, het aan ons planeet lang tye van interstellêre stabiliteit gegee, waartydens lewe kon ontwikkel.&lt;ref name=&quot;astrobiology&quot;&gt;{{cite web |year=2001 |author=Leslie Mullen |title=Galactic Habitable Zones |work=Astrobiology Magazine |url=http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload&amp;name=News&amp;file=article&amp;sid=139 |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313020403/http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload |archive-date=13 Maart 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Die Sonnestelsel lê ook ver buite die sterbeknopte middel. Naby die Melkweg se middel sou die swaartekrag van nabye sterre die liggame in die Oort-wolk steur en baie komete na die binnenste Sonnestelsel stuur, wat moontlik tot katastrofiese botsings met die Aarde kon lei. Die kragtige straling vanuit die Melkweg se kern sou ook met die evolusie van komplekse leefvorms kon inmeng.&lt;ref name=astrobiology /&gt; Sommige wetenskaplikes het voorgestel dat die Sonnestelsel tog deur onlangse supernovae geraak is, selfs al is hy so ver van die kern geleë. Volgens hulle teorieë sou die supernovae die lewe op Aarde reeds die laaste 35 000 jaar negatief beïnvloed het, deur brokstukke in die vorm van radio-aktiewe stof en groter, komeetagtige liggame na die Son te slinger.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2005 |author=|title=Supernova Explosion May Have Caused Mammoth Extinction |work=Physorg.com |url=http://www.physorg.com/news6734.html |accessdate=2007-02-02}}&lt;/ref&gt;

=== Omgewing ===
[[Lêer:local bubble.jpg|duimnael|180px|Kunstenaarsvoorstelling van die [[lokale borrel]].]]

Die onmiddellike galaktiese omgewing om die Sonnestelsel staan as die lokale interstellêre wind bekend: 'n area van digte &quot;wolke&quot; in die andersins leë gebied wat as die [[lokale borrel]] bekend staan. Die lokale borrel is 'n warm, meestal leë ruimte wat ongeveer 300 ligjare in deursnit is. Die ruimte is deurdring met hoë-temperatuur plasma, wat voorstel dat dit die produk van verskeie onlangse supernovae is.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Near-Earth Supernovas |work=NASA |url=http://science.nasa.gov/headlines/y2003/06jan_bubble.htm |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313214652/http://science.nasa.gov/headlines/y2003/06jan_bubble.htm |archive-date=13 Maart 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Die rigting van die pad wat die Son deur die ruimte volg kom in die buurt van die Herkules-sterrebeeld, in die rigting van die huidige ligging van die helder ster Vega.&lt;ref&gt;{{cite web |year=2003 |author=C. Barbieri |title=Elementi di Astronomia e Astrofisica per il Corso di Ingegneria Aerospaziale V settimana |work=IdealStars.com |url=http://www.google.com/search?q=cache:yKkhLXIaAvoJ:debora.pd.astro.it/planets/barbieri/IngAeroAnnoA2004-05/5_LecturesAstroAstrofIng04_05QuintaSettimana.ppt+Elementi+di+Astronomia+e+Astrofisica+per+il+Corso+di+Ingegneria+Aerospaziale+V+settimana&amp;hl=en&amp;ct=clnk&amp;cd=1&amp;gl=us |accessdate=2007-02-12}}&lt;/ref&gt;

Daar is relatief min sterre binne-in die eerste tien ligjare vanaf die Son. Die naaste is die trippelsterstelsel Alfa Centauri, wat ongeveer 4,4 ligjaar weg is. Alfa Centauri A en Alfa Centauri B is 'n paar sterre soortgelyk aan die Son, terwyl die klein rooidwerg Alfa Centauri C (ook bekend as Proxima Centauri) die paartjie teen 'n afstand van 0,2 ligjaar omwentel. Die volgende sterre wat die naaste aan die Son is, is drie rooidwerge: die Ster van Barnard (5,9 ligjaar), Wolf 359 (7,8 ligjaar) en Lalande 21185 (8,3 ligjaar). Die grootste ster in die eerste 10 ligjaar is Sirius, 'n helder [[hoofreeks]]ster wat ongeveer twee keer so groot as die Son is en deur 'n witdwerg, Sirius B, omwentel word. Sirius lê ongeveer 8,6 ligjaar van die Son af. Die ander stelsels binne-in die eerste 10 ligjaar is die binêre rooidwerg-stelsel Luyten 726-8 (8,7 ligjaar) en die enkele rooidwerg Ross 154 (9,7 ligjaar).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Stars within 10 light years |url=http://www.solstation.com/stars/s10ly.htm |work=SolStation |access-date=2 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191125001921/http://www.solstation.com/stars/s10ly.htm |archive-date=25 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Die naaste ster wat soortgelyk aan die Son is en ook in 'n enkelstelsel geleë is, is Tau Ceti, wat 11,9 ligjaar hiervandaan is. Tau Ceti het ongeveer 80% van die Son se massa, maar slegs 60% van sy helderheid.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tau Ceti |url=http://www.solstation.com/stars/tau-ceti.htm |work=SolStation |access-date=2 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200524200026/http://www.solstation.com/stars/tau-ceti.htm |archive-date=24 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die naaste eksoplaneet wentel om die ster Epsilon Eridani, 'n ster wat ietwat dowwer en rooier as die Son is en 10,5 ligjaar hiervandaan is. Die ster se een bevestigde planeet, Epsilon Eridani b, besit rofweg 1,5 keer die massa van Jupiter en neem 6,9 jaar om sy ster te omwentel.&lt;ref&gt;{{cite web |title=HUBBLE ZEROES IN ON NEAREST KNOWN EXOPLANET |work=Hubblesite |year=2006 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2006/32/text/ |access-date=13 Januarie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709100728/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2006/32/text/ |archive-date=9 Julie 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Vorming en ontwikkeling ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float:right;&quot;
|+ Die Sonnestelsel se&lt;br /&gt;volopste isotope&lt;ref&gt;{{cite book |first=David |last=Arnett |year=1996 |title=Supernovae and Nucleosynthesis |edition=1st |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, New Jersey |isbn=0-691-01147-8 |oclc=33162440}}&lt;/ref&gt;
![[Isotoop]]
!Nukleï&amp;nbsp;per&lt;br /&gt;miljoen
|-
| Waterstof-1 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 705&amp;nbsp;700
|-
| Helium-4 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 275&amp;nbsp;200
|-
| Suurstof-16 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 5&amp;nbsp;920
|-
| Koolstof-12 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 3&amp;nbsp;032
|-
| Neon-20 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 1&amp;nbsp;548
|-
| Yster-56 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 1&amp;nbsp;169
|-
| Stikstof-14 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 1&amp;nbsp;105
|-
| Silikon-28 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 653
|-
| Magnesium-24 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 513
|-
| Swawel-32 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 396
|-
| Neon-22 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 208
|-
| Magnesium-26 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 79
|-
| Argon-36 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 77
|-
| Yster-54 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 72
|-
| Magnesium-25 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 69
|-
| Kalsium-40 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 60
|-
| Aluminum-27 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 58
|-
| Nikkel-58 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 49
|-
| Koolstof-13 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 37
|-
| Helium-3 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 35
|-
| Silikon-29 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 34
|-
| Natrium-23 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 33
|-
| Yster-57 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 28
|-
| Waterstof-2 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 23
|-
| Silikon-30 ||style=&quot;text-align:right&quot;| 23
|}
Die Sonnestelsel is gevorm deur die swaartekragineenstorting van 'n molekulêre wolk, ongeveer 4,6 miljard jaar gelede. Hierdie wolk was waarskynlik 'n aantal ligjare in deursnee en het moontlik geboorte aan verskeie sterre gegee.&lt;ref name=&quot;Arizona&quot;&gt;{{cite web |title=Lecture 13: The Nebular Theory of the origin of the Solar System |url=http://atropos.as.arizona.edu/aiz/teaching/nats102/mario/solar_system.html |work=University of Arizona |accessdate=2006-12-27}}&lt;/ref&gt;

Die streek wat later die Sonnestelsel sou word het ineengestort en, as gevolg van die behoud van hoekmomentum, vinniger omwentelings begin maak. Die middel, waar die meeste massa opeengehoop het, het toenemend warmer as die omliggende skyf geword.&lt;ref name=&quot;Arizona&quot; /&gt; Soos die ineenkrimpende nebula omwentel het, het dit afgeplat en begin om 'n wentelende sogenaamde &quot;protoplanetêre skyf&quot; met 'n deursnit van ongeveer 200&amp;nbsp;AE te vorm,&lt;ref name=&quot;Arizona&quot; /&gt; met 'n warm, digte protoster in die middel.&lt;ref&gt;{{cite science |last=Greaves |first=Jane S. |date=2005-01-07 |title=Disks Around Stars and the Growth of Planetary Systems |journal=Science |volume=307 | issue=5706 |pages=68–71 |doi=10.1126/science.1101979 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/307/5706/68 | abstract=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/sci;307/5706/68 | accessdate=2006-11-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=2000-04-05 |url=http://www7.nationalacademies.org/ssb/detectionch3.html |title=Present Understanding of the Origin of Planetary Systems |publisher=National Academy of Sciences |accessdate=2007-01-19 |archive-date=2009-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090803020055/http://www7.nationalacademies.org/ssb/detectionch3.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die planete is deur die aanwas van hierdie skyf gevorm.&lt;ref&gt;{{cite journal | doi= 10.1086/429160 | title= Chondrule-forming Shock Fronts in the Solar Nebula: A Possible Unified Scenario for Planet and Chondrite Formation | year= 2005 | author= Boss, A. P. | journal= The Astrophysical Journal | volume= 621 | pages= L137}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:redgiantsun.gif|duimnael|links|'n Kunstenaarsvoorstelling van die toekomstige ontwikkel van die Son. Links: hoofreeks; middel: rooi reus; regs, witdwerg.]]
Binne 50 miljoen jaar het die druk en digtheid van [[waterstof]] in die middel van die protoster só gestyg dat kernfusie begin plaasvind het.&lt;ref name=Yi2001&gt;{{cite journal | author= Sukyoung Yi; Pierre Demarque; Yong-Cheol Kim; Young-Wook Lee; Chang H. Ree; Thibault Lejeune; Sydney  Barnes | title=Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The &lt;math&gt;Y^{2}&lt;/math&gt; Isochrones for Solar Mixture | journal=Astrophysical Journal Supplement | id={{arXiv|astro-ph|0104292}} | year=2001 | volume=136 | pages=417 | doi=10.1086/321795 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2001ApJS..136..417Y}}&lt;/ref&gt; Die temperatuur, reaksietempo, druk en digtheid het toegeneem tot 'n hidrostatiese ewewig bereik is, waar die warmte-energie die teenwig van die krag van die swaartekragineenstorting vorm. Op hierdie stadium het die Son 'n [[hoofreeks]]ster geword.&lt;ref&gt;{{cite journal | author=A. Chrysostomou, P. W. Lucas | title=The Formation of Stars | journal=Contemporary Physics | year=2005 | volume=46 | pages=29 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005ConPh..46...29C | doi=10.1080/0010751042000275277}}&lt;/ref&gt;

Die huidige Sonnestelsel sal voortduur tot die Son begin om van die Hertzsprung-Russell-diagram af te wyk. Die Son het 'n beperkte hoeveelheid waterstof wat voortdurend opgebrand word. Namate die waterstof opraak, sal die energie-opbrengs wat die kern ondersteun afneem, wat sal veroorsaak dat die Son ineen sal krimp. Die toename in druk verhit die kern, wat veroorsaak dat die waterstof vinniger brand. Dit veroorsaak dat die Son elke 1,1 miljard jaar ongeveer 10% helderder brand.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Science: Fiery future for planet Earth |author=Jeff Hecht |work=NewScientist |url=http://www.newscientist.com/article/mg14219191.900.html |year=1994 |access-date=29 Oktober 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150601234315/http://www.newscientist.com/article/mg14219191.900.html |archive-date= 1 Junie 2015 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

In ongeveer 5,4&amp;nbsp;miljard jaar, sal die waterstof in die Son se kern geheel en al in helium omgesit wees, wat die einde van die hoofreeksfase sal aandui. Teen hierdie tyd sal die buitenste lae van die Son uitsit tot ongeveer 260 sy huidige deursnit: die Son sal 'n rooi reus word. Aangesien die Son se oppervlak aansienlik groter sal wees, sal dit juis koeler wees as wat tans die geval is (tot 'n minimum van 2600&amp;nbsp;K).&lt;ref&gt;{{cite journal|author= K. P. Schroder, Robert Cannon Smith|title= Distant future of the Sun and Earth revisited|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=386 |pages=155–163 | year=2008 |doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13022.x |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2008MNRAS.386..155S }}&lt;/ref&gt;

Hierdie buitenste lae sal mettertyd wegval en 'n witdwerg agterlaat: 'n voorwerp wat uiters dig sal wees, slegs die helfte van die oorspronklike massa van die Son sal oorhou en die grootte van die Aarde sal wees. Die lae wat wegval sal 'n planetêre nebula vorm, waartydens sommige van die materiaal wat die Son gevorm het na die interstellêre medium sal terugkeer.
{{clear}}

== Aantekeninge en verwysings ==
: ''Hierdie artikel (of dele daarvan) is 'n vertaling van die Engelse Wikipedia-artikel [[:en:Special:PermanentLink/262952790|&quot;Solar System&quot;]]''
{{Verwysings|3}}

== Verdere leesstof ==
* Anthony Fairall (2008). ''Sterkennis – 'n Inleidende gids tot die Heelal''
* J.E. van Zyl (2002). ''Ontsluier die heelal''
* Caroline Bingham (2005). ''Ruimte'' (vir jonger lesers)

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Solar System}}
{{Wikt|sonnestelsel}}
* [http://www.assabfn.co.za/activities/education/sterrekunde-inligtingstuk-feb2007.pdf Sterrekunde-inligtingstuk vir die nuuskierige] (PDF): vierdelig, met &quot;Die Sonnestelsel&quot; as deel 1.
* [http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=SolarSys&amp;Display=Overview Die Sonnestelsel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701152248/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=SolarSys&amp;Display=Overview |date= 1 Julie 2007 }} by NASA se [http://solarsystem.nasa.gov/index.cfm Sonnestelselverkenningswebwerf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060425235742/http://solarsystem.nasa.gov/index.cfm |date=25 April 2006 }}
* [http://www.classzone.com/books/earth_science/terc/content/visualizations/es2701/es2701page01.cfm?chapter_no=27 Illustrasie van die afstand tussen die planete]
* [http://www.co-intelligence.org/newsletter/comparisons.html Illustrasie wat die grootte van die planete met mekaar, die Son en ander sterre vergelyk.]

{{PlaneteSon}}
{{Aarde-posisie}}
{{Voorbladster}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Sonnestelsel| ]]</text>
      <sha1>n4fryxqi4mqk2tcm65pb9pl2sr3iwgd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toulouse</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10744</id>
    <revision>
      <id>2924712</id>
      <parentid>2919759</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T14:38:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44307-76</username>
        <id>212698</id>
      </contributor>
      <comment>Lêer</comment>
      <origin>2924712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14130" sha1="epzu1363mxc0j9ur3i2c5lt6qp61w4i" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;&quot;
! align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;&quot; |
'''Toulouse'''&lt;br /&gt;
[[Lêer:Montage Toulouse 2.jpg|280px]]
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999&quot;
| '''Kaart'''
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| '''Wapen'''
|- style=&quot;background:white&quot;
|rowspan=6| [[Lêer:Toulouse map.png|180px|senter]]
|- style=&quot;background: white&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Armoiries de Toulouse.svg|75px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999&quot;| '''Vlag'''
|- style=&quot;background: white; border-top:1px solid #999;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Flag of Midi-Pyrénées.svg|90px|senter|border]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Land'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{vlagland|Frankryk}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Région (Admin. gewes)'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[Lêer:Flag of Région Occitanie Perpinyà variation.svg|20px]] Oksitanië
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Département'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[Lêer:Blason département fr Haute-Garonne.svg|20px]] [[Haute-Garonne]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Koördinate'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{Koördinate|43|36|N|1|26|O}}

|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stigting'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Voor 2de eeu v.C.
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Oppervlakte:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 118,3 [[vierkante kilometer|vk km]]
|-
| &amp;nbsp;'''Hoogte bo seevlak'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 141 (115-263) m
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Bevolking:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal (2019)
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 493&amp;nbsp;465
|-
| &amp;nbsp;- Bevolkingsdigtheid
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 4&amp;nbsp;200/vk km
|-
| &amp;nbsp;- Agglomerasie
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;035&amp;nbsp;280
|-
| &amp;nbsp;- ''Aire urbaine''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;454&amp;nbsp;158
|-
|&amp;nbsp;'''Tydsone'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +1 (MET)
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
| &amp;nbsp;- [[Somertyd]]
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +2 (MEST)
|-
|&amp;nbsp;'''Burgemeester'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Jean-Luc Moudenc (LR)
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Amptelike webwerf'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [http://www.toulouse.fr/ www.toulouse.fr]
|}

'''Toulouse''' ([[Oksitaans]]: Tolosa) is 'n stad in die suidweste van [[Frankryk]], aan die oewer van die [[Garonnerivier]] en halfpad tussen die [[Atlantiese Oseaan]] en die [[Middellandse See]]. Die metropolitaanse gebied van Toulouse is met 1,1 miljoen inwoners die tweede grootste in Suid-Frankryk en een van die vinnigsgroeiende in [[Europa]]. Die stad is die hoofkwartier van die grootste ondernemings in die Europese lug- en ruimtevaartnywerheid, soos byvoorbeeld Alcatel Espace, EADS Space en Airbus S.A.S. en 'n belangrike onderwyssentrum met meer as 100&amp;nbsp;000 studente.

Toulouse is die voormalige hoofstad van die historiese provinsie [[Languedoc]], wat tot by die [[Franse Rewolusie]] bestaan. Vandag dien Toulouse as die hoofstad van die région (gewes) Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées en die prefektuur van die [[département]] [[Haute-Garonne]]. As die setel van die Académie des Jeux Floraux, die eweknie van die [[Franse Akademie]] in die Oksitaanstalige gebiede van Suid-Frankryk, het die stad ook 'n belangrike sentrum van die Oksitaanse kultuur geword. Die tradisionele Oksitaanse kruis dien as die simbool van die stad.

== Geskiedenis ==
Die Romeine verower die Galliese stad Tolose in die jaar [[106 v.C.]]; onder die nuwe naam Tolosa dien dit as 'n belangrike administratiewe en militêre sentrum van die provinsie [[Gallia Narbonensis]]. Baie strate in die ou stadskern laat nog steeds die Romeinse roosterpatroon herken. Sedert die 4de eeu is Toulouse die setel van 'n biskop.

Tussen [[418]] en [[507]] n.C. was Toulouse die hoofstad van die Tolosaanse Ryk, wat die [[Wes-Gote]] na Alaric I se Italiaanse veldtog stig. Die ryk strek tot by die Pireneë-gebergte en sluit groot dele van [[Spanje]] in. Dit word uiteindelik deur [[Clovis I]] vernietig.

In die tydperk tussen [[781]] en [[843]] was Toulouse die hoofstad van die Koninkryk van [[Akwitanië]].

[[Lêer:Die Koninkryk van die Wes-Gotex.jpg|duimnael|links|Die Koninkryk van die Wes-Gote of Tolosaanse Ryk]]
[[Lêer:Rue des Paradoux - Toulouse.jpg|duimnael|'n Tipiese straat in die ou stadskern]]
Tydens die [[Middeleeue]] bly Toulouse oor 'n lang tydperk onafhanklik. Die grawe van Toulouse brei hulle magsgebied oor 'n groot deel van Suid-Frankryk uit, wat uiteindelik die provinsie Languedoc vorm. Toulouse word 'n sentrum van die Oksitaanse kultuur. As gevolg van die [[kruistog]] teen die [[Kathaar|Kathare]] word die provinsie in [[1271]] by Frankryk ingelyf. Toulouse self word deur Noord-Franse troepe geplunder.

Toulouse is in die middeleeue ook een van die rykste stede in Frankryk. Die kalkgrond van sy omgewing is uiters geskik vir die wede-plant, wat destyds die enigste duursame blou verfstof lewer. Toulouse raak sy monopolie kwyt met die invoer van indigo uit die Portugese kolonies.

Selfs onder die heerskappy van die Franse kroon bly die stad tot die jaar [[1790]] min of meer onafhanklik. Tydens die reformasie is die stad die tuiste van 'n groot aantal protestante, tog bly Toulouse in die godsdienstige oorloë steeds 'n bondgenoot van die Rooms-Katolieke partye. In [[1562]] word sowat 4&amp;nbsp;000 [[Hugenote]] in die stad vermoor.

Teen die middel van die 19de eeu neem die hedendaagse ekonomiese bloei van Toulouse 'n aanvang met die oprigting van die eerste nywerhede.

Tussen [[1942]] en [[1944]] word Toulouse deur Duitse soldate beset. Die stad is in die [[Tweede Wêreldoorlog]] nie die skouplek van militêre gevegte nie, tog is dit 'n belangrike sentrum van die Résistance, die Franse weerstandsbeweging. Die Duitse besettingstroepe ontruim die stad kort na die geallieerde landing in [[Normandië]].

Aan die begin van die sestigerjare vestig 'n groot aantal Franse setlaars, wat uit [[Algerië]] verdryf is, hulle in die stad. In die sewentigerjare kom 'n groot aantal Noord-Afrikaanse immigrante na Toulouse. Danksy die ekonomiese groei styg die inwonertal vinnig van 269&amp;nbsp;000 in [[1954]] tot 380&amp;nbsp;000 in [[1968]]. In [[2011]] het Toulouse reeds meer as 892&amp;nbsp;000 inwoners.

== Ekonomie ==
[[Lêer:Toulouse toits depuis Boulbonne.jpg|duimnael|links|Uitsig oor die dakke van Toulouse vanuit die rue Boulbonne]]
[[Lêer:Façade de la cathédrale Saint-Étienne de Toulouse.jpg|duimnael|Cathédrale Saint-Etienne]]
Ná sy bloeitydperk as [[Verskaffer (ekonomie)|verskaffer]] van die beroemde blou pastelkleure en die industrialisering tydens die 19de eeu bly Toulouse in sy onlangse geskiedenis 'n tyd lank 'n tweederangse stad wat nie tred kan hou met ander Franse metropole nie.

Die stad het egter 'n lang tradisie as 'n lugvaartsentrum, en reeds in [[1919]] is daar lugposverbindings met [[Afrika]] en [[Noord-Amerika|Noord-]] en [[Suid-Amerika]]. Die lughawe van Toulouse is ook die basis van die bekende skrywer en vlieënier [[Antoine de Saint-Exupéry]].

In die sestigerjare besluit die Franse regering om die lugvaartnywerheid se aktiwiteite in Toulouse te konsentreer. Die groot Europese vliegtuigvervaardiger Airbus Industrie het een van sy twee hoofkwartiere naby Toulouse se lughawe (die ander is in die Duitse hawestad [[Hamburg]]). Airbus is tans die grootste plaaslike werkgewer en monteer hier die reuse [[Airbus A380]] passasierstraler.

Sedert die tagtigerjare is Toulouse een van die belangrikste sentrums van die ruimte- en lugvaartnywerheid ter wêreld, wat met die ''Concorde'', ''Airbus'' en ''Ariane'' vereenselwig word. Die plaaslike bedrywe verskaf werk aan meer as 35&amp;nbsp;000 mense. Ander belangrike nywerhede is masjienbou, yster en tekstiel. Danksy die welvarende nywerhede het Toulouse sy skuldlas binne tien jaar ten volle afbetaal.

Toulouse is daarnaas 'n handel- en vervoersentrum en die tweede grootste tersiêre onderwyssentrum van Frankryk. Blomteelt is 'n tradisionele ambag in Toulouse. Veral die plaaslike viooltjies word bemark, onder meer ook as reukwater en bestanddeel van likeur.

== Onderwys ==
[[Lêer:Entrée ENAC Toulouse - juillet 2026.jpg|duimnael|[[École nationale de l'aviation civile|ENAC]]]]
[[Lêer:Campus IPSA - EPITA Toulouse 2026.jpg|duimnael|[[Institut polytechnique des sciences avancées|IPSA Toulouse]]]]

Toulouse het drie universiteite (Toulouse Capitole, Toulouse Jean Jaurès, Toulouse III Paul Sabatier) byeengebring binne die Universiteit van Toulouse. Die stad het ook drie groot lugvaartkundige ingenieurskole ([[École nationale de l'aviation civile|ENAC]], [[Institut polytechnique des sciences avancées|IPSA]], SUPAERO), algemene ingenieurskole (EPITA, INPT, INSA), 'n rekenaarwetenskapskool (EPITECH), 'n ekonomiese skool (Toulouse School of Economics), 'n ontwerpskool (e-artsup), 'n kommunikasieskool (ISEG), drie groot sakeskole (TBS, TSM, ISG), 'n meteorologieskool, 'n veeartsenykundige skool en 'n politieke wetenskappe.

== Besienswaardighede ==
[[Lêer:Capitole Toulouse - Salle des Illustres.jpg|duimnael|Die Raadsaal van Toulouse]]
* Toulouse staan vir sy pragtige sandsteengeboue geboue bekend en dra weens die kenmerkende rooi en rooskleurige argitektuur die bynaam ''la ville rose''. Die groot verskeidenheid kleure, wat as gevolg van verwering ontwikkel, word veral in die aandson sigbaar. Die plaaslike ''chansonnier'' Claude Nougaro het die rooi kleur in sy liedere besing.
* Die romaanse '''basiliek Saint-Sernin''' uit die 11de en 12de eeu is een van die mooiste in Suid-Frankryk.
* Die gotiese '''katedraal Saint-Etienne''' dateer uit die 12de eeu.
* Die '''Musée des Augustins''' is 'n voormalige Augustynse klooster, wat vandag 'n kunsmuseum huisves.
* Die '''universiteit van Toulouse''' is in [[1229]] gestig en die tweede oudste in Europa.
* Toulouse beskik oor 'n groot aantal patrisiërhuise in die renaissance-boustyl, soos die '''Hôtel d’Assézat''' en die '''Hôtel de Bernuy'''.
* Die '''Musée Georges Labit''' vertoon [[Romeinse Ryk (kuns)|Romeinse]], Egiptiese, Koptiese, Chinese en Japanse kuns.
* Die '''Musée Saint-Raymond''' naby die basiliek Saint-Sernin spog met 'n grafkelder uit die Romeinse en vroeë christelike tydperk. Die boonste verdiepings huisves argeologiese uitgrawings uit die stad en sy omgewing.
* Die '''Cité de l’espace''' (Ruimtestad) behandel onder meer die geskiedenis van die [[ruimtevaart]].

== Kultuur ==
[[Lêer:Ville Rose.jpg|duimnael|'n Tipiese sandsteenfasade in Toulouse teen sononder]]
Baie ou nywerheidsgeboue is herskep tot kulturele sentrums. Die ou slagpale dien sedert die negentigerjare as die setel van die Museum vir Moderne Kuns. Die ou watertoring huisves nou 'n fotogalery.

Die stad bestee sowat vyftien persent van sy jaarlikse begroting aan &quot;Kultuur sonder grense&quot;, 'n ambisieuse kulturele fees. Alternatiewe feeste soos die musiekfees in die oewerpark van die Garonne geniet dieselfde aandag.

Toulouse het 'n museum gewy aan [[lugvaartkunde]], [[Aeroscopia]], 'n museum gewy aan lugvaart, die [[L'Envol des pionniers]], en nog een gewy aan die verowering van die ruimte, [[Cité de l'Espace]].

== Kookkuns ==
Tipiese plaaslike geregte is die ''Cassoulet'', 'n bredie van wit boontjies en verskillende soorte vleis, wat met ''Confit d'oie'' – ingemaakte ganslewer en lamworsies – bedien word, ''Terrine de foie gras'' ('n ganslewergereg) en ''Magret de canard'' (eendborsies met groen boontjies).

''Violettes de Toulouse'' is gesuikerde viooltjies, wat ter versiering van plaaslike nageregte gebruik word. Viooltjieslikeur uit Toulouse is 'n drankspesialiteit.

Die Marché Victor Hugo is die sentrum van die plaaslike ''chocolatiers'' en [[kaas]]winkels.

== Sport ==
[[Lêer:Stadium de Toulouse.jpg|duimnael|Die [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium Municipal]] met 'n kapasiteit van sowat 33&amp;nbsp;150 word vir beide rugby en sokker ingespan]]
Stade Toulousain wat in die Top 14 speel is die suksesvolste [[rugby]]klub in die hele Europa, aangesien hulle die Europese kampioenskap vyf keer en die Franse kampioenskap 21-keer gewen het. Hulle speel kleiner tuiswedstryde op die Stade Ernest-Wallon wat ook tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]] ingespan is. Vir belangrike wedstryde word egter van die groter  [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium Municipal]] gebruik gemaak, wat ook wedstryde tydens die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1938]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998]], [[Rugbywêreldbeker 1999]], [[Rugbywêreldbeker 2007]], [[Europese Sokkerkampioenskap 2016]] en [[Rugbywêreldbeker 2023]] gehuisves het.

Die stad beskik ook oor 'n [[sokker]]span, Toulouse FC, wat in die Ligue 2 speel. Hulle het in 1957 die Franse beker gewen. Dié klub speel sy tuiswedstryde op die Stadium Municipal.

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{fr}} [http://www.toulouse.fr/ Amptelike webwerf]

{{Prefekture van departemente in Frankryk}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Toulouse| ]]
[[Kategorie:Nedersettings in Oksitanië]]</text>
      <sha1>epzu1363mxc0j9ur3i2c5lt6qp61w4i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>New York</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11905</id>
    <revision>
      <id>2924765</id>
      <parentid>2918833</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:07:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28837" sha1="dnsuqad3tr09rs2der0hx5gtbjcz5uw" xml:space="preserve">: ''Hierdie artikel handel oor die stad New York. Vir die gelyknamige deelstaat, sien gerus [[New York (deelstaat)]], en vir ander gebruike [[New York (dubbelsinnig)]].''
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float:right; border-collapse:collapse; border-color:#e3e3e3; width:307px; margin-bottom:15px; margin-left:1em; font-size:95%;&quot;
! style=&quot;background: #e3e3e3;&quot; colspan=&quot;2&quot; | Stad New York
[[Lêer:NYC Montage 2014 4 - Jleon.jpg|290px]]
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; align=&quot;center&quot;
|-
! style=&quot;background: #e3e3e3;&quot; | Seël
! style=&quot;background: #e3e3e3;&quot; | Vlag
|- style=&quot;background: #ffffff;&quot; align=&quot;center&quot;
| style=&quot;width: 145px;&quot; | [[Lêer:Seal of New York City.svg|90px|senter|Seël van New York]]
| style=&quot;width: 145px;&quot; | [[Lêer:Flag of New York City.svg|100px|senter|Vlag van New York]]
|- style=&quot;background: #e3e3e3;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | Basiese gegewens
|-
| Stigting: || [[1614]]
|-
| Land: || {{vlagland|Verenigde State}}
|-
| [[Deelstate van die Verenigde State van Amerika|Deelstaat]]: || [[Lêer:Flag of New York.svg|20px]] [[New York (deelstaat)|New York]]
|-
| Distrikte: || [[The Bronx]]&lt;br /&gt;[[New York County|New York]] ([[Manhattan]])&lt;br /&gt;[[Queens]]&lt;br /&gt;[[Kings]] ([[Brooklyn, New York|Brooklyn]])&lt;br /&gt;[[Richmond County (New York)|Richmond]] ([[Staten-eiland]])
|-
| Koördinate: || {{Koördinate|40|42|N|74|00|W|aansig=inlyn,titel}}
|-
| [[Tydsone]]: || [[UTC]] -5 (OST)
|-
| [[Somertyd]]: || [[UTC]] -4 (ODT)
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; | [[Lêer:Map of New York Highlighting New York City.svg|150px]]&lt;br /&gt;Ligging in die deelstaat New York
| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Lêer:5 Boroughs Labels New York City Map.png|150px]]&lt;br /&gt;Die 5 ''boroughs'' van New York:&lt;br /&gt;{{Kleur|blue|●}} (1) [[Manhattan]],&lt;br /&gt;{{Kleur|yellow|●}} (2) [[Brooklyn, New York|Brooklyn]],&lt;br /&gt;{{Kleur|orange|●}} (3) [[Queens]],&lt;br /&gt;{{Kleur|red|●}} (4) [[The Bronx]],&lt;br /&gt;{{Kleur|purple|●}} (5) [[Staten-eiland]]
|-
| [[Bevolking]]:&lt;br /&gt; – Metropolitaanse gebied: || 8&amp;nbsp;175&amp;nbsp;133 &lt;small&gt;''(2010-sensus)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Bevolking&quot;&gt;{{en}} U.S. Census Bureau, [http://2010.census.gov/news/releases/operations/cb11-cn122.html ''New York's 2010 Census Population Totals''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120125061832/http://2010.census.gov/news/releases/operations/cb11-cn122.html |date=25 Januarie 2012 }}&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt; 18,7 miljoen&lt;ref name=&quot;Metropolitaanse gebied&quot;&gt;{{en}} Amerikaanse Statistiekkantoor, [http://www.census.gov/population/www/estimates/metropop/table01.xls Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas: April 1, 2000 to July 1, 2004]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Bevolkingsdigtheid]]:&lt;br /&gt; – Metropolitaanse gebied: || 10&amp;nbsp;630 inwoners / km² &lt;br /&gt; 824 inwoners / km²
|-
| Hoogte bo seevlak: || 6&amp;nbsp;m
|-
| [[Oppervlakte]]: || 1&amp;nbsp;213&amp;nbsp;[[vierkante kilometer|km²]] &lt;br /&gt; waarvan 784&amp;nbsp;km² land
|-
| Administrasie: || 5 stadswyke
|-
| Poskodes (''zip codes''): || 10001-10292
|-
| Skakelkode: || 212
|-
| Amptelike webwerf: || [https://www.nyc.gov/ www.nyc.gov]
&lt;!--|- style=&quot;background: #ffffff;&quot;
| Vonkpos: || [mailto:info@example.org info@example.org]--&gt;
|-
! style=&quot;background: #e3e3e3;&quot; colspan=&quot;2&quot; | Politiek
|-
| [[Burgemeester]]: || [[Zohran Mamdani]] ([[Demokratiese Party (Verenigde State)|Demokratiese Party]])
|-
! style=&quot;background: #e3e3e3;&quot; colspan=&quot;2&quot; | Satellietbeeld
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[Lêer:Aster newyorkcity lrg.jpg|300px|senter]]
|}

'''New York''' ([[Engels]]: [nuːˈjɔɹk ˈsɪɾi], {{Audio|En-us-New York.ogg|luister}}) of '''Nieu-York''', amptelik '''Stad New York''' (''City of New York'') en dikwels '''New York Stad''' (''New York City'', [nuːˈjɔɹk]) genoem, geleë in die [[New York (deelstaat)|deelstaat New York]], is die stad met die grootste bevolking in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]. Dit is ook die digsbevolkte van die groter stede in [[Noord-Amerika]].

[[Lêer:New York City Skyline at Dusk.jpg|duimnael|links|New York het ook in die tydperk van die groot weswaartse migrasie sy status as grootste stedelike nedersetting in die VSA gehandhaaf]]
Die stad is 'n sentrum vir internasionale handel, politiek, vermaaklikheid, en kultuur, en is een van die wêreld se groot globale stede (saam met [[Londen]], [[Tokio]] en [[Parys]]). Die stad beskik oor 'n versameling van [[museum]]s, kunsgalerye, [[teater]]s, mediaondernemings, internasionale organisasies en korporasies, en [[Aandelebeurs|effektebeurse]]. Die stad is ook die tuiste van die [[Verenigde Nasies]], tesame met al die internasionale takke wat daarmee geassosieer word.

New York het 'n bevolking van 8,55 miljoen in 'n area van ongeveer 800&amp;nbsp;km². Dit is geleë in die hart van die New Yorkse Metropolitaanse Gebied, wat met 'n bevolking van ongeveer 22 miljoen een van die grootste stedelike konglomerasies ter wêreld vorm. Die stad beskik oor vyf ''boroughs'': [[The Bronx]], [[Brooklyn, New York|Brooklyn]], [[Manhattan]], [[Queens]] en [[Staten-eiland]]. Elkeen van hierdie ''boroughs'', behalwe vir Staten-eiland, bevat oor 'n miljoen inwoners en sou elkeen as een van die VSA se grootste stede gesien word, indien elkeen afsonderlik in ag geneem word.

New York lok groot getalle immigrante van oor die 180 lande, sowel as groot getalle migrante van dwarsoor die VSA, wat na die stad kom vir die stad se kultuur, energie, kosmopolitiese karakter, en met die hoop om 'n sukses te wees in die &quot;Big Apple.&quot; Die stad word ook beskou as een van die veiligste groot stede in die VSA, ten spyte van sy grootte en bevolkingsdigtheid.

New York dien ook as 'n reuse aandrywer van die wêreld se ekonomie – met 'n geskatte bruto metropolitaanse produk van ongeveer $500 miljard binne die stad se grense. New York is ook die tuiste van meer Fortune 500-maatskappye as enige ander plek in die VSA. As die stad 'n land op sy eie was, sou dit die 17de grootste [[bruto binnelandse produk]] in die wêreld gehad het, groter as dié van [[Switserland]] ($377 miljard) en amper gelyk aan dié van [[Rusland]] ($586 miljard).

== Etimologie ==
In 1664 is New York na die destydse hertog van York genoem (die latere koning [[Jakobus II van Engeland]]) genoem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.qchron.com/editions/queenswide/new-amsterdam-becomes-new-york/article_dd6e910f-a882-5b2e-9771-a2caa1574e07.html |title=1664 New Amsterdam becomes New York Dutch rulers surrender to England |publisher=Queens Chronicle |author=Etta Badoe |date=11 November 2015 |accessdate=1 Februarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170201120328/https://www.qchron.com/editions/queenswide/new-amsterdam-becomes-new-york/article_dd6e910f-a882-5b2e-9771-a2caa1574e07.html |archive-date=1 Februarie 2017 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Jakobus se ouer broer, koning [[Karel II van Engeland|Karel II]], het hom as eienaar van die voormalige gebied [[Nieu-Nederland]] benoem, insluitende die stad [[Nieu-Amsterdam]], toe die [[Koninkryk van Engeland]] dit van [[Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande|Nederland]] oorgeneem het.&lt;ref name=&quot;Archdeacon2013a&quot;&gt;{{en}} {{cite book |author=Thomas J. Archdeacon |title=New York City, 1664–1710: Conquest and Change |url=https://books.google.com/books?id=9bTxAAAAQBAJ&amp;pg=PT19 |publisher=Cornell University Press |year=2013 |isbn=978-0-8014-6891-9 |page=19}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
[[Lêer:Castelloplan.jpg|duimnael|links|Laer Manhattan in 1660, toe dit deel uitgemaak het van Nieu-Amsterdam]]
[[Lêer:Freiheitsstatue NYC full.jpg|duimnael|links|Die [[Vryheidstandbeeld]] in New York]]
[[Lêer:Old timer structural worker2.jpg|duimnael|links|Boubedrywighede by die [[Empire State-gebou]] (1930)]]
[[Lêer:WTC-looking north.jpg|duimnael|links|Die [[Wêreldhandelsentrum]] in Julie 2001]]
Toe die gebied van die huidige New York deur die eerste Europeër, die Italiaanse seevaarder Giovanni da Verrazzano verken is,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|title=New York: The World's Capital City|last=Rodgers|first=Cleveland|publisher=Harper|year=1948}}&lt;/ref&gt; is dit deur die Lenape-[[Indiane]] bewoon. 'n [[Nederland]]se pelshandelspos, wat later ''Nieuw Amsterdam'' genoem is, het in 1614 as die eerste Europese nedersetting aan die mees suidelike punt van die skiereiland Manhattan ontstaan. Die koloniale direkteur-generaal Peter Minuit het die skiereiland in 1626 na bewering vir glaskraletjies ter waarde van 24$ van die inheemse Canarsie-stam gekoop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal|last=Miller|first=Christopher L.|author2=George R. Hamell|year=1986|title=A New Perspective on Indian-White Contact: Cultural Symbols and Colonial Trade|journal=The Journal of American History|volume=73|issue=2|url=http://links.jstor.org/sici?sici=0021-8723%28198609%2973%3A2%3C311%3AANPOIC%3E2.0.CO%3B2-A|accessdate=21 Maart 2007}}&lt;/ref&gt;

In 1664 is die Nederlandse kolonie deur die Britte verower, en ter ere van die destydse Britse troonopvolger, die hertog van York en latere koning [[Jakobus II van Engeland]], is die stadnaam verander in New York.

Onder die Britse heerskappy het New York tot 'n belangrike handelshawe ontwikkel. In 1754 het die Columbia-universiteit, tans een van die oudste tersiêre instellings in die VSA, 'n oktrooi van koning [[George II van Groot-Brittanje|George II]] as King's College in Laer Manhattan gekry. Gedurende die [[Amerikaanse Onafhanklikheidsoorlog|Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog]] was die stad die toneel van 'n reeks belangrike veldslae, wat later as die New Yorkse Veldtog bekend sou staan.

Die Kontinentale Kongres het in New York vergader, en in 1789 is die eerste [[President van die Verenigde State van Amerika|President van die Verenigde State]], [[George Washington]], in die Federal Hall in Wall-straat ingesweer. New York is op 13 September 1788 tot [[hoofstad]] van die Verenigde State verklaar en het tot 1790, toe [[Philadelphia]] hierdie funksie oorgeneem het, as die administratiewe sentrum gedien.&lt;ref&gt;{{en}} Eleanor Berman: ''DK Eyewitness Travel 2016 – New York City''. New York: DK Publishing 2015, bl. 25&lt;/ref&gt;

Gedurende die 19de eeu is die stad deur grootskaalse immigrasie, 'n visionêre ontwikkelingsplan (die Commissioner's Plan van die jaar 1811, wat die stad se straatrooster oor die hele Manhattan uitgebrei het) en die opening van die [[Eriekanaal]] in 1819, wat die Atlantiese seehawe met die groot landboumarkte van die Amerikaanse binneland verbind het, volledig verander. In 1835 het New York die Pennsilvaniese [[metropool]] Philadelphia as die grootste stad in die Verenigde State verbygesteek. Die plaaslike politiek het destyds onder die sterk invloed van [[Ierland|Ierse]] immigrante gekom, terwyl welvarende koopmanne en handelaars die stigting van [[Central Park]] bevorder het – die eerste landskapstuin in 'n Amerikaanse stad, wat in 1857 geopen is.

Die ontsteltenis van burgers oor die verpligte krygsdiens gedurende die [[Amerikaanse Burgeroorlog]] (1861–1865) het aanleiding gegee tot die New Yorkse Dienspligonluste van die jaar 1863, van die ergste onluste in die Amerikaanse geskiedenis.

Die moderne New York is in 1898 deur die insluiting van Brooklyn, Manhattan en munisipaliteite in die ander stadswyke gevorm. Die opening van die nuwe [[moltrein]]stelsel (''New York City Subway'') in 1904 het die samesmelting van die voormalige onafhanklike stede met New York 'n aansienlike hupstoot gegee. New York het in die eerste helfte van die 20ste eeu tot 'n wêreldsentrum van nywerhede, handel en kommunikasie ontwikkel. Die brandramp in die ''Triangle Shirtwaist''-fabriek, wat in 1911 die lewens van 146 werkers geëis het, was die ergste in die industriële geskiedenis van New York en het die stigting van die Internasionale Vakbond van Vrouewerkers in die Tekstielbedryf (''International Ladies' Garment Workers Union'') en verbeterde veiligheidsmaatreëls in nywerhede bevorder.

Gedurende die twintigerjare was New York 'n belangrike bestemming vir [[Afro-Amerikaners]], wat in die Groot Migrasie vanuit die Suide na die noordelike [[Deelstate van die Verenigde State van Amerika|deelstate]] verhuis het. In 1916 het die stad oor die grootste stedelike swart bevolking van die VSA beskik. Tydens die Amerikaanse Prohibisie het New York sterk gegroei en sy stadshorison is deur 'n groter aantal [[wolkekrabber]]s heeltemal verander. New York het in 1925 [[Londen]] as die grootste stad ter wêreld verbygesteek. Die moeilike jare van die [[Groot Depressie]] het aanleiding gegee tot die verkiesing van Fiorello LaGuardia, 'n hervorminggesinde politikus.

Terugkerende veterane van die [[Tweede Wêreldoorlog]] en immigrante uit [[Europa]] het 'n naoorlogse groeitydperk en die oprigting van groot woonstelblokke in die oostelike Queens bevorder. New York het vinnig sy posisie as die wêreld se beduidenste ekonomiese en finansiële sentrum begin inneem, en Wall-straat het met sy [[Aandelebeurs|effektebeurs]], banke en ander instellings die Verenigde State se ontwikkeling tot die belangrikste ekonomie ter wêreld bevorder. Die hoofkwartier van die [[Verenigde Nasies]], wat in 1952 opgerig is, het die stad se internasionale politieke invloed beklemtoon, terwyl die [[abstrakte ekspressionisme]], 'n kunsstyl wat deur plaaslike kunstenaars oorheers is, van New York die wêreld se kunshoofstad gemaak het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|title=The Center of the World – New York: A Documentary Film|first=Ric|last=Burns|publisher=PBS|url=http://www.pbs.org/wgbh/amex/newyork/filmmore/pt.html|accessdate=20 Julie 2006|chapter=Transcript|date=22 Augustus 2003|archive-date=6 Augustus 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060806141938/http://www.pbs.org/wgbh/amex/newyork/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Nogtans het die agteruitgang van die nywerheidsbedryf, groeiende misdaadsyfers en rasseonluste in die 1960's net soos in ander Amerikaanse stede baie blanke middelklasburgers uit die stad verdryf. In die 1980's het die finansiële sektor begin herstel en 'n groter belastinginkomste aan die stadsregering verskaf. Rassespannings het in die 1990's net soos misdaad duidelik afgeneem, en 'n nuwe golf immigrante uit [[Asië]] en [[Latyns-Amerika]] het hulle in New York gevestig. Nuwe tegnologieë en nywerheidsgebiede soos Silicon Alley het begin ontwikkel. In die Amerikaanse 2000-sensus het New York se bevolking die hoogste vlak ooit bereik.

Die stad is die ergste in die [[Aanvalle op 11 September 2001|terreuraanvalle van 11 September 2001]] getref, toe naastenby 3&amp;nbsp;000 mense in die twee torings van die [[Wêreldhandelsentrum]] gesterf het. Die nuwe Vryheidstoring (''Freedom Tower''), wat op die perseel opgerig is, is in Julie 2013 voltooi.

== Geografie ==
[[Lêer:Waterways New York City Map.png|duimnael|Die waterweë van New York Stad: (1) [[Hudsonrivier]], (2) East River, (3) Long Island Sound, (4) Newarkbaai, (5) Opper-New Yorkbaai, (6) Laer-New Yorkbaai, (7) Jamaicabaai, (8) [[Atlantiese Oseaan]]]]
New York lê in die noordoostelike Verenigde State, in die suidooste van die [[Deelstate van die Verenigde State van Amerika|deelstaat]] [[New York (deelstaat)|New York]] en halfpad tussen [[Washington, D.C.]] (228 myl van New York af) en [[Boston]] (217 myl). Sy ligging naby die monding van die [[Hudsonrivier]], wat eers in 'n natuurlike veilige hawe en uiteindelik in die [[Atlantiese Oseaan]] uitmond, het die ontwikkeling van die stad as 'n belangrike handelspos bevorder. 'n Groot deel van New York se stadsgebied is op die drie eilande [[Manhattan]], [[Staten-eiland]] en die westelike Long Island geleë, en die tekort aan grond het tot 'n hoë bevolkingsdigtheid gelei.

Die Hudsonrivier vloei deur die Hudsonvallei en mond uit in New Yorkbaai. Tussen New York en [[Albany, New York|Albany]] word die riviermonding reeds deur die [[getye]] van die see geraak. Die Hudson dien ook as die grenslyn tussen New York Stad en die deelstaat [[New Jersey]]. Die East-rivier (eintlik 'n [[seestraat]] wat eweneens deur die getye geraak word) vloei vanuit Long Island Sound en skei [[The Bronx]] en Manhattan van Long Island. Die Haarlemrivier, nog 'n seestraat wat deur die getye geraak word en tussen die East- en Hudsonriviere lê, skei Manhattan van The Bronx.

Die landoppervlakte van New York is in die loop van die geskiedenis verskeie kere deur menslike bedrywighede verander, en vanaf die [[Nederlandse koloniale ryk|Nederlandse koloniale tydperk]] is land langs die kuslyne gewen, veral in Laer Manhattan waar in die 1970's en 1980's bouprojekte soos Battery Park City ontstaan het. Sommige van die natuurlike variasies van die plaaslike topografie soos klein heuwels is gelyk gemaak, veral in Manhattan.

Die stad se totale oppervlakte is 468,9 vierkante myl (1&amp;nbsp;214,4 vierkante kilometer), waarvan 321 vk myl land en 159,88 vk myl water. Die hoogste punt bo seevlak is Todt Hill op Staten-eiland. Met 'n hoogte van 409,8 voet (124,9 meter) is dit ook die hoogste punt langs die Oostelike Kuslyn suid van die deelstaat [[Maine]]. Die bergspits se bosgebiede maak deel uit van die Staten Island Greenbelt.

== Klimaat ==
[[Lêer:Storm at Manhattan.jpg|duimnael|'n Reënerige dag in Manhattan]]
Alhoewel dit op dieselfde [[breedtegraad]] as [[Napels]] en [[Madrid]] in die gematigde klimaatsone geleë is, het New York vanweë die plaaslike windpatroon, wat koue lug van die binneland na die stadsgebied voer, 'n vogtige kontinentale klimaat met baie warm [[somer]]s en koue [[winter]]s. Nogtans is wintertemperature in die New Yorkse kusgebied hoër as in die Amerikaanse binneland en die jaarlikse [[sneeu]]val bly beperk tot tussen 25 en 35 duim (63,5 tot 88,9 sentimeter).

Op sowat 199 dae van die jaar styg temperature bo vriespunt. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur is 12,5&amp;nbsp;°C en die gemiddelde jaarlikse neerslag 1&amp;nbsp;071 millimeter. Julie is die warmste maand met 'n gemiddelde temperatuur van 24,7&amp;nbsp;°C, Januarie die koudste met 'n gemiddelde van -0,4&amp;nbsp;°C. Die meeste [[reën]]val word in Julie met 'n gemiddelde van 104 millimeter aangeteken, terwyl Januarie met 'n gemiddelde neerslag van 81 millimeter die droogste maand van die jaar is. Die hoogste temperatuur wat ooit aangeteken is, was 41&amp;nbsp;°C in Julie, die laagste -26&amp;nbsp;°C in Januarie. Watertemperature langs die New Yorkse kus wissel tussen 3&amp;nbsp;°C en 23&amp;nbsp;°C.

In Januarie daal temperature soms tot minder as -20&amp;nbsp;°C in sonnige, koue winterweer. Noordoostelike winde, die sogenaamde ''Northeasters'', voer soms vogtige seelug met sterk winde en swaar reën- of sneeuval na die kusgebied.

Lente en najaar word deur baie wisselvallige weersomstandighede gekenmerk wat van warm en bedompige tot koue weer met sneeuval kan strek. Die somers is gewoonlik baie warm en bedompig met 'n gemiddelde 18 tot 25 dae waarop die kwik tot 32&amp;nbsp;°C of meer kan styg. Reënval en donderbuie kom gereeld voor.

New York se langtermyn-weerspatroon word deur die sogenaamde Atlantiese Multidekadale Osillasie beïnvloed, 'n siklus van sowat 70 jaar wat die Atlantiese Oseaan se temperature afwisselend laat styg en daal en die voorkoms en sterkte van [[Orkaan|orkane]] en kusstorms in die gebied bepaal. Volgens sommige wetenskaplikes sal die proses van [[aardverwarming]] hierdie weerpatroon moontlik in die toekoms verander.

{{Tabel weergemiddeldes
| locatie = New York City (Central Park)
| bron = NOAA/National Weather Service&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web | url=http://www.erh.noaa.gov/okx/climate_cms.html |title=Average Weather for New York, NY – Temperature and Precipitation |accessdate=18 September 2008 |publisher=NOAA/National Weather Service}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- maandeliks temperatuur- en neerslaggemiddelde--&gt;
| jan_gem_ns= 104.9
| feb_gem_ns= 80.0
| mrt_gem_ns= 111.0
| apr_gem_ns= 108.7
| mei_gem_ns= 119.1
| jun_gem_ns= 97.5
| jul_gem_ns= 117.3
| aug_gem_ns= 107.2
| sep_gem_ns= 107.4
| okt_gem_ns= 97.8
| nov_gem_ns= 110.7
| dec_gem_ns= 100.3
| jaar_gem_ns = 1261.9
&lt;!-- gemiddelde minima en maxima --&gt;
| jan_gem_min= -3.3 | jan_gem_max= 3.3
| feb_gem_min= -2.2 | feb_gem_max= 5.0
| mrt_gem_min= 1.6 | mrt_gem_max= 10.0
| apr_gem_min= 6.6 | apr_gem_max= 16.1
| mei_gem_min= 12.2 | mei_gem_max= 21.6
| jun_gem_min= 17.2 | jun_gem_max= 26.1
| jul_gem_min= 20.5 | jul_gem_max= 28.9
| aug_gem_min= 20 | aug_gem_max= 27.8
| sep_gem_min= 15.5 | sep_gem_max= 23.8
| okt_gem_min= 10.0 | okt_gem_max= 17.8
| nov_gem_min= 5.0 | nov_gem_max= 11.7
| dec_gem_min= 0.0 | dec_gem_max= 6.1
| jaar_gem_min= 8.6 | jaar_gem_max= 14.9
&lt;!-- weersextreme --&gt;
| jan_a_min= -21.1 | jan_a_max= 22.2
| feb_a_min= -26.1 | feb_a_max= 23.9
| mrt_a_min= -16.1 | mrt_a_max= 30
| apr_a_min= -11.1 | apr_a_max= 35.5
| mei_a_min= 0.0 | mei_a_max= 37.2
| jun_a_min= 6.7 | jun_a_max= 38.3
| jul_a_min= 11.1 | jul_a_max= 41.1
| aug_a_min= 10.0 | aug_a_max= 40.0
| sep_a_min= 3.8 | sep_a_max= 38.8
| okt_a_min= -2.2 | okt_a_max= 34.4
| nov_a_min= -13.9 | nov_a_max= 28.8
| dec_a_min= -25 | dec_a_max= 23.8
| jaar_a_min= -26.1 | jaar_a_max= 41.1}}

== Omgewingsake ==
[[Lêer:Image-Grand central Station Outside Night 2.jpg|duimnael|Huurmotors voor Grand Central Station, die tweede besigste stasie in die land]]
Die openbare vervoerstelsel van New York is die mees gebruikte in die VSA, terwyl die petrolverbruik gelykstaan aan die gemiddelde verbruik van die VSA in die 1920's.&lt;ref&gt;{{en}} Jervey, Ben: ''The Big Green Apple: Your Guide to Eco-Friendly Living in New York City''. Chester, CN: Globe Pequot Press 2006. {{ISBN|0-7627-3835-9}}&lt;/ref&gt; Danksy die gewildheid van die openbare vervoer is 1,8 miljard gelling brandstof in 2006 gespaar – die helfte van alle petrol wat in die hele VSA danksy massavervoer bespaar is.&lt;ref&gt;{{en}} A Better Way to Go: Meeting America's 21st Century Transportation Challenges with Modern Public Transit. Uitgegee deur U.S. Public Interest Research Group, Maart 2008. Webwerf:[http://www.uspirg.org/uploads/2q/fV/2qfVu2ZrflTk-TnRQEDdDw/A-Better-Way-to-Go-vUSPIRG.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516180756/http://www.uspirg.org/uploads/2q/fV/2qfVu2ZrflTk-TnRQEDdDw/A-Better-Way-to-Go-vUSPIRG.pdf |date=16 Mei 2008 }}&lt;/ref&gt; Die stad se bevolkingsdigtheid, die gewildheid van massavervoer en die minder belangrike rol wat privaatmotors derhalwe speel, maak van New York die mees energie-doeltreffende stad in die VSA.&lt;ref&gt;{{en}} Owen, David: ''Green Manhattan''. In: The New Yorker, 18 Oktober 2004&lt;/ref&gt; Die per capita-vrystelling van [[kweekhuisgas]]se beloop in New York slegs 7,1 metrieke ton, terwyl die gemiddelde Amerikaner jaarliks 24,5 metrieke ton vrystel. New Yorkers is gemenskaplik slegs vir een persent van die totale vrystelling van kweekhuisgasse in die VSA verantwoordelik, alhoewel hulle 2,7 persent van die totale Amerikaanse bevolking verteenwoordig.&lt;ref&gt;{{en}} ''New Yorkers are collectively responsible for one percent of the nation's total greenhouse gas emissions''. In: Inventory of New York City Greenhouse Gas Emissions (April 2007), uitgegee deur die New York City Office of Long-term Planning and Sustainability. Webwerf: [http://www.nyc.gov/html/om/pdf/ccp_report041007.pdf ''www.nyc.gov'']&lt;/ref&gt; Die gemiddelde New Yorker verbruik minder as die helfte van die krag wat sy eweknie in [[San Francisco]] en net 'n kwart van wat 'n inwoner in [[Dallas]] ([[Texas]]) benodig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.nyc.gov/html/planyc2030/html/challenge/faq.shtml |title=The City of New York: Global Warming and Greenhouse Gases |date=6 Desember 2006 |accessdate=19 Junie 2008 |archive-date=25 Desember 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101225070759/http://www.nyc.gov/html/planyc2030/html/challenge/faq.shtml |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

In die vroeë 21ste eeu het die stad hom daarop gekonsentreer om die impak wat hy op die omgewing het, te verminder. Die grootskaalse [[lugbesoedeling]] lei nog steeds tot 'n hoë voorkoms van [[asma]] en ander asemhalingsiektes onder New Yorkers.&lt;ref&gt;{{en}} Coburn, Jason/Jeffrey Osleeb/Michael Porter: ''Urban Asthma and the Neighbourhood Environment in New York City''. In: Health &amp; Place, jaargang 12(2), Junie 2006, bl. 167-179&lt;/ref&gt; Die stadsregering het homself verbind om slegs die energie-doeltreffendste toerusting vir die gebruik in kantore en openbare behuising aan te koop.&lt;ref&gt;{{en}} DePalma, Anthony: ''It Never Sleeps, but It's Learned to Douse the Lights''. In: The New York Times, 11 Desember 2005, webwerf: [http://www.nytimes.com/2005/12/11/nyregion/11efficiency.html ''www.nytimes.com'']&lt;/ref&gt; New York beskik oor die grootste vloot van omgewingsvriendelike diesel-hibried- en natuurgas-aangedrewe busse en ook sommige van die eerste hibried-huurmotors.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.mta.info/nyct/bus/centennial/page2.htm |title=Metropolitan Transportation Authority: A Century of Buses in New York City |accessdate=19 Junie 2008 |archive-date=25 Mei 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060525043420/http://mta.info/nyct/bus/centennial/page2.htm |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Kultuur ==
=== Sport ===
Tussen middel Julie en vroeg Augustus word vir twee weke een van die mees prestigeryke kampioenskappe in [[tennis]] aangebied: Die [[VSA-Ope (tennis)|VSA-Ope]]. Dit vorm saam met die [[Australiese Ope (tennis)|Australiese Ope]], [[Franse Ope]] en [[Wimbledon-kampioenskap]] die vier &quot;[[Grand Slam (tennis)|Grand Slam]]&quot;-toernooie van elke jaar.

New York was een van die gasheerstede tydens die [[T20I-wêreldbeker 2024]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026]].

=== Kookkuns ===
New York Stad se voedselkultuur sluit 'n verskeidenheid internasionale kookkuns in wat beïnvloed is deur die stad se lang immigrantgeskiedenis.

=== Mode ===
New York Stad is 'n globale modehoofstad, en die [[Mode|modebedryf]] het 4,6% van die stad se private werksmag in diens.&lt;ref name=&quot;NYCFashionCapital&quot;&gt;{{cite web |url=https://edc.nyc/industry/fashion |title=Global Center of Fashion |publisher=NYCEDC |access-date=November 10, 2024 |quote=With the industry employing 4.6 percent of the city's private sector workforce, fashion is a major driver of New York City's economy. }}&lt;/ref&gt; &quot;New York Fashion Week&quot; (NYFW) is 'n hoëprofiel halfjaarlikse geleentheid waar [[modemodel|modelle]] die nuutste klerekaste wat deur modeontwerpers wêreldwyd geskep is, tentoonstel voordat hierdie modes na die mark betree.&lt;ref name=&quot;NewYorkFashionWeekRetailTrendsetter&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.lightspeedhq.com/blog/new-york-fashion-week/ |title=New York Fashion Week 2023 {{!}} Retailers bring the runway to real-life |author=Naeme Elzein |work=Lightspeed |date=August 22, 2023 |access-date=November 26, 2023 |quote=Starting with world renown designers reading the winds of change through to buyers forecasting trends that feel 'right now', New York Fashion Week is the first big domino to fall in a succession of actions resulting in what ends up in your closet. |archive-date=19 Februarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219095329/https://www.lightspeedhq.com/blog/new-york-fashion-week/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== Museums ===
* [[Metropolitan Museum of Art]] ([[skildery]]e, [[Beeldhoukuns|beeldhouwerke]], [[argeologie]] -die mees besoekte museum in die Verenigde State van Amerika)
* MoMa (Museum of Modern Art)
* Solomon R. Guggenheim Museum
* Frick Collection
* American Museum of the Moving Image

== Boukuns ==
Die [[wolkekrabber]], 'n nuwe argitektoniese konsep wat vir die eerste keer in [[Chicago]] verwesenlik is, het plaaslike boustyle van die tradisionele lae Europese bouwyse laat wegbeweeg en die ontstaan van die kenmerkende veelverdieping-kantoorgeboue van New York se sakebuurte bevorder. Aangesien die stadsgebied grotendeels deur water omring is, het die hoë bevolkingsdigtheid en stygende eiendomspryse in sakegebiede aanleiding gegee tot een van die wêreld se grootste opeenhopings van hoë sakegeboue en woonstelblokke.

== Panoramabeelde ==
[[Lêer:Lower Manhattan from Staten Island Ferry Corrected Jan 2006.jpg|600px|duimnael|senter|Die stadshorison van New York, soos gesien vanaf die Staten-eiland-veerpont]]
[[Lêer:NYC Top of the Rock Pano.jpg|600px|duimnael|senter|Uitsig in suidelike rigting vanaf die Rockefeller Center]]
[[Lêer:Midtown, Uptown Skyline from Empire State Building Panoramic.jpg|600px|duimnael|senter|180°-panorama, Manhattan soos gesien vanaf die Empire State Building (snags)]]
[[Lêer:Skyline-New-York-City.jpg|600px|duimnael|senter|360°-Panorama, Manhattan soos gesien vanaf die Empire State Building (bedags)]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|New York City|New York}}
* {{en}} {{Wikivoyage|New_York_City|New York}}
* {{en}} [https://www.nyc.gov/ Amptelike webwerf van New York]
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/New-York-City|title=New York City|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=1 Januarie 2025}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Kusstede]]
[[Kategorie:New York (stad)| ]]</text>
      <sha1>dnsuqad3tr09rs2der0hx5gtbjcz5uw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Verenigde State se nasionale rugbyspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25113</id>
    <revision>
      <id>2924810</id>
      <parentid>2924611</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Klein korreksies</comment>
      <origin>2924810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80256" sha1="8im1ghaqutsvx4anxg4bds75ff0knvf" xml:space="preserve">: ''Hierdie artikel handel oor die Verenigde State se nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Verenigde State se nasionale vrouerugbyspan]].''
{{Inligtingskas Rugbyspan
| land                   = Verenigde State
| beeld                  = Kenteken van die Verenigde State se nasionale rugbyspan.svg
| unie                   = [[VSA Rugby]] (USAR)
| bynaam                 = die Arende
| embleem                = Die goue arend
| stadion                = &lt;!-- Die unie se hoofstadion --&gt;
| kapasiteit             = 
| kaptein                = [[AJ MacGinty]]
| afrigter               = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Scott Lawrence (rugbyafrigter)|Scott Lawrence]] &lt;small&gt;(sedert 2023)&lt;/small&gt;
| patroon_la1            = _usarugby20h
| patroon_b1             = _usarugby20h
| patroon_ra1            = _usarugby20h
| patroon_sh1            = _navysides
| patroon_so1            = 
| linkerarm1             = FFFFFF
| liggaam1               = FFFFFF
| regterarm1             = FFFFFF
| broek1                 = FFFFFF
| kouse1                 = FFFFFF
| patroon_la2            = _usarugby20a
| patroon_b2             = _usarugby20a
| patroon_ra2            = _usarugby20a
| patroon_sh2            = _redsides
| patroon_so2            = 
| linkerarm2             = 002955
| liggaam2               = 002955
| regterarm2             = 002955
| broek2                 = 002955
| kouse2                 = 002955
| statistiek             = Statistiek
| toetse                 = [[Todd Clever]] (76)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=11;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
| toptoetspuntebehaler   = [[Mike Hercus]] (465)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=11;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
| meestedrieë            = [[Vaea Anitoni]] (26)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=11;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
| jongstespeler          = 
| eerste                 = {{USAru}} 8–12 {{AUSru-r}}&lt;br /&gt;(Berkeley, [[Kalifornië]]; 16 November 1912)
| grootwen               = {{USAru}} 91–0 {{BARru-r}}&lt;br /&gt;(Stanford, Kalifornië; 1 Julie 2006)
| grootverloor           = {{ENGru}} 106–8 {{USAru-r}}&lt;br /&gt;([[Londen]], [[Engeland]]; 21 Augustus 1999)
| Wêreldbekerverskynings = 8/10
| jaar                   = 1987
| beste                  = Een oorwinning in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] en [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]
| url                    = 
| unieurl                = www.usa.rugby
}}

Die '''Verenigde State se nasionale rugbyspan''' ([[Engels]]: ''United States national rugby union team'') is die nasionale [[rugby]]span wat die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Dié span dra die bynaam “die Arende” (''the Eagles''), na die [[Amerikaanse arend]] (''Haliaeetus leucocephalus''), die nasionale [[voël]] van die [[Noord-Amerika]]anse land. Rugby word in die Verenigde State geadministreer deur [[VSA Rugby]] ([[Engels]]: ''USA Rugby'', USAR) wat in 1975 gestig is. Die Verenigde State word as die naasbeste rugbyspan in die [[Amerikas]] beskou (ná [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]]) en deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak twee-span erken. Die Verenigde State is tans (September 2025) 16de op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.&lt;ref name=&quot;ranglys&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Een voormalige Amerikaanse rugbyspeler is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem.

Die Verenigde State het in 1912 hul internasionale rugbydebuut teen [[Wallabies|Australië]] gemaak. Tot rugby se terugkeer na die [[Olimpiese Spele]] tydens die [[Olimpiese Somerspele 2016]] was die Verenigde State die titelhouer van die Olimpiese rugbykampioenskap, nadat hulle hul enigste teenstander tydens die [[Olimpiese Somerspele 1920]] verslaan en tydens die [[Olimpiese Somerspele 1924]] hul titel suksesvol verdedig het. Die Verenigde State het tot dusver vir agt van die tien [[rugbywêreldbeker]]toernooie gekwalifiseer en net die toernooie [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] in [[Suid-Afrika]] en [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] in [[Frankryk]] misgeloop. Van 2003 tot 2011 het hulle deelgeneem aan die Churchillbeker, sedertdien speel die Verenigde State gereeld in die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]], waar hulle teen [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] en [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] te staan kom. Sedert 2016 neem die Verenigde State ook deel aan die jaarlikse Amerikaanse Rugbykampioenskap, saam met die tweede Argentynse span, [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]], [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]], Kanada en [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]]. Die Verenigde State speel tradisioneel in wit truie met blou en rooi kleuraksente, ’n blou gestreepte wit broek en wit sokkies – wat aan die kleure van die [[vlag van die Verenigde State]] ontleen is.

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|VSA Rugby}}
Die beheerliggaam vir rugby in die Verenigde State is VSA Rugby (Engels: ''USA Rugby'', USAR). VSA Rugby is in 1975 onder die naam Verenigde State van Amerika Rugbyvoetbalunie (''United States of America Rugby Football Union'', USARFU) gestig en het in 1987, net voor die [[Rugbywêreldbeker 1987|eerste rugbywêreldbekertoernooi]], ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.&lt;ref name=&quot;Wêreldrugby&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/north-america/usa |title=USA |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was VSA Rugby in 2001 ’n stigterslid van die Noord-Amerikaanse en Wes-Indiese Rugbyvereniging (''North America and West Indies Rugby Association'', NAWIRA; nou [[Rugby Amerikas Noord]], RAN), nadat die Verenigde State en [[Rugby Kanada|Kanada]] by die Wes-Indiese Rugbyvereniging (''West Indies Rugby Association'', WIRA) aangesluit het.&lt;ref name=&quot;NAWIRA&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://rugbyamericasnorth.com/about/about-ran/ |title=About RAN |publisher=[[Rugby Amerikas Noord]] |date=2001 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Die professionele [[Major League Rugby]], waaraan in 2026 ses spanne deelneem, is die belangrikste rugbyliga in die Verenigde State. Dit is in 2017 gestig met die doel om Amerikaanse rugby verder te ontwikkel. Sedertdien speel die meeste spelers van die Amerikaanse nasionale span in dié liga. Van die ander spelers is veral in [[Australië]] en [[Engeland]] op professionele vlak aktief.

Naas die amptelike nasionale span roep VSA Rugby ook ander keurspanne byeen. ''USA Selects'' is die tweede nasionale span van die Verenigde State en hulle het tot in 2016 aan die Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem, voordat hulle na Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi oorgeskakel het. Die ''USA Sevens'' is die Amerikaanse [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel. Net soos ander rugbylande beskik die Verenigde State oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Rugby word ook toenemend gewild by kolleges en universiteite en aangebied as ’n alternatief vir [[Amerikaanse voetbal]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://qz.com/545698/nfl-meet-your-latest-rival-rugby-is-coming-to-america/ |titel=NFL, meet your latest rival: Rugby is coming to America |publisher=qz.com |date=10 November 2015 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
=== Invoering en vestiging van rugby ===
[[Lêer:McGill v harvard football game 1874.jpg|duimnael|Die Harvard–McGill-wedstryd van 1874]]
[[Lêer:Usa rugby team v australia.jpg|duimnael|Die Amerikaanse span wat teen [[Wallabies|Australië]] op California Field gedurende die Wallabies se 1912-toer na Kanada en die Verenigde State gespeel het]]
William Strachey, ’n [[Engelse]] kolonis wat in [[Jamestown, Virginië|Jamestown]] ([[Virginië]]) gebly het, het in 1610 verslag gedoen oor ’n balspel van die [[Lenni-Lenape]] met die naam ''Pahsaheman''. Verwante balspeletjies, wat almal sekere ooreenkomste met die huidige rugby gehad het, is ook bekend van ander [[Indiane|inheemse volke]] langs die Noord-Amerikaanse ooskus, soos die Massachusett, Mi’kmaq, Narraganset en Powhatan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Stewart Culin |title=Games of the North American Indians |publisher=Dover Publications |location=New York |year=1975 |ISBN=0-486-23125-9 |pages=697–699}}&lt;/ref&gt; Die koloniste het op hul beurt aan [[sokker]] verwante sportsoorte uit [[Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland|Groot-Brittanje]] saamgeneem, wat almal oor geen vaste stel reëls beskik het nie, ’n groot aantal deelnemers betrek en soms gewelddadig geword het. Vroeë vorms van rugby, wat destyds onder die naam voetbal saamgevat is, is reeds in die 1840’s aan die universiteite van [[Harvard-universiteit|Harvard]], [[Yale-universiteit|Yale]] en [[Princeton-universiteit|Princeton]] gespeel en van hulle is deels ingevoer deur Amerikaners, wat by Engelse openbare skole opgelei is. In 1869 is glo wedstryde tussen Princeton en die [[Rutgers-universiteit]] aangebied, wie se reëls die vestiging van die rugbyuniekode voorafgegaan het en dit verbied het om die bal vorentoe te gee.&lt;ref name=&quot;bath77&quot;&gt;{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=Complete Book of Rugby |year=1997 |publisher=Seven Oaks |ISBN=1-86200-013-1 |pages=77}}&lt;/ref&gt;

Nadat rugby aanvanklik ’n suiwer universiteitsport was, het in 1872 Britse uitgewekenes in die San Francisco Bay Area die eerste klubs gestig. Op 15 Mei 1874 is die eerste bekende rugbywedstryd in [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]], [[Massachusetts]], tussen die spanne van die Harvard-universiteit en die [[McGill Universiteit]] uit [[Montreal]] aangebied.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyfootballhistory.com/USA.html |title=Rugby in USA |publisher=Rugby Football History |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Dié wedstryd het die belangstelling van ander universiteite aan die sportsoort gekweek. In 1876 het die universiteite Yale, Harvard, Princeton en [[Columbia-universiteit|Columbia]] die Interkollegiale Voetbalvereniging (''Intercollegiate Football Association'') gestig, wie se lede aanvanklik die rugbyreëls gebruik het, voordat hulle later onder invloed van [[Walter Camp]] geleidelik na [[Amerikaanse voetbal]] oorgeskakel het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/gridiron-football |title=Gridiron football |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Intussen het rugby ook aan [[Kalifornië|Kaliforniese]] universiteite begin versprei. Die [[Universiteit van Kalifornië, Berkeley|Universiteit van Kalifornië]] in Berkeley se California Golden Bears het op 3 Desember 1882 vir die eerste keer teen die immigranteklub ''Phoenix Club'' uit [[San Francisco]] te staan gekom.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/USA.html |title=Rugby in USA |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Aan die einde van die 19de eeu is rugby veral langs die oos- en weskus gespeel, maar dit was in die gebiede daartussen net min bekend (met uitsondering van [[Illinois]], [[Texas]] en [[Utah]]).&lt;ref name=&quot;bath77&quot; /&gt;

In 1906 het die destyds as uiters wreed beskoude Amerikaanse voetbal ’n eksistensiële krisis ondergaan, nadat binne een seisoen 18 spelers dood is. Harvard se president [[Charles William Eliot]] het gedreig om alle Gridiron-variante van die Kollegevoetbal te verbied en die minder gevaarlike rugby was blykbaar op die punt om te seëvier. Onder bemiddeling van die [[President van die Verenigde State van Amerika|Amerikaanse president]] [[Theodore Roosevelt]] is besluit op nuwe reëls, waarvolgens die wreedheid sterk afgeneem het en ook albei sportsoorte duidelik van mekaar geskei is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2012/02/05/opinion/greene-super-bowl/ |title=The president who saved football |publisher=[[CNN]] |date=5 Februarie 2012 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Terwyl voetbal in die ooste en Midde-Weste in gewildheid toegeneem het, het aan die weskus aanvanklik die teendeel gebeur: Onder indruk van die [[Nieu-Seeland]]se [[All Blacks]] se Europese toer, wat tydens hul terugreis twee wedstryde in Kalifornië gespeel het, het die [[Stanford-universiteit]], die Universiteit van Kalifornië en ander kolleges rugby bo voetbal verkies. In 1910 het ’n span Kaliforniese leerlinge ’n toer deur [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] onderneem. Hulle het hul gashere uitgenooi om die Verenigde State te kom besoek. Die Australiese [[Wallabies]] het gedurende [[herfs]] 1912 aan dié uitnodiging voldoen en na [[Noord-Amerika]] getoer. Vervolgens het op 16 November op die California Field in Berkeley die eerste toetswedstryd tussen die Verenigde State en Australië plaasgevind, wat die gaste met 12–8 gewen het.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/15331908/tour-killed-american-rugby |title=The tour that killed American rugby |publisher=ESPNscrum |author=Huw Richards |date=29 Oktober 2013 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://therugbyhistorysociety.co.uk/morris.html |title=Laird Monterey Morris |publisher=The Rugby History Society |accessdate=5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305115327/http://therugbyhistorysociety.co.uk/morris.html |archive-date=5 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die ''San Francisco Chronicle'' het vol trots berig: „Amerika het op die internasionale kaart verskyn en sal oor enkele jare op al die ander nasies neersien.“ Maar dié blykbare hoogtepunt is ná net een jaar skielik beëindig, toe die All Blacks deur Noord-Amerika getoer en hul teenstander heeltemal oorheers het. Op 15 November 1913 moes ’n gehoor van meer as 10&amp;nbsp;000 sien, hoe die Amerikaanse nasionale span as ’t ware deklasseer is. Die ''San Francisco Post'' het soos volg berig: „Die Kaliforniese spelers is die beste wat ons in sewe jaar se interkollegiale rugby ontwikkel het – die heel beste. En die uitslag teen hulle was 51 teenoor 3. Die enigste gevolgtrekking is dat ons nog nie geleer het om rugby te speel nie. Dit is nog steeds ’n vreemde spel.“&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt; Onder die leerlinge aan die weskus het ’n gevoel van ontoereikendheid ontstaan. Hulle het tot die gevolgtrekking gekom dat hulle nooit kon treed hou nie en dat dit nutteloos is om dit hoegenaamd te probeer.&lt;ref name=&quot;move&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/sep/25/rugby-america-college-university-world-cup |title=Can American rugby move beyond the college campus? |publisher=[[The Guardian]] |date=25 September 2011 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was die algemene mening dat dit meer wenslik is om met ander dele van die land mee te ding as met heeltemal beter buitelandse spanne. Om hierdie rede het die Universiteit van Kalifornië vanaf 1915 weer na voetbal oorgeskakel en sodoende die einde aan Kalifornië se spesiale status ingelui. Die Stanford-universiteit het ná die [[Eerste Wêreldoorlog]] nog sekere jare met rugby voortgegaan.&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;

=== Olimpiese goud in 1920 en 1924 ===
[[Lêer:1920 US olympic rugby union team.jpg|duimnael|links|Die Amerikaanse span wat die goue medalje tydens die [[Olimpiese Somerspele 1920]] in [[Antwerpen]] ingepalm het]]
[[Lêer:USA rugby team for the october 1920 test match vs France.jpg|duimnael|Die Amerikaanse rugbyspan voor hul toetswedstryd teen Frankryk in Oktober 1920]]
[[Lêer:USA 1924 rugby team.jpg|duimnael|links|Die Amerikaanse span wat die goue medalje tydens die Olimpiese Somerspele 1924 in [[Parys]] verower het]]
[[Lêer:1924 France vs USA rugby match.jpg|duimnael|Rugbywedstryd tussen Frankryk en die Verenigde State tydens die [[Olimpiese Somerspele 1924]]]]
In 1920 het die Kaliforniese rugbybeheerliggaam met die idee na vore getree om ’n span aan die [[Olimpiese Somerspele 1920]] in [[Antwerpen]] te laat deelneem. Die Amerikaanse Olimpiese komitee het ná ietwat huiwering sy toestemming gegee. Aangesien Kalifornië die enigste deelstaat was, waar rugby nog ietwat gewild was, was hulle egter nie bereid om die reiskoste te dra nie. Die plaaslike universiteite het ’n suksesvolle fondswerwing van stapel gestuur en ’n span saamgestel wat veral uit Kaliforniese spelers bestaan het.&lt;ref name=&quot;goldenbears1&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.californiagoldenblogs.com/2012/6/18/3062137/1920-rugby-cals-first-olympic-gold-medalists |title=1920 Rugby: Cal's First Olympic Gold Medalists |publisher=California Golden Bears |date=18 Junie 2012 |accessdate=21 September 2025}} {{dooie skakel}}&lt;/ref&gt; Die Atletiese Amateurunie het enkele weke voor die vertrek ingestem om ’n deel van die reiskoste te dra.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=A.A.U. to Pay Expenses of Rugby Team to Olympics |url=https://www.newspapers.com/image/20460636 |publisher=[[The New York Times]] |location=Stanford-universiteit, [[Kalifornië]] |via=Newspapers.com |date=4 Junie 1920 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Toe die Amerikaanse span in Europa aangekom het, het [[Tsjeggiese nasionale rugbyspan|Tsjeggo-Slowakye]] en [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] reeds hulleself aan die toernooi onttrek. Vervolgens was [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] en die Verenigde State die enigste spanne wat ooit aan die Olimpiese rugbytoernooi deelgeneem het. Dit het net uit die wedstryd om die goud- en silwermedalje bestaan wat op 5 September by sterk reën beslis is. Die Amerikaners was heelwat beter voorbereid op die modderige terrein en het ’n skokoorwinning oor die groot gunsteling Frankryk met 8–0 aangeteken. Die [[Franse Rugbyfederasie]] het die Olimpiese kampioen vervolgens vir ’n kort toer deur Frankryk uitgenooi; die Verenigde State het drie van die vier wedstryde gewen (hul enigste nederlaag was in die toetswedstryd teen Frankryk).&lt;ref name=&quot;goldenbears1&quot; /&gt;

Die Olimpiese oorwinning het merkwaardig min aandag in die Verenigde State geniet en nie daartoe bygedra om die sedert sekere jare afnemende belangstelling in rugby om te keer nie. In 1923 het die Franse die Kaliforniërs uitgedaag om hul titel tydens die [[Olimpiese Somerspele 1924]] in [[Parys]] te verdedig. Die Amerikaanse Olimpiese komitee het weer sy toestemming vir die ontplooiing van ’n nasionale span gegee, maar weereens geweier om hulle finansieel te ondersteun. Nietemin het sewe Olimpiese kampioene van 1920 bymekaargekom. Hulle het $20&amp;nbsp;000 ingesamel en nog 15 spelers gevind (insluitende enige voetbalspelers wat nog nooit tevore rugby gespeel het nie). Die Amerikaanse span het weereens amper net uit Kaliforniërs bestaan.&lt;ref name=&quot;goldenbears1&quot; /&gt; Ter voorbereiding het hulle in April 1924 na Engeland getoer, waar hulle in drie wedstryde deur hoog aangeskrewe klubs verslaan is (aangesien die organiserende Franse Nasionale Olimpiese en Sportkomitee op ’n Britse span aangedring het, het geen van die Britse beheerliggame ’n span na Parys gestuur nie).&lt;ref name=&quot;goldenbears2&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.californiagoldenblogs.com/2012/6/20/3067036/1924-rugby-a-wild-olympic-rematch |title=1924 Rugby: A Wild Olympic Rematch |publisher=California Golden Blogs |date=21 September 2025 |accessdate=26 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190826002655/https://www.californiagoldenblogs.com/2012/6/20/3067036/1924-rugby-a-wild-olympic-rematch |archive-date=26 Augustus 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die Olimpiese Somerspele se rugbytoernooi is op die [[Stade Olympique Yves-du-Manoir|Stade de Colombes]] beslis en die Amerikaners en Roemene het glo min kanse teen die gasheer gehad. Op 11 Mei het die Verenigde State Roemenië met 39–0 verslaan (insluitende drie [[Drie (sport)|drieë]]). Vir die eindstryd op 18 Mei is ’n gehoor van sowat 30&amp;nbsp;000 verwag; 50&amp;nbsp;000 het saamgetrek om die rugbyeindstryd en die toekenning van die eerste medalje tydens die Olimpiese Somerspele 1924 by te woon.&lt;ref name=&quot;goldenbears1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} ''U.S. Team is Hissed by French When it Wins Olympic Title.'' In: [[The New York Times]], 19 Mei 1924.&lt;/ref&gt; Volgens beroepswedders het die Verenigde State geen kans gehad nie, die kanse was 20–1 ten gunste van Frankryk.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://wesclark.com/rrr/1924_olympics_2.html |title=Rugby at the 1924 Olympics |publisher=Wesclark |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die Amerikaners was egter nie geïntimideer nie en hul [[Kaptein (sport)|kaptein]] Babe Slater het voor die wedstryd in sy dagboek geskryf: “Ons sal hulle sekerlik laat weet dat hulle in ’n geveg was.”&lt;ref name=&quot;goldenbears2&quot; /&gt; Ondanks die kanse het die Verenigde State goed begin en teen halftyd met 3–0 voorgeloop. Swaar duikslae deur die Amerikaners, ontleen aan Amerikaanse voetbal, het die Franse geïntimideer en uitgeput, terwyl die Verenigde State vier drieë in die tweede helfte gedruk het om die Franse met 17–3 te verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/167592.html |title=Olympic Rugby: Rugby and the Olympics |publisher=ESPNscrum |date=26 Junie 2012 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Ná afloop van die wedstryd moes die Amerikaners deur die polisie uit die stadion begelei word om hulle teen die woedende skare te beskerm.&lt;ref name=&quot;goldenbears2&quot; /&gt;

=== Herbelewing ná ’n lang onderbreking ===
In 1925 het die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] rugby uit die lys Olimpiese sportsoorte verwyder, nadat met [[Pierre de Coubertin]] dié sport se grootste ondersteuner bedank het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/olympics/history |title=History of rugby in the Olympics |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Sonder die Olimpiese uitdaging het rugby in die Verenigde State eindelik aan belangrikheid verloor&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6047692.stm |title=Rugby reborn in the USA |publisher=[[BBC]] |author=Sarah Holt |date=13 Oktober 2006 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; en dit was op kleiner plaaslike nisse beperk, waar dit ’n suiwer amateursport aanhou bly het. Gedurende die 1930’s en 1950’s het Australiese en Britse promotors die professionele variant [[Rugby League]], wat meer ooreenkomste met voetbal toon, probeer vestig. Maar hierdie pogings het vir die eenvoudige rede misluk, dat rugbyspelers, wat ’n professionele loopbaan nagestreef het, na die heelwat meer winsgewende Nasionale Voetballiga oorgeskakel het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://tony-collins.squarespace.com/rugbyreloaded/2015/6/9/rugby-league-in-america-in-the-1950s |title=Rugby League in North America in the 1950s |publisher=ESPNscrum |author=Tony Collins |date=15 Junie 2015 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Gedurende die 1950’s het rugby weer ’n effens groeiende belangstelling beleef. Aanvanklik was dit oorwegend entoesiaste wat die sport tydens ’n jaar in die buiteland leer ken het of immigrante wat dit wou aanhou uitoefen. Gedurende die 1960’s en 1970’s het die sport ook aan universiteite ’n herlewing ondergaan, veral langs die weskus; die aantal klubs het ook gegroei. Aangesien rugbyspelers oorspronklik net op plaaslike vlak organiseer is, het die behoefte aan ’n nasionale beheerliggaam om die Verenigde State in die internasionale rugbygemeenskap te verteenwoordig toegeneem. Vervolgens is op 7 Junie 1975 in [[Chicago]] die Verenigde State van Amerika Rugbyvoetbalunie (''United States of America Rugby Football Union'', USARFU; kort [[VSA Rugby]]), gestig.&lt;ref name=&quot;move&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SCRFU History&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.scrfu.org/documents/scrfu-history/ |title=SCRFU History |publisher=Southern California RFU |accessdate=17 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141017095741/http://www.scrfu.org/documents/scrfu-history/ |archive-date=17 Oktober 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Op 31 Januarie 1976, meer as ’n halfeeu ná die Olimpiese Somerspele 1924, het op die Glover Field in [[Anaheim]] die eerste toetswedstryd sedert die herbelewing en onder die leierskap van die nuwe beheerliggaam plaasgevind. Die nasionale span, met hul bynaam ''Eagles'' („Arende“), het teen die Australiese Wallabies (wat op hul terugreis van ’n lang Europese toer was) te staan gekom en hulle is met 24–12 verslaan.&lt;ref name=&quot;SCRFU History&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theroar.com.au/2012/04/04/aussie-rugby-california-dreamin/ |title=Aussie Rugby California Dreamin' |publisher=The Roar |date=4 April 2012 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Vyf maande later is die Amerikaners in Chicago deur Frankryk verslaan, maar hulle het nogtans goed tred gehou. Gedurende herfs 1977 het ’n toer na Engeland met goeie resultate gevolg, maar die wedstryd teen [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] op [[Twickenham-stadion|Twickenham]] is nie as ’n toetswedstryd erken nie. In 1977 het ook hul wedywering met [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] begin en die Verenigde State het in Mei 1978 in [[Baltimore]] hul eerste oorwinning oor dié buurland aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |title=Rothmans Rugby Yearbook 1978–79 |author=Vivian Jenkins |year=1978 |publisher=Queen Anne Press |isbn=0-354-09047-X}}&lt;/ref&gt; Die nasionale span het stadigaan meer bekendheid verwerf, maar hul wenrekord was aanvanklik beskeie. Tussen 1979 en 1983 het hulle geen oorwinning aangeteken nie. Die [[Suid-Afrika]]anse [[Springbokke]] se besoek in herfs 1981 was hoogsomstrede. Nadat die voorafgaande wedstryde in Nieu-Seeland reeds deur erge anti-[[Apartheid]]s-betogings begelei is, is ook die toer se tweede been deur betogings begelei. Om dié rede het albei beheerliggame daarop besluit om die afsluitende toetswedstryd in die geheim te laat plaasvind. Dit is op 25 September in die dorp Glenville in die deelstaat [[New York (deelstaat)|New York]] voor net 30 toeskouers aangebied en deur die gaste met 38–7 gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.chuckthewriter.com/springboks.html |title=Rugby in the national spotlight: The 1981 USA tour of the Springboks |publisher=Rugby Magazine |author=Chuck Miller |date=10 April 1995 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; In 1983 het die Arende ’n kort toer na Australië onderneem en hulle is in [[Sydney]] deur die oorheersende Wallabies met 49–3 verslaan. Op 21 April 1985 het die Verenigde State op die [[Chichibunomiya Rugbystadion]] in [[Tokio]] in hul eerste toetswedstryd teen [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] te staan gekom en naelskraap met 16–15 gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/mm/document/tournament/mediazone/02/06/78/68/20130621japvusa.pdf |title=IRB Match Preview: Japan v USA |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=23 Junie 2013 |accessdate=26 Junie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130626163902/http://www.irb.com/mm/document/tournament/mediazone/02/06/78/68/20130621japvusa.pdf |archive-date=26 Junie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die Verenigde State is uitgenooi om aan die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987|Rugbywêreldbeker in 1987]] in [[Nieu-Seeland]] en [[Australië]] deel te neem, waarmee hul opname by die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) gepaard gegaan het.&lt;ref name=&quot;Wêreldrugby&quot; /&gt; Hulle het hul eerste groepwedstryd teen Japan op [[Ballymorestadion]] in [[Brisbane]] met 21–18 gewen, nadat die [[heelagter]] Ray Nelson 13 punte aangeteken het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/team_pages/usa/2992399.stm |title=USA play a different ball game |publisher=[[BBC]] |date=26 September 2003 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die Verenigde State het egter hul twee daaropvolgende wedstryde verloor: Met 47–12 teen die Wallabies en met 34–6 teen Engeland. Die Verenigde State het derde in hul groep geëindig en soos verwag die kwalifikasie vir die kwarteindrondte misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview |title=Rugby World Cup 1987: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; In November 1987 het ’n toer deur [[Wallis]] gevolg, waartydens die Arende twee oorwinnings oor plaaslike spanne aangeteken het. Die eerste toetswedstryd teen [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]] het in ’n 0–46-nederlaag geëindig en op nuut die duidelike klasverskil teenoor die beste spanne ter wêreld gewys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |title=Rothmans Rugby Union Yearbook 1988–89 |editor=Stephen Jones |publisher=Rothmans Publications Ltd &amp; Queen Anne Press |year=1988 |ISBN=0-356-15884-5 |pages=30–33}}&lt;/ref&gt; Om hul bydrae ter ontspanning in die [[Koue Oorlog]] te lewer het die Arende in September 1988 aan ’n internasionale toernooi in [[Moskou]] deelgeneem. Tydens dié toernooi het die Verenigde State Roemenië verslaan, maar hulle het die enigste wedstryd teen die [[Russiese nasionale rugbyspan|Sowjetunie]] verloor.&lt;ref name=&quot;Rugby Mag 2012&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymag.com/usa-men/6485-notes-on-usa-v-romania.html |title=Notes on USA v Romania |publisher=Rugby Mag |date=23 November 2012 |accessdate=25 Oktober 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131025101335/http://rugbymag.com/usa-men/6485-notes-on-usa-v-romania.html |archive-date=25 Oktober 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:1991 USA Rugby World Cup Squad.jpg|duimnael|Die Arende voor hul wedstryd teen die [[All Blacks]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]]]]
Vir die daaropvolgende rugbywêreldbekertoernooi is aan die Amerikaanse vasteland drie beginplekke toegewys. Aangesien net die beheerliggame van die Verenigde State, Kanada en Argentinië hul belangstelling beklemtoon het, was die span regstreeks gekwalifiseer en tydens die kwalifisering is slegs die groep bepaal. Tussen September en Mei 1991 het die Verenigde State drie agtereenvolgende oorwinnings aangeteken – almal oor Japan – die eerste reeks van drie oorwinnings in die Amerikaanse rugbygeskiedenis.&lt;ref name=&quot;Test matches – Team records – USA&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;spanmin1=27+Mar+1981;spanval1=span;team=11;template=results;type=team;view=match |title=Test matches – Team records – USA |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; In voorbereiding op die rugbywêreldbekertoernooi het die Verenigde State die Franse vir twee toetswedstryde verwelkom. As swakste span van die Amerikaanse vasteland is aan die Verenigde State tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]], wat in die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] aangebied is, ’n baie sterk groep toegewys. Dit het uit die verdedigende kampioen Nieu-Seeland, die nominale gasheer Engeland en [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] bestaan. In hul eerste groepwedstryd is die Verenigde State deur Italië met 30–9 verslaan en in die tweede deur Nieu-Seeland met 46–6. Op Twickenham is hulle deur Engeland met 37–9 geklop, waarvolgens die Verenigde State in die vierde plek geëindig het en uit die toernooi geskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview |title=Rugby World Cup 1991: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Elk in 1992 en 1993 het hulle in een toetswedstryd teen Kanada gespeel, wat albei in nederlae geëindig het. In Oktober 1993 het ’n vriendskaplike wedstryd sonder toetsstatus in [[Riverside, Kalifornië|Riverside]] teen die destydse wêreldkampioen Australië gevolg wat die Verenigde State naelskraap met 22–26 verloor het. In 1994 het die rugbywêreldbekerkwalifisering afgeskop. Nadat die Verenigde State in die eerste rondte [[Bermuda]] met 60–3 verslaan het, het hulle in die tweede rondte teen Argentinië te staan gekom. In twee wedstryde om die enigste plek vir die Amerikaanse vasteland het die Argentyne naelskraap met vyf en ses punte verskil geseëvier, waardeur die Verenigde State die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in [[Suid-Afrika]] misgeloop het. Tot op hede is dit die enigste rugbywêreldbekertoernooi waaraan die Arende nie deelgeneem het nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/series/99652.html?template=results |title=1995 Rugby World Cup Qualifier |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Hierdie ontwikkelling kontrasteer met dié van die [[Verenigde State se nasionale vrouerugbyspan|nasionale vrouespan]] wat tot die wêreld se bestes behoort en tydens die [[Vrouerugbywêreldbeker 1991]] wêreldkampioene geword het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.therugbyjournal.com/rugby-blog/usa |title=USA |publisher=The Rugby Journal |author=Jack Zorab |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

In November 1994 en in Januarie 1996 het die Amerikaners met twee naelskraapse nederlae in vriendskaplike wedstryde teen [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]] herstel. In 1996 het die Verenigde State vir die eerste keer aan die nuwe Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap en die Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem en tydens albei toernooie die derde plek gehaal. Aan die begin van 1997 het die span na Wallis getoer. In 1998 het die Verenigde State ’n baie suksesvolle Europese toer onderneem en beide [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] en [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] geklop.&lt;ref name=&quot;Rugby Mag 2012&quot; /&gt; Tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering is die Verenigde State deur beide Argentinië en Kanada verslaan, maar nadat hulle in die laaste wedstryd Uruguay met 21–16 geklop het, het hulle hul plek by die [[Rugbywêreldbeker 1999]] bespreek. In voorbereiding op dié toernooi het die Verenigde State aan die Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap 1999 deelgeneem, waar hulle beide [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] en [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] vir die eerste keer geklop het, maar ná naelskraapse nederlae teen beide Japan en [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] van die titel ontneem is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/series/18449.html?template=results |title=Pacific Rim Championship 1999 |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die groepfase van die [[Rugbywêreldbeker 1999]], wat in die destydse Vyfnasies aangebied is, is die Amerikaners in die eerste groepwedstryd deur Ierland maklik met 53–8 verslaan. Daarop het ’n naelskraapse 25–27-nederlaag teen Roemenië gevolg. Met ’n 19–55-nederlaag in die laaste groepwedstryd teen Australië het die Amerikaners weer in die vierde plek geëindig en hulle is sonder enige belowende oomblik uitgeskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Vestiging in die middelklas ===
[[Lêer:USA vs England - Rugby WC 2007.jpg|duimnael|Die Arende tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]]]]
[[Lêer:USA vs Ireland - 31st May, Santa Clara, 2009 - Lesson dont tackle too high (3583261707).jpg|duimnael|Die Arende teen Ierland in Santa Clara, Kalifornië, 2009]]
In 2001 was die Verenigde State ’n stigterslid van die Noord-Amerikaanse en Wes-Indiese Rugbyvereniging (''North America and West Indies Rugby Association'', NAWIRA; nou [[Rugby Amerikas Noord]], RAN), wat met die VSA en [[Rugby Kanada|Kanada]] se aansluiting by die Wes-Indiese Rugbyvereniging (''West Indies Rugby Association'', WIRA) gestig is.&lt;ref name=&quot;NAWIRA&quot; /&gt; Van Junie 2000 tot Mei 2001 het die Verenigde State in toetswedstryde agt agtereenvolgende nederlae gely en daarmee ’n ewe erge wenrekord as in 1998 aangeteken. Nadat dié negatiewe reeks tydens die Panamerikaanse Rugbykampioenskap 2001 met ’n naelskraapse oorwinning oor Uruguay kort onderbreek is, het daarop vyf verdere nederlae gevolg (onder andere twee keer teen Kanada aan die begin van die kwalifisering vir die [[Rugbywêreldbeker 2003]]). Ná twee tuisoorwinnings oor Uruguay en Chili het die Verenigde State in die derde rondte derde geëindig, waarmee hulle tot die uitspeelwedstryd gevorder het. Die Verenigde State het twee maklike oorwinnings oor Spanje aangeteken en vervolgens vir hul vierde rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer. Kort daarna het die Verenigde State oorwinnings oor Japan en Kanada aangeteken, waarmee hulle vir die eerste keer in hul rugbygeskiedenis vier agtereenvolgende oorwinnings aangeteken het.&lt;ref name=&quot;Test matches – Team records – USA&quot; /&gt; In 2003 het die IRR met die Super Powers Cup en die Churchillbeker twee nuwe toernooie as plaasvervanger vir die vorige Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap en die Panamerikaanse Rugbykampioenskap ingevoer, waaraan die Verenigde State deelgeneem het. Terwyl eersgenoemde net tot in 2005 beslis is, is laasgenoemde tot in 2011 aangebied.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/46696.html |title=USA hammers Japan |publisher=ESPNscrum |date=18 Mei 2003 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië het die Arende vierde in hul groep van vyf geëindig. In die eerste groepwedstryd teen Fidji het die Verenigde State vroeg in die tweede helfte met 13–3 voorgeloop, maar Fidji het die voortou geneem en die wedstryd met 19–18 beklink, dit was die Arende se negende agtereenvolgende nederlaag tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi. Ná ’n 15–39-nederlaag teen Skotland het die Verenigde State Japan met 39–26 verslaan en sodoende hul eerste oorwinning tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi sedert 1987 aangeteken (oor dieselfde span).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/onthisday/rugby/story/104549.html |title=Wallabies send All Blacks home |publisher=ESPNscrum |date=24 Maart 2015 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Ná ’n 14–41-nederlaag in die laaste groepwedstryd teen Frankryk het die Verenigde State in die vierde plek geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Die Verenigde State se wenrekord in 2004 en 2005 het ná vyf agtereenvolgende nederlae weer teleurstellend verloop. In 2006 het die kwalifisering vir die daaropvolgende rugbywêreldbekertoernooi afgeskop. Hul 91–0-oorwinning oor [[Barbados]] in die eerste wedstryd is tot op hede die hoogste uitslag in die Arende se geskiedenis. Nadat hulle ná ’n 7–56-nederlaag teen Kanada die regstreekse kwalifisering misgeloop het, moes die Verenigde State in die laaste rondte in twee wedstryde teen Uruguay om die laaste plek vir die Amerikaanse vasteland speel. Die Verenigde State het weg met 42–13 en tuis met 33–7 geseëvier, waardeur hulle vir die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in Frankryk gekwalifiseer het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/65972.html |title=USA secures place at RWC'07 |publisher=ESPNscrum |date=8 Oktober 2006 |accessdate=1 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200601051732/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/65972.html |archive-date=1 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Verenigde State, destyds in die 13de plek van die wêreldranglys,&lt;ref name=&quot;ranglys&quot; /&gt; is in alle vier groepwedstryde verslaan: In die eerste wedstryd met 10–28 deur Engeland, aansluitend met 15–25 deur Tonga, met 21–25 deur Samoa en eindelik met 15–64 deur die latere wêreldkampioen Suid-Afrika.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die Arende het nogtans ’n hoogtepunt tydens die wedstryd teen die Springbokke beleef. Ná ’n onderskepping deur Todd Clever en ’n aantal passe het Takudzwa Ngwenya langs die kantlyn gejaag en die spoedvraat [[Bryan Habana]] uitgehardloop om ’n drie te druk wat later deur die IRR as die “drie van die jaar” benoem is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/countries/rest-of-the-world/rugby-world-cup-2011-usas-story-14387 |title=Rugby World Cup 2011: USA’s story |publisher=Rugby World |date=1 Augustus 2011 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Australia vs USA 2011 RWC (2).jpg|duimnael|Die Wallabies skrum teen die Verenigde State tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]]]]
In Maart 2009 het die beheerliggaam die Ier Eddie O’Sullivan, wat voorheen die Ierse nasionale span sewe jaar lank suksesvol afgerig het, as nuwe hoofafrigter aangestel. Sy tak was om rugby in die Verenigde State verder te ontwikkel en spelers se moontlikhede ná die jeug- en kollege-vlak uit te brei.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/timeline/rugby/story/92941.html |title=O'Sullivan lands Eagles job |publisher=ESPNscrum |date=5 Maart 2009 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die Churchillbeker 2009 het die Arende vir die eerste keer teen [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] te staan gekom en die destydse Europese kampioen met 31–13 verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://rugby365.com/countries/canada/churchill-cup-returns-to-america |title=Churchill Cup returns to America |publisher=Rugby 365 |date=22 Februarie 2010 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Kort daarna het in Julie die rugbywêreldbekerkwalifisering se eerste fase met twee wedstryde teen Kanada afgeskop. Terwyl hulle die tuiswedstryd naelskraap gewen het, is die Amerikaners in die wegwedstryd een week later maklik verslaan. Die Amerikaanse vasteland se laaste plek is soos vier jaar voorheen in November 2009 teen Uruguay beslis. Die Arende het weer met twee oorwinnings hul plek in die toernooi bespreek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/8372808.stm |title=Eagles claim 2011 World Cup berth |publisher=[[BBC]] |date=22 November 2009 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; In die drie toetswedstryde gedurende 2010 het hulle oorwinnings oor Rusland en Portugal aangeteken en hulle is deur Georgië geklop. In voorbereiding op die rugbywêreldbekertoernooi in 2011 het die Verenigde State ’n oorwinning oor Rusland aangeteken, maar ook vier nederlae gely. In hul eerste groepwedstryd tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland het die Amerikaners teen die Ierse aanvalle tot kort voor halftyd weerstand ontbied, maar hulle is eindelik deur hul hoofafrigter se vorige span met 22–10 verslaan. Hulle het in hul minimundoelwit, om minstens een oorwinning aan te teken, met ’n 13–6-oorwinning oor Rusland geslaag. In die derde wedstryd teen Australië was die Amerikaners sonder enige kans en hulle is met 67–5 verslaan; tot op hede is dit hul ergste nederlaag teen dié span. In die laaste wedstryd teen Italië is om die derde plek en die regstreekse kwalifisering vir die daaropvolgende toernooi gespeel. Italië het dié wedstryd met 27–10 gewen en die Verenigde State het ná drie nederlae in vier wedstryde in die vierde plek geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Twee maande ná die uitskakeling het O’Sullivan bedank.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/15761754 |title=Eddie O'Sullivan stands down as US Eagles coach |publisher=[[BBC]] |date=16 November 2011 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

In 2012 was hul wenrekord gebalanseerd; hulle het drie oorwinnings aangeteken, maar ook drie nederlae in vriendskaplike wedstryde gely. In die daaropvolgende jaar het die Arende ’n swak fase betree en sewe agtereenvolgende nederlae gely. Daarvan was vier nederlae tydens hul eerste deelname aan die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] teen Kanada, Tonga, Fidji en Japan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/series/176567.html?template=results |title=Pacific Nations Cup 2013 |publisher=ESPNscrum |date=2013 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[2013 midjaarrugbytoetsreeks]] het hulle in ’n noemenswaardige naelskraapse 12–15-nederlaag teen Ierland gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/22826506 |title=Rugby International: USA 12–15 Ireland |publisher=ESPNscrum |date=9 Junie 2013 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die daaropvolgende rugbywêreldbekerkwalifisering het in Augustus 2013 weer met twee nederlae teen Kanada en ’n totale telling van 20–40 afgeskop. Vervolgens moes die Verenigde State in April 2014 weer teen Uruguay speel. Terwyl hulle in die wegwedstryd gelykop gespeel het, het hulle die tuiswedstryd gewen; met die totale telling van 59–40 het hulle vir die rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer. O’Sullivan se ontwikkelingswerk het daartoe gelei, dat sekere Amerikaanse rugbyspelers kontrakte met Europese professionele spanne kon onderteken; vervolgens was tien spelers in Engeland aktief.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.thisisamericanrugby.com/2014/03/eagles-selected-for-first-uruguay-match.html |title=Eagles Selected For First Uruguay Match |publisher=This Is American Rugby |date=15 Maart 2014 |accessdate=3 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203192550/http://www.thisisamericanrugby.com/2014/03/eagles-selected-for-first-uruguay-match.html |archive-date=3 Desember 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:South Africa vs USA 2015 RWC (4).jpg|duimnael|Die Arende teen die Springbokke tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]]]]
Op 1 November 2014 het die Verenigde State in hul derde wedstryd teen Nieu-Seeland te staan gekom en hulle is soos verwag maklik met 74–6 verslaan. Meer as 61&amp;nbsp;500 toeskouers het dié wedstryd op die [[Soldier Field]] in Chicago bygewoon, wat die vorige toeskouerrekord meer as verdriedubbel het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2014/nov/07/wallabies-us-rugby-all-blacks-chicago-test |title=Wallaby greats say US 'sleeping giant' of rugby and hail All Blacks' Chicago Test |publisher=[[The Guardian]] |date=7 November 2014 |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231214/http://www.theguardian.com/sport/2014/nov/07/wallabies-us-rugby-all-blacks-chicago-test |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die vorige rekord was ’n skare van 20&amp;nbsp;183 tydens die wedstryd teen Ierland in [[Houston]] die vorige jaar.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.chicagotribune.com/sports/breaking/ct-rugby-us-new-zealand-spt-1102-20141101-story.html |title=Rugby match draws 61,500 to Soldier Field |publisher=Chicago Tribune |author=Jack McCarthy |date=1 November 2014 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; In voorbereiding op die rugbywêreldbekertoernooi het die Arende in vier wedstryde tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2015 gespeel, waarvan hulle een elk teen Japan en Kanada gewen het. Daarop het op 5 September 2015 ’n vriendskaplike wedstryd in Chicago teen die destyds tweede beste span uit Australië gevolg. Teen halftyd het die Amerikaners verrassend met 14–10 voorgeloop, voordat die Wallabies die leisels oorgeneem, aan hul teenstander geen verdere punt toegestaan en dié wedstryd maklik beklink het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbytoday.com/elite/eagles-fall-wallabies-last-rwc-tune |title=Eagles Fall to Wallabies in Last RWC Tune-Up |publisher=Rugby Today |date=5 September 2015 |accessdate=3 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203192535/https://www.rugbytoday.com/elite/eagles-fall-wallabies-last-rwc-tune |archive-date=3 Desember 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland het die Verenigde State saam met Suid-Afrika, Skotland, Japan en Samoa in een groep gespeel. In die eerste wedstryd het hulle met 16–25 teen Samoa verloor. Daarop het nederlae teen Skotland (met 16–39), Suid-Afrika (met 0–64) en Japan (met 18–28) gevolg, waardeur die Amerikaners in die laaste plek uit die toernooi geskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Professionele tydperk ===
[[Lêer:2016 Americas Rugby Championship - Uruguay vs United States - 02.JPG|duimnael|Wedstryd tussen Uruguay en die Verenigde State tydens die Amerikaanse Rugbykampioenskap 2016]]
Sedert die IRVR in 1995 rugby vir professionele spelers geopen het, is in die Verenigde State herhaaldelik probeer om ’n professionele liga van stapel te stuur. Hulle het eers in November 2015 daarin geslaag, nadat PRO Rugby deur ’n van die beheerliggaam ondersteunde privaat organisasie gestig is. Elke PRO Rugbyspan het oor ’n kwota vir oorsese en Amerikaanse spelers beskik.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/nov/09/us-professional-rugby-union-league |title=US professional rugby union competition to begin play in April |publisher=[[The Guardian]] |author=Martin Pengelly |date=9 November 2015 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.americasrugbynews.com/2015/11/20/4875/ |title=Second PRO Rugby Team Confirmed for California |publisher=Americas Rugby news |date=21 November 2015 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Nadat dié liga in Desember 2016 om organisatoriese en finansiële probleme ontbind moes word, kon net een seisoen voltooi word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/international/87815938/usa-rugbys-first-professional-league-pro-rugby-is-defunct-after-eight-months |title=USA Rugby's first professional league, PRO Rugby, is defunct after eight months |publisher=stuff.co.nz |date=21 Desember 2016 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; In 2016 het die nasionale span vir die eerste keer aan die jaarlikse Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem, wat sedert sy herorganisasie uit ses Noord- en Suid-Amerikaanse spanne bestaan (en nieamptelik „Amerikaanse Sesnasies“ genoem word). Tydens die 2017- en 2018-toernooie het die Verenigde State hul eerste belangrike internasionale titels ingepalm.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2017/03/04/last-second-try-gives-eagles-arc-title/ |title=Last-second try gives Eagles ARC Title |publisher=Americas Rugby News |date=4 Maart 2017 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2018/03/03/usa-claim-arc-grand-slam-uruguay/ |title=USA claim ARC Grand Slam in Uruguay |publisher=Americas Rugby News |date=3 Maart 2018 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; In Junie en Julie 2017 het die span tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering met ’n gelykop en ’n oorwinning oor Kanada vir die toernooi gekwalifiseer. Gelyktydig het die pogings vir die invoering van ’n professionele liga voortgegaan. In November 2017 is die Major League Rugby gestig, wat deur die plaaslike beheerliggame en privaat borge ondersteun word; in 2018 het die eerste seisoen afgeskop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/23261299/major-league-rugby-rugby-latest-attempt-crack-america |title=Major League Rugby: Inside rugby's latest attempt to crack America |publisher=ESPNscrum |author=Tom Hamilton |date=20 April 2018 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Die nuwe hoofafrigter, die Suid-Afrikaner [[Gary Gold]], kon tydens die [[2018 midjaarrugbytoetsreeks]] vir die eerste keer ’n geheel en al uit professionele spelers bestaande span saamstel. Op 16 Junie het hulle in Houston vir ’n verrassing gesorg, toe hulle Skotland met 30–29 verslaan het. Dit was hul eerste oorwinning oor ’n eerste-vlak-span sedert hul oorwinning tydens die Olimpiese Somerspele 1924.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/report?gameId=292781&amp;league=289234 |title=Scotland stunned as U.S. earn first ever tier one victory |publisher=ESPNscrum |date=17 Junie 2018 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[2018 eindjaarrugbytoetsreeks]] het hulle vir die eerste keer Samoa verslaan. Ná ’n 14–57-wegnederlaag teen Ierland is hul wenreeks van nege agtereenvolgende toetswedstryde beëindig, die langste in die Amerikaanse rugbygeskiedenis. In voorbereiding op die rugbywêreldbekertoernooi het die Verenigde State vir die eerste keer in vier jaar aan die Stille Oseaan-nasiesbeker deelgeneem. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in Japan het die nasionale span nie aan die hoë verwagtinge voldoen nie. Hulle het teen Engeland met 7–45, teen Frankryk met 9–33, teen Argentinië met 17–47 en teen Tonga met 19–31 verloor. Vervolgens is die Verenigde State weer in die laaste plek uit die toernooi geskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/pools |title=Pool C |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; As gevolg van die reisbeperkings tydens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] het die Amerikaanse span in 2020 nie in ’n enkele wedstryd gespeel nie. Tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering se kontinentalen fase het die Verenigde State ná ’n tuis- en wegoorwinning elk oor Kanada, Uruguay en Chili die interkontinentale kwalifisering gehaal. Hier het hulle [[Keniaanse nasionale rugbyspan|Kenia]] en [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]] geklop, maar ná ’n 16–16-gelykop teen die gelyk op punte Portugese het hulle die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/777606/rugby-world-cup-2023-final-qualification-tournament-match-day-three-recap |title=Samuel Marques kicks Portugal to Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 November 2022 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2024 het die Amerikaners die vierde plek beklee.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/959093/asahi-super-dry-pacific-nations-cup-final-recap |title=Asahi Super Dry Pacific Nations Cup: Brilliant Fiji claim sixth title |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=21 September 2024 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die Stille Oseaan-nasiesbekertoernooi 2025 was deel van die [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering en die span het uiteindelik die vyfde plek behaal; hulle het vroeër reeds vir die hooftoernooi in Australië gekwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/1015730/asahi-super-dry-pacific-nations-cup-2025-finals-preview |title=Asahi Super Dry Pacific Nations Cup 2025 Finals preview |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=19 September 2025 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

== Kleure, embleem en bynaam ==
[[Lêer:USA Eagles Mascot Churchill Cup 2010.jpg|duimnael|upright|Die Verenigde State se Arendegelukbringer – ''Rookie the Eagle'' – tydens die Churchillbeker 2010]]
Die Verenigde State speel tradisioneel in ’n wit trui met blou en rooi kleuraksente, ’n blou gestreepte wit broek en wit sokkies, die kleure van die [[vlag van die Verenigde State|nasionale vlag]]. Hul alternatiewe trui is ’n rooi en wit gestreepte donkerblou trui met ’n wit gestreepte donkerblou broek en donkerblou sokkies. Tydens die Olimpiese Somerspele 1920 in Antwerpen en 1924 in Parys se rugbytoernooie het die Verenigde State in ’n wit trui met die groot seël se wapenskild op die bors, ’n wit broek en blou en rooi gestreepte wit sokkies uitgedraf.

Die huidige truiverskaffer is [[Canterbury of New Zealand|Canterbury]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.canterbury.com/blog/sports/stars-in-stripes-canterbury-unveils-new-usa-rugby-jerseys/ |title=Canterbury unveils new USA rugby Shirts &amp; jerseys |publisher=[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] |date=1 April 2013 |accessdate=26 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210726180052/https://www.canterbury.com/blog/sports/stars-in-stripes-canterbury-unveils-new-usa-rugby-jerseys/ |archive-date=26 Julie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en die truiborg is Medallia.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://usa.rugby/news/medallia-to-feature-on-front-and-back-of-jersey-for-usa-mens-xvs-national-teams-july-tests |title=Medallia to feature on front and back of jersey for USA Men’s XVs National Team’s July tests |publisher=[[VSA Rugby]] |author=Aalina Tabani |date=30 Junie 2021 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel.

Die beheerliggaam [[VSA Rugby]] se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon die [[Amerikaanse arend]] (''Haliaeetus leucocephalus'') in die nasionale kleure wit, blou en rooi, wat ’n rugbybal dra, met die belettering ''USA Rugby'' daaronder. Die nasionale span se bynaam is ''Eagles'' („Arende“) en aan die Verenigde State se nasionale voël, die Amerikaanse arend, ontleen. Die span se gelukbringer is derhalwe ’n Amerikaanse arend met die naam ''Rookie the Eagle''.

== Tuisstadions ==
[[Lêer:Infinity Park 4 by 3 ver 2.jpg|duimnael|links|Infinity Park in [[Denver]], [[Colorado]], is reeds vir tuiswedstryde van die Arende gebruik]]
Die Arende beskik nie oor ’n amptelike tuisstadion nie. Die Verenigde State het verskeie van hul tuiswedstryde op Infinity Park in [[Denver]], [[Colorado]], gespeel, maar sedert die toenemende gewildheid van die nasionale rugbyspan het dié stadion te klein geword en sedert Junie 2012 het die Arende nie meer daar gespeel nie. Sedertdien speel die Verenigde State hul tuiswedstryde gewoonlik in groter Major League Soccer-stadions dwarsdeur die land. Sedert Junie 2012 speel die Arende elke Juniemaand ’n tuiswedstryd teen ’n vlak-een-span voor ’n groot skare op BBVA Compass-stadion in [[Houston]], [[Texas]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://texasrugbyunion.com/2012/03/06/its-official-usa-eagles-vs-italy/ |title=It's Official: USA Eagles vs Italy |publisher=Texas Rugby Union |date=6 Maart 2012 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Sedert 2012 het die Arende ook op ander MLS-stadions soos PPL Park in [[Philadelphia]] en die Dignity Health Sports Park in [[Los Angeles]] gespeel. Die Arende speel van hul minder hoëprofielwedstryde op kleiner sokkerstadions.

Die internasionale rugbywedstryd in die Verenigde State met die hoogste toeskouerbywoning het nie die span van die Verenigde State betrek nie; ’n skare van 62&amp;nbsp;000 het die wedstryd tussen Ierland en Nieu-Seeland bygewoon, waarin die Iere op 5 November 2016 vir die eerste keer die All Blacks met 40–29 op Soldier Field geklop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.news.com.au/sport/rugby/live-coverage-of-all-blacks-v-ireland-from-chicagos-soldier-field/news-story/46521ddbc332bb1fa18da359b04fa027 |title=Inspired Ireland record first ever win over All Blacks at Chicago’s Soldier Field |publisher=News.com.au |date=6 November 2016 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Rugbywêreldbekerstadions ===
{{Hoofartikel|Rugbywêreldbeker 2031}}
Die Verenigde State sal die Rugbywêreldbeker 2031 aanbied. Dit sal die eerste rugbywêreldbekertoernooi ooit in die [[Amerikas]] wees.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/714742/rugby-world-cup-host-locations-confirmed-through-to-2033 |title=Rugby World Cup host locations confirmed through to 2033 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=12 Mei 2022 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

== Toetswedstryde ==
[[Lêer:United States IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Die Verenigde State se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys van 10 Oktober 2003 tot op hede]]
Die Verenigde State het 109 van hul 278 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 39,21%. Die Verenigde State se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2025):&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=11;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – United States |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Teenstander
! Gespeel
! Gewen
! Verloor
! Gelykop
! % Gewen
|- bgcolor=&quot;#d0ffd0&quot; align=&quot;center&quot;
|-
| {{ARGru}} || 9 || 0 || 9 || 0 || 0,00
|-
| {{AUSru}} || 8 || 0 || 8 || 0 || 0,00
|-
| {{BARru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{BMUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{BRAru}} || 5 || 4 || 1 || 0 || 80,00
|-
| {{CHIru}} || 8 || 6 || 2 || 0 || 75,00
|-
| {{GERru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{ENGru}} || 8 || 0 || 8 || 0 || 0,00
|-
| {{FIJru}} || 7 || 1 || 6 || 0 || 14,29
|-
| {{FRAru}} || 9 || 2 || 7 || 0 || 22,22
|-
| {{GEOru}} || 7 || 3 || 4 || 0 || 42,86
|-
| {{HKGru}} || 8 || 4 || 4 || 0 || 50,00
|-
| {{IRLru}} || 11 || 0 || 11 || 0 || 0,00
|-
| {{ITAru}} || 5 || 0 || 5 || 0 || 0,00
|-
| {{JPNru}} || 26 || 13 || 12 || 1 || 50,00
|-
| {{CANru}} || 67 || 25 || 40 || 2 || 37,31
|-
| {{KENru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{NZLru}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0,00
|-
| {{PORru}} || 5 || 3 || 1 || 1 || 60,00
|-
| {{ROMru}} || 11 || 8 || 3 || 0 || 72,73
|-
| {{RUSru}} || 9 || 8 || 1 || 0 || 88,89
|-
| {{SAMru}} || 9 || 3 || 6 || 0 || 33,33
|-
| {{SCOru}} || 7 || 1 || 6 || 0 || 14,29
|-
| {{SOWru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{ESPru}} || 6 || 5 || 1 || 0 || 83,33
|-
| {{RSAru}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0,00
|-
| {{TGAru}} || 11 || 2 || 9 || 0 || 18,18
|-
| {{TUNru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{URUru}} || 20 || 15 || 4 || 1 || 75,00
|-
| {{WALru}} || 7 || 0 || 7 || 0 || 0,00
|-
| align=&quot;left&quot; |'''Algeheel''' || '''278''' || '''109''' || '''164''' || '''5''' || '''39,21'''
|}

== Wedywering met Kanada ==
Die Verenigde State se grootste mededinger in rugby is [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]]. Die Verenigde State het meer toetswedstryde teen dié noordelike buurland as teen enige ander land gespeel. Die twee spanne het in 1977 vir die eerste keer teen mekaar te staan gekom en ontmoet sedertdien jaarliks, met uitsondering van 2010 en 2020. Kanada en die Verenigde State het tot dusver in 67 toetswedstryde ontmoet, waarvan die Verenigde State 25 gewen het en Kanada 40, met twee gelykopuitslae.

Die Verenigde State en Kanada speel gereeld tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering teen mekaar. Hulle het tot dusver in elke kwalifisering ontmoet, met uitsondering vir die 1987-toernooi, waar spanne pleks van kwalifisering vir deelname uitgenooi is, en die 1995-toernooi, waarvoor Kanada as deelnemer in die kwarteindrondte tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]] regstreeks gekwalifiseer het. Sedert 2015 ontmoet albei spanne jaarliks tydens die Amerikaanse Rugbykampioenskap.

Van 2014 af was die Verenigde State in twaalf toetswedstryde onoorwonne (elf oorwinnings en een gelykop), totdat Kanada in 2021 weer geseëvier het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/usa-coach-at-a-loss-for-words-after-world-cup-qualifying-upset/ |title=USA coach 'at a loss for words' after World Cup qualifying upset |publisher=Rugbypass |date=5 September 2021 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die eerste oorwinning in die Arende se wenreeks het ’n onoorwonne wenreeks van Kanada beëindig wat in 2009 begin het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/report?gameId=214963&amp;league=256449 |title=USA claim first victory over Canada since 2009 |publisher=ESPNscrum |date=22 Junie 2014 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

== Rekords ==
=== Wêreldbekerrekord ===
Die Verenigde State het tot dusver aan amper elke [[rugbywêreldbeker]]toernooi deelgeneem, met uitsondering van [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] in Suid-Afrika en [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] in Frankryk. Hul beste prestasie tot dusver was een oorwinning elk tydens die toernooie in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] en [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]].

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Jaar !! Uitslag
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer''
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || ''gekwalifiseer as gasheer''
|}

=== Olimpiese Somerspele ===
* [[Olimpiese Somerspele 1920|1920]]: Olimpiese kampioen
* [[Olimpiese Somerspele 1924|1924]]: Olimpiese kampioen

=== Amerikaanse Rugbykampioenskap ===
Die Verenigde State se enigste jaarlikse toernooi is die Amerikaanse Rugbykampioenskap, waar hulle teen Brasilië, Chili, Kanada en Uruguay asook die Argentynse tweede span speel. Die Verenigde State het dié toernooi tot dusver twee keer gewen (in 2017 en 2018).

=== Churchillbeker ===
Van 2003 tot 2011 het die Verenigde State aan die jaarlikse Churchillbeker deelgeneem, maar hulle het geen titeloorwinning aangeteken nie.

=== Stille Oseaan-nasiesbeker ===
Die Verenigde State is tot dusver vier keer vir deelname aan die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] uitgenooi, die jaarlikse toernooi tussen die drie rugbylande Fidji, Samoa en Tonga. Hulle kon nog geen titel inpalm nie.

=== Ander toetswedstryde ===
[[Lêer:Pershing Cup.jpg|duimnael|upright|Die Verenigde State ding sedert 2014 met Roemenië om die Pershingbeker mee]]
Gedurende die amateurtydperk het die Verenigde State deels maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het hulle ander nasionale spanne in die Verenigde State gehuisves. Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die [[Suidelike Halfrond]] tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] vertrek die Verenigde State na die Suidelike Halfrond en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]] tree die Verenigde State as gasheer op. As deel daarvan ding die Verenigde State sedert 2014 met Roemenië om die Pershingbeker mee.

== Spelers ==
=== Huidige span ===
Die volgende spelers het die Verenigde State se span gevorm tydens die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] 2025:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://eagles.rugby/news/usa-mens-eagles-ramp-up-for-pacific-nations-cup-and-rugby-world-cup-qualification-chase-2025814 |title=USA Men’s Eagles ramp up for Pacific Nations Cup and Rugby World Cup qualification chase |publisher=[[VSA Rugby]] |author=Calder Cahill |date=15 Augustus 2025 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

{|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Agterspelers ''(backs)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde
|-
| [[Ruben de Haas]] || [[Skrumskakel]] || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | 36
|-
| [[Ethan McVeigh]] || Skrumskakel || [[Old Glory DC]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}4
|-
| [[Juan-Philip Smith]] || Skrumskakel || [[Seattle Seawolves]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}9
|-
| [[Christopher Hilsenbeck]] || [[Losskakel]] || [[Chicago Hounds]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}2
|-
| [[AJ MacGinty]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Losskakel || [[Bristol Bears]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 42
|-
| [[Tom Pittman (rugbyspeler)|Tom Pittman]] || Losskakel || [[Anthem Rugby Carolina|Anthem RC]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}2
|-
| [[Dominic Besag]] || [[Senter]] || [[Saint Mary's Gaels|Saint Mary's College]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}9
|-
| [[Tommaso Boni]] || Senter || [[Old Glory DC]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}9
|-
| [[Tavite Lopeti]] || Senter || [[San Diego Legion]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 21
|-
| [[Erich Storti]] || Senter || [[Anthem Rugby Carolina|Anthem RC]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}4
|-
| [[Nate Augspurger]] || [[Vleuel]] || [[Chicago Hounds]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 51
|-
| [[Noah Brown]] || Vleuel || [[Chicago Hounds]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}1
|-
| [[Lauina Futi]] || Vleuel || [[Seattle Seawolves]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}5
|-
| [[Rufus McLean]] || Vleuel || [[Houston SaberCats]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}1
|-
| [[Toby Fricker]] || [[Heelagter]] || [[Anthem Rugby Carolina|Anthem RC]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}5
|-
| [[Mitch Wilson]] || Heelagter || [[Anthem Rugby Carolina|Anthem RC]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 13
|}
|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Voorspelers ''(forwards)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde
|-
| [[Kaleb Geiger]] || [[Haker]] || [[New England Free Jacks]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}5
|-
| [[Shilo Klein]] || Haker || [[San Diego Legion]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}5
|-
| [[Kapeli Pifeleti]] || Haker || [[Provence Rugby|Provence]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 19
|-
| [[Pono Davis]] || [[Stut]] || [[Houston SaberCats]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}8
|-
| [[Jack Iscaro]] || Stut || [[Old Glory DC]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 13
|-
| [[Tonga Kofe]] || Stut || [[Leicester Tigers]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}3
|-
| [[Ezekiel Lindenmuth]] || Stut || [[Houston SaberCats]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}1
|-
| [[Alec McDonnell]] || Stut || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}0
|-
| [[Maliu Niuafe]] || Stut || [[San Diego Legion]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}0
|-
| [[Payton Talea]] || Stut || [[San Diego Legion]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}3
|-
| [[Jake Turnbull]] || Stut || [[Eastern Suburbs District RUFC|Eastern Suburbs]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 14
|-
| [[Jason Damm]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[San Diego Legion]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}9
|-
| [[Nafi Maʻafu]] || Slot || [[US Montauban|Montauban]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}0
|-
| [[Tevita Naqali]] || Slot || [[Old Glory DC]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}3
|-
| [[Marno Redelinghuys]] || Slot || [[Houston SaberCats]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}3
|-
| [[Rick Rose]] || Slot || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}0
|-
| [[Makeen Alikhan]] || [[Losvoorspeler]] || [[Anthem Rugby Carolina|Anthem RC]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}2
|-
| [[Benjamín Bonasso]] || Losvoorspeler || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | 10
|-
| [[Cory Daniel]] || Losvoorspeler || [[Old Glory DC]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 13
|-
| [[Vili Helu]] || Losvoorspeler || [[San Diego Legion]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 17
|-
| [[Christian Poidevin]] || Losvoorspeler || [[San Diego Legion]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}2
|-
| [[Paddy Ryan]] || Losvoorspeler || [[San Diego Legion]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 14
|-
| [[Lance Williams]] || Losvoorspeler || [[Utah Warriors]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}9
|}
|}

=== Bekende spelers ===
[[Lêer:Dan Carroll 1908.jpg|duimnael|upright|Dan Carroll (1908)]]
Een voormalige Amerikaanse speler is vir sy uitstekende prestasies in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable zebra&quot;
! Speler !! Posisie !! Inskrywing
|-
| [[Dan Carroll]] || [[Senter]], [[Losskakel]]&lt;br /&gt;[[Vleuel]], [[Skrumskakel]] || 2016
|}

Daarbenewens is die twee Olimpiese spanne, wat in 1920 en 1924 die goue medalje gewen het, ingeskryf.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees/59187 |title=1920 and 1924 USA Olympic Team |work=World Rugby Hall of Fame |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Spelerstatistieke ===
[[Lêer:Blaine Scully.jpg|duimnael|upright|Blaine Scully (2009)]]
[[Lêer:Luke Gross.jpg|duimnael|upright|Luke Gross (2008)]]
[[Lêer:Todd Clever Churchill Cup 2010.jpg|duimnael|upright|Todd Clever (2010)]]
Vervolgens die belangrikste statistieke van die Verenigde State se spelers. Die spelers wat met &lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter.

&lt;small&gt;(Korrek teen September 2025)&lt;/small&gt;

{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=11;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#ABCDEF&quot;
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || [[Todd Clever]] || 2003–2017 || 76
|-
| {{0}}2 || [[Cameron Dolan]] || 2013–2023 || 67
|-
| {{0}}3 || [[Mike MacDonald]] || 2000–2012 || 67
|-
| {{0}}4 || [[Luke Gross]] || 1996–2003 || 62
|-
| {{0}}5 || [[Alec Parker]] || 1996–2009 || 58
|-
| {{0}}6 || [[Mike Petri]] || 2007–2015 || 57
|-
| {{0}}7 || [[Louis Stanfill]] || 2005–2015 || 56
|-
| {{0}}8 || [[Blaine Scully]] || 2011–2019 || 54
|-
| {{0}}9 || [[Chris Wyles]] || 2007–2015 || 54
|-
| 10 || colspan=3 | Twee spelers met 53 toetswedstryde elk
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde as kaptein&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=11;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#ABCDEF&quot;
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || [[Todd Clever]] || 2008–2017 || 51
|-
| {{0}}2 || [[Dave Hodges]] || 2000–2003 || 28
|-
| {{0}}3 || [[Dan Lyle]] || 1996–2003 || 24
|-
| {{0}}4 || [[Blaine Scully]] || 2016–2019 || 23
|-
| {{0}}5 || [[Kort Schubert]] || 2003–2006 || 17
|-
| {{0}}6 || [[Tom Billups]] || 1998–1998 || 12
|-
| {{0}}7 || [[Ed Burlingham]] || 1983–1987 || {{0}}9
|-
| {{0}}8 || [[Kevin Swords]] || 1991–1994 || {{0}}8
|-
| {{0}}9 || [[Brian Vizard]] || 1990–1991 || {{0}}8
|-
| 10 || [[Chris Wyles]] || 2015–2015 || {{0}}8
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste punte aangeteken&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=11;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#ABCDEF&quot;
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Punte
|-
| {{0}}1 || [[Mike Hercus]] || 2002–2009 || 465
|-
| {{0}}2 || [[AJ MacGinty]] * || 2015–2025 || 425
|-
| {{0}}3 || [[Matt Alexander]] || 1995–1998 || 286
|-
| {{0}}4 || [[Chris Wyles]] || 2007–2015 || 222
|-
| {{0}}5 || [[Chris O’Brien]] || 1988–1994 || 144
|-
| {{0}}6 || [[Mark Williams]] || 1987–1999 || 143
|-
| {{0}}7 || [[Vaea Anitoni]] || 1992–2002 || 130
|-
| {{0}}8 || [[Joe Taufeteʻe]] * || 2015–2025 || 115
|-
| {{0}}9 || [[Kevin Dalzell]] || 1996–2003 || 109
|-
| 10 || [[Cameron Dolan]] || 2013–2023 || 105
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste drieë gedruk&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=11;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#ABCDEF&quot;
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Drieë
|-
| {{0}}1 || [[Vaea Anitoni]] || 1992–2000 || 26
|-
| {{0}}2 || [[Joe Taufeteʻe]] * || 2015–2025 || 23
|-
| {{0}}3 || [[Cameron Dolan]] || 2013–2023 || 21
|-
| {{0}}4 || [[Paul Emerick]] || 2003–2012 || 17
|-
| {{0}}5 || [[Todd Clever]] || 2003–2017 || 16
|-
| {{0}}6 || [[Mike Teʻo]] || 2016–2021 || 16
|-
| {{0}}7 || [[Chris Wyles]] || 2007–2015 || 16
|-
| {{0}}8 || [[Nate Augspurger]] * || 2016–2025 || 15
|-
| {{0}}9 || [[Blaine Scully]] || 2011–2019 || 15
|-
| 10 || [[Hanco Germishuys]] || 2016–2022 || 14
|}
|}

== Afrigters ==
[[Lêer:Gary Gold 2010.jpg|duimnael|upright|Gary Gold (2010)]]
[[Lêer:Mike Tolkin October 2015.jpg|duimnael|upright|Mike Tolkin (2015)]]
In 1976 het VSA Rugby met Dennis Storer die eerste hoofafrigter benoem. Sedert 2023 dien die Amerikaner Scott Lawrence as hoofafrigter.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Naam !! Tydperk
|-
| {{vlagikoon|Engeland}} Dennis Storer || 1976–1977
|-
| {{vlagikoon|Verenigde State}} Ray Cornbill || 1978–1983
|-
| {{vlagikoon|Verenigde State}} Ron Mayes || 1983–1987
|-
| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} George Hook || 1987
|-
| {{vlagikoon|Engeland}} Jim Perkins || 1987–1991
|-
| {{vlagikoon|Verenigde State}} Jack Clark || 1993–1999
|-
| {{vlagikoon|Australië}} Duncan Hall || 2000–2001
|-
| {{vlagikoon|Verenigde State}} Tom Billups || 2001–2005
|-
| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Peter Thorburn || 2006–2007
|-
| {{vlagikoon|Australië}} Scott Johnson || 2008–2009
|-
| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Eddie O’Sullivan || 2009–2011
|-
| {{vlagikoon|Verenigde State}} Mike Tolkin || 2012–2015
|-
| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} John Mitchell || 2016–2017
|-
| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Dave Hewett || 2017
|-
| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Gary Gold || 2018–2023
|-
| {{vlagikoon|Verenigde State}} Scott Lawrence || sedert 2023
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Verenigde State se nasionale krieketspan]]
* [[Verenigde State se nasionale vrouerugbyspan]]
* [[Verenigde State se nasionale sokkerspan]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}}
* {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|United States national rugby union team|Verenigde State se nasionale rugbyspan}}
* {{en}} [https://www.usa.rugby/ Amptelike webwerf van VSA Rugby]
* {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/north-america/usa Die Verenigde State by Wêreldrugby]
* {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/usa/ Die Verenigde State op Planet Rugby]
* {{en}} [https://www.americasrugbynews.com/category/usa/ Die Verenigde State op Americas Rugby News]

{{Nasionale rugbyspanne}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Rugby in die Verenigde State van Amerika]]
[[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Noord-Amerika]]</text>
      <sha1>8im1ghaqutsvx4anxg4bds75ff0knvf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nederlandse nasionale rugbyspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25813</id>
    <revision>
      <id>2924834</id>
      <parentid>2886401</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:00:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Klein korreksies</comment>
      <origin>2924834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48295" sha1="adeyzm51mnxtwpiwsboyviishc3ukq2" xml:space="preserve">: ''Hierdie artikel handel oor die Nederlandse nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Nederlandse nasionale vrouerugbyspan]].''
{{Inligtingskas Rugbyspan
| land                   = Nederland
| beeld                  = Kenteken van die Nederlandse nasionale rugbyspan.png
| unie                   = [[Rugby Nederland]] (RN)
| bynaam                 = ''Oranje''
| embleem                = Oranje tulp
| stadion                = Nasionale Rugbysentrum, [[Amsterdam]]
| kapasiteit             = 5&amp;nbsp;000
| kaptein                = [[Koen Bloemen]]
| afrigter               = {{vlagikoon|Skotland}} [[Bryan Easson]] &lt;small&gt;(sedert 2025)&lt;/small&gt;
| patroon_la1            = 
| patroon_b1             = 
| patroon_ra1            = 
| patroon_sh1            = 
| patroon_so1            = 
| linkerarm1             = FF8000
| liggaam1               = FF8000
| regterarm1             = FF8000
| broek1                 = 004080
| kouse1                 = FF8000
| patroon_la2            = 
| patroon_b2             = 
| patroon_ra2            = 
| patroon_sh2            = 
| patroon_so2            = 
| linkerarm2             = 004080
| liggaam2               = 004080
| regterarm2             = 004080
| broek2                 = 004080
| kouse2                 = FF8000
| statistiek             = Statistiek
| toetse                 = [[Tim Schumacher]] (14)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=22;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
| toppuntebehaler        = [[Hans Kuijer]] (41)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=22;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
| meestedrieë            = [[Gijs van der Pol]] (8)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=22;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
| eerste                 = ''Eerste nieamptelike toetswedstryd''&lt;br /&gt;{{NEDru}} 0–6 {{BELru-r}}&lt;br /&gt;([[Den Haag]], [[Nederland]]; 1 Julie 1930)&lt;br /&gt;''Eerste amptelike toetswedstryd''&lt;br /&gt;{{NEDru}} 6–6 {{BELru-r}}&lt;br /&gt;([[Amsterdam]], Nederland; 13 Maart 1932)
| grootwen               = {{NEDru}} 73–0 {{SUIru-r}}&lt;br /&gt;(Amsterdam, Nederland; 16 Februarie 2025)
| grootverloor           = {{ENGru}} 110–0 {{NEDru-r}}&lt;br /&gt;([[Huddersfield]], [[Engeland]]; 14 November 1998)
| Wêreldbekerverskynings = 
| jaar                   = 
| beste                  = 
| url                    = 
| unieurl                = www.rugby.nl
}}

Die '''Nederlandse nasionale rugbyspan''' ([[Nederlands]]: ''Nederlands rugbyteam'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Nederland]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Rugby word in Nederland geadministreer deur [[Rugby Nederland]] (RN) wat in 1932 gestig is. Hulle dra die bynaam ''Oranje''. Nederland word deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak drie-span erken. Die Nederlandse rugbyspan is tans (Maart 2026) 27ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.&lt;ref name=&quot;ranglys&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Nederland het in 1930 sy eerste nieamptelike toetswedstryd teen [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]] gespeel; hul eerste amptelike toetswedstryd het twee jaar later gevolg. In die daaropvolgende jare het albei spanne mekaar gereeld ontmoet. Van die ander teenstanders in die begintydperk was [[Duitse nasionale rugbyspan|Duitsland]] en [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]]. In 1934 was Nederland een van die stigterslede van die ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou Rugby Europa, RE) wat as mededinger tot die destydse eksklusiewe, Angel-Saksies oorheersde Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) gestig is.&lt;ref name=&quot;rugbyfootballhistory&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/timeline1930s.htm |title=Historical Rugby Milestones 1930s |publisher=Rugby Football History |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Sedert die 2000’s het die rugbysport in Nederland verder ontwikkel en die keurspan lok intussen gereeld skare van sowat 1&amp;nbsp;000 tydens tuiswedstryde. Nederland speel die meeste van sy toetswedstryde tydens die [[Europese Rugbykampioenskap]], waar hulle met ander ontluikende  rugbyspanne meeding. Die nasionale span se beste prestasies tot dusver is die promosie na die eerste vlak in 2020. Nederland kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. Die Nederlandse span speel tradisioneel in oranje truie met blou broeke en blou sokkies.

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Rugby Nederland}}
Die beheerliggaam vir rugby in Nederland is Rugby Nederland (RN), tot in 2014 die Nederlandse Rugbybond (''Nederlandse Rugby Bond'', NRB) genoem. Rugby Nederland is in 1932 gestig en het in 1988 by die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) aangesluit.&lt;ref name=&quot;Wêreldrugby&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/europe/netherlands |title=Netherlands |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was die Nederlandse beheerliggaam in 1934 ’n stigterslid van die kontinentale beheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE).&lt;ref name=&quot;rugbyfootballhistory&quot; /&gt;

Die hoogste rugbyliga in Nederland is die Ereklasse, waaraan agt spanne deelneem. Die meeste spelers van die Nederlandse nasionale span is uit dié liga afkomstig. Van die ander spelers is veral in Frankryk op professionele vlak aktief. In Nederland aktiewe nasionale spelers draf meestal uit vir die professionele span The Delta wat sedert 2021 aan die Rugby Europa Superbeker deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/news/rugby-europe-super-cup-2023 |title=Rugby Europe Super Cup 2023 |publisher=[[Rugby Europa]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Naas die amptelike nasionale span roep Rugby Nederland ook ander keurspanne byeen. Die ''Dutch Sevens'' is die Nederlandse [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel. Net soos ander rugbylande beskik Nederland oor ’n o/20-nasionale span wat aan die Europese Juniorkampioenskap en die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting.

== Geskiedenis ==
=== Invoering en vestiging van rugby ===
Rugby word in Nederland sedert 1918 gespeel, maar aan die begin slegs by ’n handjievol klubs.&lt;ref name=&quot;richards186&quot;&gt;{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=186}}&lt;/ref&gt; In 1915 is tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]], waartydens Nederland neutraal gebly het, ’n groot aantal Britse offisiere geïnterneer en hulle het rugby gespeel teen [[Suid-Afrika]]anse uitruilstudente, waardeur Nederlandse studente belangstelling begin toon het en in 1918 is die Delftse Studenterugbyklub (''Delftsche Studenten Rugby-Club'', DSR-C) gestig, die oudste rugbyklub in Nederland. Op 7 September 1920 was die DSR-C by die stigting van die beheerliggaam Nederlandse Rugbybond (''Nederlandsche Rugbybond'', NRB) betrokke, saam met twee ander federasies: die Amsterdamse Studenterugbyvereniging en die Groningse Studenterugbyklub, ’n rugbytak van die Groningse Voetbalvereniging “Forward”. Later het die Rotterdamse klub RSSV aangesluit. Die beheerliggaam is egter ná enkele jare ontbind, aangesien in die naoorlogse jare die buitelandse troepe onttrek en die verenigings die aanbieding van wedstryde gestaak het. Die DSR-C het as die enigste rugbyklub oorgebly, waardeur daar nie meer ’n behoefte vir ’n beheerliggaam was nie.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://nocnsf.nl/media/2908/zo-sport-nederland_nocnsf-sportonderzoek-2013-2019.pdf |title=Zo sport Nederland |publisher=Nederlandse Olimpiese Komitee |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Volgens die huidige beheerliggaam Rugby Nederland is sy voorganger in 1923 ontbind, die ''Leidsch Dagblad'' het egter nog in 1924 oor ’n federale besluit berig, waarvolgens die rugbyspelers aan die [[Olimpiese Somerspele 1924]] se rugbytoernooi in [[Parys]] nie wou deelgeneem het nie, wat ook die bewering weerlê dat die beheerliggaam slegs vriendskaplike kompetisies kon reël.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://leiden.courant.nu/issue/LD/1924-03-11/edition/0/page/7 |title=Rugby. : Niet naar de Olympiade. |publisher=Leidsch Dagblad |date=11 Maart 1924 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://dsr-c.nl/over-ons/ |title=Over ons – Al meer dan 100 Jaar |publisher=Delftsche Studenten Rugby-Club |accessdate=26 November 2019}}&lt;/ref&gt;

Nederland het op 1 Julie 1930 in sy eerste wedstryd tuis in [[Den Haag]] gespeel, maar hulle is met 6–0 deur [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]] geklop, waarmee die tot op hede aanhoudende mededinging met die suidelike buurland afgeskop het. Later dieselfde jaar het die tweede wedstryd in [[Brussel]] gevolg, wat hulle met 0–11 verloor het. Albei wedstryde word deur [[Rugby Nederland]] egter nie as amptelike toetswedstryde erken nie omdat beide die Nederlandse en die [[Belgium Rugby|Belgiese rugbybeheerliggam]] nog nie bestaan het nie. Die eerste amptelike toetswedstryd volgens Rugby Nederland is op 13 Maart 1932 in [[Amsterdam]] weer teen België beslis en het in ’n 6–6-gelykop geëindig. Terloops, volgens Rugby Nederland kon daardie wedstryd nie as ’n toetswedstryd erken word nie, maar dit word wel erken aangesien die Belgiese beheerliggaam reeds bestaan het en die stigting van die Nederlandse eweknie reeds ver gevorderd was.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=http://www.rugby.nl/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=734:bijna-80-jaar-nederland-vs-belgie&amp;catid=3:newsflash&amp;Itemid=237 |title=Bijna 80 jaar Nederland vs Belgie |publisher=[[Rugby Nederland]] |date=22 Maart 2011 |accessdate=30 Mei 2012 |archive-url=https://archive.today/20120530140809/www.rugby.nl/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=734:bijna-80-jaar-nederland-vs-belgie&amp;catid=3:newsflash&amp;Itemid=237 |archive-date=30 Mei 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Op 1 Oktober 1932 is in Amsterdam ’n nuwe beheerliggaam onder die naam ''Nederlandsche Rugbybond'' gestig (later ''Nederlandse Rugbybond''; nou Rugby Nederland, RN).&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=http://www.rugby.nl/nrb |title=Geschiedenis |publisher=[[Rugby Nederland]] |accessdate=9 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109014130/http://www.rugby.nl/nrb |archive-date=9 November 2013 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://rugby.nl/rugby-nederland-bestaat-90-jaar/ |title=Rugby Nederland bestaat 90 jaar |publisher=[[Rugby Nederland]] |date=1 Oktober 2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die vierde wedstryd op 18 Desember 1932 in [[Eindhoven]] teen [[Duitse nasionale rugbyspan|Duitsland]], waarin hulle met 24–11 verslaan is, was die eerste toetswedstryd ná die stigting van die Nederlandse beheerliggaam.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=http://www.rugby.nl/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=657:tweede-wedstrijd-enc&amp;catid=3:newsflash&amp;Itemid=237 |title=Tweede wedstrijd ENC tegen Duitsland |publisher=[[Rugby Nederland]] |date=24 November 2010 |accessdate=30 Mei 2012 |archive-url=https://archive.is/2012.05.30-140805/http://www.rugby.nl/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=657:tweede-wedstrijd-enc&amp;catid=3:newsflash&amp;Itemid=237 |archive-date=30 Mei 2012 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Tot in 1937 het die Nederlanders jaarliks teen die Belge te staan gekom en telkens geseëvier.

In 1934 was Nederland een van die stigterslede van die vastelandse beheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE) wat onder Franse leiding as mededinger tot die destydse eksklusiewe, Angel-Saksies oorheersde Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) gestig is.&lt;ref name=&quot;rugbyfootballhistory&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/about-us/about-rugby-europe |title=About us |publisher=[[Rugby Europa]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Nogtans was internasionale ontmoetings skaars. Een jaar later is die Ereklasse, die nasionale kampioenskap, vir die eerste keer beslis. In 1937 is die span, tydens die tweede FIRA-toernooi in [[Parys]] (die [[Europese Rugbykampioenskap]] se voorloper), in die uitspeelwedstryd om die vyfde plek deur België geklop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1937 |title=1937 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Gereelde internasionale kontak ===
[[Lêer:Rugby Interland Nederland tegen BRD spelmoment, Bestanddeelnr 930-7498.jpg|duimnael|Toetswedstryd teen Wes-Duitsland in [[Hilversum]] in 1980]]
Ná die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Nederlandse span in die laat 1940’s slegs teen België te staan gekom. Nog in 1952 het hulle verveeld geraak om elke keer dieselfde teenstanders te ontmoet. In die 1960’s het die Nederlandse rugby egter ’n sterk groei ervaar. Tussen 1963, toe die koop van spelerbroeke ’n uitdaging was, en 1969, toe daar 2&amp;nbsp;500 geregistreerde spelers was asook gereelde verslae op Sondagaande gebeeldsend is en [[Danie Craven]] ’n nasionale rugbysentrum geopen het, het die aantal spelers vervierdubbel.&lt;ref name=&quot;richards186&quot; /&gt; Tot en met 1969 het die Nederlanders in minstens een jaarlikse vriendskaplike wedstryd teen die suidelike buurland gespeel.

Toe die FIRA die Europese Rugbykampioenskap ná ’n onderbreking van meer as tien jaar hervat het (onder deelname van Noord-Afrikaanse spanne), het die Nederlanders in die tweede afdeling begin. Tydens die FIRA-nasiesbeker 1965/66 het hulle in die halfeindstryd teen België vasgeval.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1965%2F66 |title=1965/66 FIRA Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die FIRA-nasiesbeker 1966/67 het die span ná nederlae teen [[Tsjeggiese nasionale rugbyspan|Tsjeggo-Slowakye]] en [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]], maar ook ’n afgelaste wedstryd teen [[Marokkaanse nasionale rugbyspan|Marokko]] die laaste groepplek beklee.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1966%2F67 |title=1966/67 FIRA Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In 1967/68 is hulle deur [[Poolse nasionale rugbyspan|Pole]] geklop en kon [[Sweedse nasionale rugbyspan|Swede]] verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1967%2F68 |title=1967/68 FIRA Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In 1968/69 het die span ná ’n nederlaag teen België die finale rondte misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1968%2F69 |title=1968/69 FIRA Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In 1969/70 is Nederland in die groepfase uitgeskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1969%2F70 |title=1969/70 FIRA Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Ná ’n herstrukturering van die FIRA-beker het Nederland tydens die FIRA-beker 1974/75 in die tweede afdeling aangebly en in die tweede plek onder vier deelnemers geëindig, waarmee hulle na die eerste afdeling gepromoveer is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1974%2F75 |title=1974/75 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die FIRA-beker 1975/76 se eerste afdeling het hulle onder andere vir die eerste keer [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] ontmoet, maar die laaste plek beklee, waarmee hulle weer na die tweede afdeling gerelegeer is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1975%2F76 |title=1975/76 FIRA Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In 1976/77 het hulle die derde plek onder vyf deelnemers beklee.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1976%2F77 |title=1976/77 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Met uitsondering van die 1984/85-seisoen het die Nederlanders ná nog ’n herstrukturering, toe die FIRA die tweede en derde afdeling saamgevat het, in die derde afdeling aangebly.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/145?Stagione=1984%2F85 |title=1984/85 FIRA Trophy – Division 3 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

In 1985 het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]), wat destyds baie eksklusief was en slegs agt lede gehad het, op die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Vir die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] het die IRVR nege spanne vir deelname genooi, maar Nederland het geen uitnodiging ontvang nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Nederland het in 1988 amptelik by die IRVR aangesluit&lt;ref name=&quot;Wêreldrugby&quot; /&gt; en neem sedertdien aan kwalifiserende toernooie deel. Die Nederlanders se eerste deelname was tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]]-kwalifisering, waarin hulle die finale fase van die Europese kwalifisering kon behaal, maar hulle het op die vierde plek geëindig nadat Nederland al drie sy wedstryde verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Die FIRA het die Europese toernooi weereens herstruktureer, maar Nederland het tydens die FIRA-beker 1994–1997 in die tweede afdeling aangebly.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1994%2F96 |title=1994/96 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995]]-kwalifisering kon die span [[Tsjeggiese nasionale rugbyspan|Tsjeggië]] klop, maar hulle is deur Italië verneder.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=1995 |title=1995 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Die jare van 1997 tot 1999 was ’n tyd van veranderinge in Europese rugby, aangesien FIRA homself onder die IRVR as vastelandse beheerliggaam geskik en gelyktydig die nie-Europese lede ontslaan het. Buitendien het met Frankryk en Italië die twee sterkste spanne nie meer aan die Europese kampioenskappe deelgeneem nie. Om dié redes is ander toernooie beslis, wat nie as vastelandse kampioenskappe geag is nie. Tydens die FIRA-toernooi 1996/97 het die Nederlanders die agtste plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/146?Stagione=1996%2F97 |title=1996/97 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die daaropvolgende [[Rugbywêreldbeker 1999]]-kwalifisering, wat in die [[winter]]semester 1997/98 beslis is, het hulle die uitspeelrondte gehaal, maar hulle het met ’n algehele telling van 45–108 teen [[Koreaanse nasionale rugbyspan|Korea]] vasgeval.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/176?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – Qualifiers repechage |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Op 14 November 1998 het Nederland sy ergste nederlaag gely, toe hulle deur [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] met 110–0 op die [[Kirklees-stadion|Alfred McAlpine-stadion]] in [[Huddersfield]] verneder is.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://www.nrc.nl/nieuws/1998/11/16/zelfs-een-punt-is-de-jongens-niet-gegund-7423095-a865494 |title=Zelfs een punt is de jongens niet gegund |publisher=[[NRC Handelsblad]] |author=Mark Hoogstad |date=16 November 1998 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die Europese Nasiesbeker 1999/2000, die eerste toernooi van die Europese toernooi se nuwe formaat, het die Nederlanders in die eerste afdeling begin. Nederland het die wedstryd teen Portugal gewen, maar hulle het die ander wedstryde teen Spanje, Roemenië en [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2000 |title=2000 European Nations Cup – Division 1 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== In die nuwe millennium ===
[[Lêer:Netherlands rugby.jpg|duimnael|Die Nederlandse nasionale rugbyspan, soos in Januarie 2008]]
[[Lêer:Netherlands vs Poland ENC 2012 (2).jpg|duimnael|Nederland speel teen [[Poolse nasionale rugbyspan|Pole]] tydens die [[Europese Rugbykampioenskap|Europese Nasiesbeker]] 2012]]
In die moderne professionele era het die span gesukkel, maar daar was nuwe hoop met ontluikende spelers soos Bart Viguurs, Allard Jonkers, Rik Roovers en Koeraad Buseman. Die Europese Nasiesbeker 2000/01 en die Europese Nasiesbeker 2001/02 was gelyktydig die eerste en tweede rondte van die [[Rugbywêreldbeker 2003]]-kwalifisering en die Nederlanders het as deelnemers aan die eerste afdeling die derde rondte gehaal, maar hulle het teen Tsjeggië en Rusland vasgeval.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2001%2F02 |title=2001/02 European Nations Cup – Division 1 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die Europese Nasiesbeker 2002–2004 het die Nederlanders die derde plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2002%2F04 |title=2002/04 European Nations Cup – Division 2A |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die Europese Nasiesbeker 2004–2006 het gelyktydig as die [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifisering se eerste deel gedien. Dit het vir die span in die tweede rondte geëindig, nadat hulle die derde plek behaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2004%2F06 |title=2004/06 European Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Europese Nasiesbeker 2006–2008 het die Nederlanders in die laaste plek afgesluit en hulle is sodoende na die afdeling 2B gerelegeer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2006%2F08 |title=2006/08 European Nations Cup – Division 2A |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens Europese Nasiesbeker 2008–2010, wat ook deel gevorm het van die [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifisering, het Nederland die promosie na afdeling 1B gehaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/149?Stagione=2008%2F10 |title=2008/10 European Nations Cup – Division 2B |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering is die span egter in die Europese uitspeelwedstryd deur Litaue uitgeskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=2011 |title=2011 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Europese Nasiesbeker-afdeling 1B van 2010–12 was ’n baie teleurstellende prestasie van die Nederlandse span, aangesien hulle slegs een van hul tien wedstryde gewen het, en hulle is na die Europese Nasiesbeker-eerstedivisie 2012–14 afgegradeer. Tydens die 2010–11-seisoen het hulle al vyf hul wedstryde verloor, die eerste teen Tsjeggië met 13–25, gevolg deur ’n 10–29-nederlaag teen Duitsland. Hulle het toe teen Pole, België en Moldowa onderskeidelik met 18–32, 18–30 en 15–22 verloor. Die 2011-’12-seisoen het met ’n verdere 7–23-nederlaag teen Duitsland begin, gevolg deur ’n 10–22-nederlaag teen Tsjeggië en die slegste van die lot, met ’n slagting van 3–58 deur België. Hulle het daarna iets gehad om oor te glimlag, al het dit geen uitkoms vir hul finale posisie gehad nie, aangesien hulle Moldowa met 40–26 verslaan het, maar ’n baie teleurstellende jaar afgesluit het met ’n 19–32-nederlaag teen Pole.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/147?Stagione=2010%2F12 |title=2010/12 European Nations Cup – Division 1B |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die daaropvolgende [[Rugbywêreldbeker 2015]]-kwalifisering het die span die Europese uitspeelwedstryd gehaal, maar hulle het teen [[Duitse nasionale rugbyspan|Duitsland]] vasgeval.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=2015 |title=2015 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Toe die Europese beheerliggaam in 2014 sy naam verander het in Rugby Europa,&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://www.rugby.nl/sites/default/files/jaarverslag_2014_final.pdf |title=Jaarverslag 2014 Nederlandse Rugby Bond |publisher=[[Rugby Nederland]] |accessdate=9 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509115132/https://www.rugby.nl/sites/default/files/jaarverslag_2014_final.pdf |archive-date=9 Mei 2019 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; het die Nederlandse beheerliggaam ook sy naam verander in Rugby Nederland.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://www.rugby.nl/sites/default/files/RN_Jaarverslag%202016_ONLINE.pdf |title=2014–2015 Rugby Nederland |publisher=[[Rugby Nederland]] |date=29 Junie 2016 |accessdate=9 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509115119/https://www.rugby.nl/sites/default/files/RN_Jaarverslag%202016_ONLINE.pdf |archive-date=9 Mei 2019 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; In die Europese Nasiesbeker 2014–2016 se afdeling 1B het Nederland die vierde plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/147?Stagione=2014%2F16 |title=2014/16 European Nations Cup – Division 1B |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Ná nog ’n formaatverandering in die Europese Nasiesbeker het Nederland aan die naashoogste vlak Europese Rugbytrofee 2017 deelgeneem. Dié toernooi se uitslae is soos die Europese Rugbytrofee 2018 s’n vir die [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifisering in ag geneem. Die jong en redelik minder fisieke span kon, ná een van die beste seisoene tot nou toe vir Nederlandse Rugby, daarin slaag om in die tweede plek te eindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/147?Stagione=2016%2F17 |title=2016/17 Rugby Europe Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/147?Stagione=2017%2F18 |title=2017/18 Rugby Europe Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Daarmee het hulle egter die Europese uitspeelrondte misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=2019 |title=2019 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Onlangse ontwikkeling ===
Die span het die Europese Rugbytrofee 2019 vir die derde agtereenvolgende keer as naaswenner agter Portugal afgesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/147?Stagione=2018%2F19 |title=2018/19 Rugby Europe Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die Europese Rugbytrofee 2020 het die Nederlanders onoorwonne in die eerste plek afgesluit, waarmee hulle om promosie/relegasie teen die Belge kon speel. Hulle het ’n naelskraapse 23–21-oorwinning aangeteken, waarmee hulle na die Europese Rugbykampioenskap gepromoveer is en om ’n plek by die [[Rugbywêreldbeker 2023]] kon speel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2019%2F20 |title=2019/20 Rugby Europe Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In Maart 2020 is die internasionale speelprogram weens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] tot in Oktober 2021 gekniehalter. Beide die Europese Rugbykampioenskap 2021 en 2022, wat deel was van die rugbywêreldbekerkwalifisering, het hulle egter in die laaste plek afgesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=2023 |title=2023 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Europese Rugbykampioenskap 2022/23 het Nederland die vyfde plek onder agt deelnemers beklee.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2022%2F23 |title=2022/23 Rugby Europe Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Europese Rugbykampioenskap 2023/24 het die Nederlanders weer die vyfde plek behaal, waarmee hulle in dié afdeling aangebly het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2023%2F24 |title=2023/24 Rugby Europe Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die toernooi was die Nederlanders op die punt van ’n verrassende tuisoorwinning oor Spanje, toe hulle naelskraap met 18–20 geklop is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/02/04/martiniano-cian-scores-as-spain-overcomes-the-netherlands/ |title=Martiniano Cian scores as Spain overcomes the Netherlands |publisher=Americas Rugby News |date=4 Februarie 2024 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Rugbykampioenskap 2024/25 het die span die sesde plek behaal, waarmee hulle die [[Rugbywêreldbeker 2027]] misgeloop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/994349/belgium-book-place-at-rwc-2027-final-qualification-tournament |title=Belgium book place at RWC 2027 Final Qualification Tournament |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=15 Maart 2025 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Op 15 Februarie 2025 het Nederland sy grootste oorwinnig ooit aangeteken, toe hulle Switserland met 73–0 verneder het.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://rugby.nl/recordscore-oranje-73-0-tegen-zwitserland-op-weg-naar-belangrijke-vijfde-plaats-in-rec2025/ |title=Recordscore Oranje (73-0) tegen Zwitserland op weg naar belangrijke vijfde plaats in REC2025 |publisher=[[Rugby Nederland]] |date=15 Februarie 2025 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die Europese Rugbykampioenskap 2025/26 het die Nederlanders in die sewende plek afgesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/portugal-dethrone-georgia-with-shock-win-in-rec-final/ |title=Portugal dethrone Georgia after shock win in REC final |publisher=RugbyPass |author=Francisco Isaac |date=16 Maart 2026 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

== Kleure, embleem en bynaam ==
Nederland speel tradisioneel in ’n oranje trui met blou broeke en oranje sokkies. Hul alternatiewe trui is donkerblou met donkerblou broeke en oranje sokkies.

Die huidige truiverskaffer is die Italiaanse sportuitruster [[Erreà]] en die truiborg is die Nederlandse Matrix.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://rugby.nl/organisatie/partners/ |title=Sponsoren en partners |publisher=[[Rugby Nederland]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel.

Rugby Nederland se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon ’n rugbybal daargestel as ’n [[tulp]] in Oranje met die belettering ''Rugby Nederland'' regs aan. Die Nederlandse nasionale rugbyspan se bynaam is ''Oranje'', ontleen aan die oranje truie en die [[Nederlandse monargie|Huis van Oranje-Nassau]]. Die oorsprong was in die Franse graafskap Orange wat [[Willem van Oranje]] geërf het. Hy het die Nederlanders in die 16de eeu na [[onafhanklikheid]] van [[Spanje]] geneem. Die volkslied “[[Wilhelmus van Nassouwe|Wilhelmus]]” is ook aan hom gewy en [[Oranje (kleur)|oranje]] het die nasionale kleur van Nederland geword.

== Tuisstadion ==
Nederland se tuisstadion is die Nasionale Rugbysentrum Amsterdam met ’n kapasiteit van 5&amp;nbsp;000. Dit is in 1997 geopen en huisves ook die setel van die beheerliggaam Rugby Nederland.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://rugby.nl/organisatie/nrca/ |title=NRCA |publisher=[[Rugby Nederland]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://www.rugby.nl/page/nationaal-rugby-centrum-amsterdam |title=Nationaal Rugby Centrum Amsterdam |publisher=[[Rugby Nederland]] |accessdate=27 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190427211426/https://www.rugby.nl/page/nationaal-rugby-centrum-amsterdam |archive-date=27 April 2019}}&lt;/ref&gt;

== Toetswedstryde ==
Nederland het 155 van sy 347 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 44,67%. Nederland se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen Maart 2026):&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=22;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Netherlands |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Teenstander
! Gespeel
! Gewen
! Verloor
! Gelykop
! % Gewen
|- bgcolor=&quot;#d0ffd0&quot; align=&quot;center&quot;
|-
| {{ANDru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{BELru}} || 76 || 30 || 42 || 4 || 39,47
|-
| {{BOTru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{BULru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{CHIru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{DENru}} || 9 || 7 || 1 || 1 || 77,78
|-
| {{GERru}} || 47 || 19 || 28 || 1 || 40,43
|-
| {{GDRru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{ENGru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{GEOru}} || 10 || 1 || 9 || 0 || 10,00
|-
| {{HKGru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{ISRru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{ITAru}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0,00
|-
| {{JPNru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{YUGru}} || 5 || 4 || 1 || 0 || 80,00
|-
| {{CANru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{KORru}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 50,00
|-
| {{CROru}} || 5 || 4 || 1 || 0 || 80,00
|-
| {{LATru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{LTUru}} || 6 || 5 || 1 || 0 || 83,33
|-
| {{MLTru}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{MARru}} || 7 || 4 || 3 || 0 || 57,14
|-
| {{MDAru}} || 10 || 5 || 5 || 0 || 50,00
|-
| {{UKRru}} || 9 || 3 || 6 || 0 || 33,33
|-
| {{POLru}} || 26 || 10 || 14 || 2 || 38,46
|-
| {{PORru}} || 17 || 3 || 13 || 1 || 17,65
|-
| {{ROMru}} || 8 || 0 || 8 || 0 || 0,00
|-
| {{RUSru}} || 6 || 1 || 5 || 0 || 16,67
|-
| {{SOWru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{ESPru}} || 22 || 0 || 21 || 1 || 0,00
|-
| {{SWEru}} || 22 || 21 || 1 || 0 || 95,45
|-
| {{SUIru}} || 11 || 8 || 3 || 0 || 72,73
|-
| {{CZEru}} || 11 || 6 || 5 || 0 || 54,54
|-
| {{CSKru}} || 5 || 1 || 4 || 0 || 20,00
|-
| {{TUNru}} || 5 || 4 || 1 || 0 || 80,00
|-
| {{UGAru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{ZIMru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| align=&quot;left&quot; |'''Algeheel''' || '''347''' || '''155''' || '''181''' || '''11''' || '''44,67'''
|}

== Rekords ==
=== Wêreldbekerrekord ===
Nederland kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Jaar !! Uitslag
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Europese Rugbykampioenskap ===
Die Nederlandse nasionale span neem sedert 1952 aan die Europese Rugbykampioenskap deel, meestal in die tweede afdeling. Hulle het sedertdien nog nie ’n toernooi gewen nie.

=== Ander toetswedstryde ===
Vanweë sy laat vestiging het Nederland gedurende die amateurtydperk min toere volgens die ou tradisie onderneem, aangesien dit teen die jaar 2000 tot ’n einde gekom het. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Suidelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]]. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Nederland nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie.

== Spelers ==
=== Huidige span ===
Die volgende spelers het die Nederlandse span gevorm tydens die [[Europese Rugbykampioenskap]] 2025:&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://rugby.nl/rugby-europe-championship-lijst-van-50-spelers/ |title=Rugby Europe Championship – Lijst van 50 spelers |publisher=[[Rugby Nederland]] |date=7 Januarie 2025 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

{|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Agterspelers
|-
! Speler !! Posisie !! Klub
|-
| [[Mark Coebergh]] || [[Skrumskakel]] || [[Rugby Club ’t Gooi|Naarden]]
|-
| [[Boris Hadinegoro]] || Skrumskakel || [[Stade Aurillacois|Aurillac]]
|-
| [[Amir Rademaker]] || Skrumskakel || [[Haagsche Rugby Club|Den Haag]]
|-
| [[Max van Hilst]] || Skrumskakel || [[Cardiff Metropolitan University]]
|-
| [[Ben Campbell]] || [[Losskakel]] || [[Haagsche Rugby Club|Den Haag]]
|-
| [[Willie Du Plessis]] || Losskakel || [[Stade Montois|Mont-de-Marsan]]
|-
| [[Harry Leerentveld]] || Losskakel || [[Hoek van Holland]]
|-
| [[Vikas Meijer]] || Losskakel || [[Cardiff Metropolitan University]]
|-
| [[Mees van Oord]] || Losskakel || [[Rugby Club DIOK|DIOK]]
|-
| [[Will Edwards]] || [[Senter]] || [[Rugby Club DIOK|DIOK]]
|-
| [[Thymo Peters]] || Senter || [[Racing 92]]
|-
| [[Christopher Raymond]] || Senter || [[Nedlands Rugby Club|Nedlands]]
|-
| [[Oliva Sialau]] || Senter || [[Rugby Club The Dukes|The Dukes]]
|-
| [[Ilan Vaassen]] || Senter || [[Castricum Rugby Club|Castricum]]
|-
| [[Sam van Beek]] || Senter || [[Bredase Rugby Club|Breda]]
|-
| [[Kaj Verhoorn]] || Senter || [[Hoek van Holland]]
|-
| [[Mees Voets]] || Senter || [[Rugby Club The Dukes|The Dukes]]
|-
| [[David Weersma]] || Senter || [[Haagsche Rugby Club|Den Haag]]
|-
| [[Bjorn Dolman]] || [[Vleuel]] || [[Haagsche Rugby Club|Den Haag]]
|-
| [[Daan van der Avoird]] || Vleuel || [[Rugby Club ’t Gooi|Naarden]]
|-
| [[Quermy Warmerdam]] || Vleuel || [[RFC Haarlem|Haarlem]]
|-
| [[Te Hauora Campbell]] || [[Heelagter]] || [[Rugby Club ’t Gooi|Naarden]]
|-
| [[Peter Lydon]] || Heelagter || [[Soyaux Angoulême XV Charente|Angoulême]]
|-
| [[Sem Verplancke]] || Heelagter || [[Rugby Club DIOK|DIOK]]
|}
|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Voorspelers
|-
! Speler !! Posisie !! Klub
|-
| [[Ross Bennie-Coulson]] || [[Haker]] || [[RC Eemland|Eemland]]
|-
| [[Robbie Coetzee]] || Haker || [[RC Eemland|Eemland]]
|-
| [[Tim de Jong]] || Haker || [[Stade Aurillacois|Aurillac]]
|-
| [[Taffy Kahembe]] || Haker || [[Haagsche Rugby Club|Den Haag]]
|-
| [[Gabor Besuijen]] || [[Stut]] || [[RC Dendermonde|Dendermonde]]
|-
| [[Bilaal Egberts]] || Stut || [[RC Eemland|Eemland]]
|-
| [[Shane Fikken]] || Stut || [[Greystones RFC|Greystones]]
|-
| [[Delano Jansen van der Sligte]] || Stut || [[RC Eemland|Eemland]]
|-
| [[Lars Linnenbank]] || Stut || [[Garryowen Football Club|Garryowen]]
|-
| [[Odin Ruijgrok]] || Stut || [[Rotterdamse Rugby Club|Rotterdam]]
|-
| [[Koen Bloemen]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Stade Aurillacois|Aurillac]]
|-
| [[Louis Bruinsma]] || Slot || [[RC Massy|Massy]]
|-
| [[Tommaso Fricano]] || Slot || [[Richmond FC|Richmond]]
|-
| [[Marijn Huis]] || Slot || [[Durham University Rugby Football Club|Durham]]
|-
| [[Monty Leverstein]] || Slot || [[RC Eemland|Eemland]]
|-
| [[Spike Salman]] || Slot || [[Tarbes Pyrénées Rugby|Tarbes]]
|-
| [[Dennis van Dijken]] || Slot || [[US Cognac|Cognac]]
|-
| [[Christopher van Leeuwen]] || Slot || [[Stade Niortais|Niort]]
|-
| [[Jesse de Vries]] || [[Losvoorspeler]] || [[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]]
|-
| [[Melle Haanstra]] || Losvoorspeler || [[CSA Steaua Bukarest|Steaua Bukarest]]
|-
| [[Mike Hansen]] || Losvoorspeler || [[Cardiff Metropolitan University]]
|-
| [[Joris Smits]] || Losvoorspeler || [[RFC Haarlem|Haarlem]]
|-
| [[Wolf van Dijk]] || Losvoorspeler || [[Rotterdamse Rugby Club|Rotterdam]]
|-
| [[Toine van den Bos]] || Losvoorspeler || [[Haagsche Rugby Club|Den Haag]]
|-
| [[Oliver White]] || Losvoorspeler || [[Haagsche Rugby Club|Den Haag]]
|-
| [[Stijn Albers]] || [[Agsteman]] || [[Rugby Club ’t Gooi|Naarden]]
|}
|}

=== Bekende spelers ===
Tot dusver is nog geen Nederlandse speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie.

=== Spelerstatistieke ===
Vervolgens die belangrikste statistieke van Nederland se spelers. Die spelers wat met &lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter.

&lt;small&gt;(Korrek teen Maart 2026)&lt;/small&gt;

{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=22;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || [[Tim Schumacher]] || 1998–2002 || 14
|-
| {{0}}2 || [[Gijs van der Pol]] || 1997–2002 || 13
|-
| {{0}}3 || [[Sylvester Ramaker]] || 1998–2002 || 11
|-
| {{0}}4 || [[Gerry Viguurs]] || 1998–2001 || 11
|-
| {{0}}5 || [[Reuben Bijl]] || 2000–2002 || 10
|-
| {{0}}6 || [[Alex Kuipers]] || 1999–2002 || 10
|-
| {{0}}7 || [[Patrick Brooijmans]] || 2000–2002 || {{0}}9
|-
| {{0}}8 || [[James Keulemans]] || 2001–2002 || {{0}}9
|-
| {{0}}9 || [[Mark Springer]] || 2000–2002 || {{0}}8
|-
| 10 || [[Nico van Hierden]] || 2001–2002 || {{0}}8
|}
&lt;!-- |
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde as kaptein&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=22;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 ||  ||  || 
|-
| {{0}}2 ||  ||  || 
|-
| {{0}}3 ||  ||  || 
|-
| {{0}}4 ||  ||  || 
|-
| {{0}}5 ||  ||  || 
|-
| {{0}}6 ||  ||  || 
|-
| {{0}}7 ||  ||  || 
|-
| {{0}}8 ||  ||  || 
|-
| {{0}}9 ||  ||  || 
|-
| 10 ||  ||  || 
|} --&gt;
|}

{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste punte aangeteken&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=22;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Punte
|-
| {{0}}1 || [[Hans Kuijer]] || 1997–2002 || 41
|-
| {{0}}2 || [[Gijs van der Pol]] || 1997–2002 || 40
|-
| {{0}}9 || [[Caine Elisara]] || 1997–2000 || 25
|-
| {{0}}4 || [[Duncan Hannay]] || 2000–2000 || 17
|-
| {{0}}5 || [[Gerry Viguurs]] || 1998–2001 || 15
|-
| {{0}}6 || [[Bas Kasteel]] || 1980–1980 || 11
|-
| {{0}}7 || [[Tim Schumacher]] || 1998–2002 || 10
|-
| {{0}}8 || [[Krijn de Schutter]] || 2001–2001 || {{0}}9
|-
| {{0}}9 || [[Gijs Meek]] || 2001–2002 || {{0}}5
|-
| 10 || [[Cyril Breinburg]] || 2002–2002 || {{0}}5
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste drieë gedruk&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=22;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Drieë
|-
| {{0}}1 || [[Gijs van der Pol]] || 1997–2002 || 8
|-
| {{0}}2 || [[Caine Elisara]] || 1997–2000 || 5
|-
| {{0}}3 || [[Tim Schumacher]] || 1998–2002 || 2
|-
| {{0}}4 || [[Cyril Breinburg]] || 2002–2002 || 1
|-
| {{0}}5 || [[James Keulemans]] || 2001–2002 || 1
|-
| {{0}}6 || [[Alex Kuipers]] || 1999–2002 || 1
|-
| {{0}}7 || [[Rik Lips]] || 1998–2002 || 1
|-
| {{0}}8 || [[Arnold Michel]] || 1980–1980 || 1
|-
| {{0}}9 || [[Peter Philpott]] || 2000–2002 || 1
|-
| 10 || [[Kyle Staats]] || 2000–2001 || 1
|}
|}

== Afrigters ==
Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Nederlandse nasionale rugbyspan gedien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Naam !! Tydperk
|-
| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Geoff Old || 1997–2000
|-
| {{vlagikoon|Skotland}} Robbie Allen || 2001–2004
|-
| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Alex O’Dowd || 2004
|-
| {{vlagikoon|Engeland}} Iain Krysztofiak || 2005–2006
|-
| {{vlagikoon|Nederland}} Eric Hangeveld || 2007
|-
| {{vlagikoon|Frankryk}} Robin Raphael || 2008
|-
| {{vlagikoon|Nederland}} Hugues Dispas || 2009
|-
| {{vlagikoon|Frankryk}} Robin Raphael (tussentyds) || 2009
|-
| {{vlagikoon|Nederland}} Hugues Dispas || 2009–2010
|-
| {{vlagikoon|Frankryk}} Jean Bidal || 2010–2011
|-
| {{vlagikoon|Nederland}} Silvester Ramaker || 2011
|-
| {{vlagikoon|Australië}} Alex Chang || 2011–2016
|-
| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Gareth Gilbert || 2016–2019
|-
| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Zane Gardiner || 2019–2022
|-
| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Dick Muir (tussentyds) || 2022
|-
| {{vlagikoon|Wallis}} Lyn Jones || 2022–2025
|-
| {{vlagikoon|Skotland}} Bryan Easson || sedert 2025
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Nederlandse nasionale krieketspan]]
* [[Nederlandse nasionale vrouerugbyspan]]
* [[Nederlandse nasionale sokkerspan]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}}
* {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Netherlands national rugby union team|Nederlandse nasionale rugbyspan}}
* {{nl}} [http://www.rugby.nl/ Amptelike webwerf van Rugby Nederland]
* {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/europe/netherlands Nederland by Wêreldrugby]

{{Nasionale rugbyspanne}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Rugby in Nederland]]
[[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Europa]]</text>
      <sha1>adeyzm51mnxtwpiwsboyviishc3ukq2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Duitse nasionale rugbyspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25826</id>
    <revision>
      <id>2924832</id>
      <parentid>2905361</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:00:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Hersien</comment>
      <origin>2924832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73646" sha1="5g26lalw4aiij931bio91n7h5xwmnwi" xml:space="preserve">: ''Hierdie artikel handel oor die Duitse nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Duitse nasionale vrouerugbyspan]].''
{{Inligtingskas Rugbyspan
| land                   = Duitsland
| beeld                  = Deutscher Rugby-Verband logo.svg
| unie                   = [[Duitse Rugbybond]] (DRV)
| bynaam                 = ''Schwarze Adler'' (“swart arende”)
| embleem                = Bondsarend
| stadion                = 
| kapasiteit             = 
| kaptein                = [[Jörn Schröder]]
| afrigter               = {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Michael Poppmeier]] &lt;small&gt;(sedert 2026)&lt;/small&gt;
| patroon_la1            = 
| patroon_b1             = _2018_rugby_germany_h
| patroon_ra1            = 
| patroon_sh1            = 
| patroon_so1            = 
| linkerarm1             = 222222
| liggaam1               = 222222
| regterarm1             = 222222
| broek1                 = 222222
| kouse1                 = 222222
| patroon_la2            = 
| patroon_b2             = _2018_rugby_germany_h
| patroon_ra2            = 
| patroon_sh2            = 
| patroon_so2            = 
| linkerarm2             = ffffff
| liggaam2               = ffffff
| regterarm2             = ffffff
| broek2                 = ffffff
| kouse2                 = ffffff
| statistiek             = Statistiek
| toetse                 = [[Alexander Widiker]] (59)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=7;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
| toppuntebehaler        = [[Raynor Parkinson]] (338)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=7;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
| meestedrieë            = [[Jaco Otto]] (25)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=7;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
| eerste                 = {{FRAru}} 30–5 '''Duitsland''' {{vlagikoon|Republiek van Weimar}}&lt;br /&gt;([[Parys]], [[Frankryk]]; 17 April 1927)
| grootwen               = {{GERru}} 108–0 Serwië en Montenegro {{vlagikoon|Serwië en Montenegro}}&lt;br /&gt;([[Heidelberg, Duitsland|Heidelberg]], [[Duitsland]]; 12 November 2005)
| grootverloor           = {{RUSru}} 89–6 '''Duitsland''' {{vlagikoon|Duitsland}}&lt;br /&gt;([[Krasnodar]]; [[Rusland]]; 16 April 2000)
| Wêreldbekerverskynings = 
| jaar                   = 
| beste                  = 
| url                    = 
| unieurl                = www.rugbydeutschland.org
}}

Die '''Duitse nasionale rugbyspan''' ([[Duits]]: ''Deutsche Rugby-Union-Nationalmannschaft'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Duitsland]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Rugby word in Duitsland geadministreer deur die [[Duitse Rugbybond]] (Duits: ''Deutscher Rugby-Verband'', DRV) wat in 1900 gestig is. Hulle dra die bynaam “swart arende” (''Schwarze Adler''), ontleen aan die wapendier van die land, die Bondsarend. Duitsland word deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak drie-span erken. Die Duitse rugbyspan is tans (Maart 2026) 35ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.&lt;ref name=&quot;ranglys&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Duitsland is reeds op die [[Olimpiese Somerspele 1900]] in [[Parys]] deur die SC Frankfurt 1880 verteenwoordig en het die silwermedalje met [[Verenigde Koninkryk|Groot-Brittanje]] gedeel. Die span het in 1927 sy eerste internasionale wedstryd teen [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] gespeel. In 1934 was Duitsland een van die stigterslede van die ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE) wat as mededinger tot die destydse eksklusiewe, Angel-Saksies oorheersde Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) gestig is.&lt;ref name=&quot;rugbyfootballhistory&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/timeline1930s.htm |title=Historical Rugby Milestones 1930s |publisher=Rugby Football History |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Duitsland speel die meeste van sy toetswedstryde tydens die [[Europese Rugbykampioenskap]], waar hulle met ander ontluikende rugbyspanne meeding. Die nasionale span se beste prestasies tot dusver is die derde plek in onderskeidelik 1952 en 2018. Duitsland het tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer nie. Duitsland speel tradisioneel in swart truie met swart broeke en swart sokkies.

Van 1951 tot 1990 het die [[Duitse Demokratiese Republiek]] oor sy eie nasionale rugbyspan beskik; albei spanne het mekaar egter nooit ontmoet nie.

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Duitse Rugbybond}}
[[Lêer:Rugby Landesverbände in Deutschland.gif|duimnael|Die Duitse Rugbybond se 13 plaaslike beheerliggame in blou]]
Die beheerliggaam vir rugby in Duitsland is die Duitse Rugbybond ([[Duits]]: ''Deutscher Rugby-Verband'', DRV) met sy hoofkantoor in [[Heidelberg, Duitsland|Heidelberg]]. Die DRV is op 4 November 1900 gestig en het in 1988 by die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) aangesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/europe/germany |title=Germany |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was die DRV in 1934 ’n stigterslid van die kontinentale beheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE).&lt;ref name=&quot;rugbyfootballhistory&quot; /&gt;

Die hoogste rugbyliga in Duitsland is die Rugby-Bundesliga wat in 1971 gestig is en waaraan 16 spanne deelneem. Daaronder word die Tweede Bundesliga tussen 18 spanne in drie plaaslike groepe en in die 13 plaaslike beheerliggame se ligas beslis. Die meeste spelers van die Duitse nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in [[Frankryk]] aktief.

Naas die amptelike nasionale span roep die DRV ook ander keurspanne byeen. Net soos ander rugbylande beskik Duitsland oor ’n o/20-nasionale span wat aan die Europese Juniorkampioenskap deelneem. Kinders en jongmense word aan rugby bekend gestel veral deur klubs, skoolsportorganisasies en plaaslike beheerliggame, wat in die Duitse Rugbyjeug saamgevat is.

== Geskiedenis ==
=== Invoering en vestiging van rugby ===
Welvarende Britte se nakomelinge het rugby na Duitsland saamgebring. Van die jong mans het in die [[Duitse Bond]] vername privaat hoërskole besoek of in [[Heidelberg, Duitsland|Heidelberg]] gestudeer, ander het in die residensiële stad [[Hannover]] hul militêre diensplig verrig en in hul vrye tyd ’n vroeë weergawe van rugby beoefen. Die [[Ruprecht-Karls-universiteit|Universiteit Heidelberg]] beweer, dat hulle rondom 1850 as eerste instelling aan hul studente rugby aangebied het. In die plaaslike Badiese [[dialek]] van die stad verwys die jong mense na die spel ook as ''Durchtragerles''. [[William Cail]] word as diegene beskou wat rugby in 1865 in [[Bad Cannstatt]] gevestig het.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite book |author=Philipp Heineken |title=Erinnerungen an den Cannstatter Fußball-Club |publisher=Verlag Hermann Meister |location=Heidelberg |year=1930 |pages=10}}&lt;/ref&gt; Onafhanklik daarvan, waar en wanneer rugby vir die eerste keer gespeel is, het die eerste Duitstalige teks oor dié sport in 1875 verskyn. Op vroeë pogings om “Die wette van sokker soos gespeel by Rugbyskool” (''The Laws of Football as played at Rugby School'') te verduidelik, het joernale en niefiksieboeke gevolg, waarin die sport beskryf is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby-verband.de/das-rugby-sportmuseum-prasentiert-sich-auf-dem-drt/ |title=Das Rugby-Sportmuseum präsentiert sich auf dem DRT |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=10 Julie 2014 |accessdate=11 Mei 2018}}&lt;/ref&gt;

Rugby-ondersteuners het betrokke geraak by reeds bestaande sportklubs wat verskeie sportsoorte aangebied het en eie afdelings gestig. Daar was ook klubs wat verskeie balsporte saam aangebied het. Die vroegste bekende voorbeeld hiervan is die in 1878 deur die destyds sowat 15-jarige leerling [[Ferdinand Wilhelm Fricke]] en 24 in dieselfde ouderdom gestigte [[Hannover 78|Duitse sportklub Hannover 78]].&lt;ref name=&quot;Geskiedenis&quot;&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugby-verband.de/verband/geschichte/ |title=Geschichte |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=2014 |accessdate=19 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140319120602/www.rugby-verband.de/verband/geschichte/ |archive-date=19 Maart 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.hannover78.de/hannover-78/allgemeines/historie/ |title=Die große Tat eines 15 jährigen Pennälers |publisher=[[Hannover 78]] |accessdate=11 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160711071710/http://www.hannover78.de/hannover-78/allgemeines/historie/ |archive-date=11 Julie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 1891 het Heidelbergse studente onder aanleiding van hul onderwyser Edward Hill Ullrich by die [[Heidelbergse Roeiklub]] ’n rugby-afdeling gestig.&lt;ref name=&quot;Geskiedenis&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bath67&quot;&gt;{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=67}}&lt;/ref&gt; Sedertdien word albei stede, saam met die [[Ryn-Main-streek]], as Duitsland se rugbyvestings beskou.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/10228/41/ |title=Wo sind Deutschlands Rugby-Hochburgen |publisher=Total Rugby |date=19 Mei 2020 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Die vroegste probeerslag om ’n nasionale rugbybeheerliggaam te stig dateer uit 1886, toe verskeie [[Noord-Duitsland|Noord-Duitse]] klubs die Duitse Rubyvoetbalbond gestig het. Nadat dié probeerslag egter misluk het, het die DSV Hannover 78 aangesluit by die Duitse Sokker- en Krieketbond (''Deutscher Fußball- und Cricket Bund''), terwyl Suid-Duitse klubs by die Suid-Duitse Sokkerunie (''Süddeutsche Fußball-Union'') aangesluit het. Tydens ’n “rugbydag” op 13 Februarie 1898 in Heidelberg het Ullrich hom beywer vir nouer bande tussen Suid- en Noord-Duitse klubs en die stigting van ’n nasionale beheerliggaam, waarvoor hy egter min ondersteuning ontvang het. Nadat dié voorstel verder bespreek is, het tydens die “rugbydag” op 11 Maart 1900 in Hannover 19 klubs ooreengekom om in die toekoms saam op te tree, die rugbywette in Duits te vertaal, die eerste Noord-Suid-wedstryd te reël en by die enkele weke vroeër gestigte [[Duise Sokkerbond]] (''Deutscher Fußball-Bund'', DFB) aan te sluit.&lt;ref name=&quot;Geskiedenis&quot; /&gt;

=== Eerste internasionale verskynings ===
[[Lêer:France germany rugby 1900.jpg|duimnael|Frankryk (wit) teen Duitsland (donker gestreep) tydens die [[Olimpiese Somerspele 1900]]]]
Reeds aan die [[Olimpiese Somerspele 1900]], wat in 1900 saam met die [[Wêreldtentoonstelling]] in [[Parys]] gehou is, het ’n Duitse span deelgeneem en ná ’n 17–27-nederlaag teen die gasheer Frankryk met Groot-Brittanje die tweede plek gedeel. Pleks van ’n nasionale span, wat weens die gebrek aan ’n nasionale beheerliggaam nog nie bestaan het nie, het die [[SC Frankfurt 1880]] deelgeneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/olympics.htm |title=Rugby at the Olympics |publisher=Rugby Football History |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Op 4 November 1900 is die Duitse Rugbyvoetbalbond (''Deutscher Rugby-Fußball-Bund'') binne die DFB as ’n afdeling op sy eie gestig met Fricke van die DSV Hannover 78 as sy eerste voorsitter. Presies een jaar later het die rugby-afdeling sy bande met die DFB verbreek en homself herstig as [[Duitse Rugbybond]] (''Deutscher Rugby-Verband'', DRV).&lt;ref name=&quot;Geskiedenis&quot; /&gt; In 1909 is die Duitse Rugbykampioenskap vir die eerste keer beslis.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=74 |title=Die Zeit vor den Länderspielen |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |accessdate=25 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071025044255/http://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=74 |archive-date=25 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Hoewel die rugbysport in Frankryk aanvanklik stadiger ontwikkel het, het dit met [[Pierre de Coubertin]], die stigter van die moderne [[Olimpiese Spele]], ’n invloedryke ondersteuner gehad wat homself beywer het vir ’n spoedige verspreiding. Duitsland het nie oor só ’n prominente ondersteuner beskik nie, waarvolgens die ontwikkeling lank stagneer en spoedig agter [[sokker]] s’n teruggeval het.&lt;ref name=&quot;examiner&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.irishexaminer.com/sport-columnists/arid-30887265.html |title=Why Germany went from European rugby royalty to paupers |publisher=[[Irish Examiner]] |author=Paul Rouse |date=23 November 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Van die beheerliggaam se stigting tot die eerste amptelike toetswedstryd het dit meer as twee en ’n half dekades geneem. Dit is op 17 April 1927 op [[Stade Olympique Yves-du-Manoir|Stade Olympique]] in die Paryse voorstad [[Colombes]] teen die [[Franse nasionale rugbyspan|Franse nasionale span]] gespeel en het in ’n 5–30-nederlaag geëindig. Vier weke later het die Duitsers op 15 Mei in Frankfurt met 17–16 oor die Franse geseëvier. Op 1 Maart 1928 het die derde ontmoeting tussen albei spanne in Hannover meer as 14&amp;nbsp;000 toeskouers gelok, tot op hede die rekord vir ’n rugbywedstryd in Duitsland.&lt;ref name=&quot;Geskiedenis&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;rugby-verband.de&quot;&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=73 |title=Rugby zwischen den beiden Weltkriegen |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |accessdate=6 Augustus 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070806172131/http://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=73 |archive-date=6 Augustus 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Duitsland het ná Frankryk homself as die naasbeste nasionale span op die Europese vasteland gevestig. In die jaarlikse ontmoetings tussen albei spanne was die resultate aanvanklik heelwat ten gunste van die Franse, maar mettertyd het van die uitslae al hoe skraler geword.&lt;ref name=&quot;examiner&quot; /&gt; In 1929 het die Duitsers vir die eerste keer te staan gekom teen [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]], in 1931 teen [[Tsjeggo-Slowaakse nasionale rugbyspan|Tsjeggo-Slowakye]] en in 1933 teen [[Nederlandse nasionale rugbyspan|Nederland]].

=== Nasionaalsosialisme en naoorlogse tydperk ===
As gevolg van die [[Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty|NSDAP]] se magsoorname in Januarie 1933 en die aansluitende gelykskakeling is die DRV net soos al die ander Duitse beheerliggame met dwang in [[Nazi-Duitsland]] se sportsambreelorganisasie ingelyf. Binne die Nasionaal-Sosialistiese Ryksbond vir liggaamlike oefening was dit ondergeskik aan die professionele kantoor 2, wat ook toesig gehou het oor sokker en [[krieket]]. Die destydse DRV-voorsitter [[Hermann Meister]] het as ’n oortuigde kampvegter van ’n verenigde Europa en ’n frankofiel te vergeefs gepoog om aan sy ideale te voldoen, maar rugby het teen die ideologiese instrumentalisering nie meer weerstand ontbied as enige ander sportsoort nie.&lt;ref name=&quot;rugby-verband.de&quot; /&gt; Soos in [[Engeland]] was rugby destyds veral die hoër middelklas se sportsoort. Onder die Nasionaalsosialiste en veral onder die [[Sturmabteilung|SA]] het sekere kringe op ’n sterker ondersteuning en verspreiding gemik. Volgens hulle was rugby die “mees manhaftige groot vegspel”, wat se “invoering op skole en jeugorganisasies […] ten sterkste aanbeveel” is.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.leipzig-rugby.de/teil-5/ |title=Teil 5: 1933 bis 1945 – Rugby findet den Weg in die Schulen und wird von den Nationalsozialisten missbraucht |publisher=[[RC Leipzig]] |date=2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die vernaamste ondersteuner was [[Albert Speer]] wat die spel op skool in Heidelberg leer ken het. Nogtans is rugby as “te Engels” beskou en deur sokker en die doelgerig bevorderde [[handbal]] oorvleuel.&lt;ref name=&quot;Bath67&quot; /&gt;

Ná Frankryk se tydelike skorsing uit die [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] is op inisiatief van die [[Franse Rugbyfederasie]] die wêreldbeheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE) gestig as mededinger tot die destydse eksklusiewe, Angel-Saksies oorheersde Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]). Die DRV was op 2 Januarie 1934 een van die stigterslede.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/about-us/about-rugby-europe |title=About us |publisher=[[Rugby Europa]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Twee jaar later, tydens die eerste FIRA-toernooi 1936 in [[Berlyn]] (die [[Europese Rugbykampioenskap]] se voorloper), het die Duitsers ná ’n oorwinning in die halfeindrondte oor [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] die eindstryd gehaal, wat deur Frankryk met 19–14 gewen is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1936 |title=1936 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Ook in 1936 het die Duitsers vir die eerste keer [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] en in 1937 [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]] ontmoet. Tydens die FIRA-toernooi 1937 in Parys het hulle in die halfeindstryd teen Italië vasgeval&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1937 |title=1937 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; en tydens die FIRA-toernooi 1938 in [[Boekarest]] het hulle na Frankryk die tweede plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1938 |title=1938 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Op 27 Maart 1938 het Duitsland in Frankfurt sy tweede en tot op hede laaste oorwinning oor Frankryk aangeteken. Die laaste toetswedstryd gedurende die Nazi-bewind was in Mei 1940 weg teen Italië.

Die [[Tweede Wêreldoorlog]] het vir die Duitse rugbysport verwoestende gevolge gehad, aangesien 16 nasionale spelers in dié oorlog dood is. Van dié verlies kon die Duitse nasionale rugbyspan nie herstel nie.&lt;ref name=&quot;examiner&quot; /&gt; Die naoorlogse tydperk se sosiale omwentelinge het die vooruitgang wat voor die oorlog behaal is, grootliks ongedaan gemaak. Rugby was al sy finansiële ondersteuning kwyt en het die meeste van sy gewildheid verloor wat dit voorheen verwerf het.&lt;ref name=&quot;Bath67&quot; /&gt; Van die vestings is slegs Heidelberg, later die [[Amerikaanse Gewapende Magte]] se hoofkwartier in [[Wes-Duitsland]], gespaar in die bomaanvalle. Die eerste internasionale rugbywedstryd in die naoorlogse tydperk is op 13 Maart 1946 sonder Duitse deelname gehou, toe tydens die ''Victory Internationals'' in [[Wuppertal]] die Britse Rynleër en die Nieu-Seelandse Ekspedisiemag mekaar ontmoet het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbymuseum.co.nz/tdih-march-13-1946-scratchy-win-for-kiwis-in-germany/ |title=Scratchy win for “Kiwis” in Germany |publisher=Nieu-Seelandse Rugbymuseum |date=13 Maart 1946 |accessdate=1 Februarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201075408/https://www.rugbymuseum.co.nz/tdih-march-13-1946-scratchy-win-for-kiwis-in-germany/ |archive-date=1 Februarie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit het etlike jare geneem vir die DRV en die plaaslike beheerliggame om hulleself te herorganiseer. In die 1947/48-seisoen is die Duitse Rugbykamioenskap hervat. As gevolg van die Duitse deling is in 1950 in die [[Oos-Duitsland|Duitse Demokratiese Republiek]] by die Duitse Sokkerbond die tegniese komitee vir rugby gestig, wat een jaar later sy eie nasionale span byeengeroep en in 1958 homself in Duitse Rugbysportbeheerliggaam (''Deutscher Rugby-Sportverband'', DRSV) hernoem het.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://sport-record.de/rugby_union/rugby-drsv.html |title=DRSV – Deutscher Rugby Sport Verband der DDR |publisher=sport-record.de |accessdate=7 Februarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250207043307/https://sport-record.de/rugby_union/rugby-drsv.html |archive-date=7 Februarie 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Gedurende die Duitse deling ===
[[Lêer:Rugbyteam Nederlands Bondsteam tegen Duitsland, Bestanddeelnr 909-4238.jpg|duimnael|Toetswedstryd tussen [[Nederlandse nasionale rugbyspan|Nederland]] en Wes-Duitsland in 1958]]
[[Lêer:Rugby Italy vs W Germany 1968.jpg|duimnael|Toetswedstryd tussen [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] en Wes-Duitsland in [[Venesië]] in 1968]]
[[Lêer:Rugby Interland Nederland tegen BRD spelmoment, Bestanddeelnr 930-7498.jpg|duimnael|Toetswedstryd teen Nederland in [[Hilversum]] in 1980]]
Die Duitse nasionale span, wat slegs die Federale Republiek verteenwoordig het, het op 2 Maart 1952 in Hannover sy eerste toetswedstryd ná ’n pouse van amper twaalf jaar tydens die Europese Rugbybeker 1952 gespeel en België met 16–9 geklop. Een maand later het in [[Padua]] ’n 6–14-nederlaag teen Italië gevolg, waarvolgens hulle die derde plek behaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1952 |title=1952 European Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Ook van 1952 af en tot in die middel-1980’s was jaarlikse wedstryde teen spanne van die Britse Rynleër en die [[Britse Lugmag]] ’n vaste deel van die speelprogram. Die nasionale span het dadelik besef dat hulle weens die oorlogsgevolge en die teenstanders se konsekwente ontwikkelingswerk hul eens goeie posisie kwyt was. Byvoorbeeld is van 1954 tot 1977 jaarliks ’n wedstryd teen die Franse gespeel, wat altyd met ’n reserwespan uitgedraf en nogtans elke wedstryd gewen het (behalwe vir ’n gelykop in 1958). Italië en Roemenië was ook op ’n ander vlak, terwyl Spanje as ’t ware gelykop was. In September 1956 het die Duitsers ’n toer na die Verenigde Koninkryk onderneem, waartydens hulle die drie wedstryde teen die klubs [[Cardiff RFC]], [[Swansea RFC]] en [[Harlequins]] swak verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/277 |title=1956 West Germany tour to England and Wales |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Toe die FIRA die Europese Rugbykampioenskap ná ’n onderbreking van meer as tien jaar hervat het (onder deelname van Noord-Afrikaanse spanne), het die Duitsers in die eerste afdeling begin. Ná ’n oorwinning oor Tsjeggo-Slowakye en ’n gelykop teen Italië het hulle tydens die FIRA-nasiesbeker 1965/66 die vierde plek beklee.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1965%2F66 |title=1965/66 FIRA Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die laaste plek in 1967/68 het nog geen gevolge ingehou nie, maar ná die FIRA-nasiesbeker 1968/69 is hulle gerelegeer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1968%2F69 |title=1968/69 FIRA Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Pleks daarvan om die tweede afdeling aan te pak het hulle vir sekere jare nie aan die toernooi deelgeneem nie en slegs op internasionale wedstryde gefokus. In 1971 het die DRV die [[Rugby-Bundesliga]] gestig, wat die aparte Noord- en Suid-kampioenskappe vervang het. Die hoop op meer belangstelling is egter nie vervul nie en rugby het ’n nissportsoort gebly.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=72 |title=Wiederaufbau der Vereine und Landesverbände |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |accessdate=25 Oktober 2007 |archive-url=https://archive.today/20071025044336/http://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=72 |archive-date=25 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Duitsers het op 3 November 1972 in [[Boekarest]] ’n groot verrassing aangeteken, toe hulle die as heelwat hoër geagte Roemene met 11–10 geklop het – slegs een week nadat hulle teen Tsjeggo-Slowakye een van hul ergste nederlae ooit gely het.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=71 |title=Der DRV in Europa und der Welt |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=2007 |accessdate=25 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071025044319/http://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=71 |archive-date=25 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Ná ’n herstrukturering van die FIRA-beker het Duitsland weer aan dié toernooi deelgeneem, tydens die FIRA-beker 1973/74 in die tweede afdeling begin en in die derde plek onder vyf deelnemers geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1973%2F74 |title=1973/74 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die FIRA-beker 1974/75 het Duitsland vir die eerste keer ’n nie-Europese span ontmoet en op 13 April 1975 in Heidelberg [[Marokkaanse nasionale rugbyspan|Marokko]] met 19–11 geklop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1974%2F75 |title=1974/75 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die span het tydens die FIRA-beker 1980/81 met die promosie na die FIRA-beker se eerste afdeling ’n groot sukses behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1980%2F81 |title=1980/81 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tussen 1981 en 1983 het Duitsland tien wedstryde op dié vlak gespeel, waarvan hulle slegs dié teen die [[Sowjetse nasionale rugbyspan|Sowjetunie]] kon wen, waarvolgens hulle weer na die tweede afdeling gerelegeer is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1982%2F83 |title=1982/83 FIRA Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Ná die FIRA-beker 1983/84 het hulle ’n verdere relegasie na die derde afdeling in die gesig gestaar. Duitsland het dit vrygespring ná nog ’n herstrukturering ná die FIRA-beker 1984/85, omdat die FIRA die tweede en derde afdeling saamgevat het. In 1984 is die DRV deur die Sowjetse beheerliggaam genooi vir ’n toernooi in [[Moskou]] teen die nasionale spanne van die Sowjetunie en [[Poolse nasionale rugbyspan|Pole]], asook die Sowjetse vakbondfederasie se keurspan; die Duitsers het al hul wedstryde verloor en in die laaste plek geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/331?Stagione=1984 |title=1984 Soviet Rugby Federation Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Gedurende die [[Koue Oorlog]] het die DRV herhaaldelik na nouer bande met die Oos-Duitse rugbysport gestreef. Hulle het by die [[Duitse Gimnastiek- en Sportfederasie]] (''Deutscher Turn- und Sportbund'', DTSB), wat oorgeskik was aan die DRSV, meermale aangeklop vir toetswedstryde tussen albei nasionale spanne, wat deur die DTSB egter telkens van die hand gewys is. Nadat ’n gesamentlike keurspan van BSG Lok Berlyn en BSG Post Berlyn in 1985 tydens ’n toernooi in [[Olomouc]] teen die [[Berlynse Sportklub]] gespeel het, het die DTSB sy geaffilieerde spanne verbied om aan internasionale toernooie met Wes-Duitse spanne deel te neem.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.postsv-rugby.de/ |title=Chronik 30 Jahre – Geschichte des Post SV Berlin Rugby |publisher=Post SV Berlin Rugby |accessdate=20 Februarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220042655/http://www.postsv-rugby.de/ |archive-date=20 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In November 1988 het die DRV as 38ste lid by die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) aangesluit, waarvolgens Duitsland een jaar later aan die [[Rugbywêreldbeker 1991]]-kwalifisering kon deelneem. Hulle het hul enigste kwalifiseringswedstryd, wat deel was van die FIRA-beker 1989/90, op 17 September 1989 in Heidelberg teen Nederland met 6–12 verloor, waarmee hulle uitgeskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Ná die hereniging ===
[[Lêer:Rugby Union in Germany . Centenary game - German XV vs. Barbarians. August 2000 in Hannover.jpg|duimnael|Wedstryd teen die [[Britse Barbarians|Barbarians]] op 12 Augustus 2000 in Hannover]]
[[Lêer:Germany vs Belgium rugby match.jpg|duimnael|Kwalifiseringswedstryd teen België vir die Rugbywêreldbeker 2007]]
Die laaste toetswedstryd voor die Duitse hereniging was in Julie 1990 weg in [[Windhoek]] teen die span van die onlangs onafhanklik geworde [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] wat in ’n swak 9–54-nederlaag geëindig het. In Desember dieselfde jaar het die DRSV homself ontbind en die Oos-Duitse klubs het aangesluit by die DRV wat tot die stigting van die Tweede Bundesliga gelei het.&lt;ref name=&quot;Geskiedenis&quot; /&gt; Aan die FIRA-beker 1990–1992 het Duitsland deelgeneem met ’n herenigde nasionale span wat in die eerste vyf wedstryde daarin geslaag het om onoorwonne te bly. Ondanks ’n wegnederlaag teen België het hulle die eerste plek in hul groep behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1990%2F92 |title=1990/92 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Pleks van ’n gewone regstreekse promosie na die FIRA-beker 1992–1994 se eerste afdeling moes Duitsland aan ’n kwalifisering deelneem. Op ’n oorwinning oor België het nederlae teen [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]], Marokko en die Franse reserwespan gevolg, waarvolgens die span in die daaropvolgende fase nie om die titel meegeding het nie, maar om die sesde plek. Dit het hulle bespreek ná ’n nederlaag in die eerste wedstryd teen [[Tunisiese nasionale rugbyspan|Tunesië]], maar ook oorwinnings oor België, Marokko en [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1992%2F94 |title=1992/94 FIRA Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die Duitsers het in Mei 1993 die [[Rugbywêreldbeker 1995]]-kwalifisering in die tweede rondte met oorwinnings oor [[Litause nasionale rugbyspan|Litaue]] en [[Lettiese nasionale rugbyspan|Letland]] begin. Een jaar later het hulle in die derde rondte egter swak nederlae teen beide Roemenië en Rusland gely.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=1995 |title=1995 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Die goeie resultaat in die FIRA-beker 1992–1994 se tweede fase het egter niks opgelewer nie, aangesien die FIRA die Europese toernooi weereens herstruktureer het, waarvolgens Duitsland tydens die FIRA-beker 1994–1997 in die tweede afdeling aangebly het. Hul wenrekord was gebalanseerd: Op oorwinnings oor [[Tsjeggiese nasionale rugbyspan|Tsjeggië]] en [[Deense nasionale rugbyspan|Denemarke]] het nederlae teen [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] en Nederland gevolg, waarmee hulle die derde plek beklee het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1994%2F96 |title=1994/96 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die jare van 1997 tot 1999 was ’n tyd van veranderinge in Europese rugby, aangesien FIRA homself onder die IRVR as vastelandse beheerliggaam geskik en gelyktydig die nie-Europese lede ontslaan het. Buitendien het met Frankryk en Italië die twee sterkste spanne nie meer aan die Europese kampioenskappe deelgeneem nie. Om dié redes is ander toernooie beslis, wat nie as vastelandse kampioenskappe geag is nie. In die FIRA-toernooi 1996/97 se eerste rondte het die Duitsers in groep A na Spanje en België die derde plek beklee. Daarna het hulle om die negende plek meegeding, wat hulle ná oorwinnings oor Denemarke en Tsjeggië behaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/146?Stagione=1996%2F97 |title=1996/97 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die daaropvolgende [[Rugbywêreldbeker 1999]]-kwalifisering, wat in die [[winter]]semester 1997/98 beslis is, kon die Duitsers die eerste rondte vryspring. In die tweede rondte het hulle eers [[Andorraanse nasionale rugbyspan|Andorra]] en Tsjeggië geklop, maar toe teen beide Portugal en Spanje verloor, waarvolgens hulle met hul derde plek die volgende rondte misgeloop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die FIRA-toernooi 1998/99 het Duitsland sy wedstryde teen Tunisië, [[Luxemburgse nasionale rugbyspan|Luxemburg]] en België gewen, terwyl die wedstryd teen [[Joego-Slawiese nasionale rugbyspan|Joego-Slawië]] weens die [[Kosovo-oorlog]] afgelas moes word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/146?Stagione=1998%2F99 |title=1998/99 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Daarmee het die span sy groep gewen, waarmee hulle die Europese Nasiesbeker 1999/2000 se tweede afdeling gehaal het, die eerste toernooi van die Europese toernooi se nuwe formaat. Duitsland het die eerste wedstryd teen [[Oekraïense nasionale rugbyspan|Oekraïne]] gewen, maar hulle het die ander wedstryde teen Rusland, [[Kroatiese nasionale rugbyspan|Kroasië]] en Denemarke verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2000 |title=2000 European Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Ter geleentheid van die Duitse Rugbybond se 100ste verjaarsdag het die nasionale span op 12 Augustus 2000 op die [[Eilenriedestadion]] in [[Hannover]] te staan gekom teen die [[Britse Barbarians|Barbarians]], die wêreld se bekendste uitnodigingspan; dié wedstryd het in ’n 19–47-nederlaag geëindig. Die Europese Nasiesbeker 2001/02 was gelyktydig die [[Rugbywêreldbeker 2003]]-kwalifisering se tweede fase. Ná oorwinnings oor Denemarke en Letland, maar ook nederlae teen [[Sweedse nasionale rugbyspan|Swede]] en Pole het hulle die tweede plek behaal, waarmee hulle egter die volgende rondte misgeloop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2001%2F02 |title=2001/02 European Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Ook tydens die Europese Nasiesbeker 2002–2004 het die Duitsers die tweede plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2002%2F04 |title=2002/04 European Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Europese Nasiesbeker 2004–2006 het gelyktydig as die [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifisering se eerste deel gedien. Duitsland het ná oorwinnings oor [[Moldawiese nasionale rugbyspan|Moldowa]], Luxemburg, Denemarke en [[Oostenrykse nasionale rugbyspan|Oostenryk]] die eerste plek in hul groep behaal en daarmee die derde rondte bespreek. Hulle het dit ná oorwinnings oor [[Maltese nasionale rugbyspan|Malta]], Serwië en Montenegro, Kroasië en België ook beklink. Daarna het die Duitsers teen Spanje om die bevordering na die eerste afdeling gespeel. Hulle het die tuiswedstryd in Heidelberg met 18–6 gewen. Die wegwedstryd in [[Madrid]] het egter in ’n 10–36-nederlaag geëindig, waarmee hulle uit die rugbywêreldbekerkwalifisering geskakel is. Daarmee is ook ’n wenreeks van nege wedstryde beëindig, tot op hede die Duitse nasionale span se langste wenreeks.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2004%2F06 |title=2004/06 European Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Europese Nasiesbeker 2006–2008 het Duitsland België, Moldowa, Oekraïne en Nederland ontmoet. Op twee wegnederlae teen die Moldawiërs en Belge het ses oorwinnings gevolg. Die Duitsers het die toernooi op die eerste plek afgesluit en hulle is sodoende na die eerste afdeling gepromoveer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2006%2F08 |title=2006/08 European Nations Cup – Division 2A |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Op 28 April 2007 het die tuiswedstryd teen Nederland op die [[Rudolf-Kalweit-stadion]] in Hannover 8&amp;nbsp;123 toeskouers gelok, die hoogste gehoor vir ’n rugbywedstryd in Duitsland sedert die Tweede Wêreldoorlog.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/component/option,com_joomleague/func,showReport/p,57/mid,15530/Itemid,356/ |title=Spielbericht – 4. Spieltag |publisher=TotalRugby.de |date=28 April 2007 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Mislukte saamwerking met die WRA ===
[[Lêer:España-alemania2.JPG|duimnael|Duitsland speel teen [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] op 15 November 2008]]
[[Lêer:DRV in Georgien 2016 (57 of 83).jpg|duimnael|Die Duitse span voor die wedstryd teen Georgië in 2016]]
[[Lêer:Rugby World Cup Qualifier Germany-Canada , 2018 in Marseille.jpg|duimnael|Duitsland teen Kanada tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering in [[Marseille]] in 2018]]
In Oktober 2007 het die Switsers-Duitse entrepreneur [[Hans-Peter Wild]], die eienaar van die drankhandelsmerk [[Capri-Sun]], die niewinsgewende ''WILD Rugby Academy – Stiftung zur Förderung des Rugbysports'' (WRA) gestig. Deur kennisoordrag sou rugby in Duitsland bevorder word en meer gewildheid verkry, waarvoor hy oor die jare heen sowat 20 miljoen euro belê het.&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.irishtimes.com/sport/rugby/international/juice-billionaire-s-backing-runs-dry-for-germany-s-rwc-bid-1.3689826 |title=Juice billionaire’s backing runs dry for Germany’s RWC bid |publisher=[[The Irish Times]] |author=Andy Bull |date=7 November 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Aanvanklik was die fokus op die ontwikkelling van junior- en massasport, begelei deur verskeie skool- en klubprojekte.&lt;ref name=&quot;wra&quot;&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.wildrugbyacademy.de/wra-2/ueber-die-wra/ |title=Über die WRA |publisher=WILD Rugby Academy |date=2019 |accessdate=22 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190822123637/http://www.wildrugbyacademy.de/wra-2/ueber-die-wra/ |archive-date=22 Augustus 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Deur doelgerigte ontwikkelingswerk sou die Duitse nasionale span by die wêreldklas aansluit. Aanvanklik is op die aanbly in die afdeling tydens die Europese Nasiesbeker 2008–2010 gemik, wat ook deel gevorm het van die [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifisering.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/830/37/ |title=Finsterer: “Werden andere deutsche Mannschaft sehen” |publisher=TotalRugby.de |author=Christian Düncher |date=11 November 2008 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Hierdie voorneme was egter moeilik, aangesien die eerste vyf wedstryde almal in nederlae geëindig het. Nogtans was daar ook vordering sigbaar, byvoorbeeld in ’n oorwinning tydens ’n vriendskaplike wedstryd oor [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]] in November 2009.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.rugby-journal.de/index.php/basis/meldung/deutschland_besiegt_hong_kong_mit_2424_160/ |title=Deutschland besiegt Hongkong mit 24:14 (16:0) |publisher=Rugby Journal |date=12 Desember 2009 |accessdate=21 Februarie 2010}} {{dooie skakel}}&lt;/ref&gt; Met die erkenning van [[Sewesrugby]] as ’n [[Olimpiese sportsoort]] het die DRV nou ook federale ondersteuning geniet. Buitendien het die [[Bundeswehr]] ingestem om agt tot tien spelers in sy sportbevorderingsgroep op te neem.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/2559/37/ |title=DRV XV: Bundeswehr löst die großen Rugby-Probleme |publisher=TotalRugby.de |author=Christian Düncher |date=26 Februarie 2010 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In die toernooi se verdere verloop het Duitsland weer al sy wedstryde verloor en hulle is gerelegeer, waarvolgens die hoofafrigter [[Rudolf Finsterer]] ná tien jaar bedank het.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/2616/37/ |title=Deutschland steigt ab / Finsterer tritt zurück |publisher=TotalRugby.de |author=Christian Düncher |date=20 Maart 2010 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Onder sy opvolger [[Torsten Schippe]] het Duitsland die Europese Nasiesbeker 2010–2012 in afdeling 1B begin. Ná ’n teleurstellende eerste helfte van die toernooi, waartydens die span slegs een van sy vyf wedstryde kon wen, het hulle in die tweede helfte aansienlik verbeter en drie wedstryde gewen, waardeur hulle die toernooi in die vierde plek afgesluit het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/147?Stagione=2010%2F12 |title=2010/12 European Nations Cup – Division 1B |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Europese Nasiesbeker 2012–2014 het die Duitsers alles in die stryd gewerp vir ’n promosie na die afdeling 1A. Ondanks wegnederlae teen Pole en Moldowa het hulle daarin geslaag. Hulle het al die agt ander wedstryde gewen en die toernooi in die eerste plek afgesluit.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/5999/37/ |title=Deutsche 15er-Herren mit Kantersieg gegen Schweden |publisher=TotalRugby.de |date=6 April 2013 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Schippe het in April 2013 as hoofafrigter bedank en beroepsverpligtinge aangevoer.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/6042/37/ |title=15er-Nationaltrainer Torsten Schippe tritt zurück |publisher=TotalRugby.de |date=18 April 2013 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Hy is opgevolg deur sy adjunkafrigter, die Suid-Afrikaner [[Kobus Potgieter]] wat by die WRA aangestel was.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/6479/37/ |title=DRV-Nationaltrainer Kobus Potgieter: Polen ist der Favorit |publisher=TotalRugby.de |date=6 November 2013 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Hierdie verbintenis was nou verwant aan die groter betrokkenheid van die WRA, wat deur die voormalige hoofafrigter [[Robert Mohr]] aangevoer is en van 2014 af die DRV se “premiumvennoot” was.&lt;ref name=&quot;wra&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/6752/40/ |title=DRV-Partner Wild Rugby Academy will das deutsche Rugby der europäischen Spitze näher bringen |publisher=TotalRugby.de |date=14 April 2014 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; As groepwenner is Duitsland toegelaat om in die [[Rugbywêreldbeker 2015]]-kwalifisering se uitspeelwedstryd te speel. Op 10 Mei 2014 het die span weg teen Nederland te staan gekom en met 17–7 geseëvier. Twee weke later het hulle die kans gehad om teen Rusland vir die laaste uitspeelrondte te kwalifiseer. In [[Hamburg]] het hulle ietwat verrassend tot in die 77ste minuut met 20–17 voorgeloop, maar hulle het toe kort voor die wedstryd se einde twee [[Drie (sport)|drieë]] afgestaan en met 20–31 verloor, waarmee hulle uitgeskakel is.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/6880/37/ |title=WM-Qualifikation: DRV XV verliert nach großem Kampf gegen Russland |publisher=TotalRugby.de |date=24 Mei 2014 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die Europese Nasiesbeker 2014–2016 was hulle van voorneme om in die afdeling aan te bly. Die Duitsers het in Februarie en Maart 2015 al hul vyf wedstryde verloor en voorlopig die laaste plek beklee. Met finansiële bystand deur die WRA het hulle aan die einde van die jaar ’n kort toer na Suid-Amerika aangepak. Hulle het twee wegwedstryde teen [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]] gespeel in [[Blumenau]] en [[São Paulo]], wat hulle albei kon wen.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.wildrugbyacademy.de/2016/11/rueckblick-auf-die-drv-brasilien-tour-2015/ |title=Rückblick auf die DRV Brasilien-Tour 2015 |publisher=WILD Rugby Academy |date=14 November 2016 |accessdate=10 Augustus 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810230806/http://www.wildrugbyacademy.de/2016/11/rueckblick-auf-die-drv-brasilien-tour-2015/ |archive-date=10 Augustus 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tydens die tweede helfte van die Europese Nasiesbeker in Februarie en Maart 2016 het die Duitsers swak nederlae teen Georgië, Rusland en Roemenië gely, maar hulle kon ook Portugal klop en het teen Spanje gelykop gespeel, waarvolgens hulle met hul vyfde plek in die hoogste afdeling aangebly het.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/8141/37/ |title=ENC 2016: DRV XV schafft nach Unentschieden gegen Spanien den EM-Klassenerhalt |publisher=TotalRugby.de |date=20 Maart 2016 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[2016 eindjaarrugbytoetsreeks]] het hulle [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en twee keer Brasilië gehuisves en al drie wedstryde gewen. In die eerste wedstryd tydens die Europese Rugbykampioenskap 2016/17 het die Duitsers in [[Offenbach am Main]] ’n verrassende 41–38-oorwinning oor Roemenië aangeteken. Hulle is weer deur Georgië, Spanje en Rusland verslaan, maar hulle kon België klop en het in die eerste afdeling aangebly.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2016%2F17 |title=2017 Rugby Europe Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Naas die WRA het Hans-Peter Wild ook die [[Heidelbergse Roeiklub]] ondersteun, wat vir die Europese Rugby-uitdaagbeker gekwalifiseer het. In Junie 2017 het hy ook die Paryse tradisionele klub [[Stade Français]] oorgeneem. Die Europese Professionele Klubrugby, wat toesig hou oor die Europese Bekertoernooie, het daarop aangedring, dat hy weens ’n moontlike belangebotsing van een van die twee klubs afstand doen, waarna hy Stade Français gekies het.&lt;ref name=&quot;times&quot; /&gt; ’n Kort rukkie later het die sedert ’n geruime tyd aanhoudende konflik tussen Wild en die beheerliggaam oor die nasionale span se bemarking geëskaleer, waarvolgens die WRA in Augustus die vennootskap met die beheerliggaam beëindig het. Vir die nasionale span het dit ingrypende gevolge gehad, aangesien amper al die spelers en afrigters by die WRA aangestel was en in die Rugby-Bundesliga vir die Heidelbergse Roeiklub gespeel het. Uit solidariteit met Wild, wat op ’n meer professionelle beheerliggaam aangedring het, het hulle in November begin staak.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.welt.de/sport/article170856321/Streit-mit-Verband-Die-deutsche-Rugby-Nationalmannschaft-befindet-sich-im-Streik.html |title=Die deutsche Rugby-Nationalmannschaft befindet sich im Streik |publisher=[[Die Welt]] |date=22 November 2017 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die DRV moes op kort kennisgewing ’n heeltemal nuwe span saamstel.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.op-online.de/sport/lokalsport/rugby-verband-erneuert-offenbach-kritik-streikenden-nationalspielern-ex-sponsor-9397746.html |title=Zur Not mit dem Zug nach Russland |publisher=[[Offenbach-Post]] |author=Christian Düncher |date=27 November 2017 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Dié span was tydens die Europese Rugbykampioenskap 2018, wat saam met die vorige jaar se toernooi ook in aanmerking gekom het vir die [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifisering, heeltemal oorlaai en het al hul vyf wedstryde swak verloor, hoewel hulle met die Uruguaan [[Pablo Lemoine]] ’n internasionaal ervare voorlopige afrigter kon aanstel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2017%2F18 |title=2018 Rugby Europe Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Wild het die beheerliggaam van “diepste amateurisme” en ’n gebrek aan wil en vaardighede beskuldig. Hy moes glo selfs die DRV met 80&amp;nbsp;000 euro help om dit teen bankrotskap te beskerm. Wild het die WRA in Junie 2018 gelikwideer en hy het ook die beplande uitbreiding van die opvoedingsentrum in Heidelberg gekanselleer.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.faz.net/aktuell/sport/mehr-sport/rugby-foerderer-hans-peter-wild-stellt-zahlung-ein-15639530.html |title=„Es ist tiefstes Amateurtum“ |publisher=[[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] |author=Rainer Seele |date=14 Junie 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Verdere ontwikkeling ===
[[Lêer:2023-24 REIC Germany vs Georgia 89.jpg|duimnael|Duitsland teen Georgië tydens die [[Europese Rugbykampioenskap]] 2023/24 in [[Dessau-Roßlau]]]]
[[Lêer:2025-26 REIC Germany vs Portugal 90.jpg|duimnael|Duitse rugbyspelers ná die wedstryd teen Portugal tydens die Europese Rugbykampioenskap 2025/26 in Dessau-Roßlau]]
Drie maande ná die einde van die Europese Rugbykampioenskap 2018 het die Duitsers die onverwagte kans gehad om wel vir die Rugbywêreldbeker 2019 te kwalifiseer. Nadat die nasionale rugbyspanne van België, Roemenië en Spanje tydens hul kwalifiseringsrondtes ontoelaatbare spelers ingespan het, is hulle op 15 Mei 2018 deur [[Rugby Europa]] vir elke wedstryd met hierdie spelers beboet met puntaftrekking.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/340527 |title=Independent Appeal Committee decision regarding Romania and Spain |work=[[Wêreldrugby]] |date=6 Junie 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/23511452/rugby-world-cup-russia-benefit-romania-spain-belgium-deducted-points |title=Russia handed 2019 World Cup spot |publisher=ESPNscrum |author=Martyn Thomas |date=15 Mei 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Vervolgens het Rusland onmiddellik vir die Rugbywêreldbeker 2019 gekwalifiseer, terwyl Duitsland, ondanks redelik hoë nederlae, die volgende rondte gehaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby/2018/0515/963738-russia-into-rugby-world-cup-as-romania-are-disqualified/ |title=Russia into Rugby World Cup as Romania are punished |publisher=[[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]] |date=16 Mei 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die gereelde spelers het op baie kort kennisgewing na die nasionale span teruggekeer en hulle in Heidelberg na ’n 16–13-oorwinning oor Portugal geneem.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.sueddeutsche.de/sport/rugby-deutsches-rugby-team-wahrt-wm-chance-16-13-gegen-portugal-dpa.urn-newsml-dpa-com-20090101-180616-99-752701 |title=Deutsches Rugby-Team wahrt WM-Chance: 16:13 gegen Portugal |publisher=[[Süddeutsche Zeitung]] |date=17 Junie 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In die daaropvolgende uitspeelwedstryd het die Duitsers [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] ontvang. Die meermalige rugbywêreldbekerdeelnemer het aan sy status as gunsteling voldoen; hulle het die tuiswedstryd in [[Apia]] en die wegwedstryd in Heidelberg maklik gewen.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://ballreiter.futbol/fremdsport/rugby-deutschland-samoa/ |title=Fremdgehen mit ovalem Ball: Rugby-WM-Quali Deutschland vs Samoa 28:42 – 14.7.2018 |publisher=Der Ballreiter |date=17 Julie 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Vervolgens kon Duitsland slegs vir die hooftoernooi kwalifiseer tydens die uitspeelrondte wat in November 2018 in [[Marseille]] beslis is. In voorbereiding daarop het die DRV die Engelse [[Mike Ford]] as nuwe hoofafrigter aangestel.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/mike-ford-takes-germany-reins |title=Mike Ford takes Germany reins |publisher=Planet Rugby |date=7 September 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die Duitsers kon die gunsteling Hongkong met 26–9 klop. Met die daaropvolgende 10–29-nederlaag teen [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] is hulle egter uitgeskakel. Ná die 43–6-oorwinning oor [[Keniaanse nasionale rugbyspan|Kenia]] in die laaste wedstryd kon hulle nietemin die toernooi in die tweede plek afsluit.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.fr.de/sport/sport-mix/deutsches-rugby-team-436-sieg-ueber-kenia-10961184.html |title=Deutsches Rugby-Team mit 43:6-Sieg über Kenia |publisher=[[Frankfurter Rundschau]] |date=4 Januarie 2019 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die Europese Rugbykampioenskap 2019 het die Duitsers al hul vyf wedstryde verloor, waarvolgens hulle op 15 Junie 2019 in die relegasie teen Portugal moes speel. In Frankfurt het hulle ’n 32–37-nederlaag gely en is vervolgens gerelegeer.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://rp-online.de/sport/andere/rugby-deutschland-nach-krimi-in-der-relegation-gegen-portugal-abgestiegen_aid-39455097 |title=Deutsche Rugby-Nationalmannschaft nach Krimi abgestiegen |publisher=[[Rheinische Post]] |date=15 Junie 2019 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Gevolglik het die beheerliggaam, wat finansieel steeds in die knyp was, in September 2019 die hoofafrigter Ford tydelik vervang met die voormalige nasionale spelers [[Mark Kuhlmann]] en [[Alexander Widiker]].&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.sportbuzzer.de/artikel/rugby-ex-hannoveraner-kuhlmann-wird-trainer-des-deutschen-nationalteams/ |title=Ex-Hannoveraner Mark Kuhlmann wird Trainer des deutschen Nationalteams |publisher=sportbuzzer.de |author=Stefan Dinse |date=18 September 2019 |accessdate=18 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518153226/https://www.sportbuzzer.de/artikel/rugby-ex-hannoveraner-kuhlmann-wird-trainer-des-deutschen-nationalteams/ |archive-date=18 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Reeds in Januarie 2020 is altwee deur die Suid-Afrikaners Melvine Smith en Byron Schmidt vervang,&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.sport.de/news/ne3924461/deutsches-rugby-team-bekommt-neue-trainer/ |title=Deutsches Rugby Team bekommt neue Trainer |publisher=Sport.de |date=16 Januarie 2020 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; toe in September dieselfde jaar Kuhlmann as hoofafrigter aangestel is.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.stimme.de/sport/regionalsport/regional/der-heilbronner-mark-kuhlmann-macht-die-rolle-rueckwaerts-ins-amt-des-rugby-bundestrainers-art-4398298 |title=Kuhlmann übernimmt erneut das Amt des Rugby-Bundestrainers |publisher=[[Heilbronner Stimme]] |author=Stephan Sonntag |date=24 September 2020 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; As gevolg van die baie veranderinge is die afwaartse neiging ook in die laer Rugby Europa Trofee 2019/20 voortgesit. Op ’n oorwinning het twee nederlae gevolg (waaronder vir die eerste keer teen [[Switserse nasionale rugbyspan|Switserland]]),&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.bernerzeitung.ch/luginbuehl-erlebt-beim-debuet-historisches-255353535333 |title=Luginbühl erlebt beim Debüt Historisches |publisher=[[Berner Zeitung]] |author=Peter Berger |date=3 Maart 2020 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; voordat die toernooi in Maart 2020 weens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] afgelas moes word. Die internasionale speelprogram is toe tot in Oktober 2021 gekniehalter. Tydens die Rugby Europa Trofee 2021/22 het Duitsland slegs die derde plek behaal, maar baat gevind by ’n herstrukturering van die toernooi, waarvolgens hulle in die 2022/23-seisoen kon deelneem aan die Europese Rugbykampioenskap, waartydens die span die sesde plek onder agt deelnemers beklee het. Tydens die Europese Rugbykampioenskap 2023/24 het die Duitsers weer die sesde plek behaal, waarmee hulle in dié afdeling aangebly het. Daarteenoor het die 2024/25-toernooi teleurstellend verloop en die span het met die agtste plek laaste geëindig en sodoende die [[Rugbywêreldbeker 2027]] misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.sport1.de/news/rugby/rugby-europe-championship/2025/03/rugby-em-deutschland-verliert-auch-gegen-die-schweiz |title=Weitere EM-Pleite für Deutschland |publisher=Sport1 |date=15 Maart 2025 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Nadat die span tydens die Europese Rugbykampioenskap 2025/26 ook in die agtste plek geëindig het, is hulle na die Trofee gerelegeer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/portugal-dethrone-georgia-with-shock-win-in-rec-final/ |title=Portugal dethrone Georgia after shock win in REC final |publisher=RugbyPass |author=Francisco Isaac |date=16 Maart 2026 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Daarna het Mark Kuhlmann as hoofafrigter bedank en hy is deur die [[Suid-Afrika]]anse [[Michael Poppmeier]] opgevolg.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.sport1.de/news/rugby/2026/05/neuer-rugby-bundestrainer-gefunden |title=Neuer Rugby-Bundestrainer gefunden |publisher=Sport1 |date=11 Mei 2026 |accessdate=19 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

== Trui, kenteken en bynaam ==
Duitsland speel tradisioneel in ’n swart trui met swart broeke en swart sokkies. Hul alternatiewe trui is wit met wit broeke en wit sokkies.

Die huidige truiverskaffer is die Italiaanse sportuitruster [[Macron (maatskappy)|Macron]]&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugbydeutschland.org/archiv-81788v4/news/39109?lang=de |title=Neues Macron-Trikot für 15er-Rugbynationalteams |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=3 Februarie 2023 |accessdate=26 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230526024141/https://www.rugbydeutschland.org/archiv-81788v4/news/39109?lang=de |archive-date=26 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en die truiborg is die Franse padkonstruksiemaatskappy [[Eurovia]].&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugbydeutschland.org/post-295872v4/posts/53290 |titel=EUROVIA neuer Hauptsponsor von Rugby Deutschland |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=30 Mei 2024 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Nog ’n truiborg is die Nederlandse maatskappy [[Swiss Sense]] wat ook op die trui verskyn.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugbydeutschland.org/post-295872v4/posts/64524 |title=Partnerschaft mit Swiss Sense ausgebaut |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=12 Februarie 2026 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel.

Die beheerliggaam [[Duitse Rugbybond]] se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon die woord rugby met die belettering ''Deutscher Rugby Verband'' in Duits onder die nasionale kleure [[Vlag van Duitsland|swart-rooi-goud]], met die afkorting DRV links aan in ’n gestileerde rugbybal. Die nasionale span se bynaam is “swart arende” (''Schwarze Adler''), ontleen aan die wapendier van die land, die Bondsarend.

== Tuisstadions ==
[[Lêer:Fritz Grunebaum Sportpark Heidelberg.jpg|duimnael|[[Fritz-Grunebaum-sportpark]] in Heidelberg]]
Duitsland se tuiswedstryde word oorwegend in die rugbyvestings [[Hannover]] en [[Heidelberg, Duitsland|Heidelberg]] gespeel. In die Hannoverse [[Rudolf-Kalweit-stadion]] en die Heidelbergse [[Fritz-Grunebaum-sportpark]] is ongeveer dieselfde aantal tuiswedstryde gespeel, heelwat meer as in al die ander Duitse stede.

== Aanhangersklub ==
Op 10 Mei 2013 is in die Heidelbergse Duitse Rugbysportmuseum die niewinsgewende vereniging ''Freunde der deutschen Rugby-Nationalmannschaft e.V.'' gestig en ’n raad van drie lede gekies. Dié vereniging ondersteun die [[Duitse Rugbybond]] se nasionale spanne (mans, o/19 en o/23) se sportiewe aktiwiteite in die nie-Olimpiese vyftienrugby op verskeie maniere. Dit samel fondse in deur lidmaatskapfooie, skenkings en borgskapondersteuning om hierdie spanne te help finansier wat betrokke is by [[Rugby Europa]]- en [[Wêreldrugby]]-toernooie.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://scrum.de/2013/06/22/freunde-der-deutschen-rugby-nationalmannschaft-gegrundet/ |title=Freunde der deutschen Rugby-Nationalmannschaft gegründet |publisher=scrum.de |date=22 Junie 2013 |accessdate=30 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140430051456/http://scrum.de/2013/06/22/freunde-der-deutschen-rugby-nationalmannschaft-gegrundet/ |archive-date=30 April 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Toetswedstryde ==
Duitsland het 165 van sy 358 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 46,09%. Duitsland se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen Maart 2026):&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=7;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Germany |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Teenstander
! Gespeel
! Gewen
! Verloor
! Gelykop
! % Gewen
|- bgcolor=&quot;#d0ffd0&quot; align=&quot;center&quot;
|-
| {{ANDru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{BELru}} || 35 || 23 || 11 || 1 || 65,71
|-
| {{BRAru}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{BULru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{CHIru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{DENru}} || 9 || 8 || 1 || 0 || 88,89
|-
| {{FRAru}} || 16 || 2 || 14 || 0 || 12,50
|-
| {{GEOru}} || 10 || 0 || 10 || 0 || 0,00
|-
| {{HKGru}} || 5 || 3 || 2 || 0 || 60,00
|-
| {{ITAru}} || 21 || 5 || 15 || 1 || 23,81
|-
| {{YUGru}} || 7 || 6 || 0 || 1 || 85,71
|-
| {{CANru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{KENru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{CROru}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 33,33
|-
| {{LATru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{LTUru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{LUXru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{MLTru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{MARru}} || 9 || 2 || 7 || 0 || 22,22
|-
| {{NAMru}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0,00
|-
| {{NEDru}} || 50 || 29 || 20 || 1 || 58,00
|-
| {{UKRru}} || 8 || 5 || 2 || 1 || 62,50
|-
| {{AUTru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{POLru}} || 22 || 9 || 13 || 0 || 40,91
|-
| {{PORru}} || 13 || 4 || 9 || 0 || 30,77
|-
| {{ROMru}} || 22 || 6 || 16 || 0 || 27,27
|-
| {{RUSru}} || 11 || 0 || 11 || 0 || 0,00
|-
| {{SAMru}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0,00
|-
| {{SOWru}} || 6 || 1 || 5 || 0 || 16,67
|-
| {{ESPru}} || 26 || 8 || 16 || 2 || 30,77
|-
| {{SWEru}} || 10 || 7 || 3 || 0 || 70,00
|-
| {{SUIru}} || 10 || 7 || 3 || 0 || 70,00
|-
| {{CZEru}} || 10 || 8 || 2 || 0 || 80,00
|-
| {{CSKru}} || 15 || 5 || 9 || 1 || 33,33
|-
| {{TUNru}} || 4 || 2 || 2 || 0 || 50,00
|-
| {{URUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{UAEru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{USAru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| align=&quot;left&quot; |'''Algeheel''' || '''358''' || '''165''' || '''184''' || '''9''' || '''46,09'''
|}

== Rekords ==
=== Wêreldbekerrekord ===
Duitsland kon tot dusver nog nie vir ’n rugbywêreldbekertoernooi kwalifiseer nie.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Jaar !! Uitslag
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Olimpiese Spele ===
Vyftienrugby was slegs vier keer ’n Olimpiese sportsoort. Tydens die eerste toernooi het die Duitse span die tweede plek behaal.
* [[Olimpiese Somerspele 1900|1900]]: Tweede plek
* [[Olimpiese Somerspele 1908|1908]]: ''Nie deelgeneem nie''
* [[Olimpiese Somerspele 1920|1920]]: ''Nie deelgeneem nie''
* [[Olimpiese Somerspele 1924|1924]]: ''Nie deelgeneem nie''

=== Europese Rugbykampioenskap ===
Die Duitse nasionale span neem sedert 1952 aan die Europese Rugbykampioenskap deel, meestal in die tweede afdeling. Hulle het sedertdien nog nie ’n toernooi gewen nie en twee keer in die derde plek geëindig.

=== Ander toetswedstryde ===
In teenstelling met die meeste ander rugbylande het die Duitsers gedurende die amateurtydperk min oorsese toere onderneem. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Suidelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks reis Duitsland na die Suidelike Halfrond en gedurende Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks tree Duitsland as gasheer op. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Duitsland nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie.

== Spelers ==
=== Huidige span ===
Die volgende spelers het die Duitse span gevorm tydens die [[Europese Rugbykampioenskap]] 2025:&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugbydeutschland.org/post-295872v4/posts/57947 |title=Schwarze Adler bereit für EM-Start in Rumänien |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=28 Januarie 2025 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

{|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Agterspelers ''(Hintermannschaft)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub
|-
| [[Tim Menzel]] || [[Skrumskakel]] || [[Valence Romans Drôme Rugby|Valence Romans]]
|-
| [[Jan Piosik]] || Skrumskakel || [[Hannover 78]]
|-
| [[Nikolai Klewinghaus]] || [[Losskakel]] || [[SC Neuenheim]]
|-
| [[Bader Werner Pretorius]] || Losskakel || [[Clube Rugby São Miguel|São Miguel]]
|-
| [[Bastian van der Bosch]] || Losskakel || [[Rudergesellschaft Heidelberg|RG Heidelberg]]
|-
| [[Markus Bachofer]] || [[Senter]] || [[Heidelberger Ruderklub|Heidelberger RK]]
|-
| [[Leo Wolf]] || Senter || [[SC Frankfurt 1880]]
|-
| [[Zinzan Hees]] || [[Vleuel]] || [[Rugby-Klub Heusenstamm|RK Heusenstamm]]
|-
| [[Felix Lammers]] || Vleuel || [[SC Neuenheim]]
|-
| [[Nico Windemuth]] || Vleuel || [[SC Germania List]]
|-
| [[Shawn Ingle]] || [[Heelagter]] || [[Maidenhead RFC|Maidenhead]]
|-
| [[Robin Plümpe]] || Heelagter || [[Rudergesellschaft Heidelberg|RG Heidelberg]]
|}
|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Voorspelers ''(Stürmer)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub
|-
| [[Andrew Reintges]] || [[Haker]] || [[Heidelberger Ruderklub|Heidelberger RK]]
|-
| [[Mika Tyumenev]] || Haker || [[Cercle athlétique castelsarrasinois|Castelsarrasin]]
|-
| [[Chris Edene]] || [[Stut]] || [[SC Frankfurt 1880]]
|-
| [[Henry Otto Pearson]] || Stut || [[Esher RFC|Esher]]
|-
| [[Jörn Schröder]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Stut || [[Heidelberger Ruderklub|Heidelberger RK]]
|-
| [[Daniel Wolf]] || Stut || [[SC Frankfurt 1880]]
|-
| [[Eric Marks]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[RC Vannes|Vannes]]
|-
| [[Hassan Rayan]] || Slot || [[SC Frankfurt 1880]]
|-
| [[Oliver Stein]] || Slot || [[SC Frankfurt 1880]]
|-
| [[Marcel Henn]] || [[Losvoorspeler]] || [[SC Frankfurt 1880]]
|-
| [[Howard Packman]] || Losvoorspeler || [[Tonbridge Juddians RFC|Tonbridge Juddians]]
|-
| [[Justin Renc]] || Losvoorspeler || [[TSV Handschuhsheim Rugby|TSV Handschuhsheim]]
|}
|}

=== Bekende spelers ===
Tot dusver is nog geen Duitse speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie.

=== Spelerstatistieke ===
Vervolgens die belangrikste statistieke van Duitsland se spelers. Die spelers wat met &lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter.

&lt;small&gt;(Korrek teen: Maart 2026)&lt;/small&gt;

{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=7;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || [[Alexander Widiker]] || 2002–2016 || 59
|-
| {{0}}2 || [[Samy Fuchsel]] || 2012–2021 || 49
|-
| {{0}}3 || [[Kehoma Brenner]] || 2006–2017 || 48
|-
| {{0}}4 || [[Clemens von Grumbkow]] || 2003–2018 || 48
|-
| {{0}}5 || [[Manuel Wilhelm]] || 2003–2014 || 46
|-
| {{0}}6 || [[Raynor Parkinson]] || 2011–2024 || 43
|-
| {{0}}7 || [[Mustafa Güngör]] || 2003–2012 || 41
|-
| {{0}}8 || [[Benjamin Krause]] || 2003–2013 || 41
|-
| {{0}}9 || [[Sean Armstrong]] || 2011–2018 || 40
|-
| 10 || [[Tim Menzel]] || 2010–2019 || 38
|}
&lt;!-- |
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde as kaptein&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=7;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || || || 
|-
| {{0}}2 || || || 
|-
| {{0}}3 || || || 
|-
| {{0}}4 || || || 
|-
| {{0}}5 || || || 
|-
| {{0}}6 || || || 
|-
| {{0}}7 || || || 
|-
| {{0}}8 || || || 
|-
| {{0}}9 || || || 
|-
| 10 || || || 
|} --&gt;
|}

{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste punte aangeteken&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=7;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Punte
|-
| {{0}}1 || [[Raynor Parkinson]] || 2011–2024 || 338
|-
| {{0}}2 || [[Jaco Otto]] || 2015–2019 || 125
|-
| {{0}}3 || [[Matthieu Franke]] || 2006–2012 || 120
|-
| {{0}}4 || [[Chris Hilsenback]] || 2012–2019 || 104
|-
| {{0}}5 || [[Fabian Heimpel]] || 2010–2017 || {{0}}78
|-
| {{0}}6 || [[Tim Kasten]] || 2005–2012 || {{0}}75
|-
| {{0}}7 || [[Mustafa Güngör]] || 2003–2012 || {{0}}72
|-
| {{0}}8 || [[Kieran Manawatu]] || 2012–2015 || {{0}}50
|-
| {{0}}9 || [[Clemens von Grumbkow]] || 2003–2018 || {{0}}45
|-
| 10 || [[Sean Armstrong]] || 2011–2018 || {{0}}40
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste drieë gedruk&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=7;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Drieë
|-
| {{0}}1 || [[Jaco Otto]] || 2015–2019 || 25
|-
| {{0}}2 || [[Mustafa Güngör]] || 2003–2012 || 10
|-
| {{0}}3 || [[Tim Kasten]] || 2005–2012 || 10
|-
| {{0}}4 || [[Clemens von Grumbkow]] || 2003–2018 || {{0}}9
|-
| {{0}}5 || [[Sean Armstrong]] || 2011–2018 || {{0}}8
|-
| {{0}}6 || [[Marten Strauch]] || 2007–2015 || {{0}}8
|-
| {{0}}7 || [[Kehoma Brenner]] || 2006–2017 || {{0}}7
|-
| {{0}}8 || [[Steffan Liebig]] || 2010–2018 || {{0}}7
|-
| {{0}}9 || [[Kieran Manawatu]] || 2012–2015 || {{0}}7
|-
| 10 || [[Pieter Jordaan]] || 2011–2014 || {{0}}6
|}
|}

== Afrigters ==
[[Lêer:2025-26 REIC Germany vs Portugal 93.jpg|duimnael|upright|Mark Kuhlmann in 2026]]
Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Duitse nasionale rugbyspan gedien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Tydperk !! Naam
|-
| 1952–1959
| ?
|-
| 1959–1969
| [[Helmut Flügge]]
|-
| 1969–1981
| [[Klaus Wesch]]
|-
| 1981–1988
| [[Fritz Raupers]]
|-
| 1988–1990
| [[Robert Antonin]]
|-
| 1990–1992
| [[Jean-Claude Rutault]]
|-
| 1992–2000
| [[Peter Ianusevici]]
|-
| 2000–2001
| [[Torsten Schippe]]
|-
| 2001–2010
| [[Rudolf Finsterer]]
|-
| 2010–2013
| Torsten Schippe
|-
| 2013–2018
| Kobus Potgieter
|-
| 2018
| [[Pablo Lemoine]]
|-
| 2018–2019
| [[Mike Ford]]
|-
| 2019–2020
| [[Mark Kuhlmann]] en [[Alexander Widiker]]
|-
| 2020
| Melvine Smith en Byron Schmidt
|-
| 2020–2026
| Mark Kuhlmann
|-
| sedert 2026
| Michael Poppmeier
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Duitse nasionale krieketspan]]
* [[Duitse nasionale vrouerugbyspan]]
* [[Duitse nasionale sokkerspan]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}}
* {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}}
* {{de}} Claus-Peter Bach: ''100 Jahre Deutscher Rugby-Verband''. vermoedelik uitgegee deur: Gehrden-Leveste (Schroeder-Verlag), 2000. (statistieke en afrigters tot in 1999).

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Germany national rugby union team|Duitse nasionale rugbyspan}}
* {{de}} [https://www.rugbydeutschland.org/ Amptelike webwerf van die Duitse Rugbybond]
* {{de}} [http://www.totalrugby.de/ TotalRugby.de Rugbygemeenskap met omvattende statistieke oor die nasionale span en sy spelers]
* {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/europe/germany Duitsland by Wêreldrugby]

{{Nasionale rugbyspanne}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Rugby in Duitsland]]
[[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Europa]]</text>
      <sha1>5g26lalw4aiij931bio91n7h5xwmnwi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924842</id>
      <parentid>2924832</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:30:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Hersien</comment>
      <origin>2924842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73622" sha1="1v4io2063wrc1ut42qgvwzjvruxb5ak" xml:space="preserve">: ''Hierdie artikel handel oor die Duitse nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Duitse nasionale vrouerugbyspan]].''
{{Inligtingskas Rugbyspan
| land                   = Duitsland
| beeld                  = Deutscher Rugby-Verband logo.svg
| unie                   = [[Duitse Rugbybond]] (DRV)
| bynaam                 = ''Schwarze Adler'' (“swart arende”)
| embleem                = Bondsarend
| stadion                = 
| kapasiteit             = 
| kaptein                = [[Jörn Schröder]]
| afrigter               = {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Michael Poppmeier]] &lt;small&gt;(sedert 2026)&lt;/small&gt;
| patroon_la1            = 
| patroon_b1             = _2018_rugby_germany_h
| patroon_ra1            = 
| patroon_sh1            = 
| patroon_so1            = 
| linkerarm1             = 222222
| liggaam1               = 222222
| regterarm1             = 222222
| broek1                 = 222222
| kouse1                 = 222222
| patroon_la2            = 
| patroon_b2             = _2018_rugby_germany_h
| patroon_ra2            = 
| patroon_sh2            = 
| patroon_so2            = 
| linkerarm2             = ffffff
| liggaam2               = ffffff
| regterarm2             = ffffff
| broek2                 = ffffff
| kouse2                 = ffffff
| statistiek             = Statistiek
| toetse                 = [[Alexander Widiker]] (59)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=7;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
| toppuntebehaler        = [[Raynor Parkinson]] (338)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=7;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
| meestedrieë            = [[Jaco Otto]] (25)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=7;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
| eerste                 = {{FRAru}} 30–5 '''Duitsland''' {{vlagikoon|Republiek van Weimar}}&lt;br /&gt;([[Parys]], [[Frankryk]]; 17 April 1927)
| grootwen               = {{GERru}} 108–0 Serwië en Montenegro {{vlagikoon|Serwië en Montenegro}}&lt;br /&gt;([[Heidelberg, Duitsland|Heidelberg]], [[Duitsland]]; 12 November 2005)
| grootverloor           = {{RUSru}} 89–6 '''Duitsland''' {{vlagikoon|Duitsland}}&lt;br /&gt;([[Krasnodar]]; [[Rusland]]; 16 April 2000)
| Wêreldbekerverskynings = 
| jaar                   = 
| beste                  = 
| url                    = 
| unieurl                = www.rugbydeutschland.org
}}

Die '''Duitse nasionale rugbyspan''' ([[Duits]]: ''Deutsche Rugby-Union-Nationalmannschaft'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Duitsland]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Rugby word in Duitsland geadministreer deur die [[Duitse Rugbybond]] (Duits: ''Deutscher Rugby-Verband'', DRV) wat in 1900 gestig is. Hulle dra die bynaam “swart arende” (''Schwarze Adler''), ontleen aan die wapendier van die land, die Bondsarend. Duitsland word deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak drie-span erken. Die Duitse rugbyspan is tans (Maart 2026) 35ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.&lt;ref name=&quot;ranglys&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Duitsland is reeds op die [[Olimpiese Somerspele 1900]] in [[Parys]] deur die SC Frankfurt 1880 verteenwoordig en het die silwermedalje met [[Verenigde Koninkryk|Groot-Brittanje]] gedeel. Die span het in 1927 sy eerste internasionale wedstryd teen [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] gespeel. In 1934 was Duitsland een van die stigterslede van die ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE) wat as mededinger tot die destydse eksklusiewe, Angel-Saksies oorheersde Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) gestig is.&lt;ref name=&quot;rugbyfootballhistory&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/timeline1930s.htm |title=Historical Rugby Milestones 1930s |publisher=Rugby Football History |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Duitsland speel die meeste van sy toetswedstryde tydens die [[Europese Rugbykampioenskap]], waar hulle met ander ontluikende rugbyspanne meeding. Die nasionale span se beste prestasies tot dusver is die derde plek in onderskeidelik 1952 en 2018. Duitsland het tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer nie. Duitsland speel tradisioneel in swart truie met swart broeke en swart sokkies.

Van 1951 tot 1990 het die [[Duitse Demokratiese Republiek]] oor sy eie nasionale rugbyspan beskik; albei spanne het mekaar egter nooit ontmoet nie.

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Duitse Rugbybond}}
[[Lêer:Rugby Landesverbände in Deutschland.gif|duimnael|Die Duitse Rugbybond se 13 plaaslike beheerliggame in blou]]
Die beheerliggaam vir rugby in Duitsland is die Duitse Rugbybond ([[Duits]]: ''Deutscher Rugby-Verband'', DRV) met sy hoofkantoor in [[Hannover]]. Die DRV is op 4 November 1900 gestig en het in 1988 by die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) aangesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/europe/germany |title=Germany |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was die DRV in 1934 ’n stigterslid van die kontinentale beheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE).&lt;ref name=&quot;rugbyfootballhistory&quot; /&gt;

Die hoogste rugbyliga in Duitsland is die Rugby-Bundesliga wat in 1971 gestig is en waaraan 16 spanne deelneem. Daaronder word die Tweede Bundesliga tussen 18 spanne in drie plaaslike groepe en in die 13 plaaslike beheerliggame se ligas beslis. Die meeste spelers van die Duitse nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in [[Frankryk]] aktief.

Naas die amptelike nasionale span roep die DRV ook ander keurspanne byeen. Net soos ander rugbylande beskik Duitsland oor ’n o/20-nasionale span wat aan die Europese Juniorkampioenskap deelneem. Kinders en jongmense word aan rugby bekend gestel veral deur klubs, skoolsportorganisasies en plaaslike beheerliggame, wat in die Duitse Rugbyjeug saamgevat is.

== Geskiedenis ==
=== Invoering en vestiging van rugby ===
Welvarende Britte se nakomelinge het rugby na Duitsland saamgebring. Van die jong mans het in die [[Duitse Bond]] vername privaat hoërskole besoek of in [[Heidelberg, Duitsland|Heidelberg]] gestudeer, ander het in die residensiële stad [[Hannover]] hul militêre diensplig verrig en in hul vrye tyd ’n vroeë weergawe van rugby beoefen. Die [[Ruprecht-Karls-universiteit|Universiteit Heidelberg]] beweer, dat hulle rondom 1850 as eerste instelling aan hul studente rugby aangebied het. In die plaaslike Badiese [[dialek]] van die stad verwys die jong mense na die spel ook as ''Durchtragerles''. [[William Cail]] word as diegene beskou wat rugby in 1865 in [[Bad Cannstatt]] gevestig het.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite book |author=Philipp Heineken |title=Erinnerungen an den Cannstatter Fußball-Club |publisher=Verlag Hermann Meister |location=Heidelberg |year=1930 |pages=10}}&lt;/ref&gt; Onafhanklik daarvan, waar en wanneer rugby vir die eerste keer gespeel is, het die eerste Duitstalige teks oor dié sport in 1875 verskyn. Op vroeë pogings om “Die wette van sokker soos gespeel by Rugbyskool” (''The Laws of Football as played at Rugby School'') te verduidelik, het joernale en niefiksieboeke gevolg, waarin die sport beskryf is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby-verband.de/das-rugby-sportmuseum-prasentiert-sich-auf-dem-drt/ |title=Das Rugby-Sportmuseum präsentiert sich auf dem DRT |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=10 Julie 2014 |accessdate=11 Mei 2018}}&lt;/ref&gt;

Rugby-ondersteuners het betrokke geraak by reeds bestaande sportklubs wat verskeie sportsoorte aangebied het en eie afdelings gestig. Daar was ook klubs wat verskeie balsporte saam aangebied het. Die vroegste bekende voorbeeld hiervan is die in 1878 deur die destyds sowat 15-jarige leerling [[Ferdinand Wilhelm Fricke]] en 24 in dieselfde ouderdom gestigte [[Hannover 78|Duitse sportklub Hannover 78]].&lt;ref name=&quot;Geskiedenis&quot;&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugby-verband.de/verband/geschichte/ |title=Geschichte |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=2014 |accessdate=19 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140319120602/www.rugby-verband.de/verband/geschichte/ |archive-date=19 Maart 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.hannover78.de/hannover-78/allgemeines/historie/ |title=Die große Tat eines 15 jährigen Pennälers |publisher=[[Hannover 78]] |accessdate=11 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160711071710/http://www.hannover78.de/hannover-78/allgemeines/historie/ |archive-date=11 Julie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 1891 het Heidelbergse studente onder aanleiding van hul onderwyser Edward Hill Ullrich by die [[Heidelbergse Roeiklub]] ’n rugby-afdeling gestig.&lt;ref name=&quot;Geskiedenis&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bath67&quot;&gt;{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=67}}&lt;/ref&gt; Sedertdien word albei stede, saam met die [[Ryn-Main-streek]], as Duitsland se rugbyvestings beskou.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/10228/41/ |title=Wo sind Deutschlands Rugby-Hochburgen |publisher=Total Rugby |date=19 Mei 2020 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Die vroegste probeerslag om ’n nasionale rugbybeheerliggaam te stig dateer uit 1886, toe verskeie [[Noord-Duitsland|Noord-Duitse]] klubs die Duitse Rubyvoetbalbond gestig het. Nadat dié probeerslag egter misluk het, het die DSV Hannover 78 aangesluit by die Duitse Sokker- en Krieketbond (''Deutscher Fußball- und Cricket Bund''), terwyl Suid-Duitse klubs by die Suid-Duitse Sokkerunie (''Süddeutsche Fußball-Union'') aangesluit het. Tydens ’n “rugbydag” op 13 Februarie 1898 in Heidelberg het Ullrich hom beywer vir nouer bande tussen Suid- en Noord-Duitse klubs en die stigting van ’n nasionale beheerliggaam, waarvoor hy egter min ondersteuning ontvang het. Nadat dié voorstel verder bespreek is, het tydens die “rugbydag” op 11 Maart 1900 in Hannover 19 klubs ooreengekom om in die toekoms saam op te tree, die rugbywette in Duits te vertaal, die eerste Noord-Suid-wedstryd te reël en by die enkele weke vroeër gestigte [[Duise Sokkerbond]] (''Deutscher Fußball-Bund'', DFB) aan te sluit.&lt;ref name=&quot;Geskiedenis&quot; /&gt;

=== Eerste internasionale verskynings ===
[[Lêer:France germany rugby 1900.jpg|duimnael|Frankryk (wit) teen Duitsland (donker gestreep) tydens die [[Olimpiese Somerspele 1900]]]]
Reeds aan die [[Olimpiese Somerspele 1900]], wat in 1900 saam met die [[Wêreldtentoonstelling]] in [[Parys]] gehou is, het ’n Duitse span deelgeneem en ná ’n 17–27-nederlaag teen die gasheer Frankryk met Groot-Brittanje die tweede plek gedeel. Pleks van ’n nasionale span, wat weens die gebrek aan ’n nasionale beheerliggaam nog nie bestaan het nie, het die [[SC Frankfurt 1880]] deelgeneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/olympics.htm |title=Rugby at the Olympics |publisher=Rugby Football History |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Op 4 November 1900 is die Duitse Rugbyvoetbalbond (''Deutscher Rugby-Fußball-Bund'') binne die DFB as ’n afdeling op sy eie gestig met Fricke van die DSV Hannover 78 as sy eerste voorsitter. Presies een jaar later het die rugby-afdeling sy bande met die DFB verbreek en homself herstig as [[Duitse Rugbybond]] (''Deutscher Rugby-Verband'', DRV).&lt;ref name=&quot;Geskiedenis&quot; /&gt; In 1909 is die Duitse Rugbykampioenskap vir die eerste keer beslis.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=74 |title=Die Zeit vor den Länderspielen |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |accessdate=25 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071025044255/http://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=74 |archive-date=25 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Hoewel die rugbysport in Frankryk aanvanklik stadiger ontwikkel het, het dit met [[Pierre de Coubertin]], die stigter van die moderne [[Olimpiese Spele]], ’n invloedryke ondersteuner gehad wat homself beywer het vir ’n spoedige verspreiding. Duitsland het nie oor só ’n prominente ondersteuner beskik nie, waarvolgens die ontwikkeling lank stagneer en spoedig agter [[sokker]] s’n teruggeval het.&lt;ref name=&quot;examiner&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.irishexaminer.com/sport-columnists/arid-30887265.html |title=Why Germany went from European rugby royalty to paupers |publisher=[[Irish Examiner]] |author=Paul Rouse |date=23 November 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Van die beheerliggaam se stigting tot die eerste amptelike toetswedstryd het dit meer as twee en ’n half dekades geneem. Dit is op 17 April 1927 op [[Stade Olympique Yves-du-Manoir|Stade Olympique]] in die Paryse voorstad [[Colombes]] teen die [[Franse nasionale rugbyspan|Franse nasionale span]] gespeel en het in ’n 5–30-nederlaag geëindig. Vier weke later het die Duitsers op 15 Mei in Frankfurt met 17–16 oor die Franse geseëvier. Op 1 Maart 1928 het die derde ontmoeting tussen albei spanne in Hannover meer as 14&amp;nbsp;000 toeskouers gelok, tot op hede die rekord vir ’n rugbywedstryd in Duitsland.&lt;ref name=&quot;Geskiedenis&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;rugby-verband.de&quot;&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=73 |title=Rugby zwischen den beiden Weltkriegen |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |accessdate=6 Augustus 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070806172131/http://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=73 |archive-date=6 Augustus 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Duitsland het ná Frankryk homself as die naasbeste nasionale span op die Europese vasteland gevestig. In die jaarlikse ontmoetings tussen albei spanne was die resultate aanvanklik heelwat ten gunste van die Franse, maar mettertyd het van die uitslae al hoe skraler geword.&lt;ref name=&quot;examiner&quot; /&gt; In 1929 het die Duitsers vir die eerste keer te staan gekom teen [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]], in 1931 teen [[Tsjeggo-Slowaakse nasionale rugbyspan|Tsjeggo-Slowakye]] en in 1933 teen [[Nederlandse nasionale rugbyspan|Nederland]].

=== Nasionaalsosialisme en naoorlogse tydperk ===
As gevolg van die [[Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty|NSDAP]] se magsoorname in Januarie 1933 en die aansluitende gelykskakeling is die DRV net soos al die ander Duitse beheerliggame met dwang in [[Nazi-Duitsland]] se sportsambreelorganisasie ingelyf. Binne die Nasionaal-Sosialistiese Ryksbond vir liggaamlike oefening was dit ondergeskik aan die professionele kantoor 2, wat ook toesig gehou het oor sokker en [[krieket]]. Die destydse DRV-voorsitter [[Hermann Meister]] het as ’n oortuigde kampvegter van ’n verenigde Europa en ’n frankofiel te vergeefs gepoog om aan sy ideale te voldoen, maar rugby het teen die ideologiese instrumentalisering nie meer weerstand ontbied as enige ander sportsoort nie.&lt;ref name=&quot;rugby-verband.de&quot; /&gt; Soos in [[Engeland]] was rugby destyds veral die hoër middelklas se sportsoort. Onder die Nasionaalsosialiste en veral onder die [[Sturmabteilung|SA]] het sekere kringe op ’n sterker ondersteuning en verspreiding gemik. Volgens hulle was rugby die “mees manhaftige groot vegspel”, wat se “invoering op skole en jeugorganisasies […] ten sterkste aanbeveel” is.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.leipzig-rugby.de/teil-5/ |title=Teil 5: 1933 bis 1945 – Rugby findet den Weg in die Schulen und wird von den Nationalsozialisten missbraucht |publisher=[[RC Leipzig]] |date=2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die vernaamste ondersteuner was [[Albert Speer]] wat die spel op skool in Heidelberg leer ken het. Nogtans is rugby as “te Engels” beskou en deur sokker en die doelgerig bevorderde [[handbal]] oorvleuel.&lt;ref name=&quot;Bath67&quot; /&gt;

Ná Frankryk se tydelike skorsing uit die [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] is op inisiatief van die [[Franse Rugbyfederasie]] die wêreldbeheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE) gestig as mededinger tot die destydse eksklusiewe, Angel-Saksies oorheersde Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]). Die DRV was op 2 Januarie 1934 een van die stigterslede.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/about-us/about-rugby-europe |title=About us |publisher=[[Rugby Europa]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Twee jaar later, tydens die eerste FIRA-toernooi 1936 in [[Berlyn]] (die [[Europese Rugbykampioenskap]] se voorloper), het die Duitsers ná ’n oorwinning in die halfeindrondte oor [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] die eindstryd gehaal, wat deur Frankryk met 19–14 gewen is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1936 |title=1936 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Ook in 1936 het die Duitsers vir die eerste keer [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] en in 1937 [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]] ontmoet. Tydens die FIRA-toernooi 1937 in Parys het hulle in die halfeindstryd teen Italië vasgeval&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1937 |title=1937 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; en tydens die FIRA-toernooi 1938 in [[Boekarest]] het hulle na Frankryk die tweede plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1938 |title=1938 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Op 27 Maart 1938 het Duitsland in Frankfurt sy tweede en tot op hede laaste oorwinning oor Frankryk aangeteken. Die laaste toetswedstryd gedurende die Nazi-bewind was in Mei 1940 weg teen Italië.

Die [[Tweede Wêreldoorlog]] het vir die Duitse rugbysport verwoestende gevolge gehad, aangesien 16 nasionale spelers in dié oorlog dood is. Van dié verlies kon die Duitse nasionale rugbyspan nie herstel nie.&lt;ref name=&quot;examiner&quot; /&gt; Die naoorlogse tydperk se sosiale omwentelinge het die vooruitgang wat voor die oorlog behaal is, grootliks ongedaan gemaak. Rugby was al sy finansiële ondersteuning kwyt en het die meeste van sy gewildheid verloor wat dit voorheen verwerf het.&lt;ref name=&quot;Bath67&quot; /&gt; Van die vestings is slegs Heidelberg, later die [[Amerikaanse Gewapende Magte]] se hoofkwartier in [[Wes-Duitsland]], gespaar in die bomaanvalle. Die eerste internasionale rugbywedstryd in die naoorlogse tydperk is op 13 Maart 1946 sonder Duitse deelname gehou, toe tydens die ''Victory Internationals'' in [[Wuppertal]] die Britse Rynleër en die Nieu-Seelandse Ekspedisiemag mekaar ontmoet het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbymuseum.co.nz/tdih-march-13-1946-scratchy-win-for-kiwis-in-germany/ |title=Scratchy win for “Kiwis” in Germany |publisher=Nieu-Seelandse Rugbymuseum |date=13 Maart 1946 |accessdate=1 Februarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201075408/https://www.rugbymuseum.co.nz/tdih-march-13-1946-scratchy-win-for-kiwis-in-germany/ |archive-date=1 Februarie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit het etlike jare geneem vir die DRV en die plaaslike beheerliggame om hulleself te herorganiseer. In die 1947/48-seisoen is die Duitse Rugbykamioenskap hervat. As gevolg van die Duitse deling is in 1950 in die [[Oos-Duitsland|Duitse Demokratiese Republiek]] by die Duitse Sokkerbond die tegniese komitee vir rugby gestig, wat een jaar later sy eie nasionale span byeengeroep en in 1958 homself in Duitse Rugbysportbeheerliggaam (''Deutscher Rugby-Sportverband'', DRSV) hernoem het.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://sport-record.de/rugby_union/rugby-drsv.html |title=DRSV – Deutscher Rugby Sport Verband der DDR |publisher=sport-record.de |accessdate=7 Februarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250207043307/https://sport-record.de/rugby_union/rugby-drsv.html |archive-date=7 Februarie 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Gedurende die Duitse deling ===
[[Lêer:Rugbyteam Nederlands Bondsteam tegen Duitsland, Bestanddeelnr 909-4238.jpg|duimnael|Toetswedstryd tussen [[Nederlandse nasionale rugbyspan|Nederland]] en Wes-Duitsland in 1958]]
[[Lêer:Rugby Italy vs W Germany 1968.jpg|duimnael|Toetswedstryd tussen [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] en Wes-Duitsland in [[Venesië]] in 1968]]
[[Lêer:Rugby Interland Nederland tegen BRD spelmoment, Bestanddeelnr 930-7498.jpg|duimnael|Toetswedstryd teen Nederland in [[Hilversum]] in 1980]]
Die Duitse nasionale span, wat slegs die Federale Republiek verteenwoordig het, het op 2 Maart 1952 in Hannover sy eerste toetswedstryd ná ’n pouse van amper twaalf jaar tydens die Europese Rugbybeker 1952 gespeel en België met 16–9 geklop. Een maand later het in [[Padua]] ’n 6–14-nederlaag teen Italië gevolg, waarvolgens hulle die derde plek behaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1952 |title=1952 European Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Ook van 1952 af en tot in die middel-1980’s was jaarlikse wedstryde teen spanne van die Britse Rynleër en die [[Britse Lugmag]] ’n vaste deel van die speelprogram. Die nasionale span het dadelik besef dat hulle weens die oorlogsgevolge en die teenstanders se konsekwente ontwikkelingswerk hul eens goeie posisie kwyt was. Byvoorbeeld is van 1954 tot 1977 jaarliks ’n wedstryd teen die Franse gespeel, wat altyd met ’n reserwespan uitgedraf en nogtans elke wedstryd gewen het (behalwe vir ’n gelykop in 1958). Italië en Roemenië was ook op ’n ander vlak, terwyl Spanje as ’t ware gelykop was. In September 1956 het die Duitsers ’n toer na die Verenigde Koninkryk onderneem, waartydens hulle die drie wedstryde teen die klubs [[Cardiff RFC]], [[Swansea RFC]] en [[Harlequins]] swak verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/277 |title=1956 West Germany tour to England and Wales |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Toe die FIRA die Europese Rugbykampioenskap ná ’n onderbreking van meer as tien jaar hervat het (onder deelname van Noord-Afrikaanse spanne), het die Duitsers in die eerste afdeling begin. Ná ’n oorwinning oor Tsjeggo-Slowakye en ’n gelykop teen Italië het hulle tydens die FIRA-nasiesbeker 1965/66 die vierde plek beklee.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1965%2F66 |title=1965/66 FIRA Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die laaste plek in 1967/68 het nog geen gevolge ingehou nie, maar ná die FIRA-nasiesbeker 1968/69 is hulle gerelegeer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1968%2F69 |title=1968/69 FIRA Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Pleks daarvan om die tweede afdeling aan te pak het hulle vir sekere jare nie aan die toernooi deelgeneem nie en slegs op internasionale wedstryde gefokus. In 1971 het die DRV die [[Rugby-Bundesliga]] gestig, wat die aparte Noord- en Suid-kampioenskappe vervang het. Die hoop op meer belangstelling is egter nie vervul nie en rugby het ’n nissportsoort gebly.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=72 |title=Wiederaufbau der Vereine und Landesverbände |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |accessdate=25 Oktober 2007 |archive-url=https://archive.today/20071025044336/http://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=72 |archive-date=25 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Duitsers het op 3 November 1972 in [[Boekarest]] ’n groot verrassing aangeteken, toe hulle die as heelwat hoër geagte Roemene met 11–10 geklop het – slegs een week nadat hulle teen Tsjeggo-Slowakye een van hul ergste nederlae ooit gely het.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=71 |title=Der DRV in Europa und der Welt |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=2007 |accessdate=25 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071025044319/http://www.rugby-verband.de/cms/index.php?id=71 |archive-date=25 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Ná ’n herstrukturering van die FIRA-beker het Duitsland weer aan dié toernooi deelgeneem, tydens die FIRA-beker 1973/74 in die tweede afdeling begin en in die derde plek onder vyf deelnemers geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1973%2F74 |title=1973/74 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die FIRA-beker 1974/75 het Duitsland vir die eerste keer ’n nie-Europese span ontmoet en op 13 April 1975 in Heidelberg [[Marokkaanse nasionale rugbyspan|Marokko]] met 19–11 geklop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1974%2F75 |title=1974/75 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die span het tydens die FIRA-beker 1980/81 met die promosie na die FIRA-beker se eerste afdeling ’n groot sukses behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1980%2F81 |title=1980/81 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tussen 1981 en 1983 het Duitsland tien wedstryde op dié vlak gespeel, waarvan hulle slegs dié teen die [[Sowjetse nasionale rugbyspan|Sowjetunie]] kon wen, waarvolgens hulle weer na die tweede afdeling gerelegeer is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1982%2F83 |title=1982/83 FIRA Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Ná die FIRA-beker 1983/84 het hulle ’n verdere relegasie na die derde afdeling in die gesig gestaar. Duitsland het dit vrygespring ná nog ’n herstrukturering ná die FIRA-beker 1984/85, omdat die FIRA die tweede en derde afdeling saamgevat het. In 1984 is die DRV deur die Sowjetse beheerliggaam genooi vir ’n toernooi in [[Moskou]] teen die nasionale spanne van die Sowjetunie en [[Poolse nasionale rugbyspan|Pole]], asook die Sowjetse vakbondfederasie se keurspan; die Duitsers het al hul wedstryde verloor en in die laaste plek geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/331?Stagione=1984 |title=1984 Soviet Rugby Federation Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Gedurende die [[Koue Oorlog]] het die DRV herhaaldelik na nouer bande met die Oos-Duitse rugbysport gestreef. Hulle het by die [[Duitse Gimnastiek- en Sportfederasie]] (''Deutscher Turn- und Sportbund'', DTSB), wat oorgeskik was aan die DRSV, meermale aangeklop vir toetswedstryde tussen albei nasionale spanne, wat deur die DTSB egter telkens van die hand gewys is. Nadat ’n gesamentlike keurspan van BSG Lok Berlyn en BSG Post Berlyn in 1985 tydens ’n toernooi in [[Olomouc]] teen die [[Berlynse Sportklub]] gespeel het, het die DTSB sy geaffilieerde spanne verbied om aan internasionale toernooie met Wes-Duitse spanne deel te neem.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.postsv-rugby.de/ |title=Chronik 30 Jahre – Geschichte des Post SV Berlin Rugby |publisher=Post SV Berlin Rugby |accessdate=20 Februarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220042655/http://www.postsv-rugby.de/ |archive-date=20 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In November 1988 het die DRV as 38ste lid by die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) aangesluit, waarvolgens Duitsland een jaar later aan die [[Rugbywêreldbeker 1991]]-kwalifisering kon deelneem. Hulle het hul enigste kwalifiseringswedstryd, wat deel was van die FIRA-beker 1989/90, op 17 September 1989 in Heidelberg teen Nederland met 6–12 verloor, waarmee hulle uitgeskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Ná die hereniging ===
[[Lêer:Rugby Union in Germany . Centenary game - German XV vs. Barbarians. August 2000 in Hannover.jpg|duimnael|Wedstryd teen die [[Britse Barbarians|Barbarians]] op 12 Augustus 2000 in Hannover]]
[[Lêer:Germany vs Belgium rugby match.jpg|duimnael|Kwalifiseringswedstryd teen België vir die Rugbywêreldbeker 2007]]
Die laaste toetswedstryd voor die Duitse hereniging was in Julie 1990 weg in [[Windhoek]] teen die span van die onlangs onafhanklik geworde [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] wat in ’n swak 9–54-nederlaag geëindig het. In Desember dieselfde jaar het die DRSV homself ontbind en die Oos-Duitse klubs het aangesluit by die DRV wat tot die stigting van die Tweede Bundesliga gelei het.&lt;ref name=&quot;Geskiedenis&quot; /&gt; Aan die FIRA-beker 1990–1992 het Duitsland deelgeneem met ’n herenigde nasionale span wat in die eerste vyf wedstryde daarin geslaag het om onoorwonne te bly. Ondanks ’n wegnederlaag teen België het hulle die eerste plek in hul groep behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1990%2F92 |title=1990/92 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Pleks van ’n gewone regstreekse promosie na die FIRA-beker 1992–1994 se eerste afdeling moes Duitsland aan ’n kwalifisering deelneem. Op ’n oorwinning oor België het nederlae teen [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]], Marokko en die Franse reserwespan gevolg, waarvolgens die span in die daaropvolgende fase nie om die titel meegeding het nie, maar om die sesde plek. Dit het hulle bespreek ná ’n nederlaag in die eerste wedstryd teen [[Tunisiese nasionale rugbyspan|Tunesië]], maar ook oorwinnings oor België, Marokko en [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1992%2F94 |title=1992/94 FIRA Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die Duitsers het in Mei 1993 die [[Rugbywêreldbeker 1995]]-kwalifisering in die tweede rondte met oorwinnings oor [[Litause nasionale rugbyspan|Litaue]] en [[Lettiese nasionale rugbyspan|Letland]] begin. Een jaar later het hulle in die derde rondte egter swak nederlae teen beide Roemenië en Rusland gely.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=1995 |title=1995 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Die goeie resultaat in die FIRA-beker 1992–1994 se tweede fase het egter niks opgelewer nie, aangesien die FIRA die Europese toernooi weereens herstruktureer het, waarvolgens Duitsland tydens die FIRA-beker 1994–1997 in die tweede afdeling aangebly het. Hul wenrekord was gebalanseerd: Op oorwinnings oor [[Tsjeggiese nasionale rugbyspan|Tsjeggië]] en [[Deense nasionale rugbyspan|Denemarke]] het nederlae teen [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] en Nederland gevolg, waarmee hulle die derde plek beklee het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1994%2F96 |title=1994/96 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die jare van 1997 tot 1999 was ’n tyd van veranderinge in Europese rugby, aangesien FIRA homself onder die IRVR as vastelandse beheerliggaam geskik en gelyktydig die nie-Europese lede ontslaan het. Buitendien het met Frankryk en Italië die twee sterkste spanne nie meer aan die Europese kampioenskappe deelgeneem nie. Om dié redes is ander toernooie beslis, wat nie as vastelandse kampioenskappe geag is nie. In die FIRA-toernooi 1996/97 se eerste rondte het die Duitsers in groep A na Spanje en België die derde plek beklee. Daarna het hulle om die negende plek meegeding, wat hulle ná oorwinnings oor Denemarke en Tsjeggië behaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/146?Stagione=1996%2F97 |title=1996/97 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die daaropvolgende [[Rugbywêreldbeker 1999]]-kwalifisering, wat in die [[winter]]semester 1997/98 beslis is, kon die Duitsers die eerste rondte vryspring. In die tweede rondte het hulle eers [[Andorraanse nasionale rugbyspan|Andorra]] en Tsjeggië geklop, maar toe teen beide Portugal en Spanje verloor, waarvolgens hulle met hul derde plek die volgende rondte misgeloop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die FIRA-toernooi 1998/99 het Duitsland sy wedstryde teen Tunisië, [[Luxemburgse nasionale rugbyspan|Luxemburg]] en België gewen, terwyl die wedstryd teen [[Joego-Slawiese nasionale rugbyspan|Joego-Slawië]] weens die [[Kosovo-oorlog]] afgelas moes word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/146?Stagione=1998%2F99 |title=1998/99 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Daarmee het die span sy groep gewen, waarmee hulle die Europese Nasiesbeker 1999/2000 se tweede afdeling gehaal het, die eerste toernooi van die Europese toernooi se nuwe formaat. Duitsland het die eerste wedstryd teen [[Oekraïense nasionale rugbyspan|Oekraïne]] gewen, maar hulle het die ander wedstryde teen Rusland, [[Kroatiese nasionale rugbyspan|Kroasië]] en Denemarke verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2000 |title=2000 European Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Ter geleentheid van die Duitse Rugbybond se 100ste verjaarsdag het die nasionale span op 12 Augustus 2000 op die [[Eilenriedestadion]] in [[Hannover]] te staan gekom teen die [[Britse Barbarians|Barbarians]], die wêreld se bekendste uitnodigingspan; dié wedstryd het in ’n 19–47-nederlaag geëindig. Die Europese Nasiesbeker 2001/02 was gelyktydig die [[Rugbywêreldbeker 2003]]-kwalifisering se tweede fase. Ná oorwinnings oor Denemarke en Letland, maar ook nederlae teen [[Sweedse nasionale rugbyspan|Swede]] en Pole het hulle die tweede plek behaal, waarmee hulle egter die volgende rondte misgeloop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2001%2F02 |title=2001/02 European Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Ook tydens die Europese Nasiesbeker 2002–2004 het die Duitsers die tweede plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2002%2F04 |title=2002/04 European Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Europese Nasiesbeker 2004–2006 het gelyktydig as die [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifisering se eerste deel gedien. Duitsland het ná oorwinnings oor [[Moldawiese nasionale rugbyspan|Moldowa]], Luxemburg, Denemarke en [[Oostenrykse nasionale rugbyspan|Oostenryk]] die eerste plek in hul groep behaal en daarmee die derde rondte bespreek. Hulle het dit ná oorwinnings oor [[Maltese nasionale rugbyspan|Malta]], Serwië en Montenegro, Kroasië en België ook beklink. Daarna het die Duitsers teen Spanje om die bevordering na die eerste afdeling gespeel. Hulle het die tuiswedstryd in Heidelberg met 18–6 gewen. Die wegwedstryd in [[Madrid]] het egter in ’n 10–36-nederlaag geëindig, waarmee hulle uit die rugbywêreldbekerkwalifisering geskakel is. Daarmee is ook ’n wenreeks van nege wedstryde beëindig, tot op hede die Duitse nasionale span se langste wenreeks.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2004%2F06 |title=2004/06 European Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Europese Nasiesbeker 2006–2008 het Duitsland België, Moldowa, Oekraïne en Nederland ontmoet. Op twee wegnederlae teen die Moldawiërs en Belge het ses oorwinnings gevolg. Die Duitsers het die toernooi op die eerste plek afgesluit en hulle is sodoende na die eerste afdeling gepromoveer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2006%2F08 |title=2006/08 European Nations Cup – Division 2A |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Op 28 April 2007 het die tuiswedstryd teen Nederland op die [[Rudolf-Kalweit-stadion]] in Hannover 8&amp;nbsp;123 toeskouers gelok, die hoogste gehoor vir ’n rugbywedstryd in Duitsland sedert die Tweede Wêreldoorlog.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/component/option,com_joomleague/func,showReport/p,57/mid,15530/Itemid,356/ |title=Spielbericht – 4. Spieltag |publisher=TotalRugby.de |date=28 April 2007 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Mislukte saamwerking met die WRA ===
[[Lêer:España-alemania2.JPG|duimnael|Duitsland speel teen [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] op 15 November 2008]]
[[Lêer:DRV in Georgien 2016 (57 of 83).jpg|duimnael|Die Duitse span voor die wedstryd teen Georgië in 2016]]
[[Lêer:Rugby World Cup Qualifier Germany-Canada , 2018 in Marseille.jpg|duimnael|Duitsland teen Kanada tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering in [[Marseille]] in 2018]]
In Oktober 2007 het die Switsers-Duitse entrepreneur [[Hans-Peter Wild]], die eienaar van die drankhandelsmerk [[Capri-Sun]], die niewinsgewende ''WILD Rugby Academy – Stiftung zur Förderung des Rugbysports'' (WRA) gestig. Deur kennisoordrag sou rugby in Duitsland bevorder word en meer gewildheid verkry, waarvoor hy oor die jare heen sowat 20 miljoen euro belê het.&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.irishtimes.com/sport/rugby/international/juice-billionaire-s-backing-runs-dry-for-germany-s-rwc-bid-1.3689826 |title=Juice billionaire’s backing runs dry for Germany’s RWC bid |publisher=[[The Irish Times]] |author=Andy Bull |date=7 November 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Aanvanklik was die fokus op die ontwikkelling van junior- en massasport, begelei deur verskeie skool- en klubprojekte.&lt;ref name=&quot;wra&quot;&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.wildrugbyacademy.de/wra-2/ueber-die-wra/ |title=Über die WRA |publisher=WILD Rugby Academy |date=2019 |accessdate=22 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190822123637/http://www.wildrugbyacademy.de/wra-2/ueber-die-wra/ |archive-date=22 Augustus 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Deur doelgerigte ontwikkelingswerk sou die Duitse nasionale span by die wêreldklas aansluit. Aanvanklik is op die aanbly in die afdeling tydens die Europese Nasiesbeker 2008–2010 gemik, wat ook deel gevorm het van die [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifisering.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/830/37/ |title=Finsterer: “Werden andere deutsche Mannschaft sehen” |publisher=TotalRugby.de |author=Christian Düncher |date=11 November 2008 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Hierdie voorneme was egter moeilik, aangesien die eerste vyf wedstryde almal in nederlae geëindig het. Nogtans was daar ook vordering sigbaar, byvoorbeeld in ’n oorwinning tydens ’n vriendskaplike wedstryd oor [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]] in November 2009.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.rugby-journal.de/index.php/basis/meldung/deutschland_besiegt_hong_kong_mit_2424_160/ |title=Deutschland besiegt Hongkong mit 24:14 (16:0) |publisher=Rugby Journal |date=12 Desember 2009 |accessdate=21 Februarie 2010}} {{dooie skakel}}&lt;/ref&gt; Met die erkenning van [[Sewesrugby]] as ’n [[Olimpiese sportsoort]] het die DRV nou ook federale ondersteuning geniet. Buitendien het die [[Bundeswehr]] ingestem om agt tot tien spelers in sy sportbevorderingsgroep op te neem.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/2559/37/ |title=DRV XV: Bundeswehr löst die großen Rugby-Probleme |publisher=TotalRugby.de |author=Christian Düncher |date=26 Februarie 2010 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In die toernooi se verdere verloop het Duitsland weer al sy wedstryde verloor en hulle is gerelegeer, waarvolgens die hoofafrigter [[Rudolf Finsterer]] ná tien jaar bedank het.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/2616/37/ |title=Deutschland steigt ab / Finsterer tritt zurück |publisher=TotalRugby.de |author=Christian Düncher |date=20 Maart 2010 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Onder sy opvolger [[Torsten Schippe]] het Duitsland die Europese Nasiesbeker 2010–2012 in afdeling 1B begin. Ná ’n teleurstellende eerste helfte van die toernooi, waartydens die span slegs een van sy vyf wedstryde kon wen, het hulle in die tweede helfte aansienlik verbeter en drie wedstryde gewen, waardeur hulle die toernooi in die vierde plek afgesluit het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/147?Stagione=2010%2F12 |title=2010/12 European Nations Cup – Division 1B |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Europese Nasiesbeker 2012–2014 het die Duitsers alles in die stryd gewerp vir ’n promosie na die afdeling 1A. Ondanks wegnederlae teen Pole en Moldowa het hulle daarin geslaag. Hulle het al die agt ander wedstryde gewen en die toernooi in die eerste plek afgesluit.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/5999/37/ |title=Deutsche 15er-Herren mit Kantersieg gegen Schweden |publisher=TotalRugby.de |date=6 April 2013 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Schippe het in April 2013 as hoofafrigter bedank en beroepsverpligtinge aangevoer.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/6042/37/ |title=15er-Nationaltrainer Torsten Schippe tritt zurück |publisher=TotalRugby.de |date=18 April 2013 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Hy is opgevolg deur sy adjunkafrigter, die Suid-Afrikaner [[Kobus Potgieter]] wat by die WRA aangestel was.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/6479/37/ |title=DRV-Nationaltrainer Kobus Potgieter: Polen ist der Favorit |publisher=TotalRugby.de |date=6 November 2013 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Hierdie verbintenis was nou verwant aan die groter betrokkenheid van die WRA, wat deur die voormalige hoofafrigter [[Robert Mohr]] aangevoer is en van 2014 af die DRV se “premiumvennoot” was.&lt;ref name=&quot;wra&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/6752/40/ |title=DRV-Partner Wild Rugby Academy will das deutsche Rugby der europäischen Spitze näher bringen |publisher=TotalRugby.de |date=14 April 2014 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; As groepwenner is Duitsland toegelaat om in die [[Rugbywêreldbeker 2015]]-kwalifisering se uitspeelwedstryd te speel. Op 10 Mei 2014 het die span weg teen Nederland te staan gekom en met 17–7 geseëvier. Twee weke later het hulle die kans gehad om teen Rusland vir die laaste uitspeelrondte te kwalifiseer. In [[Hamburg]] het hulle ietwat verrassend tot in die 77ste minuut met 20–17 voorgeloop, maar hulle het toe kort voor die wedstryd se einde twee [[Drie (sport)|drieë]] afgestaan en met 20–31 verloor, waarmee hulle uitgeskakel is.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/6880/37/ |title=WM-Qualifikation: DRV XV verliert nach großem Kampf gegen Russland |publisher=TotalRugby.de |date=24 Mei 2014 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die Europese Nasiesbeker 2014–2016 was hulle van voorneme om in die afdeling aan te bly. Die Duitsers het in Februarie en Maart 2015 al hul vyf wedstryde verloor en voorlopig die laaste plek beklee. Met finansiële bystand deur die WRA het hulle aan die einde van die jaar ’n kort toer na Suid-Amerika aangepak. Hulle het twee wegwedstryde teen [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]] gespeel in [[Blumenau]] en [[São Paulo]], wat hulle albei kon wen.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.wildrugbyacademy.de/2016/11/rueckblick-auf-die-drv-brasilien-tour-2015/ |title=Rückblick auf die DRV Brasilien-Tour 2015 |publisher=WILD Rugby Academy |date=14 November 2016 |accessdate=10 Augustus 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810230806/http://www.wildrugbyacademy.de/2016/11/rueckblick-auf-die-drv-brasilien-tour-2015/ |archive-date=10 Augustus 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tydens die tweede helfte van die Europese Nasiesbeker in Februarie en Maart 2016 het die Duitsers swak nederlae teen Georgië, Rusland en Roemenië gely, maar hulle kon ook Portugal klop en het teen Spanje gelykop gespeel, waarvolgens hulle met hul vyfde plek in die hoogste afdeling aangebly het.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.totalrugby.de/content/view/8141/37/ |title=ENC 2016: DRV XV schafft nach Unentschieden gegen Spanien den EM-Klassenerhalt |publisher=TotalRugby.de |date=20 Maart 2016 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[2016 eindjaarrugbytoetsreeks]] het hulle [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en twee keer Brasilië gehuisves en al drie wedstryde gewen. In die eerste wedstryd tydens die Europese Rugbykampioenskap 2016/17 het die Duitsers in [[Offenbach am Main]] ’n verrassende 41–38-oorwinning oor Roemenië aangeteken. Hulle is weer deur Georgië, Spanje en Rusland verslaan, maar hulle kon België klop en het in die eerste afdeling aangebly.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2016%2F17 |title=2017 Rugby Europe Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Naas die WRA het Hans-Peter Wild ook die [[Heidelbergse Roeiklub]] ondersteun, wat vir die Europese Rugby-uitdaagbeker gekwalifiseer het. In Junie 2017 het hy ook die Paryse tradisionele klub [[Stade Français]] oorgeneem. Die Europese Professionele Klubrugby, wat toesig hou oor die Europese Bekertoernooie, het daarop aangedring, dat hy weens ’n moontlike belangebotsing van een van die twee klubs afstand doen, waarna hy Stade Français gekies het.&lt;ref name=&quot;times&quot; /&gt; ’n Kort rukkie later het die sedert ’n geruime tyd aanhoudende konflik tussen Wild en die beheerliggaam oor die nasionale span se bemarking geëskaleer, waarvolgens die WRA in Augustus die vennootskap met die beheerliggaam beëindig het. Vir die nasionale span het dit ingrypende gevolge gehad, aangesien amper al die spelers en afrigters by die WRA aangestel was en in die Rugby-Bundesliga vir die Heidelbergse Roeiklub gespeel het. Uit solidariteit met Wild, wat op ’n meer professionelle beheerliggaam aangedring het, het hulle in November begin staak.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.welt.de/sport/article170856321/Streit-mit-Verband-Die-deutsche-Rugby-Nationalmannschaft-befindet-sich-im-Streik.html |title=Die deutsche Rugby-Nationalmannschaft befindet sich im Streik |publisher=[[Die Welt]] |date=22 November 2017 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die DRV moes op kort kennisgewing ’n heeltemal nuwe span saamstel.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.op-online.de/sport/lokalsport/rugby-verband-erneuert-offenbach-kritik-streikenden-nationalspielern-ex-sponsor-9397746.html |title=Zur Not mit dem Zug nach Russland |publisher=[[Offenbach-Post]] |author=Christian Düncher |date=27 November 2017 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Dié span was tydens die Europese Rugbykampioenskap 2018, wat saam met die vorige jaar se toernooi ook in aanmerking gekom het vir die [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifisering, heeltemal oorlaai en het al hul vyf wedstryde swak verloor, hoewel hulle met die Uruguaan [[Pablo Lemoine]] ’n internasionaal ervare voorlopige afrigter kon aanstel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2017%2F18 |title=2018 Rugby Europe Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Wild het die beheerliggaam van “diepste amateurisme” en ’n gebrek aan wil en vaardighede beskuldig. Hy moes glo selfs die DRV met 80&amp;nbsp;000 euro help om dit teen bankrotskap te beskerm. Wild het die WRA in Junie 2018 gelikwideer en hy het ook die beplande uitbreiding van die opvoedingsentrum in Heidelberg gekanselleer.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.faz.net/aktuell/sport/mehr-sport/rugby-foerderer-hans-peter-wild-stellt-zahlung-ein-15639530.html |title=„Es ist tiefstes Amateurtum“ |publisher=[[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] |author=Rainer Seele |date=14 Junie 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Verdere ontwikkeling ===
[[Lêer:2023-24 REIC Germany vs Georgia 89.jpg|duimnael|Duitsland teen Georgië tydens die [[Europese Rugbykampioenskap]] 2023/24 in [[Dessau-Roßlau]]]]
[[Lêer:2025-26 REIC Germany vs Portugal 90.jpg|duimnael|Duitse rugbyspelers ná die wedstryd teen Portugal tydens die Europese Rugbykampioenskap 2025/26 in Dessau-Roßlau]]
Drie maande ná die einde van die Europese Rugbykampioenskap 2018 het die Duitsers die onverwagte kans gehad om wel vir die Rugbywêreldbeker 2019 te kwalifiseer. Nadat die nasionale rugbyspanne van België, Roemenië en Spanje tydens hul kwalifiseringsrondtes ontoelaatbare spelers ingespan het, is hulle op 15 Mei 2018 deur [[Rugby Europa]] vir elke wedstryd met hierdie spelers beboet met puntaftrekking.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/340527 |title=Independent Appeal Committee decision regarding Romania and Spain |work=[[Wêreldrugby]] |date=6 Junie 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/23511452/rugby-world-cup-russia-benefit-romania-spain-belgium-deducted-points |title=Russia handed 2019 World Cup spot |publisher=ESPNscrum |author=Martyn Thomas |date=15 Mei 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Vervolgens het Rusland onmiddellik vir die Rugbywêreldbeker 2019 gekwalifiseer, terwyl Duitsland, ondanks redelik hoë nederlae, die volgende rondte gehaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby/2018/0515/963738-russia-into-rugby-world-cup-as-romania-are-disqualified/ |title=Russia into Rugby World Cup as Romania are punished |publisher=[[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]] |date=16 Mei 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die gereelde spelers het op baie kort kennisgewing na die nasionale span teruggekeer en hulle in Heidelberg na ’n 16–13-oorwinning oor Portugal geneem.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.sueddeutsche.de/sport/rugby-deutsches-rugby-team-wahrt-wm-chance-16-13-gegen-portugal-dpa.urn-newsml-dpa-com-20090101-180616-99-752701 |title=Deutsches Rugby-Team wahrt WM-Chance: 16:13 gegen Portugal |publisher=[[Süddeutsche Zeitung]] |date=17 Junie 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In die daaropvolgende uitspeelwedstryd het die Duitsers [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] ontvang. Die meermalige rugbywêreldbekerdeelnemer het aan sy status as gunsteling voldoen; hulle het die tuiswedstryd in [[Apia]] en die wegwedstryd in Heidelberg maklik gewen.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://ballreiter.futbol/fremdsport/rugby-deutschland-samoa/ |title=Fremdgehen mit ovalem Ball: Rugby-WM-Quali Deutschland vs Samoa 28:42 – 14.7.2018 |publisher=Der Ballreiter |date=17 Julie 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Vervolgens kon Duitsland slegs vir die hooftoernooi kwalifiseer tydens die uitspeelrondte wat in November 2018 in [[Marseille]] beslis is. In voorbereiding daarop het die DRV die Engelse [[Mike Ford]] as nuwe hoofafrigter aangestel.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/mike-ford-takes-germany-reins |title=Mike Ford takes Germany reins |publisher=Planet Rugby |date=7 September 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die Duitsers kon die gunsteling Hongkong met 26–9 klop. Met die daaropvolgende 10–29-nederlaag teen [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] is hulle egter uitgeskakel. Ná die 43–6-oorwinning oor [[Keniaanse nasionale rugbyspan|Kenia]] in die laaste wedstryd kon hulle nietemin die toernooi in die tweede plek afsluit.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.fr.de/sport/sport-mix/deutsches-rugby-team-436-sieg-ueber-kenia-10961184.html |title=Deutsches Rugby-Team mit 43:6-Sieg über Kenia |publisher=[[Frankfurter Rundschau]] |date=4 Januarie 2019 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die Europese Rugbykampioenskap 2019 het die Duitsers al hul vyf wedstryde verloor, waarvolgens hulle op 15 Junie 2019 in die relegasie teen Portugal moes speel. In Frankfurt het hulle ’n 32–37-nederlaag gely en is vervolgens gerelegeer.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://rp-online.de/sport/andere/rugby-deutschland-nach-krimi-in-der-relegation-gegen-portugal-abgestiegen_aid-39455097 |title=Deutsche Rugby-Nationalmannschaft nach Krimi abgestiegen |publisher=[[Rheinische Post]] |date=15 Junie 2019 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Gevolglik het die beheerliggaam, wat finansieel steeds in die knyp was, in September 2019 die hoofafrigter Ford tydelik vervang met die voormalige nasionale spelers [[Mark Kuhlmann]] en [[Alexander Widiker]].&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.sportbuzzer.de/artikel/rugby-ex-hannoveraner-kuhlmann-wird-trainer-des-deutschen-nationalteams/ |title=Ex-Hannoveraner Mark Kuhlmann wird Trainer des deutschen Nationalteams |publisher=sportbuzzer.de |author=Stefan Dinse |date=18 September 2019 |accessdate=18 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518153226/https://www.sportbuzzer.de/artikel/rugby-ex-hannoveraner-kuhlmann-wird-trainer-des-deutschen-nationalteams/ |archive-date=18 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Reeds in Januarie 2020 is altwee deur die Suid-Afrikaners Melvine Smith en Byron Schmidt vervang,&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.sport.de/news/ne3924461/deutsches-rugby-team-bekommt-neue-trainer/ |title=Deutsches Rugby Team bekommt neue Trainer |publisher=Sport.de |date=16 Januarie 2020 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; toe in September dieselfde jaar Kuhlmann as hoofafrigter aangestel is.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.stimme.de/sport/regionalsport/regional/der-heilbronner-mark-kuhlmann-macht-die-rolle-rueckwaerts-ins-amt-des-rugby-bundestrainers-art-4398298 |title=Kuhlmann übernimmt erneut das Amt des Rugby-Bundestrainers |publisher=[[Heilbronner Stimme]] |author=Stephan Sonntag |date=24 September 2020 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; As gevolg van die baie veranderinge is die afwaartse neiging ook in die laer Rugby Europa Trofee 2019/20 voortgesit. Op ’n oorwinning het twee nederlae gevolg (waaronder vir die eerste keer teen [[Switserse nasionale rugbyspan|Switserland]]),&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.bernerzeitung.ch/luginbuehl-erlebt-beim-debuet-historisches-255353535333 |title=Luginbühl erlebt beim Debüt Historisches |publisher=[[Berner Zeitung]] |author=Peter Berger |date=3 Maart 2020 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; voordat die toernooi in Maart 2020 weens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] afgelas moes word. Die internasionale speelprogram is toe tot in Oktober 2021 gekniehalter. Tydens die Rugby Europa Trofee 2021/22 het Duitsland slegs die derde plek behaal, maar baat gevind by ’n herstrukturering van die toernooi, waarvolgens hulle in die 2022/23-seisoen kon deelneem aan die Europese Rugbykampioenskap, waartydens die span die sesde plek onder agt deelnemers beklee het. Tydens die Europese Rugbykampioenskap 2023/24 het die Duitsers weer die sesde plek behaal, waarmee hulle in dié afdeling aangebly het. Daarteenoor het die 2024/25-toernooi teleurstellend verloop en die span het met die agtste plek laaste geëindig en sodoende die [[Rugbywêreldbeker 2027]] misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.sport1.de/news/rugby/rugby-europe-championship/2025/03/rugby-em-deutschland-verliert-auch-gegen-die-schweiz |title=Weitere EM-Pleite für Deutschland |publisher=Sport1 |date=15 Maart 2025 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Nadat die span tydens die Europese Rugbykampioenskap 2025/26 ook in die agtste plek geëindig het, is hulle na die Trofee gerelegeer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/portugal-dethrone-georgia-with-shock-win-in-rec-final/ |title=Portugal dethrone Georgia after shock win in REC final |publisher=RugbyPass |author=Francisco Isaac |date=16 Maart 2026 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Daarna het Mark Kuhlmann as hoofafrigter bedank en hy is deur die [[Suid-Afrika]]anse [[Michael Poppmeier]] opgevolg.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.sport1.de/news/rugby/2026/05/neuer-rugby-bundestrainer-gefunden |title=Neuer Rugby-Bundestrainer gefunden |publisher=Sport1 |date=11 Mei 2026 |accessdate=19 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

== Trui, kenteken en bynaam ==
Duitsland speel tradisioneel in ’n swart trui met swart broeke en swart sokkies. Hul alternatiewe trui is wit met wit broeke en wit sokkies.

Die huidige truiverskaffer is die Italiaanse sportuitruster [[Macron (maatskappy)|Macron]]&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugbydeutschland.org/archiv-81788v4/news/39109?lang=de |title=Neues Macron-Trikot für 15er-Rugbynationalteams |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=3 Februarie 2023 |accessdate=26 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230526024141/https://www.rugbydeutschland.org/archiv-81788v4/news/39109?lang=de |archive-date=26 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en die truiborg is die Franse padkonstruksiemaatskappy [[Eurovia]].&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugbydeutschland.org/post-295872v4/posts/53290 |titel=EUROVIA neuer Hauptsponsor von Rugby Deutschland |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=30 Mei 2024 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Nog ’n truiborg is die Nederlandse maatskappy [[Swiss Sense]] wat ook op die trui verskyn.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugbydeutschland.org/post-295872v4/posts/64524 |title=Partnerschaft mit Swiss Sense ausgebaut |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=12 Februarie 2026 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel.

Die beheerliggaam [[Duitse Rugbybond]] se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon die woord rugby met die belettering ''Deutscher Rugby Verband'' in Duits onder die nasionale kleure [[Vlag van Duitsland|swart-rooi-goud]], met die afkorting DRV links aan in ’n gestileerde rugbybal. Die nasionale span se bynaam is “swart arende” (''Schwarze Adler''), ontleen aan die wapendier van die land, die Bondsarend.

== Tuisstadions ==
[[Lêer:Fritz Grunebaum Sportpark Heidelberg.jpg|duimnael|[[Fritz-Grunebaum-sportpark]] in Heidelberg]]
Duitsland se tuiswedstryde word oorwegend in die rugbyvestings [[Hannover]] en [[Heidelberg, Duitsland|Heidelberg]] gespeel. In die Hannoverse [[Rudolf-Kalweit-stadion]] en die Heidelbergse [[Fritz-Grunebaum-sportpark]] is ongeveer dieselfde aantal tuiswedstryde gespeel, heelwat meer as in al die ander Duitse stede.

== Aanhangersklub ==
Op 10 Mei 2013 is in die Heidelbergse Duitse Rugbysportmuseum die niewinsgewende vereniging ''Freunde der deutschen Rugby-Nationalmannschaft e.V.'' gestig en ’n raad van drie lede gekies. Dié vereniging ondersteun die [[Duitse Rugbybond]] se nasionale spanne (mans, o/19 en o/23) se sportiewe aktiwiteite in die nie-Olimpiese vyftienrugby op verskeie maniere. Dit samel fondse in deur lidmaatskapfooie, skenkings en borgskapondersteuning om hierdie spanne te help finansier wat betrokke is by [[Rugby Europa]]- en [[Wêreldrugby]]-toernooie.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://scrum.de/2013/06/22/freunde-der-deutschen-rugby-nationalmannschaft-gegrundet/ |title=Freunde der deutschen Rugby-Nationalmannschaft gegründet |publisher=scrum.de |date=22 Junie 2013 |accessdate=30 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140430051456/http://scrum.de/2013/06/22/freunde-der-deutschen-rugby-nationalmannschaft-gegrundet/ |archive-date=30 April 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Toetswedstryde ==
Duitsland het 165 van sy 358 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 46,09%. Duitsland se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen Maart 2026):&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=7;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Germany |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Teenstander
! Gespeel
! Gewen
! Verloor
! Gelykop
! % Gewen
|- bgcolor=&quot;#d0ffd0&quot; align=&quot;center&quot;
|-
| {{ANDru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{BELru}} || 35 || 23 || 11 || 1 || 65,71
|-
| {{BRAru}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{BULru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{CHIru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{DENru}} || 9 || 8 || 1 || 0 || 88,89
|-
| {{FRAru}} || 16 || 2 || 14 || 0 || 12,50
|-
| {{GEOru}} || 10 || 0 || 10 || 0 || 0,00
|-
| {{HKGru}} || 5 || 3 || 2 || 0 || 60,00
|-
| {{ITAru}} || 21 || 5 || 15 || 1 || 23,81
|-
| {{YUGru}} || 7 || 6 || 0 || 1 || 85,71
|-
| {{CANru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{KENru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{CROru}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 33,33
|-
| {{LATru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{LTUru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{LUXru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{MLTru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{MARru}} || 9 || 2 || 7 || 0 || 22,22
|-
| {{NAMru}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0,00
|-
| {{NEDru}} || 50 || 29 || 20 || 1 || 58,00
|-
| {{UKRru}} || 8 || 5 || 2 || 1 || 62,50
|-
| {{AUTru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{POLru}} || 22 || 9 || 13 || 0 || 40,91
|-
| {{PORru}} || 13 || 4 || 9 || 0 || 30,77
|-
| {{ROMru}} || 22 || 6 || 16 || 0 || 27,27
|-
| {{RUSru}} || 11 || 0 || 11 || 0 || 0,00
|-
| {{SAMru}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0,00
|-
| {{SOWru}} || 6 || 1 || 5 || 0 || 16,67
|-
| {{ESPru}} || 26 || 8 || 16 || 2 || 30,77
|-
| {{SWEru}} || 10 || 7 || 3 || 0 || 70,00
|-
| {{SUIru}} || 10 || 7 || 3 || 0 || 70,00
|-
| {{CZEru}} || 10 || 8 || 2 || 0 || 80,00
|-
| {{CSKru}} || 15 || 5 || 9 || 1 || 33,33
|-
| {{TUNru}} || 4 || 2 || 2 || 0 || 50,00
|-
| {{URUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{UAEru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{USAru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| align=&quot;left&quot; |'''Algeheel''' || '''358''' || '''165''' || '''184''' || '''9''' || '''46,09'''
|}

== Rekords ==
=== Wêreldbekerrekord ===
Duitsland kon tot dusver nog nie vir ’n rugbywêreldbekertoernooi kwalifiseer nie.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Jaar !! Uitslag
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Olimpiese Spele ===
Vyftienrugby was slegs vier keer ’n Olimpiese sportsoort. Tydens die eerste toernooi het die Duitse span die tweede plek behaal.
* [[Olimpiese Somerspele 1900|1900]]: Tweede plek
* [[Olimpiese Somerspele 1908|1908]]: ''Nie deelgeneem nie''
* [[Olimpiese Somerspele 1920|1920]]: ''Nie deelgeneem nie''
* [[Olimpiese Somerspele 1924|1924]]: ''Nie deelgeneem nie''

=== Europese Rugbykampioenskap ===
Die Duitse nasionale span neem sedert 1952 aan die Europese Rugbykampioenskap deel, meestal in die tweede afdeling. Hulle het sedertdien nog nie ’n toernooi gewen nie en twee keer in die derde plek geëindig.

=== Ander toetswedstryde ===
In teenstelling met die meeste ander rugbylande het die Duitsers gedurende die amateurtydperk min oorsese toere onderneem. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Suidelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks reis Duitsland na die Suidelike Halfrond en gedurende Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks tree Duitsland as gasheer op. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Duitsland nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie.

== Spelers ==
=== Huidige span ===
Die volgende spelers het die Duitse span gevorm tydens die [[Europese Rugbykampioenskap]] 2025:&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.rugbydeutschland.org/post-295872v4/posts/57947 |title=Schwarze Adler bereit für EM-Start in Rumänien |publisher=[[Duitse Rugbybond]] |date=28 Januarie 2025 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

{|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Agterspelers ''(Hintermannschaft)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub
|-
| [[Tim Menzel]] || [[Skrumskakel]] || [[Valence Romans Drôme Rugby|Valence Romans]]
|-
| [[Jan Piosik]] || Skrumskakel || [[Hannover 78]]
|-
| [[Nikolai Klewinghaus]] || [[Losskakel]] || [[SC Neuenheim]]
|-
| [[Bader Werner Pretorius]] || Losskakel || [[Clube Rugby São Miguel|São Miguel]]
|-
| [[Bastian van der Bosch]] || Losskakel || [[Rudergesellschaft Heidelberg|RG Heidelberg]]
|-
| [[Markus Bachofer]] || [[Senter]] || [[Heidelberger Ruderklub|Heidelberger RK]]
|-
| [[Leo Wolf]] || Senter || [[SC Frankfurt 1880]]
|-
| [[Zinzan Hees]] || [[Vleuel]] || [[Rugby-Klub Heusenstamm|RK Heusenstamm]]
|-
| [[Felix Lammers]] || Vleuel || [[SC Neuenheim]]
|-
| [[Nico Windemuth]] || Vleuel || [[SC Germania List]]
|-
| [[Shawn Ingle]] || [[Heelagter]] || [[Maidenhead RFC|Maidenhead]]
|-
| [[Robin Plümpe]] || Heelagter || [[Rudergesellschaft Heidelberg|RG Heidelberg]]
|}
|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Voorspelers ''(Stürmer)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub
|-
| [[Andrew Reintges]] || [[Haker]] || [[Heidelberger Ruderklub|Heidelberger RK]]
|-
| [[Mika Tyumenev]] || Haker || [[Cercle athlétique castelsarrasinois|Castelsarrasin]]
|-
| [[Chris Edene]] || [[Stut]] || [[SC Frankfurt 1880]]
|-
| [[Henry Otto Pearson]] || Stut || [[Esher RFC|Esher]]
|-
| [[Jörn Schröder]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Stut || [[Heidelberger Ruderklub|Heidelberger RK]]
|-
| [[Daniel Wolf]] || Stut || [[SC Frankfurt 1880]]
|-
| [[Eric Marks]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[RC Vannes|Vannes]]
|-
| [[Hassan Rayan]] || Slot || [[SC Frankfurt 1880]]
|-
| [[Oliver Stein]] || Slot || [[SC Frankfurt 1880]]
|-
| [[Marcel Henn]] || [[Losvoorspeler]] || [[SC Frankfurt 1880]]
|-
| [[Howard Packman]] || Losvoorspeler || [[Tonbridge Juddians RFC|Tonbridge Juddians]]
|-
| [[Justin Renc]] || Losvoorspeler || [[TSV Handschuhsheim Rugby|TSV Handschuhsheim]]
|}
|}

=== Bekende spelers ===
Tot dusver is nog geen Duitse speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie.

=== Spelerstatistieke ===
Vervolgens die belangrikste statistieke van Duitsland se spelers. Die spelers wat met &lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter.

&lt;small&gt;(Korrek teen: Maart 2026)&lt;/small&gt;

{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=7;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || [[Alexander Widiker]] || 2002–2016 || 59
|-
| {{0}}2 || [[Samy Fuchsel]] || 2012–2021 || 49
|-
| {{0}}3 || [[Kehoma Brenner]] || 2006–2017 || 48
|-
| {{0}}4 || [[Clemens von Grumbkow]] || 2003–2018 || 48
|-
| {{0}}5 || [[Manuel Wilhelm]] || 2003–2014 || 46
|-
| {{0}}6 || [[Raynor Parkinson]] || 2011–2024 || 43
|-
| {{0}}7 || [[Mustafa Güngör]] || 2003–2012 || 41
|-
| {{0}}8 || [[Benjamin Krause]] || 2003–2013 || 41
|-
| {{0}}9 || [[Sean Armstrong]] || 2011–2018 || 40
|-
| 10 || [[Tim Menzel]] || 2010–2019 || 38
|}
&lt;!-- |
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde as kaptein&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=7;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || || || 
|-
| {{0}}2 || || || 
|-
| {{0}}3 || || || 
|-
| {{0}}4 || || || 
|-
| {{0}}5 || || || 
|-
| {{0}}6 || || || 
|-
| {{0}}7 || || || 
|-
| {{0}}8 || || || 
|-
| {{0}}9 || || || 
|-
| 10 || || || 
|} --&gt;
|}

{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste punte aangeteken&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=7;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Punte
|-
| {{0}}1 || [[Raynor Parkinson]] || 2011–2024 || 338
|-
| {{0}}2 || [[Jaco Otto]] || 2015–2019 || 125
|-
| {{0}}3 || [[Matthieu Franke]] || 2006–2012 || 120
|-
| {{0}}4 || [[Chris Hilsenback]] || 2012–2019 || 104
|-
| {{0}}5 || [[Fabian Heimpel]] || 2010–2017 || {{0}}78
|-
| {{0}}6 || [[Tim Kasten]] || 2005–2012 || {{0}}75
|-
| {{0}}7 || [[Mustafa Güngör]] || 2003–2012 || {{0}}72
|-
| {{0}}8 || [[Kieran Manawatu]] || 2012–2015 || {{0}}50
|-
| {{0}}9 || [[Clemens von Grumbkow]] || 2003–2018 || {{0}}45
|-
| 10 || [[Sean Armstrong]] || 2011–2018 || {{0}}40
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste drieë gedruk&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=7;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Drieë
|-
| {{0}}1 || [[Jaco Otto]] || 2015–2019 || 25
|-
| {{0}}2 || [[Mustafa Güngör]] || 2003–2012 || 10
|-
| {{0}}3 || [[Tim Kasten]] || 2005–2012 || 10
|-
| {{0}}4 || [[Clemens von Grumbkow]] || 2003–2018 || {{0}}9
|-
| {{0}}5 || [[Sean Armstrong]] || 2011–2018 || {{0}}8
|-
| {{0}}6 || [[Marten Strauch]] || 2007–2015 || {{0}}8
|-
| {{0}}7 || [[Kehoma Brenner]] || 2006–2017 || {{0}}7
|-
| {{0}}8 || [[Steffan Liebig]] || 2010–2018 || {{0}}7
|-
| {{0}}9 || [[Kieran Manawatu]] || 2012–2015 || {{0}}7
|-
| 10 || [[Pieter Jordaan]] || 2011–2014 || {{0}}6
|}
|}

== Afrigters ==
[[Lêer:2025-26 REIC Germany vs Portugal 93.jpg|duimnael|upright|Mark Kuhlmann in 2026]]
Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Duitse nasionale rugbyspan gedien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Tydperk !! Naam
|-
| 1952–1959
| ?
|-
| 1959–1969
| [[Helmut Flügge]]
|-
| 1969–1981
| [[Klaus Wesch]]
|-
| 1981–1988
| [[Fritz Raupers]]
|-
| 1988–1990
| [[Robert Antonin]]
|-
| 1990–1992
| [[Jean-Claude Rutault]]
|-
| 1992–2000
| [[Peter Ianusevici]]
|-
| 2000–2001
| [[Torsten Schippe]]
|-
| 2001–2010
| [[Rudolf Finsterer]]
|-
| 2010–2013
| Torsten Schippe
|-
| 2013–2018
| Kobus Potgieter
|-
| 2018
| [[Pablo Lemoine]]
|-
| 2018–2019
| [[Mike Ford]]
|-
| 2019–2020
| [[Mark Kuhlmann]] en [[Alexander Widiker]]
|-
| 2020
| Melvine Smith en Byron Schmidt
|-
| 2020–2026
| Mark Kuhlmann
|-
| sedert 2026
| Michael Poppmeier
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Duitse nasionale krieketspan]]
* [[Duitse nasionale vrouerugbyspan]]
* [[Duitse nasionale sokkerspan]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}}
* {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}}
* {{de}} Claus-Peter Bach: ''100 Jahre Deutscher Rugby-Verband''. vermoedelik uitgegee deur: Gehrden-Leveste (Schroeder-Verlag), 2000. (statistieke en afrigters tot in 1999).

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Germany national rugby union team|Duitse nasionale rugbyspan}}
* {{de}} [https://www.rugbydeutschland.org/ Amptelike webwerf van die Duitse Rugbybond]
* {{de}} [http://www.totalrugby.de/ TotalRugby.de Rugbygemeenskap met omvattende statistieke oor die nasionale span en sy spelers]
* {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/europe/germany Duitsland by Wêreldrugby]

{{Nasionale rugbyspanne}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Rugby in Duitsland]]
[[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Europa]]</text>
      <sha1>1v4io2063wrc1ut42qgvwzjvruxb5ak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Belgiese nasionale rugbyspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25899</id>
    <revision>
      <id>2924831</id>
      <parentid>2886394</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Klein korreksies</comment>
      <origin>2924831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48816" sha1="aauy2016y49c0m3ezek15qezb1n9pmf" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Rugbyspan
| land                   = België
| beeld                  = Kenteken van die Belgiese nasionale rugbyspan.png
| unie                   = [[Belgium Rugby]] (BR)
| bynaam                 = ''Zwarte Duivels'' {{nl}} / ''Diables noirs'' {{fr}} / ''Schwarze Teufel'' {{de}} (Swart duiwels)
| embleem                = Belgiese leeu
| stadion                = Nelson Mandela-stadion, [[Brussel]]
| kapasiteit             = 
| kaptein                = [[Jens Torfs]]
| afrigter               = {{vlagikoon|Frankryk}} [[Laurent Dossat]] &lt;small&gt;(sedert 2024)&lt;/small&gt;
| patroon_la1            = _Belgiumleft17
| patroon_b1             = _Belgiumkit17
| patroon_ra1            = _Belgiumright17
| patroon_sh1            = 
| patroon_so1            = _Belgiumsocks
| linkerarm1             = 000000
| liggaam1               = FFFFFF
| regterarm1             = 000000
| broek1                 = 000000
| kouse1                 = 000000
| patroon_la2            = _Belgiumleftb17
| patroon_b2             = _Belgiumkitb17
| patroon_ra2            = _Belgiumrightb17
| patroon_sh2            = 
| patroon_so2            = _Belgiumsocks
| linkerarm2             = 000000
| liggaam2               = FFFFFF
| regterarm2             = 000000
| broek2                 = 000000
| kouse2                 = 000000
| statistiek             = Statistiek
| toetse                 = [[Thomas Dienst]] (27)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=21;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
| toppuntebehaler        = [[Alan Williams]] (173)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=21;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
| meestedrieë            = [[Thomas de Molder]] (5)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=21;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
| eerste                 = ''Eerste nieamptelike toetswedstryd''&lt;br /&gt;{{NEDru}} 0–6 {{BELru-r}}&lt;br /&gt;([[Den Haag]], [[Nederland]]; 1 Julie 1930)&lt;br /&gt;''Eerste amptelike toetswedstryd''&lt;br /&gt;{{NEDru}} 6–6 {{BELru-r}}&lt;br /&gt;([[Amsterdam]], Nederland; 13 Maart 1932)
| grootwen               = {{UAEru}} 3–94 {{BELru-r}}&lt;br /&gt;([[Doebai (stad)|Doebai]], [[Verenigde Arabiese Emirate]]; 8 Desember 2012)
| grootverloor           = {{ESPru}} 77–0 {{BELru-r}}&lt;br /&gt;([[Madrid]], [[Spanje]]; 8 Desember 1996)
| Wêreldbekerverskynings = 
| jaar                   = 
| beste                  = 
| url                    = 
| unieurl                = www.rugby.be
}}

Die '''Belgiese nasionale rugbyspan''' ([[Duits]]: ''Belgische Rugby-Union-Nationalmannschaft''; [[Frans]]: ''Équipe nationale de Belgique de rugby à XV''; [[Nederlands]]: ''Belgisch rugbyteam'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[België]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Rugby word in België geadministreer deur [[Belgium Rugby]] (BR) wat in 1931 gestig is. Hulle dra die bynaam “Swart duiwels”. België word deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak drie-span erken. Die Belgiese rugbyspan is tans (Maart 2026) 21ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.&lt;ref name=&quot;ranglys&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

België het in 1930 sy eerste nieamptelike toetswedstryd teen [[Nederlandse nasionale rugbyspan|Nederland]] gespeel; hul eerste amptelike toetswedstryd het twee jaar later gevolg. In die daaropvolgende jare het albei spanne mekaar gereeld ontmoet. Van die ander teenstanders in die begintydperk was [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] en [[Duitse nasionale rugbyspan|Duitsland]]. In 1934 was België een van die stigterslede van die ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE) wat as mededinger tot die destydse eksklusiewe, Angel-Saksies oorheersde Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) gestig is.&lt;ref name=&quot;rugbyfootballhistory&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/timeline1930s.htm |title=Historical Rugby Milestones 1930s |publisher=Rugby Football History |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Sedert die 2000’s het die rugbysport in België verder ontwikkel en die keurspan lok intussen gereeld skare van sowat 1&amp;nbsp;000 tydens tuiswedstryde. België speel die meeste van sy toetswedstryde tydens die [[Europese Rugbykampioenskap]], waar hulle met ander ontluikende rugbyspanne meeding. Die nasionale span se beste prestasies tot dusver is die promosie na die eerste vlak in 2010, 2014 en 2022. Hulle kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie; in 2025 het hulle die [[Rugbywêreldbeker 2027]] naelskraap misgeloop ná ’n gelykop teen [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] in die internasionale uitspeelrondte. Die Belgiese span speel tradisioneel in rooi-swart-gestreepte truie met swart broeke en swart sokkies.

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Belgium Rugby}}
Die beheerliggaam vir rugby in België is [[Belgium Rugby]] (BR), tot in 2019 die Belgiese Rugbyfederasie (''Fédération Belge de Rugby'', FBRB) genoem. Belgium Rugby is in 1931 gestig en het in 1998 by die Internasionale Rugbyraad (IRR; nou [[Wêreldrugby]]) aangesluit.&lt;ref name=&quot;Wêreldrugby&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/europe/belgium |title=Belgium |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was die Belgiese beheerliggaam in 1934 ’n stigterslid van die kontinentale beheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE).&lt;ref name=&quot;rugbyfootballhistory&quot; /&gt;

Die hoogste rugbyliga in België is die Eerste Divisie, waaraan agt spanne deelneem. Die meeste spelers van die Belgiese nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in Frankryk op professionele vlak aktief. In België aktiewe nasionale spelers draf meestal uit vir die professionele span Brussels Devils wat sedert 2021 aan die Rugby Europa Superbeker deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/news/rugby-europe-super-cup-2023 |title=Rugby Europe Super Cup 2023 |publisher=[[Rugby Europa]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Naas die amptelike nasionale span roep Belgium Rugby ook ander keurspanne byeen. Die ''Belgium Sevens'' is die Belgiese [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel. Net soos ander rugbylande beskik België oor ’n o/20-nasionale span wat aan die Europese Juniorkampioenskap en die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting.

== Geskiedenis ==
=== Invoering en vestiging van rugby ===
[[Lêer:Italy v Belgium FIRA Trophy 1937.jpg|duimnael|België teen [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] tydens die FIRA-toernooi in 1937]]
Rugby is in België veral deur Britte en Franse gevestig. Die Rugby Club Français is deur die Fransman Jean Rey gestig en hy het later die eerste hoofafrigter van die nasionale span geword. Britte was later by die stigting van die Britse Sportklub in [[Antwerpen]] (gestig in 1919) en Brussel (gestig in 1925) betrokke wat rugby in België verder versprei het. België het op 1 Julie 1930 in sy eerste wedstryd weg in [[Den Haag]] gespeel en hulle kon [[Nederlandse nasionale rugbyspan|Nederland]] met 6–0 klop, waarmee die tot op hede aanhoudende mededinging met die noordelike buurland afgeskop het. Later dieselfde jaar het die tweede wedstryd in [[Brussel]] gevolg, wat hulle met 11–0 kon wen. Albei wedstryde word deur [[Belgium Rugby]] egter nie as amptelike toetswedstryde erken nie omdat beide die Belgiese en die [[Rugby Nederland|Nederlandse rugbybeheerliggam]] nog nie bestaan het nie. In 1931 is die Belgiese Rugbyfederasie (''Fédération Belge de Rugby'', FBRB; nou Belgium Rugby, RB) gestig.&lt;ref name=&quot;History&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.be/?oid=28061&amp;pid=38815 |title=History |publisher=[[Belgium Rugby]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die eerste raadsvergadering is op 20 Januarie 1932 gehou. Op 13 Maart dieselfde jaar is in [[Amsterdam]] die eerste amptelike, deur die Belgiese rugbybeheerliggaam erkende, toetswedstryd teen Nederland beslis en dit het in ’n 6–6-gelykop geëindig.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=http://www.rugby.nl/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=734:bijna-80-jaar-nederland-vs-belgie&amp;catid=3:newsflash&amp;Itemid=237 |title=Bijna 80 jaar Nederland vs Belgie |publisher=[[Rugby Nederland]] |date=22 Maart 2011 |accessdate=30 Mei 2012 |archive-url=https://archive.today/20120530140809/www.rugby.nl/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=734:bijna-80-jaar-nederland-vs-belgie&amp;catid=3:newsflash&amp;Itemid=237 |archive-date=30 Mei 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tot in 1937 het die Belge jaarliks teen die Nederlanders te staan gekom, maar telkens verloor.

In 1934 was België een van die stigterslede van die vastelandse beheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE) wat onder Franse leiding as mededinger tot die destydse eksklusiewe, Angel-Saksies oorheersde Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) gestig is.&lt;ref name=&quot;rugbyfootballhistory&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/about-us/about-rugby-europe |title=About us |publisher=[[Rugby Europa]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Nogtans was internasionale ontmoetings skaars. In 1937 is die Eerste Divisie, die nasionale kampioenskap, vir die eerste keer beslis. In dieselfde jaar het die span, tydens die tweede FIRA-toernooi in [[Parys]] (die [[Europese Rugbykampioenskap]] se voorloper), ook teen [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] gespeel, maar hulle is verslaan. Hulle kon in die uitspeelwedstryd om die vyfde plek Nederland klop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1937 |title=1937 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Gereelde internasionale kontak ===
Ná die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Belgiese span in die laat 1940’s slegs teen Nederland te staan gekom. In 1952 is die Europese Rugbybeker ná ’n onderbreking van vyftien jaar hervat, maar die Belge is deur [[Duitse nasionale rugbyspan|Wes-Duitsland]] geklop en daarmee in die eerste rondte uitgeskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1952 |title=1952 European Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Europese Rugbybeker 1954 het hulle vir die eerste keer [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] ontmoet, maar hulle is weer in die eerste rondte uitgeskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1954 |title=1954 European Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tot en met 1969 het die Belge in minstens een jaarlikse vriendskaplike wedstryd teen die noordelike buurland gespeel.

Toe die FIRA die Europese Rugbykampioenskap ná ’n onderbreking van meer as tien jaar hervat het (onder deelname van Noord-Afrikaanse spanne), het die Belge in die tweede afdeling begin. Tydens die FIRA-nasiesbeker 1965/66 het hulle ná ’n gelykop teen [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] op eie bodem promosie na die eerste afdeling misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1965%2F66 |title=1965/66 FIRA Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die FIRA-nasiesbeker 1966/67 het hulle in die eindstryd teen [[Tsjeggiese nasionale rugbyspan|Tsjeggo-Slowakye]] vasgeval.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1966%2F67 |title=1966/67 FIRA Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In 1967/68 is hulle deur Spanje, [[Marokkaanse nasionale rugbyspan|Marokko]] en Portugal verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1967%2F68 |title=1967/68 FIRA Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In 1968/69 het die span ná ’n oorwinning oor Nederland die finale rondte gehaal, maar hulle is deur Italië en Spanje geklop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1968%2F69 |title=1968/69 FIRA Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In 1970/71 is België in die groepfase uitgeskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1970%2F71 |title=1970/71 FIRA Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Ná ’n herstrukturering van die FIRA-beker het België tydens die FIRA-beker 1974/75 in die tweede afdeling aangebly, maar albei groepwedstryde verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1974%2F75 |title=1974/75 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Daarmee is hulle na die derde afdeling gerelegeer, waar hulle ná drie oorwinnings regstreekse promosie behaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/145?Stagione=1976%2F77 |title=1976/77 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In 1977/78 het die span ’n nederlaag teen Marokko gely, terwyl hulle nie teen [[Joego-Slawiese nasionale rugbyspan|Joego-Slawië]] gespeel het nie en dié wedstryd ook as ’n nederlaag geag is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/144?Stagione=1977%2F78 |title=1977/78 FIRA Trophy – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tot in die middel-1980’s het die Belge veral in die derde afdeling gespeel, maar ná nog ’n herstrukturering ná die FIRA-beker 1984/85, toe die FIRA die tweede en derde afdeling saamgevat het, het hulle in die derde afdeling aangebly.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/145?Stagione=1984%2F85 |title=1984/85 FIRA Trophy – Division 3 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

In 1985 het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]), wat destyds baie eksklusief was en slegs agt lede gehad het, op die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Vir die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] het die IRVR nege spanne vir deelname genooi, maar België het geen uitnodiging ontvang nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die Belge se eerste deelname was tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]]-kwalifisering, waar hulle in die tweede rondte van die Europese kwalifisering slegs die vierde plek kon behaal, nadat België al drie sy wedstryde verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

In die 1990’s het die span al hoe meer wedstryde teen hulle gereelde Europese teenstanders begin speel en tydens die FIRA-beker 1992–1994 aan die eerste divisie deelgeneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1992%2F94 |title=1992/94 FIRA Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995]]-kwalifisering kon die span slegs Switserland klop, maar hulle is deur Portugal en Spanje geklop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=1995 |title=1995 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Die FIRA het die Europese toernooi weereens herstruktureer, maar België het tydens die FIRA-beker 1994–1997 in die eerste afdeling aangebly en tydens die hoofrondte die laaste groepplek beklee.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/39?Stagione=1994%2F96 |title=1994/96 FIRA Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; België het in 1998 amptelik by die IRR aangesluit.&lt;ref name=&quot;Wêreldrugby&quot; /&gt; Die jare van 1997 tot 1999 was ’n tyd van veranderinge in Europese rugby, aangesien FIRA homself onder die IRR as vastelandse beheerliggaam geskik en gelyktydig die nie-Europese lede ontslaan het. Buitendien het met Frankryk en Italië die twee sterkste spanne nie meer aan die Europese kampioenskappe deelgeneem nie. Om dié redes is ander toernooie beslis, wat nie as vastelandse kampioenskappe geag is nie. Tydens die FIRA-toernooi 1996/97 het die Belge die agtste plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/146?Stagione=1996%2F97 |title=1996/97 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die daaropvolgende [[Rugbywêreldbeker 1999]]-kwalifisering, wat in die [[winter]]semester 1997/98 beslis is, het hulle slegs die vyfde groepplek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die FIRA-toernooi 1998/99 het België sy wedstryde teen Joego-Slawië en [[Luxemburgse nasionale rugbyspan|Luxemburg]] gewen, terwyl hulle deur Tunisië en Duitsland geklop is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/146?Stagione=1998%2F99 |title=1998/99 FIRA Tournament |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Daarmee het die span die derde groepplek behaal, waarmee hulle die Europese Nasiesbeker 1999/2000 se derde afdeling gehaal het, die eerste toernooi van die Europese toernooi se nuwe formaat. België het die wedstryd teen [[Switserse nasionale rugbyspan|Switserland]] gewen, maar hulle het die ander wedstryde teen [[Poolse nasionale rugbyspan|Pole]], [[Tsjeggiese nasionale rugbyspan|Tsjeggië]] en [[Letse nasionale rugbyspan|Letland]] verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/149?Stagione=2000 |title=2000 European Nations Cup – Division 3 |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== In die nuwe millennium ===
[[Lêer:Germany vs Belgium rugby match.jpg|duimnael|[[Duitse nasionale rugbyspan|Duitsland]] speel tydens die Europese [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifisering teen België op 29 April 2006 in [[Hannover]], [[Duitsland]]]]
[[Lêer:Poland vs Belgium 2009 rugby (2).jpg|duimnael|[[Poolse nasionale rugbyspan|Pole]] speel tydens die Europese [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifisering teen België op 30 Mei 2009]]
Die Europese Nasiesbeker 2000/01 en die Europese Nasiesbeker 2001/02 was gelyktydig die eerste en tweede rondte van die [[Rugbywêreldbeker 2003]]-kwalifisering en die Belge het met hul promosie na die tweede afdeling ook die tweede rondte gehaal, maar daar het hulle slegs die laaste plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2001%2F02 |title=2001/02 European Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die Europese Nasiesbeker 2002–2004 het die Belge die laaste plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/149?Stagione=2002%2F04 |title=2002/04 European Nations Cup – Division 2B |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die Europese Nasiesbeker 2004–2006 het gelyktydig as die [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifisering se eerste deel gedien. Dit het vir die span in die tweede rondte geëindig, nadat hulle die tweede plek behaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2004%2F06 |title=2004/06 European Nations Cup – Division 2 |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Voor die Rugbywêreldbeker 2007 het ’n Belgiese span teen [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] gespeel en op 24 Mei 2008 het ’n Belgiese XV teen die [[Britse Barbarians]] gespeel.

België het geleidelik verbeter, van die 55ste rang af in 2004 het die “Swart Duiwels” gedurende die volgende jare baie verbeter en goeie resultate teen ander Europese spanne behaal en hulle was in 2010 onder die 30 beste spanne op die IRR se ranglys. Sedert België se toetreding tot die eerste 30 spanne op die internasionale ranglys het hulle daarin geslaag om hul plek te behou.&lt;ref name=&quot;ranglys&quot; /&gt; Die Europese Nasiesbeker 2006–2008 het die Belge in die tweede plek afgesluit en sodoende promosie na die eerste afdeling misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2006%2F08 |title=2006/08 European Nations Cup – Division 2A |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Europese Nasiesbeker 2008–2010, wat ook deel gevorm het van die [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifisering, het die Belge beide promosie en die Europese uitspeelwedstryd misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2008%2F10 |title=2008/10 European Nations Cup – Division 2A |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Gedurende die Europese Nasiesbeker 2010–2012 het België ’n baie suksesvolle veldtog gehad en kon tussen Maart 2011 en Desember 2012 tien agtereenvolgende wedstryde wen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/147?Stagione=2010%2F12 |title=2010/12 European Nations Cup – Division 1B |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Hulle het vir die 2012–14-toernooi tot die ENB 1A gevorder, waar hulle teen spanne soos Spanje en Portugal, maar ook die Rugbywêreldbeker 2011-deelnemers [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]], [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] en [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] gespeel het. Die span het egter in die sesde plek geëindig en is weer na die afdeling 1B gerelegeer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2012%2F14 |title=2012/14 European Nations Cup – Division 1A |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Aangesien dit ook deel was van die Europese [[Rugbywêreldbeker 2015]]-kwalifisering, het die span ook dié toernooi misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/174?Stagione=2015 |title=2015 Rugby World Cup – European qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Europese Nasiesbeker 2014–2016 het België regstreekse promosie na afdeling 1A behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/148?Stagione=2014%2F16 |title=2014/16 European Nations Cup – Division 1A |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== ’n Kontroverse en sy gevolge ===
Ná nog ’n formaatverandering in die Europese Nasiesbeker het België aan die hoogste vlak Europese Rugbykampioenskap 2017 deelgeneem. Dié toernooi se uitslae is soos die Europese Rugbykampioenskap 2018 s’n vir die [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifisering in ag geneem (uitsluitende die wedstryde teen die reeds gekwalifiseerde Georgiërs). Die Belge kon egter slegs ’n oorwinning oor Duitsland aanteken. Daarna het hulle op 18 Maart 2018 in [[Brussel]] ’n omstrede 18–10-tuisoorwinning oor Spanje behaal. Die Roemeense skeidsregter [[Vlad Iordăchescu]] en die twee Roemeense lynregters het tydens die wedstryd verskeie omstrede besluite ten gunste van die Belge geneem, wat daartoe gelei het dat Roemenië pleks van Spanje sou gekwalifiseer het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2018/03/18/belgium-down-spain-in-rwc-qualifier-amid-controversy/ |title=Belgium Down Spain in RWC Qualifier Amid Controversy |publisher=America Rugby News |author=Paul Tait |date=18 Maart 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

Drie weke later het Wêreldrugby ’n ondersoek aangekondig. Die amptenare was bekommerd oor die benoeming van ’n klaarblyklik nie neutrale skeidsregterspan deur die vastelandse beheerliggaam [[Rugby Europa]]. Hulle wou ook ondersoek instel na gerugte wat intussen opgeduik het, waarvolgens verskeie spanne uitgesluite spelers gebruik het. Nasionale rugbyspanne kon destyds naas staatsburgers ook buitelandse spelers insluit, wat vir ten minste drie jaar sonder onderbreking hul verblyf in die betrokke land gehad het (sedert 2020 is dit vyf jaar).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.irishtimes.com/sport/rugby/international/world-rugby-to-review-spain-and-belgium-qualifier-1.3451807 |title=World Rugby to review Spain and Belgium qualifier |publisher=[[The Irish Times]] |date=5 April 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Middel Mei 2018 het die onafhanklike ondersoekkomitee in opdrag van Wêreldrugby sy verslag gepubliseer. Volgens dié berig het België, Roemenië en Spanje in verskeie wedstryde spelers gebruik, wat volgens die verblyfreël nie geskik was nie. In België se geval was dit ses kwalifiseringswedstryde en hulle is met die aftrekking van 30 tabelpunte beboet (vyf vir elke wedstryd). Gevolglik het die span van die vierde na die sesde plek afgegly. Roemenië, wat ook beboet is, is by dié toernooi deur Rusland vervang, terwyl Duitsland pleks van Spanje aan die volgende kwalifiseringsrondte kon deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby/2018/0515/963738-russia-into-rugby-world-cup-as-romania-are-disqualified/ |title=Russia into Rugby World Cup as Romania are punished |publisher=[[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]] |date=16 Mei 2018 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; In Junie het ’n onafhanklike appèlliggaam dié uitspraak bevestig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2018/06/07/rugby/romania-spain-lose-appeals-wont-compete-2019-rugby-world-cup/ |title=Romania, Spain lose appeals, won't compete in 2019 Rugby World Cup |publisher=[[The Japan Times]] |date=7 Junie 2018 |accessdate=28 Maart 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328055624/https://www.japantimes.co.jp/sports/2018/06/07/rugby/romania-spain-lose-appeals-wont-compete-2019-rugby-world-cup/ |archive-date=28 Maart 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Onlangse ontwikkeling ===
Vroeg in 2019 het die Belgiese beheerliggaam sy amptelike naam verander in “Belgium Rugby” (BR), daarmee wou die beheerliggaam enersyds aan homself ’n neutraler naam gee in ’n meertalige België en andersyds toegankliker vir die internasionale rugbygemeenskap word.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt; Tydens die Europese Rugbykampioenskap 2020 kon die Belge slegs ’n oorwinning oor Rusland aanteken, waarmee hulle in die laaste plek geëindig het en om promosie/relegasie teen die Nederlanders moes speel. Hulle het ’n naelskraapse 21–23-nederlaag gely, waarmee hulle na die Europese Rugbytrofee gerelegeer is en nie meer vir die [[Rugbywêreldbeker 2023]] kon kwalifiseer nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2019%2F20 |title=2019/20 Rugby Europe Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

In Maart 2020 is die internasionale speelprogram weens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] tot in Oktober 2021 gekniehalter. Tydens die Europese Rugbytrofee 2021/22 het België die eerste plek behaal,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/147?Stagione=2021%2F22 |title=2021/22 Rugby Europe Trophy |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; waarvolgens hulle na die Europese Rugbykampioenskap 2022/23 gepromoveer is, waartydens die span die sewende plek onder agt deelnemers beklee het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2022%2F23 |title=2022/23 Rugby Europe Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Europese Rugbykampioenskap 2023/24 het die Belge weer die sewende plek behaal, waarmee hulle in dié afdeling aangebly het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/7?Stagione=2023%2F24 |title=2023/24 Rugby Europe Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens dié toernooi kon die Belge ’n verrassende tuisoorwinning oor die rugbywêreldbekerdeelnemer Portugal aanteken (met 10–6).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/news/watch-portugal-lose-first-game-since-world-cup-heroics-in-huge-rugby-europe-upset-164126 |title=Watch Portugal lose first game since World Cup heroics in huge Rugby Europe upset |publisher=Rugby World |author=Oliver Jervis |date=7 Februarie 2024 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Gedurende [[2024 midjaarrugbytoetsreeks|somer dieselfde jaar]] het die Belge vir die eerste keer na Suid-Amerika getoer en [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]], [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] en [[Paraguaanse nasionale rugbyspan|Paraguay]] ontmoet.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/04/16/historic-belgium-tour-brazil-chile-and-paraguay-in-july-2024/ |title=Historic: Belgium Tour Brazil, Chile and Paraguay in July 2024 |publisher=Americas Rugby News |date=16 Junie 2024 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Terwyl hulle Paraguay maklik kon klop, het België teen beide Brasilië en Chili swak nederlae gely.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/07/27/brazil-complete-significant-win-over-belgium/ |title=Brazil Complete Significant Win over Belgium |publisher=Americas Rugby News |date=27 Julie 2024 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Rugbykampioenskap 2024/25 het die span die vyfde plek behaal, waarmee hulle die internasionale uitspeelrondte vir die [[Rugbywêreldbeker 2027]] gehaal het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/994349/belgium-book-place-at-rwc-2027-final-qualification-tournament |title=Belgium book place at RWC 2027 Final Qualification Tournament |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=15 Maart 2025 |accessdate=18 Maart 2025}}&lt;/ref&gt; Hulle het beide Brasilië en [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] geklop, terwyl die laaste en beslissende wedstryd teen [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] met 13–13 gelykop geëindig het; danksy meer bonuspunte het Samoa pleks van België vir die hooftoernooi in Australië gekwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/1018794/samoa-tie-with-belgium-in-thrilling-decider-to-clinch-rwc-2027-spot |title=Samoa tie with Belgium in thrilling decider to clinch RWC 2027 spot |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 November 2025 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Ná die internasionale uitspeelrondte was België 21ste op Wêreldrugby se wêreldranglys, hul beste plek ooit, en die enigste van die 25 beste spanne op die wêreldranglys wat nie vir die hooftoernooi kon kwalifiseer nie.&lt;ref name=&quot;ranglys&quot; /&gt; Die daaropvolgende Europese Rugbykampioenskap 2025/26 het die Belge weer in die vyfde plek afgesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/portugal-dethrone-georgia-with-shock-win-in-rec-final/ |title=Portugal dethrone Georgia after shock win in REC final |publisher=RugbyPass |author=Francisco Isaac |date=16 Maart 2026 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

== Kleure, embleem en bynaam ==
België speel tradisioneel in ’n rooi-swart-gestreepte trui met die [[Vlag van België|Belgiese vlag]] op die moue, swart broeke en swart sokkies met die Belgiese vlag aan die bokant. Hul alternatiewe trui is geel-swart-gestreep met die Belgiese vlag op die moue, swart broeke en swart sokkies met die Belgiese vlag aan die bokant.

Die huidige truiverskaffer is die Nieu-Seelandse sportuitruster [[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] en die truiborg is die Belgiese THV.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.be/?oid=28061&amp;pid=37929&amp;aid=216257&amp;lg=2 |title=TVH Becomes Main Sponsor of Belgian Rugby |publisher=[[Belgium Rugby]] |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel.

Belgium Rugby se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon ’n leeu met doelpale op die agtergrond voor ’n rugbybal in die nasionale kleure swart-geel-rooi met die afkorting FBRB daaronder. Die Belgiese nasionale rugbyspan se bynaam is sedert 2006 “Swart Duiwels” (Duits: ''Schwarze Teufel''; [[Frans]]: ''Diables noirs''; [[Nederlands]]: ''Zwarte Duivels'') en verbind die bynaam van die [[Belgiese nasionale sokkerspan]] (“Rooi Duiwels”) met dié van die [[All Blacks|Nieu-Seelandse nasionale rugbyspan]] (“All Blacks”). Daar is egter ook ’n historiese konneksie met die [[Slag by Halen]] tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]], waartydens ’n Belgiese Kompanie fietsryers met die bynaam “Swart Duiwels” ’n Duitse aanval gestuit het.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://www.knack.be/sport/belgian-cheetahs-red-lions-en-belgian-tornados-waar-komen-die-bijnamen-toch-vandaan/ |title=Belgian Cheetahs, Red Lions en Belgian Tornados: waar komen die bijnamen toch vandaan? |publisher=[[Knack]] |author=Jonas Creteur |date=25 Augustus 2023 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

== Tuisstadion ==
België se tuisstadion is die Nelson Mandela-stadion in Brussel met 750 sitplekke.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://www.brussel.be/sportcentrum-nelson-mandela-ingehuldigd |title=Sportcentrum Nelson Mandela ingehuldigd |publisher=[[Brussel]] |date=12 Oktober 2017 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt; Dit is in 2017 geopen en huisves ook die setel van die beheerliggaam Belgium Rugby.

== Toetswedstryde ==
België het 148 van sy 333 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 44,44%. België se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen Maart 2026):&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=21;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Belgium |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Teenstander
! Gespeel
! Gewen
! Verloor
! Gelykop
! % Gewen
|- bgcolor=&quot;#d0ffd0&quot; align=&quot;center&quot;
|-
| {{ARMru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{BRAru}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 66,67
|-
| {{CHIru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{DENru}} || 7 || 6 || 1 || 1 || 85,71
|-
| {{GERru}} || 35 || 12 || 22 || 1 || 34,29
|-
| {{FIJru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{GEOru}} || 5 || 0 || 5 || 0 || 0,00
|-
| {{HKGru}} || 4 || 1 || 3 || 0 || 25,00
|-
| {{ITAru}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00
|-
| {{YUGru}} || 10 || 8 || 2 || 0 || 80,00
|-
| {{CANru}} || 4 || 1 || 3 || 0 || 25,00
|-
| {{CROru}} || 5 || 3 || 2 || 0 || 60,00
|-
| {{LATru}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 50,00
|-
| {{LTUru}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 66,67
|-
| {{LUXru}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{MLTru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{MARru}} || 7 || 0 || 7 || 0 || 0,00
|-
| {{MDAru}} || 9 || 7 || 2 || 0 || 77,78
|-
| {{MCOru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{NAMru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{NEDru}} || 76 || 42 || 30 || 4 || 55,26
|-
| {{UKRru}} || 9 || 5 || 4 || 0 || 55,56
|-
| {{PARru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{POLru}} || 22 || 9 || 12 || 1 || 40,91
|-
| {{PORru}} || 18 || 4 || 12 || 2 || 22,22
|-
| {{ROMru}} || 11 || 0 || 11 || 0 || 0,00
|-
| {{RUSru}} || 9 || 1 || 8 || 0 || 11,11
|-
| {{SAMru}} || 2 || 0 || 1 || 1 || 0,00
|-
| {{vlagikoon|Serwië en Montenegro}} [[Serwiese nasionale rugbyspan|Serwië en Montenegro]] || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{SLOru}} || 4 || 2 || 1 || 1 || 50,00
|-
| {{ESPru}} || 17 || 2 || 14 || 1 || 11,76
|-
| {{SWEru}} || 14 || 11 || 3 || 0 || 78,57
|-
| {{SUIru}} || 14 || 10 || 4 || 0 || 71,43
|-
| {{CZEru}} || 7 || 4 || 2 || 1 || 57,14
|-
| {{CSKru}} || 6 || 1 || 5 || 0 || 16,67
|-
| {{TUNru}} || 11 || 5 || 5 || 1 || 45,45
|-
| {{URUru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{UAEru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{USAru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{ZIMru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| align=&quot;left&quot; |'''Algeheel''' || '''333''' || '''148''' || '''173''' || '''12''' || '''44,44'''
|}

== Rekords ==
=== Wêreldbekerrekord ===
België kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Jaar !! Uitslag
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Europese Rugbykampioenskap ===
Die Belgiese nasionale span neem sedert 1952 aan die Europese Rugbykampioenskap deel, meestal in die tweede afdeling. Hulle het sedertdien nog nie ’n toernooi gewen nie.

=== Ander toetswedstryde ===
Vanweë sy laat vestiging het België gedurende die amateurtydperk min toere volgens die ou tradisie onderneem, aangesien dit teen die jaar 2000 tot ’n einde gekom het. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Suidelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]]. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel België nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie.

== Spelers ==
=== Huidige span ===
Die volgende spelers het die Belgiese span gevorm tydens die internasionale uitspeelrondte vir die [[Rugbywêreldbeker 2027]]:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/10/27/belgium-names-squad-to-contest-world-cup-repechage/ |title=Belgium names squad to contest World Cup Repechage |publisher=America Rugby News |date=27 Oktober 2025 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

{|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Agterspelers
|-
! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde
|-
| [[Julien Berger]] || [[Skrumskakel]] || La Roche-sur-Yon || style=&quot;text-align:center&quot; | 65
|-
| [[Isaac Montoisy]] || Skrumskakel || Salles || style=&quot;text-align:center&quot; | 19
|-
| [[Timothe Rifon]] || Skrumskakel || Mâcon || style=&quot;text-align:center&quot; | 13
|-
| [[Hugo De Francq]] || [[Losskakel]] || [[AEIS Agronomia|Agronomia]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 20
|-
| [[Matias Remue]] || Losskakel || [[Stade Toulousain|Toulouse]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 13
|-
| [[Florian Remue]] || [[Senter]] || [[Avenir Valencien|Valence d’Agen]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 27
|-
| [[Jens Torfs]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Senter || Barbezieux || style=&quot;text-align:center&quot; | 39
|-
| [[Maxime Vacquier]] || Innendreiviertel || [[AS Béziers|Béziers]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}7
|-
| [[Robin Wedlake]] || Senter || [[Camborne RFC|Camborne]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}0
|-
| [[Dazzy Cornez]] || [[Vleuel]] || [[RC Aubenas Vals|Aubenas]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 25
|-
| [[Lucas Michiels]] || Vleuel || [[Alcobendas Rugby|Alcobendas]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}4
|-
| [[Ervin Muric]] || Vleuel || [[Olympique Marcquois Rugby|Olympique Marcquois]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 19
|-
| [[Thomas Wallraf]] || Vleuel || Langon || style=&quot;text-align:center&quot; | 32
|-
| [[Siméon Soenen]] || [[Heelagter]] || [[SC Albi|Albi]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 15
|}
|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Voorspelers
|-
! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde
|-
| [[Alexandre Raynier]] || [[Haker]] || [[FC Auch|Auch]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 21
|-
| [[Vincent Tauzia]] || Haker || Martres de Veyre || style=&quot;text-align:center&quot; | 13
|-
| [[Charlesty Berguet]] || [[Stut]] || [[RC Vannes|Vannes]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 13
|-
| [[Jean-Baptiste de Clercq]] || [[Stut]] || [[SC Albi|Albi]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 17
|-
| [[Maxime Jadot]] || Stut || Emak Hor || style=&quot;text-align:center&quot; | 56
|-
| [[Basile van Parys]] || Stut || Brussels Devils || style=&quot;text-align:center&quot; | 14
|-
| [[Seppe Verelst]] || Stut || Brussels Devils || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}6
|-
| [[Bruno Vliegen]] || Stut || [[Olympique Marcquois Rugby|Olympique Marcquois]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 17
|-
| [[Gillian Benoy]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[AS Béziers|Béziers]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 31
|-
| [[Maurice Fromont]] || Slot || Stade Métropolitain || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}9
|-
| [[Maximilien Hendrickx]] || Slot || [[RC Suresnes|Suresnes]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 27
|-
| [[Jérémie Brasseur]] || [[Losvoorspeler]] || [[RC Orléans|Orléans]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 14
|-
| [[Toon Deceuninck]] || Losvoorspeler || [[FC Auch|Auch]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 14
|-
| [[Jean-Maurice Decubber]] || Losvoorspeler || [[Soyaux Angoulême XV Charente|Angoulême]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 20
|-
| [[Felipe Geraghty]] || Losvoorspeler || Brussels Devils || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}7
|-
| [[Lucas Rassinfosse]] || Losvoorspeler || Anglet || style=&quot;text-align:center&quot; | 14
|-
| [[William Van Bost]] || Losvoorspeler || [[AS Béziers|Béziers]] || style=&quot;text-align:center&quot; | 14
|}
|}

=== Bekende spelers ===
[[Lêer:14-01-10-tbh-263-jacques-rogge.jpg|duimnael|upright|Jacques Rogge (2014)]]
Tot dusver is nog geen Belgiese speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie.

[[Jacques Rogge]], die voormalige [[Internasionale Olimpiese Komitee]]-president, het tien keer vir die Belgiese nasionale rugbyspan uitgedraf.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2021/sep/03/jacques-rogge-obituary |title=Jacques Rogge obituary |publisher=[[The Guardian]] |author=John Goodbody |date=3 September 2021 |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Spelerstatistieke ===
Vervolgens die belangrikste statistieke van België se spelers. Die spelers wat met &lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter.

&lt;small&gt;(Korrek teen Maart 2026)&lt;/small&gt;

{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=21;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || [[Thomas Dienst]] || 2014–2021 || 27
|-
| {{0}}2 || [[Guillaume Piron]] || 2013–2021 || 23
|-
| {{0}}3 || [[Alan Williams]] || 2013–2021 || 23
|-
| {{0}}4 || [[Thomas de Molder]] || 2013–2021 || 21
|-
| {{0}}5 || [[Bertrand Billi]] || 2013–2020 || 20
|-
| {{0}}6 || [[Gillian Benoy]] || 2017–2021 || 20
|-
| {{0}}7 || [[Maxime Jadot]] || 2013–2021 || 18
|-
| {{0}}8 || [[Tom Cocqu]] || 2017–2021 || 18
|-
| {{0}}9 || [[Alexis Cuffolo]] || 2013–2020 || 17
|-
| 10 || [[Julien Berger]] || 2013–2020 || 16
|}
&lt;!-- |
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde as kaptein&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=21;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 ||  ||  ||
|-
| {{0}}2 ||  ||  ||
|-
| {{0}}3 ||  ||  ||
|-
| {{0}}4 ||  ||  ||
|-
| {{0}}5 ||  ||  ||
|-
| {{0}}6 ||  ||  ||
|-
| {{0}}7 ||  ||  ||
|-
| {{0}}8 ||  ||  ||
|-
| {{0}}9 ||  ||  ||
|-
| 10 ||  ||  ||
|} --&gt;
|}

{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste punte aangeteken&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=21;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Punte
|-
| {{0}}1 || [[Alan Williams (Rugbyspieler)|Alan Williams]] || 2013–2021 || 173
|-
| {{0}}2 || [[Vincent Hart]] || 2017–2021 || {{0}}32
|-
| {{0}}3 || [[Louis de Moffarts]] || 2019–2021 || {{0}}27
|-
| {{0}}4 || [[Thomas de Molder]] || 2013–2021 || {{0}}25
|-
| {{0}}5 || [[Thomas Dienst]] || 2014–2021 || {{0}}20
|-
| {{0}}6 || [[Gillian Benoy]] || 2017–2021 || {{0}}20
|-
| {{0}}7 || [[Maxime Jadot]] || 2013–2021 || {{0}}20
|-
| {{0}}8 || [[Julien Berger]] || 2013–2020 || {{0}}15
|-
| {{0}}9 || [[Ervin Muric]] || 2017–2020 || {{0}}15
|-
| 10 || [[Charles Reynaert]] || 2017–2019 || {{0}}15
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste drieë gedruk&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=21;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=18 Maart 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Drieë
|-
| {{0}}1 || [[Thomas de Molder]] || 2013–2021 || 5
|-
| {{0}}2 || [[Thomas Dienst]] || 2014–2021 || 4
|-
| {{0}}3 || [[Gillian Benoy]] || 2017–2021 || 4
|-
| {{0}}4 || [[Maxime Jadot]] || 2013–2021 || 4
|-
| {{0}}5 || [[Jens Torfs]] || 2014–2021 || 4
|-
| {{0}}6 || [[Julien Berger]] || 2013–2020 || 3
|-
| {{0}}7 || [[Ervin Muric]] || 2017–2020 || 3
|-
| {{0}}8 || [[Charles Reynaert]] || 2017–2019 || 3
|-
| {{0}}9 || [[Craig Dowsett]] || 2017–2020 || 2
|-
| 10 || [[Vincent Hart]] || 2017–2021 || 2
|}
|}

== Afrigters ==
[[Lêer:Richard McClintock.jpg|duimnael|upright|Richard McClintock (2015)]]
Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Belgiese nasionale rugbyspan gedien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Naam !! Tydperk
|-
| {{vlagikoon|Frankryk}} Richard McClintock || 2004–2014
|-
| {{vlagikoon|Frankryk}} Guillaume Ajac || 2014–2020
|-
| {{vlagikoon|Frankryk}} Frédéric Cocqu || 2020–2022
|-
| {{vlagikoon|Engeland}} Chris Cracknell || 2022–2023
|-
| {{vlagikoon|Engeland}} Mike Ford || 2023
|-
| {{vlagikoon|Frankryk}} Laurent Dossat || sedert 2024
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Belgiese nasionale sokkerspan]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}}
* {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Belgium national rugby union team|Belgiese nasionale rugbyspan}}
* {{en}} {{fr}} {{nl}} [http://www.rugby.be/ Amptelike webwerf van Belgium Rugby]
* {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/europe/belgium België by Wêreldrugby]

{{Nasionale rugbyspanne}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Rugby in België]]
[[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Europa]]</text>
      <sha1>aauy2016y49c0m3ezek15qezb1n9pmf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abchasië</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31808</id>
    <revision>
      <id>2924710</id>
      <parentid>2902542</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T14:25:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iktsokh</username>
        <id>159730</id>
      </contributor>
      <comment>/* Politiek */</comment>
      <origin>2924710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19636" sha1="m7b9iutcvohb7kh1ho5t7i29yban5pi" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Land
|noem_naam               = '''Аҧсны Аҳәынҭқарра'''&lt;br /&gt; '''Aphsny Axwynthkharra''' &lt;small&gt;([[Abchasies]])&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;'''აფხაზეთი'''&lt;br /&gt;'''Apkhazeti''' &lt;small&gt;([[Georgies]])&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;'''Респу́блика Абха́зия'''&lt;br /&gt;'''Respublika Abkhaziya''' &lt;small&gt;([[Russies]])&lt;/small&gt;
|volle_naam              = '''Republiek Abchasië'''
|algemene_naam           = Abchasië
|beeld_vlag              = Flag of the Republic of Abkhazia.svg
|beeld_wapen             = Coat of arms of Abkhazia.svg
|simbool_tipe            = Embleem
|beeld_kaart             = Abkhaziaorthographicprojection.svg
|leuse                   = 
|volkslied               = [[Aiaaira|Аиааира]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Transliterasie|tr.]]: ''Aiaaira'')&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''(Abchasies vir: &quot;Oorwinning&quot;)''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[Lêer:National anthem of Abkhazia – Aiaaira (Аиааира) (orchestral vocal version).ogg]]&lt;/center&gt;
|amptelike_tale          = [[Abchasies]] en [[Russies]]{{smallsup|a}}
|hoofstad                = [[Soechoemi]]
{{Koördinate|43|00|N|40|59|O}}
|latd                    = 43
|latm                    = 00
|latNS                   = N
|longd                   = 40
|longm                   = 59
|longEW                  = O
|grootste_stad           = [[Soechoemi]]
|regeringsvorm           = Unitêre semi-presidensiële&lt;br /&gt;grondwetlike [[republiek]]
|leiertitels             = &lt;br /&gt;• [[President]]&lt;br /&gt;• [[Eerste minister]]
|leiername               = [[Aslan Bzhania]]&lt;br /&gt;[[Alexander Ankwab]]
|oppervlak_rang          = 
|oppervlak_grootte       = 
|oppervlak               = 8&amp;nbsp;640&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Abkhazia |title=Abkhazia |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=7 September 2022}}&lt;/ref&gt;
|oppervlakmi²            = 3&amp;nbsp;336
|persent_water           = feitlik geen
|bevolking_skatting      = 244&amp;nbsp;926&lt;ref name=&quot;ugrsa&quot;&gt;{{ab}} {{cite web |url=https://ugsra.org/ofitsialnaya-statistika.php?ELEMENT_ID=386 |title=Государственный комитет Республики Абхазия по статистике |publisher=Abchasiese Statistieke Kantoor |accessdate=27 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606105925/https://ugsra.org/ofitsialnaya-statistika.php?ELEMENT_ID=386 |archive-date=6 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|bevolking_skatting_jaar = 2020
|bevolking_rang          = –
|bevolking_sensus        = 240&amp;nbsp;705&lt;ref name=&quot;ugrsa&quot; /&gt;
|bevolking_sensus_jaar   = 2011
|bevolkingsdigtheid      = 28,3
|bevolkingsdigtheidmi²   = 73,3
|bevolkingsdigtheidrang  = 
|BBP_PPP                 = $500&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.georgiatimes.info/en/news/37913.html |title=Abkhazia calculated GDP – News |publisher=GeorgiaTimes.info |date=7 Julie 2010 |accessdate=14 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181002141622/http://www.georgiatimes.info/en/news/37913.html |archive-date=2 Oktober 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|BBP_PPP_rang            = 
|BBP_PPP_jaar            = 2010
|BBP_PPP_per_kapita      = $2&amp;nbsp;039
|BBP_PPP_per_kapita_rang = 
|BBP                     = 
|BBP_rang                = 
|BBP_jaar                = 
|BBP_per_kapita          = 
|BBP_per_kapita_rang     = 
|onafhanklikheidstipe    = Gedeeltelik erkende staat
|onafhanklikheidsgebeure = • Georgiese nietigverklaring&lt;br /&gt;van alle Sowjetse&lt;br /&gt;wette en verdrae&lt;br /&gt;• Verklaring van soewereiniteit{{smallsup|b}}&lt;br /&gt;• Georgiese&lt;br /&gt;onafhanklikheidsverklaring&lt;br /&gt;• Ontbinding van&lt;br /&gt;die [[Sowjetunie]]&lt;br /&gt;• Abchasiese&lt;br /&gt;onafhanklikheidsverklaring&lt;br /&gt;• Huidige grondwet&lt;br /&gt;• Grondwetlike referendum&lt;br /&gt;• Onafhanklikheidswet{{smallsup|c}}&lt;br /&gt;• Eerste internasionale&lt;br /&gt;erkenning{{smallsup|d}}
|onafhanklikheidsdatums  = &lt;br /&gt;van [[Georgië]]&lt;ref&gt;{{ru}} {{cite web |author=Site programming: Denis Merkushev |url=http://www.abkhaziagov.org/ru/state/sovereignty/independence.php |title=Акт о государственной независимости Республики Абхазия |publisher=Abkhaziagov.org |accessdate=9 Mei 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171128084236/http://www.abkhaziagov.org/ru/state/sovereignty/independence.php |archive-date=28 November 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ru}} {{cite web |url=http://www.apsnypress.info/news2008/September/22.htm |title=Апсныпресс – государственное информационное агенство Республики Абхазия |publisher=Apsnypress.info |accessdate=14 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528185616/http://www.apsnypress.info/news2008/September/22.htm |archive-date=28 Mei 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://unpo.org/content/view/713/236/ |title=Abkhazia: Review of Events for the Year 1996 |publisher=UNPO |date=31 Januarie 1997 |accessdate=27 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712065237/https://unpo.org/content/view/713/236/ |archive-date=12 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[20 Junie]] [[1990]]&lt;br /&gt;[[25 Augustus]] [[1990]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[9 April]] [[1991]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[26 Desember]] [[1991]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[23 Julie]] [[1992]]&lt;br /&gt;[[26 November]] [[1994]]&lt;br /&gt;[[3 Oktober]] [[1999]]&lt;br /&gt;[[12 Oktober]] [[1999]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[26 Augustus]] [[2008]]
|MOI                     = 
|MOI_rang                = 
|MOI_jaar                = 
|MOI_kategorie           = 
|Gini                    = 
|Gini_rang               = 
|Gini_jaar               = 
|Gini_kategorie          = 
|geldeenheid             = [[Abchasiese apsar|Apsar]]&lt;br /&gt;[[Roebel|Russiese roebel]]{{smallsup|e}}
|geldeenheid_kode        = RUB
|land_kode               = GE-AB
|tydsone                 = GET
|utc_afwyking            = [[UTC+04:00|+4]]
|tydsone_somer           = nie toegepas nie
|utc_afwyking_DST        = [[UTC+04:00|+4]]
|internet_domein         = –
|skakelkode              = 7 840 / 940 en +995 44&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=Abkhazia remains available by Georgian phone codes |url=http://www.today.az/print/news/georgia/58953.html |date=6 Januarie 2010 |accessdate=27 April 2020 |publisher=today.az |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220030035/http://www.today.az/print/news/georgia/58953.html |archive-date=20 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.wtng.info/wtng-995-ge.html 2011 – national renumbering for Georgia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131220025759/http://www.wtng.info/wtng-995-ge.html |date=20 Desember 2013 }}&lt;/ref&gt;
|voetskrif               = a. Die Russiese taal word as staatstaal erken (Artikel 6 van die Grondwet) en word ook wyd in ander instellings gebruik.&lt;br /&gt;b. Nietig verklaar deur Georgië onmiddellik daarna.&lt;br /&gt;c. Te stig, met terugwerkende effek, ''[[de jure]]'' onafhanklikheid sedert die oorlog van 1992–1993.&lt;br /&gt;d. Deur Rusland. Sedertdien het 'n bykomende vier VN-lidlande Abchasië se onafhanklikheid erken.&lt;br /&gt;e. ''[[De facto]]'' geldeenheid. Verskeie Abchasiese apsar-herdenkingsmunte is uitgereik. Die apsar het 'n vaste wisselkoers, gekoppel aan die Russiese roebel (1 roebel = 0,10 apsar).
}}

'''Abchasië''' ([[Abchasies]]: Аҧсны́, ''Apsny'', [apʰsˈnɨ]; [[Georgies]]: აფხაზეთი, ''Apkhazeti'', [ɑpʰxɑzɛtʰi]; [[Russies]]: Абха́зия, ''Abkhа́ziya'', [ɐpˈxazʲɪjə]), amptelik die '''Republiek Abchasië''' (Abchasies: Аҧсны Аҳәынҭқарра, ''Aphsny Axwynthkharra''; Russies: Респу́блика Абха́зия, ''Respublika Abkhaziya''), is volgens [[internasionale reg]] 'n deel van [[Georgië]], maar vorm ''[[de facto]]'' 'n onafhanklike&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|author=Olga Oliker, Thomas S. Szayna|title=Faultlines of Conflict in Central Asia and the South Caucasus: Implications for the U.S. Army.|publisher=[[RAND Korporasie|Rand Corporation]]|year=2003|isbn=0-8330-3260-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.c-r.org/resources/occasional-papers/abkhazia-ten-years-on.php Abkhazia: ten years on.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205052756/http://www.c-r.org/resources/occasional-papers/abkhazia-ten-years-on.php |date= 5 Februarie 2012 }} By Rachel Clogg, Conciliation Resources, 2001&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} Medianews.ge. [http://www.medianews.ge/Politics/841.html Training of military operations underway in Abkhazia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928005305/http://www.medianews.ge/Politics/841.html |date=28 September 2007 }}, 21 Augustus 2007&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} Emmanuel Karagiannis. Energy and Security in the Caucasus. Routledge, 2002. {{ISBN|0-7007-1481-2}}&lt;/ref&gt; republiek,&lt;ref&gt;{{en}} GuardianUnlimited. [http://www.guardian.co.uk/russia/article/0,,2143104,00.html Georgia up in arms over Olympic cash]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} International Relations and Security Network. [http://www.isn.ethz.ch/news/sw/details.cfm?id=15265 Kosovo wishes in Caucasus]. By Simon Saradzhyan&lt;/ref&gt; sonder algemene internasionale erkenning.

[[Lêer:Abkh-satellite.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Abchasië]]
[[Lêer:Georgia high detail map.png|duimnael|links|’n Kaart van [[Georgië]] wat die gebiede Abchasië (groen) en [[Suid-Ossetië]] (pers) aandui, wat albei de facto onafhanklik is]]
[[Lêer:Ridge view from pitsunda cape.jpg|duimnael|links|Die [[Kaukasus]]berge, soos gesien vanaf die Pitsoenda-kaap in Abchasië]]
Alhoewel Georgië nie beheer oor Abchasië uitoefen nie, beskou die Georgiese regering, die [[Verenigde Nasies]] en die meerderheid van die wêreld se regerings Abchasië as deel van Georgië, wie se grondwet na dié gebied as die '''Outonome Republiek Abchasië''' verwys.

Abchasië is in die Suid-[[Kaukasus]] langs die [[Swartsee]]kus geleë. Die [[hoofstad]] en grootste stad is [[Soechoemi]]. Abchasië beslaan 'n oppervlakte van 8&amp;nbsp;640&amp;nbsp;km² en het 'n bevolking van 244&amp;nbsp;926 in 2020 gehad. Abchasië grens in die noorde aan die [[Rusland|Russiese]] deelgebiede [[Karatsjai-Tsjerkessië]] en [[Krasnodar-krai]].

Soms word na Abchasië, [[Suid-Ossetië]] en [[Transnistrië]] as post-Sowjetse &quot;bevrore konfliksones&quot; verwys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.globalsecurity.org/military/library/news/2006/05/mil-060523-rferl01.htm |title=OSCE: De Gucht Discusses Montenegro Referendum, Frozen Conflicts |accessdate=23 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200130080608/https://www.globalsecurity.org/military/library/news/2006/05/mil-060523-rferl01.htm |archive-date=30 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.iasps.org/eng_editor/socor_show.php?lang=&amp;main=&amp;type=6&amp;article_id=356 |title=Frozen Conflicts in the Black Sea-South Caucasus Region |accessdate=26 Maart 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130605100210/http://www.iasps.org/eng_editor/socor_show.php?lang=&amp;main=&amp;type=6&amp;article_id=356 |archivedate=5 Junie 2013}}, IASPS Policy Briefings, 1 Maart 2004&lt;/ref&gt; Almal is lidlande van die Gemeenskap vir Demokrasie en Regte van Nasies.

== Politiek ==
=== Internasionale erkenning ===
[[Lêer:Abkhazia and South Ossetia international recognition.svg|duimnael|links|Internasionale erkenning van Abchasië en Suid-Ossetië:
{{sleutel|#ff0000|Abchasië en Suid-Ossetië}}
{{sleutel|#008800|VN-lidlande wat Abchasië en Suid-Ossetië se onafhanklikheid erken}}
{{sleutel|#ff8c00|''De facto'' lande wat Abchasië en Suid-Ossetië se onafhanklikheid erken}}
{{sleutel|#e6ea40|''De facto'' lande wat Suid-Ossetië se onafhanklikheid erken}}
{{sleutel|#c0c0c0|Lande wat die onafhanklikheid van Abchasië en Suid-Ossetië nie erken nie}}]]
; VN-lidlande
* {{vlagland|Rusland}} erken Abchasië sedert 26 Augustus 2008 ná die Suid-Ossetië-oorlog van 2008.&lt;ref name=&quot;chinadaily.com.cn&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.chinadaily.com.cn/world/2008-09/06/content_7005202.htm |title=Russia welcomes Nicaragua's recognition of South Ossetia, Abkhazia |work=China Daily |date=6 September 2008 |accessdate=9 Mei 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200118230558/http://www.chinadaily.com.cn/world/2008-09/06/content_7005202.htm |archive-date=18 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Nicaragua}} erken Abchasië op 5 September 2008.&lt;ref name=&quot;ncrg_recognition&quot;&gt;{{es}} {{cite web|url=http://www.cancilleria.gob.ni/publicaciones/r_abjasia.pdf|title=DECRETO No. 47-2008|last=Ortega|first=Daniel|author2=Manuel Coronel Kautz|date=3 September 2009|publisher=Gobierno de Reconciliación y Unidad Nacional|accessdate=9 Mei 2015|archive-date= 9 September 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080909232312/http://www.cancilleria.gob.ni/publicaciones/r_abjasia.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Venezuela}} erken Abchasië op 10 September 2009.&lt;ref&gt;{{ru}} [http://www.interfax.ru/news.asp?id=99801 &quot;Венесуэла признает независимость Абхазии и Южной Осетии&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131217221644/http://www.interfax.ru/news.asp?id=99801 |date=17 Desember 2013 }}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Sirië}} erken Abchasië op 29 Mei 2018.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |url=https://www.rferl.org/a/georgia-syria-establishes-diplomatic-relations-with-abkhazia-south-ossetia/29257063.html |title=Georgia Severs Relations With Syria For Recognizing Abkhazia, South Ossetia |work=rferl.org |date=29 Mei 2018 |accessdate=23 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407200611/https://www.rferl.org/a/georgia-syria-establishes-diplomatic-relations-with-abkhazia-south-ossetia/29257063.html |archive-date=7 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

; Gedeeltelik erkende en nie-erkende gebiede
* {{vlagland|Suid-Ossetië}} erken Abchasië op 17 November 2006.&lt;ref name=&quot;Абхазия, Южная Осетия и Приднестровье признали независимость друг друга и призвали всех к этому же&quot;&gt;{{ru}} {{cite web |url=https://www.newsru.com/russia/17nov2006/aup.html |title=Абхазия, Южная Осетия и Приднестровье признали независимость друг друга и призвали всех к этому же |publisher=Newsru |date=17 November 2006 |accessdate=14 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203203941/https://www.newsru.com/russia/17nov2006/aup.html |archive-date=3 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Transnistrië}} erken Abchasië op 17 November 2006.&lt;ref name=&quot;Абхазия, Южная Осетия и Приднестровье признали независимость друг друга и призвали всех к этому же&quot; /&gt;

; Voormalige erkenning
* {{vlagland|Vanuatu}} erken Abchasië op 23 Mei 2011,&lt;ref name=&quot;vanuatu&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=http://www.governmentofvanuatu.gov.vu/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=127:vanuatus-recognition-to-the-republic-of-abkhazia&amp;catid=70:archived-news&amp;Itemid=1|title=Vanuatu’s recognition to the Republic of Abkhazia|date=2011-10-07|accessdate=9 Mei 2015|publisher=Government of Vanuatu|archive-date=18 Desember 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218140303/http://www.governmentofvanuatu.gov.vu/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=127:vanuatus-recognition-to-the-republic-of-abkhazia&amp;catid=70:archived-news&amp;Itemid=1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; maar neem die erkenning op 20 Mei 2013 terug.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.globalpost.com/dispatch/news/afp/130520/vanuatu-scraps-recognition-georgia-breakaway-region#1 |title=Vanuatu scraps recognition of Georgia breakaway region |date=20 Mei 2013 |accessdate=9 Mei 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160626053111/http://www.globalpost.com/dispatch/news/afp/130520/vanuatu-scraps-recognition-georgia-breakaway-region |archive-date=26 Junie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bloomberg.com/news/2013-05-20/georgia-says-vanuatu-has-withdrawn-recognition-of-abkhazia.html |title=Georgia Says Vanuatu Has Withdrawn Recognition of Abkhazia |date=20 Mei 2013 |publisher=Bloomberg |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006203722/http://www.bloomberg.com/news/2013-05-20/georgia-says-vanuatu-has-withdrawn-recognition-of-abkhazia.html |archive-date=6 Oktober 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Tuvalu}} erken Abchasië op 18 September 2011,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |url=https://sputniknews.com/world/20110923167060636/ |title=Tuvalu becomes sixth state to recognize Abkhazia |publisher=RIAN |accessdate=14 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110924/https://sputniknews.com/world/20110923167060636/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; maar neem die erkenning op 31 Maart 2014 terug.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&amp;sec_id=59&amp;info_id=17401 mfa.gov.ge: ''Statement of the Georgian Foreign Ministry regarding the establishment of diplomatic and consular relations''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140331144318/http://mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&amp;sec_id=59&amp;info_id=17401 |date=31 Maart 2014 }}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Nauru}} erken Abchasië op 15 Desember 2009,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |url=http://en.rian.ru/exsoviet/20091215/157242695.html |title=Pacific island recognizes Abkhazia's independence |publisher=RIA Novosti |accessdate=9 Mei 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130508215546/http://en.rian.ru/exsoviet/20091215/157242695.html |archive-date=8 Mei 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; maar neem die erkenning op 21 Julie 2026 terug.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://oc-media.org/nauru-revokes-recognition-of-abkhazia-and-south-ossetia/|title=Nauru revokes recognition of Abkhazia and South Ossetia|date=2026-07-29|website=OC Media|language=en|access-date=2026-08-13}}&lt;/ref&gt;

== Etniese samestelling ==
[[Lêer:Caucasus-ethnic en.svg|duimnael|links|Etniese kaart van die Kaukasus-streek]]
[[Abchasiërs]] vorm met 124&amp;nbsp;115 inwoners 'n stewige meerderheid van die bevolking (51,0 persent).&lt;ref name=&quot;sensus&quot;&gt;{{en}} [http://pop-stat.mashke.org/abkhazia-ethnic2015.htm Ethnic composition of Abkhazia 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211122080001/http://pop-stat.mashke.org/abkhazia-ethnic2015.htm |date=22 November 2021 }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;40%&quot;
! colspan=4 | Etniese samestelling van Abchasië (2015)&lt;ref name=&quot;sensus&quot; /&gt;
|-
! Etniese groep !! Aantal !! %
|-
| '''[[Abchasiërs]]''' || '''124&amp;nbsp;115''' || '''51,0'''
|-
| [[Georgiërs]] || 43&amp;nbsp;496 || 17,9
|-
| [[Armene]] || 41&amp;nbsp;925 || 17,2
|-
| [[Russe]] || 22&amp;nbsp;301 || 9,2
|-
| Mingreliërs || 3&amp;nbsp;244 || 1,3
|-
| [[Oekraïners]] || 1&amp;nbsp;758 || 0,7
|-
| [[Grieke]] || 1&amp;nbsp;350 || 0,6
|-
| [[Turke]] || 723 || 0,3
|-
| [[Ossetiërs]] || 596 || 0,2
|-
| [[Tartare]] || 355 || 0,1
|-
| [[Estlanders]] || 354 || 0,1
|-
| [[Roma]] || 276 || 0,1
|-
| [[Belarusse]] || 265 || 0,1
|-
| Ander || 2&amp;nbsp;448 || 1,0
|-
! Totaal !! 243&amp;nbsp;206 !! 100
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Abkhazia|Abchasië}}
* {{en}} {{Wikivoyage|Abkhazia|Abchasië}}
* {{ka}} [http://abkhazia.gov.ge/ Amptelike webwerf van die Outonome Republiek Abchasië]
* {{ru}} [http://www.abjasia.org/ Amptelike webwerf van die Republiek Abchasië]

{{Lande van Asië}}
{{Lande van Europa}}
{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Abchasie}}
[[Kategorie:Abchasië| ]]
[[Kategorie:Omstrede gebiede]]</text>
      <sha1>m7b9iutcvohb7kh1ho5t7i29yban5pi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924863</id>
      <parentid>2924710</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T21:00:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bygewerk &amp; Opruim</comment>
      <origin>2924863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19827" sha1="577hx97aip6t4dyp2lek5ow8pzbvb40" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Land
|noem_naam               = Republiek Abchasië
|volle_naam              = Аҧсны Аҳәынҭқарра&lt;br /&gt;''Aphsny Axwynthkharra'' &lt;small&gt;([[Abchasies]])&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;აფხაზეთი&lt;br /&gt;''Apkhazeti'' &lt;small&gt;([[Georgies]])&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Респу́блика Абха́зия&lt;br /&gt;''Respublika Abkhaziya'' &lt;small&gt;([[Russies]])&lt;/small&gt;
|algemene_naam           = Abchasië
|beeld_vlag              = Flag of the Republic of Abkhazia.svg
|beeld_wapen             = Coat of arms of Abkhazia.svg
|simbool_tipe            = Embleem
|beeld_kaart             = Abkhaziaorthographicprojection.svg
|leuse                   = 
|volkslied               = [[Aiaaira|Аиааира]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Transliterasie|tr.]]: ''Aiaaira'')&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''(Abchasies vir: &quot;Oorwinning&quot;)''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[Lêer:National anthem of Abkhazia – Aiaaira (Аиааира) (orchestral vocal version).ogg]]&lt;/center&gt;
|amptelike_tale          = [[Abchasies]] en [[Russies]]{{smallsup|a}}
|hoofstad                = [[Soechoemi]]
{{Koördinate|43|00|N|40|59|O}}
|latd                    = 43
|latm                    = 00
|latNS                   = N
|longd                   = 40
|longm                   = 59
|longEW                  = O
|grootste_stad           = [[Soechoemi]]
|regeringsvorm           = Unitêre semi-presidensiële&lt;br /&gt;grondwetlike [[republiek]]
|leiertitels             = &lt;br /&gt;• [[President]]&lt;br /&gt;• [[Eerste minister]]
|leiername               = [[Aslan Bzhania]]&lt;br /&gt;[[Alexander Ankwab]]
|oppervlak_rang          = 
|oppervlak_grootte       = 
|oppervlak               = 8&amp;nbsp;640&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Abkhazia |title=Abkhazia |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=7 September 2022}}&lt;/ref&gt;
|oppervlakmi²            = 3&amp;nbsp;336
|persent_water           = feitlik niks
|bevolking_skatting      = 244&amp;nbsp;926&lt;ref name=&quot;ugrsa&quot;&gt;{{ab}} {{cite web |url=https://ugsra.org/ofitsialnaya-statistika.php?ELEMENT_ID=386 |title=Государственный комитет Республики Абхазия по статистике |publisher=Abchasiese Statistieke Kantoor |accessdate=27 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606105925/https://ugsra.org/ofitsialnaya-statistika.php?ELEMENT_ID=386 |archive-date=6 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|bevolking_skatting_jaar = 2020
|bevolking_rang          = –
|bevolking_sensus        = 240&amp;nbsp;705&lt;ref name=&quot;ugrsa&quot; /&gt;
|bevolking_sensus_jaar   = 2011
|bevolkingsdigtheid      = 28,3
|bevolkingsdigtheidmi²   = 73,3
|bevolkingsdigtheidrang  = 
|BBP_PPP                 = $500&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.georgiatimes.info/en/news/37913.html |title=Abkhazia calculated GDP – News |publisher=GeorgiaTimes.info |date=7 Julie 2010 |accessdate=14 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181002141622/http://www.georgiatimes.info/en/news/37913.html |archive-date=2 Oktober 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|BBP_PPP_rang            = 
|BBP_PPP_jaar            = 2010
|BBP_PPP_per_kapita      = $2&amp;nbsp;039
|BBP_PPP_per_kapita_rang = 
|BBP                     = 
|BBP_rang                = 
|BBP_jaar                = 
|BBP_per_kapita          = 
|BBP_per_kapita_rang     = 
|onafhanklikheidstipe    = Gedeeltelik erkende staat
|onafhanklikheidsgebeure = • Georgiese nietigverklaring&lt;br /&gt;van alle Sowjetse&lt;br /&gt;wette en verdrae&lt;br /&gt;• Verklaring van soewereiniteit{{smallsup|b}}&lt;br /&gt;• Georgiese&lt;br /&gt;onafhanklikheidsverklaring&lt;br /&gt;• Ontbinding van&lt;br /&gt;die [[Sowjetunie]]&lt;br /&gt;• Abchasiese&lt;br /&gt;onafhanklikheidsverklaring&lt;br /&gt;• Huidige grondwet&lt;br /&gt;• Grondwetlike referendum&lt;br /&gt;• Onafhanklikheidswet{{smallsup|c}}&lt;br /&gt;• Eerste internasionale&lt;br /&gt;erkenning{{smallsup|d}}
|onafhanklikheidsdatums  = &lt;br /&gt;van [[Georgië]]&lt;ref&gt;{{ru}} {{cite web |author=Site programming: Denis Merkushev |url=http://www.abkhaziagov.org/ru/state/sovereignty/independence.php |title=Акт о государственной независимости Республики Абхазия |publisher=Abkhaziagov.org |accessdate=9 Mei 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171128084236/http://www.abkhaziagov.org/ru/state/sovereignty/independence.php |archive-date=28 November 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ru}} {{cite web |url=http://www.apsnypress.info/news2008/September/22.htm |title=Апсныпресс – государственное информационное агенство Республики Абхазия |publisher=Apsnypress.info |accessdate=14 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528185616/http://www.apsnypress.info/news2008/September/22.htm |archive-date=28 Mei 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://unpo.org/content/view/713/236/ |title=Abkhazia: Review of Events for the Year 1996 |publisher=UNPO |date=31 Januarie 1997 |accessdate=27 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712065237/https://unpo.org/content/view/713/236/ |archive-date=12 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[20 Junie]] [[1990]]&lt;br /&gt;[[25 Augustus]] [[1990]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[9 April]] [[1991]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[26 Desember]] [[1991]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[23 Julie]] [[1992]]&lt;br /&gt;[[26 November]] [[1994]]&lt;br /&gt;[[3 Oktober]] [[1999]]&lt;br /&gt;[[12 Oktober]] [[1999]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[26 Augustus]] [[2008]]
|MOI                     = 
|MOI_rang                = 
|MOI_jaar                = 
|MOI_kategorie           = 
|Gini                    = 
|Gini_rang               = 
|Gini_jaar               = 
|Gini_kategorie          = 
|geldeenheid             = [[Abchasiese apsar|Apsar]]&lt;br /&gt;[[Roebel|Russiese roebel]]{{smallsup|e}}
|geldeenheid_kode        = RUB
|land_kode               = GE-AB
|tydsone                 = GET
|utc_afwyking            = [[UTC+04:00|+4]]
|tydsone_somer           = nie toegepas nie
|utc_afwyking_DST        = [[UTC+04:00|+4]]
|internet_domein         = –
|skakelkode              = 7 840 / 940 en +995 44&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=Abkhazia remains available by Georgian phone codes |url=http://www.today.az/print/news/georgia/58953.html |date=6 Januarie 2010 |accessdate=27 April 2020 |publisher=today.az |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220030035/http://www.today.az/print/news/georgia/58953.html |archive-date=20 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.wtng.info/wtng-995-ge.html 2011 – national renumbering for Georgia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131220025759/http://www.wtng.info/wtng-995-ge.html |date=20 Desember 2013}}&lt;/ref&gt;
|voetskrif               = a. Die Russiese taal word as staatstaal erken (Artikel 6 van die Grondwet) en word ook wyd in ander instellings gebruik.&lt;br /&gt;b. Nietig verklaar deur Georgië onmiddellik daarna.&lt;br /&gt;c. Te stig, met terugwerkende effek, ''[[de jure]]'' onafhanklikheid sedert die oorlog van 1992–1993.&lt;br /&gt;d. Deur Rusland. Sedertdien het 'n bykomende vier VN-lidlande Abchasië se onafhanklikheid erken.&lt;br /&gt;e. ''[[De facto]]'' geldeenheid. Verskeie Abchasiese apsar-herdenkingsmunte is uitgereik. Die apsar het 'n vaste wisselkoers, gekoppel aan die Russiese roebel (1 roebel = 0,10 apsar).
}}

'''Abchasië''' ([[Abchasies]]: Аҧсны́, ''Apsny'', [apʰsˈnɨ]; [[Georgies]]: აფხაზეთი, ''Apkhazeti'', [ɑpʰxɑzɛtʰi]; [[Russies]]: Абха́зия, ''Abkhа́ziya'', [ɐpˈxazʲɪjə]), amptelik die '''Republiek Abchasië''' (Abchasies: Аҧсны Аҳәынҭқарра, ''Aphsny Axwynthkharra''; Russies: Респу́блика Абха́зия, ''Respublika Abkhaziya''), is volgens [[internasionale reg]] 'n deel van [[Georgië]], maar vorm ''[[de facto]]'' 'n onafhanklike&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|author=Olga Oliker, Thomas S. Szayna|title=Faultlines of Conflict in Central Asia and the South Caucasus: Implications for the U.S. Army.|publisher=[[RAND Korporasie|Rand Corporation]]|year=2003|isbn=0-8330-3260-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.c-r.org/resources/occasional-papers/abkhazia-ten-years-on.php Abkhazia: ten years on.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205052756/http://www.c-r.org/resources/occasional-papers/abkhazia-ten-years-on.php |date= 5 Februarie 2012}} By Rachel Clogg, Conciliation Resources, 2001&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} Medianews.ge. [http://www.medianews.ge/Politics/841.html Training of military operations underway in Abkhazia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928005305/http://www.medianews.ge/Politics/841.html |date=28 September 2007}}, 21 Augustus 2007&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} Emmanuel Karagiannis. Energy and Security in the Caucasus. Routledge, 2002. {{ISBN|0-7007-1481-2}}&lt;/ref&gt; republiek,&lt;ref&gt;{{en}} GuardianUnlimited. [http://www.guardian.co.uk/russia/article/0,,2143104,00.html Georgia up in arms over Olympic cash]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} International Relations and Security Network. [http://www.isn.ethz.ch/news/sw/details.cfm?id=15265 Kosovo wishes in Caucasus]. By Simon Saradzhyan&lt;/ref&gt; sonder algemene internasionale erkenning.

[[Lêer:Abkh-satellite.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Abchasië]]
[[Lêer:Georgia high detail map.png|duimnael|links|’n Kaart van [[Georgië]] wat die gebiede Abchasië (groen) en [[Suid-Ossetië]] (pers) aandui, wat albei de facto onafhanklik is]]
[[Lêer:Ridge view from pitsunda cape.jpg|duimnael|links|Die [[Kaukasus]]berge, soos gesien vanaf die Pitsoenda-kaap in Abchasië]]
Alhoewel Georgië nie beheer oor Abchasië uitoefen nie, beskou die Georgiese regering, die [[Verenigde Nasies]] en die meerderheid van die wêreld se regerings Abchasië as deel van Georgië, wie se grondwet na dié gebied as die '''Outonome Republiek Abchasië''' verwys.

Abchasië is in die Suid-[[Kaukasus]] langs die [[Swartsee]]kus geleë. Die [[hoofstad]] en grootste stad is [[Soechoemi]]. Abchasië beslaan 'n oppervlakte van 8&amp;nbsp;640&amp;nbsp;km² en het 'n bevolking van 244&amp;nbsp;926 in 2020 gehad. Abchasië grens in die noorde aan die [[Rusland|Russiese]] deelgebiede [[Karatsjai-Tsjerkessië]] en [[Krasnodar-krai]].

Soms word na Abchasië, [[Suid-Ossetië]] en [[Transnistrië]] as post-Sowjetse &quot;bevrore konfliksones&quot; verwys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.globalsecurity.org/military/library/news/2006/05/mil-060523-rferl01.htm |title=OSCE: De Gucht Discusses Montenegro Referendum, Frozen Conflicts |accessdate=23 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200130080608/https://www.globalsecurity.org/military/library/news/2006/05/mil-060523-rferl01.htm |archive-date=30 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.iasps.org/eng_editor/socor_show.php?lang=&amp;main=&amp;type=6&amp;article_id=356 |title=Frozen Conflicts in the Black Sea-South Caucasus Region |accessdate=26 Maart 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130605100210/http://www.iasps.org/eng_editor/socor_show.php?lang=&amp;main=&amp;type=6&amp;article_id=356 |archivedate=5 Junie 2013}}, IASPS Policy Briefings, 1 Maart 2004&lt;/ref&gt; Almal is lidlande van die Gemeenskap vir Demokrasie en Regte van Nasies.

== Politiek ==
=== Internasionale erkenning ===
[[Lêer:Abkhazia and South Ossetia international recognition.svg|duimnael|links|Internasionale erkenning van Abchasië en Suid-Ossetië:
{{sleutel|#ff0000|Abchasië en Suid-Ossetië}}
{{sleutel|#008800|VN-lidlande wat Abchasië en Suid-Ossetië se onafhanklikheid erken}}
{{sleutel|#ff8c00|''De facto'' lande wat Abchasië en Suid-Ossetië se onafhanklikheid erken}}
{{sleutel|#e6ea40|''De facto'' lande wat Suid-Ossetië se onafhanklikheid erken}}
{{sleutel|#c0c0c0|Lande wat die onafhanklikheid van Abchasië en Suid-Ossetië nie erken nie}}]]
; VN-lidlande
* {{vlagland|Rusland}} erken Abchasië sedert 26 Augustus 2008 ná die Suid-Ossetië-oorlog van 2008.&lt;ref name=&quot;chinadaily.com.cn&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.chinadaily.com.cn/world/2008-09/06/content_7005202.htm |title=Russia welcomes Nicaragua's recognition of South Ossetia, Abkhazia |publisher=China Daily |date=6 September 2008 |accessdate=9 Mei 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200118230558/http://www.chinadaily.com.cn/world/2008-09/06/content_7005202.htm |archive-date=18 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Nicaragua}} erken Abchasië op 5 September 2008.&lt;ref name=&quot;ncrg_recognition&quot;&gt;{{es}} {{cite web|url=http://www.cancilleria.gob.ni/publicaciones/r_abjasia.pdf|title=DECRETO No. 47-2008|last=Ortega|first=Daniel|author2=Manuel Coronel Kautz|date=3 September 2009|publisher=Gobierno de Reconciliación y Unidad Nacional|accessdate=9 Mei 2015|archive-date= 9 September 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080909232312/http://www.cancilleria.gob.ni/publicaciones/r_abjasia.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Venezuela}} erken Abchasië op 10 September 2009.&lt;ref&gt;{{ru}} [http://www.interfax.ru/news.asp?id=99801 &quot;Венесуэла признает независимость Абхазии и Южной Осетии&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131217221644/http://www.interfax.ru/news.asp?id=99801 |date=17 Desember 2013}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Sirië}} erken Abchasië op 29 Mei 2018.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rferl.org/a/georgia-syria-establishes-diplomatic-relations-with-abkhazia-south-ossetia/29257063.html |title=Georgia Severs Relations With Syria For Recognizing Abkhazia, South Ossetia |publisher=rferl.org |date=29 Mei 2018 |accessdate=23 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407200611/https://www.rferl.org/a/georgia-syria-establishes-diplomatic-relations-with-abkhazia-south-ossetia/29257063.html |archive-date=7 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

; Gedeeltelik erkende en nie-erkende gebiede
* {{vlagland|Suid-Ossetië}} erken Abchasië op 17 November 2006.&lt;ref name=&quot;Абхазия, Южная Осетия и Приднестровье признали независимость друг друга и призвали всех к этому же&quot;&gt;{{ru}} {{cite web |url=https://www.newsru.com/russia/17nov2006/aup.html |title=Абхазия, Южная Осетия и Приднестровье признали независимость друг друга и призвали всех к этому же |publisher=Newsru |date=17 November 2006 |accessdate=14 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203203941/https://www.newsru.com/russia/17nov2006/aup.html |archive-date=3 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Transnistrië}} erken Abchasië op 17 November 2006.&lt;ref name=&quot;Абхазия, Южная Осетия и Приднестровье признали независимость друг друга и призвали всех к этому же&quot; /&gt;

; Voormalige erkenning
* {{vlagland|Vanuatu}} erken Abchasië op 23 Mei 2011,&lt;ref name=&quot;vanuatu&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=http://www.governmentofvanuatu.gov.vu/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=127:vanuatus-recognition-to-the-republic-of-abkhazia&amp;catid=70:archived-news&amp;Itemid=1|title=Vanuatu’s recognition to the Republic of Abkhazia|date=2011-10-07|accessdate=9 Mei 2015|publisher=Government of Vanuatu|archive-date=18 Desember 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218140303/http://www.governmentofvanuatu.gov.vu/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=127:vanuatus-recognition-to-the-republic-of-abkhazia&amp;catid=70:archived-news&amp;Itemid=1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; maar neem die erkenning op 20 Mei 2013 terug.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.globalpost.com/dispatch/news/afp/130520/vanuatu-scraps-recognition-georgia-breakaway-region#1 |title=Vanuatu scraps recognition of Georgia breakaway region |date=20 Mei 2013 |accessdate=9 Mei 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160626053111/http://www.globalpost.com/dispatch/news/afp/130520/vanuatu-scraps-recognition-georgia-breakaway-region |archive-date=26 Junie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bloomberg.com/news/2013-05-20/georgia-says-vanuatu-has-withdrawn-recognition-of-abkhazia.html |title=Georgia Says Vanuatu Has Withdrawn Recognition of Abkhazia |date=20 Mei 2013 |publisher=Bloomberg |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006203722/http://www.bloomberg.com/news/2013-05-20/georgia-says-vanuatu-has-withdrawn-recognition-of-abkhazia.html |archive-date=6 Oktober 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Tuvalu}} erken Abchasië op 18 September 2011,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://sputniknews.com/world/20110923167060636/ |title=Tuvalu becomes sixth state to recognize Abkhazia |publisher=RIAN |accessdate=14 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110924/https://sputniknews.com/world/20110923167060636/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; maar neem die erkenning op 31 Maart 2014 terug.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&amp;sec_id=59&amp;info_id=17401 mfa.gov.ge: ''Statement of the Georgian Foreign Ministry regarding the establishment of diplomatic and consular relations''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140331144318/http://mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&amp;sec_id=59&amp;info_id=17401 |date=31 Maart 2014}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Nauru}} erken Abchasië op 15 Desember 2009,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.rian.ru/exsoviet/20091215/157242695.html |title=Pacific island recognizes Abkhazia's independence |publisher=RIA Novosti |accessdate=9 Mei 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130508215546/http://en.rian.ru/exsoviet/20091215/157242695.html |archive-date=8 Mei 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; maar neem die erkenning op 21 Julie 2026 terug.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://civil.ge/archives/746547 |title=Nauru Withdraws Recognition of Georgia’s Occupied Regions |publisher=Civil Georgia |date=30 Julie 2026 |accessdate=7 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://oc-media.org/nauru-revokes-recognition-of-abkhazia-and-south-ossetia/ |title=Nauru Withdraws Recognition of Georgia’s Occupied Regions |publisher=OC Media |date=29 Julie 2026 |accessdate=13 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt;

== Etniese samestelling ==
[[Lêer:Caucasus-ethnic en.svg|duimnael|links|Etniese kaart van die Kaukasus-streek]]
[[Abchasiërs]] vorm met 124&amp;nbsp;115 inwoners 'n stewige meerderheid van die bevolking (51,0 persent).&lt;ref name=&quot;sensus&quot;&gt;{{en}} [http://pop-stat.mashke.org/abkhazia-ethnic2015.htm Ethnic composition of Abkhazia 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211122080001/http://pop-stat.mashke.org/abkhazia-ethnic2015.htm |date=22 November 2021}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;40%&quot;
! colspan=4 | Etniese samestelling van Abchasië (2015)&lt;ref name=&quot;sensus&quot; /&gt;
|-
! Etniese groep !! Aantal !! %
|-
| '''[[Abchasiërs]]''' || '''124&amp;nbsp;115''' || '''51,0'''
|-
| [[Georgiërs]] || 43&amp;nbsp;496 || 17,9
|-
| [[Armene]] || 41&amp;nbsp;925 || 17,2
|-
| [[Russe]] || 22&amp;nbsp;301 || 9,2
|-
| Mingreliërs || 3&amp;nbsp;244 || 1,3
|-
| [[Oekraïners]] || 1&amp;nbsp;758 || 0,7
|-
| [[Grieke]] || 1&amp;nbsp;350 || 0,6
|-
| [[Turke]] || 723 || 0,3
|-
| [[Ossetiërs]] || 596 || 0,2
|-
| [[Tartare]] || 355 || 0,1
|-
| [[Estlanders]] || 354 || 0,1
|-
| [[Roma]] || 276 || 0,1
|-
| [[Belarusse]] || 265 || 0,1
|-
| Ander || 2&amp;nbsp;448 || 1,0
|-
! Totaal !! 243&amp;nbsp;206 !! 100
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Abkhazia|Abchasië}}
* {{en}} {{Wikivoyage|Abkhazia|Abchasië}}
* {{ka}} [http://abkhazia.gov.ge/ Amptelike webwerf van die Outonome Republiek Abchasië]
* {{ru}} [http://www.abjasia.org/ Amptelike webwerf van die Republiek Abchasië]

{{Lande van Asië}}
{{Lande van Europa}}
{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Abchasie}}
[[Kategorie:Abchasië| ]]
[[Kategorie:Omstrede gebiede]]</text>
      <sha1>577hx97aip6t4dyp2lek5ow8pzbvb40</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Joan Hambidge</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33317</id>
    <revision>
      <id>2924706</id>
      <parentid>2915933</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T13:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2924706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42586" sha1="byp9gbbuqx64uomwj7ejab03282fuf5" xml:space="preserve">[[Lêer:Joan.jpg|duimnael|Joan Hambidge]]
'''Joan Hambidge''' (gebore Joan Helene Hambidge, [[11 September]] [[1956]], [[Aliwal-Noord]]) is 'n [[Suid-Afrika]]anse digter, akademikus en letterkundige kritikus. Sy is welbekend vir haar ''uit-die-kas''-skryfstyl. Haar teoretiese bydraes handel meestal oor [[Roland Barthes]], [[dekonstruksie]], post-modernisme, [[psigoanalise]] en die metafisiese.

Vir haar tweede bundel, ''Bitterlemoene'' (1986), ontvang sy die [[Eugène Maraisprys]] vir letterkunde. Meer onlangs ontvang sy ook die Litera-prys vir haar poësie.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;http://www.litnet.co.za/joan-hambidge-1956/&lt;/ref&gt;

== Lewe en werk ==

=== Herkoms en opleiding ===
Joan Helene Hambidge is op 11 September 1956 op Aliwal-Noord gebore as die tweede oudste van vier dogters. Haar pa se voorgeslagte is Iers en haar ma s’n Afrikaans. Weens haar pa se betrekking in die versekeringsbedryf trek hulle baie en sy gaan op haar geboortedorp, op [[Witbank]], in [[Pretoria]] by Hoërskool Wonderboom en op Hoërskool Standerton skool, waar sy in 1974 [[Matriek in Suid-Afrika|matrikuleer]]. In matriek ontvang sy die Beheerraadsmedalje vir die beste matriekuitslae. Sy studeer vanaf 1975 tot 1979 aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]] waar sy die [[B.A.-graad]] en B.A. Honneurs-graad verwerf. In hierdie tyd publiseer sy ’n openlike gay-verhaal in die ''Stellenbosse Student'' wat groot opspraak verwek, maar [[D.J. Opperman]] moedig haar aan op grond van die letterkundige meriete daarvan. Sy is dan ook deel van D.J. Opperman se bekende Letterkundige Laboratorium en is in 1978 en 1979 Opperman se persoonlike assistent. Aan hierdie universiteit begin sy met ’n M.A.-graad wat sy later met lof aan die [[Universiteit van Pretoria]] voltooi, onder leiding van professor [[Elize Botha]]. Haar tesis gaan oor “''Die ek-verteller in die belydenisroman''”. In [[1985]] promoveer sy (Ph.D.-graad) aan die [[Rhodes-universiteit]] in [[Grahamstad]] onder leiding van professor [[André P. Brink]] met ’n verhandeling oor ''Die metaroman: ’n dekonstruksie-ondersoek'', wat die eerste doktorale proefskrif oor dekonstruksie in Afrikaans is.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.boekwurm.co.za/blad_skryf_fghij/hambidge_joan.html |title=argiefkopie |access-date=26 September 2006 |archive-date=26 September 2006 |archive-url=https://archive.ph/20060926105503/http://www.boekwurm.co.za/blad_skryf_fghij/hambidge_joan.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Daarna doen sy ’n ruk lank navorsing oor literêre teorie aan die Universiteit van Yale in [[Verenigde State van Amerika|Amerika]].&lt;ref&gt;http://www.litnet.co.za/joan-hambidge-1956/&lt;/ref&gt;

=== Loopbaan as akademikus ===
Sy word in 1980 aangestel by die [[Universiteit van die Noorde]] in [[Polokwane|Pietersburg]] (tans Polokwane) as senior lektrise en waarnemende departementshoof van die Departement van Algemene Literatuurwetenskap en in 1990 word sy bevorder tot hoogleraar. Hierna aanvaar sy in Julie 1992 ’n pos as lektor (later senior lektor, professor en vise-dekaan) in Afrikaans en Nederlands aan die [[Universiteit van Kaapstad]]. Tans doseer sy kreatiewe skryfwerk in die digkuns aan nagraadse studente en bied ook kursusse in gender en letterkunde aan.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nb.co.za/authors/828 |title=argiefkopie |access-date=14 September 2016 |archive-date=30 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160330085453/http://nb.co.za/authors/828 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Sy doen ’n studie oor gender-konstruksies in Afrikaans wat in 2001 met ’n tweede doktorsgraad aan die Universiteit van Kaapstad bekroon word. Die titel van haar proefskrif is “''Gender-konstruksie in die Afrikaanse letterkunde: ’n ondersoek in [[kultuurstudies]], literêre teorie en kreatiewe skryfwerk''”. In Mei 2003 lewer sy haar intreerede as professor onder die titel “''Whose inaugural is it anyway? Modern criticism in crisis''”. Sy is in 2007 Direkteur van die Skool vir Tale en Letterkundes.

In 1999 behartig sy saam met [[Ingrid Winterbach]] en [[Marlene van Niekerk]] ’n weeklange kursus in kreatiewe skryfwerk aan die [[Universiteit van Port Elizabeth]], terwyl sy in 2011 die digtersfokusgroep lei by die Winterskool van die Universiteit van Pretoria se Eenheid vir Kreatiewe Skryfkuns en in 2008 insette lewer tydens ’n Kreatiewe Beraad aan die [[Universiteit van die Vrystaat]]. By verskeie geleenthede lewer sy ook openbare voorlesings van haar werk, onder andere by die jaarlikse Woordfees en Versindaba op [[Stellenbosch]]. Vanaf 2011 behartig sy ook op gereelde basis die radioprogram Leeskring op [[Radio Sonder Grense]]. [[Breyten Breytenbach]] voer ’n onderhoud met haar oor haar digkuns wat oor [[KykNET|KykNet]] uitgesaai word.

=== Reise en skryfwerk ===
Haar voorliefde vir reis neem haar regoor die wêreld en sy onderneem feitlik elke jaar ’n oorsese reis, na verskillende bestemmings. Sy besoek feitlik al die kontinente en lande soos [[Japan]], [[Kuba]], [[Kanada]], [[Indië]], [[Turkye]], [[Thailand]], [[Egipte]], [[Brasilië]], [[Frankryk]] en [[Zanzibar]]. Op versoek van ''[[Die Burger]]'' behartig sy dan ook die weeklikse reisrubriek ''Wegkomkans'' in hierdie koerant. Ander rubrieke uit haar pen is ''Op my literêre sofa'' (waarin sy geen doekies omdraai oor die letterkunde en die beoefenaars daarvan nie, sodat daar vele polemieke hieruit voortspruit wat aanleiding gee tot baie briewe aan die koerante) en ''Kopstukke'', beide in ''[[Beeld]]''. Sy skryf ook verskeie resensies en maak ander bydraes tot die Internet webwerf [[LitNet]]. Sy is veral bekend as digter en skrywer wat openlik die vroulike gay-saak bevorder en oopskryf en as besonder produktiewe kritikus en resensent, wat meermale in polemieke betrokke raak. In 1994 dien ’n oudstudent van die Universiteit van Kaapstad ’n klag van seksuele teistering teen haar by die universiteitsowerheid in, waarna sy deur die universiteit vermaan word. Hierdie ervaring vind later neerslag in die roman ''Die Judaskus''.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Skryfwerk ==

=== Poësie ===
Reeds in standerd vier skryf sy in vir ''[[Die Transvaler]]'' se poësiewedstryd en wen ’n prys met haar gedig ''Die verlange passer vannag in my''. Sy begin egter eers ernstig dig op 26-jarige ouderdom. Temas waarna sy gereeld terugkeer in haar poësie is gay liefde, familie, die dood, die digkuns, reis en portrette van digters en bekendes.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.oulitnet.co.za/chain/johann_de_lange_vs_joan_hambidge.asp |title=argiefkopie |access-date=14 September 2016 |archive-date=22 Junie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170622104058/http://oulitnet.co.za/chain/johann_de_lange_vs_joan_hambidge.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Telkens gebruik sy motto’s uit ander skrywers en digters en tree haar gedigte ook bewustelik in gesprek met die werk van andere. Hierdie tegniek is partykeer geslaag en bring ekstra betekenislae, maar ontkom nie altyd aan die gevaar van ’n te verliteratuurde poësie nie. Dwarsdeur haar oeuvre is daar ook ’n boeiende wisselwerking tussen die intellektuele en die emosionele, veral soos dit uiting vind in besinning oor die digkuns en veral gedigte oor die liefde. Deurentyd slaag sy daarin om haar digbundels onderling en individueel in ’n hegte eenheid saam te bind. Haar gedigte verskyn in verskeie tydskrifte, waaronder ''Standpunte'', ''Tydskrif vir Letterkunde'' en ''Literator''.

Sy debuteer met ''Hartskrif'', waar die titel reeds aandui dat die oorwegende motief van hierdie gedigte die menslike emosies of die hart is, wat dan op skrif gestel moet word, wat weer die rasionele impliseer. Telkens bevat die gedigte dan ook teenstellings. Die bundel bevat ook gedigte oor jeugherinneringe.&lt;ref&gt;Le Roux, André. Die Burger, 16 Januarie 1986&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Grové, A.P. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 26 no. 3, September 1986Interne verhuising&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kann&quot;&gt;Kannemeyer, J.C. ''Op weg na 2000.'' Tafelberg-Uitgewers Beperk Eerste uitgawe 1998&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Viljoen, Louise. Insig, Desember 1995&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Marais, René. Rapport, 30 Julie 1995&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Olivier, Fanie. Rapport, 6 Junie 1999&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Van Vuuren, Helize. Die Burger, 6 September 1995&lt;/ref&gt;

''Bitterlemoene'' neem die tema van emosies verder en ondersoek veral die impak van verlies en teleurstelling, soos reeds deur die titel gesuggereer word. Daar is verskeie liefdesgedigte en menige gedig bevat ’n vorm van persoonlike belydenis. Deurlopend is die strewe om deur middel van die vers persoonlike gevoelens, hartseer, frustrasie en teleurstelling te verwerk.&lt;ref&gt;Brink, André P. Rapport. 15 Februarie 1987&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Grové, A.P. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 27 no. 2, Junie 1987&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Van der Lugt, Pieter. Die Burger, 26 Februarie 1987&lt;/ref&gt;  In 1987 word hierdie digbundel met die [[Eugène Maraisprys|Eugène Marais-prys]] bekroon.&lt;ref name=&quot;ham&quot;&gt;http://joanhambidge.blogspot.co.za/&lt;/ref&gt;

In ''Die anatomie van melancholie'' oorheers die tema van verlies, nie net in die sin van liefdesverlies nie, maar ook in die vervreemding van die self.&lt;ref&gt;Brink, André P. Rapport. 29 November 1987&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gouws, Tom. Insig, Maart 1988&lt;/ref&gt;

''Palinodes'' se titel kom van die Grieks “palin” (weer of herhaal) en “ode” (’n lied). ’n Palinode is ’n digsoort wat poog om ’n ander gedig ongedaan te maak of terug te trek. In die bundel oorheers die gedig self dan as tema, veral in die sin daarvan dat dit nie net bevrydend en skeppend is nie, maar ook destruktief werk deur iets terug te trek of ongedaan te maak. Op hierdie manier word dit dan ’n toespeling op die lewe en liefdes van die mens, wat tydelik van aard is en as gevoelens verander tot niet gaan. Deurlopend in die bundel is die besef dat waarnemings, vriendskappe en selfs liefde opgeneem en dus as’t ware oorheers word in die poësie. Die poësie dien dus nie die lewe nie, maar dit is die lewe wat in diens staan van die poësie, soos geïllustreer in ''Dichtung und Wahrheit''. Die erotiese verse in hierdie bundel word koud en klinies, sodat dit in die teken van eensaamheid en afskeid staan, waardeur ook die liefde geparodieer en as post mortem betrag word.&lt;ref&gt;Brink, André P. Rapport, 6 Maart 1988&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Grové, A.P. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 28 no. 3, September 1988&lt;/ref&gt;

Die titel van ''Geslote baan'' kommunikeer reeds die sentrale tema van sirkelgang en reis, waar die onvermoë om uit die baan te ontsnap en die doel van alles te verstaan sentraal staan. Die bundel bevat ook gedigte oor kunstenaars en die wisselwerkings tussen kuns en die werklikheid.&lt;ref&gt;Grové, A.P. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 29 no. 3, September 1989&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kann&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Schutte, Roswitha. Rapport, 12 Februarie 1989&lt;/ref&gt;

''Gesteelde appels'' verwys na die Paradysverhaal, waar die appel wel beskikbaar is as voedsel maar tegelykertyd verrotting uitbeeld. Weereens besin die digter hier oor die digkuns en die aard daarvan, maar in teenstelling met ander bundels staan ’n konkrete gegewe (soos die reis in die vorige bundel) nie sentraal nie en is die verse meer besinnend van aard, met die appel-motief wat as vernaamste bindingsmiddel dien.&lt;ref&gt;Britz, Etienne. Die Burger, 7 Desember 1989&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Conradie, Pieter. Rapport, 5 November 1989&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Grové, A.P. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 30 no. 3, September 1990&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kann&quot; /&gt;

Die titel van ''Kriptonemie'' kan verwys na die kriptiese aard van die gedigte, maar kan ook verwant wees aan ''Cryptogamen'' of verborge huwelik, die titel wat die Nederlandse digter Gerrit Achterberg aan sy versamelbundels gee. In so ’n geval sal die titel ook kan verwys na verborge herinnerings wat in die geheue agterbly. In die bundel verskyn dan ook meer kriptiese gedigte, waar die betekenis doelbewus versluier word en ontsyfer moet word. Die temas van die gedigte sluit steeds by die sentrale tema van haar digkuns aan, naamlik liefdesverlies, die projeksie en vergestalting van hierdie verlies in die woord en gedig, die geliefde wat in die gedig ’n soort alter ego word, en die komplekse verhouding tussen gedig en lewe as beelde van mekaar.&lt;ref&gt;Crous, Marius. Rapport, 26 November 1989&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kann2&quot;&gt;Kannemeyer, J.C. ''Op weg na 2000''. Tafelberg-Uitgewers Beperk Eerste uitgawe 1998&lt;/ref&gt;

Die aard van ''Kriptonemie'' word voortgesit in die daaropvolgende bundel, ''Donker labirint''. Die sentrale motief van die bundel is ’n donker doolhof wat bewandel word, waaraan die bundel sy titel te danke het. Hierdie reis gaan gepaard sonder lig en met weinig hoop op verlossing of uitkomkans.&lt;ref name=&quot;kann2&quot; /&gt;

Die betekenis van die titel ''Tachycardia'' is “abnormale hartklop-frekwensies”, en die bundel bevat hoofsaaklik liefdesgedigte, maar dan gefokus op ’n verhouding wat verby is. Hierdie pyn word beleef teen die agtergrond van ’n aantal literêre geliefdes, met die digkuns wat ’n mate van verligting bring.&lt;ref name=&quot;kann2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Van Vuuren, Helize. Die Burger, 1 November 1990&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Scholtz, Merwe. Insig, November 1990&lt;/ref&gt;  ''Tachycardia'' word in 1990 genomineer vir die Rapportprys.

''Die somber muse'' se titel word in die insetgedig, ''Ek wonder of jy soms'' verklaar, waar die gewese liefde nie meer vreugde bring nie, maar steeds die inspirasie is vir die digter se poësie. Die bundel se motto verkondig dat die mens nie sonder verdriet kan bestaan nie, maar ook dat verdriet nie kan bestaan sonder poësie nie.&lt;ref name=&quot;kann2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Scholtz, Merwe. Insig, November 1990&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Van Vuuren, Helize. Die Burger, 1 November 1990&lt;/ref&gt; ''Die somber muse'' word in 1990 genomineer vir die Rapportprys.

''Verdraaide raaisels'' se titel verwys na die vreemde mitologie van ’n vreemde land en sy mense, maar impliseer ook die raaisels van die gees en van die konsep van reis. Hier word weer gedig oor die verlies van ’n geliefde, maar teen die agtergrond van ’n reis na Suid-Amerika. Hoewel die verteller die gewese geliefde doelbewus probeer vergeet, vind sy in ''Indruk'' herinnering in feitlik alles waarmee sy gekonfronteer word. Die ervarings en indrukke van die fisiese reis word dus ingeneem en verwerk, maar asof die verlore geliefde alomteenwoordig is om as raamwerk vir die geestelike reis te dien. Hierdeur word die liefde ook met die skeppingsdaad in verband gebring.&lt;ref&gt;Hugo, Daniel. Rapport, 9 Desember 1990&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kann&quot; /&gt; ''Verdraaide raaisels'' word in 1990 genomineer vir die Rapportprys.

''Die verlore simbool'' sluit aan by die vorige bundel en verteenwoordig die begin van ’n nuwe sentrale klem in haar poësie. Waar die geliefde die oorheersende simbool was, word hierdie simbool nou “verloor” maar is die verlore geliefde steeds inspirasie vir die skryf van gedigte. Die digter en die digkuns neem dus weer die sentrale plek in, soos telkens tevore weer teen die agtergrond van ’n reismotief. Hierdie keer is die reis egter nie na ’n bepaalde plek nie, maar neem dit eerder ’n kosmiese aard aan om die enorme afstand tussen die digter en die geliefde aan te dui, waar kontak verbreek is en later nie meer moontlik is nie. Die titelgedig verklaar dat lewe nie meer aan verlies gemeet sal word nie, maar dat verlies en lewe nou beide hulle eie plek sal bepaal. Ook die werk van ander kunstenaars vind neerslag in hierdie bundel, soos die gedig oor [[Ernest Hemingway|Hemingway]] waarin hierdie beroemde skrywer se werk deur enkele goed geformuleerde flitse belig word.&lt;ref&gt;Du Plessis, Phil. Beeld, 15 Augustus 1991&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kannemeyer, J.C. Insig, September 1991&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kann2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Liebenberg, Wilhelm. Rapport, 18 Augustus 1991&lt;/ref&gt;

''Interne verhuising'' se titel dui die geestelike reis na groter selfkennis aan en impliseer terselfdertyd ’n nuwe tuiste in die self. Die drie ''Spieëlbeeld''-gedigte waarmee die bundel afsluit beskryf dan ook die verworwe insig in die self. Die bundel sit die reis na groter selfbewussyn en selfkennis voort teen die agtergrond van ’n reis deur Oos-Europa, terwyl die verteller treur oor die afloop van nog ’n liefdesverhouding. Die gedig ''Ballade van my verlore bemindes'' is ’n hoogtepunt in die bundel met sy effektiewe gebruik van die gevarieerde refrein en die deurlopende skeepsbeelde. Die sentrale temas van liefde, reis en skryf oorheers weereens in hierdie bundel.

''Ewebeeld'' hervat die temas uit haar vorige werk, waar sy slegs in haar gedigte die geliefde kan bereik, maar juis daarom kan sy nie die geliefde bereik nie. Die eerste afdeling, ''Warmys'', beskryf reise deur plekke soos [[Venesië]], [[Egipte]] en [[Peru]], telkens verbind met die afloop van ’n liefdesverhouding. Die tweede afdeling is ''Noodweer'', waarin die geskiedenis van ’n afgelope liefdesverhouding wat in openbare aanklagte geëindig het, aan die bod is. In ''Rescue 911'' is dit onmoontlik om die geliefde per pos of telefoon te bereik en waar dit voorheen moontlik was om dit in ’n gedig te doen, is ook hierdie metode nou futiel, want dit word as getuienis teen die digter gehou.&lt;ref&gt;Cloete, T.T. Beeld, 30 Junie 1997&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Weideman, George. Rapport, 24 Augustus 1997&lt;/ref&gt;

Die tydskrif ''Literator'' ken in 1999 die Litera-prys toe aan haar gedig ''Eugène Marais (1871–1936)'' as die beste kreatiewe skryfwerk wat in ’n kalenderjaar in daardie tydskrif verskyn het. Hierdie gedig verskyn later in die bundel ''Lykdigte''. Die bundel bevat verskeie gedigte oor gestorwe digters, soos Stephan Bouwer, [[Patrick Petersen]], [[Ernst van Heerden]], [[Olga Kirsch]], Johann Johl en [[Eugène Marais]]. Die digteres vind vertroosting in die werke wat die gestorwenes agterlaat, met ’n gedig soos ''Totius (1877–1953)'' wat ook die helende krag van die gedig verklaar. Daar is ook gedigte oor digters soos [[Sheila Cussons]] en [[Elisabeth Eybers]] wat by publikasie van die bundel nog geleef het. So bring die digter hulde aan die skeppende kunstenaars wat ’n invloed op haar lewe gehad het.&lt;ref&gt;Cloete, T.T. Beeld, 11 September 2000&lt;/ref&gt;

Joan kry ’n Poetry Institute of Africa tweede prys vir haar gedig ''ŉ'' ''Gedig plagieer die werklikheid'', wat later in die bundel ''Ruggespraak'' opgeneem word. Hierdie bundel handel oor die verhouding wat buite die gedig lê, waardeur die liefdesvers dus self uitgewis word. Wanneer die verhouding verkoel, neem die reismotief en die gedig weer oor as korrektief, sodat die digter se groot liefde gedurig wissel tussen die mens en die skryfwerk. Die toonaard van die gedigte is weerloser as in vorige bundels, met meer meegevoel en begrip, terwyl die reisverse oor New York ’n hoogtepunt is. In die derde afdeling word gedig oor die impak van grootskaalse geweld en vernietiging, na aanleiding van die terreuraanvalle op die [[Wêreldhandelsentrum|World Trade Centre]] op [[Aanvalle op 11 September 2001|11 September 2001]], maar ook van die Amerikaanse kernbomaanvalle op [[Japan]] tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]].&lt;ref&gt;Cloete, T.T. Beeld, 13 Januarie 2003&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;De Lange, Johann. Rapport, 6 April 2003&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pieterse, H.J. Insig, Maart 2003&lt;/ref&gt;

''En skielik is dit aand'' se toonaard is hoofsaaklik emosionele verlies en die bundel bevat verder bekende temas uit haar werk, soos die verraad wat sy met haar poësie teenoor die geliefde pleeg, aansluiting by ander skrywers se werk en die bewussyn van die populêre kultuur.&lt;ref&gt;http://www.oulitnet.co.za/mond/joan_hambidge.asp&lt;/ref&gt; Die bundel bevat ook ’n afdeling met gedigte van ’n liefdesverhouding met ’n getroude geliefde, wie se man onbewus is daarvan.&lt;ref&gt;Bezuidenhout, Zandra. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 43 no. 1, Herfs 2006&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;John, Philip. Beeld, 19 September 2005&lt;/ref&gt;

Na haar pa se dood in 2006 publiseer Joan die bundel ''Dad'' tot sy eer. Slegs die eerste afdeling is na sy dood geskryf en talle gedigte het reeds in ander bundels verskyn. Die bundel bevat gedigte oor haar vader en die vader-kind verhouding tussen hulle en oor die algemeen.&lt;ref&gt;Cloete, T.T. Beeld, 12 Februarie 2007&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Odendaal, Bernard. Rapport, 4 Maart 2007&lt;/ref&gt;

''Koesnaatjies vir die proe'' word saamgebundel met die prosawerk ''Palindroom''. In die gedigte lewer sy kommentaar oor die liefdes in die prosawerk deur middel van hoofsaaklik erotiese gedigte en gedigte oor die verlies van verhoudings en ewigdurende verlange.

''Vuurwiel'' sit hoofsaaklik die tematiek van haar vorige bundels voort, met die titel se aanduiding van ’n sirkelgang van lewe en dood wat sentraal staan. Die inhoud is klaagsange, wat begin met ’n roudig opgedra aan Elisabeth Eybers; reisverse met ’n heimwee na veraf plekke; liefdesverse wat enigsins minder passievol maar meer skrynender van toonaard is; verwysings na die woordkuns en die werk van skrywers en vermaaklikheidskunstenaars; tegnologie en die virtuele ruimte. Hierdie bundel beïndruk met sy breë verwysingsraamwerk en die groter soberheid en deurdagtheid in vergelyking met vroeër werk. Sy beproef ook ander versvorme, soos die villanelle, die dizain, die rondeau, die pantoem en die ballade.&lt;ref&gt;Bezuidenhout, Zandra. Rapport, 15 Maart 2009&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Crous, Marius. Beeld, 25 Mei 2009&lt;/ref&gt; ''Vuurwiel'' is in [[2010]] op die kortlys vir die toekenning van die [[Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging|ATKV]] se prys vir poësie. Sy vertaal self van haar gedigte in Engels, terwyl beide Jo Nel en [[Johann de Lange]] ook Engelse vertalings van haar gedigte doen.

''Die buigsaamheid van verdriet'' is ’n keur uit haar gedigte, deur haarself uitgekies,&lt;ref&gt;John, Philip. Beeld, 31 Januarie 2005&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pienaar, Hans. Rapport, 10 April 2005&lt;/ref&gt; terwyl ''Visums by verstek'' ’n persoonlike keur is uit haar reisgedigte, met ’n paar voorheen ongepubliseerde gedigte wat ook ingesluit word. In die reisgedigte word dikwels in vreemde plekke nuut gekyk na traumatiese situasies soos die einde van ’n verhouding of die dood van ’n geliefde. So verkry die spreker afstand van die self of die situasie en word verrassende en vreemde indrukke geaktiveer waarmee die reisbelewenis en –beskrywing ’n metafoor word vir die situasie.&lt;ref&gt;Visagie, Andries. Rapport, 3 Julie 2011&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Crous, Marius. Beeld, 7 Maart 2011&lt;/ref&gt;Hierdie bundel is in 2011 die naaswenner van die Woordkunstenaar vir die vorige jaar toekenning by die Stellenbosse Woordfees en wen in 2012 die ATKV-poësieprys.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://versindaba.co.za/tag/visums-by-verstek/ |title=argiefkopie |access-date=14 September 2016 |archive-date= 3 Oktober 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181003045637/http://versindaba.co.za/tag/visums-by-verstek/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

''Lot se vrou'' is ’n voortsetting van reeds bekende tematiek (die ontwykende geliefde, die skryfkuns, die invloed van reis, die intertekstuele gesprek met ander skrywers) maar dan op so ’n vaardige wyse dat dit nie verstar of verveel nie. Die titel verwys metafories na Lot se vrou, wat steeds hunkerend na die luste en liefdes van die verlede soos ’n soutpilaar versteen en nie vorentoe kan gaan nie. Die bundel word in nege afdelings verdeel, waarin opeenvolgend behandel word die verlede en die meditasie wat dit in die poësie laat neerslag vind; die aard van kreatiwiteit; die lotsbepaling van die mens; die lewe van verskeie kunstenaars in drie aparte afdelings; afwysing en verlies; dood en melancholie en in die laaste afdeling ''Suicidaire'' tree sy in gesprek met Alvarez, skrywer van ''The savage god''.&lt;ref&gt;Bennett, Nini. Rapport, 17 Junie 2012&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;De Wet, Karen. Beeld, 4 Junie 2012&lt;/ref&gt;

''Meditasies'' se titel verwys na die Romeinse keiser [[Markus Aurelius|Marcus Aurelius]] se twaalf boeke bekend as ''Meditations'', waarin hy sy gedagtes oor die Stoïsyne filosofie en riglyne vir sy eie lewe neergepen het. Verder word die meditasieproses van introspeksie en bepeinsing al eeue lank deur talle gelowiges van regoor die wêreld beoefen om innerlike heling en vrede teweeg te bring. Die titel omvat die oorkoepelende tema van die gedigte, wat hoofsaaklik fokus op ’n vorm van bestekopname van die spreker se lewe en haar soeke na innerlike heling en berusting tydens ’n fisieke en psigiese reis. Die bundel sluit tematies aan by vorige bundels en bevat gedigte oor reis, stede, die poësie, asook ’n aantal lykdigte, met baie gedigte wat ook die tema van verlies en veral die verlore geliefde verken.&lt;ref&gt;Cochrane, Neil. Beeld, 27 Januarie 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Koen, Dewald. Rapport, 5 Januarie 2014&lt;/ref&gt;

''Matriks'' se titel suggereer ’n struktuur of raamwerk waarin diverse temas interaktief in ’n netwerk van verweefdheid met mekaar verbind word. Die omslagfoto beeld ’n Bisantynse deur uit met simboliese figure in reliëf van ’n ridder, priester, moeder en kind, en gemeente. Hierdie figure, die illustrasies in die bundel en die titel vorm saam ’n leidraad vir die lees van die bundel, waar die bewuste en die onbewuste gedurig met mekaar meeding om die simboliese deur oop te maak, die verbande te lê en die betekenis te ontsluit. Die bundel word in elf uiteenlopende afdelings verdeel, maar sluit by die digter se oeuvre aan deur motiewe bekend uit haar vroeër werk.&lt;ref&gt;Kostopoulos, Candess. Beeld, 30 Maart 2015&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Vitackova, Martina. Rapport, 12 April 2015&lt;/ref&gt;

''Indeks'', Hambridge se 25ste digbundel word op 11 September 2016 bekend gestel.&lt;ref name=&quot;ham&quot; /&gt;

Haar gedigte word opgeneem in ’n verskeidenheid versamelbundels, waaronder ’n ruim keuse in ''Groot verseboek'' en ook in ''Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte'', ''Die dye trek die dye aan'', ''Digters en digkuns'', ''Liggaamlose taal'', ''Kraaines'', ''Goudaar'', ''Honderd jaar later'' en die ''Versindaba'' bundels wat jaarliks na hierdie fees uitgegee word. In 2020 word elf van haar gedigte in ''Vers en vrou'' opgeneem. &lt;ref&gt;De Wet, K. (samest.) Vers &amp; vrou. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. 2020&lt;/ref&gt;

=== Prosa ===
Benewens poësie skryf sy ook romans. ''Swart koring'' en ''Die swart sluier'' is beide parodieë van die hygroman, wat die beheptheid met seks opstuur. ''Swart Koring'' roep die bekende Tryna du Toit-roman ''Groen koring'' in die geheue op, waarin ’n ongetroude meisie in die moeilikheid geraak het. Hambidge gaan ’n stappie verder deurdat haar heldin, Sonja Verbeek, gay is. Sonja se passie is dan veral vir die fotoboek-aktrise Tanja, maar sy word tog soms deur Etienne bekoor. Ook die hoër literatuur word satiries aan die kaak gestel met herhaalde versluierde verwysings na skrywers en geskryfdes.&lt;ref&gt;Du Plessis, Bertie. Rapport, 1 Desember 1996&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kann2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Van der Westhuizen, P.C. Beeld, 20 Januarie 1997&lt;/ref&gt; ''Die swart sluier'' is ’n vervolg hierop, waarin populêre genres soos die speurverhaal, [[spookverhaal]] en [[plaasroman]] geparodieer word. Hier bevind Sonja Verbeek haar in Welkom, waar sy ’n lesing by ’n seminaar moet lewer saam met [[D.F. Malherbe]]. Die rekenaars van die hotel het egter ’n virus en die besprekings is heeltemal deurmekaar gekrap. Karakters uit verskeie romans is daar en Sonja deel saam met Salomé van [[Etienne Leroux]] se ''Sewe dae by die Silbersteins'' ’n kamer.&lt;ref&gt;Bouwer, Stephan. Rapport, 22 November 1998&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Burger, Willem. Beeld, 19 Oktober 1998&lt;/ref&gt; Ander romanmatige deelnemers is [[Dalene Matthee]] se olifant en Lettie Viljoen se slang. Die eerste Internetroman in Afrikaans is ook uit haar pen, naamlik ''Sewe Sonjas en wat hulle gedoen het'', wat kommentaar lewer op [[Jan Lion Cachet]] se ''Sewe duiwels en wat hulle gedoen het''. Sonja Verbeek is weereens die hoofkarakter en die sewe sondes word voorgestel as duiwels in die letterkunde.&lt;ref&gt;Coetser, Johan. Beeld, 25 Junie 2001&lt;/ref&gt;

''Die Judaskus'' is ’n lesbiese liefdesverhaal waarin die pyn van liefdesverraad op postmoderne wyse behandel word. ’n Dosent wat deur ’n student van seksuele teistering aangekla word, besluit om ’n roman daaroor te skryf. Die skryf van die roman word dan deel van die roman en bevat onder andere uittreksels uit die dosent se lesings oor die literatuur, dagboekinskrywings, briewe aan en van die uitgewer, die verslag wat die student by die universiteit indien en ’n ongepubliseerde manuskrip.&lt;ref&gt;Lemmer, Erika. Rapport, 28 Junie 1998&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Loots, Sonja. Insig, Junie 1998&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Venter, L.S. Beeld, 22 Junie 1998&lt;/ref&gt;

''Palindroom'' word saamgebundel met die digbundel ''Koesnaatjies vir die proe''. Die sentrale karakter vertel deur middel van e-pos oor drie liefdes, die Eks, die Geliefde en die Mentee (vir wie sy as mentor optree).&lt;ref&gt;Beukes, Marthinus. Beeld, 25 Mei 2008&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Müller, Petra. Rapport, 20 April 2008&lt;/ref&gt; Deur kort, genommerde flitse lei sy die verhaal deur na sewe moontlike eindes. ''Kladboek'' is ’n roman wat, soos die titel aandui, skynbaar ’n rowwe, voorlopige teks het. Hierin word uiteenlopende en selfs teenstrydige weergawes van bepaalde gebeure vanuit ’n verskeidenheid perspektiewe vertel deur ’n skrywer wat self verskillende personae binne die teks aanneem. Die sentrale gegewe is weer, soos dikwels in haar werk, die pyn van ’n mislukte liefdesverhouding wat deur die skryfproses en ook deur reis besweer word. Hier is dit ’n liefdesvierhoek wat uitgebeeld word. Die Skrywer en Die Geliefde het ’n verhouding. Hierdie verhouding ly skipbreuk wanneer Die Skrywer Die Vrou ontmoet. Die Man is die vorige geliefde van Die Vrou en hy raak dan betrokke by Die Geliefde.&lt;ref&gt;Taljard, Marlies. Beeld, 4 Augustus 2008&lt;/ref&gt; In [[2001]] haal haar roman ''Skoppensboer'' die Sanlam / ''Insig'' romanwedstryd se kortlys. Die titel is na aanleiding van die gedig van Eugène Marais. Hierdie roman is steeds ongepubliseer.

=== Kortverhale ===
Haar kortverhaal ''Van vier tot ses'' word opgeneem in die versamelbundel ''Vrou: Mens'', saamgestel deur Corlia Fourie. Johann de Lange neem haar ongepubliseerde kortverhale ''Die koorsblaar'', ''1001 nagte'' en ''Die student'' op in die versamelbundel ''Soort soek soort''. Ander versamelbundels waarin haar kortverhale verskyn sluit in ''Lyfspel / Bodyplay''. Sy publiseer ook kortverhale in ''Tydskrif vir Letterkunde''

=== Ander skryfwerk ===
Haar belangstelling in literêre teorie, veral die psigoanalise en metafisika, vind ook neerslag in haar werk. Reeds in 1985 publiseer sy ’n aantal opstelle oor die psigoanalise in ''Psigoanalise en lees''. Sy onderneem verskeie baanbreker teoretiese studies, wat insluit die eerste studie in Afrikaans oor dekonstruksie (1985, vir haar doktorsgraad). Sy skryf ook die eerste Afrikaanse studie oor postmodernisme wat in [[1995]] as ''Postmodernisme'' gepubliseer word, waarin sy na aanleiding van verskeie prosatekste die letterkundige impak van hierdie tendens bespreek. Sy skryf ook onder die skuilname H. Zelig en J.A.M. Biesheuvel.&lt;ref&gt;Van Vuuren, Helize “Die Burger” 1 November 1995&lt;/ref&gt;Van Zyl, Ia “Insig” April 1996

== Toekennings en eerbewyse ==

=== Eerbewyse ===
Die La Rosa-geselskap vir Spaanse Dansteater bied in 2003 ’n dansproduksie getiteld ''Elementos'' aan in die KunsteKaap-arena en ook op die Klein Karoo Nasionale Kunstefees, wat gedeeltelik op gedigte in die bundel ''Ewebeeld'' geskoei is.

=== Toekennings ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar
!Toekenning
!Vir
|-
|1987
|Eugène Marais-prys
|''Bitterlemoene''
|-
|1999
|Litera-prys
|''Eugène N Marais (1871–1936) (Gedig)''
|-
|2012
|ATKV-prys vir Poësie
|''Visums by verstek''
|}

== Publikasies&lt;ref&gt;http://www.esaach.org.za/index.php?title=Hambidge,_Joan{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ==

=== Poësie ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar
!Titel van publikasie
|-
|1985
|''Hartskrif''
|-
|1986
|''Bitterlemoene''
|-
|1987
|''Die anatomie van melancholie''
|-
|1987
|''Palinodes''
|-
|1988
|''Geslote baan''
|-
|1989
|''Donker labirint''
''Gesteelde appels''

''Kriptonemie''
|-
|1990
|''Verdraaide raaisels''
''Die somber muse''

''Tachycardia''
|-
|1991
|''Die verlore simbool''
|-
|1995
|''Interne verhuising''
|-
|1997
|''Ewebeeld''
|-
|2000
|''Lykdigte''
|-
|2001
|''Ruggespraak''
|-
|2004
|''Die buigsaamheid van verdriet'': 'n Honderd of wat gedigte van Joan Hambidge. (Keuse en naskrif deur die digter.)
|-
|2005
|''En skielik is dit aand'' 
|-
|2006
|''Dad''
|-
|2008
|''Koesnaatjies vir die proe'' (As hibridiese teks saam met die prosawerk ''Palindroom'' gepubliseer)
|-
|2009
|''Vuurwiel''
|-
|2011
|''Visums by verstek: 'n Keur uit die reisgedigte van Joan Hambidge.'' (Keuse en voorwoord deur die digter. Enkele tevore ongepubliseerde verse.)
|-
|2012
|''Lot se vrou'' 
|-
|2013
|''Meditasies'' 
|-
|2015
|''Matriks''
|-
|2016
|''Indeks''
|-
|2018
|''The Coroner's Wife'' (Bloemlesing engelse vertalings van Hambidge-gedigte deur Charl J.F. Cilliers, Johann de Lange, Jo Nel, Douglas Reid Skinner) 
|-
|2021
|''Konfessies, kaarte en konterfeitsels''
|-
|
| ''Nomadiese sterre''
|-
|2022
| ''Sanctum''
|}

=== Prosa ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar
!Titel van publikasie
|-
|1996
|''Swart koring''
|-
|1998
|''Die swart sluier''
''Die judaskus''
|-
|2001
|''Sewe Sonjas en wat hulle gedoen het''
''Skoppensboer'' (ongepubliseer)
|-
|2008
|''Palindroom''
''Kladboek''
|}

== Wetenswaardig ==
Joan Hambidge maak 'n kamee-verskyning in die romans ''Om na 'n wit plafon te staar''&lt;ref&gt;http://www.litnet.co.za/Article/n-belydenis-van-n-geskryfde-joan-hambidge&lt;/ref&gt; deur Jaco Kirsten en ''Harde woorde'' deur [[François Bloemhof]].

== Bronne ==

=== Boeke ===
* [[A.P. Grové|Grové, A.P.]] ''Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans''. Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk1988
* [[J.C. Kannemeyer|Kannemeyer, J.C.]] ''D.J. Opperman: ’n Biografie''. Human &amp; Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1986
* Kannemeyer, J.C. (red.) ''Kraaines''. Human &amp; Rousseau Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe 1988
* Kannemeyer, J.C. ''Verse vir die vraestel''. Tafelberg-Uitgewers Beperk Eerste uitgawe 1998
* Kannemeyer, J.C. ''Die Afrikaanse literatuur 1652-2004''. Human &amp; Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Nienaber, P.J., Roodt, P.H. en Snyman, N.J. (samestellers) ''Digters en digkuns.'' Perskor-Uitgewers Kaapstad Vyfde uitgawe Sewende druk 2007
* Snyman, Henning. ''Joan Hambidge (1956-).'' in Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel I.'' J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998
* Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel 2.'' J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999
* Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel 3''. Van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 2006

=== Vakkundige artikels ===
*Betty, Michèle. 2020. Being Taught the Art of Writing Poetry - Michèle Betty on Joan Hambidge. ''Stilet.''
*Cochrane, Neil. 2004. Swart koring van Joan Hambidge as parodie en pastiche op populêre kultuur. ''Tydskrif vir Letterkunde.''
*Cochrane, Neil. 2020. Joan Hambidge - ’n reeks herinneringsketse. ''Stilet.''
*Cochrane, Neil. 2022. Nomadiese sterre (Joan Hambidge). ''Tydskrif vir Letterkunde.''
*Crous, Marius. 2020. Uiting gee aan die privaatste emosies - Joan Hambidge in intertekstuele gesprek met Emily Dickinson. ''Stilet.''
*Fourie, Reinhardt. 2009. Die produksiegehalte van Palindroom en Kladboek deur Joan Hambidge as gevallestudies binne die uitgewersbedryf. ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe.''
*Fourie, Reinhardt. 2020. Nie aan God of die duiwel getrou nie -  Joan Hambidge en die rol van die polemikus- kritikus in die literêre sisteem. ''Stilet.''
*Kessi, Shose. 2020. Joan Hambidge - the eternal revolutionary. ''Stilet.''
*Koch, Jerzy. 2020. Tunisië - vir Joan Hambidge. ''Stilet.''
*Koen, Dewald en Marius Crous. 2013. Reis en die jouissance van die imaginêre by Joan Hambidge. ''Stilet.''
*Lodewyk Marais, Johann. 2005. Die buigsaamheid van verdriet, Joan Hambidge. ''Literator.''
*Loots, Sonja. 2020. Die digter in die paradys. Oop poorte waar vers en foto ontmoet -Sonja Loots oor die foto's van Phillip de Vos van Joan Hambidge. ''Stilet.''
*Nel, A.. 2003. Poësie en popkultuur- oor enkele gedigte van Joan Hambidge. ''Literator.''
*Nel, Adéle. 2003. Poësie en popkultuur- oor enkele gedigte van Joan Hambidge. ''Literator.''
*Nel, Adéle. 2006. Die digter in transito- reisverse en liminaliteit in ''Lykdigte'' en ''Ruggespraak'' van Joan Hambidge. ''Literator.''
*Nel, Adéle. 2013. “[T]erugdraai vir oulaas omkyk”- visie en mobiliteit in ''Lot se vrou'' van Joan Hambidge. ''Stilet.''
*Nel, Adéle. 2019. Ekfrasis in ''Op die keper beskou'' van Joan Hambidge. ''Stilet.''
*Nel, Mariska, Jako Olivier. 2018. Multimodale idiolektiese taalgebruik en skrywerskapverifikasie- ’n korpusontleding van Joan Hambidge se idiolek oor die grense van genres. ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe.''
*Senekal, Burgert. 2018. Die woordkovoorkomsnetwerk in Joan Hambidge se “Die dubbele nie”. ''Stilet.''
*Senekal, Burgert. 2020. Aktiwiteit en sentraliteit in die Afrikaanse poësiesisteem van die afgelope twee dekades (2000-2019), met spesiefike verwysing na Joan Hambidge se rol. ''Stilet.''
*Serfontein, Henk. 2020. Joan Hambidge- 'n Gedig word voltrek in stille toeval I &amp; II. ''Stilet.''
*Ströh, Rickus. 2020. “’n faset van my daaglikse bestaan” - Joan Hambidge en die poësie van Johann de Lange. ''Stilet.''
*Ströh, Rickus. 2022. “jy vir my soos ek vir jou”: Joan Hambidge in:en die poësie van Johann de Lange. ''Stilet.''
*T'Sjoen, Yves. 2020. Transculturele teksttrajecten. Joan Hambidge als intermediair tussen Nederlands en Afrikaans. ''Stilet.''
*Van der Walt, Charlene. 2020. Wording oneself into being. Lesbian musings on discovering the queer insistence of Joan Hambidge. ''Stilet.''
*Van Schalkwyk, Phil. 2020. Die sonnet as sinekdogee in Joan Hambidge se digkuns. ''Stilet.''
*Van Zyl, Stefan. 2020. “ ’n Wolk van gevlerkte slange” - ’n naasmekaarplasing van twee “Ars poetica”-verse deur Joan Hambidge. ''Stilet.''

=== Tydskrifte en koerante ===
* Anoniem. ''Hambidge wen Litera-prys.'' Plus, 25 Maart 1999
* Cloete, T.T. ''Tendense in vyf nuwe digbundels''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 47 no. 1, Herfs2010
* Cochrane, Neil. ''’Swart koring’ van Joan Hambidge as parodie en pastiche op populêre kultuur.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 41 no. 2 Winter 2004
* Crous, M.L. ''Ikoon/Demoon/Taksonoom''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 28, Februarie 1990
* Crous, M.L. ''Tagtigers voor die spieël.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 30 no. 2, Mei 1992
* Du Plooy, Heilna. ''Afstand van reis gee Hambidge-verse hul ‘visum''’. Beeld, 8 Oktober 2012
* Engelbrecht, Theunis. ''Afrikaanse skrywers haaks oor vertaling.'' Rapport, 30 Mei 2004
* Hambidge, Joan. ''Hambidge praat oor haar 2 romans in ’n jaar''. Plus, 16 September 1998
* Jonckheere, W.F. ''Aantekeninge by vier Afrikaanse beeldgedigte.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang28, Augustus 1990
* Kisting, Denver. ''Dolly Parton (van die Afrikaanse lettere) praat uit.'' Rapport, 7 September 2008
* Le Roux, André. ''’n Erge passie vir poësie.'' Die Burger, 1 Mei 1987
* Prins, Jo. ''Altyd met Tabasco''. By, 9 Julie 2011
* Retief, Hanlie. ''Die gevaarlike lewe van ’n digter.'' Rapport, 26 Januarie 2003
* Rutter, Karen. ''From a gay perspective.'' Cape Times, 3 September 1993
* Scholtz, Hettie. ''Sy staan op die hawe…'' Insig, Junie 2000
* Smith, Francois. ''Gee ons heelheid.'' Plus, 30 Mei 2003
* Swanepoel, Martie. ''Waar emosies en tegniek saamkom.'' Plus, 9 April 2008
* Van der Merwe, Kirby. ''Kort van draad maar vuur en vlam''. By, 18 Julie 2009
* Van Greunen, Augusta. ''Swye oor student en Joan Hambidge''. Rapport, 29 Mei 1994
* [[Irna van Zyl|Van Zyl, Irna]]. ''Die gedigte skryf hulself.'' Boeke Insig. No. 7, Herfs 2009
* Van Zyl, Johan. ''Blond, beeldskoon en straight (kê-kê-kê)''. Naweek-Beeld, 24 November 2001
* Wiehahn, Rialette. ''Oor ‘Palinodes’.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 26 no. 2, Mei 1988

=== Internet ===
* Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1990/05/10/1/9.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Beyers, Yvonne Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2011/07/12/BJ/3/9JulieJoJoan.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Britz, Etienne Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/08/26/8/1.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* De Vries, Willem Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2014/01/10/8/wdv_joan_hambidge_29_0_211564282.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Engelbrecht, Theunis Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1997/01/29/9/5.html
* Kisting, Denver Rapport: http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2008/09/08/RH/22/joan.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* La Vita, Murray Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2007/02/09/SK/11/joan.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Le Roux, André Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/04/26/10/2.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Liebenberg, Danila Volksblad: http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2007/09/04/VB/4/boekjoan.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Nieuwoudt, Stephanie Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2001/02/14/5/4.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Retief, Hanlie Rapport: http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2003/01/26/25/2.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Smith, Francois Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2003/05/30/6/2.html
* Van Zyl, Johan Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2001/11/24/15/3.html

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
* http://joanhambidge.blogspot.co.za/
* http://www.litnet.co.za/joan-hambidge-1956/

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Hambidge, Joan}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse digters]]
[[Kategorie:Geboortes in 1956]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Afrikaners]]
[[Kategorie:Akademiese personeel van die Universiteit Kaapstad]]
[[Kategorie:Alumni van die Universiteit Stellenbosch]]
[[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]]
[[Kategorie:Alumni van Rhodes-universiteit]]
[[Kategorie:Akademiese personeel van die Universiteit van die Noorde]]</text>
      <sha1>byp9gbbuqx64uomwj7ejab03282fuf5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pilbara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35522</id>
    <revision>
      <id>2924869</id>
      <parentid>2471153</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T22:01:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8363" sha1="ixnqeucoln3vdgttp9y6csitjk478a6" xml:space="preserve">[[Beeld:Pilbara in western australia map.jpg|duimnael|Die Pilbara-streek volgens die Streeksontwikkeling Kommissiewet van Wes-Australië'']]
[[Image:IBRA 6.1 Pilbara.png|duimnael|regs|Die IBRA-streke van Australië, met Pilbara in rooi]]

'''Pilbara''' is 'n streek in die noorde van [[Wes-Australië]]. Dit is een van die nege streke van die Streeksontwikkelingskommissiewet van 1993 en is ook 'n streek gelys onder die [[Interim Biogeographic Regionalisation for Australia|IBRA]]&lt;ref name=&quot;IBRA 5.1&quot;&gt;{{cite paper | author = Environment Australia | title = Revision of the Interim Biogeographic Regionalisation for Australia (IBRA) and Development of Version 5.1 - Summary Report | publisher = Department of the Environment and Water Resources, Australian Government | url = http://www.deh.gov.au/parks/nrs/ibra/version5-1/summary-report/index.html | accessdate = 2007-01-31 | archive-date = 2006-09-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060905215218/http://www.deh.gov.au/parks/nrs/ibra/version5-1/summary-report/index.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IBRA 6.1&quot;&gt;[http://www.deh.gov.au/parks/nrs/ibra/version6-1/index.html IBRA Version 6.1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060908221444/http://www.deh.gov.au/parks/nrs/ibra/version6-1/index.html |date= 8 September 2006 }} data&lt;/ref&gt;

== Etimologie ==
Daar word oor die algemeen in die Wes-Australiese Gasnywerheid&lt;ref&gt;http://www.nwsg.com.au/industry/pilbaraplaces.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060503181839/http://www.nwsg.com.au/industry/pilbaraplaces.html |date= 3 Mei 2006 }} - WA Gas Industry: Interesting Facts&lt;/ref&gt; aanvaar dat die naam afkomstig is van 'n Aborigine woord vir 'n sekere vissoort en dat die naam afgelei is van die Pilbara Goudveld wat in 1885 ontdek is, wat op sy beurt vernoem is na Pilbara Creek, 'n sytak van die Yulerivier.

Wangka Maya van die Pilbara Aborigine Taalsentrum reken egter in sy publikasie genaamd ''Bilybara'' (bl. ii) dat die naam afgelei is van die Pilbara-streek in [[Nyamal]] en [[Panyjima]] wat afkomstig is van die woord ''bilybara'' wat ''droog'' beteken.

== Geskiedenis ==
Die eerste Europeër, wat die gebied verken het, was Francis Gregory in 1861. Mynbou is in 1943 in Wittenoom Gorge begin.&lt;ref name=&quot;discover&quot;&gt;{{cite book |title=Discover Australia's National Parks |last=Hema Maps |first= |authorlink= |year=1997 |publisher=Random House Australia |location=Milsons Point, New South Wales |isbn=1-875-99247-2|pages=274}}&lt;/ref&gt;

== Die streek ==
Volgens die Wes-Australiese streeksontwikkelingswet is die streek suid van die Kimberley-streek en bestaan uit die plaaslike regerings van Ashburton, Oos-Pilbara, Port Hedland en Roebourne.

Die Pilbara-streek strek oor 'n gebied van 507 896 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; insluitende die eilande langs die kus.  Die bevolking is net minder as 40 000 mense waarvan die meeste in die westelike derde van die streek woon.  Die meeste inwoners van Pilbara woon in die dorpe van die streek wat [[Port Hedland]], [[Karratha]], [[Wickham]], [[Newman]] en [[Marble Bar]] insluit.  'n Beduidende aantal mense werk ook in die streek op 'n [[vlieg-in vlieg-uit]] grondslag.

Die Pilbara bestaan uit drie onderskeibare geografiese gebiede.  Die westelike derde is 'n sanderige kusvlakte en ondersteun die grootste deel van die streek se bevolking, nywerhede en handel.  Die oostelike derde is bykans geheel en al woestyn en is yl bevolk deur 'n klein groepie inboorlinge.

Die streek se binnelandse bergreekse - veral die Hamersley-reeks het 'n beduidende aantal myndorpe en en trek ook baie besoekers na die diep klowe.  Die streek bevat van die wêreld se oudste oppevlakrotse, insluitende fossieloorblyfsels wat as stromatoliete bekend staan en rotse soos [[graniet]] wat meer as drie miljard jaar oud is.

=== Klimaat ===
[[Beeld:Tropical Cyclone Fay 27 mar 2004 0220Z.jpg|duimnael|links|Die [[Terra-satelliet]] het hierdie beeld van Sikloon Fay oor die weskus va Australië op 27 Maart 2004 afgeneem]]
[[Beeld:Maitland River bridge Western Australia 2004-04-14.jpg|duimnael|regs|Hierdie brug oor die Maitlandrivier is vernietig deur Sikloon Monty.]]

Pilbara se klimaat is semi-woestyn en droog met hoë temperature en 'n lae reënval.  Tydens die somermaande oorskry die maksimum temperature byna elke dag 32°C en is temperature hoër as 45°C nie ongewoon nie.

[[Marble Bar]] in Pilbara het 'n wêreldrekord aangeteken vir die meeste aaneenlopende dae van maksimum temperature van hoër as 37,8 °C of meer tydens 'n periode van 160 dae tussen 31 Oktober 1923 tot 7 April 1924.&lt;ref name=&quot;climateextremes&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bom.gov.au/lam/climate/levelthree/c20thc/temp1.htm |title=Marble Bar heatwave, 1923-1924 |work=Australian Climate Extremes |publisher=Australiese Buro vir Meteorologie |access-date=21 September 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130514020421/http://www.bom.gov.au/lam/climate/levelthree/c20thc/temp1.htm |archive-date=14 Mei 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;  Daar is ook 'n groot vloedgevaar tussen November en Mei wanneer die neerslag baie hoog is.  Vanweë die feit dat die gebied yl bevolk is, veroorsaak siklone in die Pilbarastreek gewoonlik nie baie skade of lewensverlies nie.

=== Ekonomie ===
Die streek se ekonomie word oorheers deur [[mynbou]] en [[ru-olie]]nywerhede.&lt;ref&gt;''Die Pilbara se olie- en gasnywerheid is die streek se grootste uitvoernywerheid met 'n inkomste van $5.0 miljard in 2004/05 wat sowat 96% van die staat se totale produksie uitmaak.'' bron - http://www.pdc.wa.gov.au/industry/types-of-industries/oil-and-gas.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080719184734/http://www.pdc.wa.gov.au/industry/types-of-industries/oil-and-gas.aspx |date=19 Julie 2008 }}&lt;/ref&gt;

Die meeste van [[Australië]] se [[yster]]&lt;nowiki/&gt;erts word in die Pilbara ontgin met myne wat hoofsaaklik rondom Tom Price en Newman geleë is.  Die ystererts-nywerheid verskaf werk aan 9000 mense in die Pilbara gebied.  Die Pilbara is ook die tuiste van een van die wêreld se grootste [[mangaan]]myne, Woodie Woodie, wat sowat 400 km suidoos vanaf Port Hedland geleë is.

Ystererts-reserwes is vir die eerste keer deur Lang Hancock ontdek en sy dogter en familiebesigheid, Hancock Prospecting maak steeds aanspraak op beduidend groot dele van die Pilbara-streek.  [[Krosidoliet|Blou asbes]] is vir die eerste keer te Wittenoom Gorge in 1943 ontgin.&lt;ref name=&quot;discover&quot; /&gt;

Die streek het ook 'n wesenlike toerismebedryf met gewilde natuurlike trekpleisters wat die [[Karijini Nasionale Park|Karijini]] en [[Millstream-Chichester Nasionale Park|Millstream-Chichester]] nasionale parke, die Dampier Argipel en die Ningaloo Marienepark insluit.

==== Spoorweë ====
[[Beeld:Port Hedland, Western Australia.jpg|duimnael|Ysterertstrein van BHP wat in Port Hedland aandoen.]]

Die eerste spoorlyn in die Pilbara-streek was die nou spoor ''Marble Bar Railway'' tussen [[Port Hedland]] en Marble Bar.

Tans word vier swaarvrag spoorweë met die verskeie ystererts myne verbind, met 'n voorgestelde vyfde lyn om ''Fortescue Metals Group Ltd.'' se myne te bedien.  Die spoorweë is almal standaard wydte en is gebou om aan die swaarste Noord-Amerikaanse standaarde te voldoen.  Die totale tonnemaat erts oorskry 150 MT per jaar.

=== Omgewing en Ekologie ===
[[Beeld:Karijini1.jpg|duimnael|160 px|links|Die helder kleure van die ''outback'' in die Karijini Nasionale Park]]
[[Beeld:Millstream-Chichester National Park DSC04096.JPG|duimnael|160 px|regs|Die Millstream plaashuis in Millstream-Chichester Nasionale Park]]
Die Pilbara is die tuiste van 'n verskeidenheid endemiese spesies, insluitende dosyne stigofauna-spesies.  Hierdie is mikroskopiese werwellose diere wat in ondergrondse waterbronne van die streek lewe.

Die Pilbara olyfluislang is slegs een van baie bedreigde dierspesies in die kwesbare ekostelsel van die woestyn.  Verskeie spesies [[acacia|akasia]] (wattel) bome is endemies tot die Pilbara en is die kernfokus van verskeie bewaringsprogramme.

Die beskerming van sensitiewe kulturele- en natuurgebiede van die Pilbara word ook bevorder deur verskeie wêreldbekende Nasionale Parke, naamlik die Millstream-Chichester Nasionale Park en die [[Karijini Nasionale Park]].

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
[[Kategorie:Streke van Australië]]
[[Kategorie:Wes-Australië]]</text>
      <sha1>ixnqeucoln3vdgttp9y6csitjk478a6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Parasetamol</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36160</id>
    <revision>
      <id>2924862</id>
      <parentid>2923231</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T20:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34607" sha1="92ebo3w1gv3m5n53pu5o86fq6hs8ilf" xml:space="preserve">{{Mediese vrywaringsnota|datum=Desember 2013}}
{{Kombi-beeld|Paracetamol-skeletal.svg|Paracetamol-from-xtal-3D-vdW.png|
|align=right
|width = 250px
|caption1=
|caption2=&lt;br /&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''Parasetamol'''&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
&lt;center&gt;'''Chemiese data'''&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;
Formule: C&lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;9&lt;/sub&gt;NO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;&lt;br /&gt;
Molekulêre massa: 151.169 g/mol&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
&lt;center&gt;'''Fisiese data'''&lt;/center&gt;
Digtheid: 1.263 g/cm³&lt;br /&gt;
Smeltpunt: 169&amp;nbsp;°C
}}

'''Parasetamol''' (ekwivalent aan '''asetaminofeen''' in die VSA) is 'n gewilde pynstiller en koorswerende middel. Die middel is afkomstig van koolteer en, anders as fenasetien, 'n outydse pynstiller wat parasetamol as metaboliet gebruik het, is dit nie kankerwekkend nie. Inteendeel: oor die algemeen verdra die menslike liggaam parasetamol goed en word baie van die newe-effekte van [[aspirien]] nie aangetref nie. Dit is oor die toonbank verkrygbaar en word dikwels gebruik vir die afwering van [[koors]], hoofpyn en ander klein pyne en skete. Dit word ook saam met ander nie-steroïede anti-inflammatoriese middels (soos [[ibuprofeen]]) of opioïediese pynstillers gebruik om ernstiger pyn te behandel.&lt;ref&gt;''Control of Pain in Patients with Cancer'' Sign Guidelines '''40''' Section 6 [http://www.sign.ac.uk/guidelines/fulltext/44/section6.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303170759/http://www.sign.ac.uk/guidelines/fulltext/44/section6.html |date= 3 Maart 2016 }}.&lt;/ref&gt; Parasetamol is ook 'n hoofbestanddeel in verskeie geneesmiddels vir [[verkoue]] en griep.

Indien slegs die voorgeskrewe dosis geneem word, is parasetamol oor die algemeen veilig om te gebruik, maar 'n akute oordosis kan moontlik lewensgevaarlike lewerskade veroorsaak; in seldsame individue kan 'n normale dosis dieselfde gevolg hê. Parasetamolvergiftiging is die vernaamste oorsaak van akute lewerversaking in die Westerse wêreld en is verantwoordelik vir 'n groot deel van die totale dwelmoordosisse in die [[Verenigde Koninkryk]], die [[Verenigde State]], [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]].&lt;ref name=&quot;DalyMJA&quot;&gt;{{cite journal |author=Daly FF, Fountain JS, Murray L, Graudins A, Buckley NA |title=Guidelines for the management of paracetamol poisoning in Australia and New Zealand—explanation and elaboration. A consensus statement from clinical toxicologists consulting to the Australasian poisons information centres |journal=Med. J. Aust. |volume=188 |issue=5 |pages=296–301 |year=2008 |pmid=18312195 |doi= |url=http://www.mja.com.au/public/issues/188_05_030308/dal10916_fm.html |access-date= 8 Januarie 2009 |archive-date=23 Julie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723234129/http://www.mja.com.au/public/issues/188_05_030308/dal10916_fm.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Khashab M, Tector AJ, Kwo PY |title=Epidemiology of acute liver failure |journal=Curr Gastroenterol Rep |volume=9 |issue=1 |pages=66–73 |year=2007 |pmid=17335680 |doi= |url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Hawkins&gt;{{cite journal |author=Hawkins LC, Edwards JN, Dargan PI |title=Impact of restricting paracetamol pack sizes on paracetamol poisoning in the United Kingdom: a review of the literature |journal=Drug Saf |volume=30 |issue=6 |pages=465–79 |year=2007 |pmid=17536874 |doi= |url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Larson /&gt; 'n Studie in 2008 het ook aangedui dat die inname van parasetamol deur babas moontlik tot 'n verhoogde risiko vir die latere ontwikkeling van asma lei.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/life-style/health-and-wellbeing/health-news/paracetamol-given-to-babies-is-linked-to-global-rise-in-asthma-935408.html |title=Paracetamol given to babies is linked to global rise in asthma |last=Laurance |first=Jeremy |date=19 September 2008 |publisher=[[The Independent]] |access-date=19 September 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221052951/http://www.independent.co.uk/life-style/health-and-wellbeing/health-news/paracetamol-given-to-babies-is-linked-to-global-rise-in-asthma-935408.html |archive-date=21 Februarie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Beasley, Richard; Clayton, Tadd; Crane, Julian; von Mutius, Erika; Lai, Christopher; Montefort, Stephen; Stewart, Alistair|year=2008|title=Association between paracetamol use in infancy and childhood, and risk of asthma, rhinoconjunctivitis, and eczema in children aged 6–7 years: analysis from Phase Three of the ISAAC programme.|journal=[[The Lancet]]|volume=372|pages=1039–1048|url=http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140673608614452/abstract|accessdate=2008-09-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/7623230.stm |title=Baby paracetamol asthma concern |date=19 September 2008 |publisher=[[BBC News]] |access-date=19 September 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170909010949/http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/7623230.stm |archive-date=9 September 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
In antieke en middeleeuse tye was bekende koorswerende middels gevind in chemiese samestellings in die bas van die wit wilgerboom (die samestellings vorm 'n chemiese familie bekend as salisien, wat tot die ontwikkeling van [[aspirien]] gelei het) asook die samestellings verkrygbaar van kinabas.&lt;!--dis Afrikaans – kyk in jou HAT--&gt;&lt;ref name=&quot;white_willow&quot;&gt;Gormley, James J. &quot;[http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FKA/is_n3_v58/ai_18169209 White willow bark is a gentle, effective pain-reliever] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071112174938/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FKA/is_n3_v58/ai_18169209 |date=12 November 2007 }}.&quot; ''Better Nutrition.'' March, 1996. Besoek op 17 Augustus 2007.&lt;/ref&gt; Kinabas is ook gebruik vir die onttrekking van die anti-[[malaria]]middel, kinien. Kinien het ook 'n koorswerende uitwerking. Daar is in die tweede helfte van die 19de eeu pogings aangewend om salisien en salisielsuur te suiwer en te isoleer. Die Bayer-chemikus Felix Hoffmann het uiteindelik in 1897 daarin geslaag, alhoewel die Franse chemikus Charles Frédéric Gerhardt reeds 40 jaar vroeër ook geslaagde eksperimente hiermee uitgevoer het, maar dit opsy gestoot het as tydrowend en onprakties. Die potensiële genesing van die middel was egter reeds bekend, siende dat dit reeds duisende jare deur ander kulture gebruik is, onder andere die [[Indiane]] van Noord-Amerika en die [[Khoikhoi]] van Suid-Afrika.&lt;ref&gt;{{cite web | title = The Aspirin story | publisher = Did You Know? | accessdate = 29 Desember 2006 | url = http://www.didyouknow.cd/aspirin.htm }}{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Die [[kinaboom]] het teen die 1880's 'n seldsame boom begin word en mense het begin soek na alternatiewe. Twee alternatiewe koorswerende middels is in hierdie tydperk ontwikkel: asetanilied in 1886 en fenasetien in 1887. Harmon Northrop Morse het parasetamol vir die eerste keer in 1878 gesintetiseer deur die reduksie van 4-nitrofenol (C&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;NO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;) met [[tin]] in suiwer [[asynsuur]].&lt;ref&gt;{{cite journal
 | title = Ueber eine neue Darstellungsmethode der Acetylamidophenole
 | pages = 232–233
 | author = H. N. Morse
 | year = 1878
 | doi = 10.1002/cber.18780110151
 | journal = Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft
 | volume = 11
 | issue = 1}}&lt;/ref&gt; Dit sou egter nog 'n verdere 15 jaar duur voor parasetamol in mediese behandelinge gebruik is. Parasetamol is in 1893 in die urine ontdek van individue wat fenasetien ingeneem het en dit is gekonsentreer om 'n wit, kristalagtige verbinding te vorm wat 'n bitter smaak gehad het. Dit is ook in 1899 ontdek dat parasetamol 'n metaboliet van asetanilied is, met ander woorde, die eindproduk wat verkry word na die metabolisering van asetanilied. Dié ontdekkings is egter ten tye grootliks geïgnoreer.

[[Lêer:Axelrod.jpg|duimnael|regs|250px|Die Amerikaanse biochemikus Julius Axelrod het in 1948 getoon dat asetanilied afgebreek kan word tot N-asetiel p-aminofenol (parasetamol, in ander woorde); 'n metaboliet wat as pynstiller funksioneer, maar beter deur die liggaam verdra word.]]

In 1946 het die ''Institute for the Study of Analgesic and Sedative Drugs'' (&quot;Instituut vir die bestudering van pynstillende en kalmerende middels&quot;) 'n toelaag aan die New Yorkse Departement van Gesondheid verleen om 'n ondersoek te doen na die probleme wat met pynstillende agense geassosieer word. Bernard Brodie en Julius Axelrod is aangestel om te ondersoek hoekom nie-aspirien agense geassosieer word met die ontwikkeling van methemoglobienemie, 'n toestand wat die suurstofdraende vermoë van die bloed belemmer en lewensgevaarlik kan wees. In 1948 het Brodie en Axelrod die gebruik van asetanilied met methemoglobienemie verbind en vasgestel dat die pynstillende effek van asetanilied te danke is aan sy aktiewe metaboliet: parasetamol. Hulle het die direkte gebruik van parasetamol aanbeveel, siende dat dit nie die vergiftende effekte van asetanilied het nie.&lt;ref name=&quot;Jpharmacol1948-Brodie&quot;&gt;{{cite journal| author= Brodie BB, Axelrod J | title=The fate of acetanilide in man | journal=J Pharmacol Exp Ther | year=1948 | pages=29–38 | volume=94 | issue=1 |url=http://profiles.nlm.nih.gov/HH/A/A/A/D/_/hhaaad.pdf |format=PDF}}&lt;/ref&gt;

Die produk is vir die eerste keer in 1955 in die VSA deur ''McNeil Laboratories'' verkoop as ''Tylenol Children's Elixir'': 'n pynstiller en koorswerende middel vir kinders.&lt;ref name=&quot;1955_mcneil&quot;&gt;&quot;[http://www.chemheritage.org/EducationalServices/pharm/asp/asp08.htm A Festival of Analgesics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020212144633/http://www.chemheritage.org/EducationalServices/pharm/asp/asp08.htm |date=12 Februarie 2002 }}.&quot; ''[http://www.chemheritage.org/ Chemical Heritage Foundation].'' 2001. Verkry op 17 Augustus 2007.&lt;/ref&gt; In 1956 het ''Panadol'' in Britse apteke verskyn: tablette met 500&amp;nbsp;mg parasetamol. 'n Doktersvoorskrif is oorspronklik benodig en die medikasie was aanbeveel vir die verligting van pyn en koors. Volgens advertensies was Panadol &quot;sagkens op die maag&quot;, met indirekte verwysing na ander pynstillers wat aspirien bevat het – 'n bekende oorsaak van prikkeling in die maag. In Junie 1958 is ''Panadol elikser'' vir kinders vrygestel.

Parasetamol is in 1963 aan die ''British Pharmacopoeia'' (&quot;Britse Aptekersboek&quot;) toegevoeg, wat die standaarde vir farmakologiese middels stel. Sedertdien het dit 'n gewilde pynstiller geword met min newe-effekte en weinig interaksie met ander farmaseutiese agense. Die Amerikaanse patent op parasetamol het lank reeds verval en generiese weergawes van die middel is maklik bekombaar danksy 'n 1984-akte wat generiese middels teen patentgedinge beskerm.

== Chemie ==
=== Struktuur en reaktivering ===
[[Lêer:Paracetamol-skeletal.svg|duimnael|250px|'n Parasetamolmolekuul met die benseenringkern (seshoek in die middel) en die gesubstitueerde [[hidroksielgroep]] aan die linkerkant (HO) en die stikstofatoom van die amiedgroep regs (HN en O).]]

Parasetamol bestaan uit 'n [[benseen]]ring-kern, waarvan een waterstofatoom gesubstitueer word deur 'n hidroksielgroep en die [[stikstof]]atoom van 'n [[amied]]groep in die ''para'' (1,4) patroon (die twee teenoorgestelde atome word dus gesubstitueer). Die amiedgroep is asetamied. Die molekuul is aansienlik gekonjugeer: die [[alleenpaar]] van die hidroksielsuurstof, die benseen pi-wolk, die alleenpaar van die stikstof, die p-orbitaal van die koolstofatoom in die karbonielposisie én die alleenpaar van die suurstofatoom in die karbonielposisie word almal gekonjugeer. Die aanwesigheid van twee aktiverende groepe maak ook die benseenring hoogs reaktief tot elektrofieliese aromatiese substitusie en alle posisies op die benseenring word ongeveer terselfdertyd geaktiveer. Die konjugasie verminder ook die [[basis]]heid van die suurstof en stikstof tot 'n groot mate, terwyl die hidroksiel suuragtig gemaak word deur die delokalisering van die lading wat op die fenoksiedanioon ontwikkel.

=== Sintese ===
[[Lêer:Polar-surface-area.png|duimnael|250px|Polêre oppervlakte van die parasetamolmolekuul]]

Met fenol as beginpunt, kan parasetamol op die volgende manier verkry word:

# Fenol word genitreer deur gebruik te maak van [[swaelsuur]] en [[natriumnitraat]]
# Die para-[[isomeer]] word van die orto-isomeer geskei deur fraksionele distillasie.
# Die 4-nitrofenol word gereduseer tot 4-aminofenol, met behulp van 'n reduksie-agens soos [[natriumboorhidried]] (NaBH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;) in [[basis]]medium.
# 4-aminofenol kom in reaksie met asynsuuranhidried, wat parasetamol produseer.

Dit is noemenswaardig dat die sintese van parasetamol nie die struikelblok het wat in byna alle ander soortgelyke sinteses voorkom nie: die gebrek aan 'n chirale sentrum beteken dat dit nie nodig is om 'n stereo-selektiewe sintese te ontwerp nie. Meer effektiewe, industriële sinteses is ook beskikbaar.

== Beskikbare vorms ==
[[Lêer:Paracetamol acetaminophen 500 mg pills.jpg|duimnael|250px|regs|Tablette is die algemeenste vorm van parasetamol. Hierdie tablette bevat 500mg parasetamol.]]
[[Lêer:Panadol suppositories.jpg|duimnael|regs|500&amp;nbsp;mg ''Panadol''-setpille]]

Parasetamol word algemeen gebruik as 'n bestanddeel in medikasie vir skeelhoofpyne, gewoonlik saam met butalbital, [[kafeïen]] of soms kodeïen.

Dit word toegedien in tabletvorm, as vloeistofsuspensie, as setpil, binneaarse of binnespierse toediening. Die algemene dosis vir volwassenes is 500&amp;nbsp;mg tot 1000&amp;nbsp;mg. Die aanbevole maksimum dosis vir 'n volwassene is 4&amp;nbsp;gram. Oor die algemeen is parasetamol ook veilig vir kinders en babas, mits by die voorgeskrewe dosis gehou word.

== Meganisme van aksie ==
Die meganisme waarvolgens parasetamol koors en pyn verlig word steeds gedebateer.&lt;ref name=&quot;AMH&quot;&gt;{{cite book|url=http://www.amh.net.au|title=Australian Medicines Handbook 2008|year=2008|p=30|author=Rossi, S. (ed.)|location=Adelaide|publisher=Australian Medicines Handbook|isbn=978-0-6485158-3-8}}&lt;/ref&gt; Die rede hiervoor is die feit dat parasetamol die produksie van prostaglandiene (pro-inflammatoriese chemikalië) verminder. Aspirien rem ook die produksie van prostaglandien, maar, anders as aspirien, het parasetamol byna geen anti-inflammatoriese werking nie. Aspirien rem ook die produksie van tromboksane, chemikalië wat bloedklonting aanmoedig, maar parasetamol het nie dieselfde uitwerking nie. Verder is aspirien bekend daarvoor dat dit die ensiemfamilie siklo-oksigenase (COX) rem en, siende dat parasetamol 'n vergelykbare werking as aspirien het, het baie navorsing gefokus op die effek van parasetamol op COX. Dit is egter nou duidelik dat parasetamol op (ten minste) twee maniere te werk gaan.&lt;ref name=&quot;pmid15879007&quot;&gt;{{cite journal |author=Kis B, Snipes JA, Busija DW |title=Acetaminophen and the cyclooxygenase-3 puzzle: sorting out facts, fictions, and uncertainties |journal=J. Pharmacol. Exp. Ther. |volume=315 |issue=1 |pages=1–7 |year=2005 |pmid=15879007 |doi=10.1124/jpet.105.085431}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16413237&quot;&gt;{{cite journal |author=Aronoff DM, Oates JA, Boutaud O |title=New insights into the mechanism of action of acetaminophen: Its clinical pharmacologic characteristics reflect its inhibition of the two prostaglandin H2 synthases |journal=Clin. Pharmacol. Ther. |volume=79 |issue=1 |pages=9–19 |year=2006 |pmid=16413237 |doi=10.1016/j.clpt.2005.09.009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17227290&quot;&gt;{{cite journal |author=Bertolini A, Ferrari A, Ottani A, Guerzoni S, Tacchi R, Leone S |title=Paracetamol: new vistas of an old drug |journal=CNS drug reviews |volume=12 |issue=3–4 |pages=250–75 |year=2006 |pmid=17227290 |doi=10.1111/j.1527-3458.2006.00250.x}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid15662292&quot;&gt;{{cite journal |author=Graham GG, Scott KF |title=Mechanism of action of paracetamol |journal=American journal of therapeutics |volume=12 |issue=1 |pages=46–55 |year=2005 |pmid=15662292| doi = 10.1097/00045391-200501000-00008}}&lt;/ref&gt;

Die COX-ensiemfamilie is verantwoordelik vir die metabolisme van aragidoonsuur tot prostaglandien H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, 'n onstabiele molekule, wat weer omgesit word na verskeie pro-inflammatoriese verbindings. Klassieke anti-inflammatore, soos die NSAIM's, blokkeer hierdie stap. Slegs as dit behoorlik geoksideer word, is die COX-ensiem hoogs aktief.&lt;ref name=&quot;pmid104998&quot;&gt;{{cite journal |author=Ohki S, Ogino N, Yamamoto S, Hayaishi O |title=Prostaglandin hydroperoxidase, an integral part of prostaglandin endoperoxide synthetase from bovine vesicular gland microsomes |journal=J. Biol. Chem. |volume=254 |issue=3 |pages=829–36 |year=1979 |pmid=104998 |doi=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid3094341&quot;&gt;{{cite journal |author=Harvison PJ, Egan RW, Gale PH, Nelson SD |title=Acetaminophen as a cosubstrate and inhibitor of prostaglandin H synthase |journal=Adv. Exp. Med. Biol. |volume=197 |issue= |pages=739–47 |year=1986 |pmid=3094341 |doi=}}&lt;/ref&gt; Daar is aangetoon dat parasetamol die geoksideerde vorm van die COX-ensiem verminder en dit keer om die pro-inflammatoriese chemikalië te vorm.&lt;ref name=&quot;pmid16413237&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;GnGRoberts&quot;&gt;Roberts, L.J II. &amp; Marrow, J.D. &quot;Analgesic-antipyretic and Antiinflammatory Agents and Drugs Employed in the Treatment of Gout&quot; in, &quot;Goodman &amp; Gilman's The Pharmacological Basis of Therapeutics 10th Edition&quot; by Hardman, J.G. &amp; Limbird, L.E. Published by McGraw Hill, 2001, p.687–731.&lt;/ref&gt;

Verdere ondersoek het ook aangetoon dat parasetamol die endogeniese kannabinoïediese stelsel moduleer.&lt;ref name=&quot;pmid15987694&quot;&gt;{{cite journal |author=Högestätt ED, Jönsson BA, Ermund A|title=Conversion of acetaminophen to the bioactive N-acylphenolamine AM404 via fatty acid amide hydrolase-dependent arachidonic acid conjugation in the nervous system |journal=J. Biol. Chem. |volume=280 |issue=36 |pages=31405–12 |year=2005 |pmid=15987694 |doi=10.1074/jbc.M501489200}}&lt;/ref&gt; Parasetamol word na AM404 gemetaboliseer, 'n verbinding met 'n aantal aksies: die belangrikste hiervan is dat die verbinding keer dat [[neuron]]e die endogeniese kannabinoïde/vanilloïd anandamied opneem. Die opname van anandamied sal lei tot die aktivering van die hoof pynreseptor (die nosiseptor) van die liggaam. Verder rem AM404 ook die natriumkanale, amper soos die verdoofmiddels lidokaïen en prokaïen.&lt;ref name=&quot;DOI10.1007/978-0-387-74349-3_9&quot;&gt;{{cite journal |author=Köfalvi A |title=Chapter 9: Alternative interacting sites and novel receptors for cannabinoid ligands. In: 'Cannabinoids and the Brain' Springer-Verlag |pages=131–160 |year=2008 |doi=10.1007/978-0-387-74349-3_9}}&lt;/ref&gt; Daar is getoon dat hierdie eienskappe van anandamied opsigself pyn verminder en is 'n moontlike meganisme van parasetamol, alhoewel dit getoon is dat parasetamol, na dit die [[cannabinoïd]] reseptore geblokkeer het, geen verdere pynstillende werking het nie. Dit stel voor dat pynstillende aksie tog deur die endogeniese kannabinoïediese stelsel gedra word.&lt;ref name=&quot;pmid16438952&quot;&gt;{{cite journal |author=Ottani A, Leone S, Sandrini M, Ferrari A, Bertolini A |title=The analgesic activity of paracetamol is prevented by the blockade of cannabinoid CB1 receptors |journal=Eur. J. Pharmacol. |volume=531 |issue=1–3 |pages=280–1 |year=2006 |pmid=16438952 |doi=10.1016/j.ejphar.2005.12.015}}&lt;/ref&gt;

Een teorie stel dat parasetamol werk deur die COX-3-isovorm van die siklo-oksigenase-ensiemfamilie te rem. Wanneer hierdie ensiem in honde uitgedruk word, kom dit sterk ooreen met die ander COX-ensieme, produseer die pro-inflammatoriese kanale en word dit selektief deur parasetamol gerem.&lt;ref name=&quot;pmid12242329&quot; /&gt; Sommige navorsings stel egter voor dat die COX-3 ensiem nie 'n inflammatoriese aksie in mense en muise het nie.&lt;ref name=&quot;pmid15879007&quot; /&gt; 'n Ander moontlikheid is dat parasetamol in staat is om die siklo-oksigenase te blokkeer, maar dat, in 'n inflammatoriese omgewing, waar die konsentrasie peroksiedes hoog is, die oksidasiestaat van parasetamol hoog is, wat die werking daarvan keer. Dit sal beteken dat parasetamol geen direkte effek by die area van inflammasie het nie, maar eerder in die [[sentrale senuweestelsel]] werksaam is en die temperatuur verlaag, waar die omgewing nie oksidatief is nie.&lt;ref name=&quot;pmid12242329&quot;&gt;{{cite journal |author=Chandrasekharan NV, Dai H, Roos KL |title=COX-3, a cyclooxygenase-1 variant inhibited by acetaminophen and other analgesic/antipyretic drugs: cloning, structure, and expression |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=99 |issue=21 |pages=13926–31 |year=2002 |pmid=12242329 |doi=10.1073/pnas.162468699}}&lt;/ref&gt; Die presiese meganisme waardeur parasetamol die COX-3 na bewering affekteer, word steeds deur sommige navorsers betwis.

== Metabolisme ==
[[Lêer:Paracetamol metabolism.svg|duimnael|350px|regs|Die reaksies betrokke in die metabolisme van parasetamol]]

Parasetamol word hoofsaaklik in die [[lewer]] gemetaboliseer, waar die hoofmetaboliete (die produkte van metabolisering) onaktiewe sulfate en glukoronied is, wat deur die lewer uitgeskei word. Slegs 'n klein, dog belangrike hoeveelheid word deur die hepatiese [[sitochroom P450]]-ensiemstelsel gemetaboliseer, wat verantwoordelik is vir die giftige effekte van parasetamol, as gevolg van 'n mindere alkilerende metaboliet (''N''-asetiel-''p''-benso-kinoon-imien of NAPKI)&lt;ref name=&quot;foye_medchem&quot;&gt;Borne, Ronald F. &quot;Nonsteroidal Anti-inflammatory Drugs&quot; in ''Principles of Medicinal Chemistry'', Fourth Edition. Eds. Foye, William O.; Lemke, Thomas L.; Williams, David A. Published by Williams &amp; Wilkins, 1995. p. 544–545.&lt;/ref&gt; Daar is 'n groot aantal veelvormigheid in die P450-geen en genetiese veelvormigheid in die sitochroom P450 2D6 (SIP42D6) is al intensief bestudeer. Die bevolking kan verdeel word in &quot;uitgebreide&quot;, &quot;ultra-snelle&quot; en &quot;swak metaboliseerders&quot;, afhangende van hoe hulle SIP42D6 uitdruk. Dit is moontlik dat SIP42D6 ook tot die vorming van NAPKI bydra, maar dan tog minder as die ander P450-isosieme; die aktiwiteit daarvan kan ook tot parasetamolvergiftiging bydra, veral in uitgebreide en ultra-snelle metaboliseerders en wanneer parasetamol in groot dosisse ingeneem word.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Dong H, Haining RL, Thummel KE, Rettie AE, Nelson SD |title=Involvement of human cytochrome P450 2D6 in the bioactivation of acetaminophen |journal=Drug Metab Dispos |volume=28 |issue=12 |pages=1397–400 |year=2000 |pmid=11095574 |doi=}} [http://dmd.aspetjournals.org/cgi/content/full/28/12/1397 Free full text] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090826172430/http://dmd.aspetjournals.org/cgi/content/full/28/12/1397 |date=26 Augustus 2009 }}&lt;/ref&gt;

Die metabolisme van parasetamol is 'n uitstekende voorbeeld van vertoksikasie (wanneer die metaboliet van 'n verbinding giftiger is as die oorspronklike stof): in hierdie geval is die metaboliet NAPKI hoofsaaklik verantwoordelik vir die vergifting en nie soseer die parasetamol self nie. In aanbevole dosisse in mense met 'n algemene [[fenotipe]], word die metaboliet NAPKI vinnig ontgif deurdat dit kombineer met die sulfhidrielgroepe van glutatione om 'n nie-giftige konjugaat te produseer, wat mettertyd deur die [[nier]]e uitgeskei word. Met 'n oordosis word hierdie roete oorversadig.

== Vergelyking met NSAIM's ==
Anders as ander algemene pynstillende middels soos [[aspirien]] en [[Ibuprofeen]], het parasetamol relatief min anti-inflammatoriese aktiwiteit, dus word dit nie as 'n nie-steroïede anti-inflammatoriese middel (NSAIM) beskou nie.

=== Doeltreffendheid ===
Studies toon teenstrydige resultate betreffende die vergeleke doeltreffendheid met NSAIM's. 'n Ewekansig-gekontrolleerde proefneming van kroniese pyn as gevolg van osteoartritis in volwassenes het gevind dat daar soortgelyke voordeel getrek word uit die gebruik van ibuprofeen en parasetamol.&lt;ref name=&quot;pmid2052056&quot;&gt;{{cite journal |author=Bradley JD, Brandt KD, Katz BP, Kalasinski LA, Ryan SI |title=Comparison of an antiinflammatory dose of ibuprofen, an analgesic dose of ibuprofen, and acetaminophen in the treatment of patients with osteoarthritis of the knee |journal=N. Engl. J. Med. |volume=325 |issue=2 |pages=87–91 |year=1991 |pmid=2052056 |doi=}}&lt;/ref&gt; 'n Ander ewekansig-gekontrolleerde proefneming van akute skeletspierpyn in kinders het gevind dat die standaarddosis ibuprofeen meer verligting gebied het as die standaarddosis parasetamol.&lt;ref name=&quot;pmid17332198&quot;&gt;{{cite journal |author=Clark E, Plint AC, Correll R, Gaboury I, Passi B |title=A randomized, controlled trial of acetaminophen, ibuprofen, and codeine for acute pain relief in children with musculoskeletal trauma |journal=Pediatrics |volume=119 |issue=3 |pages=460–7 |year=2007 |pmid=17332198 |doi=10.1542/peds.2006-1347}}&lt;/ref&gt;

=== Nadelige effekte ===
In aanbevole hoeveelhede sal parasetamol nie die maagwand irriteer nie, dit sal ook nie bloedstolling tot dieselfde mate as NSAIM's affekteer of die funksie van die niere affekteer nie. Sommige studies het egter getoon dat hoë dosisse (meer as 2000mg per dag) die gevaar van bo-maagdermkomplikasies verhoog, soos maagbloeding.&lt;ref&gt;{{cite journal | author= García Rodríguez LA, Hernández-Díaz S | title = The risk of upper gastrointestinal complications associated with nonsteroidal anti-inflammatory drugs, glucocorticoids, acetaminophen, and combinations of these agents | journal = Arthritis Research and Therapy | date = 15 Desember 2000 | doi =  10.1186/ar146 | pmid= 11178116 | volume = 3 | pages = 98}}&lt;/ref&gt;

Dit is veilig om parasetamol tydens swangerskap te neem en, anders as NSAIM's, affekteer die middel nie die sluiting van die tussenslagaarbuis (wat die longslagaar met die aorta verbind) nie. Ander as aspirien is dit ook veilig vir kinders, aangesien parasetamol nie geassosieer word met 'n risiko van Reye se sindroom in kinders met virussiektes nie.

Soos ook die geval is met NSAIM's, is daar gevind dat parasetamol nie die euforie veroorsaak of die gemoed enigsins affekteer nie, wat wél die geval is met [[opioïed]]pynstillers. Alhoewel parasetamol 'n gevaar vir die lewer inhou, word dit nie as 'n risiko vir verslawing, afhanklikheid of onttrekkingssimptome beskou nie.

Wanneer dit saam met ander swak opioïedes gebruik word, is dit egter meer waarskynlik om hoofpyn as gevolg van oormedikasie te veroorsaak as NSAIM's. Die kans is egter kleiner as by die gebruik van byvoorbeeld ergotamien en triptaan wat vir [[skeelhoofpyn]]e gebruik word.&lt;ref&gt;{{cite journal | author=Colás Chacartegui R, Temprano González R, Gómez Arruza C, Muñoz Cacho P, Pascual Gómez J | title=[Abuse pattern of analgesics in chronic daily headache: a study in the general population] | journal=Rev Clin Esp | volume=205 | issue=12 | pages=583–87 | year=2005 | pmid= 16527179}}&lt;/ref&gt;

== Giftigheid ==
Die oormatige gebruik van parasetamol kan meerdere organe beskadig, veral die [[lewer]] en [[nier]]e. In beide organe is die [[giftigheid]] nie van parasetamol self nie, maar van een van die middel se metaboliete, C&lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;7&lt;/sub&gt;NO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; (''N''-asetiel-''p''-benso-kinoon-imien of NAPKI). In die lewer is dit hoofsaaklik die [[sitochroom P450]]-ensieme SIP2E1 en SIP3A4 wat verantwoordelik is vir die omsetting van parasetamol na NAPKI. In die niere word parasetamol hoofsaaklik omgesit na NAPKI deur die ensiem [[siklo-oksigenase]].&lt;ref name=&quot;pmid6798713&quot;&gt;{{cite journal |author=Mohandas J, Duggin GG, Horvath JS, Tiller DJ |title=Metabolic oxidation of acetaminophen (paracetamol) mediated by cytochrome P-450 mixed-function oxidase and prostaglandin endoperoxide synthetase in rabbit kidney |journal=Toxicol. Appl. Pharmacol. |volume=61 |issue=2 |pages=252–9 |date=November 1981 |pmid=6798713 |doi= |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/0041-008X(81)90415-4}}&lt;/ref&gt;

'n Oordosis van parasetamol lei tot 'n opeenhoping van NAPKI, wat dan saam met glutatioon konjugeer. Die konjugasie put die glutatioon, 'n natuurlike anti-oksidant, uit: saam met direkte sellulêre besering deur NAPKI, lei dit tot selskade en dood. In die lewer word daar dan verwys na parasetamol-lewervergiftiging en in die niere na analgesiese (pynstillende) nefropatie.

Die tekens en simptome van parasetamolvergifting kan aanvanklik afwesig of vaag wees. Indien dit nie behandel word nie, kan dit egter binne dae tot lewerversaking en dood lei. Parasetamol-lewervergiftiging is die algemeenste oorsaak van akute lewerversaking in die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk.&lt;ref name=&quot;Larson&quot;&gt;{{cite journal |author=Larson AM, Polson J, Fontana RJ |title=Acetaminophen-induced acute liver failure: results of a United States multicenter, prospective study |journal=Hepatology |volume=42 |issue=6 |pages=1364–72 |year=2005 |pmid=16317692 |doi=10.1002/hep.20948}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Ryder SD, Beckingham IJ |title=ABC of diseases of liver, pancreas, and biliary system. Other causes of parenchymal liver disease |journal=BMJ |volume=322 |issue=7281 |pages=290–92 |year=2001 |pmid=11157536 |doi=10.1136/bmj.322.7281.290}} [11157536 Free full text]&lt;/ref&gt; 'n Oordosis parasetamol lei in die Verenigde State ook tot meer oproepe na gifkontrolesentrums as enige ander farmakologiese middel.&lt;ref name=&quot;hepatology_2004&quot;&gt;{{cite journal |author=Lee WM |title=Acetaminophen and the U.S. Acute Liver Failure Study Group: lowering the risks of hepatic failure |journal=Hepatology |volume=40 |issue=1 |pages=6–9 |datum=Julie 2004 |pmid=15239078 |doi=10.1002/hep.20293 |url=http://www3.interscience.wiley.com/cgi-bin/fulltext/109086434/PDFSTART }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Effekte op diere ==
Parasetamol is uiters giftig vir katte en moet onder geen omstandighede aan dié diere gegee word nie. Katte besit nie die ensiem (glukoronosiltransferase) wat nodig is om parasetamol veilig af te breek nie en selfs 'n uiters klein deel van 'n tablet kan lewensgevaarlik wees.&lt;ref name=&quot;CanVetJ2003-Allen&quot;&gt;{{cite journal | author=Allen AL | title=The diagnosis of acetaminophen toxicosis in a cat | journal=Can Vet J | year=2003 | pages=509–10 | volume=44 | issue=6 | pmid=12839249}}&lt;/ref&gt; Aanvanklike simptome sluit braking, kwyling en verkleuring van die tong en tandvleis in. Na twee dae is lewerskade sigbaar, wat oor die algemeen tot [[geelsug]] lei. Anders as 'n oordosis in mense, is lewerskade in hierdie gevalle gewoonlik nie die oorsaak van dood nie, maar eerder die vorming van methemoglobien en die produksie van Heinz-liggaampies in die [[rooibloedsel]]le  wat die vervoer van suurstof deur die bloed belemmer en tot versmoring lei. Effektiewe behandeling is soms moontlik vir klein oordosisse, maar moet byna onmiddellik toegedien word.

Honde is 'n heeltemal ander geval, waar parasetamol as 'n redelik veilige anti-inflammatoriese middel gebruik word, met minder oorsake van maagsere as NSAIM's. Dit moet slegs op aanbeveling van 'n veearts toegedien word. Daar is ook 'n parasetamol-kodeïenmiddel wat in die Verenigde Koninkryk goedgekeur is en spesifiek vir honde bedoel is.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Pardale-V Tablets: Presentation | publisher = UK National Office of Animal Health Compendium of Animal Medicines | date = September 28, 2006 | accessdate = 3 Januarie 2007 | url = http://www.noahcompendium.co.uk/Dechra/Pardale-V_Oral_Tablets/-27619.html | archive-date = 11 April 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200411143216/http://www.noahcompendium.co.uk/Dechra/Pardale-V_Oral_Tablets/-27619.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; Die produk, Pardale-V, is egter nie sonder voorskrif beskikbaar nie.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Pardale-V Tablets: Legal Category | publisher = UK National Office of Animal Health Compendium of Animal Medicines | date = November 15, 2005 | accessdate = 3 Januarie 2007 | url = http://www.noahcompendium.co.uk/Dechra/Pardale-V_Oral_Tablets/-27624.html | archive-date = 11 April 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200411143210/http://www.noahcompendium.co.uk/Dechra/Pardale-V_Oral_Tablets/-27624.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

Indien daar vermoed word dat 'n kat die middel ingeneem het, of dat 'n hond 'n oordosis ingeneem het, moet die dier onmiddellik na 'n veearts geneem word vir ontgiftiging.&lt;ref name=&quot;VetHumToxicol1998-Villar&quot;&gt;{{cite journal | author=Villar D, Buck WB, Gonzalez JM | title=Ibuprofen, aspirin and acetaminophen toxicosis and treatment in dogs and cats | journal=Vet Hum Toxicol | year=1998 | pages=156–62 | volume=40 | issue=3 | pmid= 9610496}}&lt;/ref&gt; Die effekte van vergiftiging sluit lewerskade, hemolitiese [[anemie]] ('n vorm van bloedarmoede), oksidatiewe skade aan die rooibloedselle en bloeding. Daar is geen tuisrate nie en die hoeveelheid permanente skade is afhanklik van die tydperk tussen die inname en die ingryping deur 'n veearts. 'n Veearts kan 'n parasetamoloordosis behandel deur die gebruik van 'n ondersteunende vloeistofterapie, die farmakologiese agens asetielsisteïen of die aminosuur [[metionien]] of die koënsiem S-adenosil-&lt;small&gt;L&lt;/small&gt;-metionien om die lewerskade te rem en [[simetidien]] om die maagsure te rem en teen maagsere te beskerm. Wanneer lewerskade plaasgevind het, kan dit egter nie ongedaan gemaak word nie.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Acetaminophen Toxicity in Dogs | author = Manning AM | publisher = PetPlace.com | accessdate = 3 Januarie 2007 | url = http://www.petplace.com/dogs/acetaminophen-toxicity-in-dogs/page1.aspx | archive-date =  9 Februarie 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090209035023/http://www.petplace.com/dogs/acetaminophen-toxicity-in-dogs/page1.aspx | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; Vitamien C word ook soms gebruik om te help met die omsetting van methemoglobien terug na hemoglobien.

Parasetamol is ook dodelik vir slange en is al gebruik in pogings om die slang ''Boiga irregularis'' in [[Guam]] te kontroleer.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Johnston J, Savarie P, Primus T, Eisemann J, Hurley J, Kohler D |title=Risk assessment of an acetaminophen baiting program for chemical control of brown tree snakes on Guam: evaluation of baits, snake residues, and potential primary and secondary hazards |journal=Environ Sci Technol |volume=36 |issue=17 |pages=3827–33 |year=2002 |pmid=12322757 |doi=10.1021/es015873n}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Paracetamol}}
* [http://www.pharmweb.net/pwmirror/pwy/paracetamol/pharmwebpic.html Inligtingsentrum vir parasetamol]
* [http://www.pharmweb.net/pwmirror/pwy/paracetamol/pharmwebpic5.html Geskiedenis van parasetamol]

{{en-vertaal|Paracetamol}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Geneesmiddels]]</text>
      <sha1>92ebo3w1gv3m5n53pu5o86fq6hs8ilf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Michelangelo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37260</id>
    <revision>
      <id>2924697</id>
      <parentid>2866745</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T12:30:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17674" sha1="d1oqo60z4tzky0vqvrjmzxa49sdvwyb" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Kunstenaar
| agtergrondkleur = #76A8FF
| naam            = Michelangelo
| beeld           = Michelango Portrait by Volterra.jpg
| opskrif         = Krytportret deur Daniele de Volterra
| geboortenaam    = Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni
| geboortedatum   = {{Geboortedatum|df=yes|1475|3|6}}
| geboorteplek    = naby [[Arezzo]], [[Italië]]
| sterfdatum      = {{Sterftedatum en ouderdom|df=yes|1475|3|6|1564|2|18}}
| plekvandood     = [[Rome]], Italië
| nasionaliteit   = Italiaans
| veld            = Beeldhouwerk, skilderkuns, argitektuur en poësie
| opleiding       = 
| beweging        = Hoog-Renaissance
| werke           = ''David''&lt;br /&gt;''Pietà''&lt;br /&gt;''Die laaste oordeel''&lt;br /&gt;[[Plafon van die Sixtynse kapel]]
| beskermhere     = 
| beïnvloed_deur  = 
| beïnvloed       = 
| toekennings     = 
}}

[[Lêer:Creation of Adam.jpg|duimnael|regs|Die ''Skepping van Adam'' op die [[plafon van die Sixtynse kapel]]]]
'''Michelangelo  di Lodovico Buonarroti Simoni'''&lt;ref name=wga&gt;{{cite web |url=http://www.wga.hu/frames-e.html?/bio/m/michelan/biograph.html |title=Web Gallery of Art, image collection, virtual museum, searchable database of European fine arts (1100–1850) |publisher=www.wga.hu |access-date=13 Junie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516225358/https://www.wga.hu/frames-e.html?%2Fbio%2Fm%2Fmichelan%2Fbiograph.html |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; ([[6 Maart]] [[1475]] – [[18 Februarie]] [[1564]]), beter bekend as slegs '''Michelangelo''', was 'n Italiaanse skilder, beeldhouer, argitek, digter en ingenieur wat tydens die [[Renaissance]] aktief was. Michelangelo het homself hoofsaaklik met kunssinnige vakgebiede besig gehou maar nou en dan ook ander vakgebiede betree. Sy vaardigheid was sodanig dat hy dikwels beskou word as meedinger vir die titel van die argetipiese Renaissance-man, saam met [[Leonardo da Vinci]].

Tydens sy lang lewe het Michelangelo reuse bydraes tot sy gekose vakgebiede gelewer. Indien mens die inhoud van sy korrespondensie, sketse en ander nie-kunssinnige werke wat steeds bestaan in ag neem, is hy die beste gedokumenteerde kunstenaar van die 16de eeu.

Twee van sy bekendste beeldhouwerke, die ''Pietà'' en ''Dawid'', is voor sy dertigste verjaardag geskep. Michelangelo het nie 'n hoë dunk van skilderkuns gehad nie, maar tog twee van die invloedrykste  [[fresko]]'s in die geskiedenis van Westerse kuns geskep: tonele uit [[Genesis]] op die plafon en ''Die Wederkoms'' op die altaarmuur van die [[Sixtynse kapel]] in die [[Vatikaan]] (midde-in [[Rome]]).

Hy het later in sy lewe die koepel van die [[Sint Pieterskerk]] in die Vatikaan ontwerp en 'n omwenteling in die klassieke argitektuur teweeg gebring deur sy gebruik daarin van pilasters wat twee verdiepings hoog gestrek het.

Michelangelo was welbekend in sy eie tyd en is die eerste Westerse kunstenaar wie se biografie reeds tydens sy leeftyd gepubliseer is.&lt;ref name=&quot;Britannica1&quot;&gt;Michelangelo. (2008). Encyclopædia Britannica. ''Ultimate Reference Suite''.&lt;/ref&gt; Daar is inderdaad twee biografieë tydens sy leeftyd gepubliseer waarvan een deur [[Giorgio Vasari]], wie voorgestel het dat Michelangelo die toppunt van kunssinnige prestasie sedert die begin van die Renaissance was. Vasari se siening sou vir die volgende eeue in kunsgeskiedenis voortleef. In sy leeftyd is daar ook na Michelangelo verwys as ''Il Divino'' (&quot;die goddelike/hemelse een&quot;).&lt;ref name=&quot;Bulletin1&quot;&gt;{{Citation |last=Jacobs |first=Frederika |title=assembling: Marsyas, Michelangelo, and the Accademia del Disegno - Dis |journal=The Art Bulletin |date=September 2002 |page=22 |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0422/is_3_84/ai_91673178/pg_22&amp;#93; |access-date= 2 Junie 2010 |archivedate=26 Mei 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080526182449/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0422/is_3_84/ai_91673178/print }}&lt;/ref&gt;

Michelangelo word nie net as een van die belangrikste meesters van die Italiaanse Renaissance beskou nie, maar ook as een van die grootste kunstenaars van alle tye. Hy het om die beurt in [[Florence]] en Rome gewerk. Van sy bekendste werke is die fresko teen die [[plafon van die Sixtynse kapel]] in die Vatikaan en die [[Dawid-beeld]] in Florence. Hy het ook talle gedigte geskryf.

Michelangelo Buonarroti (self het hy sy naam as Michelagniolo geskryf) is op 6 Maart 1475 in [[Caprese]], ŉ klein dorpie naby [[Arezzo]] in [[Toskane]], gebore. Sy vader, Lodovico di Lionardi Buonarroti Simoni, was op daardie stadium die burgemeester van Caprese.

Michelangelo se moeder, Francesca, is in 1481 oorlede en kort daarna het hy saam met sy vader en 4 broers na Florence verhuis waar hy op 13-jarige ouderdom as vakleerling by die skilder [[Domenico Ghirlandaio]] (ca. 1449-1494) ingeskryf het. Michelangelo het egter ŉ voorkeur vir beeldhouwerk getoon en het 'n jaar later 'n leerling van die beeldhouer [[Bertoldo di Giovanni]] (ca. 1420-1491) geword.

Bertoldo, ŉ oudleerling van die Florentynse beeldhouer [[Donatello]], was indiens van [[Lorenzo de' Medici|Lorenzo de Medici]], wie die heerser van Florence genoem is, en het onder meer klassieke beelde vir die [[Medici|De Medici]] tuin langs die klooster van [[San Marco]] gemaak. In [[Berthold Oppenheim|Bertoldo]] se opelugskool in die [[San Marco]] tuin het Michelangelo kennis gemaak met die kuns van die klassieke [[Oudheid]] wat van fundamentele belang vir sy werk sou word. Hy is veral geïnspireer deur die gespierde, emosionele beeldhouwerke van die Hellenisme, asook die werk van [[Giotto Masaccio]] en Donatello.

By die Medici-huis, waar hy later op aandrang van Lorenzo ingewoon het, het hy met ander kunstenaars kennis gemaak, onder wie die digter Poliziano, wie se idees 'n groot invloed op sy eie, latere poësie gehad het. Uit hierdie tydperk dateer 'n reliëf in marmer, [[Madonna van die Rotse|Madonna]] by die trap (''Madonna della scala''), wat die oudste bekende werk van Michelangelo is. Hy het ook 'n ander marmer-reliëf, ''Slag van die Sentoere'', gemaak terwyl hy die tuinskool bygewoon het. Albei werke is vandag in die [[Casa Buonarroti]] in Florence te sien.

Lorenzo de Medici is in 1492 oorlede en onder sy seun en opvolger, [[Piero Tomacelli|Piero]], het die Medici's se politieke mag begin kwyn. Hoewel Piero hom goedgesind was, het Michelangelo na sy vader se huis teruggekeer. As beloning vir ŉ kruisbeeld van hout wat hy vir die kapel van 'n klooster gemaak het is toestemming aan Michelangelo verleen om saam met dokters en ander kunstenaars die lyke in die kloosterhospitaal te dissekteer en te bestudeer om kennis van die menslike anatomie op te doen. Hierdie kennis het hom goed te pas gekom in sy latere beeldhou- en skilderwerk.

Toe die Medici 's in 1494 deur [[Savonarola]] uit Florence verdryf is, het Michelangelo vir sy eie lewe gevrees en na [[Bologna]] gevlug, waar hy met die werk van die beeldhouer [[Jacopo della Quercia]] (ca. 1374- 1438) kennis gemaak en 3 beeldjies voltooi het vir die altaar van [[St. Dominikus]]. 'n Jaar later het hy na Florence teruggekeer. Die voortgesette politieke onstabiliteit en moontlikheid van ŉ Franse inval het hom egter in 1496 laat besluit om 'n heenkome in Rome te vind.

Om geld vir sy reis te verdien, het Michelangelo 'n beeld van ŉ slapende [[Cupido]] gemaak, dit in sy tuin begrawe om dit 'n verweerde voorkoms te gee en dit toe as ŉ antieke beeld aan kardinaal Riario in Rome verkoop. Toe die kardinaal later onraad merk, het Michelangelo die geld aan hom terugbetaal. Hy het wel 'n gunstige indruk gemaak en die kardinaal het aan hom gratis huisvesting gebied. Eers 'n jaar later ontvang hy sy eerste opdrag van die bankier [[Jacopo Galli]], vir wie hy 'n marmerbeeld van 'n drankbenewelde [[Bacchus]] maak (Bargello, Florence).

In 1498/99 het hy in opdrag van die kardinaal van [[St. Denis]] die wêreldberoemde ''Pietà'' ([[Maria]]) wat treur oor die gestorwe [[Jesus van Nasaret|Jesus]]) gemaak. Dit is vandag in die [[St. Pieterskerk]] in Rome te sien en is die enigste van Michelangelo se beelde waarop sy naam verskyn. In 1501 was Michelangelo weer in Florence waar hy in opdrag van die stad se Kommune 'n reuse marmerbeeld van die jong [[Dawid]] gemaak het. Die beeld is in 1504 voltooi en voor die ingang van die [[Palazzo Pretorio|Palazzo]] Vecchio opgerig. Vandag word dit in die [[Accademia]] in Florence bewaar en 'n kopie daarvan staan op die oorspronklike plek voor die [[Vecchio]]. Die beeld skep tegelyk die indruk van kalmte én gespannendheid, 'n &quot;aksie-in-rus&quot; wat tiperend van Michelangelo se werk was.

Vir hom was beeldhouwerk die losmaak of bevryding van die figuur wat reeds in die marmerblok aanwesig was. In 1504 het hy, weereens in opdrag van die Kommune, 'n fresko in die [[Palazzo Vecchio]] gemaak met die ''Slag van Cascina'' (tussen Florence en [[Pisa]], 1364) as onderwerp. Die fresko moes as teenstuk dien vir [[Leonardo da Vinci]] se ''Slag van Anghiari''. Hierdie fresko van Michelangelo is later vernietig, maar dit was 'n voorloper van sy latere skilderye teen die plafon van die Sixtynse kapel, waarin sy voorliefde vir die buitengewoon gespierde, manlike naakfiguur duidelik na vore gekom het. Sy enigste losstaande skildery wat bewaar gebly het, die ''Heilige Familie'' (Uffizi, Florence), dateer waarskynlik ook uit hierdie periode.

In 1505 is Michelangelo deur [[Pous Julius II|pous Julius I]]I na Rome ontbied en het hy opdrag ontvang om 'n grafmonument vir hom in die [[St. Pietro]] in [[Vincoli]] (Rome) te ontwerp. Onenigheid tussen hom en die pous het daartoe gelei dat hy in 1506 na Florence teruggekeer het, maar 'n paar maande later het hy hom voor die pous verootmoedig en voortgegaan met werk aan dié grafmonument. Die middelpunt van die monument sou gevorm word deur die beroemde ''Moses-figuur'' (1513- 1515), waarvan die 2 horings op die kop uit 'n verkeerde vertaling van die [[Bybel]] gespruit het. ''Die Slawe'' (1513- 1516), wat in die [[Louvre]] in [[Parys]] bewaar word, was oorspronklik ook vir pous [[Pous Julius II|Julius II]] se grafmonument bedoel, maar vanweë voortdurende rusies tussen Michelangelo en die pous is die monument nooit volgens die oorspronklike plan voltooi nie. Dit is eers dekades na die dood van die pous volgens 'n vereenvoudigde ontwerp voltooi.

Een van die redes vir die onmin tussen die pous en Michelangelo was dat die pous hom gedwing het om fresko's aan die gewelf van die Sixtynse kapel in Rome aan te bring. Michelangelo was ontevrede oor die opdrag omdat hy homself as ŉ beeldhouer en nie as 'n skilder gesien het nie, maar in 1508 het hy wel met die taak begin. As onderwerp het hy taferele uit die boek Genesis gekies, omring deur profete, sibilles (vroulike profete uit die [[Griekse mitologie]]) en naakte jongelinge.

Dié enorme werk is eers in 1512 voltooi en die ongemaklike posisies wat Michelangelo moes inneem om die plafon te beskilder, het sy gesondheid erg geknou. Hy het geweier om van helpers gebruik te maak en het die werk alleen voltooi. Die pous is oorlede 'n paar maande nadat die werk aan die Sixtynse plafon voltooi is en Michelangelo moes voortgaan met werk aan die graftombe. Die nuwe pous, [[Leo X]], was 'n lid van die De Medici huis en het Michelangelo se werk in 1516 onderbreek en hom na Florence gestuur om aan die grafkapel van De Medici in die [[Nuwe Sakristie]] van die kerk van [[St. Lorenzo]] te werk. Michelangelo was ook die argitek van hierdie kapel. Die bekendste beelde daarin is die rustende figure van ''Dag, Nag, Môre en Aand''.

In 1524 ontwerp hy in opdrag van pous [[Clemens VII]] die Biblioteca Mediceo Laurenziana in Florence. Dit is die biblioteek waarin die groot versameling boeke en manuskripte van die Medici's bewaar word. Die gebou grens aan die St. Lorenzo en is 'n duidelike afwyking van die klassieke reëls van Michelangelo se tyd; die suite is byvoorbeeld in die mure ingebou.

Die [[Laurenziana]] en die [[Medici-grafkapel]] was Michelangelo se laaste werke in Florence en is albei in 1534 voltooi. Die werk het egter nie sonder onderbreking voortgegaan nie: in 1529 het Michelangelo die republikeinse regering van [[Florence]] gehelp om die stad teen 'n aanval van die Medici's te verdedig. Toe die Medici's die stad in 1530 herower, het Michelangelo na [[Venesië]] gevlug, waar hy volgens oorlewering die beroemde [[Rialtobrug]] ontwerp het. Hoewel hy die goedgesindheid van die Medici's verloor het, is hy toegelaat om na Florence terug te keer en die werk te voltooi.

In 1534 het hy die stad egter permanent verlaat en hom in Rome gevestig. Pous [[Pous Paulus III|Paulus III]] het Michelangelo aangestel as die amptelike beeldhouer, skilder en argitek van die Vatikaan en hom opdrag gegee om die altaarmuur van die [[Sixtynse kapel]] met fresko's te versier. Die muurskildering van sowat 12×13 m is 'n uitbeelding van die ''Laaste Oordeel'' en het hom 6 jaar geneem om te voltooi. Die tientalle naakfigure wat daarin voorkom het soveel opspraak verwek dat een van Michelangelo se leerlinge, [[Daniele da Volterra]] (1509-1566), later opdrag ontvang het om sommige van die figure met klere en doeke te beskilder. Tussen 1537 en 1539 het Michelangelo [[Campidoglio]], die plein op die heuwel van die [[Kapitool]], tot 'n monumentale plein herskep. Hiervoor het hy onder meer die [[Conservatore-paleis]] (omstreeks 1545) ontwerp. Die &quot;kolossale orde&quot; van die paleis is sedertdien 'n vaste element in die monumentale boukuns.

Van 1546 het Michelangelo sy aandag aan die voltooiing van die St. Pieterskerk in Rome geskenk. Die koepel is volgens sy ontwerp, maar ietwat steiler as wat hy dit bedoel het, deur [[Giacomo della Porta]] (ca. 1537-1602) en [[Carlo Maderna]] (1556-1629) gebou.

In sy laaste lewensjare het Michelangelo na nuwe vorme in sy beeldhouwerk gesoek. In die [[Piela Rondanini]] (1555-1564, [[Castello Sforzesco]], [[Milaan]]) verontagsaam hy die reëls van die anatomie om beter uiting aan die emosionele inhoud van die werk te gee.

Michelangelo is op 18 Februarie 1564 in Rome oorlede en in die [[St. Croce]] in [[Florence]] begrawe waar 3 standbeelde by sy graf opgerig is. Die beelde is verteenwoordig onderskeidelik die beeldhoukuns, skilderkuns en digkuns, al drie gebiede waarop hy uitgeblink het.

Die roem wat Michelangelo verwerf het was een van die vernaamste redes vir die maatskaplike aansien wat later aan die beeldende kuns gegee is. Vanweë sy groot meesterskap word hy &quot;it divino Michelangelo&quot; of die goddelike Michelangelo genoem. Sy vermoë om emosionele uiting te gee word met die term ''terribilità'' aangedui. Hoewel hy homself in die eerste plek as 'n beeldhouer beskou het, was sy grootste invloed op die gebied van die skilderkuns.

Sy werk was, saam met die latere werk van [[Rafaël|Rafael]], die belangrikste uitgangspunt vir die [[Maniëriste]]. Michelangelo het ook talle verse, satires, grafskrifte en liefdesgedigte geskryf wat geïnspireer is deur sy persoonlike ervarings. Baie is deur hom vernietig, maar sommige is in 1623 gepubliseer. Sy briewe, wat baie biografiese inligting bevat, is in 1875 vir die eerste keer gepubliseer. Tydens werksaamhede aan die St. Lorenzo in 1976 is 'n groot aantal van sy argitektuurontwerpe van omstreeks 1530 ontdek.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Lêer:Michelangelo Bacchus.jpg|Bacchus, Michelangelo
Lêer:Firenze.Palvecchio.500.Michelangelo2.JPG|1534, Palazzo Vecchio, Florence
Lêer:Autori vari, arca di san domenico, angelo reggicandelabro di michelangelo, 1494, 02.jpg|Angel by Michelangelo 
Lêer:Madonna michelangelo1.jpg|Madonna Belgium
Lêer:Michelangelo, after - Leda and the Swan - NG.jpg|Leda 
Lêer:Michelangelo pietà rondanini.jpg|''Pietà Rondanini'', 1564, Milano
Lêer:StPetersDomePD.jpg|Sint Pieterskerk, Vatikaanstad
Lêer:Dying slave Louvre MR 1590.jpg|Louvre 
Lêer:Rebellious Slave (Michelangelo).jpg|Rebellious Slave 
Lêer:Michelangelo Pieta Firenze.jpg|Michelangelo Pieta 
Lêer:Andr37.jpg|Ganymede, copy of original 1532, Windsor Castle
Lêer:Buonarotti-scala.jpg|Madonna
&lt;/gallery&gt;

== Vroeë lewe ==
As jong seun was hy 'n vakleerling by die skilder [[Ghirlandaio]] in [[Florence]]. So talentvol was die seun dat [[Lorenzo de' Medici|Lorenzo de Medici]], lid van die invloedryke [[Medici]]-familie, die heersers van Florence, hom onder sy vleuels geneem en '''Michelangelo''' sy beskermling geword het.

== Laaste dae ==
Michelangelo was reeds 72 jaar oud toe hy as argitek van die [[Sint Pieterskerk]] aangestel is, in die plek van Bramante, wat kort tevore  oorlede is. Soos al sy ander opdragte het hy die nuwe taak met geesdrif aangepak. Die voltooiing daarvan het hy egter nie aanskou nie, want hy is in 1564 oorlede.

Dit was sy wens om in Florence begrawe te word. Die groot kunstenaar het egter in Rome gesterf. Een van sy neefs, bevrees dat die inwoners van [[Rome]] sou verhinder dat sy stoflike oorskot na Florence gebring word, het dit in die nag uit die lykshuis gehaal, toegedraai in klere en op 'n perdekar na Florence gebring. Daar is Michelangelo in die kerk van [[Santa Croce]] te ruste gelê.&lt;ref&gt;KENNIS,  vol 10, 1980, bl. 1929,  {{ISBN|0 7981 0832 0}}&lt;/ref&gt;

== Skakels ==
* [[Salvatore Garau]]
* [[Giannino Castiglioni]]
* [[Tommaso Panizza]]

== Bronne ==
* [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409591}}, volume 18, bl. 222

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn|Michelangelo Buonarroti}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Geboortes in 1475]]
[[Kategorie:Italiaanse argitekte]]
[[Kategorie:Italiaanse beeldhouers]]
[[Kategorie:Italiaanse digters]]
[[Kategorie:Italiaanse skilders]]
[[Kategorie:Sterftes in 1564]]
[[Kategorie:Sixtynse kapel]]</text>
      <sha1>d1oqo60z4tzky0vqvrjmzxa49sdvwyb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:EHS.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>38111</id>
    <revision>
      <id>2924762</id>
      <parentid>455814</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:27:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114" sha1="82o2lnbemz1upj4nx5b9yr9efnv33vf" xml:space="preserve">==Opsomming==
[[Hoërskool Ermelo]]

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Skole in Mpumalanga]]</text>
      <sha1>82o2lnbemz1upj4nx5b9yr9efnv33vf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jakobus II van Engeland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39658</id>
    <revision>
      <id>2924702</id>
      <parentid>2915793</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T12:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2924702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11904" sha1="dmgpkwq9i2gi0hfvxhcv1edt6489r0t" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Jakobus II en VII
|kleur = #ccf
|titel = ''Koning van Engeland, Ierland en Skotland''
|beeld = King James II.jpg
|beeld_wydte = 180px
|beeld_onderskrif = Koning Jakobus II deur sir Godfrey Kneller.
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = Huis
|1 = [[Huis van Stuart|Stuart]]
|opskrif2 = Regeer
|2 = [[6 Februarie]] [[1685]] – [[11 Desember]] [[1688]]
|opskrif3 = Voorganger
|3 = [[Karel II van Engeland|Karel II]]
|opskrif4 = Opvolger
|4 = [[Willem III van Engeland|Willem III &amp; II]] en &lt;br /&gt;[[Maria II van Engeland|Maria II]]
|opskrif5 = Eggenote
|5 = Anne Hyde&lt;br /&gt;Maria van Modena
|opskrif6 = Kinders
|6 = [[Maria II van Engeland|Maria II]]&lt;br /&gt;[[Anna van Groot-Brittanje|Anna]]&lt;br /&gt;James FitzJames, 1ste Hertog van Berwick&lt;br /&gt;Jakobus Francis Eduard, Prins van Wallis&lt;br /&gt;Louisa Maria Teresa
|opskrif7 = Gebore
|7 = [[14 Oktober]] [[1633]]; [[Sint James-paleis]], [[Londen]]
|opskrif8 = Oorlede
|8 = [[16 September]] [[1701]]; Saint-Germain-en-Laye, [[Frankryk]]
|opskrif9 = Vader
|9 = [[Karel I van Engeland|Karel I]]
|opskrif10 = Moeder
|10 = Henrietta Maria van Frankryk
}}

'''Jakobus II en VII''' ([[Engels]]: '''James'''; 14 Oktober 1633 – 16 September 1701) was van 6 Februarie 1685 af koning van Engeland en Ierland as '''Jakobus II''' en koning van Skotland as '''Jakobus VII'''. Hy is die laaste [[Rooms-Katolieke Kerk|Katolieke]] koning wat oor dié lande regeer het. Van Jakobus se onderdane was ontevrede met sy godsdienstige beleidrigtings en dit het daartoe gelei dat hy in die [[Glorieryke Rewolusie]] van die Engelse troon afgesit is nadat hy landuit gevlug het. Hy is nie deur sy Katolieke seun, Jakobus Francis Eduard, opgevolg nie, maar deur sy [[Protestant]]se dogter [[Maria II van Engeland|Maria II]] en sy skoonseun [[Willem III van Engeland|Willem III]] wat van 1689 saam regeer het as &quot;Willem en Maria&quot;. Jakobus het daarna tot met sy dood onder die beskerming van sy neef en bondgenoot koning [[Lodewyk XIV van Frankryk|Lodewyk XIV]] in [[Frankryk]] gewoon.

== Vroeë lewe ==
Jakobus, die tweede oorlewende seun van [[Karel I van Engeland|Karel I]] en Henrietta Maria van Frankryk, is op [[14 Oktober]] [[1633]] in die [[Sint James-paleis]] in [[Londen]] gebore.&lt;ref&gt;Miller, 1&lt;/ref&gt; Later in dié jaar is Jakobus deur William Laud, die [[Anglikaanse Kerk|Anglikaanse]] [[Aartsbiskop van Kantelberg]], gedoop.&lt;ref name=&quot;c31&quot;&gt;Callow, 31&lt;/ref&gt; Op 22 Januarie 1644 het hy die Hertog van York geword.&lt;ref name=&quot;c31&quot; /&gt;

=== Burgeroorlog ===
Terwyl koning [[Karel I van Engeland|Karel I]] se geskille met die [[Engelse parlement]] toegeneem het in die [[Engelse Burgeroorlog]], het Jakobus in [[Oxford]], ’n koninklike vesting, gebly. Toe die stad oorgee ná die [[Beleg van Oxford]] in 1646, het die parlement opdrag gegee dat die Hertog van York in [[Sint James-paleis]] aangehou word.&lt;ref&gt;Callow, 45&lt;/ref&gt; In 1648 het hy uit die paleis ontsnap en na [[Den Haag]], Nederland, gevlug.&lt;ref&gt;Callow, 48–50&lt;/ref&gt; Toe Karel I in 1649 deur rebelle tereggestel is, het monargiste Jakobus se oudste broer, [[Karel II van Engeland|Karel]], as koning Karel II uitgeroep.&lt;ref name=&quot;r517&quot;&gt;Royle, 517&lt;/ref&gt; Hy is in 1651 gekroon as koning van Skotland, maar kon nie die Engelse kroon vir hom verseker nie. Hy het daarna as banneling na [[Frankryk]] gevlug.&lt;ref name=&quot;r517&quot; /&gt;

Jakobus het ook toevlug in Frankryk gesoek en in die Franse leër gedien. Toe sy broer Karel ’n ooreenkoms aangaan met [[Spanje]], ’n vyand van Frankryk, is Jakobus uit Frankryk verban. Hy het geen geld gehad nie en hy moes noodgedwonge saam met sy jonger broer [[Hendrik Stuart, Hertog van Gloucester|Hendrik]] by die Spaanse leër aansluit. Hier het hy ál meer vervreem geraak van sy broer se Anglikaanse raadgewers. In 1660 het die situasie in Engeland so verander dat Karel II weer op die troon toegelaat is.&lt;ref&gt;Miller, 25&lt;/ref&gt;

=== Herstel van die troon ===
[[Lêer:James II and Anne Hyde by Sir Peter Lely.jpg|duimnael|links|Jakobus en Anne Hyde in die 1660's deur sir [[Peter Lely]].]]
Toe Karel II weer die Engelse troon bestyg, was Jakobus die vermoedelike troonopvolger. Dit was egter onwaarskynlik dat hy koning sou word omdat Karel steeds ’n jong man was en vermoedelik kinders sou hê.&lt;ref&gt;Callow, 89.&lt;/ref&gt;

Met sy terugkeer na Engeland het Jakobus dadelik in ’n omstredenheid beland toe hy sy verlowing aankondig aan [[Anne Hyde]], die dogter van Karel se hoofminister, Edward Hyde.&lt;ref&gt;Callow, 90.&lt;/ref&gt; In 1659, terwyl Jakobus haar probeer verlei het, het hy beloof dat hy met haar sou trou.&lt;ref&gt;Miller, 44.&lt;/ref&gt; Anne het in 1660 swanger geraak, maar omdat die troon intussen herstel is, het niemand verwag dat ’n prins met ’n onderdaan sou trou nie, ongeag van wat hy vroeër beloof het.&lt;ref&gt;Miller, 44–5.&lt;/ref&gt; Almal, selfs Anne se pa, het hom probeer oorreed om nie met haar te trou nie, maar hulle het – eers in die geheim en toe amptelik op 3 September 1660 in Londen.

Van hul agt kinders het net twee oorleef tot in hul volwasse jare: [[Maria II van Engeland|Maria]] en [[Anna van Groot-Brittanje|Anna]].

=== Bekering tot Katolisisme ===
Sy jare in bannelingskap in Frankryk het Jakobus blootgestel aan die invloede van Katolisisme. Eers het Anne en toe Jakobus hulle tot dié geloof bekeer. Karel het dit teengestaan en gelas dat Jakobus se twee dogters Protestants grootgemaak word. Hy het Jakobus egter toegelaat om ná Anne se dood te trou met die Katolieke Maria van Modena, ’n 15-jarige Italiaanse prinses.&lt;ref&gt;Waller, 16–17&lt;/ref&gt;

In 1677 het Jakobus teen sy sin ingestem dat sy oudste dogter, Maria, trou met sy Protestantse susterskind, [[Willem III van Engeland|Willem, die Prins van Oranje]]. Die vrees het toegeneem dat ’n Katoliek koning van Engeland sou word, veral toe dit begin lyk of Karel II en sy vrou, Catherine van Braganza, nie kinders sou hê nie.

== Bewind ==
Karel is in 1685 dood nadat hy hom op sy sterfbed tot Katolisisme bekeer het.&lt;ref&gt;Miller, 118–119&lt;/ref&gt; Hy het geen kinders gehad nie en is deur Jakobus opgevolg wat in Engeland en Ierland as Jakobus II en in Skotland as Jakobus VII regeer het. Daar was aanvanklik geen beswaar teen sy geloof nie, maar daar was kort ná sy troonbestyging twee rebellies, een onder sy neef die Hertog van Monmouth en die ander in Skotland onder Archibald Campbell, die Graaf van Argyll.&lt;ref&gt;Miller, 140–143; Harris, 73–86&lt;/ref&gt; Beide Argyll en Monmouth het hul ekspedisies aangevoer vanaf die [[Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande]], waar Jakobus se susterskind en skoonseun Willem die stadhouer van verskillende gebiede was. Albei opstande is egter onderdruk.

Godsdienstige spanning en teenkanting teen Jakobus se beleidrigting het van 1686 af begin toeneem. Dit het vererger nadat Jakobus se tweede vrou die lewe geskenk het aan ’n seun, Jakobus Francis Eduard. Betrekkinge tussen Jakobus en die Prins van Oranje het intussen ook versleg. Om die guns van die Protestante in Engeland te wen, het die prins in 1687 ’n ope brief aan die Engelse volk geskryf waarin hy sy afkeer van Jakobus se godsdienstige beleidrigtings uitspreek. Baie Engelse politici het Willem as ’n vriend beskou en het oor die jare in die geheim kontak met hom behou. Hulle het begin om ’n gewapende inval in Engeland te beplan.&lt;ref&gt;Troost, 186&lt;/ref&gt;

== Rewolusie ==
Willem was eers teen die inval, maar die meeste historici stem saam dat hy in April 1688 ’n mag op die been begin bring het.&lt;ref&gt;Troost, 190&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Claydon, Tony|date=September 2004|url=http://www.oxforddnb.com/view/article/29450|title=William III and II (1650–1702)|work=Oxford Dictionary of National Biography|publisher=Oxford University Press|accessdate=2008-08-08}} (Subskripsie nodig)&lt;/ref&gt; Openbare teenkanting teen Jakobus het intussen opgevlam ná die verhoor van sewe biskoppe wat openlik teen sy godsdienstige beleidrigtings was en ’n beroep op hom gedoen het om dit te verander.&lt;ref&gt;Van der Kiste, 91&lt;/ref&gt;

Willem is intussen amptelik genooi om aan die inval deel te neem en op 5 November 1688 het hy by [[Brixham]] in Suidwes-Engeland aan wal gegaan.&lt;ref&gt;Troost, 200–203; van der Kiste, 102–103&lt;/ref&gt; Die steun vir Jakobus het feitlik onmiddellik begin afneem en invloedryke edelmanne regoor die land het hul steun aan die invaller toegesê.&lt;ref&gt;Troost, 204–205&lt;/ref&gt;

Jakobus wou Willem eers teengaan, maar het gesien hy het nie ’n kans teen hom nie. Hy het toe afgevaardigdes na Willem gestuur om te onderhandel, maar in die geheim op 11 Desember probeer vlug.&lt;ref name=&quot;t205&quot;&gt;Troost, 205–207&lt;/ref&gt; Dit het misluk, maar op 23 Desember slaag sy tweede poging om landuit te vlug.&lt;ref name=&quot;t205&quot; /&gt;

== Later jare ==
Met die hulp van Franse troepe het Jakobus in Maart 1689 in Ierland geland.&lt;ref&gt;Miller, 222–224&lt;/ref&gt; Die Ierse parlement het hom nooit van die troon afgesit nie en hy was dus steeds dié land se koning. Op Jakobus se aandrang het die parlement ’n wet afgekondig wat godsdienstige vryheid aan alle Katolieke en Protestante in Ierland verleen het.&lt;ref&gt;Harris, 440&lt;/ref&gt; Jakobus het ’n leër in Ierland op die been gebring, maar hy is op 1 Julie 1690 verslaan toe Willem persoonlik ’n leër aangevoer het om Engelse beheer terug te neem.&lt;ref name=&quot;h446&quot;&gt;Harris, 446–449&lt;/ref&gt; Jakobus het weer eens na Frankryk gevlug en nooit weer na een van sy vorige koninkryke teruggekeer nie.&lt;ref name=&quot;h446&quot; /&gt;

Hy het in sy laaste jare ’n lewe van streng boetedoening gelei.&lt;ref&gt;Miller, 234–236&lt;/ref&gt; Hy is op 16 September 1701 aan breinbloeding in Saint-Germain-en-Laye dood&lt;ref&gt;Miller, 240&lt;/ref&gt; en is in [[Parys]] begrawe.

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronne ==
{{refbegin|2}}
* Ashley, Maurice, ''The Glorious Revolution of 1688'', Charles Scribner's Sons, New York, 1966. {{ISBN|0-340-00896-2}}.
* Belloc, Hilaire, ''James the Second'', J.B. Lippincott Co, Philadelphia 1928.
* Callow, John, ''The Making of King James II: The Formative Years of a King'', Sutton Publishing, Ltd, Thrupp, Stroud, Gloucestershire, 2000. {{ISBN|0-7509-2398-9}}.
* Clarke, James S. (Red.), ''The Life of James II'', Londen, 1816
* Harris, Tim, ''Revolution: The Great Crisis of the British Monarchy, 1685–1720'', Penguin Books, Ltd., 2006. {{ISBN|0-7139-9759-1}}.
* &quot;James II,&quot; ''Encyclopædia Britannica,'' 11de uitg. Londen, 1911: Cambridge University Press.
* MacLeod, John, ''Dynasty, the Stuarts, 1560–1807'', Hodder and Stoughton, Londen 1999. {{ISBN|0-340-70767-4}}.
* Miller, John, ''James II'', 3de uitg. Yale University Press, New Haven 2000. {{ISBN|0-300-08728-4}}
* [http://jacobite.ca/kings/james2.htm McFerran, Noel S. (2003). &quot;James II and VII.&quot;]
* Prall, Stuart, ''The Bloodless Revolution: England, 1688'', Anchor Books, Garden City, New York 1972.
* Royle, Trevor, ''The British Civil Wars: The Wars of the Three Kingdoms, 1638–1660'', Little, Brown, 2004. {{ISBN|0-312-29293-7}}.
* Troost, Wout, ''William III, The Stadholder-king: A Political Biography'' (2005) (vertaal deur J.C. Grayson) {{ISBN|0-7546-5071-5}}
* Turner, Francis C., ''James II'', Eyre and Spottiswoode, Londen, 1948
* Van der Kiste, John, ''William and Mary'' (2003) {{ISBN|0-7509-3048-9}}
* Waller, Maureen, ''Ungrateful Daughters: The Stuart Princesses who Stole Their Father's Crown'', Hodder &amp; Stoughton, London, 2002. {{ISBN|0-312-30711-X}}.
{{refend}}

== Skakels ==
* [http://www.datesofhistory.com/James-II-England.biog.html Jakobus II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100220081421/http://www.datesofhistory.com/James-II-England.biog.html |date=20 Februarie 2010 }}
{{CommonsKategorie-inlyn|James II of England}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = James II of England}}

{{Monarge van Engeland}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Engelse monarge]]
[[Kategorie:Geboortes in 1633]]
[[Kategorie:Huis van Stuart]]
[[Kategorie:Ierse monarge]]
[[Kategorie:Skotse monarge]]
[[Kategorie:Sterftes in 1701]]</text>
      <sha1>dmgpkwq9i2gi0hfvxhcv1edt6489r0t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sin van die lewe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41151</id>
    <revision>
      <id>2924883</id>
      <parentid>2908954</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T05:06:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27372" sha1="j81vcvmm0f0cdekzf4p33995ijaqdqn" xml:space="preserve">[[Lêer:Gauguin - Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? (1897-98).jpg|duimnael|regs|355px|''[[Waar kom ons vandaan? Wat is ons? Waarheen is ons op pad?]]''&lt;br /&gt;Een van postimpressionis [[Paul Gauguin]] se beroemdste skilderye.]]

Die '''sin van die lewe''' is 'n filosofiese vraagstuk wat hom met die doel en intrinsieke waarde van die menslike bestaan, of biologiese lewe oor die algemeen, bemoei. Hierdie konsep kan deur 'n verskeidenheid vrae gestel word, soos ''Waarom is ons hier?'', ''Waaroor gaan die lewe?'', en ''Wat beteken dit alles?'' Dit was in die opgetekende geskiedenis van die [[mensdom]] deurgaans 'n punt vir filosofiese, wetenskaplike en teologiese bespiegeling. Daar is 'n groot aantal antwoorde vanuit verskillende kulturele en ideologiese agtergronde tot hierdie vrae gebied. Die Franse eksistensialis [[Albert Camus]] het opgemerk: &quot;Ons mense is skepsels wat ons lewens deurbring deur onsself te oortuig dat ons bestaan nie absurd is nie.&quot;&lt;ref&gt;''Mistakes Were made (but not by me). Why We Justify Foolish Beliefs, Bad Decisions, and Hurtful Acts'' deur Carol Tarvis and Elliot Aronson, Harcourt, Inc, 2007, bladsye 13 en 
14.&lt;/ref&gt;

Die sin van die lewe is diep verstrengel met die filosofiese en religieuse konsepte van [[bestaan]], [[bewussyn]] en [[geluk]], en raak aan baie ander kwessies, soos simboliese betekenis, ontologie, waarde, doel, [[etiek]], goed en kwaad, vrye wil, sienings van [[God]], die bestaan van God, die siel, en die [[hiernamaals]]. Wetenskaplike bydraes is meer indirek; deur die empiriese feite oor die heelal te beskryf, verskaf wetenskap ietwat konteks en stel dit parameters waarbinne gesprekke oor verwante onderwerpe gevoer word. 'n Alternatiewe, mens-sentriese, en nie 'n kosmiese of religieuse benadering nie, is die vraag &quot;Wat is die doel van ''my'' lewe?&quot; Die waarde van die vraag rakende die doel van die lewe kan as saamvallend met die bereiking van uiteindelike werklikheid beskou word, indien 'n persoon glo dat laasgenoemde bestaan.

== Die sin van die lewe as 'n vraag ==
[[Lêer:Rembrandt Harmensz. van Rijn 038-crop.jpg|duimnael|150px|regs|''Filosoof in Meditasie'' (detail) deur [[Rembrandt]].]]

Vrae oor die sin van die lewe is in verskeie maniere uitgedruk, insluitende die volgende:

* ''Wat is die sin van die lewe?'' ''Waaroor gaan dit alles?'' &lt;ref name=&quot;Westphal&quot;&gt;{{cite book |author=Jonathan Westphal |title=Philosophical Propositions: An Introduction to Philosophy |publisher=Routledge |year=1998 |isbn=0415170532}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nozick&quot;&gt;{{cite book |author=Robert Nozick |title=Philosophical Explanations |publisher=Harvard University Press |year=1981 |isbn=0674664795}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Jewell&quot;&gt;{{cite book |author=Albert Jewell |title=Ageing, Spirituality and Well-Being |publisher=Jessica Kingsley Publishers |year=2003 |isbn=184310167X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WITMOL&quot;&gt;{{cite web |title=Question of the Month: What Is The Meaning Of Life? |work=Philosophy Now |publisher=Issue 59 |url=http://www.philosophynow.org/issue59/59question.htm |access-date=26 Julie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20101101231324/http://www.philosophynow.org/issue59/59question.htm |archive-date= 1 November 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Yeffeth&quot;&gt;{{cite book |author=Glenn Yeffeth |title=The Anthology at the End of the Universe: Leading Science Fiction Authors on Douglas Adams' The Hitchhiker's Guide to the Galaxy |publisher=BenBella Books, Inc |year=2005 |isbn=1932100563}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Seaman&quot;&gt;{{cite book |author=David Seaman |title=The Real Meaning of Life |publisher=New World Library |year=2005 |isbn=1577315146}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Baggini&quot;&gt;{{cite book |author=Julian Baggini |title=What's It All About? Philosophy and the Meaning of Life |publisher=Granta Books |month=September | year=2004 |location=USA |isbn=1862076618}}&lt;/ref&gt;

* ''Waarom is ons hier?'' ''Waarvoor is ons hier?'' &lt;ref name=&quot;Baggini&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Thiemann &amp; Placher&quot;&gt;{{cite book |author=Ronald F. Thiemann; William Carl Placher |title=Why Are We Here?: Everyday Questions and the Christian Life |publisher=Continuum International Publishing Group |year=1998 |isbn=1563382369}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Marcellino&quot;&gt;{{cite book |author=Dennis Marcellino |title=Why Are We Here?: The Scientific Answer to this Age-old Question (that you don't need to be a scientist to understand) |publisher=Lighthouse Pub |year=1996 |isbn=0945272103}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Curtiss&quot;&gt;{{cite book |author=F. Homer Curtiss |title=Why Are We Here |publisher=Kessinger Publishing |year=2003 |isbn=0766138992}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Badke&quot;&gt;{{cite book |author= William B. Badke |title=The Hitchhiker's Guide to the Meaning of Everything |publisher=Kregel Publications |year=2005 |isbn=0825420695}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hua&quot;&gt;{{cite book |author=Hsuan Hua |title=Words of Wisdom: Beginning Buddhism |publisher=Dharma Realm Buddhist Association |year=2003 |isbn=0881393029}}&lt;/ref&gt;

* ''Wat is die oorsprong van die lewe?'' &lt;ref name=&quot;Davies&quot;&gt;{{cite book |author=Paul Davies |title=The Fifth Miracle: The Search for the Origin and Meaning of Life |publisher=Simon &amp; Schuster |date=March 2000 |url=http://www.simonsays.com/content/book.cfm?tab=1&amp;pid=410133 |accessdate=2007-07-26 |isbn=0-684-86309-X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fadul&quot;&gt;{{cite book |author=Jose Fadul |title=Lessons in Chess, Lessons in Life: Application of the Psychology of the Game in Real Life |publisher=Lulu Press |date= 2008 |isbn=978-0-557-02158-1}}&lt;/ref&gt;

* ''Wat is die aard van die lewe?'' ''Wat is die aard van die werklikheid?'' &lt;ref name=&quot;Davies&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Christiansen &amp; Baum &amp; Bass-Haugen&quot;&gt;{{cite book |author=Charles Christiansen; Carolyn Manville Baum; Julie Bass-Haugen |title=Occupational Therapy: Performance, Participation, and Well-Being |publisher=SLACK Incorporated |year=2005 |isbn=1556425309}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Walker&quot;&gt;{{cite book |author=Evan Harris Walker |title=The Physics of Consciousness: The Quantum Mind and the Meaning of Life |publisher=Perseus Books |year=2000 |isbn=0738204366}}&lt;/ref&gt;

* ''Wat is die doel van die lewe?'' ''Wat is 'n mens se doel in die lewe?'' &lt;ref name=&quot;WITMOL&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Baggini&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Christiansen &amp; Baum &amp; Bass-Haugen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;warren&quot;&gt;{{cite book |author=Rick Warren |title=The Purpose Driven Life: What on Earth Am I Here For? |publisher=Zondervan |year=2002 |isbn=0310255252}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Krishnamurti&quot;&gt;{{cite book |author=Jiddu Krishnamurti |title=What Are You Doing With Your Life? |publisher=Krishnamurti Foundation of America |year=2001 |isbn=188800424X}}&lt;/ref&gt;

* ''Wat is die betekenis van die lewe?'' &lt;ref name=&quot;Krishnamurti&quot; /&gt;

* ''Wat is betekenisvol en waardevol in die lewe?'' &lt;ref name=&quot;Fadul&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;UIUC&quot;&gt;{{cite web |last=Puolimatka |first=Tapio |last2=Airaksinen |first2=Timo |title=Education and the Meaning of Life |work=Philosophy of Education |publisher=University of Helsinki |date=2002 |url=http://www.ed.uiuc.edu/EPS/PES-Yearbook/2001/tapio%2001.pdf |format=PDF |accessdate=2007-07-26 |archive-date=2007-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926154148/http://www.ed.uiuc.edu/EPS/PES-Yearbook/2001/tapio%2001.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

* ''Wat is die waarde van die lewe?'' &lt;ref name=&quot;Fadul&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Hooft&quot;&gt;{{cite book |author=Stan Van Hooft |title=Life, Death, and Subjectivity: Moral Sources in Bioethics |publisher=Rodopi |year=2004 |isbn=9042019123}}&lt;/ref&gt;

* ''Wat is die rede om te lewe?'' ''Waarvoor lewe ons?'' &lt;ref name=&quot;Hua&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Fadul&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Shafer-Landau &amp; Cuneo&quot;&gt;{{cite book |author=Russ Shafer-Landau; Terence Cuneo |title=Foundations of Ethics: An Anthology |publisher=Blackwell Publishing |year=2007 |isbn=1405129514}}&lt;/ref&gt;

Hierdie vrae het tot 'n verskeidenheid teenstrydige antwoorde en argumente gelei, van wetenskaplike teorieë, tot filosofiese, teologiese en spirituele verklarings.

== Wetenskaplike ondersoek en oogpunte ==
[[Lêer:DNA Overview.png|duimnael|links|140px|[[DNS]], die middel wat die genetiese instruksies vir die ontwikkeling en funksioneering van alle bekende lewende organismes bevat.]]

Stellings dat beskrywende wetenskap lig op normatiewe kwessies soos die sin van die lewe kan werp, word hewig binne die wetenskaplike en filosofie-van-wetenskap-gemeenskappe betwis. Desnieteenstaande kan wetenskap ietwat konteks bied en parameters daarstel waarbinne gesprekke oor verwante onderwerpe gevoer kan word.

=== Sielkundige betekenis en waarde binne die lewe ===
Wetenskap kan, of kan nie, in staat wees (nie) om ons meer oor die wesenlike waarde in die lewe te vertel, maar sommige studies berus op verwante vrae: navorsers in positiewe sielkunde (en, vroeër en minder streng, in humanistiese sielkunde) bestudeer faktore wat tot lewensbevrediging,&lt;ref&gt;E. Diener, J.J. Sapyta, E. Suh (1998). &quot;Subjective Well-Being Is Essential to Well-Being.&quot; ''Psychological Inquiry'', Lawrence Earlbaum&lt;/ref&gt; volle verbintenis tot aktiwiteite,&lt;ref&gt;Csíkszentmihályi, Mihály (1990). ''Flow: The Psychology of Optimal Experience''. New York: Harper and Row. {{ISBN|0-06-092043-2}}.&lt;/ref&gt; die gebruik van 'n mens se persoonlike sterkpunte om 'n voller bydrae te maak,&lt;ref&gt;Peterson, Christopher; Seligman, Martin (2004). ''Character strengths and virtues: A handbook and classification''. Oxford: Oxford University Press. {{ISBN|0-19-516701-5}}.&lt;/ref&gt; en betekenissin gebaseer op die belegging in iets groter as die self,&lt;ref&gt;Seligman, M.E.P. (2002). ''Authentic Happiness: Using the New Positive Psychology to Realize Your Potential for Lasting Fulfillment.'' New York: Free Press. {{ISBN|0-7432-2297-0}} (Paperback edition, 2004, Free Press, {{ISBN|0-7432-2298-9}})&lt;/ref&gt; lei.

Een waardestelsel wat deur sosiale sielkundiges voorgestel word, algemeen die [[Vreesbestuur-teorie]] genoem, behels dat alle menslike betekenis afgelei word van 'n fundamentele vrees vir die dood, waarby waardes gekies word wanneer dit ons toelaat om die verstandelike herinnering aan die dood te ontvlug.

Neurowetenskap het teorieë gegenereer oor beloning, plesier en motivering in terme van fisiese entiteite soos neurosenderaktiwiteit, veral in die limbiese stelsel en die [[ventraal|ventrale]] tegmentale area in besondere. Indien 'n mens glo dat die sin van die lewe is om plesier te maksimeer, dan maak hierdie teorieë normatiewe voorspellings oor hoe om op te tree om dit te bereik.

Ekonome het 'n groot deel oor wat in die markplek gewaardeer word, geleer, en sosiologie bestudeer waarde op 'n sosiale vlak deur van teoretiese konstruksies soos waardeteorie, norme, anomie, esv. gebruik te maak.

=== Oorsprong en aard van biologiese lewe ===
Die presiese meganismes van abiogenesis is onbekend: bekende teorieë sluit die RNS-wêreldhipotese (RNS-gebaseerde replikators) en die yster-swawel-wêreldteorie (metabolisme sonder genetika) in. Die teorie van [[ewolusie]] probeer nie die oorsprong van die lewe verduidelik nie, maar eerder die proses waardeur verskillende lewensvorme deur die geskiedenis via genetiese mutering en [[natuurlike seleksie]] ontwikkel het.&lt;ref&gt;[[Charles Darwin]] (1859). ''[[On the Origin of Species]]''.&lt;/ref&gt; Teen die einde van die [[20ste eeu]] en gebaseer op die insig verkry uit die geen-sentriese siening van ewolusie, het bioloë [[George C. Williams]], [[Richard Dawkins]] en [[David Haig]], onder andere, tot die gevolgtrekking gekom dat '''indien daar 'n primêre funksie van die lewe is, dit die kopiëring van DNS en die oorlewing van 'n mens se gene is'''.&lt;ref name=&quot;Dawkins selfish gene&quot;&gt;{{cite book |author=Richard Dawkins |title=The Selfish Gene |publisher=Oxford University Press |year=1976 |isbn=019857519X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dawkins river&quot;&gt;{{cite book |author=Richard Dawkins |title=River out of Eden |publisher=Basic Books |location=New York |year=1995 |isbn=0-465-06990-8}}&lt;/ref&gt;

Alhoewel wetenskaplikes lewe op aarde intensief bestudeer, is dit steeds 'n uitdaging om die begrip [[lewe]] in ondubbelsinnige terme te definieer.&lt;ref&gt;[http://www.astrobio.net/news/article226 Astrobiology Magazine: Defining Life]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nbi.dk/~emmeche/cePubl/97e.defLife.v3f.html |title=Defining Life, Explaining Emergence&lt;!-- Bot generated title --&gt; |access-date= 7 September 2009 |archive-date=14 Maart 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314095044/http://www.nbi.dk/~emmeche/cePubl/97e.defLife.v3f.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Fisies kan gesê word dat lewe &quot;op negatiewe entropie teer&quot;&lt;ref&gt;{{cite book | last = Schrödinger | first = Erwin | title = What is Life? | publisher = Cambridge University Press | year = 1944 | isbn = 0-521-42708-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last = Margulis | first = Lynn | last2 = Sagan |first2= Dorion | title = What is Life? | publisher = University of California Press | year = 1995 | isbn = 0-520-22021-8}}&lt;/ref&gt; wat na die proses verwys waarby lewende entiteite hul interne entropie verlaag ten bate van die een of ander vorm van energie wat uit die omgewing opgeneem word.&lt;ref&gt;{{cite book | last = Lovelock | first = James | title = Gaia – a New Look at Life on Earth | publisher = Oxford University Press | year = 2000 | isbn = 0-19-286218-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last = Avery | first = John | title = Information Theory and Evolution | publisher = World Scientific | year = 2003 | isbn = 9812383999}}&lt;/ref&gt; Bioloë is dit oor die algemeen eens dat lewensvorme self-organiserende stelsels is wat die interne omgewing reguleer om sodoende hierdie georganiseerde stand te reguleer, dat metabolisme dien om energie te verskaf, en dat voortplanting dit toelaat vir lewe om oor 'n duur van meervuldige generasies voort te bestaan. Organismes is tipies responsief tot prikkels en genetiese inligting neig om van generasie tot generasie te verander om sodoende aanpassing deur ewolusie te bemoontlik. Hierdie karaktereienskappe verbeter respektiewelik die kanse op oorlewing van die indiwiduele organisme en sy afstammelinge.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www2.una.edu/pdavis/BI%20101/Overview%20Fall%202004.htm |title=How to Define Life |accessdate=2008-10-17 |last=Davison |first=Paul G. |publisher=The University of North Alabama |archive-date=2008-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081101024755/http://www2.una.edu/pdavis/BI%20101/Overview%20Fall%202004.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Witzany, G. (2007). The Logos of the Bios 2. Bio-Communication. Helsinki, Umweb.&lt;/ref&gt; 

Nie-sellulêre repliserende agente, noemenswaardig [[virus]]se, word gewoonlik nie as organismes beskou nie omdat hulle nie in staat is om voortplanting en metabolisme onafhanklik te behartig nie. Hierdie omstredenheid is egter problematies, aangesien sommige parasiete en endosinbionte ook nie tot onafhanklike lewe in staat is nie.

[[Astrobiologie]] bestudeer die moontlikheid van ander lewensvorme in ander wêrelde, soos repliserende strukture wat van materiale buiten DNS gemaak is.

=== Die Oerknal en die mensdom se noodlot in hierdie heelal ===
[[Lêer:CMB Timeline300 no WMAP.jpg|regs|268px|duimnael|Die metriese uitbreiding van ruimte. Die inflasionêre epog is die uitbreiding van die metriese tensor ten links. (NASA-beeld, 2006)]]

Alhoewel die [[Oerknal]]-model aanvanklik met skeptisisme begroet is toe dit bekend gestel is — gedeeltelik weens die verbinding met die religieuse konsep van [[kreasionisme]] — word dit vandag wyd deur menige onafhanklike waarnemers ondersteun.&lt;ref&gt;{{cite book | author = Helge Kragh | title = Cosmology and Controversy | publisher = Princeton University Press | year = 1996 | isbn=069100546X}}&lt;/ref&gt; Huidige fisika kan die vroeë heelal egter net van 10&lt;sup&gt;−43&lt;/sup&gt; sekondes ná die [[Oerknal]] beskryf (waar nultyd met oneindige temperatuur ooreenstem); 'n teorie van kwantumgravitasie word benodig om verder terug in tyd te beskryf. Desnieteenstaande het vele fisici al oor wat hierdie beperking kon voorafgegaan het en oor hoe die heelal die werklikheid binnegetree het, bespiegel.&lt;ref name=&quot;Prantzos &amp; Lyle&quot;&gt;{{cite book |author=Nikos Prantzos; Stephen Lyle |title=Our Cosmic Future: Humanity's Fate in the Universe |publisher=Cambridge University Press |year=2000 |isbn=052177098X}}&lt;/ref&gt; Sommige fisici glo dat die [[Oerknal]] toevallig gebeur het, en wanneer die antropiese beginsel in ag geneem word, word dit die gereeldste as impliserend van die bestaan van 'n [[multiversum]].&lt;ref name=&quot;Edwards&quot;&gt;{{cite book |author=Rem B. Edwards |title=What Caused the Big Bang? |publisher=Rodopi |year=2001 |isbn=9042014075}}&lt;/ref&gt;

Tog blyk dit dat, losstaande van hoe ookal die heelal tot bestaan gekom het, die mensdom se noodlot beslis is. Selfs indien die mensdom so lank sal oorleef, sal biologiese lewe uiteindelik onvolhoubaar raak, sy dit deur 'n [[Groot Vries]], [[Groot Skeur]] of [[Groot Samepersing]]. Dit blyk dat die enigste manier om te oorleef is om die vloei van energie op 'n kosmiese skaal te beheer sodat die noodlot van die heelal verander kan word.&lt;ref name=&quot;Prantzos &amp; Lyle&quot; /&gt;

=== Wetenskaplike vrae oor die verstand ===
Die ware aard en oorsprong van die bewussyn en die [[verstand]] self word ook wyd in die wetenskap betwis. Die verklaringsgaping word gewoonlik met die groot probleem van die bewussyn gelyk gestel, en die kwessie van vrye wil word ook as van kardinale belang beskou. Hierdie onderwerpe word meestal in die velde van kognitiewe wetenskap, neurowetenskap en die filosofie van die verstand bespreek, alhoewel sommige ewolusionêre bioloë en teoretiese fisici ook menige toespelings tot die onderwerp gemaak het.&lt;ref name=&quot;Whitehouse&quot;&gt;{{cite book |author=Harvey Whitehouse |title=The Debated Mind: Evolutionary Psychology Versus Ethnography |publisher=Berg Publishers |year=2001 |isbn=1859734278}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gray&quot;&gt;{{cite book |author=Jeffrey Alan Gray |title=Consciousness: Creeping Up on the Hard Problem |publisher=Oxford University Press |year=2004 |isbn=0198520905}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Ascent of the Blessed.jpg|125px|regs|duimnael|[[Jheronimus Bosch]] se ''Opstyging na die hemel'' toon 'n tonnel van lig en spirituele figure, wat gewoonlik in verslae oor naby-doodse ervarings beskryf word.]]

Reduksionistiese en elminatiewe materialisme benaderinge, byvoorbeeld die Veelvuldige Ontwerp-model, hou voor dat die bewussyn volledig deur neurowetenskap verklaar kan word, deur die werkinge van die [[brein]] en sy [[neuron]]e, dus voldoenend aan biologiese naturalisme.&lt;ref name=&quot;Gray&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Churchland&quot;&gt;{{cite book |author=Paul Churchland |title=A Neurocomputational Perspective: The Nature of Mind and the Structure of Science |publisher= MIT Press |year=1989 |isbn=0262531062}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dennett&quot;&gt;{{cite book |author=Daniel Clement Dennett |title=Consciousness Explained |publisher=Little, Brown and Co. |year=1991 |isbn=0316180661}}&lt;/ref&gt;

Aan die ander kant het sommige wetenskaplikes, soos Andrei Linde, die moontlikheid oorweeg dat die bewussyn, soos ruimtetyd, sy eie intrinsieke grade van vryheid het, en dat ons waarnemings so reëel (of selfs meer reëel) as materiële voorwerpe kan wees.&lt;ref name=&quot;Barrow, Davies, Harper&quot;&gt;{{cite book |author=John D. Barrow; Paul C. W. Davies; Charles L. Harper |title=Science and Ultimate Reality: Quantum Theory, Cosmology and Complexity |publisher=Cambridge University Press |year=2004 |isbn=052183113X}}&lt;/ref&gt;

Hipoteses oor die bewussyn en ruimtetyd beskryf verduidelik die bewussyn in die beskrywing van 'n &quot;ruimte van bewuste elemente&quot;&lt;ref name=&quot;Barrow, Davies, Harper&quot; /&gt; wat gewoonlik 'n aantal ekstra dimensies omvat.&lt;ref name=&quot;Millay, Heinze&quot;&gt;{{cite book |author=Jean Millay; Ruth-Inge Heinze |title=Multidimensional Mind: Remote Viewing in Hyperspace |publisher=North Atlantic Books |year=1999 |isbn=1556433069}}&lt;/ref&gt; Elektromagnetiese teorieë oor die bewussyn los die bindingsprobleem van die bewussyn op deurdat dit aanvoer dat die elektromagnetiese veld wat deur die brein opgewerk word, die eintlike draer van die bewuste ervaring is; daar bestaan egter meningsverskille oor die implementerings van so 'n teorie rakende die ander werkinge van die verstand.&lt;ref&gt;J. McFadden (2002) &quot;[http://www.mindcontrolforums.com/news/electromagnetic-field-theory-of-consciousness.htm Synchronous Firing and Its Influence on the Brain's Electromagnetic Field: Evidence for an Electromagnetic Field Theory of Consciousness] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051218171922/http://www.mindcontrolforums.com/news/electromagnetic-field-theory-of-consciousness.htm |date=18 Desember 2005 }}&quot;. ''Journal of Consciousness Studies'' '''9''' (4) pp. 23-50.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Buccheri &amp; Di Gesù &amp; Saniga&quot;&gt;{{cite book |author=R. Buccheri; V. Di Gesù; Metod Saniga |title=Studies on the Structure of Time: From Physics to Psycho(patho)logy |publisher=Springer |year=2000 |isbn=030646439X}}&lt;/ref&gt; Kwantumverstandteorieë gebruik die [[kwantum]]teorie om sekere eienskappe van die verstand te verklaar. Om die proses van vrye wil aan die hand van kwantumfenomene te verklaar is 'n gewilde alternatief tot die determinisme; sulke postulasies kan soms vrye wil met kwantumgolwe,&lt;ref name=&quot;Bohm &amp; Hiley&quot;&gt;{{cite book |author=[[David Bohm]]; Basil J. Hiley |title=The Undivided Universe: An Ontological Interpretation of Quantum Theory |publisher=Routledge |year=1993 |isbn=0415065887}}&lt;/ref&gt; kwantumversterking,&lt;ref name=&quot;Bruce&quot;&gt;{{cite book |author=Alexandra Bruce |title=Beyond the Bleep: The Definitive Unauthorized Guide to What the Bleep Do We Know!? |publisher=The Disinformation Company |year=2005 |isbn=1932857222}}&lt;/ref&gt; kwantumpotensiaal,&lt;ref name=&quot;Bohm &amp; Hiley&quot; /&gt; en kwantumwaarskynlikheid&lt;ref name=&quot;Libet, Freeman, Sutherland&quot;&gt;{{cite book |author=Benjamin Libet; Anthony Freeman; Keith Sutherland |title=The Volitional Brain: Towards a Neuroscience of Free Will |publisher=Imprint Academic |year=1999 |isbn=0907845118}}&lt;/ref&gt; verbind.

Gebaseer op die vooropstellings van nie-materialistiese verklarings van die verstand het sommige die bestaan van 'n kosmiese bewussyn voorgestel, bewerend dat die bewussyn eintlik die &quot;fondament van alle bestaan&quot; is.&lt;ref name=&quot;Walker&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Bruce&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Ho&quot;&gt;{{cite book |author=Mae-Wan Ho |title=The Rainbow and the Worm: The Physics of Organisms |publisher=World Scientific |year=1998 |pages=218–231 |isbn=9810234279}}&lt;/ref&gt; Voorstanders van hierdie siening verwys na berigte van paranormale fenomene, hoofsaaklik ekstrasensoriese waarnemings en psigiese kragte, as bewyse van 'n nie-liggaamlike hoër bewussyn. In die hoop om die bestaan van hierdie fenomene te bewys, het parapsigoloë al menige eksperimente geörkestreer. Meta-analises van hierdie eksperimente dui aan dat die effekgrootte (alhoewel geweldig klein) relatief konsekwent was, wat in 'n algehele statistiese noemenswaardigheid resulteer.&lt;ref name=Radnin97&gt;{{cite book |last=Radin |first=Dean |authorlink = |title=The Conscious Universe: The Scientific Truth of Psychic Phenomena |publisher=HarperSanFrancisco |year=1997 |isbn=0062515020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Dunne&gt;{{cite journal |last=Dunne |first=Brenda |authorlink= |last2=Jahn |first2=Robert G. |title=Does psi exist? Replicable evidence for an anomalous process of information transfer |journal=Journal of Scientific Exploration |volume=17 |issue=2 |pages=207–241 |year=2003 |url=http://www.scientificexploration.org/jse/abstracts/v17n2a1.php |accessdate=2007-07-31 |format={{Dead link|date=April 2009}} &amp;ndash; &lt;sup&gt;[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&amp;lr=&amp;q=author%3ADunne+intitle%3ADoes+psi+exist%3F+Replicable+evidence+for+an+anomalous+process+of+information+transfer&amp;as_publication=Journal+of+Scientific+Exploration&amp;as_ylo=2003&amp;as_yhi=2003&amp;btnG=Search Scholar search]&lt;/sup&gt; |archive-date=2008-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216054117/http://www.scientificexploration.org/jse/abstracts/v17n2a1.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Dunne85&gt;{{cite journal |last=Dunne |first=Brenda J. |authorlink= |last2=Jahn |first2=Robert G. |title=On the quantum mechanics of consciousness, with application to anomalous phenomena |journal=Foundations of Physics |volume=16 |issue=8 |pages=721–772 |year=1985 |url=http://www.springerlink.com/content/vtrr87tg356154r7/ |doi=10.1007/BF00735378 |accessdate=2007-07-31 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Alhoewel sommige kritiese analiste voel dat parapsigologiese studies wetenskaplik is, is hulle nie met die eksperimentele uitslae tevrede nie.&lt;ref name=Alcock03&gt;{{cite journal |last=Alcock |first=James E. |authorlink= |last2=Jahn |first2=Robert G.  |title=Give the Null Hypothesis a Chance |journal=Journal of Consciousness Studies |volume=10 |issue=6-7 |pages=29–50 |year=2003 |url=http://www.imprint.co.uk/pdf/Alcock-editorial.pdf |format=PDF |accessdate=2007-07-30 |archive-date=2007-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070810173433/http://www.imprint.co.uk/pdf/Alcock-editorial.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Hyman&gt;{{cite journal |last=Hyman |first=Ray |title=Evaluation of the program on anomalous mental phenomena |journal=The Journal of Parapsychology |volume=59 |issue=1 |year=1995 |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m2320/is_n4_v59/ai_18445600 |accessdate=2007-07-30 |archiveurl=https://archive.ph/20120709142606/http://findarticles.com/p/articles/mi_m2320/is_n4_v59/ai_18445600/ |archivedate=2012-07-09 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Skeptiese nasieners betoog dat skynbare suksesvolle resultate meer waarskynlik as gevolg van slorige prosedures, swak opgeleide navorsers, of metodologiese foute is as wat dit as gevolg van werklike effekte is.&lt;ref name=Akers&gt;{{cite paper |author=Akers, C. |title=Methodological Criticisms of Parapsychology, Advances in Parapsychological Research 4 |publisher=PesquisaPSI |year=1986 |url=http://www.pesquisapsi.com/books/advances4/7_Methodological_Criticisms.html |accessdate=2007-07-30 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927223348/http://www.pesquisapsi.com/books/advances4/7_Methodological_Criticisms.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite paper |author=Child, I.L. 
|title=Criticism in Experimental Parapsychology, Advances in Parapsychological Research 5 |publisher=PesquisaPSI |year=1987 |url= http://www.pesquisapsi.com/books/advances5/6_Criticism_in_Experimental.html |accessdate=2007-07-30 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Wiseman |first=Richard |authorlink= |last2=Smith |first2=Matthew |title=Exploring possible sender-to-experimenter acoustic leakage in the PRL autoganzfeld experiments - Psychophysical Research Laboratories |journal=The Journal of Parapsychology |year=1996 |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m2320/is_n2_v60/ai_18960809 |accessdate=2007-07-30 |archiveurl=https://archive.ph/20120709230555/http://findarticles.com/p/articles/mi_m2320/is_n2_v60/ai_18960809/ |archivedate=2012-07-09 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Lobach |first=E. |last2=Bierman |first2=D. |title=The Invisible Gaze: Three Attempts to Replicate Sheldrake's Staring Effects |work=Proceedings of the 47th PA Convention |url=http://www.parapsych.org/papers/07.pdf |year=2004 |pages=77–90 |format=PDF |accessdate=2007-07-30 |archive-date=2007-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070810173433/https://www.parapsych.org/papers/07.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
{{clear}}

== Verwysings ==
{{verwysings|2}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Filosofie]]
[[Kategorie:Lewe]]
[[Kategorie:Religie]]</text>
      <sha1>j81vcvmm0f0cdekzf4p33995ijaqdqn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Narkotiki</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42008</id>
    <revision>
      <id>2924827</id>
      <parentid>2813823</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:54:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Szigeten</username>
        <id>212712</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2924827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3407" sha1="e8mq04uf413tnaij8tjx8z47x2gd024" xml:space="preserve">{{Weesbladsy}}
{{Inligtingskas Musikale kunstenaar
| naam            = Narkotiki
| beeld           = 
| beeldgrootte    = 
| dwarsformaat    = 
| beeldbeskrywing = 
| beeldonderskrif = 
| agtergrondkleur = groep
| geboortenaam    = &lt;!-- Slegs vir indiwidue --&gt;
| alias           = Narkotiki, Nrktk
| geboortedatum   = &lt;!-- Slegs vir indiwidue --&gt;
| geboorteplek    = &lt;!-- Slegs vir indiwidue --&gt;
| oorsprong       = [[Moskou]] ([[Rusland]])
| sterfdatum      = &lt;!-- Slegs vir indiwidue --&gt;
| sterfplek       = &lt;!-- Slegs vir indiwidue --&gt;
| genre           = Elektropop, disko
| beroep          = &lt;!-- Slegs vir indiwidue --&gt;
| instrument      = [[Kitaar]], [[stem]], [[sintetiseerder]], [[tromme]]
| jare_aktief     = 2007 — 2013
| etiket          = 
| assosiasies     = 
| webwerf         = [http://narkotiki.tv/ narkotiki.tv]
| huidige_lede    = Евгений Горбунов&lt;br /&gt;Андрей Касай&lt;br /&gt;Роман Кутнов&lt;br /&gt;Сергей Ледовский
| gewese_lede     = 
}}

'''Narkotiki''' ([[Russies]]: '''Наркотики''', ''dwelms'') is 'n musiekgroep wat deur twee [[Moskou]]se jongelinge, Evgeny Gorbunov (Евгений Горбунов) and Andrey Kasai (Андрей Касай), begin is en wat diskowysies speel en in hiphop-styl sing. Die huidige besetting bestaan uit Evgeny Gorbunov (Евгений Горбунов) op [[kitaar]] en [[stem]], Andrey Kasai (Андрей Касай) op stem, Роман Кутнов op programmering, en Сергей Ледовский op tromme. Hul lirieke is met hoë vlakke van geluk en humor gevul.

Gorbunov en Kasai was reeds vir 'n lang tyd vriende en het gereeld saam musiek gemaak voordat hulle besluit het om van hul tuisdorp, [[Khabarovsk]], na [[Moskou]] te gaan waar hulle hul rock-styl vir 'n mengsel van elektropop, rock en hiphop verruil het en uiteindelik die naam Наркотики (Narkotiki) vir hul groep aangeneem het. Tot en met April 2009 het die groep egter geen amptelike LP's uitgereik nie, en slegs 'n paar snitte was beskikbaar vir gratis aflaai vanaf die internet. Ten spyte daarvan het hulle 'n groot aanhangersbasis in 'n paar jaar opgebou, veral danksy hul regstreekse optredes. In April 2009 is die groep se debuutalbum, ''Планета Любовь'' (Afrikaans: ''Planeet Liefde'') vrygestel.&lt;ref&gt;[http://rateyourmusic.com/artist/%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8 Rateyourmusic.com] {{en}}&lt;/ref&gt;

Die groep het in 2013 ophou bestaan. Die laaste konsert het op 24 April 2013 plaasgevind.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/Narkotiki|title=NRKTK}}&lt;/ref&gt;

== Diskografie ==
=== Albums ===
* ''Планета Любовь'' (2009) Разачарование года (2012)

=== EP's ===
* ''Narkotiki 2.0'' (2007)
* ''Besplatno'' (2008)
* ''Black EP'' (2009)

== Verwysings ==
&lt;references /&gt;

== Eksterne skakels ==
* [http://narkotiki.tv/ Amptelike webwerf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090228200450/http://narkotiki.tv/ |date=28 Februarie 2009 }}
* [http://www.myspace.com/narkotiki MySpace-profiel] {{ru}}
* [http://nrktk.livejournal.com/ Livejournal-joernaal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161229084436/http://nrktk.livejournal.com/ |date=29 Desember 2016 }} {{ru}}

=== Musiekvideo's ===
* [http://www.youtube.com/watch?v=NLcq-UYlN2Q &quot;Puma&quot; op YouTube]

{{Saadjie}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Russiese musiekgroepe]]</text>
      <sha1>e8mq04uf413tnaij8tjx8z47x2gd024</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanadese nasionale rugbyspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42736</id>
    <revision>
      <id>2924808</id>
      <parentid>2924610</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:00:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Klein korreksies</comment>
      <origin>2924808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66407" sha1="f1kee86dyvpd0ol88ncvrbn0t73fe7i" xml:space="preserve">: ''Hierdie artikel handel oor die Kanadese nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Kanadese nasionale vrouerugbyspan]].''
{{Inligtingskas Rugbyspan
| land                   = Kanada
| beeld                  = Rugby Canada logo.svg
| unie                   = [[Rugby Kanada]] (RC)
| bynaam                 = ''Canucks'', ''Les Rouges''
| embleem                = die Esdoringblaar
| stadion                = [[Starlight-stadion]], [[Victoria (Brits-Columbië)|Victoria]], [[Brits-Columbië]]
| kapasiteit             = 25&amp;nbsp;000
| kaptein                = [[Lucas Rumball]]
| afrigter               = {{vlagikoon|Australië}} [[Steve Meehan]] &lt;small&gt;(sedert 2024)&lt;/small&gt;
| patroon_la1            = _Canadaleftrwc
| patroon_b1             = _Canadakit
| patroon_ra1            = _Canadarightrwc
| patroon_sh1            = _CanadashortsRWCb
| patroon_so1            = _CanadasocksRWC
| linkerarm1             = FF0000
| liggaam1               = FF0000
| regterarm1             = FF0000
| broek1                 = 000000
| kouse1                 = FF0000
| patroon_la2            = _Canadaleftrwcb
| patroon_b2             = _Canadakitb
| patroon_ra2            = _Canadarightrwcb
| patroon_sh2            = _CanadashortsRWC
| patroon_so2            = _CanadasocksRWCb
| linkerarm2             = 000000
| liggaam2               = 000000
| regterarm2             = 000000
| broek2                 = F00000
| kouse2                 = 000000
| statistiek             = Statistiek
| toetse                 = [[Aaron Carpenter]] (80)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=25;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
| toptoetspuntebehaler   = [[James Pritchard]] (607)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=25;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
| meestedrieë            = [[D.T.H. van der Merwe]] (38)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=25;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
| jongstespeler          = 
| eerste                 = {{JPNru}} 9–8 '''Kanada''' {{vlagikoon|Kanada|1921}}&lt;br /&gt;([[Osaka]], [[Japan]]; 31 Januarie 1932)
| grootwen               = {{BARru}} 3–69 {{CANru-r}}&lt;br /&gt;([[Bridgetown, Barbados|Bridgetown]], [[Barbados]]; 24 Junie 2006)
| grootverloor           = {{ENGru}} 70–0 {{CANru-r}}&lt;br /&gt;([[Londen]], [[Engeland]]; 13 November 2004)
| Wêreldbekerverskynings = 9/10
| jaar                   = 1987
| beste                  = Kwarteindrondte in [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]]
| url                    = 
| unieurl                = www.rugby.ca
}}

Die '''Kanadese nasionale rugbyspan''' ([[Engels]]: ''Canada national rugby union team''; [[Frans]]: ''Équipe du Canada de rugby à XV'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Kanada]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Dié span dra die byname ''Canucks'' en ''Les Rouges''. Rugby word in Kanada geadministreer deur [[Rugby Kanada]] (Engels: ''Rugby Canada'', RC; Frans: ''Fédération canadienne de rugby à XV'') wat in 1974 gestig is. Kanada word as die derde beste rugbyspan in die [[Amerikas]] beskou (ná [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] en die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]]) en deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak twee-span erken. Kanada is tans (September 2025) 24ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.&lt;ref name=&quot;ranglys&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Twee voormalige Kanadese rugbyspelers is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem.

Kanada het in 1932 sy internasionale rugbydebuut teen [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] gemaak. Kanada tot dusver vir nege van die tien [[rugbywêreldbeker]]toernooie gekwalifiseer en net die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in [[Frankryk]] misgeloop; tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991|1991-toernooi]] het hulle daarin geslaag om tot die kwarteindrondte deur te dring. Van 2003 tot 2011 het hulle deelgeneem aan die Churchillbeker, sedertdien speel Kanada gereeld in die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]], waar hulle teen [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], Japan, [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]], [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] en die Verenigde State te staan kom. Sedert 2016 neem Kanada ook deel aan die jaarlikse Amerikaanse Rugbykampioenskap, saam met die tweede Argentynse span, [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]], [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]], [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en die Verenigde State. Kanada speel tradisioneel in rooi truie met wit kleuraksente, wit broeke met rooi strepe en rooi sokkies met wit strepe – wat aan die kleure van die [[vlag van Kanada]] ontleen is.

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Rugby Kanada}}
Die beheerliggaam vir rugby in Kanada is Rugby Kanada (Engels: ''Rugby Canada'', RC; Frans: ''Fédération canadienne de rugby à XV''). Rugby Kanada is in 1974 gestig en het in 1987, net voor die [[Rugbywêreldbeker 1987|eerste rugbywêreldbekertoernooi]], ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.&lt;ref name=&quot;Wêreldrugby&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/north-america/canada |title=Canada |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was Rugby Kanada in 2001 ’n stigterslid van die Noord-Amerikaanse en Wes-Indiese Rugbyvereniging (''North America and West Indies Rugby Association'', NAWIRA; nou [[Rugby Amerikas Noord]], RAN), nadat Kanada en die [[VSA Rugby|Verenigde State]] by die Wes-Indiese Rugbyvereniging (''West Indies Rugby Association'', WIRA) aangesluit het.&lt;ref name=&quot;NAWIRA&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://rugbyamericasnorth.com/about/about-ran/ |title=About RAN |publisher=[[Rugby Amerikas Noord]] |date=2001 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Van 2019 tot 2023 het met die Toronto Arrows ’n Kanadese span aan die Major League Rugby, ’n Amerikaanse professionele liga, deelgeneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2023/11/27/toronto-arrows-forced-to-fold-after-5-seasons-in-mlr/ |title=Toronto Arrows forced to fold after 5 seasons in MLR |publisher=Americas Rugby News |date=27 November 2023 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die meeste spelers van die Kanadese nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in [[Frankryk]] op professionele vlak aktief. Daarbenewens word die amateurtoernooi tussen die tien provinsiale beheerliggame beslis, waarvan dié uit [[Brits-Columbië]] as sterkste beskou word. Van 2009 tot 2018 is die Kanadese Rugbykampioenskap tussen vier plaaslike keurspanne beslis.

Naas die amptelike nasionale span roep Rugby Kanada ook ander keurspanne byeen. ''Canada A'' is die tweede nasionale span van Kanada en hulle het tot in 2016 aan die Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem, voordat hulle na Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi oorgeskakel het. Die ''Canada Sevens'' is die Kanadese [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker, [[Olimpiese Somerspele]] en [[Statebondspele]] deel. Net soos ander rugbylande beskik Kanada oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://rugby.ca/en/hq/player-development |title=Player development |publisher=[[Rugby Kanada]] |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
=== Invoering en vestiging van rugby ===
[[Lêer:McGill v harvard football game 1874.jpg|duimnael|Die Harvard–McGill-wedstryd van 1874]]
Van 1823, toe [[William Webb Ellis]] by die [[Engeland|Engelse]] [[Rugby-skool]] glo die spel uitgedink het, het [[Verenigde Koninkryk|Britse]] immigrante, lede van die regimentsleërs en die [[Britse Vloot]] relatief vinnig vroeë en grootliks ongekodifiseerde vorme van rugby na Oos-Kanadese stede soos [[Halifax, Nova Scotia|Halifax]], [[Montreal]] en [[Toronto]] saamgeneem, hoewel die afbakening met [[sokker]] nie duidelik was nie. In 1864 het die Trinity College in Toronto die eerste gekodifiseerde stel reëls in Kanada gepubliseer en in die volgende jaar het in Montreal (retrospektief) die eerste bekende rugbywedstryd plaasgevind, toe Britse beamptes en burgerlikes (veral leerlinge van die [[McGill Universiteit]]) teen mekaar gespeel het.&lt;ref name=&quot;ency&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/rugby |title=Rugby |publisher=The Canadian Encyclopedia |author=Dave Brown |date=4 Maart 2015 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Van omtrent 1870 het in Montreal ’n hibriede vorm uit sokker en rugby ontstaan. Veral die McGill Universiteit, wie se span op 15 Mei 1874 in [[Cambridge, Massachusetts]] teen die [[Harvard-universiteit]] gespeel het, het ’n sterk invloed op die verdere ontwikkeling uitgeoefen. Aangesien hul stel reëls van mekaar verskil het (albei universiteite het na hul balspel as ''Rugby football'' verwys), het hulle daarop besluit om een wedstryd elk na elkeen se reëls te speel. As gevolg van die wedersydse invloed het mettertyd twee nuwe Gridiron-variasies ontstaan: [[Amerikaanse voetbal]] en [[Kanadese voetbal]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/football |title=Football |publisher=The Canadian Encyclopedia |author=Frank Cosentino |date=4 Maart 2015 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Vervolgens het in Kanada talle klubs ontstaan wat ''Rugby football'' uitgeoefen het. Aangesien albei weergawes aanvanklik nog baie naby aan mekaar was, was dit in baie gevalle egter nie duidelik of hulle die gewone rugby of die ontwikkelende Kanadese voetbal uitgeoefen het nie. Die verskynsel dat baie nuutgestigte provinsiale beheerliggame die terme „Rugby Football Union“ of „Rugby Union“ in hul name gebruik en volgens die voetbalreëls gespeel het, het die aanvanklike verwarring vererger.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |title=Rugby football |work=Encyclopedia Canadiana |volume=8 |publisher=Grolier of Canada |location=Toronto |date=1972 |isbn=0-7172-1601-2 |pages=110}}&lt;/ref&gt; Die Kanadese voetbalbeheerliggaam is in 1884 as die Kanadese Rugbyvoetbalunie gestig en het in 1891 sy naam in Kanadese Rugbyunie verander. Eers in 1967 het dit sy naam in Kanadese Amateurvoetbalvereniging verander; sedert 1986 dra dit die naam Voetbal Kanada.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://footballcanada.com/about/#our-history |title=Our history: Past to present |publisher=Voetbal Kanada |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Die provinsie Brits-Columbië in die land se verre weste het in die vesting van rugby in die tradisionele Britse betekenis (waarna in Kanada vir ’n lang tydperk as ''English rugger''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal|title=Rugby Union and Rugby League |work=Encyclopedia Canadiana |volume=8 |publisher=Grolier of Canada |location=Toronto |date=1972 |isbn=0-7172-1601-2 |pages=113}}&lt;/ref&gt; of ''British rugby''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyontario.com/content_page/10015942/ |title=History of Rugby Ontario |publisher=Rugby Ontario |date=2018 |accessdate=6 Desember 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206150339/https://www.rugbyontario.com/content_page/10015942/ |archive-date=6 Desember 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; verwys is) ontwikkel – veral te danke aan die matige klimaat en die sterk gevoel vir Britse tradisies. In 1876 is die eerste wedstryd op [[Vancouver-eiland]] tussen matrose van die Britse Vloot en Garnisoensoldate gespeel, die eerste wedstryd in [[Vancouver]] is tien jaar later aangebied. In 1889 is met die Brits-Columbië Rugbyunie (BCRU) die eerste beheerliggaam gestig wat as ’t ware rugbyunie betrek het. Kort daarna is twee verdere beheerliggame vir die maritieme provinsies en [[Manitoba]] gestig.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/canada.html |title=Canada |publisher=Rugby Football History |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; As gevolg van die gebreek aan belangstelling het die stigting van verdere beheerliggame en veral ’n nasionale beheerliggaam heelwat later gebeur.

=== Eerste internasionale ontmoetings ===
In Oktober en November 1899 het die eerste internasionale wedstryde plaasgevind, toe die [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierse nasionale span]] die Kanadese ooste besoek het. Hulle is genooi deur ’n entrepreneur met Ierse herkoms wat die rugbysport wou bevorder. Tydens die vierweekse toer is elf wedstryde gespeel, waarvan die Iere tien gewen het; hul enigste nederlaag was teen ’n keurspan uit Halifax.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Tony Collins |title=The Oval World: A Global History of Rugby |publisher=Bloomsbury Sport |location=Londen |date=2016 |isbn=978-1-4088-3157-1 |url=https://books.google.ch/books?id=sTRJCgAAQBAJ&amp;pg=PT126&amp;dq=ireland+rugby+1899+canada&amp;hl=de&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj33rLwwL7tAhV15eAKHT5bCWEQ6AEwAHoECAQQAg#v=onepage&amp;q=ireland%20rugby%201899%20canada&amp;f=false}}&lt;/ref&gt; In 1902/03 het ’n Kanadese keurspan die [[Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland|Verenigde Koninkryk]] en [[Frankryk]] besoek, waar hulle binne 56 dae 22 wedstryde teen klubs en plaaslike spanne gespeel het. Die span het uit nege rugbyspelers uit Brits-Columbië en die maritieme provinsies asook elf voetbalspelers uit [[Ontario]] en [[Quebec]] bestaan. Aangesien die reëls van albei sportsoorte destyds nog baie naby aan mekaar was, kon ’n gemeensame span saamgestel word. Die gashere het die Kanadese vir hul deursettingsvermoë, atletiek en vinnigheid geloof, maar hulle het ook opgemerk dat hul tegniese vaardighede en hul spanwerk nie eens was nie. Die spankaptein James McClure se hoop, wat hy teenoor die Britse pers geuiter het, dat met die toer albei sportsoorte nader aan mekaar sou beweeg, het egter nie vervul nie: In 1903 het die Ontario Rugbyvoetbalunie die ''Burnside Rules'' ingevoer, waarvolgens Kanadese voetbal duidelik van rugby afgebaken is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://bcrugbynews.com/show_news.cfm?ID=3556 |title=Canada Rugby 1902–1903 Tour to UK |publisher=BC Rugby News |date=30 Augustus 2020 |accessdate=10 Oktober 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211010143635/http://bcrugbynews.com/show_news.cfm?ID=3556 |archive-date=10 Oktober 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In die jare daarna was dit veral die BCRU wat op internasionale vlak aktief was. ’n Keurspan het in Februarie 1906 [[Kalifornië]] besoek om teen die besoekende [[Nieu-Seeland]]se [[All Blacks]] te speel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/newzealand/rugby/story/204045.html |title=The tour that killed American rugby |publisher=ESPNscrum |author=Huw Richards |date=29 Oktober 2013 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die [[Australië|Australiese]] [[Wallabies]] het in Februarie 1909 en November 1912 Brits-Columbië besoek, die All Blacks in November 1913. Die uitbreek van die [[Eerste Wêreldoorlog]] het die spelbedryf amper gekniehalter, net in Brits-Columbië en [[Nova Scotia]] kon dit redelik gereeld voortgaan. In 1919 het ’n span van die Kanadese ekspedisiemag in Engeland deelgeneem aan die ''King’s Cup'', ’n toernooi tussen die verskeie gewapende magte van die [[Britse Statebond]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-ruby-world-cup/origins-of-international-rugby |title=1987 Rugby World Cup – Origins of international rugby |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |date=15 April 2008 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die uit Europa terugkerende soldate was grootliks aan rugby blootgestel en hulle het veral in Ontario en Quebec dié sport laat herleef (hoewel Kanadese voetbal steeds gewild was). In Februarie 1925 het die All Blacks deur Brits-Columbië getoer, vier jaar later die [[Waratahs (Superrugbyspan)|Nieu-Suid-Wallis Waratahs]] (namens die destyds onaktiewe Wallabies). Die toenemende belangstelling in rugby het in 1929 gelei tot die stigting van die eerste nasionale beheerliggaam, die Rugbyunie van Kanada.&lt;ref name=&quot;history&quot; /&gt;

In September 1930 het die [[Japannese nasionale rugbyspan|Japannese nasionale span]] ’n toer na Brits-Columbië onderneem en teen klubs asook keurspanne gespeel. Skaars een en ’n halwe jaar later het die Rugbyunie van Kanada ’n amptelike nasionale span saamgestel. As deel van ’n deur die Kanadese regering befondsde handelsafvaardiging het die teenbesoek in Japan plaasgevind. Op 31 Januarie 1932 het in [[Higashiosaka]] die eerste amptelike toetswedstryd van ’n Kanadese span plaasgevind, dit het in ’n naelskraapse 9–8-oorwinning vir Japan geëindig. Elf dae later het die gasheer in [[Tokio]] met 38–5 geseëvier.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Keith Young |title=Complete Rugby Union Compendium |chapter=Japan |publisher=Arena Sport |location=Edinburg |year=2015 |isbn=978-1-909715-34-9}}&lt;/ref&gt; Die Kanadese het hul nederlae toegeskryf aan ’n „oormatige vermaak, te veel wedstryde in ’n kort tydperk en die geïnspireerde speelstyl van die Japanners voor die hoë adel“.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=143}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theglobeandmail.com/sports/more-sports/canadian-rugby-pioneer-pinkham-dies/article4330783/ |title=Canadian rugby pioneer Pinkham dies |publisher=The Globe and Mail |author=Ian Kennedy |date=31 Oktober 2010 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die nasionale beheerliggaam het nie daarin geslaag om verdere toere te reël nie en dit is in 1939 ontbind. Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] kon die speelbedryf weens die gebrek aan geskikte spelers weer net op ’n klein vlak voortgaan, aktiewe provinsiale beheerliggame het net in Brits-Columbië, Ontario en Quebec bestaan.&lt;ref name=&quot;ency&quot; /&gt;

=== Pouse en herlewing ===
Tydens die naoorlogse tydperk het opnuut die BCRU daarvoor gesorg dat ten minste internasionale spanne Brits-Columbië kom besoek. Die Wallabies was in Februarie 1948 en Maart 1958 gaste, die All Blacks in Maart 1954. Ná die provinsiale span se goeie vertoning tydens die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] (die vier Tuisnasies se keurspan) in September 1959 is daar oorweeg om ten minste weer ’n informele Kanadese nasionale span saam te stel en op hul eie toere te onderneem. In 1960 is vir hierdie doeleindes die ''Rugby Tours Committee'' gestig.&lt;ref name=&quot;ency&quot; /&gt; In 1962 het ’n Kanadese span, wat oorwegend uit spelers uit Brits-Columbië saamgestel is, die Verenigde Koninkryk en Ierland besoek, maar hulle het nie teen nasionale spanne gespeel nie. Die Rugbyunie van Kanada is in 1965 herstig en in 1967 in Kanadese Rugbyunie hernoem; vandag dra dié nasionale beheerliggaam die naam [[Rugby Kanada]]. As gevolg van die herstigting het die aantal toere en besoeke deur ander nasionale spanne aansienlik toegeneem.&lt;ref name=&quot;ency&quot; /&gt;

In 1966 het die Kanadese ’n oproer veroorsaak, toe hulle teen die Britse Leeus, wat oppad huistoe van hul toer in Australië en Nieu-Seeland ’n tussenhalte in Toronto gemaak het, vir ’n lang tyd treed kon hou en net met 9–18 verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Clem Thomas, Greg Thomas |title=The History of The British and Irish Lions |publisher=Mainstream Books |date=2005 |isbn=1-84596-030-0 |pages=133–141}}&lt;/ref&gt; ’n Jaar later het die [[Engelse nasionale rugbyspan|Engelse nasionale span]] deur Kanada getoer. Die heraktiveerde Kanadese nasionale span se eerste toetswedstryd het op 28 November 1970 in [[Burnaby]] teen [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] plaasgevind en in ’n 17–35-nederlaag geëindig. In 1971 het die Kanadese na [[Wallis]] getoer, in 1973 het hulle die [[Walliese nasionale rugbyspan|Walliese nasionale span]] vir ’n teenbesoek genooi. Met ’n 17–6-oorwinning teen die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] het op 21 Mei 1977 die tot vandag aanhoudende wedywering met die suidelike buurland ’n aanvang geneem; dit was die eerste toetswedstrydoorwinning vir die Kanadese nog.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Vivian Jenkins |title=Rothmans Rugby Yearbook 1978–79 |year=1978 |publisher=Queen Anne Press |isbn=0-354-09047-X}}&lt;/ref&gt; In 1978 het die Kanadese vir die eerste keer teen [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] te staan gekom, in 1980 teen Nieu-Seeland, in 1981 teen [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] en in 1983 teen [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]]. In 1985 was [[Wallabies|Australië]] eindelik die eerste tradisionele rugbyland wat aan Kanada toetswedstrydstatus toegeken het.

=== Die eerste rugbywêreldbekertoernooie ===
[[Lêer:CanadaRugbyWorldCup1987.jpg|duimnael|Die Kanadese nasionale rugbyspan tydens die [[Rugbywêreldbeker 1987]]]]
Kanada was een van die 16 spanne wat deur die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) uitgenooi is om aan die eerste [[rugbywêreldbeker]]toernooi in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] in [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] deel te neem. Daarmee gepaard gegaan het die Kanadese beheerliggaam se aansluiting by die voorheen redelik eksklusiewe IRVR, waarvolgens amper alle wedstryde met die tradisionele rugbylande as toetswedstryde erken is.&lt;ref name=&quot;Wêreldrugby&quot; /&gt; In hul heel eerste rugbywêreldbekerwedstryd het die Kanadese [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] duidelik met 37–4 verslaan, maar hulle het hul ander groepwedstryde teen Ierland (met 19–46) en Wallis (met 9–40) verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview |title=Rugby World Cup 1987: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Vir die daaropvolgende rugbywêreldbekertoernooi is aan die Amerikaanse vasteland drie beginplekke toegewys. Aangesien net die beheerliggame van Argentinië, Kanada en die Verenigde State hul belangstelling beklemtoon het, was die span regstreeks gekwalifiseer en tydens die kwalifisering is slegs die groep bepaal. Tydens die kwalifisering het hulle Argentinië twee keer en die Verenigde State een keer verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]], wat in die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] aangebied is, het die Kanadese alle verwagtinge oortref. Die span is veral gemotiveer deur hul besoek aan die ''Canadian National Vimy Memorial'' in Noord-Frankryk, wat aan die Slag van Vimy in 1917 herinner, ’n sentrale gebeurtenis in die Kanadese geskiedenis. Met oorwinnings teen Fidji (met 13–3 in [[Bayonne]]) en [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] (met 19–11 in [[Toulouse]]) asook ’n nederlaag teen Frankryk (met 13–19 in [[Agen]]) het die Kanadese vir die kwarteindstryd teen die verdedigende kampioen Nieu-Seeland gekwalifiseer. In [[Villeneuve-d'Ascq]] het hulle vroeg agternageloop, maar in die tweede helfte kon hulle inhaal en het met 13–29 verloor. Met hul deelname in die kwarteindrondte was die Kanadese regstreeks vir die daaropvolgende rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer. Vervolgens het hulle op die wêreldranglys ’n goeie agtste plek beklee.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://bcsportshall.com/honoured_member/1991-canadian-mens-national-rugby/ |title=1991 Canadian Men’s National Rugby |publisher=BC Sports Hall of Fame |date=2018 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview |title=Rugby World Cup 1991: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Die voorlopige hoogtepunt in hul ontwikkeling het die Kanadese in die jare ná hierdie rugbywêreldbekertoernooi bereik. Op 10 November 1993 het hulle in [[Cardiff]] in ’n vriendskaplike wedstryd teen Wallis gespeel. Net voor die eindfluitjie het [[Al Charron]] met ’n [[Drie (sport)|drie]] die wedstryd gelykop gemaak en die suksesvolle doelskop deur [[Gareth Rees]] het die 26–24-oorwinning verseël, wat tot vandag toe as die beste oomblik in die Kanadese rugbygeskiedenis beskou word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.walesonline.co.uk/sport/rugby/rugby-news/new-life-gareth-rees-canadian-18849088 |title=The new life of Gareth Rees, the Canadian who became a Welsh rugby cult hero and embarrassed Wales in 1993 |publisher=Wales Online |author=Ben James |date=30 Augustus 2020 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; ’n Verdere sensasie is op 4 Junie 1994 in [[Ottawa]] met ’n 18–16-oorwinning teen Frankryk behaal. In Maart 1995 het Kanada aan die eerste Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem en met ’n 26–29-nederlaag in die beslissende wedstryd teen Argentinië die toernooititel net-net misgeloop. Ná hierdie goeie vertonings in die afgelope jare het die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in [[Suid-Afrika]] teleurstellend verloop. In die eerste van hul drie groepwedstryde (wat almal in [[Gqeberha|Port Elizabeth]] aangebied is) het hulle Roemenië duidelik met 34–3 verslaan, maar ná nederlae teen Australië (met 11–27) en die gasheer se [[Springbokke]] (met 0–20) is hulle vroeg uit dié toernooi geskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

In 1996 het die Kanadese aan die eerste Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap deelgeneem; met vyf oorwinnings en een nederlaag het hulle met die toernooititel weggestap. Met dieselfde uitslag het hulle hierdie sukses in die twee daaropvolgende jare herhaal. In 1996 het hulle tydens die Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap as naaswenner agter Argentinië geëindig. Nadat die Kanadese tydens die Rugbywêreldbeker 1995 die uitklopfase misgeloop het, moes hulle deelneem aan die kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 1999, wat in [[Buenos Aires]] tydens die Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1998 beslis is. Kanada het die Verenigde State en [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] verslaan, maar hulle het teen Argentinië verloor. Vervolgens het hulle as naaswenner geëindig en vir die toernooi gekwalifiseer. Die Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap 1999 het ná nederlae teen alle vyf deelnemende spanne en die laaste toernooiplek teleurstellend verloop. Tydens hul daaropvolgende 1999-toer na Groot-Brittanje het hulle met nederlae in die toetswedstryde teen Wallis en Engeland ook nie beter gevaar nie. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1999]], wat weer in die destydse Vyfnasies aangebied is, is Kanada in die groepfase deur Frankryk (met 20–33 in [[Béziers]]) en Fidji (met 22–38 in [[Bordeaux]]) verslaan. Hulle het dié toernooi afgesluit met ’n duidelike 72–11-oorwinning teen [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] in Toulouse.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Dit het ’n reeks van tien agtereenvolgende nederlae sedert Augustus 1998 beëindig, tot vandag toe ’n negatiewe rekord.

=== Beginnende stagnasie ===
[[Lêer:21-02 France-Canada 22-11-2002.jpg|duimnael|Frankryk teen Kanada op 22 November 2002]]
[[Lêer:Canada rugby team during anthems at RWC.jpg|duimnael|Die Kanadese span tydens die volksliedere voor die wedstryd teen Wallis tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]]]]
[[Lêer:Canada try against Wales RWC07.jpg|duimnael|Kanada oppad om ’n [[Drie (sport)|drie]] te druk teen Wallis in hulle groep B-wedstryd tydens die Rugbywêreldbeker 2007]]
[[Lêer:2007 rugby world cup Canada.jpg|duimnael|Die Kanadese nasionale rugbyspan nadat hulle tydens die Rugbywêreldbeker 2007 ’n oorwinning aangeteken het]]
[[Lêer:New Zealand vs Canada 2011 RWC (1).jpg|duimnael|Wedstryd tussen Kanada en Nieu-Seeland tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]]]]
[[Lêer:Ireland vs Canada 2015 RWC (3).jpg|duimnael|Wedstryd tussen Ierland en Kanada tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]]]]
Hoofrede vir die beginnende stagnasie was die ontbreek aan ’n professionele liga. Nadat die IRVR in Augustus 1995 al die beperkinge rakende die spelers se betaling opgehef en daarmee die professionele tydperk van die rugbyspel ingelui het, het die Kanadese rugbysport in sy ontwikkeling egter bly staan. In 1998 is die semiprofessionele Rugby Kanada Superliga van stapel gestuur, maar dit was nie mededingend nie. Dit is in 2009 deur die Kanadese Rugbykampioenskap vir amateurs vervang, wat in 2018 ontbind is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.saltwire.com/newfoundland-labrador/sports/rock-may-be-more-local-next-season-245675/ |title=Rock may be more local next season |publisher=Saltwire |author=Robin Short |date=28 September 2018 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Uitstekende spelers, wat met die sport ’n inkomste wou maak, moes daarop wag dat hulle deur Europese klubs ingespan word. Vervolgens het die swak strukture ’n negatiewe impak op die nasionale span se kwaliteit gehad, wat met die verloop van tyd al hoe sterker na vore getree het. Hierdie ontwikkelling kontrasteer met dié van die [[Kanadese nasionale vrouerugbyspan|nasionale vrouespan]] wat tot die wêreld se bestes behoort en tydens die [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooie in [[Vrouerugbywêreldbeker 2014|2014]] en [[Vrouerugbywêreldbeker 2025|2025]] telkens as naaswenner geëindig het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.therugbyjournal.com/rugby-blog/canada |title=Canada |publisher=The Rugby Journal |author=James Price |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/09/27/england-outmuscles-canada-to-win-womens-world-cup |title=England outmuscles Canada to win Women’s World Cup |publisher=Americas Rugby News |date=27 September 2025 |accessdate=27 September 2025}}&lt;/ref&gt;

In 2001 was Kanada ’n stigterslid van die Noord-Amerikaanse en Wes-Indiese Rugbyvereniging (''North America and West Indies Rugby Association'', NAWIRA; nou [[Rugby Amerikas Noord]], RAN), wat met Kanada en die [[VSA Rugby|Verenigde State]] se aansluiting by die Wes-Indiese Rugbyvereniging (''West Indies Rugby Association'', WIRA) gestig is.&lt;ref name=&quot;NAWIRA&quot; /&gt; Ná die draai van die millennium het die internasionale spelbedryf talle veranderinge ondergaan. Die tradisionele toere is deur die gereelde [[midjaarrugbytoetsreeks]] en [[eindjaarrugbytoetsreeks]] vervang. In 2001 is die Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap en in 2003 die Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap vir die laaste keer aangebied. Die Kanadese het nou en dan daarin geslaag om ’n verrassing aan te teken. In Junie 2000 het hulle teen die Iere in Markham met 27–27-gelykop gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theglobeandmail.com/sports/rugby-coach-warns-irish-tie-just-a-start/article4164839/ |title=Rugby coach warns Irish tie just a start |publisher=The Globe and Mail |author=Matthew Sekeres |date=19 Junie 2000 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Twee jaar later, in Junie 2002, tydens een van die laaste toere volgens die ou tradisie, het hulle in Vancouver die toerende Skotte met 26–23 geklop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/2047755.stm |title=Canucks shock Scotland |publisher=[[BBC]] |date=16 Junie 2002 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Onmiddellik daarna het die volgende rugbywêreldbekerkwalifisering begin, waartydens Kanada vyf oorwinnings aangeteken en vir die toernooi gekwalifiseer het; hul enigste nederlaag was weg teen Uruguay. In 2003 het die IRR ’n nuwe toernooi ingevoer, die Churchillbeker, wat tot in 2011 elke jaar aangebied is. Kanada het dié toernooi vyf keer aangebied, maar nooit die eindstryd gehaal nie. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië het die Kanadese in hul eerste twee groepwedstryde in [[Melbourne]] duidelike nederlae teen Wallis en Nieu-Seeland gely (onderskeidelik met 10–41 en 6–68). Die derde wedstryd teen Italië was aansienlik meer gebalanseerd en het in ’n naelskraapse 14–19-nederlaag geëindig. Hul enigste oorwinning het die Kanadese in hul laaste wedstryd in [[Wollongong]] met 24–7 teen Tonga aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

In 2003 het die IRR ook die Super Powers Cup ingevoer, waaraan die Kanadese een jaar later vir die eerste keer deelgeneem het. Tydens die 2005-toernooi se eindstryd in Tokio het hulle met 15–10 teen Japan geseëvier. Aangesien dit die laaste toernooi van sy soort was, kon die Kanadese hul titel nie verdedig nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2005/05/30/rugby/canada-downs-japan-to-take-toshiba-super-cup/ |title=Canada downs Japan to take Toshiba Super Cup |publisher=The Japan Times |author=Rich Freeman |date=30 Mei 2005 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; In November 2004 het die Kanadese nasionale span sy tot dusver ergste nederlaag gely, nadat hulle in [[Londen]] deur die Engelse met 70–0 verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4004633.stm |title=England 70–0 Canada |publisher=[[BBC]] |date=13 November 2004 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Agt maande later, in Junie 2005, het hulle in [[Calgary]] ’n 22–15-tuisoorwinning teen Argentinië aangeteken; dit was hul laaste oorwinning teen ’n vlak-een-span. In Junie 2006 het Kanada met twee duidelike oorwinnings teen [[Barbados]] (met 60–3) en die Verenigde State (met 56–7) vir die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in Frankryk gekwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4788663.stm |title=Canada book Wales RWC encounter |publisher=[[BBC]] |date=13 Augustus 2006 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Dié toernooi het egter teleurstellend verloop. Op die 17–42-nederlaag in [[Nantes]] teen Wallis het in Cardiff ’n 16–29-nederlaag teen Fidji gevolg. Hul derde wedstryd in Bordeaux teen Japan het in ’n 12–12-gelykop geëindig. In hul laaste groepwedstryd op dieselfde plek is hulle deur Australië met 37–6 geklop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Die Kanadese was in Julie 2009 die eerste span wat ná die deelnemers aan die 2007-kwarteindrondte vir die Rugbywêreldbeker 2011 kon kwalifiseer. Hulle is in hul eerste wegwedstryd in [[Charleston, Suid-Carolina|Charleston]] deur die Verenigde State met 12–6 geklop, maar ná ’n 41–18-tuisoorwinning in [[Edmonton]] het hulle met ’n totale telling van 47–30 die eerste kwalifiserende plek beklink.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.eurosport.com/rugby/canada-qualify-for-rwc_sto1999965/story.shtml |title=Canada qualify for RWC |publisher=Eurosport |date=12 Julie 2009 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; In 2009 het hulle ook vir die eerste keer teen [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] en [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]], in 2010 vir die eerste keer teen [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]] en [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] te staan gekom; al hierdie wedstryde het in oorwinnings geëindig. Twee oorwinnings teen die Verenigde State tydens die opwarmingswedstryde het die Kanadese span die Rugbywêreldbeker 2011 in Nieu-Seeland met selfvertroue laat aanpak. In hul eerste groepwedstryd in [[Whangarei]] het hulle Tonga met 25–20 verslaan. Daarop het ’n 19–46-nederlaag teen Frankryk en ’n 23–23-gelykop teen Japan gevolg, albei was in [[Napier, Nieu-Seeland|Napier]]. Die laaste wedstryd teen die gasheer en latere kampioen in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]] het soos verwag in ’n duidelike 15–79-nederlaag geëindig en die Kanadese het in die vierde plek van Groep A geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Aangesien die Churchillbeker nie meer aangebied is nie, is Kanada in 2013 vir die eerste keer genooi om aan die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] deel te neem. Kanada het die Verenigde State, Fidji en Tonga verslaan, maar hulle het hul laaste wedstryd teen Japan verloor en die titel net-net misgeloop. In Augustus 2013 is weer die rugbywêreldbekerkwalifisering beslis. Kanada het met twee oorwinnings teen die Verenigde State in Charleston en Toronto die Amerikaanse vasteland se eerste kwalifiserende plek bespreek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nationalpost.com/sports/canada-qualifies-for-2015-rugby-world-cup-with-win-over-u-s |title=Canada qualifies for 2015 Rugby World Cup with win over U.S. |publisher=National Post |date=24 Augustus 2013 |accessdate=21 September 2025}} {{dooie skakel}}&lt;/ref&gt; Gedurende die twee volgende jare het Kanada teenoor die ander tweede-vlak-spanne agteruitgegaan: Hulle het 13 nederlae gely en net twee oorwinnings aangeteken. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland het die reeks nederlae voortgegaan en Kanada is in al sy vier groepwedstryde verslaan. In Cardiff deur Ierland (met 7–50), in [[Leeds]] deur Italië (met 18–23), in [[Milton Keynes]] deur Frankryk (met 18–41) en in [[Leicester]] deur Roemenië (met 15–17). Vervolgens het hulle in die laaste plek van hul groep geëindig, hul ergste toernooi-uitslag tot dusver, hoewel hulle teen Italië en Roemenië ook die kans op oorwinnings gehad het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Onlangse ontwikkeling ===
[[Lêer:Canada vs. Kenya, Qualifier in Marseille, November 2018.jpg|duimnael|Kanada teen Kenia tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering in [[Marseille]] in 2018]]
Gedurende [[lente]] 2016 het Kanada vir die eerste keer aan die Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem. Dié aan die [[Sesnasies-toernooi]] in Europa soortgelyke en jaarlikse toernooi word sedert 2009 beslis, maar die Kanadese beheerliggaam het aanvanklik net die tweede span ''Canada A'' laat deelneem. Met drie oorwinnings en twee nederlae het die nasionale span die derde plek onder ses deelnemers beklee. Hierdie aanvanklike sukses is in die twee daaropvolgende jare deur ’n nuwe reeks nederlae omgekeer. Tot in middel 2018 het hulle in toetswedstryde 19 nederlae gely, net vyf oorwinnings aangeteken en in een gelykop gespeel, waardeur die Kanadese in die wêreldranglys vir ’n rukkie die 24ste plek beklee het, hul ergste plek nog. Aangesien hulle gedurende [[somer]] 2017 die regstreekse rugbywêreldbekerkwalifisering misgeloop het, moes hulle in Januarie en Februarie 2018 twee keer teen Uruguay te staan kom. Albei wedstryde het ook in nederlae geëindig, waarvolgens net een kans oorgebly het: ’n Interkontinentale kwalifiseringstoernooi in November 2018 in [[Marseille]], waartydens vier spanne om die laaste oorblywende plek meegeding het. Kanada het teenoor [[Keniaanse nasionale rugbyspan|Kenia]], [[Duitse nasionale rugbyspan|Duitsland]] en [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]] geseëvier.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2018/11/23/canada-beat-hong-kong-to-seal-2019-world-cup-spot/ |title=Canada beat Hong Kong to seal 2019 World Cup spot |publisher=Americas Rugby News |date=23 November 2018 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; In die volgende agt wedstryde tot die begin van die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in Japan het hulle net een oorwinning teen [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] aangeteken. Tydens die Rugbywêreldbeker kon die Kanadese geen verrassing aanteken nie. Hulle is in [[Fukuoka]] met 8–47 deur Italië, in [[Oita]] met 0–63 deur Nieu-Seeland en in [[Kobe]] met 7–66 deur die latere kampioen Suid-Afrika verslaan. Die vierde wedstryd teen Namibië is net soos twee ander wedstryde weens [[tifoon]] Hagibis se verwoestinge afgelas en as ’n 0–0-gelykop geag.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/pools |title=RWC 2019 pools |publisher=Rugby World Cup |date=10 Oktober 2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; In plaas daarvan om dadelik te vertrek het die span gehelp om die Kamaishi-gebied skoon te maak.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2019/10/13/rugby/canadian-rugby-players-help-clean-efforts-kamaishi-typhoon-leads-game-cancelation/ |title=Canadian rugby players help clean-up efforts in Kamaishi after typhoon leads to game cancelation |publisher=The Japan Times |date=13 Oktober 2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

As gevolg van die reisbeperkings tydens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] het die Kanadese span in 2020 nie in ’n enkele wedstryd gespeel nie en in 2021 is die Amerikaanse Rugbykampioenskap vir die tweede agtereenvolgende keer afgelas. Eers tydens die [[2021 midjaarrugbytoetsreeks]] het die Kanadese weer internasionale wedstryde gespeel, maar hulle moes duidelike wegnederlae teen Wallis en Engeland verduur. In September 2021 het die rugbywêreldbekerkwalifisering se eerste rondte gevolg. Ná ’n tuis- en wegwedstryd elk is die Kanadese deur die Verenigde State met ’n totale telling van 59–50 verslaan. In die beslissende tweede rondte het hulle in Oktober twee keer teen Chili te staan gekom. Terwyl hulle die eerste wedstryd tuis in Langford naelskraap met 22–21 gewen het, is hulle weg in [[Santiago de Chile]] met 33–24 verslaan. Vervolgens het Kanada vir die eerste keer ooit ’n rugbywêreldbekertoernooi misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cbc.ca/sports/rugby/canada-world-cup-qualifiers-1.6206498 |title=Canada fails to qualify for Rugby World Cup for 1st time ever |publisher=CBC News |date=9 Oktober 2021 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2024 het die Kanadese die sesde plek beklee.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/955599/asahi-super-dry-pacific-nations-cup-semi-final-one-review-fiji-usa |title=Asahi Super Dry Pacific Nations Cup: Five-time champions Fiji book place in final |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=14 September 2024 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die Stille Oseaan-nasiesbekertoernooi 2025 was deel van die [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering en die span het uiteindelik die vierde plek behaal; hulle het vroeër reeds vir die hooftoernooi in Australië gekwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/1016474/asahi-super-dry-pacific-nations-cup-tonga-v-canada-third-place-play-off |title=Asahi Super Dry Pacific Nations Cup 2025: Tonga claim third in thrilling play-off |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=21 September 2025 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

== Kleure, embleem en bynaam ==
Kanada speel tradisioneel in ’n rooi trui met wit kleuraksente, wit broeke met rooi strepe en rooi sokkies met wit strepe, die kleure van die [[vlag van Kanada|nasionale vlag]]. Hul alternatiewe trui is wit met rooi kleuraksente, rooi broeke met wit strepe en wit sokkies met rooi strepe.

Die huidige truiverskaffer is Macron&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.macron.com/eu/news/new-rugby-canada-macron-jerseys-feature-red-black-and-maple-leaves |title=New Rugby Canada Macron Jerseys feature red, black and Maple Leaves |publisher=Macron |date=1 Julie 2021 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; en die truiborg is [[DHL]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://rugby.ca/en/news/2019/09/dhl-canada-has-our-backs |title=DHL Canada has our backs |publisher=DHL |date=27 September 2019 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel.

Die beheerliggaam [[Rugby Kanada]] se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon ’n elfpuntige [[Suikeresdoring|esdoringblaar]] (''Acer saccharum'') in die nasionale kleure wit en rooi, met die belettering ''Rugby'' op. Die nasionale span se byname is ''Canucks'', ontleen aan die slangterm vir Kanadese, en ''Les Rouges'' („die rooies“), afgelei van die truikleur.

== Truiverskaffers ==
Sedert die 2010’s het die volgende truiverskaffers verskyn:

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Truiverskaffer 
!Tydperk
|-
|[[Under Armour]]
|tot 2018
|-
|[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]]
|2019–2020
|-
|[[Macron (maatskappy)|Macron]]
|sedert 2021
|}

== Tuisstadions ==
[[Lêer:StadeWesthills TribuneOuest SectionDeFamilles 2019.png|duimnael|Die Starlight-stadion in Langford in 2019]]
Die nasionale span het vir ’n lang tydperk nie oor ’n permanente tuisstadion beskik nie en van sy tuiswedstryde op verskeie plekke aangebied. Daar was ’n duidelike voorkeur vir stadions in [[Brits-Columbië]] en [[Ontario]]. In albei [[Provinsies en gebiede van Kanada|provinsies]] is altesaam meer as twee derdes van hul tuiswedstryde gespeel, terwyl die tweede mees bevolkte provinsie [[Quebec]] nog nooit ’n tuiswedstryd aangebied het nie.

Op soek na ’n deur die hele jaar geskikte stadion (wat gegewe die klimaattoestande in min streke die geval is) het die beheerliggaam van 2006 gepoog om die vir die sokkerspan Vancouver Whitecaps beplande Waterfrontstadion in [[Vancouver]] se stadsentrum te gebruik. Dié projek is egter nie gerealiseer nie en sedert 2011 nie meer op die agenda nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www2.canada.com/theprovince/news/story.html?id=fa4c530b-b7a1-447f-8ec8-79ad9da6ecea |title=B.C. Place to see action by October |publisher=The Province |author=Frank Luba |date=8 Februarie 2011 |accessdate=14 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714134014/http://www2.canada.com/theprovince/news/story.html?id=fa4c530b-b7a1-447f-8ec8-79ad9da6ecea |archive-date=14 Julie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In Augustus 2011 het die beheerliggaam die oprigting van ’n nasionale opleidingssentrum in Langford, ’n voorstad van Brits-Columbië se hoofstad [[Victoria (Brits-Columbië)|Victoria]], aangekondig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.vicnews.com/sports/rugby-canada-finds-a-home-on-west-shore/ |title=Rugby Canada finds a home on West Shore |publisher=Victoria News |date=18 Augustus 2011 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Op dié perseel staan die in 2009 geopende Starlight-stadion, wat saam met die sokkerklub Pacific FC bestuur word en sedert ’n uitbreiding in 2019 ’n kapasiteit van 6&amp;nbsp;000 het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.vicnews.com/news/langford-sells-stadium-naming-rights-for-500000-to-starlight-developments/ |title=Langford sells stadium naming rights for $500,000 to Starlight Developments |publisher=Victoria News |author=Rick Stiebel |date=18 Januarie 2021 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Hier het die nasionale span op 6 Februarie 2016 sy eerste toetswedstryd teen Uruguay gespeel. Hoewel tuiswedstryde steeds in ander streke van Kanada gehuisves word, word die meeste op Langford aangebied. Dié stad se betekenis vir die Kanadese rugbysport het met die hervestiging van die beheerliggaam in 2017 aansienlik toegeneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.timescolonist.com/sports/rugby-canada-moves-corporate-offices-to-langford-centre-1.23092882 |title=Rugby Canada moves corporate offices to Langford centre |publisher=Times-Colonist |author=Brian Drewry |date=13 November 2017 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

== Toetswedstryde ==
[[Lêer:Canada IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Kanada se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys van 10 Oktober 2003 tot op hede]]
Kanada het 113 van sy 279 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 40,50%. Kanada se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2025):&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=25;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Canada |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Teenstander
! Gespeel
! Gewen
! Verloor
! Gelykop
! % Gewen
|- bgcolor=&quot;#d0ffd0&quot; align=&quot;center&quot;
|-
| {{ARGru}} || 9 || 3 || 6 || 0 || 33,33
|-
| {{AUSru}} || 6 || 0 || 6 || 0 || 0,00
|-
| {{BARru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{BELru}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 75,00
|-
| {{BRAru}} || 5 || 3 || 2 || 0 || 60,00
|-
| {{CHIru}} || 9 || 7 || 2 || 0 || 77,78
|-
| {{GERru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{ENGru}} || 7 || 0 || 7 || 0 || 0,00
|-
| {{FIJru}} || 14 || 3 || 11 || 0 || 21,43
|-
| {{FRAru}} || 9 || 1 || 8 || 0 || 11,11
|-
| {{GEOru}} || 7 || 3 || 4 || 0 || 42,86
|-
| {{HKGru}} || 7 || 6 || 1 || 0 || 85,71
|-
| {{IRLru}} || 8 || 0 || 7 || 1 || 0,00
|-
| {{ITAru}} || 10 || 2 || 8 || 0 || 20,00
|-
| {{JPNru}} || 27 || 8 || 17 || 2 || 29,63
|-
| {{KENru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{NAMru}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 66,67
|-
| {{NEDru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{NZLru}} || 6 || 0 || 6 || 0 || 0,00
|-
| {{PORru}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 75,00
|-
| {{ROMru}} || 10 || 3 || 7 || 0 || 30,00
|-
| {{RUSru}} || 5 || 4 || 1 || 0 || 80,00
|-
| {{SAMru}} || 5 || 0 || 5 || 0 || 0,00
|-
| {{SCOru}} || 6 || 1 || 5 || 0 || 16,67
|-
| {{ESPru}} || 5 || 2 || 3 || 0 || 40,00
|-
| {{RSAru}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0,00
|-
| {{TGAru}} || 13 || 5 || 8 || 0 || 38,46
|-
| {{URUru}} || 13 || 8 || 5 || 0 || 61,54
|-
| {{USAru}} || 67 || 40 || 25 || 2 || 59,70
|-
| {{WALru}} || 13 || 1 || 12 || 0 || 7,69
|-
| align=&quot;left&quot; |'''Algeheel''' || '''279''' || '''113''' || '''161''' || '''5''' || '''40,50'''
|}

== Wedywering met die Verenigde State ==
Kanada se grootste mededinger in rugby is die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]]. Kanada het meer toetswedstryde teen dié suidelike buurland as teen enige ander land gespeel. Die twee spanne het in 1977 vir die eerste keer teen mekaar te staan gekom en ontmoet sedertdien jaarliks, met uitsondering van 2010 en 2020. Kanada en die Verenigde State het tot dusver in 67 toetswedstryde ontmoet, waarvan Kanada 40 gewen het en die Verenigde State 25, met twee gelykopuitslae.

Kanada en die Verenigde State speel gereeld tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering teen mekaar. Hulle het tot dusver in elke kwalifisering ontmoet, met uitsondering vir die 1987-toernooi, waar spanne pleks van kwalifisering vir deelname uitgenooi is, en die 1995-toernooi, waarvoor Kanada as deelnemer in die kwarteindrondte tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]] regstreeks gekwalifiseer het. Sedert 2015 ontmoet albei spanne jaarliks tydens die Amerikaanse Rugbykampioenskap.

Van 2014 af was die Verenigde State in twaalf agtereenvolgende toetswedstryde onoorwonne (elf oorwinnings en een gelykop), totdat Kanada in 2021 weer geseëvier het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/usa-coach-at-a-loss-for-words-after-world-cup-qualifying-upset/ |title=USA coach 'at a loss for words' after World Cup qualifying upset |publisher=Rugbypass |date=5 September 2021 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die eerste oorwinning in die Arende se wenreeks het ’n onoorwonne wenreeks van Kanada beëindig wat in 2009 begin het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/report?gameId=214963&amp;league=256449 |title=USA claim first victory over Canada since 2009 |publisher=ESPNscrum |date=22 Junie 2014 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

== Rekords ==
=== Wêreldbekerrekord ===
[[Lêer:Canada Rugby World Cup 2007 09 09 Canada s flag.jpg|duimnael|Kanadese ondersteuners tydens die Rugbywêreldbeker 2007]]
Kanada het tot dusver aan amper elke [[rugbywêreldbeker]]toernooi deelgeneem, met uitsondering van [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] in Frankryk. Hul beste prestasie tot dusver was hul kwalifisering vir die kwarteindrondte tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]].

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Jaar !! Uitslag
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Kwarteindrondte
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer''
|-
| align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Amerikaanse Rugbykampioenskap ===
Kanada se enigste jaarlikse toernooi is die Amerikaanse Rugbykampioenskap, waar hulle teen Brasilië, Chili, Uruguay en die Verenigde State asook die Argentynse tweede span speel. Hulle het nog geen titeloorwinning aangeteken nie.

=== Ander toernooie ===
Van 2003 tot 2011 het Kanada aan die jaarlikse Churchillbeker deelgeneem, hul beste prestasie was die tweede plek in 2004. Daarbenewens is Kanada vyf keer vir die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] genooi. In 2013 het hulle met die tweede plek hul beste prestasie behaal. Tydens die Panamerikaanse Rugbykampioenskap, wat van 1995 tot 2003 vyf keer gehou is, het Kanada vier keer die tweede en eenkeer die derde plek behaal. Tydens die Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap, wat van 1996 tot 2001 aangebied is, het Kanada nog beter gevaar: Gedurende die eerste drie toernooie in 1996, 1997 en 1998 het hulle die titel ingepalm.

=== Ander toetswedstryde ===
Gedurende die amateurtydperk het Kanada deels maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het hulle ander nasionale spanne in Kanada gehuisves. Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die [[Suidelike Halfrond]] tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] vertrek Kanada na die Suidelike Halfrond en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]] tree Kanada as gasheer op. As deel daarvan ding Kanada sedert 2008 met Skotland om die Douglas Horn-trofee mee.

== Spelers ==
=== Huidige span ===
Die volgende spelers het die Kanadese span gevorm tydens die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] 2025:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://rugby.ca/en/news/2025/08/training-squad-named-as-canada-s-men-s-rugby-team-prepares-for-pacific-nations-cup |title=Training squad named as Canada's Men's Rugby Team prepares for Pacific Nations Cup |publisher=[[Rugby Kanada]] |date=12 Augustus 2025 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

{|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Agterspelers ''(backs, arrières)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde
|-
| [[Brock Gallagher]] || [[Skrumskakel]] || [[Seattle Seawolves]] || align=right | {{0}}7
|-
| [[Jason Higgins]] || Skrumskakel || [[Chicago Hounds]] || align=right | 21
|-
| [[Stephen Webb]] || Skrumskakel || Balmy Beach || align=right | {{0}}0
|-
| [[Brenden Black]] || [[Losskakel]] || Oakville Crusaders || align=right | {{0}}1
|-
| [[Peter Nelson]] || Losskakel || [[Dungannon RFC|Dungannon]] || align=right | 28
|-
| [[Shane O’Leary]] || Losskakel || [[Miami Sharks]] || align=right | 16
|-
| [[Noah Flesch]] || [[Senter]] || [[Chicago Hounds]] || align=right | {{0}}4
|-
| [[Spencer Jones]] || Senter || [[Utah Warriors]] || align=right | {{0}}9
|-
| [[Ben LeSage]] || Senter || [[New England Free Jacks]] || align=right | 40
|-
| [[Talon McMullin]] || Senter || [[UBC Thunderbirds]] || align=right | {{0}}6
|-
| [[Nic Benn]] || [[Vleuel]] || [[Utah Warriors]] || align=right | {{0}}6
|-
| [[Kanoa Lloyd]] || Vleuel || [[James Bay Athletic Association|James Bay]] || align=right | 27
|-
| [[Josiah Morra]] || Vleuel || [[New England Free Jacks]] || align=right | {{0}}7
|-
| [[Isaac Olson]] || Vleuel || [[New England Free Jacks]] || align=right | {{0}}6
|-
| [[Cooper Coats]] || [[Heelagter]] || [[New Orleans Gold]] || align=right | 19
|}
|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Voorspelers ''(forwards, avants)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde
|-
| [[Austin Creighton]] || [[Haker]] || [[James Bay Athletic Association|James Bay]] || align=right | {{0}}0
|-
| [[Dewald Kotze]] || Haker || [[Seattle Seawolves]] || align=right | {{0}}6
|-
| [[Jesse Mackail]] || Haker || [[Seattle Seawolves]] || align=right | {{0}}3
|-
| [[Foster DeWitt]] || [[Stut]] || [[New England Free Jacks]] || align=right | {{0}}6
|-
| [[Alexandre Janlin]] || Stut || L’Isle Jourdain || align=right | {{0}}0
|-
| [[Cole Keith]] || Stut || [[New England Free Jacks]] || align=right | 40
|-
| [[Cali Martinez]] || Stut || [[Old Glory DC]] || align=right | {{0}}8
|-
| [[Emerson Prior]] || Stut || [[Utah Warriors]] || align=right | {{0}}1
|-
| [[Kyle Steeves]] || Stut || [[New England Free Jacks]] || align=right | {{0}}3
|-
| [[Conor Young]] || Stut || [[Rugby Football Club Los Angeles|Los Angeles]] || align=right | 12
|-
| [[Callum Botchar]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[New Orleans Gold]] || align=right | {{0}}5
|-
| [[Karl Hunger]] || Slot || [[Pacific Pride]] || align=right | {{0}}8
|-
| [[Izzak Kelly]] || Slot || [[Capilano RFC|Capilano]] || align=right | {{0}}0
|-
| [[Mason Flesch]] || [[Losvoorspeler]] || [[Chicago Hounds]] || align=right | 13
|-
| [[Matt Heaton]] || Losvoorspeler || [[Rugby Football Club Los Angeles|Los Angeles]] || align=right | 38
|-
| [[Matthew Oworu]] || Losvoorspeler || [[Chicago Hounds]] || align=right | 10
|-
| [[Sion Parry]] || Losvoorspeler || [[Ebbw Vale RFC|Ebbw Vale]] || align=right | {{0}}9
|-
| [[Lucas Rumball]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Losvoorspeler || [[Chicago Hounds]] || align=right | 67
|-
| [[Piers von Dadelszen]] || Losvoorspeler || [[New England Free Jacks]] || align=right | {{0}}6
|}
|}

=== Bekende spelers ===
Twee voormalige Kanadese spelers is vir hul uitstekende prestasies in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable zebra&quot;
! Speler !! Posisie !! Inskrywing
|-
| [[Gareth Rees]] || [[Losskakel]], [[Heelagter]] || 2011
|-
| [[Al Charron]] || [[Slot (rugby)|Slot]], [[Losvoorspeler]], [[Agsteman]] || 2017
|}

=== Spelerstatistieke ===
[[Lêer:James-pritchard-09-05-23.jpg|duimnael|upright|James Pritchard (2009)]]
[[Lêer:Ciaran Hearn 2015 RWC.jpg|duimnael|upright|Ciaran Hearn (2015)]]
[[Lêer:Phil Mack 2015 RWC.jpg|duimnael|upright|Phil Mack (2015)]]
Vervolgens die belangrikste statistieke van Kanada se spelers. Die spelers wat met &lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter.

&lt;small&gt;(Korrek teen September 2025)&lt;/small&gt;

{|
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=25;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#ABCDEF&quot;
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || [[Aaron Carpenter]] || 2005–2017 || 80
|-
| {{0}}2 || [[Al Charron]] || 1990–2003 || 76
|-
| {{0}}3 || [[Ciaran Hearn]] || 2008–2019 || 72
|-
| {{0}}4 || [[Djustice Sears-Duru]] * || 2013–2025 || 70
|-
| {{0}}5 || [[Winston Stanley]] || 1994–2003 || 66
|-
| {{0}}6 || [[Scott Stewart]] || 1989–2001 || 64
|-
| {{0}}7 || [[Nick Blevins]] || 2009–2019 || 63
|-
| {{0}}8 || [[James Pritchard]] || 2003–2015 || 62
|-
| {{0}}9 || [[Lucas Rumball]] * || 2016–2025 || 62
|-
| 10 || [[Rod Snow]] || 1995–2007 || 62
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste toetswedstryde as kaptein&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=25;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#ABCDEF&quot;
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Toetswedstryde
|-
| {{0}}1 || [[Lucas Rumball]] * || 2016–2025 || 33
|-
| {{0}}2 || [[Al Charron]] || 1996–2003 || 25
|-
| {{0}}3 || [[Gareth Rees]] || 1994–1999 || 25
|-
| {{0}}4 || [[Pat Riordan]] || 2008–2011 || 23
|-
| {{0}}5 || [[Tyler Ardron]] || 2013–2019 || 16
|-
| {{0}}6 || [[John Graf]] || 1995–1999 || 15
|-
| {{0}}7 || [[Morgan Williams]] || 2005–2007 || 15
|-
| {{0}}8 || [[Aaron Carpenter]] || 2012–2016 || 14
|-
| {{0}}9 || [[Phil Mack]] || 2017–2019 || 11
|-
| 10 || [[Mark Wyatt]] || 1990–1991 || {{0}}9
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste punte aangeteken&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=25;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#ABCDEF&quot;
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Punte
|-
| {{0}}1 || [[James Pritchard]] || 2003–2015 || 607
|-
| {{0}}2 || [[Gareth Rees]] || 1986–1999 || 491
|-
| {{0}}3 || [[Bobby Ross]] || 1989–2003 || 419
|-
| {{0}}4 || [[Gordon McRorie]] || 2014–2019 || 283
|-
| {{0}}5 || [[Mark Wyatt]] || 1982–1991 || 255
|-
| {{0}}6 || [[Jared Barker]] || 2000–2004 || 226
|-
| {{0}}7 || [[Peter Nelson]] * || 2019–2025 || 209
|-
| {{0}}8 || [[DTH van der Merwe]] || 2006–2019 || 190
|-
| {{0}}9 || [[Winston Stanley]] || 1994–2003 || 123
|-
| 10 || [[Taylor Paris]]  || 2010–2019 || {{0}}90
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Meeste drieë gedruk&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=25;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#ABCDEF&quot;
! style=&quot;width:50px&quot;| Rang !! style=&quot;width:175px&quot;| Naam !! style=&quot;width:100px&quot;| Tydperk !! style=&quot;width:75px&quot;| Drieë
|-
| {{0}}1 || [[DTH van der Merwe]] || 2006–2019 || 38
|-
| {{0}}2 || [[Winston Stanley]] || 1994–2003 || 24
|-
| {{0}}3 || [[Taylor Paris]] || 2010–2019 || 18
|-
| {{0}}4 || [[James Pritchard]] || 2003–2015 || 18
|-
| {{0}}5 || [[Aaron Carpenter]] || 2005–2017 || 17
|-
| {{0}}6 || [[Lucas Rumball]] * || 2016–2025 || 16
|-
| {{0}}7 || [[Morgan Williams]] || 1999–2008 || 13
|-
| {{0}}8 || [[Nick Blevins]] || 2009–2019 || 12
|-
| {{0}}9 || [[Matt Evans]] || 2008–2018 || 12
|-
| 10 || colspan=3 | Twee spelers met tien drieë elk
|}
|}

== Afrigters ==
[[Lêer:Kieran-Crowley-09-05-23.jpg|duimnael|upright|Kieran Crowley (2009)]]
Sedert 2024 dien die Australiër Steve Meehan as Kanadese hoofafrigter.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://rugby.ca/en/news/2024/12/steve-meehan-to-be-next-head-coach-of-canada-s-men-s-rugby-team |title=Steve Meehan to be Next Head Coach of Canada's Men's Rugby Team |publisher=[[Rugby Kanada]] |date=20 Desember 2024 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Naam !! Tydperk
|-
| {{vlagikoon|Engeland}} [[Ian Birtwell]] || 1989–1996
|-
| {{vlagikoon|Kanada}} [[Patrick Parfrey]] || 1996–1999
|-
| {{vlagikoon|Australië}} [[David Clark]] || 2000–2003
|-
| {{vlagikoon|Kanada}} [[Ric Suggitt]] || 2004–2007
|-
| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Kieran Crowley]] || 2008–2016
|-
| {{vlagikoon|Frankryk}} [[François Ratier]] (tussentyds) || 2016
|-
| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Mark Anscombe]] || 2016–2017
|-
| {{vlagikoon|Wallis}} [[Kingsley Jones]] || 2017–2024
|-
| {{vlagikoon|Australië}} [[Steve Meehan]] || sedert 2024
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Kanadese nasionale krieketspan]]
* [[Kanadese nasionale vrouerugbyspan]]
* [[Kanadese nasionale sokkerspan]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}}
* {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Canada national rugby union team|Kanadese nasionale rugbyspan}}
* {{en}} {{fr}} [https://rugby.ca/ Amptelike webwerf van Rugby Kanada]
* {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/north-america/canada Kanada by Wêreldrugby]
* {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/canada/ Kanada op Planet Rugby]
* {{en}} [https://www.americasrugbynews.com/category/canada/ Kanada op Americas Rugby News]

{{Nasionale rugbyspanne}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Rugby in Kanada]]
[[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Noord-Amerika]]</text>
      <sha1>f1kee86dyvpd0ol88ncvrbn0t73fe7i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mohammed</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43346</id>
    <revision>
      <id>2924861</id>
      <parentid>2921756</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T20:30:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>+ Verwysings</comment>
      <origin>2924861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9307" sha1="1dzwkq4cl5d8o4gch6bgrjsiqruc6wl" xml:space="preserve">[[Lêer:Medina Grab des Propheten.JPG|duimnael|links|Die [[Al-Masdjid an-Nabawi|Moskee van die Profeet]] in [[Medina]] omstreeks 1900.]]
{{Inligtingskas Persoon
| naam             = Mohammed
| bynaam           = 
| beeld            = Mohammad SAV.svg
| beeldbeskrywing  = 
| onderskrif       = Die naam Mohammed geskrif met Arabiese kalligrafie.
| geboortenaam     = Muḥammad ibn `Abd Allāh
| geboortedatum    = ca. [[29 Augustus]] [[570]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|author1=Amir Ali Syed|title=The spirit of Islam; or, The life and teachings of Mohammed|date=1902|publisher=S.K Lahiri &amp; C0.|location=Kolkata|page=8|url=https://ia801407.us.archive.org/8/items/spiritofislamorl00alisrich/spiritofislamorl00alisrich.pdf|chapter=hoofstuk 1}}&lt;/ref&gt;
| geboorteplek     = [[Mekka]] (tans in [[Saoedi-Arabië]])
| dood_datum       = [[8 Junie]] [[632]]
| sterfteplek      = [[Medina]] (tans in Saoedi-Arabië)
| ouers            = `Abd Allah ibn `Abd al-Muttalib (vader)&lt;br /&gt;Aminah (moeder)
| titel            = 
| nasionaliteit    = [[Arabiere|Arabies]]
| beroep           = 
| ander            = 
| bekend           = Stigter van [[Islam]]
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = 
| party            = 
| godsdiens        = 
| huweliksmaat     = Khadijah bint Khuwaylid (595–619)&lt;br /&gt;Sawda bint Zamʿa (619–632)&lt;br /&gt;Aisha bint Abi Bakr (619–632)&lt;br /&gt;Hafsa bint Umar (624–632)&lt;br /&gt;Zaynab bint Khuzayma (625–627)&lt;br /&gt;Hind bint Abi Umayya (629–632)&lt;br /&gt;Zaynab bint Jahsh (627–632)&lt;br /&gt;Juwayriya bint al-Harith (628–632)&lt;br /&gt;Ramlah bint Abi Sufyan (628–632)&lt;br /&gt;Rayhana bint Zayd (629–631)&lt;br /&gt;Safiyya bint Huyayy (629–632)&lt;br /&gt;Maymuna bint al-Harith (630–632)&lt;br /&gt;Maria al-Qibtiyya (630–632)
| kinders          = al-Qasim, `Abd-Allah, Ibrahim (seuns)&lt;br /&gt;Zainab, Ruqayyah, Umm Kulthoom, Fatimah Zahra (dogters)
| webblad          = 
| handtekening     = 
}}
{{Ses Islamitiese profete}}
[[Lêer:Cave Hira.jpg|duimnael|links|upright|Volgens die Islamitiese geloof het Mohammed die engel die eerste keer in die Hira-grot gesien.]]

'''Mohammed''' of '''Moegammad'''&lt;ref group=&quot;nota&quot;&gt;Die spelling wat in die Afrikaanse Koran gebruik word.&lt;/ref&gt; ([[570]] – [[8 Junie]] [[632]]; [[Arabies]]: محمد, ''Muḥammad'', [muħammad]) was ’n religieuse, politieke en militêre leier van [[Mekka]].&lt;ref&gt;{{en}} {{Google books|WgMerGqwcJMC| The Leadership of Muhammad}} deur John Adair&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |last=Lamptey |first=Jerusha |date=5 Oktober 2012 |url=http://www.nytimes.com/roomfordebate/2012/10/04/is-islam-an-obstacle-to-democracy/from-its-earliest-days-islam-respects-plurality |title=From Its Earliest Days, Islam Respects Plurality |work=[[The New York Times]] |accessdate=6 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200401210150/https://www.nytimes.com/roomfordebate/2012/10/04/is-islam-an-obstacle-to-democracy/from-its-earliest-days-islam-respects-plurality |archive-date=1 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.politicalislam.com/blog/mohammed/ |title=Mohammed |accessdate=6 November 2012 |author=Bill Warner |date=Augustus 2010 |publisher=Political Islam |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307035621/https://www.politicalislam.com/blog/mohammed/ |archive-date=7 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Hy het [[Arabië]] onder ’n [[Islam]]itiese regeringsvorm verenig. Die [[Moslem]]s en [[Baha’i]] glo hy is ’n profeet van [[God]]. Die Moslems beskou hom as die hersteller van die onveranderde oorspronklike [[monoteïsme|monoteïstiese]] geloof van [[Adam in Islam|Adam]], [[Noag in Islam|Noag]], [[Abraham in Islam|Abraham]], [[Moses in Islam|Moses]], [[Jesus in Islam|Jesus]] en ander profete.&lt;ref&gt;{{en}} Esposito (1998), bl. 12.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} Esposito (2002b), bl. 4–5.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book|last=Peters|first=F.E.|title=Islam: A Guide for Jews and Christians|year=2003|publisher=Princeton University Press|isbn=0-691-11553-2|page=9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |last= Esposito|first= John|title= Islam: The Straight Path (3de uitgawe)|year=1998|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-511234-4|pages=9, 12}}&lt;/ref&gt;

== Lewensloop ==
Daar is geen bronne uit die tyd van Mohammed waaruit ’n lewensbeskrywing saamgestel kan word nie. Die oudste geskrif wat bekend is, is die Sira van Ibn Ishaq (byna 750); ander lewensbeskrywings is (gedeeltelik) daarop gebaseer.

=== Jeug ===
Mohammed is op 29 Augustus 570 n.C.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nndb.com/people/673/000044541/ |title=Prophet Muhammad |publisher=NNDB |accessdate=13 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt; in die Arabiese stad Mekka gebore; sy geboortedag word op [[Mawlid an-Nabi]] herdenk. Sy vader, wie se naam Abdullah was, het ’n maand voor Mohammed se geboorte gesterf. Sy moeder, Amina, is oorlede toe hy drie jaar oud was, en sy pleegmoeder, ’n [[Bedoeïen]], toe hy ses was. Daarna het sy oupa, Abd al-Muttalib, twee jaar lank vir hom gesorg. Na die afsterwe van sy oupa het sy oom, Abu Talib, vir hom gesorg – ook tydens Mohammed se volwasse lewe.

=== Profeetskap ===
In 610, toe Muhammad 40 jaar oud was, het hy na die berg Jabal an-Noer naby Mekka gestap. Volgens die Islamitiese geloof het die [[Gabriël|engel Gabriël]] hom in die Hira-grot op die berg ontmoet. Mohammed het flou geword toe hy die [[engel]] sien omdat hy verstom was oor hoe groot hy was. Die nag toe dit gebeur het, staan bekend as [[Lailat al-'Kadr]], maar die presiese datum is onbekend en word nie eens in die Koran genoem nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Amirul Hadi |title=Islam and state in Sumatra: a study of seventeenth-century Aceh |isbn=978-9004129825 |pages=128}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Marjo Buitelaar |title=Fasting and feasting in Morocco: women's participation in ramzan |isbn=978-0-85496-321-8 |pages=64}}&lt;/ref&gt; Hieronder is wat die engel vir Mohammed gesê het:

{{aanhaling|
''Lees in die Naam van u Heer, die Skepper –''&lt;br /&gt;
''wat die mens uit ’n bloeddruppel skep.''&lt;br /&gt;
''Lees, want u Heer is die mees Eerbiedwaardige,''&lt;br /&gt;
''wat deur middel van die pen onderrig,''&lt;br /&gt;
''die mens leer wat hy nie geken het nie.''&lt;ref&gt;Dié stelling is in die [[Koran]] (Hoofstuk 96:1 – 5) beskikbaar&lt;/ref&gt;
}}

Toe Mohammed by sy huis en vrou [[Khadijah bint Khuwaylid|Khadijah]] terugkom het hy vir haar alles vertel wat gebeur het. Daarna het hy nuwe openbaringe ontvang en opdrag gekry om die boodskap wat God aan hom gegee het te verkondig. Toe Mohammed die eerste keer preek, was die meeste van Mekka se inwoners, wat destyds nog afgode aanbid het, nie baie ingenome nie. Maar daar was ook mense wat na sy prediking en boodskappe geluister het. Hulle was die eerste volgelinge van die nuwe Islamitiese godsdiens.

Leiers van Mekka het Mohammed se aanhangers gestraf en gemartel. Party van die gelowiges is deur die Mekka-leiers die doodstraf opgelê. Mohammed het hierdie dade teengestaan en voortgegaan om Islam te bevorder.

== Familie ==
Mohammed se dogter [[Fatimah]] was getroud met [[Ali|Ali ibn Abi Talib]]. Hulle seuns, [[Hasan ibn Ali]] en [[Husayn ibn Ali]], was Mohammed se kleinseuns en word in Islamitiese tradisies as deel van die [[Ahl al-Bayt]] (&quot;familie van die huis/-houding&quot;) beskou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Ahl-al-Bayt|title=Ahl al-Bayt|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=13 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web|url=https://www.iranicaonline.org/articles/ahl-e-bayt/|title=Ahl-e Bayt|publisher=Encyclopædia Iranica|accessdate=13 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt;

== Notas ==
{{Verwysings|group=nota}}

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Hajjah Amina Adil |url=https://books.google.com/books?id=31tscfPF4tkC |title=Muhammad, the Messenger of Islam: His Life &amp; Prophecy |publisher=ISCA |year=2002 |isbn=978-1-930409-11-8}}
* {{en}} {{cite encyclopedia |year=2009 |title=Dīn |encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World |publisher=Oxford University Press |url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e1102 |author=Anis Ahmad |editor=John L. Esposito |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093241/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e1102 |archive-date=5 December 2017 |url-access=subscription |url-status=usurped}}
* {{en}} {{cite book |author=Shahab Ahmed |url=https://books.google.com/books?id=ZCcuDwAAQBAJ |title=Before Orthodoxy: The Satanic Verses in Early Islam |publisher=Harvard University Press |year=2017 |isbn=978-0-674-04742-6}}
* {{en}} {{cite book |author=Muhammed Ibn Ismaiel Al-Bukhari |title=The Translation of the Meanings of Sahih Al-Bukhari: Arabic-English |publisher=Dar-es-Salaam |year=1997 |isbn=978-9960-717-31-9 |translator=Muhammad M. Khan}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Muhammad|Mohammed}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Muhammad|title=Muhammad|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=13 Augustus 2026}}

{{Profete van Islam}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Islamitiese leiers]]
[[Kategorie:Profete van Islam]]
[[Kategorie:Mense in die 6de eeu]]
[[Kategorie:Mense in die 7de eeu]]
[[Kategorie:Geboortes in 570]]
[[Kategorie:Sterftes in 632]]</text>
      <sha1>1dzwkq4cl5d8o4gch6bgrjsiqruc6wl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suid-Ossetië</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44291</id>
    <revision>
      <id>2924864</id>
      <parentid>2922981</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T21:00:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bygewerk &amp; Opruim</comment>
      <origin>2924864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16935" sha1="9qejokdh0x6i0k4je7h6rb60baska0g" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Land
|noem_naam               = Republiek Suid-Ossetië – die Staat Alanië
|volle_naam              = &lt;small&gt;Республикӕ Хуссар Ирыстон / Паддзахад Аллонстон&lt;br /&gt;''Respublikæ Xussar Iryston / Paddzaxad Allonston'' ([[Osseties]])&lt;br /&gt;სამხრეთი ოსეთი&lt;br /&gt;''Samkhreti Oseti'' ([[Georgies]])&lt;br /&gt;Республика Южная Осетия / Государство Алания&lt;br /&gt;''Respublika Yuzhnaya Osetiya / Gosudarstvo Alaniya'' ([[Russies]])&lt;/small&gt;
|algemene_naam           = Suid-Ossetië
|beeld_vlag              = Flag of South Ossetia.svg
|beeld_wapen             = Coat of arms of South Ossetia.svg
|simbool_tipe            = Wapen
|beeld_kaart             = South Ossetia (orthographic projection).svg
|leuse                   = 
|volkslied               = &lt;br /&gt;[[Respublikæ Hussar Irystony Paddzahadon Gimn|Республикӕ Хуссар Ирыстоны Паддзахадон Гимн]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Transliterasie|tr.]]: ''Respublikæ Hussar Irystony Paddzahadon Gimn'')&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''(Osseties vir: &quot;Volkslied van die Republiek Suid-Ossetië&quot;)''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[Lêer:Anthem of South Ossetia (vocal).ogg]]&lt;/center&gt;
|amptelike_tale          = [[Osseties]] en [[Russies]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.neweasterneurope.eu/node/117 |title=Presidential Elections in South Ossetia – Plan B |publisher=New Eastern Europe |accessdate=9 Mei 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130509075727/http://www.neweasterneurope.eu/node/117 |archive-date=9 Mei 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|hoofstad                = [[Zchinwali]]
{{Koördinate|42|14|N|43|58|O}}
|latd                    = 42
|latm                    = 14
|latNS                   = N
|longd                   = 43
|longm                   = 58
|longEW                  = O
|grootste_stad           = [[Zchinwali]]
|regeringsvorm           = Semi-presidensiële [[republiek]]
|leiertitels             = • [[President]]&lt;br /&gt;• [[Eerste minister]]
|leiername               = [[Marat Kambolof]] &lt;small&gt;(wnd.)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Marat Kambolof
|oppervlak_rang          = 
|oppervlak_grootte       = 
|oppervlak               = 3&amp;nbsp;900
|oppervlakmi²            = 1&amp;nbsp;500
|persent_water           = feitlik niks
|bevolking_skatting      = 56&amp;nbsp;520&lt;ref name=&quot;MFA&quot;&gt;{{ru}} {{cite web |url=https://ugosstat.ru/statisticheskij-sbornik-za-yanvar-dekabr-2021-g/ |title=Статистический сборник за январь-декабрь 2021 г. |publisher=Departement van Staatsstatistiek van die Republiek Suid-Ossetië |date=29 Maart 2022 |accessdate=28 Januarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128005918/https://ugosstat.ru/statisticheskij-sbornik-za-yanvar-dekabr-2021-g/ |archive-date=28 Januarie 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|bevolking_skatting_jaar = 2022
|bevolking_rang          = –
|bevolking_sensus        = 53&amp;nbsp;532&lt;ref&gt;{{ru}} {{cite web |url=https://sputnik-ossetia.ru/South_Ossetia/20160811/2874839.html |title=Окончательные данные переписи: в Южной Осетии живут 53 532 человека |publisher=sputnik-ossetia.ru |date=11 Augustus 2016 |accessdate=23 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200119003015/https://sputnik-ossetia.ru/South_Ossetia/20160811/2874839.html |archive-date=19 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|bevolking_sensus_jaar   = 2015
|bevolkingsdigtheid      = 13,7
|bevolkingsdigtheidmi²   = 35,5
|bevolkingsdigtheidrang  = 
|BBP_PPP                 = 
|BBP_PPP_rang            = 
|BBP_PPP_jaar            = 
|BBP_PPP_per_kapita      = 
|BBP_PPP_per_kapita_rang = 
|BBP                     = $100&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{ru}} {{cite web |url=http://investrso.su/ekonomika/valovoj-vnutrennij-produkt |title=Валовой внутренний продукт |accessdate=12 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180413124653/http://investrso.su/ekonomika/valovoj-vnutrennij-produkt |archive-date=13 April 2018 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|BBP_rang                = –
|BBP_jaar                = 2017
|BBP_per_kapita          = $2&amp;nbsp;000
|BBP_per_kapita_rang     = –
|onafhanklikheidstipe    = Gedeeltelik erkende staat
|onafhanklikheidsgebeure = • Verklaar&lt;br /&gt;• Erkenning
|onafhanklikheidsdatums  = &lt;br /&gt;van [[Georgië]]&lt;br /&gt;[[29 Mei]] [[1992]]&lt;br /&gt;[[26 Augustus]] [[2008]] (beperk)
|MOI                     = 
|MOI_rang                = 
|MOI_jaar                = 
|MOI_kategorie           = 
|Gini                    = 
|Gini_rang               = 
|Gini_jaar               = 
|Gini_kategorie          = 
|geldeenheid             = [[Roebel|Russiese roebel]]
|geldeenheid_kode        = RUB
|land_kode               = 
|tydsone                 = MSK
|utc_afwyking            = [[UTC+03:00|+3]]
|tydsone_somer           = nie toegepas nie
|utc_afwyking_DST        = [[UTC+03:00|+3]]
|internet_domein         = ''geen''
|skakelkode              = 995 34
|voetskrif               = 
}}

'''Suid-Ossetië''' ([[Osseties]]: Хуссар Ирыстон, ''Chussar Iryston''; [[Georgies]]: სამხრეთი ოსეთი, ''Samchreti Osseti''; [[Russies]]: Южная Осетия, ''Juschnaja Ossetija''), amptelik die '''Republiek Suid-Ossetië – die Staat Alanië'''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rferl.org/a/caucasus-report-south-ossetia-referendum-name-change/28298590.html |title=South Ossetia Referendum On Name Change Steers Clear Of Thornier Unification Issue |website=RadioFreeEurope/RadioLiberty |accessdate=23 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191223134003/https://www.rferl.org/a/caucasus-report-south-ossetia-referendum-name-change/28298590.html |archive-date=23 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://oc-media.org/referendum-to-rename-south-ossetia-alania-set-for-april/ |title=Referendum to rename South Ossetia ‘Alania’ set for April |website=oc-media.org |accessdate=23 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416234554/https://oc-media.org/referendum-to-rename-south-ossetia-alania-set-for-april/ |archive-date=16 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; (Osseties: Республикӕ Хуссар Ирыстон / Паддзахад Аллонстон, ''Respublikæ Xussar Iryston / Paddzaxad Allonston''; Russies: Республика Южная Осетия / Государство Алания, ''Respublika Yuzhnaya Osetiya / Gosudarstvo Alaniya''), is volgens [[internasionale reg]] 'n deel van [[Georgië]], maar vorm ''[[de facto]]'' 'n onafhanklike&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Olga Oliker, Thomas S. Szayna |title=Faultlines of Conflict in Central Asia and the South Caucasus: Implications for the U.S. Army |publisher=[[RAND Korporasie]] |year=2003 |isbn=0-8330-3260-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Emmanuel Karagiannis |title=Energy and Security in the Caucasus |publisher=Routledge |year=2002 |isbn=0-7007-1481-2}}&lt;/ref&gt; republiek,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2007/aug/07/russia.sport |title=Georgia up in arms over Olympic cash |publisher=[[The Guardian]] |author=Tom Parfitt |date=7 Augustus 2007 |accessdate=4 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.isn.ethz.ch/news/sw/details.cfm?id=15265 |title=Kosovo wishes in Caucasus |publisher=International Relations and Security Network |author=Simon Saradzhyan |date=28 Maart 2006 |accessdate=23 Februarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080223001504/http://www.isn.ethz.ch/news/sw/details.cfm?id=15265 |archive-date=23 Februarie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; sonder algemene internasionale erkenning.

[[Lêer:Georgia high detail map.png|duimnael|links|’n Kaart van [[Georgië]] wat die gebiede [[Abchasië]] (groen) en Suid-Ossetië (pers) aandui, wat albei de facto onafhanklik is]]
[[Lêer:South Ossetian landscape.JPG|duimnael|links|Landskap in Suid-Ossetië se Ezhawa-distrik]]
Alhoewel Georgië nie beheer oor Suid-Ossetië uitoefen nie, beskou die Georgiese regering, die [[Verenigde Nasies]] en die meerderheid van die wêreld se regerings Suid-Ossetië as deel van Georgië, wie se grondwet ná dié gebied as ''die voormalige outonome distrik Suid-Ossetië'' verwys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://gov.ge/index.php?lang_id=ENG&amp;sec_id=222 |title=The former autonomous district of South Ossetia |publisher=Regering van Georgia |accessdate=23 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527011043/http://gov.ge/index.php?lang_id=ENG |archive-date=27 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Suid-Ossetië is in die suidelike Groter [[Kaukasus]] geleë. Die [[hoofstad]] en grootste stad is [[Zchinwali]]. Suid-Ossetië beslaan 'n oppervlakte van 3&amp;nbsp;900&amp;nbsp;km² en het 'n bevolking van 56&amp;nbsp;520 in 2022 gehad. Suid-Ossetië grens in die noorde aan die [[Rusland|Russiese]] deelgebied [[Noord-Ossetië-Alanië]].

Soms word na Suid-Ossetië, [[Abchasië]] en [[Transnistrië]] as post-Sowjetse &quot;bevrore konfliksones&quot; verwys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.globalsecurity.org/military/library/news/2006/05/mil-060523-rferl01.htm |title=OSCE: De Gucht Discusses Montenegro Referendum, Frozen Conflicts |accessdate=23 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200130080608/https://www.globalsecurity.org/military/library/news/2006/05/mil-060523-rferl01.htm |archive-date=30 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.iasps.org/eng_editor/socor_show.php?lang=&amp;main=&amp;type=6&amp;article_id=356 |title=Frozen Conflicts in the Black Sea-South Caucasus Region |publisher=IASPS Policy Briefings |date=1 Maart 2004 |accessdate=26 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605100210/http://www.iasps.org/eng_editor/socor_show.php?lang=&amp;main=&amp;type=6&amp;article_id=356 |archive-date=5 Junie 2013}}&lt;/ref&gt; Almal is lidlande van die Gemeenskap vir Demokrasie en Regte van Nasies.

== Politiek ==
=== Internasionale erkenning ===
[[Lêer:Abkhazia and South Ossetia international recognition.svg|duimnael|links|Internasionale erkenning van Abchasië en Suid-Ossetië:
{{sleutel|#ff0000|Abchasië en Suid-Ossetië}}
{{sleutel|#008800|VN-lidlande wat Abchasië en Suid-Ossetië se onafhanklikheid erken}}
{{sleutel|#ff8c00|''De facto'' lande wat Abchasië en Suid-Ossetië se onafhanklikheid erken}}
{{sleutel|#e6ea40|''De facto'' lande wat Suid-Ossetië se onafhanklikheid erken}}
{{sleutel|#c0c0c0|Lande wat die onafhanklikheid van Abchasië en Suid-Ossetië nie erken nie}}]]
; VN-lidlande
* {{vlagland|Rusland}} erken Suid-Ossetië sedert 26 Augustus 2008 ná die Suid-Ossetië-oorlog van 2008.&lt;ref name=&quot;chinadaily.com.cn&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.chinadaily.com.cn/world/2008-09/06/content_7005202.htm |title=Russia welcomes Nicaragua's recognition of South Ossetia, Abkhazia |publisher=China Daily |date=6 September 2008 |accessdate=22 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200118230558/http://www.chinadaily.com.cn/world/2008-09/06/content_7005202.htm |archive-date=18 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Nicaragua}} erken Suid-Ossetië op 5 September 2008.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.rian.ru/world/20080904/116538071.html |title=Nicaragua recognizes South Ossetia and Abkhazia &amp;#124; Top Russian news and analysis online |publisher=RIA Novosti |accessdate=22 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501202433/http://en.rian.ru/world/20080904/116538071.html |archive-date=1 Mei 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Venezuela}} erken Suid-Ossetië op 10 September 2009.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rferl.org/content/Chavez_Visits_Russia_To_Discuss_Arms_Energy_Deals/1819273.html |title=Chavez Recognizes South Ossetia, Abkhazia As Independent – Radio Free Europe/Radio Liberty © 2009 |publisher=Rferl.org |date=10 September 2009 |accessdate=22 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160821182449/http://www.rferl.org/content/Chavez_Visits_Russia_To_Discuss_Arms_Energy_Deals/1819273.html |archive-date=21 Augustus 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Sirië}} erken Suid-Ossetië op 29 Mei 2018.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rferl.org/a/georgia-syria-establishes-diplomatic-relations-with-abkhazia-south-ossetia/29257063.html |title=Georgia Severs Relations With Syria For Recognizing Abkhazia, South Ossetia |publisher=rferl.org |date=29 Mei 2018 |accessdate=23 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407200611/https://www.rferl.org/a/georgia-syria-establishes-diplomatic-relations-with-abkhazia-south-ossetia/29257063.html |archive-date=7 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

; Gedeeltelik erkende en nie-erkende gebiede
* {{vlagland|Abchasië}} erken Suid-Ossetië op 17 November 2006.&lt;ref name=&quot;Абхазия, Южная Осетия и Приднестровье признали независимость друг друга и призвали всех к этому же&quot;&gt;{{ru}} {{cite web |url=http://www.newsru.com/russia/17nov2006/aup.html |title=Абхазия, Южная Осетия и Приднестровье признали независимость друг друга и призвали всех к этому же |publisher=Newsru |date=17 November 2006 |accessdate=22 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203203941/https://www.newsru.com/russia/17nov2006/aup.html |archive-date=3 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Transnistrië}} erken Suid-Ossetië op 17 November 2006.&lt;ref name=&quot;Абхазия, Южная Осетия и Приднестровье признали независимость друг друга и призвали всех к этому же&quot; /&gt;

; Voormalige erkenning
* {{vlagland|Tuvalu}} erken Suid-Ossetië op 18 September 2011,&lt;ref&gt;{{ru}} {{cite web |url=http://cominf.org/node/1166489404 |title=Сообщение МИД РЮО &amp;#124; Информационное агентство Рес |publisher=Cominf.org |date=23 September 2011 |accessdate=22 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221084527/http://cominf.org/node/1166489404 |archive-date=21 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; maar neem die erkenning op 31 Maart 2014 terug.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&amp;sec_id=59&amp;info_id=17401 mfa.gov.ge: ''Statement of the Georgian Foreign Ministry regarding the establishment of diplomatic and consular relations''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140331144318/http://mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&amp;sec_id=59&amp;info_id=17401 |date=31 Maart 2014}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagland|Nauru}} erken Suid-Ossetië op 16 Desember 2009,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://en.rian.ru/exsoviet/20091215/157242695.html |title=Pacific island recognizes Abkhazia's independence |publisher=RIA Novosti |accessdate=8 Mei 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130508215546/http://en.rian.ru/exsoviet/20091215/157242695.html |archive-date=8 Mei 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; maar neem die erkenning in Julie 2026 terug.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://oc-media.org/nauru-revokes-recognition-of-abkhazia-and-south-ossetia/ |title=Nauru Withdraws Recognition of Georgia’s Occupied Regions |publisher=OC Media |date=29 Julie 2026 |accessdate=13 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://civil.ge/archives/746547 |title=Nauru Withdraws Recognition of Georgia’s Occupied Regions |publisher=Civil Georgia |date=30 Julie 2026 |accessdate=7 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt;

== Etniese samestelling ==
[[Lêer:Caucasus-ethnic en.svg|duimnael|links|Etniese kaart van die [[Kaukasus]]-streek]]
[[Ossetiërs]] vorm met 48&amp;nbsp;146 inwoners die meerderheid van die bevolking (89,9 persent).&lt;ref name=&quot;sensus&quot;&gt;{{en}} [http://pop-stat.mashke.org/rso-ethnic2015.htm Ethnic composition of Ossetia 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180706014845/http://pop-stat.mashke.org/rso-ethnic2015.htm |date= 6 Julie 2018}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;40%&quot;
! colspan=4 | Etniese samestelling van Suid-Ossetië (2015)&lt;ref name=&quot;sensus&quot; /&gt;
|-
! Etniese groep !! Aantal !! %
|-
| '''[[Ossetiërs]]'''|| '''48&amp;nbsp;146''' || '''89,9'''
|-
| [[Georgiërs]] || 3&amp;nbsp;966 || 7,4
|-
| [[Russe]] || 610 || 1,1
|-
| [[Armene]] || 378 || 0,7
|-
| Ander || 432 || 0,8
|-
! Suid-Ossetië (totaal) || 53&amp;nbsp;532 || 100
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|South Ossetia|Suid-Ossetië}}
* {{en}} {{Wikivoyage|South_Ossetia|Suid-Ossetië}}
* {{os}} [https://presidentruo.org/ President van Suid-Ossetië]

{{Lande van Asië}}
{{Lande van Europa}}
{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Suid-Ossetië}}
[[Kategorie:Omstrede gebiede]]
[[Kategorie:Suid-Ossetië| ]]</text>
      <sha1>9qejokdh0x6i0k4je7h6rb60baska0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Slenkdalkoors</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46469</id>
    <revision>
      <id>2924890</id>
      <parentid>1884716</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T05:43:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2152" sha1="r64cbru89xh7qzcmx3wdo2kv9rdwk61" xml:space="preserve">{{Inligtingskas siekte
|naam = Slenkdalkoors
|beeld = Rift Valley fever tissue.jpg
|beeldgrootte = 260px
|onderskrif = Weefsel wat aangetas is deur slenkdalkoors.
|  DiseasesDB     = 8358
|  ICD10          = {{ICD10|G|12|2|g|10}} 
|  ICD9           = {{ICD9|335.2}} 
|  ICDO           = 
|  OMIM           = 
|  MedlinePlus    = 
|  eMedicineSubj  = 
|  eMedicineTopic = 
|  MeshID         = D016472 |
}}
[[Lêer:Rift valley fever distribution.jpg|260px|duimnael|Verspreiding - Blou: epidemies; Groen: geïsoleerde gevalle.]]
'''Slenkdalkoors''', ook genoem '''sinkdalkoors''' en tot 'n mindere mate '''skeurdalkoors''' of '''skeurvalleikoors''', is 'n akute [[virus]]siekte wat deur [[insek]]te oorgedra word en [[dier|hoefdiere]] soos [[skaap|skape]], [[bok]]ke en [[bees]]te aantas. Dit word hoofsaaklik deur [[muskiet]]e versprei. Slenkdalkoors hou ook 'n groot gesondheidsgevaar vir die [[mens]] in.

Die naam &quot;slenkdalkoors&quot; kom van die [[Groot Skeurvallei|Slenkdalgebied]] in [[Kenia]], waar die siekte die eerste keer beskryf is. Die virus is die eerste keer in 1930 tydens 'n epidemie onder skape in die Slenkdalgebied in [[Afrika]] geïsoleer.

Die siekte kom gewoonlik in die laat somer voor as dit warm en die lugvogtigheid hoog is. Die grootste risiko vir besmetting kom by veeartse, veeboere en plaaswerkers voor.

== Gebruik as biologiese wapen ==
Slenkdalkoors was een van meer as 'n dosyn agente waarop die [[Verenigde State van Amerika]] navorsing gedoen het as potensiële biologiese wapens voordat hulle hul biologiese program gestaak het.&lt;ref name=jmcenter&gt;&quot;[http://cns.miis.edu/research/cbw/possess.htm Chemical and Biological Weapons: Possession and Programs Past and Present] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011002153149/http%3A//www.cns.miis.edu/research/cbw/possess.htm |date= 2 Oktober 2001 }}&quot;, ''James Martin Center for Nonproliferation Studies'', Middlebury College, 9 April 2002, besoek op 14 November 2008.&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.agriwiki.co.za/index.php?title=Slenkdalkoors Omskrywing op agriwiki.co.za]

[[Kategorie:Siektes]]
[[Kategorie:Virusse]]</text>
      <sha1>r64cbru89xh7qzcmx3wdo2kv9rdwk61</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Poema</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47978</id>
    <revision>
      <id>2924873</id>
      <parentid>2901933</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T22:21:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78877" sha1="3256kyn0rqbe98kbuefwkgiwsys7pfm" xml:space="preserve">: ''Hierdie artikel handel oor die soogdier van die familie Felidae, vir die Suid-Afrikaanse provinsiale rugbyspan, sien [[Pumas]], en vir die genus, sien [[Puma (genus)]].''
{{Taksoboks
| name = Poema
| fossil_range = Sedert Middel-Pleistoseen
| status = LC
| trend = down
| status_system = iucn3.1
| status_ref = &lt;ref name=&quot;iucn&quot;&gt;{{en}} {{IUCN2008|assessors=Caso, A., Lopez-Gonzalez, C., Payan, E., Eizirik, E., de Oliveira, T., Leite-Pitman, R., Kelly, M., Valderrama, C. &amp; Lucherini, M.|year=2008|id=18868|title=Puma concolor|downloaded=22 Maart 2009}} Database-inskrywing regverdig die aanwysing van ‘veilig’&lt;/ref&gt;
| image = Captive cougar at the Cincinnati Zoo, Nov. 2013.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = 'n Poema in die dieretuin van Cincinnati
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Mammalia]]
| ordo = [[Carnivora]]
| familia = [[Felidae]]
| genus = ''[[Puma (genus)|Puma]]''
| species = '''''P. concolor'''''
| binomial = ''Puma concolor''
| binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1771)
| range_map = Cougar range map 2010.png
| range_map_width = 250px
| range_map_caption = Verspreiding van die poema in die Amerikas
| subdivision_ranks = [[Subspesie]]s
| subdivision = 
* ''P. c. couguar'' – Noord-Amerika
* ''P. c. costaricensis'' – Sentraal-Amerika
* ''P. c. capricornensis'' – oostelike Suid-Amerika
* ''P. c. concolor'' – noordelike Suid-Amerika
* ''P. c. cabrerae'' – sentrale Suid-Amerika
* ''P. c. puma'' – suidelike Suid-Amerika
* ''P. c. coryi'' – slegs suidelike Florida
Sien ook [[#Subspesies|teks]]
| synonyms = ''Felis concolor''
}}

Die '''poema''' (''Puma concolor''), voorheen bekend as die '''bergleeu''', is ’n [[soogdier]] van die familie [[Felidae]], wat eie is aan die [[Amerikas]]. Hierdie groot, enkellopende katsoort het die grootste verspreidingsgebied van alle groot wilde landsoogdiere in die Westelike Halfrond,&lt;ref name=&quot;diet&quot; /&gt; 'n hougebied wat vanaf [[Yukon]] in [[Kanada]] tot die suidelike [[Andes]]gebergte van [[Suid-Amerika]] strek. As ’n aanpasbare, wydverspreide spesie, word die poema in bykans elke groot Amerikaanse habitat aagetref. Die poema kan uitgeken word aan sy groot, katagtige voorkoms, met 'n egalige geelbruin pels en lang stert. ’n Volwasse poema se stert kan nagenoeg een meter lank word, wat sowat ’n derde tot die helfte van sy liggaamslengte beslaan. Dit is die tweede swaarste kat op die twee vastelande, naas die [[jaguar]]. Ondanks die poema se bonkige voorkoms, is hy nader verwant aan die kleiner katsoorte, waaronder die huiskat, as aan enige subspesie van die leeu (en gevolglik was die benaming bergleeu nog altyd misleidend).

Die poema, wat meestal teen dagbreek en sononder aktief is, is ’n doeltreffende jagter wat sy prooi óf voorlê óf bekruip en dan bespring. Hul dieet bestaan uit ’n groot verskeidenheid hoefdiere, waaronder takbokke, elke, Amerikaanse elande (''moose''), dikhoringskape, sowel as beeste, perde en skape, veral in die noordelike dele van die Amerikas, wat ten prooi geval kan word. Nieteenstaande hiervan maak hulle ook jag op [[insek|insekte-]] en [[knaagdier]]&lt;nowiki/&gt;spesies. Hierdie katsoort verkies habitatte met digte onderbos en rotsagtige gebiede om hul prooi beter te bekruip, maar is ook tuis in die oop veld. Die poema is territoriaal van aard, en word in lae bevolkingsdigthede aangetref. Territoriumgroottes hang grotendeels af van die terrein, plantegroei en die hoeveelheid prooi wat voorkom. Hoewel dit ’n groot roofdier is, is die poema nie noodwendig die dominante spesie in sy tuisgebied nie – daar moet onder andere om prooi meegeding word met ander roofdiere soos die [[jaguar]], [[wolf]], [[swartbeer]] en [[grysbeer]]. Dit is ’n seldsame kat wat die mens gewoonlik probeer ontwyk. Aanvalle op mense kom selde voor, ondanks ’n onlangse toename.&lt;ref name=&quot;Med&quot; /&gt;

Vanweë oormatige jag en menslike ontwikkeling wat sedert die Europese kolonisering van Amerika inbreuk op die poema se habitat gemaak het, het die bevolkingsgetalle in die meeste dele van die oorspronklike tuisgebied gekrimp. Die puma is veral aan die oostelike [[Noord-Amerika]] uitgeroei, met ’n afsonderlike onderbevolking wat in [[Florida]] oorleef het. Ooggetuienis beweer dat die dier besig is om na sy voormalige oostelike tuisgebied, waaronder [[Maine]] en [[Michigan|Noord-Michigan]],&lt;ref&gt;{{en}} http://twitpic.com/od2y4&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} http://www.cougarnet.org/bigpicture.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070709115935/http://www.cougarnet.org/bigpicture.html |date= 9 Julie 2007 }}&lt;/ref&gt; terug te keer.

In Noord-Amerika is die poema inheems aan Wes-Kanada (veral [[Brits-Columbië]] en Yukon), [[Washington (deelstaat)|Washington]], [[Oregon]] en [[Noord-Carolina]]. Oregon op sigself is die tuiste vir meer as 5&amp;nbsp;000 poemas, met die hoogste voorkoms in die Blue-gebergte in die noordoostelike gedeelte van die staat en in die suidwestelike Cascade-reeks. Hul vernaamste prooi bestaan hier uit takbokke, hoewel wasbere, elke, dikhoringskape en ander soogdiere en voëls ook as voedsel dien.

== Benaming en naamverklaring ==
[[Lêer:Puma Sleeping.jpg|duimnael|links|'n Slapende poema]]
Omrede die poema so wydverspreid voorkom, dra hierdie dier verskeie name, inheemse mitologiese en hedendaagse verwysings saam met hom. ''Cougar'', ''puma'' en ''mountain lion'' word die meeste in die [[Engels|Engelse taal]] gebruik, hoewel ander name soos ''catamount'', ''panther'', ''mountain screamer'' en ''painter'' ook soms gebesig word. Woordeboekskrywers beskou ''painter'' as ’n merendeels hoog-suidelike [[Verenigde State van Amerika|VSA]] taalvariant van ''panther'',&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bartleby.com/61/61/P0016100.html |title=transcription of '&amp;#39;American Heritage Dictionary'&amp;#39; |publisher=Bartleby.com |accessdate=8 Maart 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080420204702/http://www.bartleby.com/61/61/P0016100.html |archive-date=20 April 2008 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; hoewel die [[etimologie|volksetimologie]] aanvoer dat die tipiese donker stertpunt ’n skilderkwas versinnebeeld.

Die poema hou die Guinness Wêreldrekord vir die dier met die meeste aantal benaminge – met oor die 40 name net in Engels.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book| title = The Guinness Book of World Records| year = 2004| page = 49}}&lt;/ref&gt;

&quot;Cougar&quot; kan vanaf die [[Portugees|Portugese]] ''çuçuarana'', deur [[Frans]], vanaf die oorspronklike [[Tupí]]-woord ontleen wees. Die huidige [[Brasilië|Brasiliaanse]] vorm is ''suçuarana''. Dit kon ook vanuit [[Guaraní]] as ''guaçu&amp;nbsp;ara'' of ''guazu&amp;nbsp;ara'' ontleen wees.

&quot;Puma&quot; ken sy oorsprong deur [[Spaans]] vanuit die [[Quechua|Quechua-taal]].&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.etymonline.com/index.php?term=cougar ''Cougar'']&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.etymonline.com/index.php?term=puma ''Puma'']&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=jaguar |title=''Jaguar'' at the Online Etymology Dictionary |year=2001 |publisher=Douglas Harper |accessdate=6 Augustus 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628080622/http://www.etymonline.com/index.php?term=jaguar |archive-date=28 Junie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web| url = http://unabridged.m-w.com/cgi-bin/unabridged?va=cougar| title = &quot;cougar&quot;, ''Webster's Third New International Dictionary, Unabridged''| year = 2002| publisher = Merriam-Webster| accessdate = 21 Mei 2009}}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web| url = http://dictionary.oed.com/cgi/entry/50051540?single=1&amp;query_type=word&amp;queryword=cougar| year = 1989| title=&quot;cougar&quot; | work=[[Oxford English Dictionary]]| publisher = Oxford University Press| accessdate = 21 Mei 2009}}&lt;/ref&gt;

== Klassifikasie en ewolusie ==
[[Lêer:Cougar pounce.jpg|duimnael|links|Afgesien van die poema se bonkige voorkoms, is hy die naaste aan die kleiner katsoorte verwant]]
Die poema is die grootste spesie onder die kleiner katsoorte. Dit word onder die subfamilie ''Felinae'' ingedeel, hoewel sy bonkige trekke met dié van die groot katte uit die subfamilie ''Pantherinae'' ooreenstem.&lt;ref name=&quot;MSW3&quot; /&gt; Die ''[[Felidae]]''-familie het na bewering sy oorsprong sowat 11 miljoen jaar gelede in [[Asië]] gehad. Taksonomiese navorsing word grootliks op mitochondriese DNS-ontleding geskoei,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |first=Nicholas |last=Wade |title=DNA Offers New Insight Concerning Cat Evolution |url=http://www.nytimes.com/2006/01/06/science/06cats.html?ex=1294203600&amp;en=4b75c4da1cdc2167&amp;ei=5090 |work=New York Times |publisher= |date= 6 Januarie 2006 |accessdate=3 Junie 2007}}&lt;/ref&gt; omrede die katfossiele wat opgediep is maar aan die skraal kant is.&lt;ref name=&quot;Johnson2006&quot; /&gt; Daar is wel beduidende sekerheid rakende die tydperk waarin die oerspesies voorgekom het.

In die nuutste genomiese navorsing oor die Felidae, het die algemene voorsaat van die huidige ''Leopardus'', ''Lynx'', ''Puma'', ''Prionailurus'' en ''Felis''-afstammelinge sowat 8 tot 8,5 miljoen jaar gelede na die Amerikas oor die Beringlandbrug getrek. Die afstammelinge het gevolglik in hierdie volgorde voortgespruit.&lt;ref name=&quot;Johnson2006&quot;&gt;{{en}} {{cite journal |authors=Johnson, W.E., Eizirik, E., Pecon-Slattery, J., Murphy, W.J., Antunes, A., Teeling, E. &amp; O'Brien, S.J. |date=6 Januarie 2006 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/311/5757/73 |title=The Late Miocene radiation of modern Felidae: A genetic assessment |journal=Science |volume=311 |issue=5757 |pages=73–77 |doi=10.1126/science.1122277 |accessdate=4 Junie 2007 |pmid=16400146}}&lt;/ref&gt; Die Noord-Amerikaanse katsoorte het van daar sowat 3 miljoen jaar gelede Suid-Amerika binnegedring, tydens die Groot Amerikaanse Verwisseling, wat met die vorming van die Isthmus van Panama opgevolg is. Die poema is oorspronklik onder die ''Felis''-genus geklassifiseer (''Felis concolor''), wat dieselfde genus is waaraan die huiskat behoort. Vanaf 1993 word die poema onder ''Puma'' ingedeel, saam met die jaguarandi, ’n katsoort wat ’n klein bietjie minder as ’n tiende van die poema se massa uitmaak.

Navorsing het bewys dat die poema en jaguarandi die naaste verwant is aan die moderne [[jagluiperd]] van [[Afrika]] en Wes-Asië,&lt;ref name=&quot;Johnson2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Culver&quot;&gt;{{en}} {{cite journal |author=Culver, M. |last2=Johnson |first2=W.E. |last3=Pecon-Slattery |first3=J. |last4=O'Brein |first4= S.J. |year=2000 |title=Genomic Ancestry of the American Puma |journal=Journal of Heredity |volume=91 |issue=3 |pages=186–97 |url=http://www.coryi.org/Florida_panther/Miscellaneous_Panther_Material/Genomic%20ancestry%20of%20the%20American%20puma.pdf |format=PDF |doi=10.1093/jhered/91.3.186 |pmid=10833043 |accessdate=29 Mei 2010 |archive-date=16 Junie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070616200443/http://www.coryi.org/Florida_panther/Miscellaneous_Panther_Material/Genomic%20ancestry%20of%20the%20American%20puma.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; hoewel hierdie verband onopgeklaar bly.

Daar is al voorgestel dat die jagluiperd-afstammelinge uit die ''Puma''-familie voortgespruit het in die Amerikas (sien Amerikaanse jagluiperd) en na Asië en Afrika teruggetrek het,&lt;ref name=&quot;Johnson2006&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Culver&quot; /&gt; terwyl ander navorsing daarop dui dat die jagluiperd se ontstaan in die Ou Wêreld self plaasgevind het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |first=Ross |last=Barnett |first2=Ian |last2=Barnes |first3=Matthew J. |last3=Phillips |first4=Larry D. |last4=Martin |first5=C. Richard |last5=Harington |first6= Jennifer A. |last6=Leonard |first7=Alan |last7=Cooper |date=9 Augustus 2005 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982205008365 |title=Evolution of the extinct Sabretooths and the American cheetah-like cat |journal=Current Biology |volume=15 |issue=15 |pages=R589–R590 |doi=10.1016/j.cub.2005.07.052 |accessdate=4 Junie 2007 |pmid=16085477}}&lt;/ref&gt; Die uiteensetting van die Felinae-migrasie na die Amerikas bly steeds onduidelik.

Nuutgevonde navorsing toon hoë genetiese verwantskap onder die Noord-Amerikaanse poemabevolkings, wat aan die hand doen dat hulle almal as onlangse nakomelinge vanuit ’n klein voorvaderlike katgroep gespruit het. Culver ''et al.'' glo dat die oorspronklike Noord-Amerikaanse ''Puma concolor''-bevolking gedurende die Pleistoseen-uitwissing ongeveer 10&amp;nbsp;000 jaar gelede uitgesterf het, gesamentlik met ander groot soogdiere soos die Smilodon. Noord-Amerika is toe deur ’n groep Suid-Amerikaanse poemas herbevolk.&lt;ref name=&quot;Culver&quot; /&gt;

=== Subspesies ===
[[Lêer:Puma face.jpg|duimnael|Ondanks sy grootte is die poema nouer verwant aan kleiner katte as aan ander groot katte]]
[[Lêer:Cougar closeup.jpg|duimnael|Nabyskoot van die gesig]]
Tot en met die laat-1990’s is soveel as 32 subspesies opgeteken. ’n Onlangse genetiese studie van mitochondriese DNS&lt;ref name=&quot;Culver&quot; /&gt; het bevind dat baie van hierdie subspesies te veel ooreenstem om as ’n onderskeie subspesie op molekulêre vlak uitgesonder te word. Uit hierdie navorsing erken die kanonieke ''Mammal Species of the World'' (3de uitgawe) ses subspesies, waarvan vyf uitsluitlik in Latyns-Amerika te vinde is:&lt;ref name=MSW3&gt;{{en}} {{MSW3 Wozencraft |pages=544–45}}&lt;/ref&gt;

* Argentynse poema (''P. c. cabrerae''): wat die vorige subspesies en sinonieme ''hudsonii'' en ''puma'' (Marcelli, 1922) insluit;
* [[Costa Ricaanse poema]](''P. c. costaricensis'')
* Noord-Amerikaanse poema (''P. c. couguar''): wat die vorige subspesies en sinonieme ''arundivaga'', ''aztecus'', ''browni'', ''californica'', ''coryi'', ''floridana'', ''hippolestes'', ''improcera'', ''kaibabensis'', ''mayensis'', ''missoulensis'', ''olympus'', ''oregonensis'', ''schorgeri'', ''stanleyana'', ''vancouverensis'' en ''youngi'' insluit;
* Noordelike Suid-Amerikaanse poema (''P. c. concolor''): wat die vorige subspesies en sinonieme ''bangsi'', ''incarum'', ''osgoodi'', ''soasoaranna, sussuarana'', ''soderstromii'', ''sucuacuara'' en ''wavula'' insluit;
* Oostelike Suid-Amerikaanse poema (''P. c. anthonyi''): wat die vorige subspesies en sinonieme ''acrocodia'', ''borbensis'', ''capricornensis'', ''concolor'' (Pelzeln, 1883), ''greeni'' en ''nigra'' insluit;
* Suidelike Suid-Amerikaanse poema (''P. c. puma''): wat die vorige subspesies en sinonieme ''araucanus'', ''concolor'' (Gay, 1847), ''patagonica'', ''pearsoni'' en ''puma'' (Trouessart, 1904) insluit.

Wat betref die ''Florida panther'', wat onder die Noord-Amerikaanse Poema ingedeel is, bly die status onseker. Dit word steeds gereeld onder die subspesie ''P. c. coryi'' in navorsingswerke aangetoon, wat dié met betrekking op omgewingsbewaring insluit.&lt;ref name=improving&gt;{{en}} {{cite journal |first=Michael J. |last=Conroy |first2=Paul |last2=Beier |first3=Howard |last3=Quigley |first4=Michael R. |last4=Vaughan |date=Januarie 2006 |url=http://www.wildlifejournals.org/perlserv/?request=get-pdf&amp;file=i0022-541X-70-1-1.pdf |title=Improving The Use Of Science In Conservation: Lessons From The Florida Panther |journal=Journal of Wildlife Management |volume=70 |issue=1 |pages=1–7 |doi=10.2193/0022-541X(2006)70[1:ITUOSI]2.0.CO;2 |format=PDF |accessdate=11 Junie 2007}}&lt;/ref&gt;

Culver ''et al.'' self het ’n lae mikrosatelliet verskeidenheid in die ''Florida panther'' opgemerk, wat moontlik weens inteling toegeskryf kan word. In reaksie op hierdie navorsing het een bewaringsgroep genoem dat die mate waartoe die wetenskaplikes die resultate en voorgestelde taksonomiese verdeling van Culver ''et al.'' aanvaar, onbekend is.&lt;ref name=FloridaRecovery&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.fws.gov/verobeach/Florida%20panther%20files/Panther%20Recovery%20Plan%202006_01_31%20-%20no%20figures.pdf |title=Florida Panther Recovery Program (Draft) |accessdate=11 Junie 2007 |publisher=The Florida Panther Recovery Team |date=31 Januarie 2006 |format=PDF |publisher=U.S. Fish and Wildlife Service |archive-url=https://web.archive.org/web/20071025124654/http://www.fws.gov/verobeach/Florida%20panther%20files/Panther%20Recovery%20Plan%202006_01_31%20-%20no%20figures.pdf |archive-date=25 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Biologie en gedrag ==
=== Fisieke eienskappe ===
[[Lêer:Cougarskull.jpg|duimnael|links|Die poema se kopbeen en kakebeen]]
{| class=&quot;wikitable&quot; align=right style=&quot;text-align:center&quot;
|+Tandformule
|-
! &lt;center&gt;Bokaak&lt;/center&gt;
!{{Kleur|blue|Maler}} !! {{Kleur|green|Voorkiestand}} !! {{Kleur|orange|Slagtand}} !! {{Kleur|red|Snytand}} !! {{Kleur|red|Snytand}} !! {{Kleur|orange|Slagtand}} !! {{Kleur|green|Voorkiestand}} !! {{Kleur|blue|Maler}}
|-
! &lt;center&gt;Tande&lt;/center&gt;
|{{Kleur|blue|1}} || {{Kleur|green|3}} || {{Kleur|orange|1}} || {{Kleur|red|3}} || {{Kleur|red|3}} || {{Kleur|orange|1}} || {{Kleur|green|3}} || {{Kleur|blue|1}}
|-
! &lt;center&gt;Tande&lt;/center&gt;
|{{Kleur|blue|1}} || {{Kleur|green|2}} || {{Kleur|orange|1}} || {{Kleur|red|3}} || {{Kleur|red|3}} || {{Kleur|orange|1}} || {{Kleur|green|2}} || {{Kleur|blue|1}}
|-
! &lt;center&gt;Onderkaak&lt;/center&gt;
!{{Kleur|blue|Maler}} !! {{Kleur|green|Voorkiestand}} !! {{Kleur|orange|Slagtand}} !! {{Kleur|red|Snytand}} !! {{Kleur|red|Snytand}} !! {{Kleur|orange|Slagtand}} !! {{Kleur|green|Voorkiestand}} !! {{Kleur|blue|Maler}}
|}

Die poema is ’n slanke en ratse kat. Die volwassenes se skouerhoogte is sowat 60 tot 76&amp;nbsp;cm. Die volwasse poemamannetjies is gemiddeld 2,4&amp;nbsp;m lank, van neuspunt tot stertpunt, wat tussen 1,5 en 2,75&amp;nbsp;m kan afwissel.&lt;ref name=&quot;Texas&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.tpwd.state.tx.us/huntwild/wild/species/mlion/ |title=Mountain Lion (''Puma concolor'') |accessdate=30 Maart 2007 |publisher=Texas Parks and Wildlife |archive-url=https://web.archive.org/web/20141121024509/https://www.tpwd.state.tx.us/huntwild/wild/species/mlion/ |archive-date=21 November 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NY&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.dec.ny.gov/animals/6974.html |title=Eastern Cougar Fact Sheet |accessdate=30 Maart 2007 |publisher=New York State Department of Environmental Conservation |archive-url=https://web.archive.org/web/20191116215513/http://www.dec.ny.gov/animals/6974.html |archive-date=16 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Die mannetjies se liggaamsmassa is ongeveer 53 tot 90&amp;nbsp;kg, met 62&amp;nbsp;kg as die gemiddelde. Selde sal 120&amp;nbsp;kg oorskry word. Die wyfies se massa wissel tussen 29 en 64&amp;nbsp;kg, met ’n gemiddelde van 42&amp;nbsp;kg.&lt;ref name=&quot;CAP&quot;&gt;{{en}} {{cite paper |authors=Nowell, K. and Jackson, P |title=Wild Cats. Status Survey and Conservation Action Plan. |publisher=IUCN/SSC Cat Specialist Group. IUCN, Gland, Switzerland |year=2006 |url=http://carnivoractionplans1.free.fr/wildcats.pdf |format=PDF |accessdate=27 Julie 2007 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Puma_concolor.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} http://pick4.pick.uga.edu/mp/20q?search=Puma+concolor {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170625075007/http://pick4.pick.uga.edu/mp/20q?search=Puma+concolor |date=25 Junie 2017 }}&lt;/ref&gt; Die poema se liggaamsbou is die kleinste by die ewenaar en raak geleidelik groter soos daar na die pole beweeg word.&lt;ref name=&quot;diet&quot;&gt;{{en}} {{cite journal |authors=J. Agustin Iriarte, William L. Franklin, Warren E. Johnson, and Kent H. Redford |year=1990 |title=Biogeographic variation of food habits and body size of the America puma |journal=Oecologia |volume=85 |issue=2 |page=185 |url=http://www.springerlink.com/content/nvk62r701822qq17/ |accessdate=4 April 2007 |doi=10.1007/BF00319400 |archive-date=23 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423133456/http://www.springerlink.com/content/nvk62r701822qq17/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Die kop is rondvormig, met regop ore. Sy kragtige voorbene, nek en kake is goed aangepas om groot prooidiere vas te gryp en te klou. Vyf intrekbare kloue is op die voorpote (die een is ’n valskloutjie) en vier op die agterpote teenwoordig. Die groter voorpote en kloue word ingespan om ’n beter houvas op die prooi te kry.&lt;ref name=&quot;WhosWho&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.hww.ca/hww2.asp?pid=1&amp;id=87&amp;cid=8 |title=Cougar |work=Hinterland Who's Who |accessdate=22 Mei 2007 |publisher=Canadian Wildlife Service and Canadian Wildlife Federation |archive-date=18 Mei 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070518235841/http://www.hww.ca/hww2.asp?pid=1&amp;id=87&amp;cid=8 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Puma concolor paw.jpg|duimnael|links|Agterpoot van 'n poema]]
[[Lêer:Cougar sitting.jpg|duimnael|Hoewel poemas trekke van die tipiese [[kat|huiskat]] het, is hulle omtrent net so groot soos ’n volwasse mens]]
Poemas kan amper so groot soos jaguars word, maar is minder gespierd en nie so sterk nie. Waar hierdie twee diere se tuisgebiede oorkruis, is die poema geneig om van ondergemiddelde grootte te wees. Die poema is omtrent so swaar soos die luiperd. Ten spyte van sy grootte word hy nie as ’n &quot;groot kat&quot; gereken nie, omrede die poema nie kan brul nie – die aangepaste strottehoof en gaapbeen van die ''Panthera'' ontbreek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |author=Weissengruber, GE |first2=G |last2=Forstenpointner |first3=G |last3=Peters |first4=A |last4=Kübber-Heiss |first5=W.T. |last5=Fitch |title=Hyoid apparatus and pharynx in the lion (Panthera leo), jaguar (Panthera onca), tiger (Panthera tigris), cheetah (Acinonyx jubatus) and domestic cat (Felis silvestris f. catus) |work=Journal of Anatomy |publisher=Anatomical Society of Great Britain and Ireland |pages=195–209 |volume=201 |issue=201 |date=September 2002 |url=http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1570911 |doi=10.1046/j.1469-7580.2002.00088.x |accessdate=20 Mei 2007 |archive-date= 1 Augustus 2013 |archive-url=https://archive.today/20130801120121/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1570911 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die poema kan wel soos die huiskat lae grom-, spoeg- en spingeluide voortbring, sowel as tjirp- en fluitklanke. Sy geskree is welbekend, soos in sommige van die poema se volksname (byvoorbeeld ''mountain screamer'') vermeld word. Tog word hierdie geskree dikwels verkeerdelik toegeskryf as die geluide/geroep van ander diere.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.easterncougar.org/pages/abouteasterncougars.htm |title=About Eastern Cougars |accessdate=3 Junie 2007 |publisher=Eastern Cougar Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121071546/http://www.easterncougar.org/pages/abouteasterncougars.htm |archive-date=21 November 2019 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

Die pelskleur van die poema is effekleurig (vandaar die Latynse ''concolor''), maar kan grootliks tussen indiwidue en selfs sibbe verskil. Die pels is kenmerkend geelbruin, maar wissel tot silwergrys of rooierig, met ligter vlekke wat op die ken, keel, bors en binnekante van die ledemate voorkom.

Welpies word met spikkels, blou oë en kringe op hul stertjies gebore;&lt;ref name=&quot;CAP&quot; /&gt; jong poemas is vaal met donker kolle wat op hul lieste agterbly.&lt;ref name=&quot;NY&quot; /&gt; Ongeag van die vele staaltjies wat op die teendeel toon, is daar nog geen oraloor-swart poemas (melanisme) gedokumenteer nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.news-tribune.net/features/cnhinsoutdoors_story_032111454.html |title=Black cougar more talk than fact |date=1 Februarie 2006 |accessdate=20 Mei 2007 |publisher=Tahlequah Daily Press |quote=[[Game Warden]]: Never in the history of the United States has there ever been, in captivity or in the wild, a documented black mountain lion |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329094428/http://www.news-tribune.net/features/cnhinsoutdoors_story_032111454.html |archive-date=29 Maart 2008 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

Poemas het groot pote en na verhouding die grootste agterpote in die hele katfamilie.&lt;ref name=&quot;CAP&quot; /&gt; Dit stel die kat in staat om ver te spring en kort afstande af te lê. ’n Buitengewone vertikale sprong van 5,4&amp;nbsp;m is al aangemeld.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-puma.html |title=Mountain Lion (Puma, Cougar) |accessdate=2 April 2007 |work=San Diego Zoo.org |publisher=Zoological Society of San Diego |archive-url=https://web.archive.org/web/20130417193202/http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-puma.html |archive-date=17 April 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Horisontale spronge, vanuit ’n staande posisie, kan na bewering tussen 6 tot 12&amp;nbsp;m ver wees. Die poema kan ’n snelheid van tussen 55 tot 72&amp;nbsp;km/h behaal,&lt;ref name=&quot;CanGeo&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.canadiangeographic.ca/Magazine/mj04/indepth/justthefacts.asp |title=Cougars in Canada (Just the Facts) |accessdate=2 April 2007 |publisher=Canadian Geographic Magazine |archive-url=https://web.archive.org/web/20160613035539/http://www.canadiangeographic.ca/Magazine/mj04/indepth/justthefacts.asp |archive-date=13 Junie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; maar sy uithouvermoë perk hom tot kort, vinnige stormlope, eerder as langafstand agtervolgings, in. Dit is ’n ligvoetige klimmer, waardeur hy hom sonder moeite van sy hondagtige mededingers kan ontglip. Ewenwel die poema nie met water vereenselwig word nie, kan hy swem.&lt;ref name=&quot;Sierra&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://arizona.sierraclub.org/conservation/mt-lion/index.asp |title=Mountain Lion, Puma concolor |accessdate=20 Mei 2007 |publisher=Sierra Club |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123034652/http://arizona.sierraclub.org/conservation/mt-lion/index.asp |archive-date=23 Januarie 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Jag en dieet ===
As ’n suksesvolle, opportunistiese roofdier sal die poema bykans enige dier vreet wat hy kan vang, wat van insekte tot groot hoefdiere (van oor die 500&amp;nbsp;kg) kan varieer. Soos alle katte is dit ’n karnivoor. Die Gemiddelde Gewig van Gewerwelde Prooidiere (Engels: ''Mean weight of vertebrate prey (MWVP)'') is positief gekorreleer met die poema se gewig (r=0,875) en omgekeerd met die voedselnisruimte van regoor albei Amerikas bereken (r=-0,836). Oor die algemeen is die Gemiddelde Gewig van Gewerwelde Prooidiere minder in gebiede wat nader aan die ewenaar geleë is. Die prooidiere wat hoog op die poema se voorkeurlys is, sluit verskeie takbokspesies in, veral in Noord-Amerika, waar die muildierhert, witsterthert, elk en selfs groot Amerikaanse elande deur die kat platgetrek word. Ander diersoorte sluit dikhoringskape, die wilde perde van Arizona, mak perde en lewende hawe, soos beeste en skape, in.&lt;ref name=&quot;SW&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=http://wf2dnvr2.webfeat.org/|title=Influence of Predation by Mountain Lions on Numbers and Survivorship of a Feral Horse Population|authors=John W. Turner, Jr. and Michael L. Morrison|accessdate=29 Augustus 2008|year=2008|publisher=The Southwestern Naturalist Vol. 46, No.2 pp. 183–190|archive-date=29 Augustus 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080829142140/http://wf2dnvr2.webfeat.org/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ’n Navorsingsopname oor Noord-Amerika het bevind dat 68% van alle prooidiere wat gevang word, hoefdiere is; takbokke by uitstek. Slegs die ''Florida panther'' se dieet is meer gevarieerd, met die bosvark en armadil wat voorkeur geniet.&lt;ref name=&quot;diet&quot; /&gt;

[[Lêer:Mountain Lion441.jpg|duimnael|’n Poema besig om te eet. Poemas is roofdiere wat hul prooi voorlê en dan bespring]]
’n Ondersoek wat in die Yellowstone Nasionale Park geloods is, toon dat die elk, gevolg deur die muildierhert, die poema se hoofteikens is – hierdie prooigrondslag word met die park se wolwe meegeding.&lt;ref name=&quot;Yellowstone&quot;&gt;{{en}} {{cite web |title=Wildlife: Wolves |publisher=Yellowstone National Park |url=http://www.yellowstonenationalpark.com/wolves.htm |accessdate=8 April 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |authors = Holly Akenson, James Akenson, Howard Quigley |title=Winter Predation and Interactions of Wolves and Cougars on Panther Creek in Central Idaho |url=http://www.yellowstonenationalpark.com/wolves.htm}}&lt;br /&gt;* {{cite web |authors=John K. Oakleaf, Curt Mack, Dennis L. Murray |title=Winter Predation and Interactions of Cougars and Wolves in the Central Idaho Wilderness |url=http://www.yellowstonenationalpark.com/wolves.htm}}&lt;/ref&gt; ’n Studie oor die wintervangste in Alberta ([[November]] – [[April]]) het bewys dat hoefdiere meer as 99% van die poema se dieet beslaan. Indiwiduele prooiherkenning, wat deur die poema aangeleer word, is al opgemerk, deurdat party poemas selde dikhoringskape sal aanval, terwyl andere ten felste op hierdie diere sal jagmaak.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |last=Ross |first=R. |last2=Jalkotzy |first2= MG. |last3=Festa-Bianchet |first3=M. |date=Mei 1993 |title=Cougar predation on bighorn sheep in southwestern Alberta during winter |journal=Canadian Journal of Zoology |volume=75 |issue=5 |pages=771–75 |url=http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&amp;collection=ENV&amp;recid=4321651 |accessdate=8 April 2007 |doi=10.1139/z97-098 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

In die [[Sentraal-Amerika|Sentrale]] en [[Suid-Amerika]]anse tuisgebied van die poema begin die verhouding van antilope in die dieet afneem. Klein tot middelmatige soogdiere word eerder gevang, wat groot knaagdiere, soos die [[kapibara]], insluit. Hoefdiere maak slegs 35% van alle vangste uit, wat sowat die helfte minder as in Noord-Amerika die geval is. Die rede hiervoor kan moontlik toegeskryf word aan die teenwoordigheid van die jaguar.&lt;ref name=&quot;diet&quot; /&gt; Ander prooisoorte sluit [[muis]]e, [[ystervark]]e en wildehase in. [[Voël]]s en klein [[reptiel]]e word partymaal in die suidelike Amerikas geëet, hoewel dit selde in Noord-Amerika al aangeteken is.&lt;ref name=&quot;diet&quot; /&gt; Vanweë die poema se groot tuisgebied kan nie al sy prooidiere hier gelys word nie.

Hoewel die poema in staat is om blitsvinnig te hardloop, bekruip hy oor rotslyste en digte onderbos en bome, alvorens daar op die prooidier se rug gespring en ’n verstikkende nekslag toegedien word. Van die kleiner diersoorte se nekke kan gebreek word deur ’n harde byt en die momentum waarop dit op die grond neergeslinger word.&lt;ref name=&quot;WhosWho&quot; /&gt;

Na raming word een groot hoefdier elke twee weke doodgemaak. Hierdie tydperk verminder aansienlik by wyfies met kleintjies, wat selfs driedaagliks moet jag sodra die poemawelpies amper volwassenheid teen 15 maande bereik het.&lt;ref name=&quot;CAP&quot; /&gt;

Die kat sleep die karkas na ’n uitgesoekte plek, versteek dit onder bossies, en keer na ’n paar dae terug om onverstoord verder daaraan te vreet. Oor die algemeen word die poema nie as ’n aasdier beskou nie, omrede hy nie sommer prooi sal verorber wat hy nie self van die gras af gemaak het nie. Tog is daar al op bokkarkasse in [[Kalifornië]] geaas, wat doelbewus om navorsingsdoeleindes agtergelaat is. Dit dig ’n meer opportunistiese gedrag aan die poema toe.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |last=Bauer |first=Jim W. |author2=Kenneth A. Logan, Linda L. Sweanor, Walter M. Boyce | date=Desember 2005 |title=Scavenging behavior in Puma |journal=The Southwestern Naturalist |volume=50 |issue=4 |pages=466–471 |doi= 10.1894/0038-4909(2005)050[0466:SBIP]2.0.CO;2 }}&lt;/ref&gt;

=== Voortplanting en lewensiklus ===
Die poemawyfie word op 1½ tot 3-jarige ouderdom geslagsryp. Sy sal gewoonlik een werpsel elke twee tot drie jaar regdeur haar vrugbare lewensjare voortbring,&lt;ref name=&quot;Utah&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.wildlife.utah.gov/pdf/cmgtplan.pdf |title=Utah Cougar Management Plan (Draft) |accessdate=2 Mei 2007 |date=27 Januarie 1999 |format=PDF |work=Cougar Discussion Group |publisher=Utah Division of Wildlife Resources |archive-date=16 Junie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070616200443/http://www.wildlife.utah.gov/pdf/cmgtplan.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; hoewel die geboortetussenpose selfs net ’n jaar kan wees.&lt;ref name=&quot;CAP&quot; /&gt;

Sy raak vir 8 dae oor ’n 23-dae-siklus bronstig; haar draagtyd is ongeveer 91 dae.&lt;ref name=&quot;CAP&quot; /&gt; Poemawyfies word soms as monogamisties beskou,&lt;ref name=&quot;CanGeo&quot; /&gt; dog daar is onsekerheid rakende hierdie bewering en veelwywery kan meermale voorkom.&lt;ref name=&quot;UWSP&quot;&gt;{{en}} {{cite journal |author=Matthew Hamilton |first2=Peter |last2=Hundt |first3=Ryan |last3=Piorkowski |url=http://www.uwsp.edu/wildlife/carnivore/Mountain%20Lion%20Natural%20History_files/Mountain%20Lion%20Natural%20History_copy(1).htm |title=Mountain Lions |accessdate=10 Mei 2007 |publisher=University of Wisconsin, Stevens Point |archive-date=13 Junie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613114602/http://www.uwsp.edu/wildlife/carnivore/Mountain%20Lion%20Natural%20History_files/Mountain%20Lion%20Natural%20History_copy%281%29.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Paring geskied kortliks maar herhaaldelik.

[[Lêer:Mountain lion kittens.jpg|duimnael|links|Poemawelpies]]
Slegs die wyfies word by ouerskap betrek. Poemawyfies is heftig beskermend oor hul kleintjies en sal hulle onverskrokke teen ander roofdiere, soos die grysbeer, verdedig. Tussen een en ses welpies word per werpsel gebore; gewoonlik twee of drie. Grotte en alkowe bied beskutting om die welpies in groot te maak. Welpies word blind gebore en is aanvanklik heeltemal van hul ma afhanklik, waarna hulle op 'n ouderdom van omtrent 3 maande gespeen word. Soos hulle groter word sal hulle hul ma op rooftogte vergesel, deur eerstens die moordtoneel te besoek en na sowat 6 maande op eie houtjie klein prooidiere te jag.&lt;ref name=&quot;Utah&quot; /&gt; Volgens statistiek sal slegs een welpie uit die hele werpsel oorleef.&lt;ref name=&quot;CAP&quot; /&gt;

Jeugdiges verlaat hul moeder na so twee jaar om hul eie territoriums te gaan vestig; die poemamannetjies kies al vroeër ’n nuwe heenkome. Navorsing het bewys dat daar ’n hoër sterftekoers onder die poemas heers wat die verste van hul moederlike tuisgebied afdwaal, dikwels weens botsings met ander poemas (intraspesifieke mededinging).&lt;ref name=&quot;Utah&quot; /&gt;

Volgens navorsing in [[Nieu-Meksiko]] is die mannetjies beduidend verder as die wyfies uitmekaar verstrooi, wat meer waarskynlik sal bydra tot nie-poema habitat wat uitgebrei word en wat moontlik die meeste verantwoordelik is vir die kern-genevloei tussen die verskillende lappies habitat.&lt;ref name=&quot;Dispersal&quot;&gt;{{en}} {{cite journal |last=Sweanor |first=Linda |first2=Kenneth A. |last2=Logan |first3=Maurice G. |last3=Hornocker |date=Junie 2000 |title=Cougar Dispersal Patterns, Metapopulation Dynamics, and Conservation |journal=Conservation Biology |volume=14 |issue=3 |pages=798–808 |doi=10.1046/j.1523-1739.2000.99079.x |url=http://www.doi.org/10.1046/j.1523-1739.2000.99079.x |format=PDF |accessdate=2 Mei 2007}}&lt;/ref&gt;

In die poema se natuurlike omgewing is die lewensverwagting tussen 8 tot 13 jaar, wat uitwerk op ’n moontlike gemiddelde van tussen 8 tot 10 jaar. ’n Poemawyfie van ten minste 18-jarige ouderdom is al deur jagters te [[Vancouver-eiland]] van kant gemaak.&lt;ref name=&quot;CAP&quot; /&gt; Poemas kan in gevangenskap tot 20 jaar oud word. Een Noord-Amerikaanse poemamannetjie, Scratch, het twee maande kort voor sy 30ste verjaarsdag in [[2007]] gesterf.&lt;ref name=&quot;Scratch&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bigcatrescue.org/forever/scratchcougar.htm |title=Scratch |accessdate=21 Augustus 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081119080302/http://www.bigcatrescue.org/forever/scratchcougar.htm |archive-date=19 November 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Mortaliteitsfaktore wat die poema in die natuur kan beïnvloed, sluit onder meer gebreklikheid, siektes, mededinging met ander poemas, uithongering, ongelukke, sowel as jag deur die mens in.

Die katagtige immuniteitsgebrekvirus, ’n inheemse siekte soortgelyk aan [[vigs]], kan ook ’n poema se gesondheid inkort.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |last=Biek |first=Roman |first2=Allen G. |last2=Rodrigo |first3=David |last3=Holley |first4=Alexei |last4=Drummond |first5=Charles R. |last5=Anderson Jr. |first6=Howard A. |last6=Ross |first7=Mary |last7=Poss |date=September 2003 |title=Epidemiology, Genetic Diversity, and Evolution of Endemic Feline Immunodeficiency Virus in a Population of Wild Cougars |journal=Journal of Virology |volume=77 |issue=17 |pages=9578–89 |doi=10.1128/JVI.77.17.9578-9589.2003 |url=http://jvi.asm.org/cgi/content/abstract/77/17/9578 |accessdate=22 Mei 2007 |pmid=12915571 |pmc=187433 |archive-date=28 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928062627/http://jvi.asm.org/cgi/content/abstract/77/17/9578 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== Sosiale struktuur en tuisgebied ===
[[Lêer:Puma.jpg|duimnael|Die ''Florida Panther'']]
Soos die meeste ander katsoorte voer die poema ’n [[alleenloper]]sbestaan. Waar ’n groep van twee of meer poemas opgemerk word, sal dit gewoonlik ’n poemawyfie met haar welpe wees. Twee volwassenes sal deurgaans slegs gedurende paartyd saamgesien word. Dit is ’n sku skemerdier, wat die meeste om en by rooidag en skemeraand bedrywig is.

Territoriumgroottes wissel grootliks in omvang. Volgens ''Canadian Geographic'' is die grondgebied van die mannetjies tussen 150 tot 1&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km² groot, met die wyfies s’n wat omtrent die helfte hiervan is.&lt;ref name=&quot;CanGeo&quot; /&gt; Ander bronne vermeld ’n baie kleiner minimumoppervlak van 25&amp;nbsp;km², sowel as ’n selfs groter maksimumoppervlak van 1&amp;nbsp;300&amp;nbsp;km², vir die poemamannetjies.&lt;ref name=&quot;Utah&quot; /&gt; In [[Texas]] en die ''[[Black Hills]]'' van die noordelike [[Groot Vlaktes]], [[Verenigde State van Amerika|VSA]], is daar tuisgebiede nagespoor wat 775&amp;nbsp;km² oorskry.&lt;ref name=&quot;Dordt&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://homepages.dordt.edu/~mahaffy/mtlion/mtlionshort_behaviour.html |title=Behavior of cougar in Iowa and the Midwest |accessdate=11 Mei 2007 |last=Mahaffy |first=James |date=Desember 2004 |publisher=Dordt College |archive-date=25 Mei 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170525105917/http://homepages.dordt.edu/~mahaffy/mtlion/mtlionshort_behaviour.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die territoriums van die mannetjies kan dié van die wyfies s’n mee oorvleuel of heeltemal omsluit, maar nie met dié van ander mannetjies nie – dit vermy sodoende konflik. Die poemawyfies se territoriums sal mekaar soms effens oorvleuel.

Die wyfie lok die mannetjies en baken haar aktiwiteitsone af deur krapmerke, urineafskeiding en ontlasting. ’n Poemamannetjie kan sy gebied afmerk deur ’n hopie blare en gras bymekaar te skraap en dan daarop te urineer.&lt;ref name=&quot;Sierra&quot; /&gt;

Territoriumgroottes hang grotendeels af van die terrein, plantegroei en die hoeveelheid prooi wat voorkom.&lt;ref name=&quot;Utah&quot; /&gt; Een wyfie is byvoorbeeld naby die San Andresgebergte op ’n groot tuisgebied van 215&amp;nbsp;km² gevind; weens ’n tekort aan prooi was hierdie territoriumvergroting noodsaaklik.&lt;ref name=&quot;Dispersal&quot; /&gt; Poemadigtheid kan vanaf 0,5 tot 7 diere (in Suid-Amerika) per 100&amp;nbsp;km² wissel.&lt;ref name=&quot;CAP&quot; /&gt;

Omrede poemamannetjies verder as die wyfies verspreid is en meer direk om paarmaats en territoriums meeding, kan konflik onvermydelik wees. Waar ’n jong poemamannetjie, byvoorbeeld, nie daarin slaag om sy ma se tuisgebied te verlaat nie, kan hy deur sy eie pa doodgemaak word.&lt;ref name=&quot;Dordt&quot; /&gt; Wanneer twee mannetjies teenoor mekaar te staan kom, sal hulle vir mekaar sis- en spoeggeluide maak, wat in ’n gewelddadige bakleiery kan ontaard indien nie een kopgee nie.&lt;ref name=&quot;UWSP&quot; /&gt;

Die jag en hervestiging van die poema, deur die mens, kan aggressiewe aanvalle laat toeneem, deurdat territoriums binnegedring word en die nuwe diere met die ouer, gevestigde individue slaags raak.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.sinapu.org/PDF/Front%20Range%20lion%20study.pdf |format=PDF |title=Mountain Lion (Puma concolor) study on Boulder Open Space |accessdate=11 Mei 2007 |date=22 Maart 2007 |work=Letter to the Parks and Open Space Advisory Committee, Boulder, Colorado |publisher=Sinapu |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927003022/http://www.sinapu.org/PDF/Front%20Range%20lion%20study.pdf |archive-date=27 September 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Ekologie ==
=== Verspreiding en habitat ===
[[Lêer:Puma en reserva Guaycolec, Formosa, Argentina 06g.jpg|duimnael|Poema by die Guaycolec Dierereservaat, Formosa, Argentinië]]
Die poema het die grootste tuisgebied van enige wilde landdier in die Amerikas. Hierdie sone oorspan 110 [[breedtegraad|breedtegrade]] – vanaf die noordelike Yukon in Kanada tot by die suidelike Andesgebergte. Dit is een van slegs drie katsoorte, tesame met die los en rooikat, wat inheems aan Kanada is.&lt;ref name=&quot;WhosWho&quot; /&gt; Die poema se wye verspreiding is te oordeel aan sy aanpasbaarheid in bykans elke habitat: wat alle woude, laagland en bergagtige woestyne insluit. Die poema verkies streke met digte onderbos, maar sal heel tuis voel in die oop veld met min plantegroei.&lt;ref name=&quot;iucn&quot; /&gt; Ander voorkeurhabitat omvat steil canyons, platorandgebied, bergrandrotse en digte bosgebied.&lt;ref name=&quot;Sierra&quot; /&gt;

[[Lêer:MountainLion.jpg|duimnael|links|Poema afgeneem by die Arizona-Sonora Desert Museum, Tucson, Arizona, VSA]]
Die poema is in die eerste twee eeue ná Europese kolonisering in die oostelike Noord-Amerikaanse tuisgebied uitgeroei en verdryf. Tans is hy in die meeste westelike Amerikaanse state teenwoordig, sowel as in die Kanadese Alberta en Brits-Columbië provinsies en die Yukon Grondgebied.

Daar is omstredenheid rakende ’n moontlik natuurlike herbevolking wat aan die oostelike Noord-Amerika besig is om pos te vat.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.naturalhistorymag.com/master.html?http://www.naturalhistorymag.com/0305/0305_selections.html |title=Bookshelf |last=Marschall |first=Laurence A. |date=Maart 2005 |work=Natural Selections |publisher=Natural History Magazine |accessdate=6 Mei 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200422141853/http://www.naturalhistorymag.com/master.html?http%3A%2F%2Fwww.naturalhistorymag.com%2F0305%2F0305_selections.html |archive-date=22 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

DNS-bewys steun hierdie opvatting,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://lfpress.ca/newsstand/News/Local/2007/05/24/4205568.html |first=Joe |last=Belanger |title=DNA evidence of cougars found in southern Ontario |date=24 Mei 2007 |publisher=London Free Press |accessdate=5 Junie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929095945/http://lfpress.ca/newsstand/News/Local/2007/05/24/4205568.html |archive-date=29 September 2007 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; terwyl ’n saamgestelde kaart van gerapporteerde poemabesigtigings dui op ’n gebied wat strek vanaf die midwestelike Groot Vlaktes regdeur tot die oostelike Kanada strek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cougarnet.org/bigpicture.html |title=The &quot;Big&quot; Picture |accessdate=20 Mei 2007 |year=2004 |publisher=The Cougar Network |archive-date=9 Julie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070709115935/http://www.cougarnet.org/bigpicture.html |url-status=dead }} ''The Cougar Network methodology is recognized by the [http://www.fws.gov/northeast/ECougar/ U.S. Fish and Wildlife Service] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070507210014/http://www.fws.gov/northeast/ECougar/ |date= 7 Mei 2007 }}.''&lt;/ref&gt; Die Quebecse natuurbewaring (plaaslik as die MRNF bekend) bedink dat die poema in hierdie provinsie ’n bedreigde spesie is, nadat vele DNS-toetse poemahare by los-paringsgebiede bevestig het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.mrnf.gouv.qc.ca/faune/especes/menacees/faire.jsp |title=Your part in helping endangered species |accessdate=7 Januarie 2010 |year=2010 |publisher=Quebec MRNF |archive-date= 3 Februarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110203082852/http://www.mrnf.gouv.qc.ca/faune/especes/menacees/faire.jsp |url-status=dead }} ''Ministry of Wildlife and natural resources [http://www.mrnf.gouv.qc.ca/ Wildlife Service].''&lt;/ref&gt; Die enigste onbetwyfelbare poemabevolking wat in die oostelike Amerikaanse streek voorkom, is die ''Florida panther'', wat kritiek bedreig word. Daar is poemas in Elliotsville, Maine (in die sentrale deel van die staat) opgemerk, asook in New Hampshire, waarvan waarnemings tot so onlangs as 1997 terugdateer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.rick-davidson.com/PDF/Mountain%20Lion%20Sightings%20Open%20Office%20092008%20photo%20final.pdf |format=PDF |title=NH Sightings Catamount |accessdate=20 Maart 2009 |publisher=Beech River Books |archive-url=https://web.archive.org/web/20170525110207/http://www.rick-davidson.com/PDF/Mountain%20Lion%20Sightings%20Open%20Office%20092008%20photo%20final.pdf |archive-date=25 Mei 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In 2009 het die Michigan Departement van Natuurlike Hulpbronne bevestig dat ’n poema in Michigan se Hoër Skiereiland opgemerk is.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.mlive.com/outdoors/index.ssf/2009/11/photo_shows_cougar_presence_in.html Skinner, Victor. 2009. Photo shows cougar presence in Michigan. The Grand Rapids Press. 15 November 2009]&lt;/ref&gt; Jong mannetjies, wat ver buitekant die grense van die konvensionele waarskynlikheidsgebied voorkom, word gewoonlik by hierdie besigtigings betrek. Hierdie tendens kan verklaar word deurdat die mannetjie groot afstande kan aflê om ’n nuwe tuisgebied te kleim wat weg van die reedsgevestigde poemamannetjies se territoriums is; al vier bevestigde poemas wat in Iowa sedert 200 van kant gemaak is, was mannetjies.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |url=http://gazetteonline.com/breaking-news/2009/12/15/cedar-rapids-man-shoots-mountain-lion-in-iowa-county |title=Cedar Rapids man shoots mountain lion in Iowa County |date=15 Desember 2009 |work=Cedar Rapids Gazette |accessdate=16 Desember 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100323181821/http://gazetteonline.com/breaking-news/2009/12/15/cedar-rapids-man-shoots-mountain-lion-in-iowa-county |archive-date=23 Maart 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

Op 14 April 2008 het die polisie ’n poema aan die noordelie deel van Chicago, Illinois, doodgeskiet. Die DNS-resultate het ooreengestem met die poemas wat in die Black Hills van Suid-Dakota woonagtig is. ’n Ander poema is minder as ’n jaar later, 5 Maart 2009, in ’n boom afgeneem en onsuksesvol deur staatsnatuurlewebioloë verdoof naby Spooner, aan die noordwestelik deel van Wisconsin.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web | url = http://www.stltoday.com/stltoday/lifestyle/stories.nsf/pets/story/5F51AA5F3CCF8DAD862575A00066E78F?OpenDocument | title = Sightings show cougars expanding into central US | accessdate = 22 April 2009 | publisher = St.Louis Today }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Aan die suide van die Rio Grande word die kat in bykans elke Sentraal- en Suid-Amerikaanse land deur die International Union for the Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN) gelys, behalwe in Costa Rica en Panama.&lt;ref name=&quot;iucn&quot; /&gt; Waar spesifieke staats- en provinsiale statistiek meer geredelik in Noord-Amerika beskikbaar is, ontbreek hierdie inligting in die poema se suidelike tuisgebied.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.nwf.org/cats/pdfs/cougarfacts.pdf |format=PDF |title=Cougar facts |accessdate=20 Mei 2007 |publisher=National Wildlife Federation |archive-url=https://web.archive.org/web/20090921060411/http://www.nwf.org/cats/pdfs/cougarfacts.pdf |archive-date=21 September 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die poema se totale bevolking word deur die IUCN op minder as 50 000, met ’n afwaartse neiging, geskat.&lt;ref name=&quot;iucn&quot; /&gt; Die Verenigde State se statistiek is dikwels meer optimisties, in die sin dat die poemabevolking, volgens die instansies, eintlik aan die herstel is. In Oregon is daar in 2006 terugvoering van ’n gesonde bevolking van 5&amp;nbsp;000 poemas gegee, wat bokant die verwagte 3&amp;nbsp;000-teikenmerk was.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.dfw.state.or.us/wildlife/cougar/ |title=Cougar Management Plan |accessdate=20 Mei 2007 |year=2006 |work=Wildlife Division: Wildlife Management Plans |publisher=Oregon Department of Fish and Wildlife |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429025136/https://www.dfw.state.or.us/wildlife/cougar/ |archive-date=29 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Kalifornië het hul daarop toegespits om die dier te beskerm; daar word ook op ’n soortgelyke getal poemas, tussen 4&amp;nbsp;000 en 6&amp;nbsp;000 indiwidue, geraam.&lt;ref name=&quot;California&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.dfg.ca.gov/news/issues/lion.html |title=Mountain Lions in California |accessdate=20 Mei 2007 |year=2004 |publisher=California Department of Fish and Game |archive-url=https://web.archive.org/web/20080705180252/http://www.dfg.ca.gov/news/issues/lion.html |archive-date=5 Julie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Ekologiese rol ===
[[Lêer:Puma Pfote.png|duimnael|Die voetspoor van die poema]]
[[Lêer:Cougar track.jpg|duimnael|Voorpootvoetspoor van ’n poema. ’n Volwassene se voetspoor is omtrent 10&amp;nbsp;cm lank.&lt;ref name=&quot;GovBC&quot; /&gt;]]
Buiten die mens is daar geen ander spesie in die natuur wat op poemas jag maak nie. Hierdie kat is nie noodwendig die hoofpredator regdeur sy gebied nie. In die noordelike tuisgebied tree die poema met ander sterk roofdiere, soos die bruinbeer en wolf, in wisselwerking.

Aan die suide moet die poema met die groter jaguar meeding. In Florida word daar met die Amerikaanse alligator te doen gekry.

Die [[Yellowstone Nasionale Park]] bied ’n mikrokosmiese ekostelsel om die wisselwerking tussen roofdiere in Noord-Amerika te bestudeer. Uit die drie groot roofdiere kom die bruinbeer as die meeste dominant voor, selfs al is die dier nie altyd daartoe in staat om ’n trop wolwe of ’n poema van sy prooi af te weer nie. Daar is bevind dat die bruin- en swartbeer 24% van poemavangste in die Yellowstone en Glacier Nasionale Park besoek het, en 10% van die karkasse aan hulself toegeëien het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite paper |work=COSEWIC. Canadian Wildlife Service |title=Assessment and Update Status Report on the Grizzly Bear (Ursus arctos) |publisher=Environment Canada |year=2002 |url=http://dsp-psd.pwgsc.gc.ca/Collection/CW69-14-166-2002E.pdf |format=PDF |accessdate=8 April 2007 |archive-date= 9 Oktober 2022 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://dsp-psd.pwgsc.gc.ca/Collection/CW69-14-166-2002E.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Die wolf en poema ding meer direk met mekaar om prooi mee, veral in die winter. Hoewel ’n poema sterker en meer opgewasse teenoor ’n enkele wolf staan, sal ’n alleenlopende poema nie ’n kat se kans teen ’n trop wolwe hê nie. ’n Trop wolwe kan die karkas buit en soms die poema op die plek doodmaak, soos waar ’n groot trop van veertien wolwe al ’n poemawyfie en haar welpies van kant gemaak het. Aan die ander kant loop enkellopende wolwe ook die gevaar om deur poemas gedood te word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn?pagename=article&amp;node=&amp;contentId=A2158-2003May17&amp;notFound=true |title=In Yellowstone, it's Carnivore Competition |last=Gugliotta |first=Guy |date=19 Mei 2003 |publisher=Washington Post |accessdate=9 April 2007 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Wolwe oefen ’n breedvoerige invloed op die poemabevolking se beweeglikheid en verspreiding uit, deur oor hul grondgebied en geleentheid om prooi baas te speel – wat hierdie katsoort se algehele gedrag ontwrig. In die Yellowstone Nasionale Park het voorlopige navorsing ’n verplasing van die poemas deur wolwe getoon.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.greateryellowstonescience.org/topic/wolves/wolvesoverview.html |title=Overview: Gray Wolves |accessdate=9 April 2007 |publisher=Greater Yellowstone Learning Center |archive-url=https://web.archive.org/web/20071209083920/http://www.greateryellowstonescience.org/topic/wolves/wolvesoverview.html |archive-date= 9 Desember 2007 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Waar daar ’n trop in die omte is, sal die poema ongemaklik om sy prooi voel, sowel as om kleintjies groot te maak. Dikwels sal ’n groot poema ’n wolf doodmaak, maar met die verskyning van ’n trop wolwe sal bordjies verhang wees.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.oregonwild.org/press-room/press-clips/turf-wars-in-idaho-s-wilderness |title=Turf wars in Idaho's wilderness |last=Cockle |first=Richard |date=29 Oktober 2006 |publisher=The Oregonian |accessdate=9 April 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071213022857/http://www.oregonwild.org/press-room/press-clips/turf-wars-in-idaho-s-wilderness |archive-date=13 Desember 2007 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Al twee spesies is egter in staat om medium-grootte roofdiere, soos losse en prêriewolwe (''coyotes'') dood te maak en gevolglik hul getalle te onderdruk.&lt;ref name=&quot;Yellowstone&quot; /&gt;

Aan die suidelike gedeelte van sy tuisgebied deel die poema en jaguar ’n oorvleuelende tuisgebied.&lt;ref name=&quot;HAMDIG&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.ecology.info/ecology-jaguar-puma.htm |first=Paul |last=Hamdig |title=Sympatric Jaguar and Puma |publisher=Ecology Online Sweden |accessdate=30 Augustus 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191118174022/http://www.ecology.info/ecology-jaguar-puma.htm |archive-date=18 November 2019 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Waar die grondgebied oorvleuel, is die jaguar geneig om groter prooi beet te pak, terwyl die poema kleiner prooi sal vang, wat aanleiding gee tot die poema se kleiner liggaamsbou.&lt;ref name=&quot;diet&quot; /&gt; Van dié twee katsoorte het die poema ’n groter verskeidenheid kleiner prooisoorte om van te kies.&lt;ref name=&quot;foodhabits&quot;&gt;{{en}} {{cite journal |authors=Rodrigo Nuanaez, Brian Miller, and Fred Lindzey |year=2000 |title=Food habits of jaguars and pumas in Jalisco, Mexico |journal=Journal of Zoology |volume=252 |issue=3 |page=373 |url=http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&amp;aid=58851 |accessdate=8 Augustus 2006}}&lt;/ref&gt;

Soos enige roofdier wat aan die bopunt van die voedselketting beweeg, beïnvloed die poema die prooibevolking. Sy jagtogte word verbind aan die verandering in die samestelling bokke wat in ’n gebied aangetref word. In Brits-Columbië het die muildierhert, ’n gunsteling onder die poemas, se getalle afgeneem, terwyl die witsterthert, wat minder gejag word, se bevolking aan die toeneem is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |last=Robinson |first=Hugh S. |first2=Robert B. |last2=Wielgus |first3=John C. |last3=Gwilliam |year=2002 |title=Cougar predation and population growth of sympatric mule deer and white-tailed deer |journal=Canadian Journal of Zoology |volume=80 |issue=3 |pages=556–68 |doi=10.1139/z02-025 |url=http://rparticle.web-p.cisti.nrc.ca/rparticle/AbstractTemplateServlet?journal=cjz&amp;volume=80&amp;year=&amp;issue=&amp;msno=z02-025&amp;calyLang=fra |accessdate=20 Mei 2007 |quote=}}&lt;/ref&gt;

Die Vancouver-eiland marmot, ’n bedreigde spesie wat inheems aan die streek met ’n digte poemabevolking is, se kwynende bevolking kan ook toegeskryf word aan poema- en wolfpredasie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |last=Bryant |first=Andrew A. |last2=Page |first2=Rick E. |year=2005 |title=Cougar predation and population growth of sympatric mule deer and white-tailed deer |journal=Canadian Journal of Zoology |volume=83 |issue=5 |pages=674–82 |url=http://www.ingentaconnect.com/content/nrc/cjz/2005/00000083/00000005/art00006?crawler=true |accessdate=20 Mei 2007 |doi=10.1139/z05-055 |archive-date= 1 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001064816/http://www.ingentaconnect.com/content/nrc/cjz/2005/00000083/00000005/art00006?crawler=true |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Aan die suide van Suid-Amerika is die poema 'n hoëvlakroofdier wat die guanaco-bevolking sedert die voorhistoriese tydperk beheer het.

== Kruisings ==
[[Lêer:Pumapard-1904.jpg|duimnael|upright|Poemaperd, 1904]]
'n Poemaperd spruit uit die kruising tussen 'n poema en 'n [[luiperd]]. Daar is drie kruisings deur Carl Hagenbeck in die laat 1890's en vroeë 1900's by sy dierepark te [[Hamburg]], [[Duitsland]], geteel. Die meeste het nie wasdom bereik nie. Een van hierdie kruisings is deur die Berlynse Dieretuin in 1898 aangekoop. 'n Soortgelyke kruising in die Berlynse Dieretuin wat van Hagenbeck aangekoop is, was 'n kruising tussen 'n luiperdmannetjie en 'n poemawyfie. Die een van die Hamburgse Dieretuin, in die swart en wit foto, het 'n poema-pa en 'n Indiese luiperd-ma gehad.

Oftewel 'n poemaperd uit 'n poemawyfie en luiperdmannetjie of uit 'n poemamannetjie en luiperdwyfie gebore word, word daar 'n tipe verdwerging oorgeërf. Poemaperds sal slegs tot die helfte van hul ouers se grootte groei. Dit word gekenmerk deur die lang lyf van 'n poema (in verhouding tot die ledemate, hoewel steeds kleiner as dié van die ouers) en kort bene. Die pels word omskryf as hetsy rooierig, geelbruin of grysbruin of kastaiingbruin, met vaal rosette.&lt;ref name=&quot;Geo&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.geocities.com/pride_lands/Liger_Tigon.html |title=Geocites – Liger &amp; Tigon Info |accessdate=9 Junie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070206082805/http://www.geocities.com/pride_lands/Liger_Tigon.html |archive-date= 6 Februarie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

== Bewaringstatus ==
Die Wêreld Bewaringsunie (IUCN) lys tans die poema onder die “veilige” spesies. Die poema word gereguleer onder Bylaag I van die Konvensie op Internasionale Handel van Bedreigde Wilde Dier- en Plantspesies (CITES),&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cites.org/eng/app/appendices.shtml |title=Appendices I, II and III |accessdate=24 Mei 2007 |publisher=Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005165017/http://www.cites.org/eng/app/appendices.shtml |archive-date=5 Oktober 2011 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; wat die handel van hierdie dier of sy liggaamsdele as onwettig verklaar.

[[Lêer:Cougar snow.jpg|duimnael|links|Die poema se voortbestaan is rondom die bewaring van sy habitat geskoei]]
In die Verenigde State oos van die [[Mississippirivier]] is die enigste onbetwisbare bekende poemabevolking dié van die ''Florida panther''. Die Verenigde State se Vis en Wildlewe Diens erken beide die Oostelike poema en die ''Florida Panther'', wat onder die Bedreigde Spesies Wet beskerm word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.fws.gov/endangered/i/a/saa48.html |title=Eastern Cougar |accessdate=20 Mei 2007 |work=Endangered and Threatened Species of the Southeastern United States (The Red Book) |year=1991 |publisher=U.S. Fish and Wildlife Service |archive-url=https://web.archive.org/web/20070906170222/http://www.fws.gov/endangered/i/a/saa48.html |archive-date= 6 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.fws.gov/endangered/i/a/saa05.html |title=Florida Panther |accessdate=7 Junie 2007 |work=Endangered and Threatened Species of the Southeastern United States (The Red Book) |year=1993 |publisher=United States Fish and Wildlife Service |archive-url=https://web.archive.org/web/20070909051037/http://www.fws.gov/endangered/i/a/saa05.html |archive-date= 9 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Sekere taksonomiese owerhede het beide spesies onder die Noord-Amerikaanse poema ingedeel, met die Oostelike en Florida subspesies wat nie onafhanklik erken word nie,&lt;ref name=&quot;MSW3&quot; /&gt; terwyl ’n subspesie-benaming deur sommige ander bewaringswetenskaplikes erken word.&lt;ref name=&quot;improving&quot; /&gt; Die mees onlangse ''Florida panther''-sensus bring die onderbevolking se getal op 87 indiwidue te staan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://myfwc.com/panther/news/pdf/FWC2002-2003PantherGeneticRestorationAnnualReport.pdf |format=PDF |title=Florida Fish and Wildlife Conservation Commission. 2002–2003 Panther Genetfic Restoration Annual Report |accessdate=5 Junie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181113071134/http://myfwc.com/panther/news/pdf/FWC2002-2003PantherGeneticRestorationAnnualReport.pdf |archive-date=13 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die poema word ook reg oor die res van sy tuisgebied beskerm. Vanaf 1996 is die jag op poemas verbode in [[Argentinië]], [[Brasilië]], [[Chili]], [[Colombia]], [[Costa Rica]], [[Frans-Guyana]], [[Guatemala]], [[Honduras]], [[Nicaragua]], [[Panama]], [[Paraguay]], [[Suriname]], [[Venezuela]] en [[Uruguay]]. (Costa Rica en Panama word nie deur die IUCN as deel van die poema se tuisgebied ingereken nie.)

Die poema word nie deur die wet in [[Ecuador]], [[El Salvador]] en [[Guyana]] beskerm nie.&lt;ref name=&quot;CAP&quot; /&gt;Gereguleerde poemajag kom steeds algemeen in die Verenigde State en Kanada voor, hoewel hulle teen alle vorme van jag in Yokun beskerm word. Jag is toelaatbaar in elke VSA-staat, wat vanaf die [[Rotsgebergte]] tot by die [[Stille Oseaan]] strek, behalwe in [[Kalifornië]]. [[Texas]] is die enigste staat in die Verenigde State met ’n lewensvatbare poemabevolking wat op geen wyse beskerming geniet nie. In Texas word poemas as ’n ongewenste dier gebrandmerk; enige persoon wat oor ’n jagpermit beskik kan, ongeag van die seisoen, getal, geslag of ouderdom van die dier, na beliewe handel.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.tpwd.state.tx.us/huntwild/wild/nuisance/mountain_lion/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141122183142/https://www.tpwd.state.tx.us/huntwild/wild/nuisance/mountain_lion/ |date=22 November 2014 }}&lt;/ref&gt;

Doodgemaakte diere hoef nie by die Texas Parke en Natuurlewedepartement aangemeld te word nie. Bewaring in Texas word wel uitgeoefen deur ’n nie-winsgewende organisasie, Balanced Ecology Inc (BEI), as deel van hul Texas Mountain Lion Conservation Project.&lt;ref&gt;{{en}} [http://balancedecology.org/MountainLionWebSite/Mountain_Lion_Conservation_Project.html Texas Mountain Lion Conservation Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200729010958/http://balancedecology.org/MountainLionWebSite/Mountain_Lion_Conservation_Project.html |date=29 Julie 2020 }}&lt;/ref&gt; Poemas word gewoonlik met ’n trop honde gejag, totdat die dier in ’n boom vasgekeer word. Sodra die jagter op die toneel verskyn, skiet hy die poema vanaf ’n klein skootafstand uit die boom uit. Dit is teen die wet om enigsins in Kalifornië ’n poema te dood, behalwe onder baie ernstige omstandighede, soos wanneer die indiwidu as ’n gevaar vir die publiek verklaar word.&lt;ref name=&quot;California&quot; /&gt; Ondanks hierdie wetgewing het die Departement van Vis- en Wildlewe bevind dat poemaslagtings in Kalifornië sedert die 1970’s toegeneem het: ’n gemiddelde van oor die 112 katte is jaarliks vanaf 2000 tot 2006 doodgemaak, wat skerp met die 6 per jaar van die 1970’s verskil.

Die Bay Area Puma Project poog om inligting oor die San Francisco Bay-gebied se poemabevolkings te bekom, sowel as die diere se wisselwerking met hul habitat, prooi, die mens en die woonbuurte.&lt;ref name=felidae1&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.felidaefund.org/research/bay_puma.html |title=&quot;Bay Area Puma Project&quot; information page, Felidae Conservation Fund, accessed 18 Februarie 2009 |publisher=Felidaefund.org |accessdate=8 Maart 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100211023824/http://www.felidaefund.org/research/bay_puma.html |archive-date=11 Februarie 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

Van die dier se grootste bedreigings sluit in: die vervolging en uitroeiing as ’n ongewenste dier, omgewingsagteruitgang, habitatversnippering en die vermindering van prooidiere. Hul vrylike, natuurlike deurloop (vrybeweeglikheid) en voldoende tuisgebied is van kernbelang om die volhoubaarheid van poemabevolkings te handhaaf.

Navorsingsimulasies toon dat die poema ’n lae uitsterwingsrisiko in gebiede van 2&amp;nbsp;200&amp;nbsp;km² of meer sal loop. Sou so min as een tot vier nuwe poemas per jaar per bevolking bygevoeg word, sal die poema se voortbestaan aansienlik versterk. Die klem word dus geplaas op die belangrikheid van die vrylike beweging van die poema tussen onderskeie habitatte en streke.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |last=Beier |first=Paul |date=Maart 1993 |title=Determining Minimum Habitat Areas and Habitat Corridors for Cougars |journal=Conservation Biology|volume=7|issue=1|pages=94–108 |url=http://links.jstor.org/sici?sici=0888-8892%28199303%297%3A1%3C94%3ADMHAAH%3E2.0.CO%3B2-I&amp;size=LARGE&amp;origin=JSTOR-enlargePage |accessdate=20 Mei 2007 |doi=10.1046/j.1523-1739.1993.07010094.x}}&lt;/ref&gt;

== Verhouding teenoor die mens ==
=== Mitologie ===
Die krag en grasie van die poema is deur baie van die Amerikaanse [[inheemse volke]] bewonder. Die Inkastad, Cusco, is in die vorm van ’n poema uitgelê, terwyl die dier se naam ook aan baie Inkastreke en mense toegeken is. Die Moche-volk het dikwels die poema deur hul erdewerk voorgestel.&lt;ref&gt;{{en}} Berrin, Katherine &amp; Larco Museum. ''The Spirit of Ancient Peru: Treasures from the Museo Arqueológico Rafael Larco Herrera.'' New York: [[Thames and Hudson]], 1997.&lt;/ref&gt; Die hemel- en dondergod van die Inka, Viracocha, is met die dier vereenselwig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |author=Kulmar Tarmo |url=http://folklore.ee/folklore/vol12/inca.htm |first2=Kait |last2=Realo |title=On the role of Creation and Origin Myths in the Development of Inca State and Religion |accessdate=22 Mei 2007 |work=Electronic Journal of Folklore|publisher=Estonian Folklore Institute}}&lt;/ref&gt;

In Noord-Amerika het die mitologiese omskrywings van die poema in die stories verskyn van die Hoçak-taal (&quot;Ho-Chunk&quot; or &quot;Winnebago&quot;) van Wisconsin en Illinois,&lt;ref&gt;{{en}} [http://hotcakencyclopedia.com/ho.Cougars.html '' Cougars,''] The Encyclopedia of Hočąk (Winnebago) Mythology. Retrieved: 2009/12/08.&lt;/ref&gt; sowel as die Cheyenne. Die Apache en Walapai, van Arizona, het die gekerm van die poema as ’n voorbode van die dood beskou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.aphis.usda.gov/wildlife_damage/nwrc/publications/living/cougar.pdf |title=Living with Wildlife: Cougars |accessdate=11 April 2009 |format=PDF |publisher=USDA Wildlife Services |archive-url=https://web.archive.org/web/20181113071132/http://www.aphis.usda.gov/wildlife_damage/nwrc/publications/living/cougar.pdf |archive-date=13 November 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Veeslagtings ===
In die aanvang van Amerika se veeboerdery is poemas as net so vernietigend soos die wolf bestempel. In Texas is daar in 1990 86 kalwers (0,0006% uit ’n totaal van 13,4 miljoen beeste en kalwers in Texas), 253 angorabokke, 302 angoraboklammers, 445 skape (0,02% uit ’n totaal van 2,0 miljoen skape en skaaplammers in Texas) en 562 skaaplammers (0,04% uit 1,2 miljoen skaaplammers in Texas) deur poemas gevang.&lt;ref name=&quot;NASS-cattle&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://usda.mannlib.cornell.edu/usda/nass/Catt//1990s/1990/Catt-07-27-1990.pdf |title=Cattle report 1990 |publisher=National Agricultural Statistics Service |accessdate=11 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181113071146/http://usda.mannlib.cornell.edu/usda/nass/Catt//1990s/1990/Catt-07-27-1990.pdf |archive-date=13 November 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NASS-sheep-goats&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://usda.mannlib.cornell.edu/usda/nass/SheeGoat//1990s/1990/SheeGoat-02-02-1990.pdf |title=Sheep and Goats report 1990 |publisher=National Agricultural Statistics Service |accessdate=11 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181113071205/http://usda.mannlib.cornell.edu/usda/nass/SheeGoat//1990s/1990/SheeGoat-02-02-1990.pdf |archive-date=13 November 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In Nevada is daar in 1992 9 kalwers, 1 perd, 4 hingste, 5 bokke, 318 skape en 400 skaaplammers platgetrek. Die skape is in beide bogenoemde state die meeste geteiken. Soms is die verlies van tot 20 skape in een aanval aangeteken.&lt;ref name=&quot;Livestock&quot;&gt;{{en}} {{cite web | url = http://www.aws.vcn.com/mountain_lion_fact_sheet.html | title = Mountain Lion Fact Sheet | publisher = Abundant Wildlife Society of North America | accessdate = 10 Julie 2008 | archive-date = 19 Januarie 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160119183808/http://www.aws.vcn.com/mountain_lion_fact_sheet.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; Poemas maak dikwels kalwers, skape en bokke dood deur die boonste gedeelte van die nek of kop te byt, wat grootliks verskil van die nekbyt van prêriewolwe en die woeste verminking wat deur wilde swerwerhonde toegepas word.

Die grootte van die bytmerke kan ook help om die tussen die vangste van poemas en dié van kleiner roofdiere te onderskei.&lt;ref name=&quot;Predation&quot;&gt;{{en}} {{cite web | url = http://texnat.tamu.edu/ranchref/predator//cougars/t-cougar.htm | title = Cougar Predation – Description | publisher = Procedures for Evaluating Predation on Livestock and Wildlife | accessdate = 3 Augustus 2008 | archive-date = 22 Junie 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100622112146/http://texnat.tamu.edu/RANCHREF/predator/cougars/t-cougar.htm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

=== Aanvalle op die mens ===
[[Lêer:MountainLionAttackProtocol.jpg|duimnael|Bergleeu-padpredikant]]
Soos die menslike bevolking uitbrei, sal die poematuisgebiede toenemend met mensbewoonde gebiede oorvleuel. Aanvalle op mense kom selde voor, omrede prooiherkenning ’n aangeleerde gedrag is en poemas in die reël nie die mens as prooi eien nie.&lt;ref name=&quot;Med&quot;&gt;{{en}} {{cite journal |last=McKee |first=Denise |year=2003 |title=Cougar Attacks on Humans: A Case Report |journal=Wilderness and Environmental Medicine |volume=14 |issue=3 |pages=169–73 |publisher=Wilderness Medical Society |url=http://www.wemjournal.org/wmsonline/?request=get-document&amp;issn=1080-6032&amp;volume=014&amp;issue=03&amp;page=0169 |accessdate=20 Mei 2007 |pmid=14518628 |archive-date=24 Mei 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200524061433/http://www.wemjournal.org/wmsonline/?request=get-document&amp;issn=1080-6032&amp;volume=014&amp;issue=03&amp;page=0169 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Aanvalle op mense, vee en troeteldiere kan plaasvind sodra die kat aan mense gewoond raak of wanneer uitgehongerdheid die dier voortdryf. Die aanvalle vind die meeste in die laatlente en somer plaas, wanneer jong poemas hul ma’s verlaat om nuwe grondgebied te soek.&lt;ref name=&quot;GovBC&quot; /&gt;

Tussen 1890 en 1990 is daar in Noord-Amerika 53 bevestigde aanvalle op mense aangemeld, wat op 48 beserings en 10 mensesterftes uitgeloop het (die totaal is groter as 53 omrede die aanvalle soms uit meer as een slagoffer bestaan het).&lt;ref name=&quot;Beier&quot;&gt;{{en}} {{cite web |first=Paul |last=Beier |url=http://users.frii.com/mytymyk/lions/beier.htm |title=Cougar attacks on humans in United States and Canada |work=Wildlife Society Bulletin |year=1991 |accessdate=20 Mei 2007 |publisher=Northern Arizon University |archive-date=22 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622033418/http://users.frii.com/mytymyk/lions/beier.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Teen 2004 het die getal tot 88 aanvalle en 20 sterftes gestyg.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.azgfd.gov/w_c/mtn_lion_attacks.shtml |title=Confirmed mountain lion attacks in the United States and Canada 1890 — Present |accessdate=20 Mei 2007 |publisher=Arizona Game and Fish |archive-url=https://web.archive.org/web/20171213211233/http://www.azgfd.gov/w_c/mtn_lion_attacks.shtml |archive-date=13 Desember 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Binne Noord-Amerika is die aanvalle oneweredig verspreid. Die digbevolkte Kalifornië het sedert 1986 op 12 aanvalle te staan gekom (ná slegs 3 voorvalle sedert 1890 tot 1985), wat 3 sterfgevalle insluit.&lt;ref name=&quot;California&quot; /&gt; Die ylbevolkte Nieu-Meksiko het ’n aanval in 2008 aangemeld, die eerste keer sedert 1974.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.wildlife.state.nm.us/publications/press_releases/documents/2008/062308pinosaltoslion.html Search continues for mountain lion that killed Pinos Altos man] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120620141342/http://www.wildlife.state.nm.us/publications/press_releases/documents/2008/062308pinosaltoslion.html |date=20 Junie 2012 }}, New Mexico Department of Game and Fish, press release 23 Junie 2008]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.wildlife.state.nm.us/publications/press_releases/documents/2008/062508pinosaltoslion.html Wounded mountain lion captured, killed near Pinos Altos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120620114802/http://www.wildlife.state.nm.us/publications/press_releases/documents/2008/062508pinosaltoslion.html |date=20 Junie 2012 }}, New Mexico Department of Game and Fish, press release 25 Junie 2008]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.wildlife.state.nm.us/publications/press_releases/documents/2008/070108pinosaltoslion2.html Second mountain lion captured near Pinos Altos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140506235406/http://www.wildlife.state.nm.us/publications/press_releases/documents/2008/062308pinosaltoslion.html |date= 6 Mei 2014 }}, New Mexico Department of Game and Fish, press release 1 Julie 2008]&lt;/ref&gt;

’n Poema sal soos enige roofdier verwoed aanval wanneer dit in ’n hoek gedryf word, indien ’n voortvlugtende mens hul jaaginstink prikkel, of wanneer ’n persoon maak asof hy dood is. Deur strak oogkontak, harde maar kalm geskreeu of enige ander aksie om groter en meer dreigend te vertoon, kan dit die poema die aftog laat blaas. Deur met stokke en rotse of selfs met die kaal vuiste terug te veg, is dikwels doeltreffend om die aanvallende poema te laat terugval.&lt;ref name=&quot;Med&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;GovBC&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.env.gov.bc.ca/wld/documents/cougsf.htm |title=Safety Guide to Cougars |work=Environmental Stewardship Division |year=1991 |accessdate=28 Mei 2007 |publisher=Government of British Columbia, Ministry of Environment |archive-url=https://web.archive.org/web/20180429183717/http://www.env.gov.bc.ca/wld/documents/cougsf.htm |archive-date=29 April 2018 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

Wanneer poemas wel aanval, sal hulle gewoonlik hul kenmerkende nekbyt aanwend; met die doel om hul tande tussen die werwelbeen en binne-in die rugmurg in te druk.
Nek- kop- en werwelkolombeserings is algemeen en soms noodlottig.&lt;ref name=&quot;Med&quot; /&gt; Kinders loop die grootste risiko om aangeval te word en sal heelwaarskynlik nie oorleef nie. Voor 1991 was 64% van alle slagoffers – en bykans alle sterfgevalle – dié van kinders. Die meeste aanvalle het in Brits-Columbië plaasgevind, veral rondom Vancouver-eiland, waar die poemabevolkings die digste is.&lt;ref name=&quot;Beier&quot; /&gt;

=== Kulturele betekenis ===
Van die poema is die [[Argentynse nasionale rugbyspan]] se bynaam ''los Pumas'' (“die Poemas”) afgelei en ook die Suid-Afrikaanse [[Curriebeker]]span [[Pumas]] is na die poema genoem.

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
{{Refbegin|30em}}
* {{en}} {{cite book |last=Baron |first=David |title=The Beast in the Garden: A Modern Parable of Man and Nature |year=2004 |publisher=W. W. Norton and Company |location=New York |url=http://books.google.com/books?id=8WRnVkgi0z4C&amp;lpg=PP1 |isbn=0-393-05807-7}}
* {{en}} {{cite book |last1=Bolgiano |first1=Chris |title=Mountain Lion:An Unnatural History of Pumas and People |place=[[Mechanicsburg, PA]] |publisher=Stackpole Books |year=2001 |edition=Paperback |url=http://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/books/chap1/mountain.htm |isbn=0-8117-2867-6 }}
* {{en}} {{cite book |last1=Eberhart |first1=George M. |title=Mysterious Creatures: A Guide to Cryptozoology |url=http://www.ebook3000.com/animals/Mysterious-Creatures--A-Guide-to-Cryptozoology_64383.html |volume=2 |location=Santa Barbara, CA |publisher=ABC-CLIO |year=2002 |pages=153–161 |isbn=1-57607-283-5 |accessdate=17 Mei 2012 |archive-date= 9 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009112327/http://www.ebook3000.com/animals/Mysterious-Creatures--A-Guide-to-Cryptozoology_64383.html |url-status=dead}}
* {{en}} {{cite journal|work=Outside magazine|title=Survival Stories: Mauled by a Cougar|author=Hamm, Neil|date=November 2007|url=http://outsideonline.com/outside/culture/200711/survival-stories-11.html|accessdate=12 Junie 2011|archive-date=17 Februarie 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110217001613/http://outsideonline.com/outside/culture/200711/survival-stories-11.html|url-status=dead}}
* {{en}} {{cite book |editor1-last=Hornocker |editor1-first=Maurice |editor2-last=Negri |editor2-first=Sharon |year=2010 |editor3-first=Fred |editor3-last=Lindzey |title=Cougar: Ecology and Conservation |edition=Hardcover |location=Chicago |publisher=University of Chicago Press |url=http://books.google.com/books?id=ZSDUxT3fSYEC&amp;lpg=PP1 |isbn=978-0-226-35344-9}}
* {{en}} {{cite book |last1=Kobalenko |first1=Jerry |year=2005 |title=Forest Cats of North America |location=Hove |publisher=Firefly Books Ltd. |isbn=1-55209-172-4}}
* {{en}} {{cite journal |first1=Todd |last1=Lester |title=Search for Cougars in the East North America |format=PDF |work=North American BioFortean Review. |pages=15–17 |url=http://www.strangeark.com/nabr/NABR7.pdf |volume=3 |issue=7 |publisher=Zoological Miscellania website |date=Oktober 2001 |accessdate=17 Mei 2012 |archive-date=27 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927060504/http://www.strangeark.com/nabr/NABR7.pdf |url-status=dead}}
* {{en}} {{cite book |last=Logan |first=Ken |last2=Sweanor |first2=Linda |title=Desert Puma: Evolutionary Ecology and Conservation of an Enduring Carnivore |year=2001 |url=http://books.google.ca/books?id=04joHfHvpsEC&amp;lpg=PP1&amp;dq=Desert%20Puma%3A%20Evolutionary%20Ecology%20and%20Conservation%20of%20an%20Enduring%20Carnivore&amp;pg=PP1#v=onepage&amp;q&amp;f=true |publisher=Island Press |isbn=1-55963-866-4}}
* {{en}} {{cite web |url=http://www.mountainlion.org/publications.asp |title=Publications |publisher=Mountain Lion Foundation |accessdate=17 Mei 2012 |archive-date=21 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120421113929/http://www.mountainlion.org/publications.asp |url-status=dead}}
* {{en}} {{cite book |first1=Gerry |last1=Parker |year=1994 |title=The Eastern Panther – Mystery Cat of the Appalachians |publisher=Nimbus Publishing (CN) |edition=Softcover |isbn=1-55109-268-9}}
* {{en}} {{cite book |last=Wright |first=Bruce S |title=The Eastern Panther: A Question of Survival |location=Toronto |publisher=Clark, Irwin, and Company|year= 1972 |isbn=}}
* {{en}} {{cite web |url=http://www.easterncougar.org/pages/bibliography.html |title=Annotated Bibliography |publisher=easterncougar.org – Cougar Rewilding Foundation |accessdate=17 Mei 2012 |archive-date=4 Julie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120704152047/http://www.easterncougar.org/pages/bibliography.html |url-status=dead}}
{{Refeindig}}

== Eksterne skakels ==
{{wikt|poema}}
{{CommonsKategorie-inlyn|Puma concolor}}
{{Wikispecies-inlyn|Puma concolor}}

{{en-vertaal|Cougar}}
{{Normdata}}
{{Taksonbalk}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Katagtiges]]</text>
      <sha1>3256kyn0rqbe98kbuefwkgiwsys7pfm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mombasa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50508</id>
    <revision>
      <id>2924921</id>
      <parentid>2924574</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:15:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amanich7</username>
        <id>141889</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* In kultuur */</comment>
      <origin>2924921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7953" sha1="qctotf24njnppxo9ir7qcwsld59hjzs" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;&quot;
! align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;&quot; |
&lt;span style=&quot;font-size:16pt&quot;&gt;'''Mombasa'''&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
[[Lêer:Mombasa montage.png|280px]]&lt;br /&gt;
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999&quot;
| '''Kaart'''
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| '''Wapen'''
|- style=&quot;background:white&quot;
|rowspan=6| [[Lêer:Mombasa County in Kenya.svg|180px|senter]]
|- style=&quot;background: white&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Mombasa City Coat of Arms.png|75px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999&quot;| '''Vlag'''
|- style=&quot;background: white; border-top:1px solid #999;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Mombasa flag.png|90px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Land'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{vlagland|Kenia}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Provinsie'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Coast
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Koördinate'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{Koördinate|04|03|S|39|40|O}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stigting'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 11de eeu
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Oppervlakte:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 220 [[vierkante kilometer|vk km]]
|-
| &amp;nbsp;'''Hoogte bo seevlak'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 50 m
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Bevolking:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal (2019)
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;208&amp;nbsp;333
|-
| &amp;nbsp;- Bevolkingsdigtheid
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 5&amp;nbsp;492/vk km
|-
|&amp;nbsp;'''Tydsone'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC+3]] ([[Oos-Afrika Tyd|OAT]])
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Burgemeester'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Abdullswamad&lt;br /&gt;Shariff Nassir
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Amptelike webwerf'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [https://mombasa.go.ke/ ''mombasa.go.ke'']
|}

'''Mombasa''' is 'n kusstad van [[Kenia]] aan die [[Indiese Oseaan]]. Die stad staan bekend as die wit-en-bloustad weens sy geboue se kleurskema. Mombasa is die land se oudste (ongeveer 900 n.C.) en die naasgrootste stad ná die hoofstad [[Nairobi]], met 'n bevolking van 1&amp;nbsp;208&amp;nbsp;333 volgens die 2019-sensus. Die stad beslaan 'n oppervlakte van 295&amp;nbsp;km² en sy metropolitaanse gebied is die naasgrootste in die land en het 'n bevolking van 3&amp;nbsp;528&amp;nbsp;940.

== Geskiedenis ==
[[Lêer:Fort JesusMombasa.jpg|duimnael|links|Fort Jesus in Mombasa]]
In 1498 het die Portugese ekspedisie onder [[Vasco da Gama]] die huidige Mombasa bereik. Ná 1593 was dit die sentrum van Portugese kolonies aan die [[Oos-Afrika]]-kus en in 1638 het dit 'n kolonie van Portugal geword.

In 1698 het die stad onder die beheer van die heerser van [[Oman]] gekom. In 1837 het die stad onder die sultan van Zanzibar se beheer geval.

In 1875 is Fort Jesus, wat deur die Portugese in Mombasa gebou is, deur twee Britse kanonbote aangeval. Ná 'n [[artillerie]]geveg is die fort bestorm en die tydperk van Britse heerskappy in Oos-Afrika het begin.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.dreamstime.com/blog/fort-jesus-man-s-first-racial-religious-melting-pot-51602 |title=Fort Jesus, man’s first racial and religious melting pot |accessdate=27 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127063352/https://www.dreamstime.com/blog/fort-jesus-man-s-first-racial-religious-melting-pot-51602 |archive-date=27 November 2024  |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.roughguides.com/kenya/coast/mombasa/ |title=Mombasa |accessdate=4 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230904105829/https://www.roughguides.com/kenya/coast/mombasa/ |archive-date=4 September 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Vervoer ==
[[Lêer:Mombasa-MarketHall.jpg|duimnael|links|'n Marksaal in Mombasa]]
Mombasa is die belangrikste hawe van Kenia, sowel as die beginpunt van die Mombasa-Nairobi-Kisumu-spoorweg, vanwaar die lyn na die grens met Uganda loop.

Daar is 'n internasionale lughawe wat Moi heet. Dit is genoem na die voormalige Keniaanse president [[Daniel arap Moi]]. Die lughawe is op 'n hoogte van 61 meter bo [[seevlak]] geleë en het twee aanloopbane: aanloopbaan 1 is 3&amp;nbsp;350 meter lank en aanloopbaan 2 1260&amp;nbsp;meter.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://virtualglobetrotting.com/map/mombasa-moi-int-l-airport-mba-hkmo/view/?service=0 |title=Mombasa – Moi Int´l Airport (MBA/HKMO) |publisher=Virtual Globetrotting |date=26 Mei 2006 |accessdate=23 Augustus 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823203740/http://virtualglobetrotting.com/map/mombasa-moi-int-l-airport-mba-hkmo/view/?service=0 |archive-date=23 Augustus 2014 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==In populêre kultuur==
*In Die fliek &quot;Out of Africa&quot; is Mombasa'n plek waar Europeërs deur die Suezkanaal reis.
*&quot;One-Way Ticket to Mombasa&quot; is'n finse dramafilm uit 2002 wat deur Hannu Tuomainen geregisseer is.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |title=&quot;Menolippu Mombasaan&quot; (original title) |website=[[IMDb]] |date=6 September 2002 |access-date=21 March 2019 |archive-date=15 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115142210/https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
*Die meeste van die gebeure in die roman &quot;Consummation in Mombasa&quot; deur Die Moskou skrywer Andrei Gusev, gepubliseer in 2017, vind plaas in Mombasa en die nabygeleë Mtwapa-distrik.&lt;ref&gt;[http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm Review of  ''&quot;Consummation in Mombasa&quot;''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201105203257/http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm |date=5 November 2020 }} — on the site of public fund &quot;Union of Writers of Moscow&quot;, 2020 {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://lady.webnice.ru/forum/viewtopic.php?t=22336 ''“Consummation in Mombasa”''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200609223657/https://lady.webnice.ru/forum/viewtopic.php?t=22336 |date=9 June 2020 }} — in Lady’s Club, 2017 {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://proza.ru/2017/07/30/28  «Консуммация в Момбасе»] by Andrei Gusev, 2017. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804015027/https://proza.ru/2017/07/30/28 |date=4 August 2020 }}&lt;/ref&gt;
*Mombasa is'n gewilde liedjie en musiekvideo met dieselfde naam &quot;Mombasa&quot; (2020) deur Jabali Africa.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=pyMkJcJcOA8 |title=&quot;Mombasa&quot; (original title) |website=[[YouTube]] |date=17 July 2020 |access-date=18 July 2020 |archive-date=15 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115142126/https://www.youtube.com/watch?v=pyMkJcJcOA8 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{en}} [https://mombasa.go.ke/ Amptelike webwerf van Mombasa]
* {{en}} {{cite web|url=http://www.britannica.com/place/Mombasa|title=Mombasa|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=9 April 2026}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Kusstede]]
[[Kategorie:Nedersettings in Kenia]]</text>
      <sha1>qctotf24njnppxo9ir7qcwsld59hjzs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Intensiewe vorm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51363</id>
    <revision>
      <id>2924856</id>
      <parentid>2924442</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Suidpunt</username>
        <id>13232</id>
      </contributor>
      <origin>2924856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="245983" sha1="6svciky292eqgs3yjug04oyt2txl5xs" xml:space="preserve">[[Lêer:Laurelyhardy.svg|duimnael|regs|200px|Laurel en Hardy, een is ''brandmaer'' en die ander een ''spekvet''.]]

'''Intensiewe vorme''' of '''intensiewe adjektiewe''', vroeër bekend as '''versterkte vorme''', is [[byvoeglike naamwoord]]e in die versterkende graad. Intensiewe vorme word gebruik om 'n sin trefkrag te gee en die taal op te kikker. 'n Voorbeeld hiervan is ''brandarm'', wat ''baie arm'' beteken. In [[Afrikaans]] word intensiewe vorme gewoonlik vas (as een woord) geskryf, met enkele uitsonderings, byvoorbeeld ''wawyd oop'' en ''nugter wakker''.

== Afrikaans ==
=== Stand ===
''Die tale wat ons praat'' (2018) som die stand van intensiewe vorme in Afrikaans so op:&lt;ref&gt;Fourie, D. (sames.); Luther, J. &amp; Pheiffer, F. (reds.). 2018. ''Die tale wat ons praat: [[Taaldinge]] uit die gewilde radioprogram''. Kaapstad: Penguin Books, pp. 80-81&lt;/ref&gt;

{{cquote|
Baie van hierdie vorme het al geyk geraak. Jonger sprekers sal hulle nie noodwendig almal meer ken nie. Desondanks maak intensiewe vorme van taalleerplanne in skole, veral vir die aanleer van Afrikaans as addisionele taal, steeds 'n gewilde deel uit. Ook as 'n maklike en vinnige manier om toets- en eksamenvraestelle gevul te kry! Maar as leerders intensiewe - en baie ander! - vorme bloot papegaaiagtig moet baasraak: Hoeveel geleentheid laat dit hulle om self kreatief met Afrikaans om te gaan, die genot dáárvan en die hedendaagse seggingskrag van Afrikaans te ontdek? Op dieselfde manier as wat intensiewe vorme oorspronklik ontstaan het: Uit die kreatiewe, speelse, funksionele gebruik en aanwending van die lewende taal self.
Van Afrikaanse skrywers, digters en joernaliste hang dit af of nuwer, varser intensiewe vorme geskep gaan word. Dat mense wat dit lees, sulke nuutskeppings in hulle algemene, alledaagse taalgebruik sal opneem, is natuurlik geen uitgemaakte saak nie. Van tyd tot tyd kom 'n mens in die omgang wel nuwe, interessante intensiewe vorme teë, maar ongelukkig word opvallend baie van dié skeppings met drie- en vierletterwoorde gevorm wat 'n mens in keurige geselskap nie kan herhaal nie.
}}

=== Eienskappe ===

Intensiewe vorme word dikwels gevorm deur die volgende konstruksies&lt;ref&gt;Eksteen, L.C. 1984. Die Afrikaanse woordeskat. In: Botha, T.J.R. (red.). ''Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde''. Pretoria: Academica, bl. 159&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Woordsoortelike korrelate !! Voorbeeld
|-
| (i) Byvoeglike naamwoord (b.nw.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.) || blinknuut, blinkvet, dolbly
|-
| (ii) Selfstandige naamwoord (s.nw.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.) || kniediep, toringhoog, fluweelsag, koeëlrond, glashelder, snaarstyf, asvaal, koolswart, broodnodig, moddervet, sopnat
|-
| (iii) Werkwoord (ww.) + byvoeglike naamwoord (b.nw.) || skreeupers, skokpienk, troetelsag, stikwarm, gloeiwarm
|-
|}

Nietemin kan niks in die skrywer se pad staan om met digterlike vryheid eie intensiewe vorme te skep wat alle reëls oorskry nie, soos:

* ''Witwarm-bloedstollend-dring-in-sy-vleis-seer'' - &lt;small&gt;Uit: ''Ballade vir 'n Enkeling'', 2014, [[Leon van Nierop]], Kaapstad: Tafelberg, bl. 412&lt;/small&gt;

Hoewel aangevoer word dat intensiewe vorme van die adjektief normaalweg geen graadtrappe het nie (soos ''beeldskoon'', waarvan *''beeldskoner'' en *''beeldskoonste'' onmoontlik is),&lt;ref&gt;Carstens, W.A.M. 2003. ''Norme vir Afrikaans: Enkele riglyne by die gebruik van Afrikaans''. Vierde uitgawe. Van Schaik Uitgewers, bl. 82-83&lt;/ref&gt; is daar wel by ''plankdun'', ''spierwit'' en ''stokoud'' slegs die stellende en oortreffende trap aangeteken:&lt;ref&gt;[[Fritz Ponelis|Ponelis]], F. 1973. ''Grondtrekke van die Afrikaanse sintaksis.'' Pretoria: J.L. Van Schaik, bl. 99&lt;/ref&gt;

: plankdun – plankdunste
: spierwit – spierwitste
: stokoud – stokoudste

Gewoonlik is daar nie 'n vergelykender trap nie:&lt;ref&gt;Eksteen, L.C., Van der Walt, C.P &amp; Van Aardt, C.P. 1973. ''Taalkunde vir die middelbare skool.'' Pretoria: Voortrekkerpers, bl. 97&lt;/ref&gt;
: pikswart – pikswartste
: horingoud – horingoudste
: goudgeel – goudgeelste

Gedeeltelike reduplikasie is ook moontlik, solank 'n koppelteken toegevoeg word:&lt;ref&gt;Carstens, W.A.M. 2003. ''Norme vir Afrikaans: Enkele riglyne by die gebruik van Afrikaans''. Vierde uitgawe. Van Schaik Uitgewers, bl. 219&lt;/ref&gt;

: Hy is ''hond''-''hond''mak.
: Die grond is ''klip''-''klip''hard.
: Die sakeman is ''skat''-''skat''ryk.
: Hy is ''spier''-''spier''wit en sy oë is so groot soos pierings gerek.&lt;ref&gt;Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 40&lt;/ref&gt;

Soms word die intensiewe vorm selfs verder intensiveer met die aanvangskomponent ''morsdood-'' of ander verbindings:

:morsdood + moeg → morsdoodmoeg&lt;ref&gt;Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 5: ''Tog is hulle al drie'' '''morsdood moeg''' ''toe oom Charles uiteindelik die bak se agterste klap opslaan en hulle die pad terug huis toe vat.''&lt;/ref&gt;
:''morsdoodbang'', ''morsdoodgedaan'', ''morsdoodsiek'', ''morsdoodstil'', ''morsdoodverlief'' en ''morsdoodvervelig'' is verdere voorbeelde&lt;ref name=&quot;WAT&quot;&gt;[[WAT]]&lt;/ref&gt;
:blind + helderverlig → blindhelderverlig&lt;ref&gt;Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 14: '' 'n Ligte tikkie op die deur, 'n aankondiging dat die gaste reeds vergader het en Henry vind sy weg na die getransformeerde voorkamer, wat'' '''blindhelder''' verlig, '' 'n bewegende mensheid bevat.''&lt;/ref&gt;

g=== Voorbeelde ===
'n Aantal voorbeelde van intensiewe:

* '''af''' – morsaf,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; regaf,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; pylregaf&lt;ref&gt;Louw, A.M. 1999. ''Vos''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 77: ''Hy fluit teen die reën in, maar dit val soos dit wíl: dán skuins, dan'' '''pylregaf'''.&lt;/ref&gt;
* '''agter''' – heelagter&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''agteroor''' – rûensagteroor&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;
* '''alleen''' – stokalleen,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; stoksielalleen,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: [[Human &amp; Rousseau]], bl. 68: ''Ek dink nou ook aan Johanna Goodall wat na haar man se dood'' '''stoksielalleen''' ''in 'n huis anderkant die ewe eensame Cecil Higgs gewoon het.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 217: '''&quot;Stoksielalleen.&quot;'''&lt;/ref&gt; moedersielalleen,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; moederstoksielsaligalleen,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; vingeralleen,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; doodalleen,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/9486/Uitspraakwoordeboek%20van%20Afrikaans.pdf?sequence=1  Le Roux, T.H.; Pienaar, P. de Villiers . 1945. (1971-druk) ''Uitspraakwoordeboek van Afrikaans''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 54] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200517082233/http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/9486/Uitspraakwoordeboek%20van%20Afrikaans.pdf?sequence=1 |date=17 Mei 2020 }} Hoflikheidswaarskuwing: '''14,12 MG groot'''.&lt;/ref&gt; sielalleen, stoksielsaligalleen,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; mensalleen,&lt;ref&gt;Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 197: ''Ek het gedink ek is'' '''mensalleen''' ''oor met die vlese, die visse, die katte en die voëls van die aarde, vir altyd en altyd.''&lt;/ref&gt; vroualleen, manalleen, skepsel-alleen&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 56: ''En wat gebeur met hul vrouens so'' '''skepsel-alleen''' ''by die huis?''&lt;/ref&gt;
* '''arm''' – brandarm,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; doodarm,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot;&gt;De Stadler, L.G. 1994. ''Groot tesourus van Afrikaans''. Halfweghuis: Southern Boekuitgewers.&lt;/ref&gt; straatarm,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; bedelarm,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; blêrarm,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; bloedarm&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''bang''' – dood(s)bang,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: [[LAPA Uitgewers]]. bl. 112: ''Linda reageer beswaarlik. Sy is'' '''doodbang'''.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 236-237: ''Soos die meeste mense met 'n drankprobleem is sy'' '''doodbang''' ''om in 'n hospitaal opgeneem te word, want daar is alkohol en sigarette taboe.''&lt;/ref&gt; vrekbang,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; yskoudbang,&lt;ref name=&quot;Wolwedanswordfliek&quot;&gt;[http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2011/08/27/SK/16/wolwedans.html ''Springbokradio se ‘Wolwedans’ word fliek''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153409/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2011/08/27/SK/16/wolwedans.html |date=28 November 2015 }}: ''My Broer se Bril'', ''Die Vlindervanger'' en ''Weerskant van die nag'' het riller-elemente gehad, maar nie werklik ’n rillerstorie wat ’n mens '''yskoudbang''' laat word nie.”&lt;/ref&gt; skytbang en broekskytbang&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; (obseen), siekbang,&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 27: ''&quot;Ai, Oom!&quot; Naas is opeens'' '''siekbang'''.&lt;/ref&gt; sissiebang,&lt;ref&gt;Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. &amp; red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 57: ''Ek het skuldig gevoel oor ek al sewentien is en'' '''sissiebang''' ''vir die storm''.&lt;/ref&gt; haasbang,&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 118: ''Dokter: Bog, man, sy was net'' '''haasbang'''.&lt;/ref&gt; lambang,&lt;ref&gt;Green, M. 1998. ''Geheime Dossiere: Nagbewegings''. Midrand:Perskor, bl. 137: ''Jantjies was ook nie bereid om enigiets anders as dít te sê nie. Om die waarheid te sê, hy het gesukkel om daadie enkele woord uit te kry. En toe hy dit regkry, was dit bloot 'n hees preweling. Dit was asof hy'' '''lambang''' ''was''.&lt;/ref&gt; hondbang
* '''bedaard''' – doodbedaard&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 30: ''&quot;Ek weier om te gaan voordat ek weet wat die rede vir jul belaglike optrede is,&quot; antwoord Oloff'' '''doodbedaard''', ''maar sy stem sny die stilte.'' &lt;/ref&gt;
* '''bederf/bedorwe''' – diepbedorwe&lt;ref&gt;[[WAT]]: ''Ja, sondaars is ons'', '''diepbedorwe''' (Ges. 155:2)&lt;/ref&gt;
* '''bedroef''' – diepbedroef&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt;
* '''bedrywig''' – miernesbedrywig&lt;ref&gt;Goosen, H. 1989. Ontwerpers vir die praktyk. ''Suid-Afrikaanse Panorama'', Julie, p. 10: ''Die Y-ontwerperskool in Mamelodi, 'n'' '''miernesbedrywige''' ''Swart dorp vlakby Pretoria, lei eersteklas bou-ontwerpers op.''&lt;/ref&gt;
* '''bekend''' – alombekend,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 11: ''En so was dit ook met''As almal ver is ''- toe ek met mense begin praat en die eerste bydraes ontvang, was dit vinnig duidelik dat die redes hoekom baie mense en gesinne hulle goed wil vat, eintlik'' '''alombekend''' ''en voor die hand liggend is''.&lt;/ref&gt; doodbekend,&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt; wêreldbekend,&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 106: ''Nie as jy klaar skatryk en'' '''wêreldbekend''' ''is nie.''&lt;/ref&gt; wydbekend
* '''bekommerd''' – doodbekommerd&lt;ref&gt;Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 54: ''En as hulle terugkom op die aarde, hoe gaan hulle weer by hulle eie tyd uitkom? By hulle ouers, en oom Charles, en hulle broers en susters wat teen dié tyd seker al'' '''doodbekommerd''' ''oor hulle is.''&lt;/ref&gt;
* '''belangrik''' – lewensbelangrik&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''beledig''' – doodbeledig&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''belese''' – blinkbelese&lt;ref&gt;Meiring, J. 2019. Foute, foute, net waar jy kyk. ''Rapport Weekliks'', 30 Junie, bl. 12: ''Sonder so 'n agent'' - '''blinkbelese''' ''en markslim - kom die voornemende skrywer nie naby 'n uitgewer nie.''&lt;/ref&gt;
* '''bemind''' – teerbemind,&lt;ref&gt;Sadie, Thys. 1982. ''Reis na die onsigbare wêreld''. Pretoria: Folio Uitgewers. bl. 47 &lt;/ref&gt; alombemind&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 112: ''In die dae toe Uys nog die'' '''alombeminde''' &quot;golden boy&quot; ''was wat in 'n vaarwater medemenslike warmte deur die lewe gepronk het, kon niemand sonder 'n warm laggie oor Uys praat nie.''&lt;/ref&gt;
* '''benoud''' – dood(s)benoud&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''beroemd''' – wêreldberoemd&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;
* '''besig''' – druk besig, rasend besig,&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 215: ''&quot;Ek het nie baie tyd nie, Jeroen. Dit is hier'' '''rasend besig.'''&quot;&lt;/ref&gt; dol besig&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 13: ''Daardie eerste paar maande toe ons'' '''dol besig''' ''was met verf en spyker en binnemure uitslaan, om onder meer ook 'n studeerkamer vir my in te ruim, het sy steeds meer 'n ver trek in haar oë gekry en die kos gereeld laat aanbrand.''&lt;/ref&gt;
* '''besope''' – stombesope&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''betyds''' – doodbetyds&lt;ref&gt;Fryer, C. 1991. Snelskrif teen die dood. In: Gouws, T. &amp; Roodt, P.H. 1992. ''Granaat: Eietydse essays''. Kenwyn: Jutalit. p. 99: ''Die dood is'' '''doodbetyds'''.&lt;/ref&gt;
* '''bewoë''' – diepbewoë&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt;
* '''bitter''' – galbitter,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; alsbitter,&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; alsembitter, aalwynbitter, alweebitter
* '''blank''' – lelieblank,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; spieëlblank, sneeublank, silwerblank, pêrelblank, melkblank&lt;ref&gt;[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB06:000001768:pdf Coetzee, A.J. 1938. ''Die Afrikaanse Volksgeloof''. Amsterdam: N.V. Swets &amp; Zeitlinger.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210306023419/https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB06:000001768:pdf |date= 6 Maart 2021 }}, bl. 61: ''met hulle'' '''melkblanke''' ''liggame, hulle onoortreffelike skoonheid, en hulle betowerende sang.''&lt;/ref&gt;
* '''bleek''' – doodsbleek,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 91: ''Terwyl Nadine'' '''doodsbleek''' ''kyk na brandende bome wat op een plek tot in die pad neerstort, en Uys sy kop tot binne sy hemp se kraag ingetrek het om nie te hoef sien nie.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 24: ''Hy rus sy kop teen die kussing, sy oë toe, sy gesig'' '''doodsbleek.'''&lt;/ref&gt; wasbleek,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 22: ''Hy's'' '''wasbleek.'''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 13: ''En as mense vra wat gaan aan, draai die hele storie maar altyd weer by die'' '''wasbleek''' ''en yskoue Antonie alleen daar in sy kis''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 37: ''Sy gesig word'' '''wasbleek.'''&lt;/ref&gt; fletsbleek,&lt;ref&gt;Soos verskyn op bl.122 van ''Die heidendogters jubel'', Riana Scheepers, 1995: ''Sy is'' '''fletsbleek'''.&lt;/ref&gt; geelbleek,&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 170: ''Kotie het'' '''geelbleek''' ''en uitgewas met hol wange en groot oë op die bed gelê.''&lt;/ref&gt; wurmbleek,&lt;ref&gt;Rousseau, Leon. 2007. Derde uitgawe. ''Fritz Deelman en die skepe van Mars''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 40: ''Fritz kan nie uitmaak of die Marsman vriendelik probeer wees nie, want daar is geen uitdrukking op die'' '''wurmbleek''' ''gesig nie''.&lt;/ref&gt; asbleek,&lt;ref&gt;Rabie, J.S. 2004. Gondel-deuntjie. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 28: ''Toe sy die marmertrappe afdaal, skeur die skielike son haar mond tot heftige gebloei in haar'' '''asbleek''' ''gesig''.&lt;/ref&gt; maanbleek,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 49: ''Die plant wasbessiestruik lê die duine vas met sy lang ranke wat tot veertig meter wydlangs strek, elk so volgeryg met derduisende'' '''maanbleek''' ''bessies dat 'n mens dit oplig en soos jy 'n koei melk by die handevol in 'n emmer afstroop.''&lt;/ref&gt; grafbleek,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; melkbleek,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; lykbleek&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''blind''' – stokblind,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; stekelblind&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''blink''' – bottelblink, skitterblink,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 40: ''Laat die oggend kom hulle by die vakansiehuis aan: 'n dubbelverdieping met 'n groot swart dak en twee hoë nokke, grys mure en wit hortjies voor groot vensters wat op die'' '''skitterblink''' ''see uitkyk.''&lt;/ref&gt; spieëlblink,&lt;ref&gt;Van Waart, Sue. 1992. Skoonlief en die spook. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 29: ''Ek het gedink aan 'n weerkaatsing van ons'' '''spieëlblink''' ''houtvloere, maar dit was ook onmoontlik.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jansen van Vuuren, Louis. 2013. 'Die geur van seep'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 153: ''Nomi hou die kamerstel'' '''spieëlblink''' ''met 'n spesiale byewas-en-politoer-konkoksie.''&lt;/ref&gt; glinsterblink,&lt;ref&gt;Van Waart, S. 2006. ''Zitzekamma: Boomkatedraal van die Tuinroete''. Pretoria: LAPA, bl. 129: ''Dit is 'n edelhout en een van die mooiste ter wêreld. Donkerbruin.'' '''Glinsterblink'''.&lt;/ref&gt; diamantblink,&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 15: ''In die koperbak het die dwergroos ontvou en 'n pragtige, robynrooi blom skitter'' '''diamantblink''' ''in die donker vertrek.''&lt;/ref&gt; sonblink,&lt;ref&gt;Marais, Pets. 1984. ''Winter van die Nova''. Kaapstad: Daan Retief Uitgewers. bl. 104: ''In die gang kyk Stefan ook met verbasing oor die vrou voor hom se skouer na die netjiese Mercedes wat'' '''sonblink''' ''in die straat staan en pronk, kompleet met chauffeur in uniform en al.''&lt;/ref&gt; sweetblink (spiere), silwerblink,&lt;ref&gt;Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: ''Seker omdat dit lank gedra sal kan word met al die rek daarin, dink ek, wat klaar my hart verloor het op 'n meermingladde'' '''silwerblink''' ''baaikostuum in die enigste ander behoorlike klerewinkel op die dorp.''&lt;/ref&gt; politoerblink,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 15-16: ''Sesduimers, vyftien cm breed, tot vyf meter lank.'' '''Politoerblink''' ''maar nou verduister deur sand.''&lt;/ref&gt; kraakblink,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; kristalblink,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; poetsblink
* '''blond''' – bottelblond,&lt;ref&gt;Soos verskyn op bl. 60 van ''Dansmaat'', Elsa Joubert, 1993:'' &quot;Wounded,&quot; sê die'' '''bottelblonde''' ''vrou in die rooi geweefde jurk, &quot;not my body, but my heart. I stoot in Budapest wen the tenks come in. My heart breaks. My heart still broken.&quot; ''&lt;/ref&gt; vlasblond,&lt;ref&gt;Ferreira Jeanette. 1995. ''Die onsterflikes''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 10: ''Die liggaamsbou volmaak, die hare'' '''vlasblond''' ''en dig, die gesig sterk, met 'n vasberade uitdrukking in die ondeurdringbare blou van die oë.''&lt;/ref&gt; sonblond,&lt;ref&gt;Van der Westhuizen, Vincent. 1992. Groen oë. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 226: ''Haar'' '''sonblonde''' ''hare is soos 'n sluier om die onderste gedeelte van haar gesig gewaai.''&lt;/ref&gt; koringblond&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 130: ''Die eerste een by hulle is egter Sissie met haar'' '''koringblonde''' ''hare styf agtertoe getrek in 'n poniestert en haar wye glimlag met die eweredige tande; hy het al vergeet hoe aantreklik sy is.''&lt;/ref&gt;
* '''blou''' – potblou,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; botblou,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; erdblou,&lt;ref&gt;De Lange, Johann. 2008. Vrywillige balling. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.934: ''Sy kon dit aanvoel in die lug; / in die'' '''erdblou''' ''Spaanse lug / kon sy haar verlange voel versprei.''&lt;/ref&gt; baftablou,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 15-16: ''Daarom het hy dan ook teen die einde van die geboorteproses, wat 'n hele dag en 'n nag geduur het'', '''baftablou''' ''geword''.&lt;/ref&gt; hemelsblou,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Groenewald, P.W.J 1944&quot;&gt;Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.67&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J.S. 2004. Gondel-deuntjie. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 28-29: ''Kristaldruppel na kristaldruppel drup haar treurigheid af in die water wat flikker met groen en amber vlamme. En klim tussen strenge mure en seniel-grynsende vensters, op na die'' '''hemelsblou''' ''son''.&lt;/ref&gt; blouselblou, branderblou
* '''bly''' – doodbly,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Groenewald, P.W.J 1944&quot; /&gt; hondbly,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; dankiebly,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; dolbly,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 42: ''Vroeg die middag fluit ek vir my hond wat'' '''dolbly''' ''die voortou neem.''&lt;/ref&gt; sielsbly&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''bo''' – heelbo&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''bont''' – papegaaibont,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 19: ''Die volgende dag sluit Jorie haar hemelateljee se deur ook op my neus: na byna 'n jaar en 'n half se ontstentenis spring sy aan die skilder in haar verfbesmeerdste, '''papegaaibontste''' klere, gulsig, alleen.''&lt;/ref&gt; kakelbont,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot;&gt;[http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/15233/Die%20grammatika%20van%20standaard-Afrikaans.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y Van Schoor, J.L. 1983. ''Die grammatika van standaard-Afrikaans.'' Kaapstad: Lex Patria.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331081740/http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/15233/Die%20grammatika%20van%20standaard-Afrikaans.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y |date=31 Maart 2022 }}, p. 276-277&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bloemhof, F. 1994. Die beginsels van pyn. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 334: ''Ek kon sy'' '''kakelbont''' ''hemde en die silwermedalje in sy ewe silwer borshare nie verduur nie.''&lt;/ref&gt; strontbont (plat)&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 104: ''Het hy vergeet van die menigte onwaarhede wat hy vertel het? Die wittes en die swartes en al die ander kleure van die reënboog, 'n'' '''strontbont''' ''spul''?&lt;/ref&gt;
* '''braai''' doodbraai&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''brand''' doodbrand&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''breed''' – hemel(s)breed,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; wêreldbreed,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; bergbreed&lt;ref&gt;Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 16: ''&quot;Hoekom beweeg jy nie tussen die mense nie?&quot; vra Jock wat langs hom kom sit het, sy skouers'' '''bergbreed''' ''in sy Harris-tweedbaadjie.''&lt;/ref&gt;
* '''broos''' – seepbelbroos&lt;ref&gt;Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 368: ''Elwiena besef hoe nodig die mens 'n skuiling het, al is dit 'n'' '''seepbelbrose''' ''skuiling van woorde, en die verteller kry hier saam met Elwiena een van die antwoorde op haar soeke na die waarheid en die mag van woorde.''&lt;/ref&gt;
* '''bros''' – kraakbros&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Nel, Ronel. 2009. Die son ontbrand en ons ontkom. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 281: ''Die oggend was'' '''kraakbros''' ''soos jong slaaiblare – dog al wat daar werklik tussen ons was, was sewe onoorbrugbare jare''.&lt;/ref&gt;
* '''[[bruin]]''' – grondbruin, bergbruin (water; stroom), modderbruin,&lt;ref&gt;De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.941: ''vir die'' '''modderbruin''' ''konvooi wat dwars- /  oor die landskap soos 'n ruspe knars.''&lt;/ref&gt; vetbruin,&lt;ref&gt;De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.941: ''maak plek vir die ysblou lug, / vir klitsgras tussen landerye, /'' '''vetbruin''' ''sooie en groen / weiding, wolkwit troppe, 'n bron,''&lt;/ref&gt; beskuitbruin,&lt;ref&gt;Van Coller, Dolf. 1992. 'n Stywe dop vir Kosie. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.148: ''Op die sak van die hemp was die woorde:'' Man of the moment ''ingestik. Sy broek, gespe en'' '''beskuitbruin''' ''volstruisleerskoene, saam met die Rolex, het aan die woorde op die hemp gestalte gegee.''&lt;/ref&gt; neutbruin,&lt;ref&gt;Oberholzer, Mike. 1992. 'n Koeël vir Leonora. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.165:  ''In sy verbeelding sien hy hulle saam in die Griekse son – Merryl'', '''neutbruin''' ''en slank in 'n bikini, die wind in haar hare.''&lt;/ref&gt; bessiebruin,&lt;ref&gt;Maartens, Maretha. 2013. 'Die sagte oë van beeste'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 194: ''My pa wat voorwalletjies gooi, ek wat steeks toekyk, my kop by biblioteekboeke en Thomas se bene'', '''bessiebruin''' ''teen die wit van sy tennisbroek''.&lt;/ref&gt; karamelbruin,&lt;ref&gt;Naudé, Charl-Pierre. 2009. Die pêrellig van haar lampe. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 75: ''Haar sexy lyfie was'' '''karamelbruin''' ''en klein''.&lt;/ref&gt; waksbruin,&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2009. Die twee lewens van Johannes Jakobus (Japie) Leonard. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 202: ''Bokant die besembosstrook verrys die kranse van'' '''waksbruin''' ''rots en gebrande ysterklip''.&lt;/ref&gt; sjokoladebruin,&lt;ref&gt;Van Rensburg, Frans. 2009. ''Lammervanger''. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 233: ''Binne weke verander my ma se melkwit vel in'' '''sjokoladebruin'''.&lt;/ref&gt; heuningbruin,&lt;ref&gt;Coetzee, J.M. 1999 (2009). ''In oneer''. Vertaal deur Fanie Olivier. Kaapstad:Umuzi, bl. 5: ''Hy streel haar'' '''heuningbruin''' ''lyf''.&lt;/ref&gt; toffiebruin,&lt;ref&gt;Viljoen, F. 2021. ''Wêreld van Wolwe: Tweede asem''. Pretoria: LAPA, bl.38: ''Hy sien 'n ou vrou in 'n los kaftanrok. Lang grys hare waai om haar gesig. Sy het 'n'' '''toffiebruin''' ''vel vol rimpels.''&lt;/ref&gt; kraakbruin (kos)&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''dapper''' – doldapper&lt;ref&gt;[https://issuu.com/kougaexpress/docs/kougaexpresskg_20140619/5 McCarthy. J. 2014. Speserye, klante lei na nuwe paaie. ''Kouga Express'', 19 Junie:5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225162546/https://issuu.com/kougaexpress/docs/kougaexpresskg_20140619/5 |date=25 Desember 2016 }}: '' 'n Liefde vir speserye, 'n groeiende klante-basis en'' '''doldapper''' ''bestuurders het nie net tot 'n ompad gelei nie, maar tot die ontdekking van geheime vlieë, boerekos en blinklyf-forelle.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2000/05/03/14/12.html Hambidge, J. 2000. Bundel word ironiese lykdig aan digter self. ''Die Burger'', 3 Mei:14]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Jy raak roekeloos met jou sinne /'' '''doldapper''' ''/ gedrewe / bipolêr / en vol fin de siècle-hebbelikhede.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.litnet.co.za/dryfhout-die-ontstaansgeskiedenis-2004/ Aucamp, H.  2007. Dryfhout: die ontstaansgeskiedenis 2004. ''LitNet Akademies'', 13 Junie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225171635/http://www.litnet.co.za/dryfhout-die-ontstaansgeskiedenis-2004/ |date=25 Desember 2016 }}: ''Dit was 'n dapper gebaar van mev Le Roux om my te nooi, want Hittegolf is uitgesproke homoëroties van inslag; en dit was 'n'' '''doldapper''', ''selfs onbesuisde gebaar van my om dié uitnodiging te aanvaar.''&lt;/ref&gt;
* '''deftig''' – kraakdeftig&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''deur''' – middeldeur,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; dwarsdeur&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''diep''' – afgronddiep,&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; enkeldiep, kniediep (''kniediep'' in die moeilikheid; ''kniediep'' voordag (douvoordag)), pensdiep, skouerdiep, nekdiep,&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 143: ''Hy weet die dokter gaan vies wees oor die vroeë uur, maar die kalf is nou'' '''nekdiep''' ''in die put.''&lt;/ref&gt; kraakdiep&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''dig''' – potdig,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; botdig&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;
* '''dik''' – trommeldik,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; knuppeldik (met sy verwante ''knepeldik, kneweldik, knubbeldik, knipdik, knippeldik''),&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; dwarreldik&lt;ref&gt;Cornelius, Gert. 2008. Nagplek. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 96: ''Die bank en twee opgestopte stoele is motgevreet en oral lê die stof'' '''dwarreldik'''.&lt;/ref&gt;
* '''dof''' – droomdof&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''dom''' – aartsdom, eseldom, horingdom, klipsteendom
* '''donker''' – pikdonker,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; stikdonker,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 105: ''Dis 'n'' '''stikdonker''' ''nag''.&lt;/ref&gt; nagdonker,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; oliedonker,&lt;ref&gt;Soos verskyn op bl.64 van ''Die ambassadeur'', André P. Brink, 1963 (Sewende druk 1984): ''Die rivier is 'n trae,'' '''oliedonker''' ''strook onder die ligte van die brug verby''.&lt;/ref&gt; skemerdonker,&lt;ref&gt;Soos verskyn op bl. 204 van ''Die ambassadeur'', André P. Brink, 1963 (Sewende druk 1984): ''Die'' '''skemerdonker''' ''garage wat altyd na vars strooi geruik het, en effens muwwerig, en iets na teer of olie.''&lt;/ref&gt; gietdonker, angsdonker&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2010. In die huis van nagskimme was daar... In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. ''13 Spookstories''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 72 ''Dirk en Pierre het glo deur die'' '''angsdonker''' ''veld  na die leë ou huis toe gesluip.''&lt;/ref&gt; doodsdonker,&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 136: ''Maar uiteindelik verdwyn die laaste toneel in 'n fyn stippel van lig en is dit'' '''doodsdonker''' ''in die ruimtetuig''.&lt;/ref&gt; gitdonker,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; gitswartnagdonker,&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 167: ''Weer donkerte''. '''Gitswartnagdonkerte'''.&lt;/ref&gt; grotdonker,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. &amp; red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 57: ''Die onweer was ritmies. Behalwe vir die donderblitse was dit donker, Pa.'' '''Grotdonker''', ''soos 'n Groot Vasteland''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 32: ''Dis'' '''grotdonker''' ''en my oë raak nie gewoond daaraan nie.''&lt;/ref&gt; dikdonker,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 146: ''Naby die wal skuil'' '''dikdonker''' ''wolke sardiens, elkeen wonderlik reëlmatig kop tot stert gespasieer in sy eie klein swemgebied.''&lt;/ref&gt; tonneldonker,&lt;ref&gt;Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 156: ''Toe word die deksel toegedruk. Dis skielik'' '''tonneldonker.'''&lt;/ref&gt; gatdonker,&lt;ref&gt;Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 166: ''Die verligting is groot. Die tonnel voel li's en li's ver en dis'' '''gatdonker'''.&lt;/ref&gt; grafdonker&lt;ref&gt;Viljoen, F. 2022. ''Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag''. Pretoria: LAPA, bl. 140: ''Dadelik is die huis... die hele huis...'' '''grafdonker'''.&lt;/ref&gt;
* '''dood''' – morsdood,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 72: ''Die romantiek van vroeër is'' '''morsdood.'''&lt;/ref&gt; klipdood, dikdood&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''dood''' (dooierig) – dikdood/dikdooi&lt;ref&gt;[[WAT]]: Op Nuwejaarsmôre is die meeste mense dikdood.&lt;/ref&gt;
* '''doof''' – stokdoof,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot;&gt;{{Cite web |url=https://scholar.ufs.ac.za/bitstream/handle/11660/7513/EsterhuizenHL.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y |title=Esterhuizen, H.L. 1974. Intensivering in Afrikaans. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling. Bloemfontein: Universiteit van die Oranje-Vrystaat. bl. 2, 5, 10-12, 14-23, 26 |access-date=12 Julie 2021 |archive-date=12 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712130721/https://scholar.ufs.ac.za/bitstream/handle/11660/7513/EsterhuizenHL.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 115: ''Hier probeer Jorie self praatkans inkry, in 'n amper skreeustem, want tant Babsie is'' '''stokdoof'''.&lt;/ref&gt; potdoof
* '''dor''' – beendor,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; kraakdor,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; kurkdor&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''dries''' (astrant, aanmatigend, vermetel, brutaal) – doldries&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''driftig''' – doldriftig&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 39: ''Ek het hom nooit gekeer as hy'' '''doldriftig''' '' 'n spoor wil volg nie.''&lt;/ref&gt;
* '''droef''' – kerkhofdroef
* '''dronk''' – smoordronk,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; stomdronk,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; dooddronk,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; stormdronk, papdronk,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; dikdronk, slingerdronk, poepdronk&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 117: ''&quot;Die mens was'' '''poepdronk.'''&quot;&lt;/ref&gt; (plat), horingdronk,&lt;ref&gt;Marais, Danie. 2006. ''In die buitenste ruimte''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.77-78 (''Bundesstraße 51''): ''...en die lawaaierige bloeisels wat vir jou tong uitsteek / is om soos 'n'' '''horingdronk''' ''cowboy / die oorbodige landskap soos leë bierbotteltjies / van die tafel te wil afvee...''&lt;/ref&gt; duiseldronk, bibberdronk,&lt;ref&gt;Brink, André P. 1965. ''Orgie''. Kaapstad: John Malherbe Edms. Bpk. bl.83: ''Kom terug na my, kom terug''      '''duiseldronk, bibberdronk''' ''dronk''&lt;/ref&gt; katdronk,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; diepdronk,&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt; kanondronk
* '''droog''' – kurkdroog,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 50: ''Lente word skielik somer by ons, en tussen September, Oktober en November word die veld vinnig'' '''kurkdroog.'''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 19: ''Van In haal sy skouers op en smyt die lou mineraalwater in die'' '''kurkdroë''' ''glas''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 260: ''Haar mond is'' '''kurkdroog'''.&lt;/ref&gt; botdroog,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt; poeierdroog,&lt;ref&gt;Verwey, P. 2015. ''Clint Eastwood van Wyk en die Moordenaarsklok''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 53: ''Die landskap verander van kurkdroog na '''poeierdroog'''''.&lt;/ref&gt; horingdroog,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 140: ''Hy was nog ongeskeer en sy baard was stoppelrig en blou, die vel in sy nek'' '''horingdroog''' ''van baie buitewerk.''&lt;/ref&gt; houthoringdroog,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; stofdroog,&lt;ref&gt;[http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2007/04/17/B1/6/tegmozvloed.html Gibson, Erica. 2007. Vloed help brûe bou. ''Beeld'', 17 April:6] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128154307/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2007/04/17/B1/6/tegmozvloed.html |date=28 November 2015 }} : ''Ironies genoeg was daar sedert Februarie se vloede haas geen reënval in die gebied nie en die veld is'' '''stofdroog''' ''rondom die Zambezi-vloedvlakte.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2000/03/08/9/1.html Hill, Christopher. 2000. Kronieke koel maar interessant opgeteken. ''Die Burger'', 08 Maart:9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153401/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2000/03/08/9/1.html |date=28 November 2015 }}: ''Dit wil nie sê dat die resultaat'' '''stofdroog''' ''is nie, ver daarvandaan.''&lt;/ref&gt; tonteldroog, kurkhoringdroog,&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 197: ''...soms kriewel iets hoorbaars in hulle'' '''kurkhoringdroë''' ''kelke.''&lt;/ref&gt; dordroog,&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 56: ''Toe smyt Effie haar boek ineens weg dat hy skuif oor die vloer. &quot;Ek is gatvol vir die strooi! Oorsaak en gevolg, oorsaak, gevolg, nuwe oorsaak. Spul'' '''dordroë''' ''kaf...&quot;''&lt;/ref&gt; beendroog,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; hooidroog,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; kurkhooidroog,&lt;ref&gt;De Villiers, C.G.S. 1979. ''Soete inval: nagelate geskrifte van Con de Villiers.'' Tafelberg-Uitgewers, bl. 61: ''Die groot sentrale Spaanse plato is treurige wêreld; alles is vaal en'' '''kurkhooidroog'''.&lt;/ref&gt; houtskooldroog,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; kraakdroog&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''duidelik''' – glasduidelik,&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 83: ''Maar die hofpapier en die gruwelike woorde. Hulle was'' '''glasduidelik'''.&lt;/ref&gt; klaarduidelik&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''dun''' – plankdun,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; papierdun&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;, vliesdun,&lt;ref&gt;[[C.M. van den Heever|Van den Heever, C.M.]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]]''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 14-15: ''In verskillende mooi ontwikkelde persoonlikhede, indiwiduele bevoegdhede in die gemeenskap, kom die dieper skeppingskrag van die lewe, die universele vormingskrag tot persoonlike uiting; en omdat ons Afrikaners nie in 'n kleurlose benede-kultuurlikheid wil bly wegskuil nie, maaf ons kultuur-persoonlikheid tot die volheid van sy ontwikkeling wil bring, hier binne ons geografiese grense, daarom wil ons 'n eie Afrikaanse kultuur hê, nie 'n nageaapte vorm-dooie ding, 'n'' '''vliesdun''' ''vel wat ons oor die geraamte van 'n Wes-Europese land se beskawingsvorm getrek het nie, maar 'n eie, vollewende skepping wat die tekens van ons ervaring, ons geskiedenis dra.''&lt;/ref&gt; haardun, kraakdun (porselein, glas of stem),&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; flenterdun, ragdun, riemdun, naalddun, dennenaalddun,&lt;ref&gt;Steenberg, Elsabe. 1987. ''O, om te fluit''. Pretoria: J.P. van der Walt en Seun. Bl. 32: ''Sy sing so'' '''dennenaalddun''' ''dat die ou kabouter die klip laat val en sy hande onder sy baard vou''.&lt;/ref&gt; posbusdun (lippe),&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 61: ''Maar nou is hulle gevrete vroom en hulle lippies'' '''posbusdun'''.&lt;/ref&gt; grasdun,&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 183: ''Sy fris boerebene van vroeër is nou'' '''grasdun'''.&lt;/ref&gt; stokkiedun,&lt;ref&gt;Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 28: ''My bene is'' '''stokkiedun''' ''onder die sagte broek.''&lt;/ref&gt; donkiebeendun,&lt;ref&gt;Maartens, Maretha. 2013. 'Die sagte oë van beeste'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 197: ''Hy sit die koevertjie in my hand, sy pols donkiebeenbenerig, sy arms'' '''donkiebeendun'''.&lt;/ref&gt; rafeldun,&lt;ref&gt;Meiring, Jean. 2009. Brief aan Ariadne. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 173: ''Jy't onlangs 'n goeie ruk lank my e-posse met stilte begroet. Ná die tyd'' '''rafeldun''' ''verskonings (moet jy toegee) uitgedink oor jou werkgewer se IT-stelsel wat soms oorgretig boodskappe uit allerlei oorde keer of firewall of wat ook al''.&lt;/ref&gt; asemdun,&lt;ref&gt;Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 375: ''...Tog buig die'' '''asemdun''' ''kleed die lig self en vang 'n wêreld in sy sfeer''.&lt;/ref&gt; wafeldun, draaddun,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; garingdun,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Van der Vyver, M. 2004. ''Die hart van ons huis: 'n skrywer in Provence''. Kaapstad: Tafelberg Uitgewers, p. 209: '' 'n Halwe liter suiwer maagdelike olyfolie (waarvan ons 'n benydenswaardige keuse in hierdie omgewing het) word in 'n'' '''garingdun''' ''stroompie by die knoffelrige eiergele geskink terwyl die mengsel aanhoudend met een hand geklits word.''&lt;/ref&gt; lemdun,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; riempiesdun&lt;ref&gt;Van Nierop, L. 2018. ''Katelknaap: 'n roman''. Kaapstad:Penguin Books, p. 122: ''Die eienaar van die Toy Boy-agentskap, 'n'' '''riempiesdun''' ''vrou met 'n bril en 'n ontevrede trek om die mond beduie na die vorm wat Tristan gedeeltelik ingevul het.''&lt;/ref&gt;
* '''duur''' – peperduur,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; bitterduur, vrekduur&lt;ref&gt;[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html Anime-fantasie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153353/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html |date=28 November 2015 }} ''Dié kunsvorm is streng gesensor in die jare tagtig van die vorige met die gevolg dat dit deesdae vrekmoeilik – en''  '''vrekduur''' – ''is om anime van goeie gehalte in die hande te kry.''&lt;/ref&gt;
* '''dwars''' – plankdwars (jagtaal: wanneer 'n dier heeltemal dwars staan, gereed om geskiet te word)&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''eens''' – doodeens&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''eenvoudig''' – doodeenvoudig,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; blooteenvoudig,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; kindereenvoudig&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''eerlik''' – doodeerlik&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 310: ''Van ingebore aard was hy miskien 'n'' '''doodeerlike''' ''man wat jou nooit met 'n stuiwer sou tekort gedoen het nie''.&lt;/ref&gt;
* '''eg''' – goudeg
* '''eie''' – bloedeie&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;
* '''ellendig''' – doodellendig&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''erg''' – dooderg&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''ernstig''' – doodernstig,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bourliaguet&quot;&gt;Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 103: ''Jean Jakkals - wat 'n baie paslike naam gekry het - haal sy skouers op en sê'' '''doodernstig''': ''&quot;Laat hulle dan maar by Boucharchat gaan bly. Daar sal hulle'' '''doodtevrede''' wees.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova: Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 52: ''Lucas kan nie glo wat hy hoor nie, maar Ayanda is'' '''doodernstig'''.&lt;/ref&gt; sielsernstig,&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 9: ''&quot;Stiefpa sal nooit weet nie,&quot; pleit Naas'' '''sielsernstig'''.&lt;/ref&gt; vry-ernstig&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''fiks''' – topfiks&lt;ref&gt;Van Schalkwyk, R. 1980. ''Sending Reijger''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 1: ''As gevolg van die aard van sy werk moet hy'' '''topfiks''' ''wees, want hy sal heel waarskynlik in die nabye toekoms, 'n ruimtereis onderneem.''&lt;/ref&gt;
* '''flou''' – stokflou,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 9: ''&quot;Ons werk ons nou al twee maande'' '''stokflou''',&quot; ''skryf ek op 3 Mei in my dagboek.''&lt;/ref&gt; doodflou
* '''fris''' (gesond) – perdfris,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 243: ''&quot;Laat my eers eet, Pieter. 'n Paar happe en ek is weer'' '''perdfris'''.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 63: ''Wanneer Naas weer'' '''perdfris''' ''is, kan hy nie langer op Mooifontein bly nie.''&lt;/ref&gt; kikfris,&lt;ref&gt;[[WAT]] (nie algemeen) ''Heeltemal fris; baie gesond; perdfris.'')&lt;/ref&gt; appelfris&lt;ref&gt;[[WAT]]: Fris en bloesend van kleur: ''Haar'' '''appelfris''' ''gesiggie''.&lt;/ref&gt; kikfris (nie algemeen)&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; 
* '''fris''' (vars) – doufris,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; komkommerfris,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; lentefris,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; kraakfris&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; vonkelfris,&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref&gt;''Rooi Rose'', 13 Julie 1983, bl. 15, ''Radox''-advertensie: ''[...] en ure lank na badtyd sal jy nog so vars vertoon, en voel jy nog'' '''vonkelfris''' ''en sag en skoon.''&lt;/ref&gt;  tintelfris,&lt;ref name=&quot;Steynberg&quot; /&gt; dartelfris&lt;ref name=&quot;Steynberg&quot;&gt;Steynberg, F. (red.). 1973. &quot;Advertensies&quot; in: Praktiese Afrikaans. Vraestel 1. Studiegids vir Afrikaans. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. bl. 62.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;, windfris&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; 
* '''fyn''' – haarfyn,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 247: ''&quot;My eie onderwyseres weet nog'' '''haarfyn''' ''watter rokkie ek met my eerste kommunie aangehad het.&quot;''&lt;/ref&gt; ragfyn,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rabie, J 1982&quot;&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 120: ''As 'n mens se oog eers eenmaal deur so 'n waarneminkie geboei is, sien jy veel meer spore oor die duine raak: doekvoet-katspoortjies van 'n muishond, muskeljaatkat of meerkat; of die preutse stewelspore van 'n grysbok; die aweregse hiërogliewe van voëls, grotes, vernames, of'' '''ragfyn''' donslig soos die spoortjies van strandlopertjies wat byna sonder indruk oor die enorme vaalgeel lyf van die sand verbygesnel het...&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J.S. 2004. Ek het jou gemaak. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 81: ''Op 'n dag het Jacobs die'' '''ragfyne''' ''trourok van die wasbeeld afgepluk, en oor Andries se swart karkas gehang.''&lt;/ref&gt; piekfyn,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; flenterfyn,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; veselfyn,&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; naaldfyn, kraakfyn,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; poeierfyn (stof),&lt;ref&gt;Van Pletzen, Johan. 1992. Sy ma se beursie. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl.117: ''Ontploffings en 'n gewerskaf met stootskrapers woel die'' '''poeierfyn''' ''roesstof los en dit kleef aan boomblare, gras, dakke en tuine oor die hele dorp.''&lt;/ref&gt; wasfyn,&lt;ref&gt;Smit, Hettie. 1970. ''Sy kom met die sekelmaan.'' Kaapstad: Nasionale Boekhandel. bl. 49: ''Blou bobbejaantjies'', '''wasfyn''' ''viooltjies, kalkoentjies en vygies soos die sterre van die melkweg!''&lt;/ref&gt; spinnerakfyn/spinragfyn,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 107: ''Dit was 'n asempie van 'n rok, een wat 'n mens kon wegblaas, so'' '''spinnerakfyn''' ''was die materiaal.''&lt;/ref&gt; porseleinfyn&lt;ref&gt;[[WAT]]&lt;/ref&gt; vlinderfyn,&lt;ref&gt;Brümmer, W. 2008. ''Die dag toe ek my hare losgemaak het.'' Kaapstad: Human &amp; Rousseau. p. 40: ''Pinkie-in-die-lug het sy vir haar mense geglimlag en'' '''vlinderfyne''' ''treetjies gegee.''&lt;/ref&gt; feëfyn, &lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; stippelfyn,&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; fiefiefyn &lt;ref&gt;Van der Vyver, M. 2013. '' 'n Fontein voor ons deur.'' Kaapstad: Tafelberg-uitgewers, p. 129: ''Die Franse maak van die mooiste klere in die wêreld, vra maar vir enige modieuse vrou, en die verruklikste'' '''fiefiefyn''' ''skoentjies wat jou tot trane kan dryf.''&lt;/ref&gt;
* '''gaar''' – doodgaar&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Lutrin, Beryl. 1999. ''Afrikaans Handbook &amp; Study Guide: An English student's guide to Afrikaans''. Birnam Park: B. Lutrin. bl. 44&lt;/ref&gt;
* '''gedaan''' – doodgedaan,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; morsgedaan&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;, morsdoodgedaan&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''gedwee''' –  hondgedwee&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''gedienstig''' – hondgedienstig&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''geduldig''' – doodgeduldig &lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.68&lt;/ref&gt;
* '''geel''' – goudgeel,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; kerriegeel, borriegeel,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; knalgeel,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; vlamgeel, kanariegeel,&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 44: ''Hy dra 'n skreeulelike pak, 'n'' '''kanariegeel''' ''hemp en 'n grasgroen das''.&lt;/ref&gt; mosterdgeel, giggelgeel (skertsend), songeel,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Van der Vyver, M. 2013. '' 'n Fontein voor ons deur.'' Kaapstad: Tafelberg-uitgewers, p. 48: ''Maar op 'n oggend sien ek dat twee'' '''songeel''' ''krokusse deur die dik laag sneeu in die tuin gebars het.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Van Zyl, Wium. 2013. 'Na Doornkraal in die Duivenhoksvallei'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 284: ''Dat die werf'' '''songeel''' ''was met tulpe, van die aandblom in volle geur, skaamrosies wat bloos in die môredou, het ek toe nog nie geweet nie.''&lt;/ref&gt; wortelgeel,&lt;ref&gt;Van Rensburg, Frans. 2009. ''Lammervanger''. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 231: ''&quot;Mevrou Santa het besluit dat ons 'n span gaan maak om by die Spar op Warmbad as karwagte diens te doen,&quot; sê die vrou met die'' '''wortelgeel''' ''hare aan die oorkant van die staaltafel en vat 'n sluk koffie uit 'n groen blikbeker''.&lt;/ref&gt; piesanggeel,&lt;ref&gt;Berg, H. 2007. ''My storie van hoop''. Kaapstad: Lux Verbi, bl. 90: ''Toe ek 16 word, het my pa vir my my eerste motor gekoop. 'n'' '''Piesanggeel''' ''Datsun.''&lt;/ref&gt; sonneblomgeel,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2005/01/27/VY/03/01.html |title=Maré, Susan. 2005. Sy hart nog sonneblomgeel. ''Volksblad'', 27 Januarie:3 |access-date=20 Februarie 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128154326/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2005/01/27/VY/03/01.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2007/12/20/KV/3/ktbrandrusoord.html |title=''Volksblad''. 2007. Rusoord op Brandfort kry nuwe lapa. 19 Desember:3 |access-date=20 Februarie 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128154410/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2007/12/20/KV/3/ktbrandrusoord.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.co.za/books?id=-eRRBAAAQBAJ&amp;pg=PT153&amp;lpg=PT153&amp;dq=%22sonneblomgeel%22&amp;source=bl&amp;ots=1VLLxPOOPa&amp;sig=tgtIpfIoSvLrqrSwO5Kl9K34ZOY&amp;hl=af&amp;sa=X&amp;ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22sonneblomgeel%22&amp;f=false Van Reenen, Lanie. 2013. ''C'est la vie: van lief en leed en kanse vat''. Kaapstad: Tafelberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011423/https://books.google.co.za/books?id=-eRRBAAAQBAJ&amp;pg=PT153&amp;lpg=PT153&amp;dq=%22sonneblomgeel%22&amp;source=bl&amp;ots=1VLLxPOOPa&amp;sig=tgtIpfIoSvLrqrSwO5Kl9K34ZOY&amp;hl=af&amp;sa=X&amp;ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22sonneblomgeel%22&amp;f=false |date= 5 Maart 2016 }}: ''Vir my is dit tans die weelde van hierdie lelike klein kamertjie met sy'' '''sonneblomgeel''' ''mure en neonbuisligte, 'n smal nonne-bedjie met 'n sintetiese blou deken, 'n vloer van saamgeperste houtskaafsels, 'n stoel, tafel, yskassie en kookplaat.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.co.za/books?id=Q3ZRBAAAQBAJ&amp;pg=PT14&amp;lpg=PT14&amp;dq=%22sonneblomgeel%22&amp;source=bl&amp;ots=40xOCoYSQt&amp;sig=wqbzEmFuD0U0-saEVklgNm5L8EE&amp;hl=af&amp;sa=X&amp;ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22sonneblomgeel%22&amp;f=false Kalmer, Harry. 2014. 'n Duisend stories oor Johannesburg: 'n stadsroman. Kaapstad: Queillerie.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Sy dra nie tuitkappies soos die ander vroue in die kamp nie, maar 'n'' '''sonneblomgeel''' ''strooihoed met 'n rooi laproos''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.co.za/books?id=GvBRBAAAQBAJ&amp;pg=PT53&amp;lpg=PT53&amp;dq=%22sonneblomgeel%22&amp;source=bl&amp;ots=V-dF-L7-uw&amp;sig=UNLNAdFiw8zq1KGMpi3fyiF-5g0&amp;hl=af&amp;sa=X&amp;ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22sonneblomgeel%22&amp;f=false Els, Jeanne. 2011. ''As die stroom jou vat: die raaisel van selfmoord''. Kaapstad: Tafelberg.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305005907/https://books.google.co.za/books?id=GvBRBAAAQBAJ&amp;pg=PT53&amp;lpg=PT53&amp;dq=%22sonneblomgeel%22&amp;source=bl&amp;ots=V-dF-L7-uw&amp;sig=UNLNAdFiw8zq1KGMpi3fyiF-5g0&amp;hl=af&amp;sa=X&amp;ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22sonneblomgeel%22&amp;f=false |date= 5 Maart 2016 }}: ''In 'n getypoel digby die Kampbaaise strand krys en fladder seemeeue opgewek in die turkoois water. Ek asem die sout van die see in; ruik die klapperolie in die sonbaaiers se rome waar hulle onder'' '''sonneblomgeel''' ''en kersierooi sambrele ontspan.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.co.za/books?id=ZGhRBAAAQBAJ&amp;pg=PT109&amp;lpg=PT109&amp;dq=%22sonneblomgeel%22&amp;source=bl&amp;ots=9Vz5BowFZB&amp;sig=gX14XTnCrd-m4JCQfu4c3xRjUA0&amp;hl=af&amp;sa=X&amp;ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22sonneblomgeel%22&amp;f=false Van der Vyver, Marita. 2005. ''Bestemmings''. Kaapstad: Tafelberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011907/https://books.google.co.za/books?id=ZGhRBAAAQBAJ&amp;pg=PT109&amp;lpg=PT109&amp;dq=%22sonneblomgeel%22&amp;source=bl&amp;ots=9Vz5BowFZB&amp;sig=gX14XTnCrd-m4JCQfu4c3xRjUA0&amp;hl=af&amp;sa=X&amp;ei=Vo7nVOzzJcPoUsmVhKAK&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22sonneblomgeel%22&amp;f=false |date= 5 Maart 2016 }}: '' 'n Turkoois T-hemp met 'n string skokpienk koraalkrale om die nek, 'n persbont sarong om haar breë heupe gedrapeer,'' '''sonneblomgeel''' ''plastieksandale aan haar stewige plaasvoete''.&lt;/ref&gt; sonskyngeel,&lt;ref&gt;Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 91: ''Terwyl die Alfheimers van die kraanvoëls afklim, sien Henk hulle is almal lank, fris en blond – nes Lyra gesê het, en die'' '''sonskyngeel''' ''klere wat hulle aanhet, skitter met 'n goue gloed wat hulle nog meer indrukwekkend laat lyk.''&lt;/ref&gt; bottergeel,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Jansen van Vuuren, L. 2020. ''Amper Frans: 'n lewe van fanfare en faux pas''. Johannesburg: Jonathan Ball Publishers, p. 78: ''Die Creuse spog ook met natuurlike waterbronne en die'' '''bottergeel''' ''kalksteen waarvan die Franse argitektoniese erfenis deurtrek is.''&lt;/ref&gt; koringgeel&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''geesdriftig''' – doodgeesdriftig&lt;ref&gt;Bierman, B.E. 1955. ''Boukuns in Suid-Afrika''. Kaapstad: A.A. Balkema, p. 84: ''In Koning Willem se gevolg vaar baie kunstenaars saam, onder hulle Daniel Marot. Oor sy barok raak die Engelse nie te'' '''dood geesdriftig''' ''nie.''&lt;/ref&gt; 
* '''gek''' – stapelgek,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; dolgek&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''gelief''' – alomgelief&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt;
* '''gelukkig''' – doodgelukkig,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 83: ''Shuna lê'' '''doodgelukkig''' ''op haar sy, sodat sy Carolus nog met een poot kan vashou, maar hy probeer nie eens meer om weg te kom nie.''&lt;/ref&gt; dolgelukkig, sielsgelukkig,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; stralend gelukkig, duifgelukkig&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;
* '''gemaklik''' – doodgemaklik&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 147: ''Hy ry redelik stadig oor die stofpad vol hobbels en klippe en kyk kort-kort om. &quot;Jy moet vashou girl.&quot; &quot;Ek is'' '''doodgemaklik'''.&quot;&lt;/ref&gt;
* '''gereed''' – slaggereed
* '''gerus''' – houtgerus,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; perdgerus,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; doodgerus,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot;&gt;Potgieter, J.S. &amp; Van Rooyen, P.G. 1981. ''Die Suid-Afrikaanse leerlinggids''. Vierde uitgawe. {{ISBN|0-623-01377-0}}. Pretoria: Maskew Miller, bl. 112-117.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt; houtpopgerus,&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; Engelsgerus&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2011/12/16/VB/7/taalkruie498.html |title=''Volksblad''. 2011. Taalkruie: Nugter alleen weet. 16 Desember:7 |access-date=19 Februarie 2016 |archive-date= 9 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309124956/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2011/12/16/VB/7/taalkruie498.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* '''gesond''' – blakend gesond, kerngesond,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 59: ''Hy was sowat dertig jaar oud, 'n hakkelaar, maar fris en lewenskragtig, met 'n primitiewe gees, en'' '''kerngesond''' ''en absoluut in sy vasberadenheid.''&lt;/ref&gt; oergesond&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 115: ''Ek: Is haar familie nie'' '''oergesonde''' ''mense nie, die langslewendes in alle egverbintenisse, en sy pas vroeg in die dertig? Dit klop nie, mannetjie.''&lt;/ref&gt;
* '''getroos''' – doodgetroos&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''getrou''' – lewensgetrou,&lt;ref&gt;Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: ''Dan werk jy terselfdertyd sommer skrywersblok en weerstand teë... en jy skep'' '''lewensgetroue''' ''karakters en jy raak ontslae van die emosies.''&lt;/ref&gt; hond(s)getrou&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''gevaarlik''' – doodsgevaarlik,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 215: ''Wat nou gaan plaasvind, is eintlik gevaarlik vir almal hier teenwoordig, maar veral vir my vrou. Vir haar is dit'' '''doodsgevaarlik'''.&lt;/ref&gt; lewensgevaarlik
* '''gevoelig''' – fyngevoelig,&lt;ref&gt;Fourie, Pieter. 2002. ''Ek, Anna van Wyk''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 19: ''STEM: Is dit nie net 'n geval van 'n '' '''fyngevoelige''' ''kind wat 'n insident nie kon verwerk nie?''&lt;/ref&gt; teergevoelig
* '''gewillig''' – doodgewillig,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; eselsgewillig&lt;ref&gt;[[WAT]] (1970, bl. 601-602): Steeds, volkome, onvoorwaardelik gewillig ''M/d rustige veronderstellings dat hy 'n'' '''eselsgewillige''' ''luisteraar sal wees. C.M. van den Heever''.&lt;/ref&gt;
* '''gewoon''' – doodgewoon,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 160: ''&quot;Is dit nie te ver gevoer nie? Miskien het Provoost'' '''doodgewoon''' ''opgestaan omdat hy 'n verdagte geluid gehoor het.&quot;''&lt;/ref&gt; blootgewoon&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''giftig''' – groengiftig&lt;ref&gt;Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 390: ''Willem kyk ingedagte na Retief, die naaswenner van Skryf 3000 wat eenkant bly staan, 'n studie in'' '''groengiftige''' ''nydigheid van kop tot tone.''&lt;/ref&gt;
* '''glad''' – spieëlglad,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; seepglad,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; palingglad,&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; snotglad, botterglad (tong), aalglad, ivoorglad, masjienglad, satynglad,&lt;ref&gt;Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 13 - 14: ''Van die volmaakte ronding van haar hals tot haar'' '''satyngladde''' ''voorkop onder die hooggekartelde pruik is sy asof deur 'n meesterhand geskep.''&lt;/ref&gt; roomglad,&lt;ref&gt;Venter, De Waal. 1988. ''Vyffff''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.58: ''Ons styg'' '''roomglad''' ''op en doen ons eerste sprong''.&lt;/ref&gt; blinkglad,&lt;ref&gt;Venter, De Waal. 1992. ''Mieg se kort en lang middag''. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 7: ''Hy kyk 'n rukkie aandagtig daarna en vat dan versigtig aan die'' '''blinkgladde''' ''oppervlak van die kleinste enetjie, dan aan 'n ander een en streel lig oor die grote.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 89: ''Maak nie saak of jy by 'n mooi rondebors-boeremeisie kuier nie – die'' '''blinkgladde''' ''lyf in die venster, die vloei van ledemate en bewegings, die ritme.''&lt;/ref&gt; meerminglad,&lt;ref&gt;Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: ''Seker omdat dit lank gedra sal kan word met al die rek daarin, dink ek, wat klaar my hart verloor het op 'n'' '''meermingladde''' ''silwerblink baaikostuum in die enigste ander behoorlike klerewinkel op die dorp.''&lt;/ref&gt; glipglad,&lt;ref&gt;[[Gabeba Baderoon|Baderoon, Gabeba]]. 2009. Swaarverkeer. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 154-155: ''Dis 'n taal waarmee hulle mekaar meet volgens die behendigheid van hande, of die vermoë om 'n vlak'' '''glipglad''' ''te skaaf, die gevoel vir haaksheid en reguit lyne''.&lt;/ref&gt; kraakglad, &lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; skiglad,&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; straalglad, &lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; streelglad&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; marmerglad&lt;ref&gt;[[T.J. Haarhoff|Haarhoff, T.J.]] 1925. ''Die Romeinse boer''. Kaapstad: J.L. van Schaik, p. 93: Hieruit kan ons vooraf leer ken die weer van die afwisselende hemel, hieruit die datum van maai en die tyd van saai, en wanneer dit pas om deur die verraderlike '''marmergladde''' see met roeiers te roei, om gewapende vlote van stapel te laat loop, of, op die regte tyd, die pynboom in die bos af te kap.&lt;/ref&gt;
* '''goed''' – bittergoed, doodgoed&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;
* '''goedkoop''' – spotgoedkoop,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; doodgoedkoop
* '''goor''' – hondgoor
* '''gou''' – blitsgou&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''graag''' – dolgraag,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 223: ''Die ondersoek sit vas en jy weet hoe'' '''dolgraag''' ''ek saam met jou Portugal toe wil gaan.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 290: ''Sy wil'' '''dolgraag''' ''saamwerk, maar...''&lt;/ref&gt; bittergraag, hartsgraag,&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 27: ''Hy sien sy is mooi, sommer baie mooi; mooier as wat sy ma of Ousus was, maar met iets in haar gesig; so asof wat sy'' '''hartsgraag''' ''begeer, haar nie gegun word nie.''&lt;/ref&gt; doodgraag,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; dubbelgraag&lt;ref&gt;[[WAT]]: ''Hy wou sy kinders'' '''dubbelgraag''' voor sy dood weer sien.&lt;/ref&gt;
* '''groen''' – [[grasgroen]],&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; lowergroen, [[smaraggroen]],&lt;ref&gt;Preller, Martie. 1994. ''Anderkantland''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl.4: ''Aan die deur is 'n groot, blink klopper in die vorm van 'n padda, 'n padda met helder smaraggroen oë.''&lt;/ref&gt; knalgroen, klawergroen,&lt;ref&gt;Louw, A.M. 1999. ''Vos''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 224-225: ''Vos vertoef 'n rukkie by die massagraf... Elkeen om eie rede die'' '''klawergroen''' ''geboorteland verlaat op las van roekelose ou staatsmanne skeepgegaan om in dié wispelturige hoek van die Rôeveld deur Boereskerpskutters afgemaai te word.''&lt;/ref&gt; nylgroen,&lt;ref&gt;De Lange, Johann. 2008. Correspondences. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl.938: ''van sy welige krag is weinig oor: / uitgekalf, flanke modderdik gestol, / die blinkvet rug in dongas uitgehol, / het tyd, langsaam in 'n delta verstrik, / die '''nylgroen''' oë moerassig toegeslik.''&lt;/ref&gt; knarsgroen, brommergroen (''van jaloesie''),&lt;ref&gt;Hambidge, Joan. [http://www.litnet.co.za/Article/n-belydenis-van-n-geskryfde-joan-hambidge 'n ''Belydenis van 'n geskryfde: Joan Hambidge''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140901141003/http://litnet.co.za/Article/n-belydenis-van-n-geskryfde-joan-hambidge |date= 1 September 2014 }} (''LitNET'') : ''Die roman beslaan 244 bladsye, is uitgegee deur Tafelberg en gaan alle gefrustreerde joernaliste wat nog altyd ’n roman oor Naspers wou skryf,'' '''brommergroen van jaloesie''' ''maak.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hambidge, Joan. 1990. [http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1990/08/16/5/17.html ''Prys vir slegste Afrikaanse digbundel''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128154331/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1990/08/16/5/17.html |date=28 November 2015 }} (''Beeld''):  ''Dié vers se onsubtiele beeld en toepassing word so grotesk uitgevoer dat 'n mens dit nie kan vergeet nie en die wyse waarop die natuur in seksuele beelde beskryf word, sou De Sade'' '''brommergroen van jaloesie''' ''gehad het.''&lt;/ref&gt; varsgroen,&lt;ref&gt;Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: ''Pleks van: &quot;Die skurwe deur is groen&quot;, sê eerder: &quot;Die deur is grof onder haar punte en'' '''varsgroen''', ''asof dit so pas geverf is.&quot; ''&lt;/ref&gt; soelgroen,&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 8: ''Soms gly hy wel sy ooglede boontoe, en die blik op dit wat Pa se oë geword het, voorheen'' '''soelgroen''' ''en indrukwekkend, laat Mattheüs omtrent wegkwyn al het hy hulle hoeveel maal al so gesien.''&lt;/ref&gt; [[bottelgroen]],&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 124: ''Hy hang nog 'n rukkie op sy fiets daar rond, die sigaret gebêre in die bosak van sy'' '''bottelgroen''' ''uniform.''&lt;/ref&gt; olyfgroen,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; banknootgroen, &lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; geilgroen&lt;ref&gt;Van der Vyver, M. 2013. '' 'n Fontein voor ons deur.'' Kaapstad: Tafelberg-uitgewers, p. 28: ''En dan byt ek maar weer op my lip as my seun in 'n T-hemp met 'n'' '''geilgroen''' ''daggablaar op die bors uit sy slaapkamer verskyn.''&lt;/ref&gt;
* '''groot''' – reusegroot,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; tamaaigroot, lewensgroot&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;
* '''grou''' – asgrou,&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; loodgrou, vaalgrou&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 142: ''Toe die '''vaalgrou''' as nog louwarm smeul en mens die aarde se powere geraamte sonder die Josefskleed van plante uitgestrek kon sien lê, het die oorlewende skilpaaie wanhopig heen en weer gedwaal op soek na 'n groenigheidjie, na 'n bekkievol dou in lowerkoelte.''&lt;/ref&gt;
* '''grys''' – asgrys,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; loodgrys,&lt;ref&gt;Venter, De Waal. 1992. ''Mieg se kort en lang middag''. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. bl. 41: ''Sy wys oor die water en dan sien hy die swart driehoekvorms van haaivinne in die '''loodgrys''' water, voor dit agter 'n golf verdwyn.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Venter, P. 1994. Wie is Agatha Christie? In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 188: ''Mevrou Linde en Botha het laatmiddag opgedaag in die oorlede juffrou Le Clus se'' '''loodgrys''' ''Mercedes 500 SEC, bestuur deur Cyril Plaatjies.''&lt;/ref&gt;
* '''haastig''' – dolhaastig&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; doodhaastig&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.dbnl.org/tekst/mell003bart01_01/mell003bart01_01_0002.php Van Melle, J. 1936. ''Bart Nel, die opstandeling''. Amsterdam: Wereldbibliotheek N.V.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210711140931/https://www.dbnl.org/tekst/mell003bart01_01/mell003bart01_01_0002.php |date=11 Julie 2021 }} bl. 144: ''Maar jy kan maar voor my ingaan as jy besigheid het, ek is nie so'' '''doodhaastig''' ''nie''.&lt;/ref&gt;
* '''hard''' – kliphard,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; ysterhard, keihard, keisteenhard,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; klipsteenhard,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; klipsteenkalbashard, skreeuhard, staalhard,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; steenhard, spykerhard, kwashard,&lt;ref&gt;De Lange, Johann. 2008. Alpebok. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.940-941: ''die klipram las / sy kloutjie voeg- / vas in 'n klip- / lys in hy knak / sy knie en / hys hom rats / die saagtand-/ kransrif uit - / teen sy kop / perfekte frats'' '''kwas- / hard''' ''soos skroef- / draad gedraai / lê die groewe / van die nautilus / en onder hoewe / kletter oerklip / van 'n baai''&lt;/ref&gt; rotshard,&lt;ref&gt;Venter, De Waal. 1984. ''Die vyf-millimeter-avontuur''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. Bl.86: ''Uit hierdie kol wat'' '''rotshard''' ''aan die plastiek van die pyp vassit, groei die tou waarmee hulle opgeklim het.''&lt;/ref&gt; skokhard (klank),&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 88: ''Die knal suig alle ander klanke in die vertrek op. Maar dis'' '''skokhard''' ''en sekuur.''&lt;/ref&gt; houthard,&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 82: ''Sy gaan sit op 'n bankie. Dis'' '''houthard''' ''en regop te midde van 'n landskap waarin sap op- en uitstoot''.&lt;/ref&gt; olienhouthard,&lt;ref&gt;Van Zyl, Wium. 2013. 'Na Doornkraal in die Duivenhoksvallei'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 285: ''Húl oom, die'' '''olienhoutharde''' ''patriarg oom Kallie Crous aan wie ons menige Sondagmiddag-besoek gebring het, het daarteenoor gesorg dat King George en sy gekroonde gemalin in vergulde rame sy en die einste tant Mêggie van die koperpennie ('n suster van my Ouma van Zyl) se klein voorhuis domineer.''&lt;/ref&gt; harshard,&lt;ref&gt;Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 351: ''Die saak word hier ietwat uitvoeriger gestel – daar word melding gemaak van die bloedvergiftiging, die koors en die pyn en ook die uiteindelike'' '''harsharde''' ''krom vinger.''&lt;/ref&gt; beenhard,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; kraakhard,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; diamanthard&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; 
* '''heet''' – brandheet, snikheet,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; stikheet, smoorheet&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;, bloedheet, brandendheet&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''helder''' – glashelder,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 59: ''Die beeld op Lucas se ma se tabletrekenaar is'' '''glashelder'''.&lt;/ref&gt; klokhelder,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 204: ''Haar lag is'' '''klokhelder'''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 228: '' 'n Skeurgeluid – oorverdowend, soos uitgerekte donderweer – en dan is die nag se geluide terug,'' '''klokhelder.'''&lt;/ref&gt; kristalhelder,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; jenewerhelder, knalhelder, silwerhelder, skelhelder, stroophelder,&lt;ref&gt;De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: ''1 / Die dag krimp. Die klok lui'' '''stroophelder'''.&lt;/ref&gt; skreeuhelder (kleure), sonhelder,&lt;ref&gt;Bredenhann, Douwleen. 2013. 'Bessiengstraat se deurkosyn'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 40: ''So vou die Dakota se deur toe in 1964 'n landskap op Windhoek se lughawe oop wat so'' '''sonhelder''' ''is dat mens jou oë daarteen moes knip.''&lt;/ref&gt; yshelder,&lt;ref&gt;Jurgens, R.B. 2009. Moet dit nie tuis probeer nie! In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 229: ''Dit was 'n verloëning van al daardie wintertonele van die ou meesters waarin dit lyk asof dit 'n nasie is hierdie wat werklik verlief is op noorderweer, op daardie'' '''yshelder''' ''dae wanneer die lug blou is en die wind stil, en dit 'n ieder se instink is om in Friesland te gaan ysskaats''.&lt;/ref&gt; brandhelder,&lt;ref&gt;[https://books.google.co.za/books?id=OItRBAAAQBAJ&amp;pg=PT127&amp;lpg=PT127&amp;dq=%22brandhelder%22&amp;source=bl&amp;ots=5TP6IJLO2l&amp;sig=wBjAB3GlDJt9UcLL_de1snQS2p4&amp;hl=af&amp;sa=X&amp;ei=k5KSVJvGIJDvaJnwgZAF&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22brandhelder%22&amp;f=false Eloff, K. 2010. ''Stiletto: my lewe in die seksbedryf''. Kaapstad: Tafelberg.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010027/https://books.google.co.za/books?id=OItRBAAAQBAJ&amp;pg=PT127&amp;lpg=PT127&amp;dq=%22brandhelder%22&amp;source=bl&amp;ots=5TP6IJLO2l&amp;sig=wBjAB3GlDJt9UcLL_de1snQS2p4&amp;hl=af&amp;sa=X&amp;ei=k5KSVJvGIJDvaJnwgZAF&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22brandhelder%22&amp;f=false |date= 5 Maart 2016 }}: ''Na al my woede, die'' '''brandhelder''' ''haat, die ontsettende teleurstelling en die brutale misbruik, het ék verlief geraak''.&lt;/ref&gt; waterhelder&lt;ref&gt;[https://wikisource.org/wiki/Die_Afrikaanse_gedagte/Kwasstrepe C.M. van den Heever: ''Die Afrikaanse gedagte''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160221174622/https://wikisource.org/wiki/Die_Afrikaanse_gedagte/Kwasstrepe |date=21 Februarie 2016 }} ''As ons Mocke se gedigte sorgvuldig lees dan is dit duidelik dat hy nog van die woordskuim moet afroom as hy sy siening'' '''waterhelder''' ''vir ons wil maak.''&lt;/ref&gt;
* '''honger''' – hondshonger, doodhonger,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 67: ''Skielik onthou hulle dat hulle'' '''doodhonger''' ''is.''&lt;/ref&gt; skreeuhonger, wolfshonger, bloedhonger&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 52: ''Maar hy kom telkens terug; tuur dan na sy prooi met'' '''bloedhonger''' ''oë.''&lt;/ref&gt;
* '''hoog''' – hemelhoog,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 14: ''&quot;Sonder twyfel. 'n Huis deur ons voorouers gebou is meer solied as vandag s'n. Ligmaar die dak.&quot;'' '''Hemelhoog'''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 180: ''In die doeanepakhuis lê honderde kiste sterk drank'' '''hemelhoog''' ''opgestapel.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 281: ''&quot;Werkloses, mans wat gebuk gaan onder die las van onbetaalbare onderhoudskostes, gesinne met'' '''hemelhoë''' ''skuld, studente sonder beurse en ongetroude vroue,&quot; sê hy kopskuddend.''&lt;/ref&gt; bergehoog/bergenshoog/berghoog/berghoë&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1985. Suid-Afrika in Europa. In: Rabie, J. 1989. ''Buidel''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 21: ''Toe ons sê: &quot;Ja, ons ken hom ook,&quot; het ons'' '''berghoog''' ''in aansien by hom gestyg.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 145: ''Sommer baie dae is die see so stormagtig afstootlik, met'' '''berghoë''' branders wat neerdonder in vuilgeel skifsels van geweld, dat 'n mens dit nie naby waag nie.''&lt;/ref&gt; toringhoog,&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; helhoog (in spreektaal gebruik), sterhoog&lt;ref&gt;Haarhoff, T.J. 1931. ''Die Klassieke in Suid-Afrika''. Pretoria: J.L. van Schaik: ''Die lewe wat so vol van moontlikheid Vir inspirasie vatbaar, '''ster-hoog''' ''styg,''&lt;/ref&gt;
* '''jammer''' – doodjammer&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''jong''' (attributief)/ '''jonk''' (predikatief) – bloedjonk,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 223: ''Jy's nog'' '''bloedjonk,''' ''Zuayne.''&lt;/ref&gt; piepjonk,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; stralend-jong&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 26: ''Ek onthou hoe verontwaardig ek toe gedink het: hoe durf mislike lae-orde ou  bosluisies 'n sterke'' '''stralend-jonge''' ''dier soos Skilo dood toe wil sleep.''&lt;/ref&gt;
* '''kaal''' – poedelkaal,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; poedelnakendkaal&lt;ref&gt;Smit, Bartho. 2008. ''Die Keiser''. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.3: ''KULTUUR: Dis juis ons grootste bedreiging – die hitte. As ons eers aan die hitte begin toegee en maar ons klere begin afgooi, dan staan ons netnou'' '''poedelnakendkaal''' ''voor die wêreld – soos ons Majesteit se vader – en waar's ons beskawing dán?''&lt;/ref&gt; (kyk ook na '''naak'''), winterkaal (landskap, tuin),&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 37: ''Dis of die sukkelende struike, tegelyk'' '''winterkaal''' ''en verwaarloos, die brandsiek perkie en al die ander rypgestroopte bome ineens uitbars in oordadige bloei.''&lt;/ref&gt; rotkaal&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 48: ''&quot;Hulle het dit teruggeneem vir skuld!&quot; sê sy uitdagend. &quot;S-k-u-l-d, skuld! Want G.T. kon nie betaal nie. G.T. is'' '''rotkaal.'''&lt;/ref&gt;
* '''kak''' – hondkak (plat){{feit}}
* '''kalm''' – doodkalm&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2011. ''Die Midasmoorde'' (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA-Uitgewers. Bl. 52: ''Dit gebeur selde dat julle 'n moordsaak kry en jy sê'' '''doodkalm''' '':'' ''uitstekend.''&lt;/ref&gt;
* '''kil''' – yskil,&lt;ref&gt;Haarhoff, T.J. 1935. Die storie van Orpheus en Eurydice. In: ''Die kortverhaal van die Grieke en Romeine.'' Pretoria: J.H. de Bussy. p.82: ''Sewe maande lank, sewe lang maande, so vertel hulle, bekla hy sy lot onder 'n stygende rots by die water van die eensame Strymon en ontvou sy verhaal onder die'' '''yskil''' ''sterre: tiere streel hy met sy lied, en eikebome volg agter hom aan.''&lt;/ref&gt; doodkil&lt;ref&gt;Haarhoff, T.J. 1935. Die storie van Orpheus en Eurydice. In: ''Die kortverhaal van die Grieke en Romeine.'' Pretoria: J.H. de Bussy. p.83: ''Selfs toe die Hebrus, sy vader se rivier, die kop, afgeskeur van die marmerwit liggaam, in sy stroom voortrol, selfs toe het die blote stem en die'' '''doodkille''' ''tong met wegvlugtende asem uitgeroep: „Eurydice, helaas ! ongelukkige Eurydice !&quot;''&lt;/ref&gt;
* '''klaar''' (duidelik) – klinkklaar&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 92: ''Hy hardloop, druk verby die troepe, verby Duart met die frons op sy voorkop, Olive met haar hande voor haar geskokte mond, Ayanda en haar ma wat mekaar vashou asof hulle mekaar nooit weer gaan sien as hulle laat los nie, Brandon wat senuweeagtig prewel, sy oë dobberend in hulle kasse omdat die'' '''klinkklare''' ''antwoorde op die aand se gebeure nie in duidelike swart en wit hulself wil kom aanbied nie''.&lt;/ref&gt;
* '''klam''' – slymklam&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 121: ''Al dié spore, merke, tekens van'' '''slymklam''' ''lewe op hierdie dorre hoogtes onder die son, slingerend, kurwend oor sandriffels wat self volgens kontoere golf, getuig van die anargistiese rigtingsoeking van lewense wesens.''&lt;/ref&gt;
* '''klein''' – piepklein,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; muisklein, voëltjieklein,&lt;ref&gt;Hambidge, Joan. 2008. Uit: My ou Dad, 'n reeks. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.1003: ''Sy's'' '''voëltjieklein''' '', / broos soos 'n eierdop / rats soos 'n raaf / skraal soos 'n tinktinkie...''&lt;/ref&gt; varkklein (oë),&lt;ref&gt;Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 120: ''Die oë is'' '''varkklein''' ''gedruk deur bollende wange.''&lt;/ref&gt; speldklein&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 240: ''...Jack'' '''speldklein''' ''aanwesig...''&lt;/ref&gt;
* '''knies''' - doodknies&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''koel''' – komkommerkoel,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; doodkoel&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.69&lt;/ref&gt;
* '''kook''' – doodkook&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''koppig''' – vrekkoppig&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''koud''' – yskoud,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 178: ''Melchior Muys is 'n gesette man met'' '''yskoue''' ''slangoë.''&lt;/ref&gt; piskoud (plat), bibberkoud, klipkoud, rilkoud,&lt;ref&gt;Cornelius, Gert. 2008. Nagplek. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 94: '' 'n'' '''Rilkoue''' ''windvlaag waai die reën soos ysprikke teen sy gesig aan''.&lt;/ref&gt; vars-koud,&lt;ref&gt;Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 12: ''Buite is dit nog'' '''vars-koud''', ''skemer en verlate by die gholfbaan.''&lt;/ref&gt; doodkoud,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; kraakkoud, &lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; vrieskoud, &lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; ritteltitkoud, &lt;ref&gt;Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 179: ''Voor Checkers staan 'n paar kindertjies. Dis'' '''ritteltitkoud'''.&lt;/ref&gt; klappertandkoud&lt;ref&gt;Van Reenen, L. 2019 (2013) ''C'est la vie: van lief en leed en kanse vat''. Kaapstad: E&amp;W Publishing, p. 226: ''Toe ek naderhand'' '''klappertandkoud''' ''is van die ronddwaal in die gebou, maak ek vir my 'n dubbele espresso onder in die klein ontbytkombuisie sodat ek kan ontdooi; toe met die trap op na my &quot;huis&quot; bo in die dak, waar dit lekker warm is.''&lt;/ref&gt;
* '''krom''' – hoepelkrom&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;
* '''kwaad''' – smoorkwaad,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; doodkwaad,&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt; booskwaad,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Geyer, A.L. 1969. ''Vier jaar in Highveld''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl. 80: ''So het Anna en ek op 'n slag by 'n onthaal in die paleis aanskou hoe hy [George VI], klaarblyklik'' '''booskwaad''', ''die arme Lord Clarendon, sy Lord Chamberlain, kwaai invlieg terwyl die Koningin intussen alleen met gaste, wat voorgestel word, gesels asof niks op aarde verkeerd is nie.''&lt;/ref&gt; rasend kwaad,&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 53: ''Die man is'' '''rasend kwaad.'''&lt;/ref&gt; rooikwaad,&lt;ref&gt;Rabie, J.S. 2004. Plek vir een. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 67: ''Die kondukteur se'' '''rooikwaad''' ''gesig ruk na ander gesigte agter hom, soek in wilde handhawing na die ware burger gereed om sy plig te doen''.&lt;/ref&gt; siedend kwaad&lt;ref&gt;Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 383: ''Arnan is'' '''siedend kwaad''', ''ook vir homself: hy moes lankal begin vrae vra het.''&lt;/ref&gt;, blindkwaad
* '''laag''' – hondlaag (gemeen)&lt;ref&gt;[[WAT]]: ''Dié'' '''hondlae''' ''vent'' ([[C.M. van den Heever]]).&lt;/ref&gt;
* '''lag''' – doodlag&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''lam''' – boeglam,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; doodlam&lt;ref&gt;[https://docplayer.net/storage/72/66533043/1534498884/Yv8Q-UllIFer0NyEJHm9uQ/66533043.pdf Bauling, F. E. &amp; Jooste, J. M. 1921. ''Practical text book of the Afrikaans language for English students. Part 1.'' Pretoria: J.L. Van Schaik]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, p. 102: ''Die arme man skrik hom'' '''doodlam''' ''en moes teen 'n boom leun om nie om te val nie''.&lt;/ref&gt; 
* '''lang''' – ellelang&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Barnard, Chris. 2009. In die straat van die kat wat visvang. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 65:''Sy weet presies wanneer jy gebore is, hoekom jy in Parys is, wat jou beroep is of was, en waar jy oral rondgeswerf het. Hoe weet sy dit? Omdat jy, wanneer jy die eerste dag by haar hotel instap en blyplek vra, al dié besonderhede en nog meer op 'n'' '''ellelange''' ''vorm moet invul''.&lt;/ref&gt;
* '''lank''' – lewenslank, doodlank&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''leeg''' – dolleeg,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; botleeg,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; dopleeg&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''lekker''' – smullekker,&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; watertandlekker&lt;ref name=&quot;Steynberg&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;, vreklekker, vingerleklekker, doodlekker,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; kraaklekker&lt;ref&gt;Op Weetbix-kartondoos: ''Gebruik koue melk vir 'n'' '''kraaklekker''' ''somerontbyt''.&lt;/ref&gt;
* '''lelik''' – skreeulelik,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; skreelelik, skulelik, hondlelik,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; foeilelik,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; blêrlelik, vreklelik,&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot; /&gt; rondomlelik&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''lewendig''' – springlewendig&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 217: ''Sy naam is Wouter van der Walt en hy sê Mercia Hayward was'' '''springlewendig''' ''en gesond toe sy die aand van 17 Junie vertrek het.''&lt;/ref&gt;
* '''lig''' – veerlig,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 84: ''Lucas maak soos die Sterreloper vra en dadelik voel dit of hy'' '''veerlig''' ''opstyg.''&lt;/ref&gt; vlinderlig, strooilig''te'' (''vermaak''), helderlig,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; klaarlig, veertjielig,&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 2004. ''Die nagreisiger''. Swellendam: Hartbees Uitgewers. bl. 151: ''Sonder dat sy dit so beplan het, selfs sonder dat dit ooit in haar gedagtes opgekom het, buk sy vooroor en soen hom sag,''  '''veertjielig''' ''op sy lippe.''&lt;/ref&gt; donslig&lt;ref name=&quot;Rabie, J 1982&quot; /&gt; luglig&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''logies''' – doodlogies&lt;ref&gt;Eksteen, L. 1984. '' 'n Beeld van Afrikaanse woorde: kort stukke oor die woordeskat uit die radiorubriek 'Weeklikse Woordeboek' ''. Kaapstad: Akademica, bl. 58: ''Want by nadere ondersoek is baie van die sogenaamde onlogiese maniere van uitdrukking in 'n taal tog op die ou end'' '''doodlogies''', ''d.w.s. dit klop in alle onderdele, en dit druk uit wat die spreker wil sê.''&lt;/ref&gt;
* '''lui''' – doodlui, aartslui,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; sleglui,&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 263: ''Hy is'' '''sleglui''', ''hy voel goed...''&lt;/ref&gt; donkielui,&lt;ref&gt;[http://lexikos.journals.ac.za/pub/article/download/1035/551 ''Lexikos''(6):243] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151027143247/http://lexikos.journals.ac.za/pub/article/download/1035/551 |date=27 Oktober 2015 }}: ''Slotkomponent van byv. komposita waarin -lui in betekenis parallel is aan lui (1LUI), by. aartslui,'' '''donkielui''', ''vreklui''.&lt;/ref&gt; vreklui&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;, katlui&lt;ref&gt;Hoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. ''Bevange: Speur- en misdaadstories.'' Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 31: ''Die ooglede wat'' '''katlui''' ''afsak oor die pupille en die indruk skep dat hulle jou onbeskaamd afloer!''&lt;/ref&gt;
* '''luiters''' – doodluiters,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Fourie, Pieter. 2002. ''Ek, Anna van Wyk''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 92: ''Dit het gebeur, presies só gebeur.'' '''Doodluiters''' ''asof daar gepraat word oor die weer of die dag se gebeure in die wingerd.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl.31: ''Die vabondjie sit haar'' '''doodluiters''' ''en lek, maar haar oë loer tog skelm.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 94: ''&quot;Vir wie wag jy?&quot; vra hy'' '''doodluiters'''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sadie, J. 1979. ''Terra Piering 1''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 35: '' 'As mens nie sterk is nie, moet jy slim wees,' sê Albert'' '''doodluiters'''.&lt;/ref&gt; doodleuters&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;
* '''lus''' – doodlus&lt;ref&gt;Sadie, J. 1979. ''Terra Piering 1''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 60: '' 'Julle is seker'' '''doodlus''' ''vir 'n ordentlike bord kos, of hoe?' ''&lt;/ref&gt;
* '''maer''' – brandmaer,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; biltongmaer (informeel), doodmaer, plankmaer, seningmaer, vrekmaer,&lt;ref&gt;Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 24-25: ''Ek het eers ses osse ingespan, en toe twaalf, en toe agtien. En ook geen'' '''vrekmaeres''' ''of stokoues nie, nog minder kalwers.''&lt;/ref&gt; riemmaer,&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 87: ''Tussen Rooioog van Stade en sy'' '''riemmaer''' ''vrou het hulle nog 'n kind gemaak wat die droë vlaktes kon uitkoggel''.&lt;/ref&gt; broodmaer, houtmaer&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;, graatmaer&lt;ref&gt;Antonissen, R. 1966. ''Spitsberaad: Kroniek van die Afrikaanse Lettere 1961-1965''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 2: ''Goeie styl is altyd &quot;ryk&quot; styl, ook wanneer dit, in funksie van dit wat gesê moet word,'' '''graat-maer''' ''is of kaal tot op die been.''&lt;/ref&gt;
* '''mak''' – hondmak,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 195: ''Kriek is'' '''hondmak''', ''sag in die bek en uiters hanteerbaar.''&lt;/ref&gt; skaapmak,&lt;ref&gt;Soos verskyn op bl. 75 van '' 'n Annerster soort'', Thijs Nel, 1997: ''Die vis is '' '''skaapmak.''' ''&lt;/ref&gt; doodmak&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot; /&gt;, doodmak&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''maklik''' – doodmaklik,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 288: ''Jy was die eerste meisie wat die pad'' '''doodmaklik''' ''deur die doolhof kon kry''.&lt;/ref&gt; spotmaklik, hondmaklik&lt;ref&gt;[http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2012/03/23/LB/56/01.html Groenewald, A. 2012. Baba-bakkie praktiese werkesel. ''Landbouweekblad'', 23 Maart:56] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225162508/http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2012/03/23/LB/56/01.html |date=25 Desember 2016 }} :''Sodra die gedagte aan die linkerstuur nie meer so vreeslik pla nie, is dit eintlik'' '''hondmaklik''' ''om die 800D te bestuur''.&lt;/ref&gt;
* '''mal''' – stapelmal,&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; aapmal,&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 112: ''&quot;A, flip,&quot; sug Duart. &quot;Dan is hy nog crazy ook. Net wat ons nodig het – 'n'' '''aapmal''' ''alien!&quot;''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 113: ''&quot;'' '''Aapmal''', ''ek het julle gesê,&quot; fluister Duart vir Lucas agter sy bakhand.''&lt;/ref&gt; stapelmal&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''min''' – bloedmin,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot;&gt;{{Cite web |url=https://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/23741/thesis_kruger_Pieter_Andries.pdf;jsessionid=64B7404D10E1B721F7E2476366991E14?sequence=1 |title=Kruger, P.A. 1977. Die graderingsbeginsel by die adjektief in Afrikaans. D.Litt. et Phill.-proefskrif. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. bl. 152 tot 159. |access-date=28 November 2021 |archive-date=17 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102210/https://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/23741/thesis_kruger_Pieter_Andries.pdf;jsessionid=64B7404D10E1B721F7E2476366991E14?sequence=1 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; broodmin&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''mislik''' – kotsmislik (plat)
* '''modern''' – kraakmodern,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; Piet Modrian-modern&lt;ref&gt;Botha, L. 2015. ''[[Wonderboom (roman)]]''. Kaapstad:Queillerie, p. 218: ''Die gebou was'' '''Piet Mondrian-modern''' – ''wild vir Pretoria in 1973 – en haar oom het skilpaaie aangehou sodat sy pasiënte hulle deur die kykvensters kon dophou.''&lt;/ref&gt;
* '''moeg''' – doodmoeg,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 89: ''Net soos plaaslike mense in toeristelande soos Griekeland is ons plaaslike Onrusters'' '''doodmoeg''' ''na die somervakansie, en vat dit 'n week of twee om uit te rus en weer mens te word.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 10: ''Glimlag hulle nog vir die skrywer met grondnaels en eelte, vertel ek hulle in my beroep word mens se oë'' '''doodmoeg''' ''van biljoene eenselwige lettertjies''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 205: ''Gisteraand was sy'' '''doodmoeg''' ''toe sy eenuur bed toe kom.''&lt;/ref&gt; sterwensmoeg, lewensmoeg,&lt;ref&gt;Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 124: ''Hy is moeg...'' '''lewensmoeg.'''&lt;/ref&gt; hondmoeg,&lt;ref&gt;Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 129: ''Dit is laatmiddag toe hy uiteindelik'' '''hondmoeg''' ''in die skraal skadu van die bome met die yl blaarbedekking neersak.''&lt;/ref&gt; stokmoeg&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''moeilik''' – doodmoeilik, hondmoeilik, vrekmoeilik,&lt;ref&gt;[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html Anime-fantasie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153353/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/04/7/4/6.html |date=28 November 2015 }} ''Dié kunsvorm is streng gesensor in die jare tagtig van die vorige met die gevolg dat dit deesdae'' '''vrekmoeilik''' ''- en vrekduur – is om anime van goeie gehalte in die hande te kry.''&lt;/ref&gt; mensmoeilik&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''mooi''' – beeldmooi,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; popmooi,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; prentjiemooi, wondermooi,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; blinkmooi, droommooi,&lt;ref&gt;Viljoen, F. 2020. ''Wêreld van Wolwe: Eerste bloed''. Pretoria: LAPA, bl. 51: ''Alles lyk betowerend mooi.'' '''Droommooi.''' ''Dis seker hoekom hulle die plek &quot;Droombos&quot; noem, dink Joshua''.&lt;/ref&gt; glansmooi,&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; hoendervleismooi, hoendervelmooi, feetjiemooi, poskaartmooi, sprokiesmooi&lt;ref&gt;Viljoen, F. 2022. ''Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag''. Pretoria: LAPA, bl. 228: ''En op 'n'' '''sprokiesmooi''' ''somersdag het Joshua 'n driehoekige hangertjie in die bos gevind.''&lt;/ref&gt;, vrekmooi, reënboogmooi,&lt;ref&gt;Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 341: ''Maar woorde is bedrieglik: woorde wat'' '''reënboogmooi''' ''is, is nie altyd waar nie, en net soveel sieninge van 'n saak as wat daar is (wat elkeen tog 'n element van waarheid bevat), net soveel woorde is daar om daardie saak mee te beskryf.''&lt;/ref&gt; skittermooi&lt;ref&gt;Botha, L. 2015. ''Wonderboom: roman''. Kaapstad: Queillerie, bl. 114-115: ''Dus sit ek hier om vieruur in die oggend wanneer mens op jou reinste is, behalwe hierdie keer staar ek nie na die skerm nie maar vertoef verontrus oor die swembad, gedagtig aan die behoeftigheid van die dag, die volslae en onbeperkte uitlewering van die mens wat niks het nie, en net daaragter – die'' '''skittermooi''' ''berg binne bereik: 'n ander wêreld.''&lt;/ref&gt;
* '''naak (nakend)''' – poedelnaak (-nakend),&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 145: ''Provoost lê op sy rug. Hy is'' '''poedelnakend'''. ''In sy mond is daar 'n prop.''&lt;/ref&gt; spiernaak,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; splinternakend,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; moedernaak, spleinakend,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''naby''' – doodnaby&lt;ref name=&quot;gedig: leksikografie – Daniel Hugo&quot;&gt;[http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2009/12/28/SK/9/BB%20gedig%20daniel%20h.html gedig: leksikografie – Daniel Hugo]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* '''nat''' – papnat,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; sopnat,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 81: ''My klere was vol bloed en'' '''sopnat'''.&lt;/ref&gt; waternat,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 141: ''Om halfvier het hy'' '''waternat''' ''van die sweet wakker geskrik.''&lt;/ref&gt; papwaternat,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 18: ''Gans te laat'', '''papwaternat'''-''tevergeefs''.&lt;/ref&gt; papsopnat, sopwaternat,&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt; druipnat,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; kletsnat,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 18: ''Ons storm rond om ons meubels op die stoep – die enigste halfdroë plek – uitgesleep te kry, en my'' '''kletsnat''' ''boekrakke enigsins teen die ergste vloede te beskerm.''&lt;/ref&gt; sweetnat,&lt;ref&gt;Steyn, Ilse. 1998. ''Liefde in die ruimte''. Pretoria: J.P. van der Walt en Seun. Bl. 119: ''Sy klap liggies teen sy'' '''sweetnat''' ''wang''.&lt;/ref&gt; brandernat,&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 61: ''Toe die vrou van die stalle die twee perde na die vakansiehuis toe bring, is Lucas se handpalms al'' '''brandernat''' ''gesweet.''&lt;/ref&gt; blinknat,&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 136: ''Hy sien die water net roer en wanneer hy mooi kyk, die'' '''blinknat''' ''lyf''.&lt;/ref&gt; watersopnat,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; katnat,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; deurnat&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''natuurlik''' – doodnatuurlik&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 258-259: ''Aerts staan op en loop'' '''doodnatuurlik''' ''na die naaste telefoonhokkie.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 180: ''Dit is 'n'' '''doodnatuurlike''', ''spontane ding dat sy arms vir haar oopgaan; sy in sy omhelsing stap.''&lt;/ref&gt;
* '''netjies''' – kraaknetjies&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 64: ''Sy het sy huishouding goed behartig, bekwaam en sorgsaam, sy klere selfs gereeld geborsel en gepars sodat hy altyd'' '''kraaknetjies''' ''kantoor toe kon gaan.''&lt;/ref&gt;
* '''nodig''' – broodnodig,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 283: '''Broodnodige''' ''proviand, toerusting en wapentuig is ook agtergelaat in die proses.''&lt;/ref&gt; hoognodig&lt;ref&gt;Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 373: ''Dat daar by homself reeds so 'n'' '''hoognodige''' ''besef van sy toestand ontstaan het kan ek geen tekens van bespeur nie.''&lt;/ref&gt;
* '''nood''' – doodsnood&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''noodsaaklik''' – lewensnoodsaaklik&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 276: ''Dit kom omdat hy doelbewus afgesien het van die donkergrys pakke wat sy kollegas onontbeerlik ag vir die  o so'' '''lewensnoodsaaklike''' ''voorkoms.''&lt;/ref&gt;
* '''normaal''' – doodnormaal&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''nugter''' – doodnugter,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; bloednugter,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 285: ''&quot;Skaars 'n uur later bel Brys my. Hy het senuagtig geklink, maar ek het die indruk gekry dat hy'' '''bloednugter''' ''is.&quot;''&lt;/ref&gt; spooknugter&lt;ref&gt;[http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2003/05/18/18/4.html Die skildery op Riaan se solder] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309124849/http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2003/05/18/18/4.html |date= 9 Maart 2016 }}: ''Landuit is hy wel, daarvan kan ek getuig, want die laaste keer wat ek hom gesien het, was in 'n woonwapark in Windhoek, maar glo my, hy was'' '''spooknugter.'''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2005/10/15/DB/6/vak15.html Die eiervraag en openbare vervoer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309124914/http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2005/10/15/DB/6/vak15.html |date= 9 Maart 2016 }}: ''En teen daai tyd kan die'' '''spooknugter''' ''lede van die gemeenskap kos maak en na 7de Laan kyk.''&lt;/ref&gt;
* '''nuttig''' - doodnuttig&lt;ref&gt;[[Rob Antonissen|Antonissen, R]]. 1966. ''Spitsberaad''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 212: ''Vir die res is hierdie kiem steriel: 'n volkome onvrugbare mengsel van moderndoenery en onbelangrike mededelings oor die biofisiese en biopsigiese toestand van ene p. de w.v. (wat my onbekend, waarskynlik 'n'' '''doodnuttige''' ''burger en miskien selfs 'n digter is; wat gans in staat is om simpele sin te praat, al spreek hy ook graag berekende wartaal en bestudeerde gestamel; vir wie ek, ook sonder digterlike bewyse, op sy woord wil glo dat Frans, Duits en Latyn soet of suur op sy tong, glad of etterig in sy skedel lê; wat, na onse Blum, sy dit met ietwat minder welslae, die ongeseglike Afrikaanse woord binnestebuite durf keer, op sy kop sit, uithol en weer opvul om hom die onsegbare dinge van die hart en die laer sintuie te laat sê.'')&lt;/ref&gt;
* '''nuuskierig''' – doodnuuskierig,&lt;ref&gt;Van der Berg, Willem. 1953. ''Reisigers na nêrens''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, bl. 19: '',,Vertel verder,&quot; sê Julia, ,,ons is mos nou aan die skinder en ek is'' '''doodnuuskierig'''.&lt;/ref&gt; aartsnuuskierig &lt;ref&gt;Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: '' 'n Eekhoring sal byvoorbeeld dalk nie op 'n bedjie slaap en saans slaaptydstories hoor nie, maar hy mag'' '''aartsnuuskierig''' ''wees.''&lt;/ref&gt;
* '''nuut''' – splinternuut,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; spiksplinternuut,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; winkelnuut, kraaknuut,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Soos verskyn op bl. 99 van ''My Kubaan'', Etienne van Heerden, 1983:''Geel soos van 'n eiland, vreemd met die fyn neusvleuels en die sensuele neusvleuels het hy uit die skaduwee gestap 'n plas son binne, sy roomkleurige uniform'' '''kraaknuut''' ''en hiperkorrek aan sy lyf.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 358-359: ''Die reën van die vorige nag het alles weer vars en geurig gemaak, skoongewas en'' '''kraaknuut''', ''asof daar oornag 'n totale herlewing was op Terraduo.''&lt;/ref&gt; blinknuut,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. 'Ek onthou'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 294: ''Ek onthou 'n kamer met 'n'' '''blinknuwe''' ''fiets langs die bed, die nuuskierige bure wat by die draad staan en lag terwyl ek vallend leer fietsry.''&lt;/ref&gt; gloednuut, vonkelnuut,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; pronknuwe, skelnuut,&lt;ref&gt;Bloemhof, François. 1991. ''[[Die nag het net een oog]]''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. Bl. 34: ''Sy het skynbaar nou eers agtergekom dat daar klandisie is, of miskien ook nie, want die naels wat die spyskaarte – met 'n rooi-en-wit geruite patroon... - voor hulle neersit, glim van 'n'' '''skelnuwe''' ''laag lak''.&lt;/ref&gt; nikkelnuut,&lt;ref&gt;Cornelius, Gert. 2008. Nagkluis. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 72: Onze Heim ''het jare laas so'' '''nikkelnuut''' ''daar uitgesien – vars geverf, ruim grasperk borselkop gesny, die roostuin in volle blom en donkergroen struike wat sagte skadu's oor die geplaveide tuinpaadjie gooi.''&lt;/ref&gt; pleisternuut,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 5: ''Met 'n huis miskien nog, ja. Al is dit wildvreemd en'' '''pleisternuut''', '' 'n iets wat deur ander mense gebou is.''&lt;/ref&gt; fluitnuut&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; glinsternuut&lt;ref name=&quot;Steynberg&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''onder''' – botonder&lt;ref&gt;[[WAT]]: ''Die son was al'' '''botonder'''.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''ongelukkig''' – sielsongelukkig, doodongelukkig&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;
* '''onnosel''' – kliponnosel,&lt;ref&gt;Bloemhof, François. 2006. &quot;Vampiere in Londen&quot; in: ''Rillers-Omnibus''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 375: ''&quot;Hier's groot fout,&quot; sê Ken. &quot;Ons sal'' '''kliponnosel''' ''wees as ons dit nie weet nie.&quot;''&lt;/ref&gt; stomonnosel, stomponnosel,&lt;ref&gt;Preller, Martie. 1994. ''Anderkantland''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 56: ''Alle prinsesse is beeldskoon en … dom. Ja, sowaar! Hulle is almal beeldskoon en'' '''stomponnosel'''. ''Neem nou maar vir Sneeuwitjie''.&lt;/ref&gt; domonnosel&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 49: ''&quot;Ken jy slangkop?&quot; vra oom Dolf aan Naas en besluit dan self. &quot;Jy sal hom tog nie ken nie. Daarvoor is jy te'' '''domonnosel'''.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 120: '''Domonnosel''' ''kyk mens rond en glad op in die verblindende hemel.''&lt;/ref&gt;
* '''onskuldig''' – doodonskuldig&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Van Rensburg, Frans. 2009. ''Lammervanger''. Pretoria: LAPA Uitgewers, bl. 280: ''Maar die selfoon-stem antwoord'' '''doodonskuldig''': &quot;Niks. Ek wil net hê jy moet uit daardie huis kom.&quot;''&lt;/ref&gt;, broodonskuldig (''gewestelik'')&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''ontsteld''' – sielsontsteld&lt;ref&gt;Du Plooy, H. 1986. ''Verhaalteorie in die twintigste eeu''. Durban: Butterworth, 349: ''Die twee dogters is uiters verleë en Elwiena is'' '''sielsontsteld''' ''oor die aaklige rusie''&lt;/ref&gt; doodontsteld&lt;ref&gt;Cillie, T. 1971. ''Die aarde het gebewe!'' Ceres: Forelle. p. 109: ''Toe die aardskok tref, het die tannie benoud na haar man geroep en gesê hulle moet uitgaan want sy dink dat dit sekerlik niks anders as die oordeelsdag is nie! Toe hulle'' '''dood ontsteld''' ''buite kom, en die vure teen die berhange sien, was hulle oortuig daarvan dat hulle veronderstelling juis was.''&lt;/ref&gt;
* '''oop''' – wawyd oop&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt;
* '''oortuig''' – doodoortuig&lt;ref&gt;Marais, Pets. 1984. ''Winter van die Nova''. Kaapstad: Daan Retief Uitgewers. bl. 70: ''Dis 'n vereensamende belewenis om'' '''doodoortuig''' ''te wees van iets, net om te vind dat jou medemens vir jou lag en met die vinger na die kop wys so gou jy daaroor begin praat.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 86: ''Sý sal weet, daarvan is Chris'' '''doodoortuig'''.&lt;/ref&gt;
* '''op''' – doodop&lt;ref&gt;[[WAT]]: ''Ek kan my nie herinner dat ek my ooit so heeltemal'' '''doodop''' ''gevoel het nie'' ([[Sangiro]]).&lt;/ref&gt;
* '''oranje''' – skeloranje &lt;ref&gt;Kirsten, Jaco. 2009. ''Om na 'n wit plafon te staar''. Kaapstad:Tafelberg Uitgewers. bl.116: ''Pylgewere en 'n '' '''skeloranje''' ''boei''.&lt;/ref&gt;
* '''orent''' – penorent,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; kiertsorent,&lt;ref&gt;Karsten, Chris. 2011. ''Abel se lot''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 22 : ''Junior agter die stuurwiel, pa en seun albei'' '''kiertsorent''', ''yl vaal hare plat teen hulle skedels.''&lt;/ref&gt; pennetjieorent&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 81: ''Maar hierdie een laat haar so diep wegsak dat dit voel asof sy 'n agterstand het teen Rebecca Greyling wat so'' '''pennetjieorent''' ''sit''.&lt;/ref&gt;
* '''oud''' – stokoud,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; horingoud,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 88: ''Die meeste verslae waarmee Van In besig is, is'' '''horingoud.'''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; beenoud,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; oeroud,&lt;ref&gt;Venter, De Waal. 1992. ''Mieg se kort en lang middag''. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 101: ''Die son skyn oor die'' '''oeroue''', ''steriele maanlandskap en straal energie uit oor die klein groen wêreldjie waar Daaf se plante so welig groei.''&lt;/ref&gt; stokhoringoud&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 1996. ''Die sielsmokkelaar''. Johannesburg: Perskor. bl. 23-24: ''Hy word oud in daardie oomblik -'' '''stokhoringoud''' ''soos iemand wat al dertig keer geleef het en dertig keer gesterf het.''&lt;/ref&gt;
* '''pap''' – lam-pap&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 111: ''Hy is'' '''lam-pap'''.&lt;/ref&gt;
* '''pers''' – skreeupers, pimpelpers
* '''pienk''' – skelpienk &lt;ref&gt;Soos verskyn op bl. 34 en 41 van ''Sending na Planeet 55-7:Die Artaarse koffie-krisis'', Yvonne Botha, 1996: ''Boonop is alle oppervlakke die aakligste kombinasie van olyfgroen, pers, oranje en'' '''skelpienk''';''Kommandeur Secundo het al byna al sy'' '''skelpienk''' ''hare uit sy kop getrek terwyl hy saggies, met sy oë toe, voorraadopnames geprewel het''.&lt;/ref&gt; knalpienk, [[skokpienk]], skreepienk, skreeupienk, uitkloppienk, felpienk, fokkieng pienk (vulgêr; ''shocking'' + ''fok''),&lt;ref&gt;Scheepers, Riana. 1995. ''Nou lieg jy mos, Katriena!'' Pretoria:JP van der Walt. Bl. 80: ''Toe raak sy naderhand ongedurig en skree sommer vir Vaselina daar op die steppies: &quot;Ek soek nie die gryspienk daar onner nie, ek soek daai '''fokkieng pienk''' ''heel bo&quot;''&lt;/ref&gt; koejawelpienk&lt;ref&gt;[[Rachelle Greeff|Greeff, Rachelle]]. 2013. 'Broadway à la Bellville'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 114: ''Wanneer ons in die'' '''koejawelpienk''' ''Zephyr terugry huis toe, bestuur my ma.''&lt;/ref&gt;
* '''prettig''' – doodprettig,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; dolprettig&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''raak''' – doodraak – ('n hou ''doodraak'' slaan)
* '''reg''' (reguit) – loodreg&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;
* '''reg''' (orde, toestand, korrektheid, gereedheid) – doodreg,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Venter, De Waal. 1984. ''Die vyf-millimeter-avontuur''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. Bl.25: ''&quot;Alles is'' '''doodreg,''' '' ou maat,&quot; lag hy.''&lt;/ref&gt; roerreg&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''regaf''' – loodregaf&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''regop''' – penregop,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 139: ''Buite vind ek Shuna'' '''penregop''' ''in haar boks, met 'n doodverveelde uitdrukking op haar gevreet''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 61: ''Vasberade swaai hy hulle vegvliegtuig in 'n wye draai, pluk die stuurstok skielik nader aan hom en toe die vliegtuig oombliklik'' '''penregop''' ''die lug begin inklim, voel dit vir hom asof sy maag in sy skoene gaan sit.''&lt;/ref&gt; kersregop,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; kiertsregop,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; peilregop,&lt;ref&gt;Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 28: ''Toe ek weer sien krul die olifant sy slurp met hond en al om en hy lig hom'' '''peilregop''' ''tot daarbo in die lug''.&lt;/ref&gt; aartsregop,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 144: ''Digter Uys Krige kan 'n hond nie verdra nie, en uitgewer Koos Human ewe min. Maar Arieb is geweldig lief vir Koos. 'n Mens sou dink die rede lê voor die hand: wanneer Koos uit sy kantoor kom, is hy baie lief vir braai. As hy, as'' '''aartsregop''' ''hoëpriester van die braai, dan in 'n bedwelmende wierook van vleise en kruie en roke en ruike daar voor sy altaar staan, betoon Arieb sy aanbidding met helder bidkrale wat oor sy kake drup. Al verdryf Koos hom gereeld met 'n bulderende &quot;Voertsek!&quot;''&lt;/ref&gt; loodregop,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; erdmanregop,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; haaksregop&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''reguit''' – pylreguit,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; penreguit,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; reëlreguit,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; koeëlreguit, snaarreguit,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 37: '' 'n Teerpad is'' '''snaarreguit''', ''en so oop en oninteressant soos verveling self.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Elizabeth Kotze|Kotze, E.]] 2000. ''Die slag van die breekbrander''. Kaapstad: Tafelberg, bl.46: ''Ek het geleer om te aanvaar dat hy, wat aan die skietlood en waterpas glo, die plantlyn'' '''snaarreguit''' ''sou span, al sê wie ook wat, die gate sou druk, ewe diep en ewe ver van mekaar, asof dit 'n uie- of koolbedding is.''&lt;/ref&gt; lynreguit,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 121: ''Maar deesdae is daar ook 'n ander soort spoor oor ons kusduine: anorganies, brutaal'', '''lynreguit''', ''die breekspore van die mens se Frankenstein-speelgoed: gemotoriseerde voertuie, jeeps, veldfietse, [[duinebesie]]s'', '''lynreguit''', ''oopgeploeg dwarsoor alles in brullende, stinkende besoedeling.''&lt;/ref&gt; stokreguit,&lt;ref&gt;[http://www.republikein.com.na/politiek-en-nasionale/wat-het-tog-geword-van-goeie-ou-gesinsvermaak.53307.php ''Republikein''. 2006. Wat het tog geword van goeie, ou gesinsvermaak? 1 November]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Eers skrik die lewe'' '''stokreguit''' ''tot in elke arm, been en toon- en vingerpunt.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2004/07/9/60/1.html Potgieter, C. 2004. ''Die Burger'', 9 Julie:9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225171158/http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2004/07/9/60/1.html |date=25 Desember 2016 }} ''Sy nek staan lank en'' '''stokreguit''' ''voor hom en dit lyk of hy al agter sy kop aan hol.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2006/12/09/VB/10/ildejongstem.html ''Volksblad''. 2006. My tyd het eindelik gekom . 9 Desember:10]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Dit voel werklik soms of ek nog ’n meisietjie is wat soggens met my deurmekaar'', '''stokreguit''', ''blonde pageboy-haarstyl en haasbekkie opstaan.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Van Reenen, L. 2019. ''Net mooi fine: die vervolg op C'est la vie''. Kaapstad: Penguin Books, pp. 245-246: ''Ek neem my plek in, maar toe ek my bene wil kruis, laat die knieskerms en verbande dit nie toe nie en my bene steek'' '''stokreguit''' ''vorentoe sodat 'n nuwe aankomeling daaroor struikel. Die rumoer maak dat die monnik wat die seën oor 'n paartjie uitspreek, in my rigting gluur.''&lt;/ref&gt; strykplankreguit&lt;ref&gt;Brümmer, W. 2008. ''Die dag toe ek my hare losgemaak het.'' Kaapstad: Human &amp; Rousseau. p. 40: ''In sub B het sy met balletklasse begin in die kerksaal naby hul huis in Milnerstraat, maar as sy plié, was haar rug nie'' '''strykplankreguit''' ''en in lyn met haar boude nie.''&lt;/ref&gt;
* '''rein''' – hemelrein,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; engelrein&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Langenhoven, C.J. 1932 (1973-uitgawe). ''U dienswillige dienaar''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers, bl.  23: ''Nooit het ek haar 'n vloekwoord of 'n vuil woord hoor sê nie; sy was altyd'' '''engelrein''' ''in haar woorde en in haar dade en in haar hart.''&lt;/ref&gt;
* '''rond''' – koeëlrond,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 49: ''Die wasbessie is eienaardig ook omdat dit oor twee reënseisoene strek – van laat lentereëns in Oktober/November wanneer die'' '''koeëlronde''', ''groen bessies begin vorm, tot Mei of selfs Junie om vroeë winterreëns te benut vir die finale uitswel.''&lt;/ref&gt; balrond,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; appelrond (gesig, wange),&lt;ref name=&quot;Kempen&quot;&gt;Kempen, W. 1982. ''Samestelling, afleiding en woordsoortelike meerfunksionaliteit in Afrikaans''. 3de druk. Kaapstad: Nasou Beperk, pp. 148 - 150.&lt;/ref&gt; bolrond,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Karsten, Chris. 2011. ''Abel se lot''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 383: ''&quot;Kaja?&quot; sê Abel by die kis met die glansende'' '''bolronde''' ''deksel.''&lt;/ref&gt; tolrond,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; pieringrond&lt;ref&gt;Wassenaar, T. 1939. ''Uit my Griekse dagboek: Twee maats in die land van Homeros''. Pretoria: Voortrekkerpers, bl. 146: ''Soos 'n stuk suiwer goud,'' '''piering-rond''', ''kom die maan juis agter die Arachnaion-gebergte van Argolis op.''&lt;/ref&gt;
* '''rooi''' – bloedrooi,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; skarlakenrooi,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 25: ''Bokant'' die '''skarlakenrooi''' ''pandak pak onweerswolke saam''.&lt;/ref&gt; knalrooi,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; krasrooi, tamatierooi,&lt;ref&gt;Soos verskyn op bl. 9 van ''Sending na Planeet 55-7:Die Artaarse koffie-krisis'', Yvonne Botha, 1996: ''Sy gesig word'' '''tamatierooi'''.&lt;/ref&gt; brandrooi,&lt;ref&gt;Louw, A.M. 1999. ''Vos''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 69: ''Die liggies spring om die beurt op en af tot hulle die gestalte aanneem van 'n'' '''brandrooi''' ''man wat om die kring wandel en dan verander in wat Vos voorkom as 'n bejaarde kerkraadslid met 'n manel en gestyfde borshemp en boordjie.''&lt;/ref&gt; bitterrooi,&lt;ref&gt;Marais, Danie. 2009. ''Al is die maan 'n misverstand''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.23 (''Asseblief II''): ''Onthou, Marais, niks was ooit soos jy gedink het / dit gaan wees nie - / jou laaste liefde het jou / &quot;Alles Schlechte!&quot; toegewens / voor sy vir altyd / met haar'' '''bitterrooi''' ''Volkswagen Polo / weggery het...''&lt;/ref&gt; oorlogrooi,&lt;ref&gt;Marais, Danie. 2006. ''In die buitenste ruimte''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.85 (''Barcelona – 2 en 'n ½ jaar later''): ''en jou bril is donker en jou top is'' '''oorlogrooi'''&lt;/ref&gt; vlamrooi,&lt;ref&gt;Diedericks-Hugo, Carina. 2011. ''Permanente ink''. Pretoria: LAPA Uitgewers. Bl. 8: ''Robert met sy'' '''vlamrooi''' ''hare wat dink die lewe is 'n enorme grap''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 153: ''Hy besef skielik dat hy nie een maal gehakkel het nie en bloos'' '''vlamrooi'''.&lt;/ref&gt; vuurrooi,&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 289: ''Fyn onderklere, pienk beddegoed, CD's met die walse van Strauss en die simfonieë van Beethoven, 'n plakkaat met 'n ondergaande son, 'n halfopgebrande kers en 'n'' '''vuurrooi''' ''bankstel dui aan dat Carine 'n romantiese siel is.''&lt;/ref&gt; robynrooi,&lt;ref&gt;Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 15: ''In die koperbak het die dwergroos ontvou en 'n pragtige'', '''robynrooi''' ''blom skitter diamantblink in die donker vertrek.''&lt;/ref&gt; ryprooi,&lt;ref&gt;Gunter, Helena. 2013. 'Elma lieg die waarheid'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 123: ''Soos sy deur die driffie stap, en die dikkoppe se &quot;pi-pi-pi-peo&quot; al hoe verder wegraak in die lug, sien sy skilpadbessies'' '''ryprooi''' ''hang aan 'n bos.''&lt;/ref&gt; posbusrooi, &lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;, kersierooi&lt;ref&gt;Hoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. ''Bevange: Speur- en misdaadstories.'' Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 31: ''Maar dis haar gul mond wat'' '''kersierooi''' ''glimlag en die groot oë met swaar ooglede wat direk na hom kyk wat hom onkant betrap.''&lt;/ref&gt;
* '''rou''' – bloedrou (vleis)&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''rustig''' – doodrustig&lt;ref&gt;Marais, Renée. 2004. 'n Naweek op die plaas. In: Cochrane, Neil (samest. &amp; red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 81: ''Ons gesels oënskynlik'' '''doodrustig''' ''oor koeitjies en kalfies terwyl ons kyk na die weerligskouspel asof dit 'n National Geographic-video is.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #1: Die swaardvegter''. Pretoria: Fundi, pp. 94: ''Die twee wagte sit nog '''doodrustig''' onder die afdak teen die paalomheining.''&lt;/ref&gt;
* '''ryk''' – skatryk,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; bossiesryk, stinkryk, vrotryk
* '''ryp''' – papryp,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; doodryp&lt;ref&gt;''Die Ooste teen die Weste: Herodotus se Geskiedenis''. 1994. Vertaal deur J.P.J. van Rensburg. Menlopark: Hans Kirsten Uitgewery. bl. 6: ''Só het hy herhaaldelik teen Miletos opgeruk en dit beleër: net wanneer die oes op die lande'' '''doodryp''' ''was, dan het hy met sy leër binnegeval, en met die begeleiding van herderspype en harpe en sopraan- en basklarinette opgeruk.''&lt;/ref&gt;, kraakryp, &lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; vrotryp&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''saai''' – doodsaai (vervelend)
* '''saf''' – papsaf&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''sag''' (tekstuur) – papsag,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; donssag,&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; doeksag/doeksaf, satynsag, troetelsag, murgsag,&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 239: ''…'' '''murgsagte''' ''bees op hulle plaas vetgevoer en geslag,...''&lt;/ref&gt; smeltsag,&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 158: ''Die vleis is'' '''smeltsag''', ''die smaak perfek – daar's nie 'n ander woord nie.''&lt;/ref&gt; fluweelsag&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;, katsag,&lt;ref&gt;Marais, Danie. 2009. ''Al is die maan 'n misverstand''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.27 (''Groot was my verbasing''): ''Ek het oor jou vel gestreel / en die bang nag het '''katsag''' ''in my skoot opgekrul.''&lt;/ref&gt; engelsag,&lt;ref&gt;Ferreira, Jeanette. 1995. ''Die onsterflikes''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 76: ''Behalwe die weerloosheid van 'n bokkie, behalwe die'' '''engelsagte''' ''soetheid en skoonheid, behalwe die vlymskerp intellek en die gevatte sarkasme, sou daar uiteindelik tog vuur in die vou van haar donkerrooi mantel verskuil wees, hartstogtelike asem en begeerte as hy sou . . . ? ''&lt;/ref&gt; asemsag,&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; bottersag,&lt;ref&gt;Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 17: ''Vir die tweede keer dié aand maak Rampie sy deur'' '''bottersag''' ''oop''.&lt;/ref&gt; poeiersag,&lt;ref&gt;Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 133: ''Die sand is'' '''poeiersag''' ''en die gevoel van lae swaartekrag is heerlik.''&lt;/ref&gt; melksag,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 28: ''Sy – want dit is 'n sy – is seker een van 'n werpsel wat naweekgangers van die Kaap so dikwels hier in die bosse los. Nog'' '''melksag''' ''en tog het sy dit oorleef.''&lt;/ref&gt; roomsag,&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref&gt;''Rooi Rose'', 21 Oktober 1970, bl. 151, ''Nestum''-reklame: ''Vier'' '''roomsagte''' ''graankosse''; '' 'n Afgemete hoeveelheid graankos gemeng met melk - maak 'n ryk'', '''roomsagte''' ''babakos.''&lt;/ref&gt; blouselsag, &lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; droomsag,&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; leunstoelsag,&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; soepelsag, &lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; streelsag,&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; wolksag&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Le Roux, H. 1995. ''Bloedoffer vir Lilith''. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 14: ''Hy neem oorkant Lilith plaas in 'n stoel met'' '''wolksagte''' ''kussings.''&lt;/ref&gt;
* '''sag''' (klank)  – fluweelsag&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; (stem), fluistersag&lt;ref&gt;Hoffman, E. 2008. Anna van die nag. In: De Beer, L. ''Bevange: Speur- en misdaadstories.'' Swellendam: Hartbees Uitgewers, p. 32: ''Okkert stuur 'n blink straal die nag in, tel die konsertina op en'' '''fluistersag''' ''klink die soet melodie die nag in''.&lt;/ref&gt;
* '''salig''' – sielsalig&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 86-87: ''Ook baie van my tyd was nodig om houtstompe te saag sodat die familie winteraande'' '''sielsalig''' ''voor die kaggelvuur kan lê en stoom''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 111: '''Sielsalig'' ''geesdriftig''.&lt;/ref&gt;
* '''seker''' – doodseker,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 87-88: ''As Jorie of ek vervaard uit tuin of kombuis opdaag om hulle te verwelkom en dalk skimp op gister en eergister se baie besoekers, dan is die jongste aankomelinge altyd'' '''doodseker''' ''ons praat van ander mense, nie van hulle nie.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 217: ''&quot;En toe is die hoed leeg, en sy vra: 'Waar is my sleutels?' en sy sê sy hét dit ingesit, sy is'' '''doodseker''' ''...&quot;''&lt;/ref&gt; klipseker
* '''sekuur''' – doodsekuur,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 198: ''Sy gryp haar sak uit my hande en pluk haar selfoon uit. Vasberade druk sy die nommers'' '''doodsekuur''' ''en is binne oomblikke met iemand in verbinding; iemand wat ek ken!''&lt;/ref&gt; fynsekuur&lt;ref&gt;Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 355: ''Steekbaard had 'n'' '''fyn-sekure''' ''standaard van gedrag vir homself en vir almal in die omgewing.''&lt;/ref&gt;
* '''siek''' – hondsiek, doodsiek,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;&gt;Groenewald, P.W.J. 1944. ''Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge''. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.70&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 122: ''… sy pa is'' '''doodsiek''' ''…''&lt;/ref&gt; vrotsiek, skandesiek&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''simpel''' – doodsimpel&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''sindelik''' – kraaksindelik&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;
* '''skaam''' – doodskaam,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; rooiskaam&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 249: ''Kyk, as hy helder dink, kan hy'' '''rooiskaam''' ''daaroor raak.''&lt;/ref&gt;
* '''skaars''' – doodskaars,&lt;ref&gt;[https://issuu.com/bolandgazette/docs/theewaterskloof_gazette_3_dec_2013 Fourie, H. 2013. &quot;The Akkedisberg Chronicles&quot; ''Theewaterskloof Gazette, 3 Desember, bl. 6]{{Dooie skakel|date=Mei 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: : ''Weer 'n drenkeling in my dam gekry, hierdie keer 'n vreemde, skynbaar'' '''doodskaars''' ''akkedis, sowat 12&amp;nbsp;cm lank, blekerig, wat glo gewoonlik ondergronds woon.''&lt;/ref&gt; droogteskaars&lt;ref&gt;[[WAT]]: ''So skaars soos bv. goeie weiding in tyd van droogte; baie skaars'': 'Dagga is darem nie so' '''droogteskaars''' 'nie'. (D.H. van Zijl)&lt;/ref&gt;
* '''skeef''' – windskeef&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Langenhoven, C.J. 1956. ''Versamelde Werke, Deel II''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, bl. 21: ''Toe ek die ding weer op sy pote het, hang die blad nes 'n'' '''windskeef''' ''afdak en die poot by die hoë hoek se kant steek byna waterpas uit asof hy wou groet''.&lt;/ref&gt;
* '''skelm''' – jakkalsskelm&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''skerp''' – vlymskerp,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 274: ''De Kee het met 'n'' '''vlymskerp''' ''hou sy naelstring deurgesny.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 60: ''Die'' '''vlymskerp''' ''punte van die wapens beweeg gevaarlik tussen die vegters.''&lt;/ref&gt; elsskerp, haarskerp (beeld), rasperskerp, skeermesskerp,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; naaldskerp,&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; blitsskerp (beeld),&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; bliksemskerp (beeld),&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; droomskerp (beeld, detail),&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; lemskerp,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Basson, G. 1994. Die nabootser. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 366: ''Die man sê niks nie, kruis net sy bene en maak seker dat die'' '''lemskerp''' ''plooi van sy broek nie kreukel nie.''&lt;/ref&gt; krisskerp,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; priemskerp, &lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; swaardskerp&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''skoon''' (estetika) – beeldskoon,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; bloedskoon,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; porseleinskoon (vel, gelaat),&lt;ref&gt;Van Waart, Sue. 1992. Skoonlief en die spook. In: De Beer, Lindeque. (samest.) ''Naglopers: verhale van die bonatuurlike en onverklaarbare''. Pretoria: J.P. van der Walt. bl. 28: ''Geen spoor is op haar'' '''porseleinskone''' ''vel te sien van die teistering deur jare se saamleef met 'n aktiewe spook in haar pragtige ou volstruispaleis nie''.&lt;/ref&gt; wonderskoon,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; blomskoon&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''skoon''' (helder) – kristalskoon,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref&gt;De Wit, Andries. 1989. ''Operasie bom''. Tafelberg-uitgewers. Bl. 20: ''Chris en Linda kyk asemloos om hulle rond: die kolossale span van'' Springbok ''se vlerke bo hulle, miljarde sterre reg rondom en 'n '' '''kristalskoon''' ''planeet onder hulle.''&lt;/ref&gt;
* '''skoon''' (higiëne) – silwerskoon,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; kraakskoon,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 171: ''Hy sê nou huisie, maar dis 'n ordentlike plek''. '''Kraakskoon'''.&lt;/ref&gt; blinkskoon,&lt;ref&gt;Soos verskyn op bl. 9 van ''Monsterduiwe'', Lien Roux-de Jager, 2001: ''Hy kan nie help om die dorp met die kliniese ruimtestasie en die'' '''blinkskoon''' ''tuig te vergelyk nie.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 60: ''Sy oordink alles weer van die begin af!''' '''Hoe hulle in die'' '''blinkskoon''' ''beheerkamer van die aarde se verdedigingshoofkwartier aangeland het nadat sy en Chris met die koningin van Skeba se kombi-horlosie-wekker-ding gekarring het[...]''&lt;/ref&gt; skitterskoon&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 22: ''En julle los die kombuis vir my'' '''skitterskoon'''.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;, sprankelskoon, &lt;ref&gt;''Rooi Rose''. 1980. ''Good and Clean''-waspoeieradvertensie. 10 September. p. 171: ''Wasgoed is'' '''sprankelskoon''' ''as dit vars ruik.''&lt;/ref&gt; glansskoon&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''skraal''' – rietskraal,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 249: ''Nee, toe ek vir Johnnie die eerste keer sien, toe's hy 'n jong poliesmantjie in so 'n mooi blou uniform,'' '''rietskraal''' ''en baie handsome.''&lt;/ref&gt; geraamteskraal&lt;ref&gt;Strydom, Kobus. 1989. Hoe's dit, my ou? 'n Kabaret, uit: ''Tienertoneel: Verhoogtekste deur Gerhard Strydom, Peet van Rensburg, Marietjie Pretorius, Elise van Wyk. Kobus Strydom''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 109: ''Die klein meisietjie van sestien'' / ''staan'' '''geraamteskraal''' / ''en glimlag uitdagend vir die kamera''.&lt;/ref&gt;
* '''skrik''' – doodskrik&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''skrum''' – doodskrum&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; 
* '''sku''' – skilpadsku&lt;ref&gt;Stander, Carina. 2004. Kleurblind. In: Cochrane, Neil (samest. &amp; red.). ''Braaivleis in die bos en ander verhale''. Pretoria: Aktuapers, bl. 58: ''Hy het'' '''skilpadsku''' ''weggeskram toe ek my hand vir hom hou''.&lt;/ref&gt;
* '''skurf'''  – rasperskurf&lt;ref&gt;[https://archive.org/stream/tydskrifvirlette00uns_u47/tydskrifvirlette00uns_u47_djvu.txt ''My hart het soos ’n hakkopslang / orent geruk, / toe ’n'' '''rasperskurwe''' ''hyging uit sy rietskraal / lyfie boor.'']&lt;/ref&gt;
* '''slank''' – soepelslank&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''slap''' – papslap&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''sleg''' – doodsleg,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; papsleg,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; daggasleg, vreksleg, vrotsleg, hondsleg,&lt;ref&gt;Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 27: ''&quot;Ag kom nou. Dis net rou groente.&quot; Ma beduie vir Dêrra om nog 'n sluk te vat. &quot;Nee, Bok, dis'' '''hondsleg'''. ''Skuus, maar ek gaan dit nie in my lyf kry nie.&quot;''&lt;/ref&gt; kaksleg (obseen)&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 121: ''Jy's te'' '''kaksleg''' ''om self daardie band aan te sit.''&lt;/ref&gt;
* '''slim''' – vrekslim&lt;ref&gt;[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/07/04/vb/7k/02.html Waar kom die wallieskaap vandaan?]:&lt;br /&gt; ''Ek het baie simpatie met opvoeders wat vandag se bloedjies Afrikaans moet leer, maar soms wonder 'n mens darem oor die inligting wat oorgedra word. Een ouer het paniekerig (namens sy eie kind) by 'n paar professore begin soek na die intensiewe vorm van slim. Nou is intensiewe deur die eeue in Afrikaans in redelik vaste vorme ingeburger. Ons praat van grasgroen, bloedrooi, seepglad, goud- of borriegeel, potblou, ensovoorts. In hierdie gevalle kan 'n mens die intensief ook omstel tot so groen soos gras, so rooi soos bloed, ensovoorts. Maar dan is daar ook woorde soos doodgoed, doodlekker en ander wat nie letterlik so goed of so lekker soos die dood is nie. Hier beteken die dooddeel eintlik maar net &quot;goed, lekker in die allesoortreffende trap&quot;.''&lt;br /&gt; ''Maar wat het dit nou met slim te doen? Nouja, die antwoord wat deur die opvoeder aan die leerling (ná sy vrugtelose soektog) gegee is, is superslim. Nee kyk, so maklik kan dit darem regtig nie. Super- kan vooraan 'n hele klomp ander byvoeglike naamwoorde geplak word, soos superfiks, superfyn, supermodern. Kan 'n mens vir iemand sê dat'' '''vrekslim''' ''(wat nie beteken so slim dat hy vrek nie), verkeerd is en dat net superslim reg is? Haikôna.)&lt;/ref&gt;
* '''slinks''' – jakkalsslinks&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''snaaks''' – skreeusnaaks,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; skreesnaaks, rasend snaaks,&lt;ref&gt;Steyn, Ilse. 1996. ''Prinses in die ruimte''. Parow: JP van der Walt en Seuns. Bl.52 ''Dit mag vir jou'' '''rasend snaaks''' ''wees om so 'n grappie met 'n agterlike Aardmens en die onbelangrikste van jou bemanning te maak, maar laat ek jou vertel, Kaptein: ek sou nie met jou getrou het al was jy die laaste man in die heelal nie!''&lt;/ref&gt; doodsnaaks&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 66: ''Dis eintlik onskuldig en'' '''doodsnaaks''' ''vir die seuns, seniors en slawe''.&lt;/ref&gt;
* '''snel''' – blitssnel,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 108: '''Blitssnel''' ''steek Arieb vas''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 119: '''Blitssnel''' ''sak die matrose op hulle toe en oorrompel hulle.''&lt;/ref&gt; bliksemsnel,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; koeëlsnel, pylsnel,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; rasendsnel, orkaansnel,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 90: ''Toe,'' '''orkaansnel''', ''gebeur die onverwagte.''&lt;/ref&gt; windsnel, &lt;ref&gt;Funcke, E.W. 1989. Offisiële geloof en kettery in die Middeleeue as tema rondom Umberto Eco se verhaal 'Die naam van die roos'. In: Ohlhoff, C.H.F. &amp; Brink, M. (reds.). '' 'n Blik op die Middeleeue''. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika. p. 28: ''Joachim lê wel deemoedig sy geskrifte ter beoordeling aan die pouslike stoel voor, sy gedagtes daarin brei egter'' '''windsnel''' ''uit.''&lt;/ref&gt; stralersnel&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''soet''' – suikersoet,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 67: ''&quot;Mevrou Aerts,&quot; sê hy met 'n'' '''suikersoet''' ''stem.''&lt;/ref&gt; stroopsoet,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; heuningsoet,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; engelsoet&lt;ref&gt;[[WAT]]: Die kindertjies is engelsoet. 'n Engelsoete voorkoms. Engelsoete woordjies fluister.&lt;/ref&gt;
* '''sout''' – pekelsout&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;
* '''stadig''' – doodstadig&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Du Plooy, Heilna. 2013. 'Die foto'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 88: ''Later het ek besef ek moet hierdie aandagafleidende gesig uitskakel as ek werklik effektief wil oefen, wanneer ek klein passasies en frases oor en oor moes speel om dit goed reg te kry, of die stukke afbreek in dele, of dit'' '''doodstadig''' ''deurspeel om seker te maak ek gaan geen note mis as ek weer vinnig speel nie.''&lt;/ref&gt;, skilpadstadig,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; slakstadig&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''sterk''' – ystersterk,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; beersterk,&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; wondersterk, reusesterk, stormsterk (wind), oersterk, beessterk,&lt;ref&gt;Cornelius, Gert. 2008. Nagloper. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 33: ''Martiens vloek, beur met al sy krag om uit die ystergreep los te kom, maar die man is'' '''beessterk'''.&lt;/ref&gt; draadsterk,&lt;ref&gt;[[WAT]]: 'n Jong man met draadsterke spiere&lt;/ref&gt; gifsterk (''koffie/tabak''),&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; klipsterk&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''stil''' – doodstil,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 187: ''En daar's nie geluide nie. Soos in niks. Dis'' '''doodstil. Dood-, dood-, doodstil.'''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radlof, G. 1999 (1957). ''Oloff die Seerower, #2: Die Seewraak.'' Pretoria: Fundi, pp. 69: ''Oloff staan'' '''doodstil.'''&lt;/ref&gt; tjoepstil,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; bladstil,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; botstil,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 46: ''G 'n ritsel of roer, al vier die rigtings'' '''botstil.'''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; botdoodstil,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; stokstil&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;, muisstil,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Laurie, Trienke. 2013. 'Klein kind hurk muisstil'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 180.&lt;/ref&gt; grafstil,&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; kerkstil,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; kerkhofstil,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; klipstil, stofstil,&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 47: ''Toe is sy in die werwelkolk, binne-in sy'' '''stofstil''' ''hart.''&lt;/ref&gt; witstil,&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 83: ''Hy was bleek en'' '''witstil''' ''die hele tyd wat sy by die venster gestaan het, het glad nie geroer nie, net gelê met die wit gesiggie bokant die wit laken''.&lt;/ref&gt; nagstil&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;, grotstil&lt;ref&gt;Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 19:  ''Die eggo's sterf weg... dit raak'' '''grotstil'''.&lt;/ref&gt;, tonnelstil,&lt;ref&gt;Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 20: ''Dit raak weer'' '''tonnelstil'''.&lt;/ref&gt; kiepstil (nie algemeen)&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''styf''' – stokstyf,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 121: ''Linda bly 'n paar sekondes'' '''stofstyf''' ''sit.''&lt;/ref&gt; boomstyf (argaïes saam met liggaamsdele/ledemate gebruik; ook ''boomvas''),&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; snaarstyf&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; (draad, senuwees, spanning, situasie), kraanstyf,&lt;ref&gt;De Lange, Johann. 2008. Kusdorp. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.937: ''Hier veg die see sy landgoed terug: / dit sien mens aan die soutsweet / teen 'n ruit, 'n windpomp'' '''kraanstyf''' ''/vasgeroes, bome deur die seewind / teruggedryf, 'n plaag duiwe / op 'n weggeroesde dak.''&lt;/ref&gt; kraakstyf, klipstyf, nertsstyf&lt;ref&gt;Van Nierop, L. 2018. ''Katelknaap: 'n roman''. Kaapstad:Penguin Books, p. 152: ''Die meisie skuif tot teen hom. Hy merk weer haar'' ''nertsstywe'' ''broekie wat beswaarlik alles bedek.''&lt;/ref&gt;
* '''suinig''' – vreksuinig,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 15: ''Ek was'' '''vreksuinig''' ''daarmee, maar het darem klein sakkies vol ook vir Gregoire Boonzaier en Uys Krige geneem.''&lt;/ref&gt; stiksuinig
* '''suiwer''' – kristalsuiwer,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; glassuiwer&lt;ref&gt;[[C.M. van den Heever|Van den Heever, C.M.]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]]''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 49-50: ''En ons sal al meer in daardie rigting groei, hoe sterker ons die hoofmomente in die lewe leer aanvoel en dit leer weergee in 'n taal wat'' '''glassuiwer''' ''daardie innerlike gespanne lewe suggereer.''&lt;/ref&gt;
* '''sukkel''' – doodsukkel&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''suur''' – asynsuur,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; brandsuur,&lt;ref&gt;[http://www.netwerk24.com/Ontspan/Naweek/Breestraat-die-nuwe-Langstraat-20140419 Lategan, H. 2014. Breëstraat die nuwe Langstraat? Netwerk 24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309124901/http://www.netwerk24.com/Ontspan/Naweek/Breestraat-die-nuwe-Langstraat-20140419 |date= 9 Maart 2016 }}: ''Selde het ek sulke nors'', '''brandsuur''' ''mense in een dag teëgekom.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.dbnl.org/tekst/wiel033jako01_01/wiel033jako01_01_0004.php G.R. von Wielligh. 1921. ''Jakob Platjie''. Pretoria: HAUM, bl. 26]: ''‘Dit sal ons so nooit as nooit doen nie!’ roep die twee uit. Bob vat'' '''brandsuur''' ''bier en gee daarvan aan ieder 'n glas vol''.&lt;/ref&gt; doodsuur&lt;ref&gt;[[WAT]]: ''Die appels is nog'' '''doodsuur'''.&lt;/ref&gt;
* '''swaar''' – loodswaar,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; klipswaar,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; stormswaar (gesigte),&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 189: ''Maar aan oom Dolf en tant Maria se'' '''stormswaar''' ''gesigte weet hy hulle is bewus van haar toestand; dra hulle kruis woordeloos.''&lt;/ref&gt; kraakswaar,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; kreunswaar,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; hamerswaar (hou, slag)&lt;ref&gt;Le Roux, H. 1995. ''Bloedoffer vir Lilith''. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 36: ''Hugo slaag daarin om die eerste hou net-net met sy linkerarm af te keer, maar toe seil die kleiner man onder sy verdediging deur en hy ontvang twee'' '''hamerswaar''' ''houe op die krop van sy maag wat hom snakkend vorentoe laat knipmes.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Le Roux, H. 1995. ''Bloedoffer vir Lilith''. Pretoria: J.P. van der Walt. p. 104-105: ''Die lig in die oorkantste vertrek word oombliklik afgeskakel en meteens is dit doodstil behalwe vir die'' '''hamerswaar''' ''slae van sy hart.''&lt;/ref&gt;
* '''swak''' – kuikenswak,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; doodswak,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; hoenderswak&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''swart''' – pikswart,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; gitswart,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; pikgitswart, nagswart,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; roetswart, koolswart, (pik)gietswart, raafswart,&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 1996. ''Die sielsmokkelaar.'' Johannesburg: Perskor. bl. 55-56: ''Hy sien die bekende'' '''raafswart''' ''hare, die volmaakte gelaatstrekke, die vol, rooi mond en die glimlaggies in haar oë waaraan hy so gewoond geraak het.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 142: ''Sy het'' '''raafswart''' ''hare en is geklee in iets wat soos pers pajamas lyk''.&lt;/ref&gt; steenkoolswart,&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 104: ''Brys het sy'' '''steenkoolswart''' ''BMW voor die villa geparkeer.''&lt;/ref&gt; skemerswart,&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 79: ''Die groen van sy oë is'' '''skemerswart''', ''die pupille onnatuurlik groot.''&lt;/ref&gt; blinkswart,&lt;ref&gt;Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 204: ''Ingedagte streel hy oor die'' '''blinkswart''' ''lasergeweer wat dwars oor sy knieë lê''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sadie, J. 1979. ''Terra Piering 1''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 63: ''Die sterlig speel in haar'' '''blinkswart''' ''hare.''&lt;/ref&gt; inkswart&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 54: ''Buitekant is daar niks... net die'' '''inkswart''' ''duisternis met die duisende derduisende blinkende, flonkerende sterre.''&lt;/ref&gt;
* '''swoeg''' – doodswoeg&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''taai''' (buigsaam, maar moeilik breekbaar) – seningtaai,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 44: ''Tussen die verwaarloosde meisies met hulle armoedige bikini's en'' '''seningtaai''' ''bene van die mans, tussen almal met die groteske dierekoppe wat hulle gesamentlike masker is, beweeg Henry volkome uitgeslote op soek na Salome.''&lt;/ref&gt; biltongtaai, rubbertaai
* '''taai''' (gehard, ook moeilik) – rateltaai,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; toffietaai (''wedstryd''), hondstaai, karootaai (''plant'')
* '''taai''' (klewerig) – heuningtaai,&lt;ref&gt;Van der Berg, Willem. 1953. ''Reisigers na nêrens''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, bl. 98: ''Voor die wydope vensters fladder die gordyne stadig en lui en laat af en toe 'n geur van blomme, te soet na sy smaak, swaar en'' '''heuningtaai''', ''die kamer binne.''&lt;/ref&gt; toffietaai
* '''tevrede''' – doodtevrede,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bourliaguet&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 24: ''Dis karee, taaibos, buffeldoring, soetdoring, bloubos, witstinkhout, deurmekaarbos, rosyntjiebos – 'n wye versameling bome, groot en klein, wat hier hulle staning het; hier almal'' '''doodtevrede''' '' 'n bont boomfamilie saam.''&lt;/ref&gt; oertevrede&lt;ref&gt;Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 43: ''G.T. glimlag'' – '''oertevrede.'''&lt;/ref&gt;
* '''tjank'''– doodtjank&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''toe''' – bottoe,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 274: ''Maxie was reg. Hy kyk na hierdie saak met sy oë'' '''bottoe'''.&lt;/ref&gt; pottoe,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; digtoe&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;
* '''treur''' – doodtreur&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''trou''' – hond(e)trou&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; (byvoorbeeld: ''hondetroue oë'')
* '''vaak''' – doodvaak
* '''vaal''' – asvaal,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; muisvaal,&lt;ref&gt;Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 28: ''Dalk het daar iewers 'n mooi vrou weggekruip onder die'' '''muisvaal''' ''hare en die moesies wat soos bosluise onder haar een oog gesit het.''&lt;/ref&gt; roetvaal,&lt;ref&gt;Van Rooyen, Piet. 2005. ''Akwarius''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 19: ''Deur aangewasemde ruite kan hy meeue in mistroostige groepies op die kaai sien sit, sommige helderwit, ander'' '''roetvaal'''&lt;/ref&gt; doringvaal,&lt;ref&gt;Blignault, Audrey. 1969. Een vreemdeling op de aarde. In: ''Trekvoëls: 'n Keur uit Afrikaanse Reisverhale met Inleiding en Aantekeninge deur AP Grové''. Johannesburg: Voortrekker, bl. 134: ''Klein eilandjies — die grootste beslaan maar twintig akker — dor'', '''doringvaal''', ''met die enigste uitsig dié oor die see, eindelose blou myle van see en see en nogmaals see.''&lt;/ref&gt; loodvaal&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 1994. Weary Willie. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 243.&lt;/ref&gt;
* '''vars''' – neutvars,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 149: ''Die omgewingstemperatuur was konstant en die lyk'' '''neutvars'''.&lt;/ref&gt; oondvars, kraakvars,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 9-10: '''Kraakvars''' ''goeie groente dwarsdeur die jaar''.&lt;/ref&gt; kersvers (of kersvars), douvars,&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt; kekkelvars (informeel), tuinvars, reënvars (grond, lug, groente ens.),&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; seevars, stoomvars (gebak), lentevars (blomme, huis, voorkoms), plaasvars,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; bloedvars&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2010. Modderdonker Christiaan. In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. ''13 Spookstories''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 31 ''In my het 'n droom nog'' '''bloedvars''' ''gebroei.''&lt;/ref&gt;, blinkvars, &lt;ref&gt;Fourie, L. 2019. Op die rug van 'n olifant - laat die wiele draai. Plus 50. 14 (3) Julie: ''Dit is eers as ’n mens fyner begin kyk, dat jy die mooi raaksien – in die detail van die eeue-oue bouwerk, die'' '''blinkvars''' ''groente en vrugte van die straatverkopers, die fyn handwerk te koop, die kleure van die vroue se sari’s, in die vriendelike gesigte van die mense en natuurlik die stringe gousblomme wat om jou nek gehang word om jou welkom te heet.''&lt;/ref&gt; blomvars, &lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; parfuumvars&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''vas''' – rotsvas,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 22: ''Hy probeer eers 'n gesprek met haar aanknoop en gesels oor die aangename partytjie, die sjarmante gaste, die interessante leefwyse van die Silbersteins, maar sy staan'' '''rotsvas''', ''vierkantig voor hom, haar ogies met onbeweegbare haat op hom gerig.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 53: ''Die suidpunt van Afrika is die'' '''rotsvaste''' ''Kaap Agulhas, maar deskundiges is nog altyd onseker waar die skeiding tussen die Atlantiese en die Indiese Oseaan is.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J.S. 2004. Voor die muur. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 73-74: ''Ons is bome van deernis wat in al die takke van ons skepping bewe; al die liefdevolle wetenskap van ons wil om skoonheid en 'n'' '''rotsvaste''' ''doel deur middel van die spel skep, sidder deur ons met 'n pylpunt pyn om ons nog meer aan te spoor''.&lt;/ref&gt; doodvas, bankvas,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Smit, Bartho. 2008. ''Die Keiser''. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.55: ''KEISERIN: Dis 'n lieflike dag buite, Majesteit. Hulle sê daar's nie meer plek vir 'n muis langs die strate nie – die mense staan'' '''bankvas''' ''ingeryg om ons optog te sien.''&lt;/ref&gt; paalvas&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; (''blik, kyk, uitdrukking; houding; feit of stelling''), klipvas, ystervas,&lt;ref&gt;[[C.M. van den Heever]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]], bl. 104: ''Prof. T. J. Haarhoff is een van die vernaamste werkers in hierdie opsig. Hy gaan langs glad 'n ander weg te werk as die skoolvos, wat die hele ou beskawing weggesnoei het tot 'n aantal'' '''ystervaste''' ''reëls waarin jou opvatting pas of nie pas nie.''&lt;/ref&gt; neetvas (sit/kleef)&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''veel''' – dolveel&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''veilig''' – doodveilig&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 1996. ''Die sielsmokkelaar.'' Johannesburg: Perskor. bl. 118: '''&quot;Doodveilig.&quot;''' ''Sy kyk op. &quot;Kyk, dis amper volmaan&quot;''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''verbaas''' – stomverbaas,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2011. ''Die Midasmoorde'' (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA Uitgewers. Bl. 157: ''Croos luister'' '''stomverbaas'''.&lt;/ref&gt; doodverbaas&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Hendriks, H. 1994. Een misdaad te veel. In: De Beer, L. (sames.). ''Vangnet: 32 speur- en misdaadverhale.'' Pretoria: J.P. van der Walt, p. 259: ''David Meiklejohn frons, kyk 'n oomblik uit die hoogte na die offisier en na na die bestuurder. &quot;Wie is die meneer en weet hy met wie hy praat?&quot; vra hy'' '''doodverbaas'''.&lt;/ref&gt;
* '''ver''' – doodver&lt;ref name=&quot;gedig: leksikografie – Daniel Hugo&quot; /&gt;
* '''vererg''' – doodvererg&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;
* '''verkluim''' – doodverkluim&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''verlate''' – doodverlate&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''verlief''' – smoorverlief,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; doodverlief,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; dolverlief,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt; malverlief &lt;ref&gt;Marais, Danie. 2009. ''Al is die maan 'n misverstand''. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.92 (''Help''): ''Toe ek'' '''malverlief''' ''was op jou / het jy sag en kaal vir my dankie, dankie gesê: / &quot;Dankie dat jy my raakgesien het.&quot; ''&lt;/ref&gt;
* '''verleë''' – doodverleë&lt;ref name=&quot;WAT&quot;&gt;[[WAT]]&lt;/ref&gt;
* '''verlig''' – helderverlig &lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 82: ''Sy loop met die trappe af tot by die'' '''helderverligte''' ''parkeerterrein''.&lt;/ref&gt;
* '''vermoeid''' – doodvermoeid&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''versigtig''' – doodversigtig&lt;ref&gt;[[Elizabeth Kotze|Kotze, E.]] 2000. ''Die slag van die breekbrander''. Kaapstad: Tafelberg, bl.75: '''Doodversigtig''' ''doen ek navraag, weeg ek pryse en modelle teen mekaar op.''&lt;/ref&gt;
* '''verskrik''' – doodverskrik&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 42: '' 'n'' '''Doodverskrikte''' ''swerm kraaie het met hees krete in die lug rondgedraai en nie geweet waarheen hulle kon vlug nie.''&lt;/ref&gt; 
* '''verskriklik''' – allerverskriklik&lt;ref&gt;Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 19: ''&quot;Dis 'n soort wonderblom... 'n nagblom, want volgens wat Kerneels vertel, blom die ding'' '''allerverskriklik''' ''mooi in die laatnag...&quot;''&lt;/ref&gt;
* '''verslae''' – doodverslae&lt;ref&gt;Stevenson, R.L. 1951. ''Skateiland''. Libri-reeks II (vertaal en verwerk). Pretoria: J.L. van Schaik, bl. 179: ''Hands was'' '''dood-verslae''' ''toe hy dit sien.''&lt;/ref&gt;
* '''verslete''' - doodverslete&lt;ref&gt;Antonissen, R. 1966. ''Spitsberaad: Kroniek van die Afrikaanse Lettere 1961-1965''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 15: ''[...] ek moet darem mooi kyk of daar agter die skynbaar'' '''doodverslete''' ''beeldspraak-procédé dalk tog niks besonders skuilgaan nie.''&lt;/ref&gt;
* '''verveel''' – doodverveel&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''verveeld''' – doodverveeld,&lt;ref&gt;Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 139: ''Buite vind ek Shuna penregop in haar boks, met 'n'' '''doodverveelde''' ''uitdrukking op haar gevreet''.&lt;/ref&gt; siekverveeld&lt;ref&gt;[[François Verster]]. 2016. ''Omega, oor en uit: Die storie van 'n opstandige troep'' :  ''Maar my mater het my manier van staan – boude uitgestoot en met 'n'' '''siekverveelde''' ''uitdrukking op my bakkies – blykbaar vermaaklik gevind''.&lt;/ref&gt;
* '''vervelend''' – stomvervelend,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; doodvervelend&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Meyer, Deon. 2009. ''Karoonag en ander verhale''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 41: ''Hulle arresteer jou nie omdat jou vrou en jou lewe jou'' '''doodverveel''' ''nie.'' (as werkwoord gebruik)&lt;/ref&gt;
* '''vervelig''' – doodvervelig,&lt;ref name=&quot;Stadler, L.G 1994&quot; /&gt; vaalvervelig&lt;ref&gt;Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 82: ''Hulle is almal mooier en skraler as sy, wat soos 'n baksteen gebou is en net so'' '''vaalvervelig''' ''ook.''&lt;/ref&gt;, oervervelig&lt;ref&gt;Van Wyk, A. 2012. ''Wie is reg? Tien jaar se regspunte''. Kaapstad: Tafelberg. p.222: ''Met die eerste oogopslag lyk die tegniese en vir vele mense'' '''oervervelige''' ''terrein van rekeningkundige standaarde baie ver verwyderd van politiek van enige aard''.&lt;/ref&gt;
* '''verwonderd''' – doodverwonderd,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; stomverwonderd&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[[Elizabeth Kotze|Kotze, E.]] 2000. ''Die slag van die breekbrander''. Kaapstad: Tafelberg, bl.145: ''Sy wou weer x-strale laat neem, en'' '''stomverwonderd''' ''het ons na die plate gekyk waarop daar g'n teken van gewasse of uitsaaiings was nie.''&lt;/ref&gt;
* '''vet''' – blinkvet,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; spekvet,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; moddervet,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; varkvet, rondvet,&lt;ref&gt;Potgieter, D.J. 1942. ''Juta se nuwe Afrikaanse grammatika vir middelbare skole''. Vyfde hersiene uitgawe. Kaapstad: Juta en kie, bl. 69&lt;/ref&gt; appelvet&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''vies''' – doodvies&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''vinnig''' – blitsvinnig,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; bliksemvinnig,&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; helvinnig, kwikvinnig,&lt;ref&gt;De Lange, Johann. 2008. Oer. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.942: '' 'n oog soos jaspis en'' '''kwik- / vinnig''', ''blits sonder deernis,''&lt;/ref&gt; slang-vinnig&lt;ref&gt;Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 16:''&quot;...gaan nie kuier nie... het dit net goedgedink om namens die gemeente julle gesin aan die Here op te dra...&quot; hoor Rampie nog die dominee voordat hy'' '''slang-vinnig''' ''terug na sy kamer begin seil''.&lt;/ref&gt;
* '''vol''' – stampvol,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 55: ''Die klein onderdakstoep van Heer Halewijn sit'' '''stampvol'''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 75: ''Die veerboot na Palermo sit'' '''stampvol'''.&lt;/ref&gt; propvol,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; barstensvol, tjokvol,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; tjok-en-blok vol (informeel), boordensvol&lt;ref&gt;De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: ''Die ouspens is'' '''boordensvol''' ''bottels.''&lt;/ref&gt; (ongewoon), skepvol,&lt;ref&gt;De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: ''Die knus kombuis is'' '''skepvol''' ''skottels / heuning, room en deeg. Voëls in pare verlaat hul neste onder geute.''&lt;/ref&gt; windvol,&lt;ref&gt;De Lange, Johann. 2008. Vrywillige balling. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.934: ''Sy het voor die ruit bly staan / en sy het ruim en sterk gevoel / en haar hande was'' '''windvol''' ''papiere''&lt;/ref&gt; stikvol,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; emmersvol,&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 49: ''Dan dreun die weer, giet die reëndruppels skielik'' '''emmersvol''' ''uit 'n wolk wat in 'n oogwenk swart en onheilspellend, swaardragtig van water geword het.''&lt;/ref&gt; randvol (glas water), kreunvol&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''voos''' – grysvoos&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2009. Die twee lewens van Johannes Jakobus (Japie) Leonard. In: Marais, Danie (samest.). ''As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers,  bl. 196: ''Jare later, toe sy goeie huwelik en stabiele werk'' '''grysvoos''' ''begin raak het, het selfs die bruisende energie van sy ma daardie dag tussen die jagters, iets wat hy altyd bly vashou het, begin vervaag''.&lt;/ref&gt;
* '''vreemd''' – wildvreemd,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; wondervreemd
* '''vrek''' – morsdoodvrek&lt;ref&gt;Viljoen, F. 2022. ''Wêreld van Wolwe 3: Derde Mag''. Pretoria: LAPA, bl. 77: ''Flippit, dit was nou amper of ons was'' '''morsdoodvrek'''.&lt;/ref&gt;
* '''vriendelik''' – katvriendelik, doodvriendelik&lt;ref&gt;Jaco, Paul. 2008. ''Die luiperds van Sh'ong''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 80: ''Toe Tensy die deur oopmaak, spring sy uit en loop op die bedremmelde meisie af om haar snorbaard'' '''doodvriendelik''' ''teen haar arm te skuur – nie in die minste bekommerd oor die verwoeste leersitplekke nie''.&lt;/ref&gt;
* '''vrolik''' – dolvrolik, &lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; vonkelvrolik&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;
* '''vrot''' – papvrot&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 96: ''Ek het gou agtergekom die beste is om net die blaarkoppe af te kap – om die stele op te kap is te veel werk – en dit so 'n tien dae lank in 'n komposhoop klam te hou totdat dit'' '''papvrot''' ''en so sag soos botter is.''&lt;/ref&gt;
* '''vry''' – voëlvry,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; skotvry,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Pieterse, R. 1985. ''Die Koningin van Skeba se tydmasjien''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers. p. 86: ''Hy het nou wel'' '''skotvry''' ''weggekom toe hy en Adri op Mars gaan kuier het''[...]&lt;/ref&gt; doodvry&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; tolvry&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''vuil''' – kaiingvuil, moddervuil
* '''wakker''' – wawyd wakker,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Makrogids&quot;&gt;Uys, I. 1998. ''Die Afrikaanse makrogids''. Kaapstad: Queillerie, bl. 215-218.&lt;/ref&gt; nugter wakker,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; haaswakker,&lt;ref&gt;Swart, Keina. 2014. ''Bloujaar''. Pretoria: Protea Boekhuis, bl. 39: ''&quot;En nou: die trofee vir die belowendste tennisspeler,&quot; hoor hy meneer Steyn se bekende stem oor die mikrofoon. Nou is Rampie'' '''haaswakker'''.&lt;/ref&gt; helder wakker&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 67: ''Opeens is hy'' '''helder wakker'''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 281: ''Later, toe almal tevrede en versadig in hulle slaapsakke lê, is Mohlomi'' '''helder wakker'''. &lt;/ref&gt;
* '''warm''' – vuurwarm,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; gloeiwarm,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; kokendwarm,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; kookwaterwarm,&lt;ref&gt;Van Nierop, L. 2013. ''Plesierengel''. Kaapstad: Tafelberg. Agterbladteks: Plesierengel'' is 'n nuwe, aangepaste weergawe van Leon Van Nierop se 1998-blitsverkoper, maar dié slag'' '''kookwater-warm''', ''onbevange en onbevrees vertel.''&lt;/ref&gt;  rooiwarm, skroeiwarm, smoorwarm,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Krüger, K. 2014. ''Eggo’s in die Skimberge''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 139: ''Dis'' '''smoorwarm''' ''in die vallei, en doodstil.''&lt;/ref&gt; snikwarm, stikwarm, witwarm, hondwarm,&lt;ref&gt;Verwey, P. 2015. ''Clint Eastwood van Wyk en die Moordenaarsklok''. Kaapstad: Tafelberg, bl. 55: ''Budde is uiteindelik klaar. Dit was nie maklik nie. Dis'' '''hondwarm''' ''en die sweet loop spinnerakke deur die stof op sy rooi wange.''&lt;/ref&gt; smeltwarm&lt;ref&gt;Kotze, K. 1973. ''Oggendblom en bitterkalbas''.  Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 13: ''Dit was duidelik dat hierdie nie maar net nog 'n meisie was wat Brand huis toe gebring het vir aandete nie ; dit het uit die '''smeltwarm''' blik tussen hulle gespreek''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Human, M. 2017. ''Held in 'n oorpak''. Pretoria: Romanza: “Mamma, man, maak nou gou, jy weet mos ek wil piepie,” skril die driejarige Karli se stemmetjie terwyl sy ongeduldig op haar pienk tekkies op die parkeerterrein se '''smeltwarm''' teer staan en trippel.&lt;/ref&gt;, smeulwarm&lt;ref&gt;Ackermann, M.F. 2010. Satire, spraakvryheid, sensuur en siviele aanspreeklikheid en 'Portretjie en ander verhale'. Ongepubliseerde MA-verhandeling. Universiteit van Pretoria. bl. 69-70: ''Die gesteelde stoorkameruurtjies het intussen weer instelling geword, maar in die plek van die'' '''smeulwarm''' ''passie van vroeër, is daar nou 'n waardige, stil teerheid.''&lt;/ref&gt;, wreedwarm, helwarm,&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 170-171: ''&quot;Soos bedsere, net dieper, party kompleet of hulle daar met 'n'' '''helwarm''' ''yster ingebrand is en byne ammal op plekke waar mens g'n bedsere kry nie.&quot;''&lt;/ref&gt; oondwarm,&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 2004. ''Die nagreisiger''. Swellendam: Hartbees Uitgewers. bl. 140: ''Stellenbosch is vroeg al '' '''oondwarm''' ''en bedompig.''&lt;/ref&gt; bakoondwarm,&lt;ref&gt;Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 69: ''&quot;Dis frieken'' '''bakoondwarm''', ''Adéle – chill girl!&quot;''&lt;/ref&gt; brandwarm,&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 57: ''&quot;Tant Lenie, dis nog'' '''brandwarm''' '',&quot; waarsku sy die ouer vrou, wat die beker versigtig uit haar hande neem.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meiring, Rouxnette. 2018. ''Snak: ||Hui !Gaeb Boek 2''. Kaapstad: Tafelberg. p. 283: ''Die sand wat'' '''brand-warm''' ''deur die dag was, is nou yskoud onder sy kaal voete.''&lt;/ref&gt; bloedwarm,&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 76: ''Maar op 'n dag in die koringland, onder 'n'' '''bloedwarm''' ''middagson, toe nog net die laaste koring 'n yl strepie op die lande staan, word Barkus siek.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 97: ''Sy is vir hom soos sy ma, mooi en onvergelyklik; soos Ousus'', '''bloedwarm''' ''van erbarming; en nie mooi, maar koud en vals nie.''&lt;/ref&gt; goudwarm,&lt;ref&gt;[[C.M. van den Heever|Van den Heever, C.M.]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]]''. Pretoria: J.L. van Schaik, bl.36: ''Om van 'n digter soos Gezelle oor te gaan na een soos Van de Woestijne, beteken om 'n rustige tuin te verlaat waar die son'' '''goud-warm''' ''gloei agter die blomme en takke en verhelderend val deur die hoë beskilderde rame van die Kerk en om daarvandaan te gaan na 'n koel-vogtige herfsveld, waar die swak strale van die ondergaande son bewe oor die sorgvuldig-versorgde kasplante en die wandelaar diep wegsak in die sagte, donker aarde.''&lt;/ref&gt; swoelwarm,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 51: ''Ons eet hulle natuurlik ook wanneer hulle goudryp,'' ''swoelwarm''', ''songebak en nog sag is.''&lt;/ref&gt; bliknerswarm,&lt;ref&gt;Van Nierop, L. 2015. ''Adrenalien: Die Waarheid''. Kaapstad: Tafelberg, p. 94: ''Hy draai die ruit af. Dit is nou'' '''bliknerswarm'''.&lt;/ref&gt; siswarm,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; kraaiwarm, &lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt; helwitwarm&lt;ref&gt;Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 84: ''Dis een van daardie'' '''helwitwarm''' ''dae wanneer die Karoo vir sy eie hitte skrik. Wat selfs die horison nie meer bewe nie.''&lt;/ref&gt;
* '''waterpas''' – doodwaterpas&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''weemoedig''' – oerweemoedig&lt;ref&gt;Gilfillan, Rita. 2013. 'Ydelheid der ydelheden'. In: Scheepers, Riana &amp; Kleyn, Leti (samest.). ''Spoorvat: Jeugherinneringe van Afrikaanse skrywers''. Pretoria: LAPA uitgewers, bl. 105: '''Oerweemoedig''' ''is die wysie wat sy so sit en [[neurie]] met daardie rokerige, deurgeslykte stem van haar.''&lt;/ref&gt;
* '''weg''' – witweg,&lt;ref&gt;Du Plessis, P.G. 2011. ''Fees van die ongenooides''. bl. 171: ''Daar pik hoenders, langs 'n muur kou 'n bok 'n lap, voor hulle tussen die potklippe vrek 'n vuur'' '''witweg''' ''in sy as onder 'n amper leë pappot.''&lt;/ref&gt; skoonveldweg&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''weinig''' – bloedweinig,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; broodweinig&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''werk''' – doodwerk&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''wit''' – spierwit,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kruger1977&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 181: ''Sy kneukels word'' '''spierwit'''.&lt;/ref&gt; poeierwit,&lt;ref&gt;Botha, L. 2015. ''Wonderboom: roman''. Kaapstad: Queillerie, bl. 186: ''Teen die motorruit leun 'n lang, skraal figuur in swart geklee met 'n'' '''poeierwit''' ''gesig wat onder die swart bolhoed flits''.&lt;/ref&gt; raapwit, melkwit,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; krytwit,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt; papierwit, sneeuwit,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 266: ''Niemand het nog ooit die'' '''sneeuwit''' ''klawers aangeraak nie en dit sou ook nooit gebeur nie.''&lt;/ref&gt; wolkwit,&lt;ref&gt;De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.941: ''maak plek vir die ysblou lug, / vir klitsgras tussen landerye, / vetbruin sooie en groen / weiding,'' '''wolkwit''' ''troppe, 'n bron,&lt;/ref&gt; lykwit,&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt; haelwit,&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Hambidge, Joan. 2008. My jeug. In: Brink, André P. (samest.) ''Groot Verseboek''. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.998: ''Ek loop deur die nuwe huis; / besigtig alles voetjie vir voetjie: / 'n engel wat harp speel / voor die hemelpoorte; / die Bybel-in-kalfsleer; / 'n skildery / wat iets uitblaker / van '' '''&quot;haelwit''' '' gestapelde wolke&quot; / en vele boeke oor die politiek / deur Verwoerd en Malan, / die wysvinger van P.W. / ook hier verewig.''&lt;/ref&gt; meelwit,&lt;ref&gt;Ferreira Jeanette. 1995. ''Die onsterflikes''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 9: ''Maar die ontvangsdame het reeds begin om op die Nederlanders met hulle'' '''meelwit''' ''hare en hulle pienkgebrande velle, se talryke vrae te probeer antwoord.''&lt;/ref&gt; lakenwit,&lt;ref&gt;Van den Heever, C.M. 1939. [http://www.dbnl.org/tekst/heev001laat01_01/heev001laat01_01.pdf ''Laat vrugte''] Kaapstad: Nasionale Pers. 127-128: ''Mense kuier daarheen aan en vir 'n oomblik kyk hulle na die uitgeleefde, bleekgeel gesig, nou klein en verrimpel onder haar wit mussie, na die taai hande, wat soveel gewerk, soveel dinge op hulle regte plek laat staan het,'' '''lakenwit''' ''hande wat nou vir goed gekruis lê op haar bors, op die wit nagkleed wat sy eenmaal, jare, jare gelede gedra het gedurende haar wittebroodsdae.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 89: ''En Cornelia staan eenkant'', '''lakenwit''' ''en toekyk''.&lt;/ref&gt; wolwit,&lt;ref&gt;Verster, F. 2013. ''[[Deur na Nebula Nege]]''. Thompson Boekdrukkery, bl. 323: ''Hier op die plat ou berg, waar die wind binne minute alles met 'n klam deken van doudruppels kan bedek, waar die'' '''wolwit''' ''mis menige ongeïnisieerde al gillend teen die kranse afgestuur het.''&lt;/ref&gt; skitterwit,&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Karsten, Chris. 2011. ''Abel se lot''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau. bl. 370: ''Tot dan sal sy goed kan uitrus in haar snoesige bed van kraakvars,'' '''skitterwit''' ''linne, selfs 'n kussing onder haar kop.''&lt;/ref&gt; droomwit,&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 40: ''Die sand is'' '''droomwit''' ''en na regs staan rotsplate tot waar die kuslyn weer in die verte wegdraai''.&lt;/ref&gt; sonwit,&lt;ref&gt;Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 63-64: ''Toe hulle uit die bos breek, lê die strand'' '''sonwit''' ''voor hulle uitgestrek.''&lt;/ref&gt; kalkwit,&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 76: '' 'n Breë en plat toonnael wat getuig van goeie voetgene, nou'' '''kalkwit''' ''en net-net onderskeibaar van die vel op die brug van die voet, met 'n pienk rand regs waar die nael venynig die vlees binnedring.''&lt;/ref&gt; spookwit,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 45: ''Wasbessies ryp oplaas'' '''spookwit''' ''op die bleek duine, en koekemakrankas se goue blindedermpies steek oornag uit droë vleigrond uit.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 159: ''… die grasperk'' '''spookwit''' ''met dou wat net-net na frisser herfsdou begin ruik.''&lt;/ref&gt; siekwit,&lt;ref&gt;Venter, Eben. 2013. ''Wolf, wolf''. Kaapstad: Tafelberg-uitgewers. bl. 223: ''Sissie, ook'' '''siekwit''', ''spring op, &quot;Mattie,&quot; sy trippel agter om haar stoel om hom in te haal, vas te hou, maar hy druk haar weg en hol uit die eetkamer met ant Sannie wat vadoek voor die mond in die kombuisdeur kom staan het.''&lt;/ref&gt; beenwit,&lt;ref&gt;[http://slipnet.co.za/view/reviews/johann-de-lange-se-beenwit-woorde Johann de Lange se beenwit woorde (Slipnet)]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Uit e-WAT: '''Beenwit''' ''wolke pluim en groei … middag na middag op die ver gesigseinder (Sarie, 3 Jun. 1970, 164)''&lt;/ref&gt; styselwit,&lt;ref&gt;[http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/07/17/OB/9/01.html Smith, Francois. 2003. 'Toorbos' voltooi woud se verhaal: Matthee skryf oor laaste houtkappers. ''Die Burger'', 15 Julie:10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128153423/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/07/17/OB/9/01.html |date=28 November 2015 }}: ''Haar oë soek agterdogtig deur die'' '''styselwit''' ''hotelkamer''.&lt;/ref&gt; ryswit,&lt;ref&gt;[https://books.google.co.za/books?id=lldSBAAAQBAJ&amp;pg=PT241&amp;lpg=PT241&amp;dq=%22ryswit%22&amp;source=bl&amp;ots=iy1QBHtFA9&amp;sig=36eSyTn8ZrYMVzKwFIVL_QQo5GA&amp;hl=af&amp;sa=X&amp;ei=2iL8VJTKCYuv7AaV7ICoBA&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22ryswit%22&amp;f=false''Die Afrikaanse Kortverhaalboek: Sewende, hersiene uitgawe''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010007/https://books.google.co.za/books?id=lldSBAAAQBAJ&amp;pg=PT241&amp;lpg=PT241&amp;dq=%22ryswit%22&amp;source=bl&amp;ots=iy1QBHtFA9&amp;sig=36eSyTn8ZrYMVzKwFIVL_QQo5GA&amp;hl=af&amp;sa=X&amp;ei=2iL8VJTKCYuv7AaV7ICoBA&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22ryswit%22&amp;f=false |date= 5 Maart 2016 }}. 2012. ''Toe sy op 'n dag 'n miernes ontdek onder haar sitkamervloer – dit was ná haar ouers se dood, toe sy alleen in die hoekhuisie in die dorp gewoon het – was sy baie omgekrap: die wriemelende, krioelende,'' '''ryswit''' ''insekte – tonnels vol onder die hout.''&lt;/ref&gt; vuurwit,&lt;ref&gt;Resensie in die ''Taalgenoot'', Somer 2015, bl. 24, rakende ''Fragmente uit die Ilias'' ([[Homeros]]; vertaal deur Cas Vos): ''Die Griekse koning, Agamemmon ...se hart is'' '''vuurwit''' ''van woede...(bl. 87) en hy sweer wraak''.&lt;/ref&gt; kraakwit (klere en linne)&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;, waswit, marmerwit&lt;ref&gt;[[T.J. Haarhoff|Haarhoff, T.J.]] 1925. ''Die Romeinse boer''. Kaapstad: J.L. van Schaik, p. 181: Selfs dan, toe Oeagriese Hebrus die hoof, afgeskeur van die '''marmerwit''' nek, in die middel van sy stroom afrol, het die blote stem en die koue tong met vlugtende asem uitgeroep: &quot;Eurudice, a, ongelukkige Eurudice!&quot; en &quot;Eurudice&quot; het die oewers oor die hele stroom weergalm.&lt;/ref&gt;
* '''woes''' – dolwoes&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WAT&quot; /&gt;
* '''wyd''' – wawyd,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Potgieter&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van Schoor1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kempen&quot; /&gt; wêreldwyd,&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt; hemelwyd, horingwyd,&lt;ref&gt;Cornelius, Gert. 2008. Nagdwaler. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 119-120: ''Hy kyk op na die bonkige gestalte bo hom, sien die dik bene in die kakie-uniform, die blink knope aan die tuniek, die rooi gesig met die blonde snor wat'' '''horingwyd''' ''verby die rooi wange krul.''&lt;/ref&gt; hekwyk/hartwyd,&lt;ref&gt;Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human &amp; Rousseau, bl. 93: ''Ek sal nog net byvoeg ons herberg staan nog'' '''hekwyd''', '''hartwyd''' ''oop langs die see, stoele, koffie en wyn gereed, hoe ons ook al soms mag klink of ons klae.''&lt;/ref&gt; wawielwyd&lt;ref&gt;Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human &amp; Rousseau, bl. 79: ''Braaivleis met bier in die sonlig saam met die slank Mrs Silberstein, haar blou rok oor die gras versprei, haar oë beskadu deur 'n'' '''wawielwye''' ''sonhoed, haar rus tot sluimering gesus deur die larie van paramour Van Eeden wat, hande agter die kop, op die naat van sy rug, sotto voce sy liefdesinspirasie in die son vertolk.''&lt;/ref&gt;

== Deens ==
* '''bleg''' – dødbleg&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''blind''' – stekeblind&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''blødt''' – gennemblødt&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''blå''' – himmelblå&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''dristig''' – dumdristig&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot;&gt;''Van Goor's Klein Deens Woordenboek''. 1970. 9e druk. Den Haag: G.B. van Goor Zonen's U.M.&lt;/ref&gt;
* '''død''' – stokdød, stendød&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''døv''' – stokdøv&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''fattig''' – bundfattig, ludfattig&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''falden''' – himmelfalden&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''fast''' – klippefast&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''fin''' – hårfin&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt; 
* '''fuld''' – propfuld&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt; 
* '''gal''' – ravgal, splittergal&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt; 
* '''glad''' – kisteglad&lt;ref&gt;Høeg, P. 2023 (1992). ''Frøken Smillas fornemmelse for sne''. Københaven: Gyldendal, s. 27: ''Når hun er fuld, er hun'' '''kisteglad''' ''og dansant''.&lt;/ref&gt;
* '''god''' – ejegod, tossegod, hjertensgod&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''hård''' – stenhård&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''mager''' – radmager&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''mørk''' – bælgmørk&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''ny''' – splinterny&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''nøgen''' – splitternøgen&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''rig''' – stenrig&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''skarp''' – knivskarp&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''snar''' – lynsnar&lt;ref&gt;Høeg, P. 2023 (1992). ''Frøken Smillas fornemmelse for sne''. Københaven: Gyldendal, s. 45: ''Han svinger øjeblikkeligt og'' '''lynsnart''', ''som over for min mor, fra forurettelse til omsorg.''.&lt;/ref&gt;
* '''sort''' – kulsort&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''stille''' – blikstille&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''sur''' – eddikesur&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''syg''' – dødssyg&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''ung''' – purung&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''våd''' – drivvåd, dyngvåd, &lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;
* '''vågen''' – lysvågen&lt;ref name=&quot;VanGoorDeens1970&quot; /&gt;

== Duits ==
* '''aktuell''' – brandaktuell, topaktuell
* '''allein''' – mutterseelenallein
* '''alt''' – steinalt,&lt;ref&gt;Bredendick, A. 2013. ''Die Jagd der Wölfin''. Elbwood-Verlag, S. 80: ''Der'' '''steinalte''' ''Ochse lag unter den Zweigen einer Fichte, als wollte die Taiga seinen Tod vor den Augen des Sommers verbergen.''&lt;/ref&gt; uralt
* '''angst''' – himmelangst
* '''anständig''' – grundanständig
* '''arm''' – bettelarm&lt;ref&gt;Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 77: ''Dann verzichtet sie lieber auf ihren ersten Lohn und geht'' '''bettelarm''' ''in die Fremde.''&lt;/ref&gt;, blutarm&lt;ref&gt;[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S. 253: ''Meine Mutter stirbt daran, daß sie mit einem'' '''blutarmen''' ''Prokuristen lebt''.&lt;/ref&gt;
* '''besoffen''' – stockbesoffen, sturzbesoffen,&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 171: '' ,,Der ist doch'' '''sturzbesoffen'', ''Herr Hauptmann&quot;, bemerkte jemand anders nüchtern.''&lt;/ref&gt; stinkbesoffen
* '''betrübt''' – tiefbetrübt
* '''betrunken''' – stockbetrunken&lt;ref&gt;Vaqué, K. 2004. ''An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika''. Pretoria: Varama Publishers. S.168: ''Mary war'' '''stockbetrunken''' ''und hatte sich in meiner Bar ausgiebig bedient.''&lt;/ref&gt;
* '''billig''' – spottbillig
* '''bitter''' – gallenbitter
* '''blank''' – blitzblank, spiegelblank&lt;ref&gt;[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S. 70: ''Das Wasser war spiegelblank, im Hafenbecken schwamm ein Hund.''&lt;/ref&gt;
* '''blaß''' – leichenblass, totenblass
* '''blau''' – knallblau, saphirblau&lt;ref&gt;Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 266: ''In der Mitte des Raumes stand ein runder Teakholztisch'' [...] ''die mit '''saphirblauer''' ''und'' '''smaragdgrüner''' ''Seide bezogen waren.''&lt;/ref&gt; 
* '''bleich''' – todbleich, totenbleich,&lt;ref&gt;Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 106: ''Das Gesicht des braunhaarigen Mannes war'' '''totenbleich''', ''die Augen aufgerissen, eine Hand vor der Brust verkrampf, mit der anderen deutete er in die Richtung der hohen Fenster''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 163: ''&quot;Du bist'' '''totenbleich'''. ''Du hast dich geschnitten, da im Gesicht.&quot;''&lt;/ref&gt; schreckensbleich,&lt;ref&gt;Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 418: ''Am oberen Ende der Treppe stand Valentine, des Gesicht'' '''schreckensbleich''', ''in nicht mehr als ein dünnes Nachthemd gehüllt.''&lt;/ref&gt; kreidebleich&lt;ref&gt;Stine, R.L. 2016 (1998). ''Gänsehaut: Der Werwolf aus den Fiebersümpfen''. Aus dem amerikanischen Englisch von Günter W. Kienitz. Garbsen: cbj Kinder- und Jugendbuchverlag, S. 5: ''Ich blickte durchs Fenster zum'' '''kreidebleichen''' ''Mond hinauf und lauschte.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 118: ''„Das kann doch gar nicht sein! Seit wann sind sie denn fort? So sagt es mir doch, ich bitt Euch!“, stammelt Mäu, die'' '''kreidebleich''' ''geworden ist.''&lt;/ref&gt;
* '''blöde''' – saublöde (plat), stinkblöde
* '''böse''' – bitterböse
* '''braun''' – britzebraun
* '''brav''' – kreuzbrav
* '''bunt''' – knallbunt, kunterbunt, grellbunt&lt;ref&gt;Fosar, G. &amp; Bludorf, F. 1996. ''Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.''. München: Herbig, p. 83: ''Unter lautem Puffen, wie bei einem knallenden Sektkorken, entlädt sich die Energie in einem'' '''grellbunten''' ''kosmischen Feuerwerk''.&lt;/ref&gt;, prallbunt,&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 48: ''Im Dickicht kaum zu sehen, doch dafür schon auf viele Meter hin zu riechen sind riesige'', '''prallbunte''' ''Blüten, deren Duft dich schwindlig macht.''&lt;/ref&gt; regenbogenbunt&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 164: ''Vor meinen Augen schwammen'' '''regenbogenbunte''' ''Kreise, die sich mal weiteten, mal enger wurden, und mein Herz war schwer wie ein Pflasterstein.''&lt;/ref&gt;
* '''dicht''' – hageldicht
* '''dick''' – faustdick, knüppeldick
* '''dreckig''' – saudreckig
* '''dreist''' – tolldreist
* '''dumm''' – blitzdumm, kreuzdumm, saudumm (plat), stockdumm, strohdumm
* '''dunkel''' – stockdunkel&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 277: ''Draußen vor dem Fenster war es'' '''stockdunkel''', ''doch ich war hellwach.''&lt;/ref&gt;
* '''dünn''' – hauchdünn, papierdünn, haardünn,&lt;ref&gt;Fosar, G. &amp; Bludorf, F. 1996. ''Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.''. München: Herbig, p. 151 : ''Aus ihr formte sich eine zweite Spirale, danach eine dritte, aus der ein'' '''haardünner''' ''weißer Lichtstrahl kam, der meinen Hinterkopf berührte''.&lt;/ref&gt; holzsplitterdünn&lt;ref&gt;Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 199: ''Borchert sah einer Prostituierten hinterher, die mit'' '''holzsplitterdünnen''' ''Beinen apathisch über den Bürgersteig wankte.''&lt;/ref&gt;
* '''dürr''' – knochendürr, rappeldürr, spindeldürr
* '''duster''' – zappenduster, stockduster&lt;ref&gt;[http://www.kapstadt-entdecken.de/reiseinformationen-suedafrika/zeitverschiebung/ Zeitverschiebung Südafrika – wieviel Uhr ist es in Südafrika?]: ''Die Dämmerungsphase in Südafrika ist kurz, etwa eine halbe Stunde nach Sonnenuntergang ist es'' '''stockduster'''.&lt;/ref&gt;
* '''egal''' – scheißegal (plat)
* '''ehrlich''' – grundehrlich&lt;ref&gt;Fosar, G. &amp; Bludorf, F. 1996. ''Das Erbe von Avalon: verborgene Geheimnisse in den europäischen Mysterien wiederentdeckt.''. München: Herbig, p. 153: ''Überhaupt macht der inzwischen 44jährige den Eindruck eines'' '''grundehrlichen''', ''geradlinigen Mannes, der sich trotz seiner nur geringen Schulbildung erstaunlich gewandt auszudrücken pflegt''.&lt;/ref&gt;
* '''eigen''' – ureigen
* '''elend''' – hundeelend
* '''entschlossen''' – wildentschlossen
* '''ernst''' – bierernst, todernst
* '''ewig''' – urewig
* '''fahl''' – aschfahl&lt;ref&gt;Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 418: ''Die Welt, nicht länger reich an Farben, sonder'' '''aschfahl,''' ''schien getäuscht worden zu sein von der trügerischen Sonne wie Gisla von Thure.''&lt;/ref&gt;
* '''falsch''' – grundfalsch
* '''faul''' – stinkfaul
* '''fein''' – haarfein, hauchfein
* '''fest''' – bombenfest, felsenfest&lt;ref&gt;Vaqué, K. 2004. ''An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika''. Pretoria: Varama Publishers. S.148:''Ich wußte, Gott hatte zu mir gesprochen und war jetzt'' '''felsenfest''' ''davon überzeugt, daß Sabine wieder völlig gesund werden würde''.&lt;/ref&gt;
* '''fidel''' – kreuzfidel, mopsfidel, quietschfidel
* '''finster''' – stockfinster&lt;ref&gt;Vaqué, K. 2004. ''An der Hand Gottes: Von Pommern nach Südafrika''. Pretoria: Varama Publishers. S.151: ''Er wurde in'' '''stockfinsterer''' ''Nacht zu ihr geschickt, um die Thronfolgerin zu zeugen.''&lt;/ref&gt;
* '''fit''' – topfit
* '''fleißig''' – ameisenfleißig, bienenfleißig
* '''flink''' – wieselflink
* '''forsch''' – nassforsch
* '''frech''' – rotzfrech
* '''fremd''' – wildfremd, stockfremd&lt;ref&gt;Pausewang, G. 1984. ''Roman aus der Friedensbewegung''. Verlag: Meier, Ravensburg. S. 64: ''Jeder steif an seinem Platz... Als ob wir einander'' '''stockfremd''' ''wären – zufällig an diesem Tisch zusammengeraten.''&lt;/ref&gt;
* '''freundlich''' – katzenfreundlich, scheißfreundlich (plat en ironies bedoel vir aangeplakte vriendelikheid)
* '''frisch''' – taufrisch
* '''fromm''' – lammfromm
* '''gefährlich''' – brandgefährlich&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 157: ''Am Ende war ich mitten in eine'' '''brandgefährliche'' ''Räuberpistole geraten, deren Akteure hinter alten Büchern von unschätzbarem Wert her waren.''&lt;/ref&gt;
* '''geil''' – affengeil, oberaffengeil, saugeil (plat),  schweinegeil (plat)
* '''gelb''' – quittegelb, weizengelb&lt;ref&gt;Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 201: ''&quot;Vielleicht sind es seine'' '''weizengelben''' ''Haare oder die zarten Finger, die sich nie in die Erde eines Ackers gegraben haben. Wer weiss das schon! Ich rate dir jedenfalls, sie dir aus dem Kopf zu schlagen!&quot;''&lt;/ref&gt;
* '''gelehrt''' – grundgelehrt
* '''geliebt''' – heißgeliebt
* '''gemein''' – hundsgemein
* '''gemütlich''' – urgemütlich
* '''genau''' – haargenau&lt;ref&gt;Fitzek, S. 2006. ''Die Therapie''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 269: '''Haargenau''' ''dieselbe E-Mail, die ihm die Chefredaktion geschickt hatte.''&lt;/ref&gt;
* '''gerade''' – bolzengerade, kerzengerade&lt;ref&gt;Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 222: ''Amanda setzte sich'' '''kerzengerade''' ''auf''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 311:  ''Sie sah keine Zombies oder Menschen, und die wenigen Bäume, die'' '''kerzengerade''' ''in der Sonne standen, sahen trostlos und einsam aus.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 184 '''Kerzengerade''' ''saß er in seinem Sessel, ohne im Geringsten angestrengt zu wirken.''&lt;/ref&gt;
* '''gescheit''' – blitzgescheit, grundgescheit
* '''gesund''' – kerngesund&lt;ref&gt;Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 104: ''Und was mich anbetrifft, weißt du genau, dass ich schon mein halbes Leben hier bei den Aussätzigen wohne en ich bin immer noch'' '''kerngesund!'''&lt;/ref&gt;
* '''gewandt''' – katzengewandt
* '''glatt''' – aalglatt (glibberig), spiegelglatt (gelyke oppervlak)
* '''glücklich''' – kreuzunglücklich
* '''grau''' – aschgrau, unwettergrau,&lt;ref&gt;Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 64: '' 'Simon Sachs, unser Waisenkind', sagte der Pfleger und blieb nach wenigen Schritten vor einer'' '''unwettergrauen''' ''Tür mit der Aufschrift 'Physiotherapie' stehen.''&lt;/ref&gt; mausgrau&lt;ref&gt;Fitzek, Sebastian. 2017. ''AchtNacht''. München: Knaur Verlag, S. 334: ''Kleine'' '''mausgraue''' ''Klebestreifen, mit denen Musiker lose Kabel sicherten und Aufbauanweisungen gaben, damit die Roadies wussten, an welcher Stelle sie die Verstärker zu plazieren hatten.''&lt;/ref&gt;
* '''groß''' – riesengroß
* '''grün''' – giftgrün, katzengrün(e Augen)&lt;ref&gt;Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer). Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 140: ''Ihre'' '''katzengrünen''' ''Augen'' [...] ''verrieten, dass sie vor Zorn bebte'' [...]&lt;/ref&gt;
* '''gut''' – herzensgut, saugut (plat)
* '''gütig''' – grundgütig
* '''hart''' – beinhart, eisenhart, knallhart, knochenhart, knüppelhart, stahlhart,&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 359: ''...dass der'' '''stahlharte'' ''Griff der Miliz am Ende vielleicht doch stärker war als die tödliche Umarmung jener Fangarme...''&lt;/ref&gt; steinhart,&lt;ref&gt;Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 139: ''&quot;Wahrscheinlich ist auch dein Bett steinhart''' ''!&quot;, rief Fulrad.''&lt;/ref&gt; betonhart&lt;ref&gt;Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 232 ''Er sei denn, er buddelt sich einen Tunnel, dachte Emma, aber die Bodenplatte war'' '''betonhart''' ''und die Erde darunter ganz sicher gefroren.''&lt;/ref&gt;
* '''häßlich''' – grundhäßlich, potthässlich
* '''heimlich''' – klammheimlich&lt;ref&gt;Hammesfahr, P. 2009. ''Ein fast perfekter Plan: psychothriller''. Reinbek bei Hamburg:Rowohlt Taschenbuch Verlag, p. 16: ''Still für sich dachte sie oft darüber nach,'' '''klammheimlich''' ''zu verschwinden.''&lt;/ref&gt;
* '''heiser''' – stockheiser
* '''heiß''' – brühheiß, bullenheiß, höllenheiß, knallheiß
* '''hell''' – taghell, glockenhell&lt;ref&gt;Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S.125:''&quot;Zwar ist Coppet Provinz, aber doch nicht derartig unzivilisiert&quot;, erwiderte Madame de Staël mit einem'' '''glockenhell''' ''Lachen''.&lt;/ref&gt;
* '''hoch''' – haushoch, himmelhoch, turmhoch
* '''hübsch''' – wunderhübsch
* '''hungrig''' – heißhungrig&lt;ref&gt;Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 93: ''Sie war geradezu'' '''heißhungrig'''.&lt;/ref&gt;
* '''jung''' – blutjung&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 371: '''Blutjunge''' ''Milizazubis mit Segelohren verjagten halbherzig einige Plünderer von den zerplatzten Vitrinen schicker Boutiquen...''&lt;/ref&gt;
* '''kahl''' – ratzekahl
* '''kalt''' – eiskalt, hundekalt, lausekalt, frostkalt&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 130: ''... ich bemerkte weder den'' '''frostkalten''' ''Wind, noch den einsetzenden Regen.''&lt;/ref&gt;
* '''klar''' – glasklar, sonnenklar, wasserklar, kristallklar
* '''klein''' – klitzeklein
* '''komisch''' – urkomisch
* '''krank''' – sterbenskrank, todkrank, todsterbenskrank
* '''kühn''' – tollkühn
* '''lang''' – baumlang
* '''langweilig''' – kotzlangweilig (plat), scheißlangweilig (plat), sterbenslangweilig, todlangweilig, todsterbenslangweilig
* '''lebendig''' – quicklebendig,&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 104: ''Die Träume unterschieden sich im Wesentlichen nur durch die Umstände, unter denen ich entdeckte, dass mein Hund eigentlich gar nicht tot, sondern im Gegenteil'' '''quicklebendig''' ''und bei bester Laune war.''&lt;/ref&gt; springlebendig
* '''leicht''' – babyleicht, federleicht, kinderleicht
* '''matt''' – sterbensmatt, hundematt
* '''miserabel''' – hundsmiserabel
* '''modern''' – topmodern
* '''müde''' – hundemüde,&lt;ref&gt;Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 78: ''Papa war'' '''hundemüde''', ''völlig entmutigt und wusste nicht, was er tun sollte.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 125: ''Ich für mein Teil bin'' '''hundemüde.'''&lt;/ref&gt; todmüde
* '''munter''' – putzmunter
* '''mutig''' – todesmutig&lt;ref&gt;Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 74: ''So schnell es ging, wurde dieser Satz in drei verschiedene Sprachen übersetzt, und Papa stand'' '''todesmutig''' ''zwischen den Pfeilspitzen.''&lt;/ref&gt;
* '''nackt''' – pudelnackt, splitternackt
* '''nah''' – hautnah
* '''närrisch''' – pudelnärrisch
* '''nass''' – patschnass, pitschnass,&lt;ref&gt;Bredendick, A. 2013. ''Die Jagd der Wölfin''. Elbwood-Verlag, S. 30: '''Pitschnass''' ''standen sie da.''&lt;/ref&gt; pudelnass, tropfnass, klatschnass&lt;ref&gt;[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.177:''Er war'' '''klatschnaẞ''', ''seine Stiefel waren lehmverschmiert, doch er kam mit groẞen Neuigkeiten.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 180: ''&quot;Du bist ja'' '''klatschnass!&quot;'''&lt;/ref&gt;, klitschnaß&lt;ref&gt;Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 119: ''Erst jetzt bemerkt Mäu, wie durchgefroren sie ist und befreit sich nach und nach von den'' '''klitschnassen''' ''Kleidungsstücken''.&lt;/ref&gt;
* '''neu''' – brandneu, funkelnagelneu, nagelneu&lt;ref&gt;Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 64: ''Die'' '''nagelneuen''' ''Reifen surrten sanft über den glänzenden Fußboden, als Picasso den Rollstuhl wieder anschob.''&lt;/ref&gt;
* '''normal''' – stinknormal
* '''nüchtern''' – stocknüchtern
* '''offen''' – sperrangelweit offen&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 371: ''Alle Eichentüren an den Eingängen standen'' '''sperrangelweit offen''' ''und würgten schäumende Ströme dreckversmierter, stolpernder und blinzelnder Passagiere hervor.''&lt;/ref&gt;
* '''reich''' – schwerreich, steinreich, stinkreich
* '''rein''' – astrein,&lt;ref&gt;Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 18:»'''Astreine''' ''Panik«, sagte Lars trocken. »Die wollen alle zur Autobahn.«''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 78: ''„Abdecker, ich kann es kaum glauben, dass Ihr der Vater einer so'' '''astreinen''' ''Tochter sein könnt!“''&lt;/ref&gt; hasenrein, lupenrein
* '''richtig''' – goldrichtig&lt;ref&gt;Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 108: ''Das war'' '''goldrichtig'''.&lt;/ref&gt;
* '''rocken''' – brottrocken
* '''rot''' – feuerrot,&lt;ref&gt;[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.215:''Sie war ein paar Jahre jünger als Linda, hatte'' '''feuerrotes''' ''Haar mit blauen Schleifen, und von einem Nasenloch zum Ohr führte eine Kette.''&lt;/ref&gt; knallrot, krebsrot, puterrot,&lt;ref&gt;Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 194  ''Er wurde'' '''puterrot'''.&lt;/ref&gt; rosenrot, rubinrot, &lt;ref&gt;Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 140:  ''Sie trug ein'' '''rubinrotes''' ''Seidenkopftuch''.&lt;/ref&gt; tomatenrot &lt;ref&gt;Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 163:  ''Newberry trat zu ihr mit'' '''tomatenrotem''' ''Gesicht''.&lt;/ref&gt;
* '''rund''' – kreisrund, kugelrund
* '''satt''' – knüppelsatt, pappsatt
* '''sauber''' – blitzsauber&lt;ref&gt;Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 290: ''Albert fällt auf, wie'' '''blitzsauber''' ''alles ist.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 307: ''Zwei Maler in'' '''blitzsauberen''' ''orangefarbenen Overalls waren gerade damit beschäftigt, die Decken nachzustreichen.''&lt;/ref&gt;
* '''sauer''' – stinksauer,&lt;ref&gt;Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 221: ''&quot;Ich war'' '''stinksauer''' ''auf Sie.&quot;''&lt;/ref&gt; stocksauer&lt;ref&gt;Franz, Andreas. 2006. ''Unsichtbare Spuren''. München: Knaur. S. 363: ''Ich bin'' '''stocksauer'''!&lt;/ref&gt;
* '''schade''' – jammerschade
* '''scharf''' – haarscharf,&lt;ref&gt;[[Henning Mankell|Mankell, Henning]]. 2005. Aus dem Schwedischen von Wolfgang Butt. ''Vor dem Frost: Roman'' München:Deutscher Taschenbuch Verlag, S.151: ''Irgendwo im Tivoli spielte ein Orchester, der Trompeter blies ständig'' '''haarscharf''' ''an den richtigen Tönen vorbei.''&lt;/ref&gt; messerscharf, &lt;ref&gt;Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 202:  ''Doch trotz seines trunkenen Zustands arbeitete sein Verstand'' '''messerscharf'''.&lt;/ref&gt; rasiermesserscharf&lt;ref&gt;Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 417:  ''Drei stahlgepanzerte,'' '''rasiermesserscharfe''' ''Flossen pflügten durchs Wasser,''&lt;/ref&gt;
* '''schick''' – todschick
* '''schief''' – windschief&lt;ref&gt;Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 115: ''Als Gisla sich noch weiter vorbeugte, sah sie nicht nur Kirchen oder mächtige Römermauern, sonder auch kleine,'' '''windschiefe''' ''Gebäude.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 266: ''...das ich es einfach spannender fand, den Staub der Prärie mit den Hufen meines Pferds aufzuwirbeln und'' '''windschiefe''' ''Forts vor Rothäuten zu verteidigen...''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 144: ''Die Gastenpforte hatte schon bessere Tage gesehen und hing'' '''windschief''' ''an einem verrosteten Eisengestänge.''&lt;/ref&gt;
* '''schlank''' – gertenschlank
* '''schlau''' – bauernschlau
* '''schlecht''' – grottenschlecht
* '''schnell''' – blitzschnell, windschnell&lt;ref&gt;Bredendick, A. 2013. ''Die Jagd der Wölfin''. Elbwood-Verlag, S. 61: ''Ein anderes Mal wich der'' '''windschnelle''' ''Nodin zu spät seiner Beute aus und wurde vom Geweih einer Elchkuh gegen einen Fichtenstamm geschleudert.''&lt;/ref&gt;
* '''schön''' – bildschön, engelschön, wunderschön
* '''schwarz''' – kohlrabenschwarz, kohlschwarz, nachtschwarz, pechrabenschwarz,&lt;ref&gt;[[Stefanie Gercke|Gerke, Stefanie]]. 2001. ''Ins dunkle Herz Afrikas''. München: Droemer Knaur. S. 162: ''Es war'' '''pechrabenschwarz''' ''draußen, die Wohnzimmerlampen spiegelten sich in den hohen, dunklen Fenstern, und der Fernseher lief, wie immer.''&lt;/ref&gt; pechschwarz&lt;ref&gt;Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 112: '''Pechschwarze''', ''volle Haare umrahmen ein herzförmiges Gesicht mit schräg geschnittenen hellgrünen Augen.''&lt;/ref&gt;, rabenschwarz, tiefschwarz
* '''schwer''' – bleischwer, sauschwer (plat), zentnerschwer
* '''sehnt''' – heißersehnt
* '''sicher''' – bombensicher, todsicher
* '''schnell''' – pfeilschnell
* '''stark''' – bärenstark,&lt;ref&gt;Angelowski, M. 2013. ''Der Werwolf von Köln''. Hamburg: Hermann-Josef Emons Verlag. S. 250: ''Er hatte einen großen,'' '''bärenstarken''' ''Mann erwartet, stattdessen führte man ihm einen mickrigen Kerl mit vernarbtem Gesicht und gelben Haaren vor, stark gezeichnet von der langen Zeit im Verlies''.&lt;/ref&gt; baumstark, bullenstark, stierstark
* '''steif''' – stocksteif&lt;ref&gt;Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 122: ''Gisla blieb'' '''stocksteif''' ''stehen.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 291: ''...bekam mein Hund einen heftigen Anfall von Panik. Eigentlich war er immer ein ausgeglichener, friedlicher Typ gewesen, doch an diesem Tag blieb er'' '''stocksteif''' ''auf der Schwelle des Zimmers stehen...''&lt;/ref&gt;, statuensteif&lt;ref&gt;Fitzek, S. 2018 (2016). ''Das Paket''. München: Knaur, S. 164: ''Heute trug sie statt dem üblichen Designerkleidchen einen mausgrauen Jogginganzug und saß'' '''statuensteif''' ''auf der Kante der Couch.''&lt;/ref&gt;
* '''still''' – mäuschenstill, mucksmäuschenstill
* '''süß''' – honigsüß, zuckersüß&lt;ref&gt;Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 258:''&quot;Es geht nicht um mich&quot;, erklärte Esmeralda'' '''zuchersüß''' ''und wies auf Niccolo. &quot;Das hier ist ein junger Mann, der den Bischof sprechen möchte.&quot;''&lt;/ref&gt;
* '''taub''' – stocktaub
* '''teuer''' – schweineteuer; sauteuer (plat)
* '''tief''' – abgrundtief&lt;ref&gt;Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 290: ''Dann taumelte er in den Wald hinein un wollte sein kaputtes Leben zurückhaben, das er vor zwei Tagen noch so'' '''abgrundtief''' ''gehasst hatte.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Neeb, U. 2008. (2006). ''Die Siechenmagd: Historischer Frankfurt-Roman''. 2. Auflage. Frankfurt am Main: Societäts-Verlag, S. 114: ''Demnach müsse der Täter sein Opfer'' '''abgrundtief''' ''gehasst haben, dass er ihm eine solche Qual zugefügt hätte.''&lt;/ref&gt;
* '''tot''' – mausetot
* '''traurig''' – tieftraurig, todtraurig&lt;ref&gt;Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 254: ''Es war für mich ein'' '''todtrauriger''' ''Moment, wie wir da mit unserem Boot abfuhren und schlieẞlich nur noch die Trauerlieder der Fayu weithin über den Fluss schallen hörten.''&lt;/ref&gt;
* '''trocken''' – staubtrocken,&lt;ref&gt;Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 384:  ''Sterns Finger berührten die'' '''staubtrockene''' ''Haut der Frau, als er ihr den Schlüssel aus der Hand nahm.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 216: ''Meine Kehle war'' '''staubtrocken''', ''das Schlucken schmerzte.''&lt;/ref&gt; knochentrocken&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 302: ''Selbst wenn ihr'' '''knochentrockener''' ''Verstand wider Erwarten in der Lage wäre, meine Erklärung der Vorfälle aufzunehmen und zu glauben - was brachte das?''&lt;/ref&gt;
* '''übel''' – speiübel,&lt;ref&gt;Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 233-234: ''Stern wurde'' '''speiübel''', ''als er erkannte, wie sinnbildlich die unechte Kulisse dieses Hauses für die gesamte Situation war, in der er seit wenigen Tagen steckte''.&lt;/ref&gt; kotzübel (plat, letterlik kotsmislik)
* '''umkämpft''' – heißumkämpft
* '''umstritten''' – heißumstritten
* '''unglücklich''' – todunglücklich
* '''vergnügt''' – quietschvergnügt
* '''verschieden''' – grundverschieden
* '''voll''' – knallvoll, proppenvoll, randvoll,&lt;ref&gt;Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 77:''Nur vor einem Supermarkt gab es Lärm: Scharen von Leuten packten die Kofferräume ihrer Wagen'' '''randvoll''' ''mit Lebensmitteln.''&lt;/ref&gt; sternhagelvoll (dronk)
* '''vornehm''' – scheißvornehm (plat), stinkvornehm
* '''wach''' – hellwach&lt;ref&gt;Pausewang, G. 1989 (2006). ''Die Wolke''. Ravensburger Buchverlag. S. 76:''Janna-Berta war'' '''hellwach''' ''geworden.''&lt;/ref&gt;
* '''warm''' – brühwarm
* '''weich''' – butterweich, samtweich, wachsweich, watteweich,&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 324: ''Riesige weiße Flocken fielen langsam herab, schon hatten sich dicke'', '''watteweiche''' ''Schneehaufen gebildet,...''&lt;/ref&gt; windelweich, gummiweich&lt;ref&gt;Glukhovsky, D. 2010. (2007). ''Sumerki: Dämmerung''. München: Wilhelm Heyne Verlag: S. 381: ''Du versuchst zu laufen, doch setzt du völlig vergeblich ein'' '''gummiweiches''' ''Bein vor das andere, ohne von der Stelle zu kommen.''&lt;/ref&gt;
* '''weiß''' – blütenweiß, kalkweiß,&lt;ref&gt;Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 106: ''Die übrigen Gäste hatten sich alle um den'' '''kalkweißen''' ''Dichter versammelt, der schnell und hastig atmete, während Mary sein schweißfeuchtes Gesicht vorsichtig mit einer Serviette abtufte.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kröhn, J. 2011. ''Tochter des Nordens''. Köln: Bastei Lübbe. S. 342: ''Gisla war'' '''kalkweiß''' ''im Gesicht vor Angst um Runa.''&lt;/ref&gt; schneeweiß, schlohweiß,&lt;ref&gt;Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 224: ''Gleichzeitig wurde der Verschlag an der anderen Seite aufgerissen, und ein zweiter Mann, mit'' '''schlohweißen''' ''Haaren und deutlich älter als der Junge am Fenster, erschien in der Öffnung.''&lt;/ref&gt; milchweiß,&lt;ref&gt;Hardebusch, C. 2009. ''Die Werwölfe.'' München: Heyne Verlag, {{ISBN|978-3-641-02978-4}}, S. 58: ''Die langen roten Haare, die nun gelöst über ihren Körper hingen, bildeten einen reizvollen Gegensatz zu ihrer'' '''milchweißen''' ''Haut.''&lt;/ref&gt; wolkenweiß - &lt;ref&gt;Brook, M. 2011 (2010). ''Die Eiserne See: Wilde Sehnsucht''. (Übersetzerin: Beate Bauer).  Köln: Egmont-Lyx Verlag. S. 139: ''Anders als das kugelförmige Schlachtschiff, das Sheffield gebaut hatte, trug die'' Lady Corsair ''einen langen,'' '''wolkenweißen''' ''Ballon über dem hölzernen Schiff'', [...]&lt;/ref&gt;
* '''weit''' – himmelweit, meilenweit, sperrangelweit&lt;ref&gt;Fitzek, Sebastian. 2008. ''Das Kind: Psychothriller''. München: Knaur, S. 104: ''Sie stand'' '''sperrangelweit''' ''offen''.&lt;/ref&gt;
* '''wenig''' – blutwenig
* '''wild''' – fuchsteufelswild
* '''wohl''' – pudelwohl
* '''wütend''' – stinkwütend&lt;ref&gt;Kuegler, S. 2005 (2011). ''Dschungelkind''. München: Knaur Taschenbuch Verlag. S. 210: ''Sie war noch immer'' '''stinkwütend''', ''das Papa es gewagt hatte, sie anzuschreien.''&lt;/ref&gt;
* '''zahm''' – handzahm
* '''zart''' – babyzart, hauchzart, pfirsichzart

== Engels ==
* '''ahead''' - dead ahead&lt;ref&gt;Fabbri, R. 2014. ''Masters of Rome: Vespasian V''. London: Corvus. p. 90: ''Vibius kicked his mount forward, looking'' '''dead ahead''' ''with blank eyes; the Gallic and legionary cavalry streamed through the gap behind him unaware of what their legate was expecting of them.''&lt;/ref&gt;
* '''black''' - pitch black
* '''broke''' - stone broke, stony-broke
* '''cheap''' - dirt cheap
* '''clear'''- crystal-clear&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''cold''' - ice cold, stone-cold&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Browne, Adam. 2020. ''Dogs of Mars: Dog from the Machine''. Dayfly Publications, p. 11: ''Lost a lot of good dogs to these abominations. The black ones were the worst.'' '''Stone-cold''' ''killers, every last one of 'em.''&lt;/ref&gt;
* '''crazy''' - batshit crazy (plat)
* '''dead''' - stone dead&lt;ref&gt;Browne, Adam. 2017. ''Imperium Lupi''. Dayfly Publications, p. 558: ''The cocktail of poisons in Rafe's body would kill any of us'' '''stone dead''' ''...even you my Alpha.''&lt;/ref&gt;, dog-dead&lt;ref&gt;Cape Fear (1991) ''&quot;Best-case scenario: you kill Cady'' '''dog-dead.'''&quot;&lt;/ref&gt;
* '''deaf'''- stone-deaf&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''drunk''' - dead drunk, blind drunk
* '''dry''' - bone dry, cotton-dry (mouth)
* '''earnest''' - blood-earnest
* '''full''' - chock full
* '''hard''' - rock hard
* '''hot''' - sizzling hot, melting hot
* '''mad''' - stock raving mad, stark raving mad
* '''naked''' - stark naked
* '''new''' - brand new
* '''poor''' - dirt poor
* '''quiet''' - church quiet&lt;ref&gt;Navarro, Y. 2005. ''Elektra''. New York: Pocket Books, p. 143: ''Everything was lush and green and, except for their own breathing and the bugs, nearly'' '''church quiet'''.&lt;/ref&gt;
* '''red''' - blood red
* '''serious''' - dead-serious&lt;ref&gt;Browne, Adam. 2017. ''Imperium Lupi''. Dayfly Publications, p. 680: ''Uther laughed the offer off, as if it were a joke, but Lorna looked'' '''dead-serious'''.&lt;/ref&gt;
* '''sharp''' – razor sharp
* '''silent''' - dead silent
* '''still''' - stock still&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;
* '''straight''' - ramrod straight
* '''thin''' - razor thin&lt;ref&gt;Paulsen, R. &amp; Fleeman, M. 2019. ''Voice Lessons: How a Couple of Ninja Turtles, Pinky and an Animaniac Saved My Life''. Jersey City: Viva Editions. pp. 57: ''I came to realize that the margin of error in Hollywood was'' '''razor thin'''.&lt;/ref&gt;, stick-thin, rake-thin
* '''tired''' - dog-tired&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;&lt;ref&gt;''Collins Unabridged French-English Dictionary'', 1981 (1978) p. 191, ''être sur les dents'' (épuise) to be worn out, '''dog-tired'''&lt;/ref&gt;
* '''upright''' - bolt upright
* '''white'''  - snow-white&lt;ref name=&quot;Esterhuizen&quot; /&gt;

== Nederlands ==
=== Middelnederlands ===
Die onderstaande voorbeelde is geteleskopeerde vergelykings, bv. steendoot = so doot als een steen:&lt;ref&gt;De Klerk, G.J. 1982. ''Middelnederlands: 'n eerste kennismaking''. Pretoria: J.L. van Schaik, p. 166&lt;/ref&gt;

* '''claer''' - silverclaer
* '''doot''' - steendoot
* '''graeu''' - ascgraeu
* '''hart''' - iserhart
* '''naeckt''' - moedernaect
* '''root''' - bloetroot
* '''sat''' - coesat
* '''vast''' - erdvast, lantvast
* '''wit''' - snewit

=== Moderne Nederlands ===
In Nederlands kan ''versterkte adjectieven'' ook vir verskillende beklemtonings in spesifieke kontekste gebruik word. So kan ''gortdroog'' gebruik word vir 'n vervelige (saai) boek en ''kurkdroog'' vir klimaat, of ''beeldschoon'' gesê geword van vroue en ''brandschoon'' van linnegoed of kleedkamers.&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 165:''Alle wc's waren'' '''brandschoon''', ''en hij liep terug de gang in en stak op zijn beurt zijn hand op naar de beheerder.''&lt;/ref&gt;

In 'n 2007-opname is 'n sekere aantal Nederlandse en Belgiese studente tussen 18 en 25 jaar oud gevra om die onderstaande byvoeglike naamwoorde (in '''vetdruk''') in die spesifieke konteks van die voorbeeldsin te versterk. Die respondente is toegelaat om meer as een moontlikheid neer te pen:&lt;ref&gt;[http://www.dbnl.org/tekst/_ver016200701_01/_ver016200701_01_0022.php ''Het gebruik van samengestelde adjectieven met een versterkend betekenisaspect in het Nederlands'' Philippe Hiligsmann &amp; Christine Meurs]&lt;/ref&gt;

* '''alleen''': moederziel alleen, zielsalleen, doodalleen.
* '''arm''': straatarm, doodarm, hondsarm, broodarm, superarm, keiarm.
* '''bang''': doodsbang, superbang, doodbang, hondsbang.
* '''bekend''': superbekend, alombekend, overbekend, wereldbekend, oerbekend, gigabekend, megabekend, welbekend.
* '''bezopen''': straalbezopen,&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 266:'' 'Een zooitje. Vuil, verwaarloosd, bierkratten manshoog opgestapeld op het balkon. Moeder'' '''straalbezopen'''…&lt;/ref&gt; strontbezopen, ladderzat, stomdronken, ladderbezopen.
* '''bleek''': lijkbleek&lt;ref&gt;D'Haese, M. 1979 (1967). &quot;De terechtwijzing''. In: Grové, A.P., De Pauw W. &amp; Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 32: ''Toen werd hij'' '''lijkbleek''' ''omdat hij besefte dit tamelijk dubbelzinnig gezegde te hebben uitgesproken.''&lt;/ref&gt;, doodsbleek, lijkwit, witbleek.
* '''blij''': dolblij, superblij, reuzeblij, keiblij, zielsblij, doodblij, razendblij, doodsblij, hondsblij.
* '''breed''': kamerbreed, superbreed, megabreed, hemelsbreed, keibreed, duimbreed, stratenbreed, ultrabreed, oeverbreed, schouderbreed, gevelbreed, duimenbreed.
* '''dom''': oliedom, oerdom, keidom, megadom, steendom, ezelsdom, oerstom, oliekoekerdom, aartsdom.
* '''donker''': pikdonker, stikdonker, pikkedonker, aardedonker&lt;ref&gt;Mulisch, H. 1979 (1967). &quot;Wat gebeurde er met sergeant Massuro?&quot;. In: Grové, A.P., De Pauw W. &amp; Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 64: ''Het was intussen'' '''aardedonker''' ''geworden, de lamp straalde als een planeet en ontwierp tegen de woudrand een supergriezeligheid van'' [...]&quot;&lt;/ref&gt;, aardsdonker, stekedonker, steendonker, aarddonker, aartsdonker, stikkedonker, oerdonker.
* '''dood''': morsdood, steendood.
* '''dronken''': stomdronken, ladderzat, steendronken, lamdronken, blauwdronken, straalbezopen.
* '''dun''': flinterdun, splinterdun, ultradun, extradun, superdun, filterdun, ragfijn, papierdun, vliesdun, draaddun&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 195:''Hoewel hij niet verwachtte iets te zullen aantreffen, opende hij alle kastdeurtjes en vond een halfvergane muis naast een roestig blik doperwten van een merk dat al jaren niet meer in de handel was. Hij droeg het lijkje aan de'' '''draaddunne''' ''staart naar buiten.''&lt;/ref&gt;
* '''duur''': peperduur, superduur, keiduur, pokkeduur, stikduur, strontduur, tyfusduur, steenduur.
* '''eenvoudig''': doodeenvoudig, poepeenvoudig, supereenvoudig, poepsimpel, simpeleenvoudig, doodsimpel, supersimpel.
* '''ellendig''': doodellendig, superellendig, doodsellendig, kei-ellendig, oerellendig, strontellendig, straatellendig, bere-ellendig, allerellendigst, zielsellendig, doodongelukkig, hondsellendig.
* '''gek''': stapelgek, knettergek, knotsgek, goedgek, supergek.
* '''gelukkig''': dolgelukkig, doodgelukkig, zielsgelukkig, overgelukkig, supergelukkig, reuzegelukkig, dolblij, ingelukkig.
* '''gevaarlijk''': levensgevaarlijk, supergevaarlijk, aartsgevaarlijk, doodsgevaarlijk, keigevaarlijk, reuzegevaarlijk, doodgevaarlijk, megagevaarlijk.
* '''goed''': beregoed, supergoed, steengoed, keigoed, megagoed, ingoed, reuzegoed, retegoed.
* '''goedkoop''': spotgoedkoop, supergoedkoop, megagoedkoop, ultragoedkoop.
* '''groot''': reuzegroot, supergroot, megagroot, levensgroot, beregroot, keigroot.
* '''gruwelijk''': doodgruwelijk, aartsgruwelijk, supergruwelijk, keigruwelijk, oergruwelijk, godsgruwelijk.
* '''heet''': bloedheet,&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 233:''Hij had opdracht gegeven de verwarming in het kamertje open te draaien, en het was er inmiddels'' '''bloedheet.'''&lt;/ref&gt; superheet, snikheet, kokendheet, loeiheet, vuurheet, gloedheet, keiheet, pokkenheet, stikheet.
* '''hoog''': torenhoog, huizenhoog, superhoog, megahoog, metershoog, mijlenhoog, reuzehoog, hemelhoog, kilometershoog, wolkenhoog, knetterhoog.
* '''jaloers''': stikjaloers, superjaloers, doodjaloers, hondejaloers, strontjaloers, zielsjaloers, megajaloers, aartsjaloers, rotjaloers&lt;ref&gt;Vandeloo, J. 1979 (1967). &quot;De Croton&quot;. In: Grové, A.P., De Pauw W. &amp; Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 96: ''Ze zijn allemaal'' '''rotjaloers''' ''op de croton, denkt hij.''&lt;/ref&gt;
* '''jong''': piepjong, superjong, berejong, kei-jong, megajong, bloedjong.
* '''kalm''': doodkalm, doodskalm, ijskalm.
* '''lekker''': superlekker, kiplekker, keilekker, berelekker, reuzelekker, megalekker, steenlekker, doodlekker, hemelslekker, ovenlekker, overheerlijk.
* '''lief''': poeslief, superlief, doodlief, keilief, hondslief, megalief.
* '''lui''': superlui, aartslui, aardslui, hondslui, keilui, oerlui, doodlui, vetlui, megalui, berelui.
* '''mager''': graatmager, doodmager, broodmager, keimager, supermager, latmager.
* '''moe''': doodmoe,&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 63:''De hele eindeloze dag was gevuld met uitsluitend negatieve feiten, en hoewel hij'' '''doodmoe''' ''was en licht in zijn hoofd omdat hij niet had geluncht, besloot Vegter zichzelf te trakteren op een blik op het huisje.''&lt;/ref&gt; hondsmoe, supermoe.
* '''naakt''': poedelnaakt, spiernaakt, piemelnaakt.
* '''nat''': kletsnat, doornat, kleddernat, zeiknat, drijfnat, strontnat, druipnat, zuipnat, kliedernat.
* '''nieuw''': gloednieuw,&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 125:'' 'Ik denk niet dat er aanleiding is om bang te zijn,' zei Talsma. Ze liepen met hem mee de gang in en hij zag de'' '''gloednieuwe''' ''veiligheidsketting die aan de deur was bevestigd. 'Maar een goed slot is natuurlijk nooit verkeerd'.''&lt;/ref&gt; splinternieuw, spiksplinternieuw, nagelnieuw, gladnieuw, ultranieuw.
* '''rijk''': schatrijk, steenrijk, superrijk, poeprijk, smoorrijk, keirijk, stinkrijk, strontrijk.
* '''saai''': oersaai, doodsaai, keisaai, megasaai, beresaai, supersaai, bloedsaai, pokkesaai, apesaai, doodvervelend.
* '''serieus''': bloedserieus, doodserieus, doodernstig, stikserieus.
* '''trots''': ape(n)trots, beretrots, supertrots, megatrots, reuzetrots.
* '''verbaasd''': stomverbaasd&lt;ref&gt;Vandeloo, J. 1979 (1967). &quot;De Croton&quot;. In: Grové, A.P., De Pauw W. &amp; Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 95: ''Ziezo, dan weten de bezoekers er alles van en ze hoeven alleen maar'' '''stomverbaasd''' ''het hoofd te schudden om meneer H. volmaakt gelukkig te maken.''&lt;/ref&gt;, superverbaasd, keiverbaasd.
* '''vers''': dagvers, supervers, kakelvers, kersvers, levensvers, kraakvers, marktvers, slachtvers, visvers, vriesvers, poepvers, botervers, krakelvers, diepvriesvers.
* '''vervelend''': oervervelend, stomvervelend, doodvervelend, strontvervelend, supervervelend, rotvervelend, stiervervelend, stikvervelend, stinkvervelend.
* '''vlug''': vliegensvlug, supervlug, razendvlug, razendsnel, keivlug, kattenrap, vingervlug.
* '''vreemd''': supervreemd, keivreemd, knalvreemd, wereldvreemd.
* '''ziek''': doodziek, hondsziek, keiziek, megaziek, paardeziek, strontziek.
* '''zoet''': mierzoet, suikerzoet, superzoet, megazoet, honingzoet, overzoet, koekezoet, peperzoet, zeemzoet.
* '''zot''': stapelzot, apezot, stapelgek, superzot, stekezot, keizot, stikzot, toppezot, tokkezot, megazot, dolzot, oerzot, ladderzot, knetterzot, knettergek.

Hierdie opname strook ook met die bevinding van die Nederlandse taalkundige en skrywer René Appel, in die radiotaalprogram, ''De Taalstaat''. Intensiverende voorvoegsels soos &quot;super-&quot; (bv. ''super''spannend, ''super''leuk...) is &quot;enorm populaire&quot; in Nederlands. Ander voorvoegsels wat ook aan die beurt kom is ''bere''leuk, ''rete''goed, ''kei''hard, ''kei''leuk, ''knetter''leuk, ''knetter''goed en selfs ''foei''lekker.&lt;ref&gt;[http://radiobox2.omroep.nl/broadcaststream/file/467578.mp3 ''De taalstaat''-potgooi, Radio 1, 7 Mei 2016, 40:28 – 41:40]{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (60,3 Megagreep)&lt;/ref&gt;

Ander voorbeelde:

* '''blank''': roomblank
* '''bleek''': kurkbleek&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 55: ''En zij vestigde daarbij, onbewust en volstrekt zonder bedoeling, haar ogen, waarin de liefde leefde, op de'' '''kurkbleke''' ''apotheker tegenover haar, die al in geen twintig jaren de grenzen overschreden had.''&lt;/ref&gt;
* '''druk''': knetterdruk&lt;ref&gt;[https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5245525/hoe-druk-op-de-weg-frankrijk-duitsland-italie-zwarte-zaterdag-anwb rtlnieuws. 2021. &quot;'Ergste zwarte zaterdag ooit' verwacht, gisteren al 1000 kilometer file&quot; 31 juli.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ''Het is dit weekend'' '''knetterdruk''' ''op de Europese wegen''.&lt;/ref&gt;
* '''dun''' - palingdun&lt;ref&gt;De Vries, D. ''China'' ''Als je je raampje vijf centimeter opendraait en een seconde de anderekant opkijkt, kruipt er tot je niet geringe verbazing een'' '''palingdun''' ''Chineesje naarbinnen.''&lt;/ref&gt;
* '''dwaas''': doldwaas&lt;ref&gt;[http://www.vandale.be/column-van-milfje-meulskens-de-gevreesde-dt-fout De gevreesde dt-fout.]: In die ''doldwaze'' paniek passen ze de regels verkeerd toe.&lt;/ref&gt;
* '''eerlijk''': doodeerlijk, goudeerlijk, brandeerlijk&lt;ref&gt;Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer &amp; Keuning familieromans, p. 15: ''Marie, ze was zo'' '''brandeerlijk''' ''geweest toen ze zei: 'Ik speel geen komedie, Age Folgersma! Denk niet dat ik straks verliefd om je nek zal hangen want ik ben niet verliefd.''&lt;/ref&gt;
* '''eigenwijs''': stronteigenwijs
* '''eng''': doodeng
* '''enthousiast''': dolenthousiast&lt;ref&gt;Kuegler, S. 2007 (2006). ''Terug naar de jungle''. Vertaler: Katja Hunfeld. Amsterdam:Sirene, p. 55: ''Dankzij het fantastische uitzicht over het woud waren we'' '''dolenthousiast''' ''over onze nieuwe huisvesting.''&lt;/ref&gt;
* '''fijn''': naaldfijn&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 41: ''Het'' '''naaldfijn''' ''kerktorentje stak, als met sille vinger, flauw op uit de neveligheid, om hem de plek te wijzen''.&lt;/ref&gt;
* '''gaaf''': puntgaaf&lt;ref&gt;Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer &amp; Keuning familieromans, p.69: ''Ruud knikte: 'Wina in de Drentse bossen en ik hier in het hoge noorden en toch is ons huwelijk'' '''puntgaaf'''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer &amp; Keuning familieromans, p. 214: ''Hun huwelijk was'' '''puntgaaf''', ''al woog het gemis van kinderen voor Geertje nog altijd erg zwaar.''&lt;/ref&gt;
* '''geel''': goudgeel&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 57:''In zijn kamer stond Vegter voor het raam en keek naar het eetcafé aan de overkant, waar'' '''goudgeel''' ''licht door de beslagen ruiten scheen.''&lt;/ref&gt;
* '''gezond''': kerngezond&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 30: ''Want de ouders hadden aan deze kindervrijage tussen de'' '''kerngezonde''' ''knaap en het zwakke dochtertje uit de Overijsselse pastorie nooit betekenis willen hechten en de moeder wist niet te benaderen wat er omging in de gesloten jongen, met de lengte en het lichaam van een man en de blaauwe oopopslag van een kind.''&lt;/ref&gt;
* '''glad''': spekglad&lt;ref&gt;Kuegler, S. 2007 (2006). ''Terug naar de jungle''. Vertaler: Katja Hunfeld. Amsterdam:Sirene, p. 44: ''Vooral niet bij regen, wanneer de versleten planken ook nog eens'' '''spekglad''' ''waren.''&lt;/ref&gt;
* '''grauw''': asgrauw&lt;ref&gt;Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer &amp; Keuning familieromans, p.198: '''Asgrauw''' ''van kwaadheid had hij schor gefluisterd: 'Ga uit mijn ogen, jongen, of ik doe je wat...' ''&lt;/ref&gt;
* '''groen''': gifgroen, bronsgroen, knalgroen, biljartgroen&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 59: ''Zij zag inderdaad een bos'', '''biljartgroene''' ''struiken''.&lt;/ref&gt;
* '''grijs''': muisgrijs&lt;ref&gt;Mulisch, H. 1979 (1967). &quot;Wat gebeurde er met sergeant Massuro?&quot;. In: Grové, A.P., De Pauw W. &amp; Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p.71: ''Ik zag dat heel dat Europese land er anders uitzag dan nu, sprookjesachtiger, warmer, olijfgroen, met bizarre'' '''muisgrijze''' ''rotsen die tussen de huizen uit de grond groeiden...[...]''&lt;/ref&gt;
* '''hard''': bikkelhard, glashard, keihard, knalhard, knoerhard, oerendhard
* '''helder''': kraakhelder, glashelder
* '''klaar''': zonneklaar
* '''klein''': popklein,&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 107: ''Zij zag een blootgewoeld voetje eronderuit glippen...'' '''pop-klein''', ''kleiner dan zij nog ooit een menselijke voet had gezien, de teentjes als een rijtje pepermuntjes onder tegen de rozige voetbal gedrukt, en het glimmend hieltje, dat scherp als een wigje toeliep.''&lt;/ref&gt; appelklein,&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 118: ''En zij wist niet wat daaraan toe te voegen, zó'' '''appelklein''' ''kwam haar, het middelpunt der zware wol-verschuivingen, onder een totemutsje met kolossale pluim, het rimpelgezichtje en dit menselijk wezen voor.''&lt;/ref&gt; piepklein
* '''koud''': stervenskoud
* '''lang''': levenslang,&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 77: ''En ik vrees, dat ik'' '''levenslang''' ''als de roepende in de woestijn zal blijven naar de goede Mens, deze, of een andere, aan wie ik mijn schuld, en die mijner reisgenoten, zal mogen voldoen''.&lt;/ref&gt; ellenlang
* '''lelijk''': spuuglelijk
* '''leuk''': doodleuk&lt;ref&gt;Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer &amp; Keuning familieromans, p.395: ''De jongens, Renko en Heiko, hadden hun auto's diep onder de grond verstopt en reden nu weer'' '''doodleuk''' ''met de koets over de wegen!''&lt;/ref&gt;
* '''licht''': vlinderlicht&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 53: ''Zij droeg een jurkje uit een sjaal geknipt, zó'' '''vlinderlicht''' ''en ingepind, zó heupeloos en strak, dat er geen hemdje onder scheen, ternauwernood een lijfje.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer &amp; Keuning familieromans, p.424: ''Onno drukte vol tederheid een'' '''vlinderlichte''' ''kus op haar haar.''&lt;/ref&gt;
* '''misselijk''': hondsmisselijk&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 187:''Ze werd'' '''hondsmisselijk''' ''van de chemokuren, en de medicijnen die ze had gekregen om dat te bestrijden, hielpen niet erg.''&lt;/ref&gt;
* '''mooi''': bloedmooi&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 132:''Ze had een Antilliaanse vader, had haar jeugd op Aruba doorgebracht en was'' '''bloedmooi'''.&lt;/ref&gt;
* '''nat''': drijfnat&lt;ref&gt;Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer &amp; Keuning familieromans, p.527: ''Deze nacht viel Fenneke het eers in slaap. Na een lange tijd waarin ze geluidloos haar verdriet uithuilde en waarbij enkel haar hoofdkussen'' '''drijfnat''' ''werd, viel ze uitgeput in slaap.''&lt;/ref&gt;
* '''nieuw''': fonkelnieuw&lt;ref&gt;Dijkzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 5: ''Een'' '''fonkelnieuwe''' ''rode meisjesfiets''.&lt;/ref&gt;
* '''nijdig''': spinnijdig&lt;ref&gt;Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer &amp; Keuning familieromans, p.199: ''Martje Vederius'', '''spinnijdig''' ''als ze was, keek niet op toen ze haar schoonmoeder zacht hoor zeggen: 'Ik weet wat je wilde zeggen met dat &quot;later&quot;, meidje.''&lt;/ref&gt;
* '''recht''': kaarsrecht&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 165:''In de hal zat Sonja Gerets'' '''kaarsrecht''' op een van de stoelen.&lt;/ref&gt;
* '''rond''': radijsrond,&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 146: ''Vorbei Frankfurt,' herhaalde hij onbewogen, als hadden zomin de'' '''radijs-ronde''' ''paarlen in de oren van mevrouw Tuk, als de gekeerde demi-saison van de oude professor, die zich door haar verdringen liet, zijn aandacht bereikt.''&lt;/ref&gt; kogelrond&lt;ref&gt;Mulisch, H. 1979 (1967). &quot;Wat gebeurde er met sergeant Massuro?&quot;. In: Grové, A.P., De Pauw W. &amp; Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 66: ''Met'' '''kogelronde''' ''ogen stond hij in de tent te wankelen, als een robot, van het ene been op het andere''.&lt;/ref&gt;
* '''rood''': bloedrood,&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 63: '''Bloedrood''' ''werd hij tot onder zijn kuifje''.&lt;/ref&gt; vuurrood&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 190:''In de spiegel zag hij een nieuwe,'' '''vuurrode''' ''puist net naast zijn neus.''&lt;/ref&gt; granaatrood&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 122: '''Granaat-rood''' ''werd  het kinderhoofdje met het wijde, fronselende vel...''&lt;/ref&gt;
* '''scherp''': messcherp,&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 258:'' 'Hij is rijp,' zei Talsma. In het doodse licht van de tl-buizen leek zijn gezicht een pentekening van Toorop. De jukbeenderen'' '''messcherp''', ''de holtes eronder inktzwart.''&lt;/ref&gt; haarscherp,&lt;ref&gt;Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer &amp; Keuning familieromans, p.326: ''Het was voor Nanne niets meer dan een bevlieging en ze begreep nu'' '''haarscherp''', ''dat Nanne er niets meer voor voelde om een verhouding aan te knopen met een weduwe!''&lt;/ref&gt; vlijmscherp
* '''stijf''': beeldstijf,&lt;ref&gt;Streuvels, S. 1965 (achttiende druk). ''De oogst''. Brugge: Desclée de Brouwer, bl. 10: ''Ze zat'' '''beeldstijf''' ''te staren''.&lt;/ref&gt; stokstijf
* '''stil''': doodstil&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 115: ''Het eerste jaar... toen van heinde en ver de vrienden naar het melodieuze huisje kwamen en 's avonds op het'' '''doodstil''' ''gazon Michaels viool al wat geen woorden vond naar de sterrenhemel opzong''.&lt;/ref&gt;
* '''toevallig''': stomtoevallig&lt;ref&gt;Thijssing-Boer, H. 2004 (1980). ''Fenne:Trilogie''. Kampen: Zomer &amp; Keuning familieromans, p.235: ''Age en Thijs hadden elkaar'' '''stomtoevallig'' ''bij het busstation in Groningen ontmoet en waren natuurlijk samen naar het dorp gereisd.''&lt;/ref&gt;
* '''verdiend''': dikverdiend
* '''verliefd''': stapelverliefd
* '''vet''': moddervet&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 225:''Drie'' '''moddervette''' ''goudvissen zwommen panisch rond.''&lt;/ref&gt;
* '''vol''': stampvol,&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 133:''De kroeg was groter dan hij gedacht had, en het was er'' '''stampvol'''.&lt;/ref&gt; bomvol,&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 232:''Het eetcafé aan de overkant had zijn lichten ontstoken en zat'' '''bomvol'''.&lt;/ref&gt; tjokvol, overvol
* '''wakker''': klaarwakker&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 153: '''Klaarwakker''' ''werd zij van de inspanning en van de vloeken, die in alle talen haar achterna gonsden.''&lt;/ref&gt;
* '''wit''':  sneeuwwit, spierwit, melkwit,&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 206:''Gefascineerd staarde hij naar het dijbeen, waarvan de'' '''melkwitte''' ''huid zichtbaar was rond een grapende wond, en hij was vagelijk verwonderd dat de werkelijkheid van rauw, bloedende vlees de beelden zoals hij die van de televisie kende overtrof.&lt;/ref&gt; hagelwit,&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 230:''Haar ogen zwierven door de kamer, gleden langs de planten, het vijvertje, de'' '''hagelwitte''' ''vitrage.''&lt;/ref&gt; waswit&lt;ref&gt;Naeff, T. 1928 (1965). ''Klein avontuur''. Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij. bl. 155: ''Een oude vrouw zat daar, met in haar schoot het'' '''waswit''' ''gezicht van een jongere, een meisje, dat zij tussen haar rimpelhanden koesterde.''&lt;/ref&gt;
* '''wel''': wonderwel&lt;ref&gt;Vandeloo, J. 1979 (1967). &quot;De Croton&quot;. In: Grové, A.P., De Pauw W. &amp; Steyn, J.L. ''Nederlandse verhale van ons eie tyd''. Kaapstad: Academica. p. 93: ''In een paar maande heeft de croton zich hier'' '''wonderwel''' ''aangepast.''&lt;/ref&gt;
* '''zenuwachtig''': doodzenuwachtig
* '''zwaar''': loodzwaar&lt;ref&gt;Dijzeul, L. 2007 (2008). ''Koude lente''. Amsterdam: Anthos, p. 283:''De alcohol had zijn armen en benen'' '''loodzwaar''' ''gemaakt, en nog meer bier zou de vermoeidheid alleen maar versterken''.&lt;/ref&gt;
* '''zwart''': grijmselzwart,&lt;ref&gt;Streuvels, S. 1965 (achttiende druk). ''De oogst''. Brugge: Desclée de Brouwer, bl. 41: '' 't Was'' '''grijmselzwarte''' ''avond reeds als Rik opschoot en wist dat 't al leugens waren en zinsbedrog!''&lt;/ref&gt; pikzwart
* [https://nl.wiktionary.org/wiki/Categorie:Intensief_in_het_Nederlands sien ook]

== Noors ==
* '''blid''' - smørblid (&quot;botterbly&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot;&gt;[https://www.duo.uio.no/bitstream/handle/10852/57358/MA-Sara-Niday.pdf Niday, S.M. 2017. Shit-cool and Giant-interesting words: A study of noun+adjective compounds in Norwegian. MA-thesis in Linguistics. Oslo: University of Oslo.]&lt;/ref&gt;
* '''blind''' - steinblind (&quot;steenblind&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''blå''' - knallblå (&quot;knalblou&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''bra''' - dritbra (&quot;strontgoed&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''daud''' - steindaud (&quot;steendood&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''dauv''' - steindauv (&quot;steendoof&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''dyr''' - svindyr (&quot;swynduur&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''ekte''' - rotekte (&quot;wortel-eg&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''falsk''' - botnfalsk (&quot;bodemvals&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''feit''' - smellfeit (&quot;knalvet&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''fersk''' - blodfersk (&quot;bloedvars&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''fin''' - brillefin (&quot;brilfyn&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, smellfin (&quot;knalfyn&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''flat''' - paddeflat (&quot;paddaplat&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''flink''' - dritflink (&quot;strontslim&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''full''' - breddfull (&quot;randvol&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''galen''' - steingalen (&quot;steengek&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''gamal''' - eldgamal (&quot;eeue-oud&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, hundgamal (&quot;hondoud&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, steingamal (&quot;steenoud&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''glad''' - hjarteglad (&quot;hartebly&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, kisteglad (&quot;kisbly&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, sjeleglad (&quot;sielsbly&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''god''' - hjartegod (&quot;hartegoed&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, kjempegod (&quot;reusegoed&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, knallgod (&quot;knalgoed&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, krutgod (&quot;kruitgoed&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, naudgod (&quot;noodgoed&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''gul''' - knallgul (&quot;knalgeel&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''hard''' - knallhard (&quot;knalhard&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, knivhard (&quot;meshard&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''heldig''' - griseheldig (&quot;otjie-gelukkig&quot;, &quot;varkiegelukkig&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, svineheldig (&quot;swyngelukkig&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''kald''' - bikkjekald (&quot;hondkoud&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, smellkald (&quot;knalkoud&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, steinkald (&quot;steenkoud&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, svinekald (&quot;swynkoud&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''kjedeleg''' - dødskjedeleg (&quot;doodvervelig&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''klar''' - klokkeklar (&quot;klokhelder&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, krystallklar (&quot;kristalhelder&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, soleklar (&quot;sonhelder&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''kvit''' - kritkvit (&quot;krytwit&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''lei''' - dritlei (&quot;strontkeelvol&quot;; vergelyk Nederlands: &quot;strontvervelend&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, skitlei (&quot;skytkeelvol&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''mørk''' - belgmørk (&quot;peuldonker&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''nydeleg''' - dritnydeleg (&quot;strontlieflik&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''pen''' - dritpen (&quot;strontmooi&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''rask''' - lynrask (&quot;bliksemsnel&quot;, &quot;blitssnel&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''raud''' - knallraud (&quot;knalrooi&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''redd''' - dødsredd (&quot;doodsbang&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, livredd (&quot;lewensbang&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''rein''' - gullrein (&quot;goudrein&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, klokkerein (&quot;klokrein&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, krystallrein (&quot;kristalrein&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''rik''' - steinrik (&quot;steenryk&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''rosa''' - sjokkrosa (&quot;skokpienk&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''sikker''' - bombesikker (&quot;bomseker&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''skjønn''' - dritskjønn (&quot;strooiskoon/-mooi&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''snar''' - eldsnar (&quot;vuurvinnig&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, lynsnar (&quot;blitsvinnig&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''snill''' - kjempesnill (&quot;reusegaaf&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''stilig''' - dritstilig (&quot;strontstylvol&quot;, &quot;-cool&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''stille''' - blikkstille&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt; (&quot;blikstil&quot; - vergelyk Sweeds &quot;blickstilla&quot;, aanvanklik die spieëlgladde weerkaatsing op die water, wat later 'n betekenisverruiming ondergaan het vir enigiets wat stilstaan), dødsstille &lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;(&quot;doodstil&quot;), musestille (&quot;muisstil&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''svolten''' - naudsvolten (&quot;noodshonger&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''søt''' - dritsøt (&quot;strontsoet&quot;, &quot;-oulik&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;, kjempesøt (&quot;reusesoet&quot;, &quot;-oulik&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''tynn''' - syltynn (&quot;palingdun&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''tørr''' - knusktørr (&quot;tonteldroog&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;
* '''vakker''' - smellvakker (&quot;knalmooi&quot;)&lt;ref name=&quot;Niday&quot; /&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Sien ook ==
* [[Trappe van vergelyking]]
* [[Vergelykings (taalkunde)]]

== Eksterne skakels ==
* {{Wikt-inlyn|intensiewe vorm}}

[[Kategorie:Taalkunde]]</text>
      <sha1>6svciky292eqgs3yjug04oyt2txl5xs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gerrit Maritz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51960</id>
    <revision>
      <id>2924820</id>
      <parentid>2866366</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:32:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>skakels, hofies</comment>
      <origin>2924820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9050" sha1="konqraaajnyjz3z6if1pz0nckt8cey1" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam             = Gerrit Maritz
| bynaam           = 
| beeld            = Gerrit Maritz-standbeeld.jpg
| beeldbeskrywing  = 
| onderskrif       = Standbeeld in Pietermaritzburg
| geboortenaam     = Gerhardus Marthinus Maritz&lt;ref name=Lewe8&gt;{{harvnb|Thom|1947|pp=8–11}}&lt;/ref&gt;
| geboortedatum    = [[1 Maart]] [[1797]]&lt;ref name=&quot;Lewe8&quot; /&gt;
| geboorteplek     = Suurveld wyk, [[Graaff-Reinet]]-distrik&lt;ref name=&quot;Lewe8&quot; /&gt;
| dood_datum       = {{SDEO|1838|9|23|1797|3|1}}&lt;ref name=Lewe256&gt;{{harvnb|Thom|1947|pp=256–263 }}&lt;/ref&gt;
| sterfteplek      = Sooilaer (Maritzdam), Klein-Tugela-rivier
| ouers            = Salomon Maritz&lt;ref name=&quot;Lewe8&quot; /&gt; (ca. 1769–1828), Maria Elisabeth Oosthuijsen&lt;ref name=&quot;Lewe8&quot; /&gt; (1777–1846)
| titel            = 
| nasionaliteit    = 
| beroep           = Wykmeester, voorlopige veldkornet, wabouer&lt;ref name=Lewe3249&gt;{{harvnb|Thom|1947|pp=32–49 }}&lt;/ref&gt;
| ander            = 
| bekend           = 
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = 
| party            = 
| godsdiens        = 
| huweliksmaat     = Angenitha Maria Olivier&lt;ref name=Lewe27&gt;{{harvnb|Thom|1947|pp=27 }}&lt;/ref&gt;
| kinders          = Salomon Stephanus&lt;ref name=Lewe30&gt;{{harvnb|Thom|1947|pp=30,267}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;Cornelis Johannes Francois&lt;br /&gt;Debora Susanna Sophia&lt;br /&gt;Gerhardus Jacobus&lt;br /&gt;Johannes Stephanus&lt;br /&gt;Maria Magdalena
| webblad          = 
| handtekening     = 
}}

'''Gert (Gerrit) Maritz''' (* [[1 Maart]] [[1797]] – † [[23 September]] [[1838]]) was 'n vername [[Voortrekker]]pionier en -leier.&lt;ref&gt;Adrian Room (2006). ''Placenames of the world: origins and meanings of the names for 6,600 countries, cities, territories, natural features, and historic sites'', Tweede Uitgawe, McFarland, 2006, {{ISBN|0-7864-2248-3}}. p. 295&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Thomas Victor Bulpin]] &amp; Daniel Wilhelmus Krüger (1976). ''The Great Trek'', Volume 33 of Round the world histories; 33, Tweede Uitgawe, Hulton. [http://books.google.co.nz/books?cd=1&amp;id=cdpBAAAAYAAJ&amp;dq=The+Great+trek+Bulpin&amp;q=23rd+September+1838#search_anchor p. 52]&lt;/ref&gt; Gerrit (ook Gert) Maritz was een van die belangrikste leiersfigure van die Groot Trek. Na die moord op Piet Retief en die [[Slag van Italeni|neerlaag by Italeni]], het hy die leiding in Natal waargeneem en grootliks daartoe bygedra dat die Groot Trek nie in Natal doodgeloop het nie.

==Jeug en openbare lewe==
Gerhardus Marthinus (Gerrit of Gert) Maritz is op 1 Maart 1797 in die [[Suurveld]] in die distrik [[Graaff-Reinet]] gebore as een van 7 kinders. Sy ouers was Salomon Maritz en Maria Elizabeth Oosthuizen, wat daarvoor bekend was dat hulle die [[Evangelie]] onder die Swartes verkondig het.

Op 14-jarige ouderdom het Gerrit, soos hy in die omgang bekend gestaan het, saam met sy ouers na Graaff-Reinet verhuis. In daardie stadium was hy reeds bewus van die onveilige toestande aan die Kaapse Oosgrens. 

Maritz is op 14 Mei 1820 met Angenitha Maria Olivier getroud. Op Graaff-Reinet het hy hom op wamakery toegespits en spoedig 'n welvarende sakeman geword. Hy het 'n leidende rol in die openbare lewe van die distrik gespeel, en naas wamaker was hy ook wykmeester, waarnemende veldkornet, grondeienaar en &quot;agent&quot; (regsverteenwoordiger en -raadgewer). 

==Voortrekker==
In 1834, toe die trekgedagte in die [[Kaapkolonie]] begin posvat het, het Maritz begin voorbereidings tref om ook te trek. Ander voornemende trekkers in die distrik het hom as hul leier aanvaar, en in September 1836 het Maritz die Kaapkolonie verlaat.

Sy trek, bestaande uit 100 waens en sowat 700 mense, onder wie 200 volwasse mans, was tot in daardie stadium die grootste. Twee van Maritz se broers en hul families, asook sy suster wat met eerw. [[Erasmus Smit]] getroud was, het saam met hom getrek. Die [[Maritz-trek]] het die [[Oranjerivier]] by [[Sanddrif]] oorgesteek en in November 1836 by [[Thaba Nchu]], die voorafbepaalde bymekaarkomplek van die Trekkers, aangekom.

==Strafekspedisie==
By Thaba Nchu het [[Andries Potgieter]], wie se geselskap kort tevore die [[Slag van Vegkop]] teen die [[Matebeles]] gewen maar al hul vee verloor het, Maritz versoek om saam met hom op 'n strafekspedisie teen die Matebeles te vertrek. Maritz het ingestem, maar daarop aangedring dat die Trekkers eers 'n regering kies wat wet en orde kon handhaaf. Op 2 Desember 1836 is Maritz tot voorsitter van 'n burgerraad van 7 lede gekies.

Dit het beteken dat hy die siviele hoof van die Trek was, met Potgieter as &quot;Laerkommandant&quot; of kommandant-generaal. Die ekspedisie teen die Matebeles het in Januarie 1837 plaasgevind, met Maritz en Potgieter elk in beheer van sy eie kommando. [[Silkaats]] is op 17 Januarie by sy stat, [[Mosega]], verras en weswaarts verdryf. Die stat is verwoes en die kommando het sowat 7&amp;nbsp;000 beeste gebuit.

==Nuwe trekregering==
Op pad terug na [[Thaba Nchu]] het Maritz en Potgieter 'n uitval oor die verdeling van die buit gehad, en hierdie onenigheid is vererger deur die aankoms van Piet Retief en sy trek in April 1837. 'n Nuwe regering is gekies waarin Potgieter nie ingesluit is nie, en Maritz het &quot;regter-president&quot; geword en Retief &quot;goewerneur&quot;. In die onenigheid oor die trekrigting wat ingeslaan moes word, het Maritz hom geskaar by Retief, wat na Natal wou trek, maar met Potgieter saamgestem dat die mag van die Matebeles eers finaal gebreek moes word.

Hy het nie saam met Potgieter en [[Piet Uys]] aan die tweede ekspedisie deelgeneem nie, maar het by [[Suikerbosrand]], tot waar sy trek intussen noordwaarts gevorder het, weer betrokke geraak by 'n geskil oor die verdeling van buit. In Desember 1837 het Maritz en sy volgelinge die [[Drakensberge]] by die [[De Beerspas, KwaZulu-Natal|De Beerspas]] oorgesteek. In Noord-Natal het hulle hulle aangesluit by Retief, wat vooruit getrek het.

Maritz was ontevrede oor Retief se besluit om self na [[Dingaan]] se kraal te gaan om oor grond te onderhandel, en hy was ook daarteen gekant dat Retief soveel manne met hom saamneem aangesien die verdediging van die laers daardeur verswak sou word. Hy het gemeen dat Retief te outokraties opgetree en die ander Trekkers nie genoeg geraadpleeg het nie. Anders as Retief het hy Dingaan nie vertrou nie. Weens sy agterdog teen Dingaan was Maritz se laer, wat langs die [[Boesmansrivier (KwaZulu-Natal)|Boesmansrivier]] gestaan het, nie heeltemal onvoorbereid soos die ander toe die Zoeloes in die nag van 16/17 Februarie 1838 die Trekkers in Natal aangeval het nie.

==Leiding aan die Voortrekkers==
Na die moorde by Bloukrans en Moordspruit het die Trekkers na Maritz as leier opgesien, veral nadat Potgieter se strafekspedisie teen die [[Zoeloes]] by [[Slag van Italeni|Italeni]] (April 1838) misluk en hy Natal verlaat het. Uys het by Italeni gesneuwel. Baie Trekkers was mismoedig en wou [[Natal (kolonie)|Natal]] verlaat. Dat die [[Groot Trek]] in Natal nie heeltemal doodgeloop het nie, was aan Maritz se geduld en oorredingsvermoë toe te skryf.

Hy het die haweloses gehelp om weer op hul voete te kom en na die weduwees en weeskinders omgesien. In Mei 1838 het hy [[Port Natal]] besoek om lewensmiddele vir die Trekkers te verkry en 'n verdrag met die Engelse teen Dingaan te sluit. Na sy terugkoms het hy die laers na veiliger plekke verskuif en die Trekkers aangemoedig om te begin saai. Nadat 'n tweede Zoeloe-aanval by Veglaer afgeweer is, het Maritz besluit om al die Trekkers in die omgewing van Sooilaer, wat deur hom ingerig is, saam te trek. Tydens 'n tweede besoek aan Port Natal het hy koors opgedoen, waaraan hy op 23 September 1838 in Sooilaer gesterf het.

== Sien ook ==
* [[Graaff-Reinet]]: Gerrit Maritz, boereleier na wie Pietermaritzburg gedeeltelik vernoem is was 'n wamaker in die dorp.
* [[Pietermaritzburg]]: Daar is twee interpretasies oor die naam van die stad. Een is dat dit na [[Piet Retief]] en Gerrit Maritz, twee bekende Voortrekkerleiers, vernoem is.
* [[Bloukransmoorde|Bloukrans]], Gerrit Maritz se oorskot is hier herbegrawe.
* [[Jo Roos]], kunstenaar wat 'n standbeeld van Gerrit Maritz gemaak het (staan tans voor die Geloftekerk in Pietermaritzburg).

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Bronne ==
* [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409591}}, volume 18, bl. 58

== Eksterne skakels ==
* Kuschke, Jazz (2006) [http://www.getaway.co.za/article/the-wagon-maker-with-woema---tracking-gerrit-maritz-life-story-2006-09-01 The wagon maker with Woema – tracking Gerrit Maritz' life story] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002190422/http://www.getaway.co.za/article/the-wagon-maker-with-woema---tracking-gerrit-maritz-life-story-2006-09-01 |date=2011-10-02 }}, [http://www.getaway.co.za/ Getaway.co.za] , 1 September 2006.
* Labuschagne, Wilco (20 April 2017) [https://www.minderheidsverslag.co.za/2017/04/20/die-voortrekker-met-die-baie-boeke/ Die voortrekker met die baie boeke], minderheidsverslag.co.za

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Maritz, Gerrit}}
[[Kategorie:Voortrekkerleiers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1797]]
[[Kategorie:Sterftes in 1838]]</text>
      <sha1>konqraaajnyjz3z6if1pz0nckt8cey1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924823</id>
      <parentid>2924820</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:35:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>skakels</comment>
      <origin>2924823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9058" sha1="esml9vnmy5zsskr22v2l6ql719xp5t5" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam             = Gerrit Maritz
| bynaam           = 
| beeld            = Gerrit Maritz-standbeeld.jpg
| beeldbeskrywing  = 
| onderskrif       = Standbeeld in Pietermaritzburg
| geboortenaam     = Gerhardus Marthinus Maritz&lt;ref name=Lewe8&gt;{{harvnb|Thom|1947|pp=8–11}}&lt;/ref&gt;
| geboortedatum    = [[1 Maart]] [[1797]]&lt;ref name=&quot;Lewe8&quot; /&gt;
| geboorteplek     = Suurveld wyk, [[Graaff-Reinet]]-distrik&lt;ref name=&quot;Lewe8&quot; /&gt;
| dood_datum       = {{SDEO|1838|9|23|1797|3|1}}&lt;ref name=Lewe256&gt;{{harvnb|Thom|1947|pp=256–263 }}&lt;/ref&gt;
| sterfteplek      = Sooilaer (Maritzdam), Klein-Tugela-rivier
| ouers            = Salomon Maritz&lt;ref name=&quot;Lewe8&quot; /&gt; (ca. 1769–1828), Maria Elisabeth Oosthuijsen&lt;ref name=&quot;Lewe8&quot; /&gt; (1777–1846)
| titel            = 
| nasionaliteit    = 
| beroep           = Wykmeester, voorlopige veldkornet, wabouer&lt;ref name=Lewe3249&gt;{{harvnb|Thom|1947|pp=32–49 }}&lt;/ref&gt;
| ander            = 
| bekend           = 
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = 
| party            = 
| godsdiens        = 
| huweliksmaat     = Angenitha Maria Olivier&lt;ref name=Lewe27&gt;{{harvnb|Thom|1947|pp=27 }}&lt;/ref&gt;
| kinders          = Salomon Stephanus&lt;ref name=Lewe30&gt;{{harvnb|Thom|1947|pp=30,267}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;Cornelis Johannes Francois&lt;br /&gt;Debora Susanna Sophia&lt;br /&gt;Gerhardus Jacobus&lt;br /&gt;Johannes Stephanus&lt;br /&gt;Maria Magdalena
| webblad          = 
| handtekening     = 
}}

'''Gert (Gerrit) Maritz''' (* [[1 Maart]] [[1797]] – † [[23 September]] [[1838]]) was 'n vername [[Voortrekker]]pionier en -leier.&lt;ref&gt;Adrian Room (2006). ''Placenames of the world: origins and meanings of the names for 6,600 countries, cities, territories, natural features, and historic sites'', Tweede Uitgawe, McFarland, 2006, {{ISBN|0-7864-2248-3}}. p. 295&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Thomas Victor Bulpin]] &amp; Daniel Wilhelmus Krüger (1976). ''The Great Trek'', Volume 33 of Round the world histories; 33, Tweede Uitgawe, Hulton. [http://books.google.co.nz/books?cd=1&amp;id=cdpBAAAAYAAJ&amp;dq=The+Great+trek+Bulpin&amp;q=23rd+September+1838#search_anchor p. 52]&lt;/ref&gt; Gerrit (ook Gert) Maritz was een van die belangrikste leiersfigure van die [[Groot Trek]]. Na die moord op [[Piet Retief]] en die [[Slag van Italeni|neerlaag by Italeni]], het hy die leiding in Natal waargeneem en grootliks daartoe bygedra dat die Groot Trek nie in Natal doodgeloop het nie.

==Jeug en openbare lewe==
Gerhardus Marthinus (Gerrit of Gert) Maritz is op 1 Maart 1797 in die [[Suurveld]] in die distrik [[Graaff-Reinet]] gebore as een van 7 kinders. Sy ouers was Salomon Maritz en Maria Elizabeth Oosthuizen, wat daarvoor bekend was dat hulle die [[Evangelie]] onder die Swartes verkondig het.

Op 14-jarige ouderdom het Gerrit, soos hy in die omgang bekend gestaan het, saam met sy ouers na Graaff-Reinet verhuis. In daardie stadium was hy reeds bewus van die onveilige toestande aan die Kaapse Oosgrens. 

Maritz is op 14 Mei 1820 met Angenitha Maria Olivier getroud. Op Graaff-Reinet het hy hom op wamakery toegespits en spoedig 'n welvarende sakeman geword. Hy het 'n leidende rol in die openbare lewe van die distrik gespeel, en naas wamaker was hy ook wykmeester, waarnemende veldkornet, grondeienaar en &quot;agent&quot; (regsverteenwoordiger en -raadgewer). 

==Voortrekker==
In 1834, toe die trekgedagte in die [[Kaapkolonie]] begin posvat het, het Maritz begin voorbereidings tref om ook te trek. Ander voornemende trekkers in die distrik het hom as hul leier aanvaar, en in September 1836 het Maritz die Kaapkolonie verlaat.

Sy trek, bestaande uit 100 waens en sowat 700 mense, onder wie 200 volwasse mans, was tot in daardie stadium die grootste. Twee van Maritz se broers en hul families, asook sy suster wat met eerw. [[Erasmus Smit]] getroud was, het saam met hom getrek. Die [[Maritz-trek]] het die [[Oranjerivier]] by [[Sanddrif]] oorgesteek en in November 1836 by [[Thaba Nchu]], die voorafbepaalde bymekaarkomplek van die Trekkers, aangekom.

==Strafekspedisie==
By Thaba Nchu het [[Andries Potgieter]], wie se geselskap kort tevore die [[Slag van Vegkop]] teen die [[Matebeles]] gewen maar al hul vee verloor het, Maritz versoek om saam met hom op 'n strafekspedisie teen die Matebeles te vertrek. Maritz het ingestem, maar daarop aangedring dat die Trekkers eers 'n regering kies wat wet en orde kon handhaaf. Op 2 Desember 1836 is Maritz tot voorsitter van 'n burgerraad van 7 lede gekies.

Dit het beteken dat hy die siviele hoof van die Trek was, met Potgieter as &quot;Laerkommandant&quot; of kommandant-generaal. Die ekspedisie teen die Matebeles het in Januarie 1837 plaasgevind, met Maritz en Potgieter elk in beheer van sy eie kommando. [[Silkaats]] is op 17 Januarie by sy stat, [[Mosega]], verras en weswaarts verdryf. Die stat is verwoes en die kommando het sowat 7&amp;nbsp;000 beeste gebuit.

==Nuwe trekregering==
Op pad terug na [[Thaba Nchu]] het Maritz en Potgieter 'n uitval oor die verdeling van die buit gehad, en hierdie onenigheid is vererger deur die aankoms van Piet Retief en sy trek in April 1837. 'n Nuwe regering is gekies waarin Potgieter nie ingesluit is nie, en Maritz het &quot;regter-president&quot; geword en Retief &quot;goewerneur&quot;. In die onenigheid oor die trekrigting wat ingeslaan moes word, het Maritz hom geskaar by Retief, wat na Natal wou trek, maar met Potgieter saamgestem dat die mag van die Matebeles eers finaal gebreek moes word.

Hy het nie saam met Potgieter en [[Piet Uys]] aan die tweede ekspedisie deelgeneem nie, maar het by [[Suikerbosrand]], tot waar sy trek intussen noordwaarts gevorder het, weer betrokke geraak by 'n geskil oor die verdeling van buit. In Desember 1837 het Maritz en sy volgelinge die [[Drakensberge]] by die [[De Beerspas, KwaZulu-Natal|De Beerspas]] oorgesteek. In Noord-Natal het hulle hulle aangesluit by Retief, wat vooruit getrek het.

Maritz was ontevrede oor Retief se besluit om self na [[Dingaan]] se kraal te gaan om oor grond te onderhandel, en hy was ook daarteen gekant dat Retief soveel manne met hom saamneem aangesien die verdediging van die laers daardeur verswak sou word. Hy het gemeen dat Retief te outokraties opgetree en die ander Trekkers nie genoeg geraadpleeg het nie. Anders as Retief het hy Dingaan nie vertrou nie. Weens sy agterdog teen Dingaan was Maritz se laer, wat langs die [[Boesmansrivier (KwaZulu-Natal)|Boesmansrivier]] gestaan het, nie heeltemal onvoorbereid soos die ander toe die Zoeloes in die nag van 16/17 Februarie 1838 die Trekkers in Natal aangeval het nie.

==Leiding aan die Voortrekkers==
Na die moorde by Bloukrans en Moordspruit het die Trekkers na Maritz as leier opgesien, veral nadat Potgieter se strafekspedisie teen die [[Zoeloes]] by [[Slag van Italeni|Italeni]] (April 1838) misluk en hy Natal verlaat het. Uys het by Italeni gesneuwel. Baie Trekkers was mismoedig en wou [[Natal (kolonie)|Natal]] verlaat. Dat die [[Groot Trek]] in Natal nie heeltemal doodgeloop het nie, was aan Maritz se geduld en oorredingsvermoë toe te skryf.

Hy het die haweloses gehelp om weer op hul voete te kom en na die weduwees en weeskinders omgesien. In Mei 1838 het hy [[Port Natal]] besoek om lewensmiddele vir die Trekkers te verkry en 'n verdrag met die Engelse teen Dingaan te sluit. Na sy terugkoms het hy die laers na veiliger plekke verskuif en die Trekkers aangemoedig om te begin saai. Nadat 'n tweede Zoeloe-aanval by Veglaer afgeweer is, het Maritz besluit om al die Trekkers in die omgewing van Sooilaer, wat deur hom ingerig is, saam te trek. Tydens 'n tweede besoek aan Port Natal het hy koors opgedoen, waaraan hy op 23 September 1838 in Sooilaer gesterf het.

== Sien ook ==
* [[Graaff-Reinet]]: Gerrit Maritz, boereleier na wie Pietermaritzburg gedeeltelik vernoem is was 'n wamaker in die dorp.
* [[Pietermaritzburg]]: Daar is twee interpretasies oor die naam van die stad. Een is dat dit na [[Piet Retief]] en Gerrit Maritz, twee bekende Voortrekkerleiers, vernoem is.
* [[Bloukransmoorde|Bloukrans]], Gerrit Maritz se oorskot is hier herbegrawe.
* [[Jo Roos]], kunstenaar wat 'n standbeeld van Gerrit Maritz gemaak het (staan tans voor die Geloftekerk in Pietermaritzburg).

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Bronne ==
* [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409591}}, volume 18, bl. 58

== Eksterne skakels ==
* Kuschke, Jazz (2006) [http://www.getaway.co.za/article/the-wagon-maker-with-woema---tracking-gerrit-maritz-life-story-2006-09-01 The wagon maker with Woema – tracking Gerrit Maritz' life story] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002190422/http://www.getaway.co.za/article/the-wagon-maker-with-woema---tracking-gerrit-maritz-life-story-2006-09-01 |date=2011-10-02 }}, [http://www.getaway.co.za/ Getaway.co.za] , 1 September 2006.
* Labuschagne, Wilco (20 April 2017) [https://www.minderheidsverslag.co.za/2017/04/20/die-voortrekker-met-die-baie-boeke/ Die voortrekker met die baie boeke], minderheidsverslag.co.za

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Maritz, Gerrit}}
[[Kategorie:Voortrekkerleiers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1797]]
[[Kategorie:Sterftes in 1838]]</text>
      <sha1>esml9vnmy5zsskr22v2l6ql719xp5t5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Moordenaarskaroo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54614</id>
    <revision>
      <id>2924711</id>
      <parentid>2867234</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T14:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AFM</username>
        <id>21229</id>
      </contributor>
      <origin>2924711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1159" sha1="7osgj2ui58f9clxlw2ycatexxe4h776" xml:space="preserve">{{Location map|Suid-Afrika |float = right  |width=230 | caption = Ligging van die Moordenaarskaroo in Suid-Afrika. | label = Moordenaarskaroo|position=right|background=white|lat=-32.79663|long=20.94036}}
Die '''Moordenaarskaroo''' is 'n streek op die grens van die [[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]] in [[Suid-Afrika]]. Dit vorm deel van die [[Karoo|Groot-Karoo]] en strek van [[Laingsburg]] tot by [[Sutherland]]. Aan die noordekant van die Moordenaarskaroo is die [[Komsberg]].

Hierdie is 'n rofweg driehoekige gebied en waarskynlik die enigste streek in die land sonder 'n hoofdorp. [[Laingsburg]] en [[Merweville]] is in die [[Koup]] en [[Sutherland]] in die [[Roggeveld]].

==Let wel==
*Die Koffiepitkaroo is 'n plant, naamlik die Aptosimum marlothii (familie Scrophulariaceae).
*Die Koggelmandervoetkaroo is eweneens 'n plant. Sy wetenskaplike naam is Limeum aethiopicum in die familie Phytolaccaceae.

== Sien ook ==
* [[Lys van streeksname in Suid-Afrika]]

== Bron ==
* Die Suid-Afrikaanse Gids: feite en wenke. Isabel Uys. 2009. {{ISBN|978-1-86919-324-9}}

{{Saadjie}}

[[Kategorie:Streke van die Noord-Kaap]]
[[Kategorie:Streke van die Wes-Kaap]]</text>
      <sha1>7osgj2ui58f9clxlw2ycatexxe4h776</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924713</id>
      <parentid>2924711</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T14:39:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Let wel */ Spesiename altyd skuins.</comment>
      <origin>2924713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1169" sha1="pfcf8lazo1e5j95i23eub2rp4de9qkp" xml:space="preserve">{{Location map|Suid-Afrika |float = right  |width=230 | caption = Ligging van die Moordenaarskaroo in Suid-Afrika. | label = Moordenaarskaroo|position=right|background=white|lat=-32.79663|long=20.94036}}
Die '''Moordenaarskaroo''' is 'n streek op die grens van die [[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]] in [[Suid-Afrika]]. Dit vorm deel van die [[Karoo|Groot-Karoo]] en strek van [[Laingsburg]] tot by [[Sutherland]]. Aan die noordekant van die Moordenaarskaroo is die [[Komsberg]].

Hierdie is 'n rofweg driehoekige gebied en waarskynlik die enigste streek in die land sonder 'n hoofdorp. [[Laingsburg]] en [[Merweville]] is in die [[Koup]] en [[Sutherland]] in die [[Roggeveld]].

==Let wel==
* Die Koffiepitkaroo is 'n plant, naamlik die ''Aptosimum marlothii'' (familie Scrophulariaceae).
* Die Koggelmandervoetkaroo is eweneens 'n plant. Sy wetenskaplike naam is ''Limeum aethiopicum'' in die familie Phytolaccaceae.

== Sien ook ==
* [[Lys van streeksname in Suid-Afrika]]

== Bron ==
* Die Suid-Afrikaanse Gids: feite en wenke. Isabel Uys. 2009. {{ISBN|978-1-86919-324-9}}

{{Saadjie}}

[[Kategorie:Streke van die Noord-Kaap]]
[[Kategorie:Streke van die Wes-Kaap]]</text>
      <sha1>pfcf8lazo1e5j95i23eub2rp4de9qkp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924772</id>
      <parentid>2924713</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:22:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Let wel */ Skakel</comment>
      <origin>2924772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1173" sha1="7rfchl5ta91ez8bamo6xknbyzae3i7f" xml:space="preserve">{{Location map|Suid-Afrika |float = right  |width=230 | caption = Ligging van die Moordenaarskaroo in Suid-Afrika. | label = Moordenaarskaroo|position=right|background=white|lat=-32.79663|long=20.94036}}
Die '''Moordenaarskaroo''' is 'n streek op die grens van die [[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]] in [[Suid-Afrika]]. Dit vorm deel van die [[Karoo|Groot-Karoo]] en strek van [[Laingsburg]] tot by [[Sutherland]]. Aan die noordekant van die Moordenaarskaroo is die [[Komsberg]].

Hierdie is 'n rofweg driehoekige gebied en waarskynlik die enigste streek in die land sonder 'n hoofdorp. [[Laingsburg]] en [[Merweville]] is in die [[Koup]] en [[Sutherland]] in die [[Roggeveld]].

==Let wel==
* Die Koffiepitkaroo is 'n plant, naamlik die ''Aptosimum marlothii'' (familie [[Scrophulariaceae]]).
* Die Koggelmandervoetkaroo is eweneens 'n plant. Sy wetenskaplike naam is ''Limeum aethiopicum'' in die familie Phytolaccaceae.

== Sien ook ==
* [[Lys van streeksname in Suid-Afrika]]

== Bron ==
* Die Suid-Afrikaanse Gids: feite en wenke. Isabel Uys. 2009. {{ISBN|978-1-86919-324-9}}

{{Saadjie}}

[[Kategorie:Streke van die Noord-Kaap]]
[[Kategorie:Streke van die Wes-Kaap]]</text>
      <sha1>7rfchl5ta91ez8bamo6xknbyzae3i7f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924792</id>
      <parentid>2924772</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:36:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Let wel */ Hier gaan ons...</comment>
      <origin>2924792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1177" sha1="ft55zxbbxjxzbyec5529djpdc5aelsn" xml:space="preserve">{{Location map|Suid-Afrika |float = right  |width=230 | caption = Ligging van die Moordenaarskaroo in Suid-Afrika. | label = Moordenaarskaroo|position=right|background=white|lat=-32.79663|long=20.94036}}
Die '''Moordenaarskaroo''' is 'n streek op die grens van die [[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]] in [[Suid-Afrika]]. Dit vorm deel van die [[Karoo|Groot-Karoo]] en strek van [[Laingsburg]] tot by [[Sutherland]]. Aan die noordekant van die Moordenaarskaroo is die [[Komsberg]].

Hierdie is 'n rofweg driehoekige gebied en waarskynlik die enigste streek in die land sonder 'n hoofdorp. [[Laingsburg]] en [[Merweville]] is in die [[Koup]] en [[Sutherland]] in die [[Roggeveld]].

==Let wel==
* Die Koffiepitkaroo is 'n plant, naamlik die ''Aptosimum marlothii'' (familie [[Scrophulariaceae]]).
* Die Koggelmandervoetkaroo is eweneens 'n plant. Sy wetenskaplike naam is ''[[Limeum aethiopicum]]'' in die familie Phytolaccaceae.

== Sien ook ==
* [[Lys van streeksname in Suid-Afrika]]

== Bron ==
* Die Suid-Afrikaanse Gids: feite en wenke. Isabel Uys. 2009. {{ISBN|978-1-86919-324-9}}

{{Saadjie}}

[[Kategorie:Streke van die Noord-Kaap]]
[[Kategorie:Streke van die Wes-Kaap]]</text>
      <sha1>ft55zxbbxjxzbyec5529djpdc5aelsn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924816</id>
      <parentid>2924792</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:05:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Let wel */ Verbeter</comment>
      <origin>2924816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1172" sha1="rj1slg7p523u3j198er6frldod94f40" xml:space="preserve">{{Location map|Suid-Afrika |float = right  |width=230 | caption = Ligging van die Moordenaarskaroo in Suid-Afrika. | label = Moordenaarskaroo|position=right|background=white|lat=-32.79663|long=20.94036}}
Die '''Moordenaarskaroo''' is 'n streek op die grens van die [[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]] in [[Suid-Afrika]]. Dit vorm deel van die [[Karoo|Groot-Karoo]] en strek van [[Laingsburg]] tot by [[Sutherland]]. Aan die noordekant van die Moordenaarskaroo is die [[Komsberg]].

Hierdie is 'n rofweg driehoekige gebied en waarskynlik die enigste streek in die land sonder 'n hoofdorp. [[Laingsburg]] en [[Merweville]] is in die [[Koup]] en [[Sutherland]] in die [[Roggeveld]].

==Let wel==
* Die Koffiepitkaroo is 'n plant, naamlik die ''Aptosimum marlothii'' (familie [[Scrophulariaceae]]).
* Die Koggelmandervoetkaroo is eweneens 'n plant. Sy wetenskaplike naam is ''[[Limeum aethiopicum]]'' in die familie Limeaceae.

== Sien ook ==
* [[Lys van streeksname in Suid-Afrika]]

== Bron ==
* Die Suid-Afrikaanse Gids: feite en wenke. Isabel Uys. 2009. {{ISBN|978-1-86919-324-9}}

{{Saadjie}}

[[Kategorie:Streke van die Noord-Kaap]]
[[Kategorie:Streke van die Wes-Kaap]]</text>
      <sha1>rj1slg7p523u3j198er6frldod94f40</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924896</id>
      <parentid>2924816</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T07:40:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+prent, skakel</comment>
      <origin>2924896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1367" sha1="cfpq4suecw1i2swzjv7gypdoofklbor" xml:space="preserve">{{Location map|Suid-Afrika |float = regs  |width=230 | caption = Ligging van die Moordenaarskaroo in Suid-Afrika. | label = Moordenaarskaroo |position=regs |background=wit |lat=-32.79663|long=20.94036}}
[[Lêer:Onder Karoo.png|duimnael|230px|regs|Rekonstruksie van 'n meeroewer-[[ekostelsel]] in die mid-[[Perm (geologie)|Permtyd]], waarvan fossiele in die Moordenaarskaroo gevind is.]] 
Die '''Moordenaarskaroo''' is 'n streek op die grens van die [[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]] in [[Suid-Afrika]]. Dit vorm deel van die [[Karoo|Groot-Karoo]] en strek van [[Laingsburg]] tot by [[Sutherland]]. Aan die noordekant van die Moordenaarskaroo is die [[Komsberg]].

Hierdie is 'n rofweg driehoekige gebied en waarskynlik die enigste streek in die land sonder 'n hoofdorp. [[Laingsburg]] en [[Merweville]] is in die [[Koup]] en [[Sutherland]] in die [[Roggeveld]].

==Let wel==
* Die Koffiepitkaroo is 'n plant, naamlik die ''Aptosimum marlothii'' (familie [[Scrophulariaceae]]).
* Die Koggelmandervoetkaroo is eweneens 'n plant. Sy wetenskaplike naam is ''[[Limeum aethiopicum]]'' in die familie [[Limeum|Limeaceae]].

== Sien ook ==
* [[Lys van streeksname in Suid-Afrika]]

== Bron ==
* Die Suid-Afrikaanse Gids: feite en wenke. Isabel Uys. 2009. {{ISBN|978-1-86919-324-9}}

{{Saadjie}}

[[Kategorie:Streke van die Noord-Kaap]]
[[Kategorie:Streke van die Wes-Kaap]]</text>
      <sha1>cfpq4suecw1i2swzjv7gypdoofklbor</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924897</id>
      <parentid>2924896</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T07:47:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>koord</comment>
      <origin>2924897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1442" sha1="9pf8sl7pn2yqq787wjtiwc384o946qs" xml:space="preserve">{{Location map|Suid-Afrika |float = regs  |width=230 | caption = Ligging van die Moordenaarskaroo in Suid-Afrika. | label = Moordenaarskaroo |position=regs |background=wit |lat=-32.79663|long=20.94036}}
[[Lêer:Onder Karoo.png|duimnael|230px|regs|Rekonstruksie van 'n meeroewer-[[ekostelsel]] in die mid-[[Perm (geologie)|Permtyd]], waarvan fossiele in die Moordenaarskaroo gevind is.]] 
Die '''Moordenaarskaroo''' is 'n streek op die grens van die [[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]] in [[Suid-Afrika]]. Dit vorm deel van die [[Karoo|Groot-Karoo]] en strek van [[Laingsburg]] tot by [[Sutherland]]. Aan die noordekant van die Moordenaarskaroo is die [[Komsberg]].

Hierdie is 'n rofweg driehoekige gebied en waarskynlik die enigste streek in die land sonder 'n hoofdorp. [[Laingsburg]] en [[Merweville]] is in die [[Koup]] en [[Sutherland]] in die [[Roggeveld]].

==Let wel==
* Die Koffiepitkaroo is 'n plant, naamlik die ''Aptosimum marlothii'' (familie [[Scrophulariaceae]]).
* Die Koggelmandervoetkaroo is eweneens 'n plant. Sy wetenskaplike naam is ''[[Limeum aethiopicum]]'' in die familie [[Limeum|Limeaceae]].

== Sien ook ==
* [[Lys van streeksname in Suid-Afrika]]

== Bron ==
* Die Suid-Afrikaanse Gids: feite en wenke. Isabel Uys. 2009. {{ISBN|978-1-86919-324-9}}

{{Saadjie}}
{{koördinate|32|53|00|S|20|33|30|O|region:ZA_type:landmark|aansig=titel}}

[[Kategorie:Streke van die Noord-Kaap]]
[[Kategorie:Streke van die Wes-Kaap]]</text>
      <sha1>9pf8sl7pn2yqq787wjtiwc384o946qs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jannie Hofmeyr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56550</id>
    <revision>
      <id>2924703</id>
      <parentid>2915841</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T12:45:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2924703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68451" sha1="ck3bww884unu7n1jwbfzit37o3fqyfh" xml:space="preserve">: ''Hierdie artikel handel oor die geleerde en politikus. Vir die artikel oor die Kaapse staatsman, sien [[Onze Jan Hofmeyr]].''
{{Inligtingskas Ampsbekleër
| naam            = Jan Hendrik Hofmeyr
| beeld           = Hofmeyr.jpg
| beeldonderskrif = Jan Hendrik Hofmeyr in die 1940's
| orde            = Minister van Mynwese
| termynaanvang   = [[16 Januarie]] [[1948]]
| termyneinde     = [[4 Junie]] [[1948]]
| eersteminister  = [[Jan Christian Smuts]]
| voorganger      = [[Sidney Frank Waterson]]
| opvolger        = [[Eric Louw]]
| geboortenaam    = Jan Frederik Hendrik Hofmeyr
| geboortedatum   = {{Geboortedatum|1894|3|20}}
| geboortejaar    = 
| geboortemaand   = 
| geboortedag     = 
| geboorteplek    = [[Kaapstad]], [[Kaapkolonie]]
| sterftedatum    = {{Sterfdatum en ouderdom|1894|3|20|1948|12|3}}
| sterfteplek     = [[Johannesburg]], [[Unie van Suid-Afrika]]
| party           = [[Suid-Afrikaanse Party]] (1929–1934)&lt;br /&gt;[[Verenigde Party]] (1934–1948)
| orde2           = Minister van Finansies
| termynaanvang2  = [[1933]]
| termyneinde2    = [[1948]]
| eersteminister2 = [[Jan Christian Smuts|Jan Smuts]]
| voorganger2     = [[Nicolaas Havenga]]
| opvolger2       = [[Frederick Sturrock]]
| orde3           = Minister van Onderwys
| termynaanvang3  = [[1939]]
| termyneinde3    = [[1948]]
| eersteminister3 = [[Jan Smuts]]
| voorganger3     = [[Henry Fagan]]
| opvolger3       = [[Albert Jacobus Stals]]
| orde4           = 
| termynaanvang4  = [[1933]]
| termyneinde4    = [[1938]]
| eersteminister4 = [[Barry Hertzog]]
| voorganger4     = [[Daniël François Malan]]
| opvolger4       = Henry Fagan
| orde5           = Minister van Mynwese, Indiensneming en Maatskaplike Sake
| termynaanvang5  = [[1936]]
| termyneinde5    = [[1938]]
| eersteminister5 = [[Barry Hertzog]]
| voorganger5     = [[Patrick Duncan]] &lt;small&gt;(Mynwese)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Adriaan Fourie]] &lt;small&gt;(Indiensneming en Maatskaplike Sake)&lt;/small&gt;
| opvolger5       = [[Jan Christian Smuts|Jan Smuts]] &lt;small&gt;(Mynwese)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Harry Lawrence]] &lt;small&gt;(Indiensneming)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Henry Fagan &lt;small&gt;(Maatskaplike Sake)&lt;/small&gt;
| orde6           = [[Minister van Binnelandse Sake]]
| termynaanvang6  = [[1933]]
| termyneinde6    = [[1936]]
| eersteminister6 = [[Barry Hertzog]]
| voorganger6     = [[Daniël François Malan]]
| opvolger6       = [[Richard Stuttaford]]
| orde7           = Minister van Openbare Gesondheid
| termynaanvang7  = [[1933]]
| termyneinde7    = [[1936]]
| eersteminister7 = [[Barry Hertzog]]
| voorganger7     = [[Daniël François Malan]]
| opvolger7       = [[Richard Stuttaford]]
| orde8           = LP vir [[Johannesburg-Noord]]
| termynaanvang8  = [[1929]]
| termyneinde8    = [[1948]]
| voorganger8     = 
| opvolger8       = 
| orde9           = Administrateur van [[Transvaal]]
| termynaanvang9  = [[1924]]
| termyneinde9    = [[1929]]
| voorganger9     = 
| opvolger9       = 
| eggenoot        = 
| kinders         = 
| alma_mater      = [[SACS]]&lt;br /&gt;[[Universiteit van Kaapstad]]&lt;br /&gt;Balliol College, Oxford
| religie         = [[Christendom]]
| handtekening    = 
}}

'''Jan Frederik Hendrik (Jannie) Hofmeyr''' ([[Kaapstad]], [[20 Maart]] [[1894]] – [[Johannesburg]], [[3 Desember]] [[1948]]) was ’n Suid-Afrikaanse geleerde en politikus. Hoewel hy beskou is as te verlig vir sy tyd, was die algemene opvatting dat [[Jan Christian Smuts|genl. Jan Smuts]] hom uitgesoek het om hom op te volg as leier van die [[Verenigde Party]].

Hofmeyr was ’n buitengewoon begaafde student en gradueer met ’n M.A. op die ouderdom van 17 jaar. Sy lewe lank het hy poste beklee wat gewoonlik vereenselwig word met ’n veel ouer persoon: hy word prinsipaal van die Suid-Afrikaanse Skool van Myne en Tegnologie in Johannesburg op 25, wat onder sy leiding in 1922 die [[Universiteit van die Witwatersrand]] geword het. Op 30 is hy aangestel as administrateur van Transvaal en op 39 was hy ’n kabinetsminister. Op ’n ongelooflike jong ouderdom het hy, met die nominale samewerking van die oud-Vrystaatse president [[F.W. Reitz]], ''Het leven van Jan Hendrik Hofmeyr (Onze Jan)'' in 1913 geskryf.

Toe Hofmeyr in 1919 prinsipaal van die latere Universiteit van die Witwatersrand word, het hy ’n lewenslange band gesmee, want hoewel sy wortels in die Kaap was, was die optrede van die volwasse lewe hoofsaaklik gesentreer om Transvaal. Toe hy die universiteit in 1924 verlaat, was dit om administrateur van Transvaal te word. Sy vyf jaar lange ampstermyn het hom op ’n blink loopbaan in die [[Volksraad van die Unie van Suid-Afrika|Unie-Volksraad]] voorberei. Hofmeyr was vise-kanselier van Wits van 1926 tot 1930 en kanselier van 1938 tot en met sy dood. Hy het ook inspraak in die universiteit se lot gehad as minister van onderwys van 1933 tot 1938 en weer van 1939 tot 1948.

Sedert 1933 het hy weldra in die meeste kabinetsposte waargeneem en was hoogs veelsydig sowel as bekwaam. As redenaar in die Parlement het hy geen gelyke gehad nie. Hy het die vermoë gehad om die swakhede in sy teenstander se argument uit te lig en hulle te verpletter sonder kwaadwilligheid. Hy was boonop geheel en al tweetalig en het as minister gesorg dat hy al die feite het sodat hy ’n formidabele figuur was om te probeer opponeer. Hy het ook oor ’n buitengewone geheue en ondernemingsgees beskik.

Hofmeyr se voortydige dood kan deels toegeskryf word aan die swaar werklas wat genl. Smuts aan hom toevertrou het. Smuts het weliswaar gehelp om die oorlog in [[Europa]] te wen, maar tuis het hy nie net die verkiesing verloor nie, maar ook die beste en mees waarskynlike kandidaat om sy nalatenskap te laat voortleef. Suid-Afrika het een van die helderste liberale stemme in sy politiek verloor.&lt;ref name=&quot;zar&quot;&gt;{{en}} [http://zar.co.za/hofmeyr.htm Biographies of special South Africans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160516045743/http://zar.co.za/hofmeyr.htm |date=16 Mei 2016 }}. URL besoek op 18 Mei 2016.&lt;/ref&gt;

== Herkoms en kleuterjare ==
[[Lêer:AB JH &amp; Deborah Hofmeyr circa 1898.jpg|duimnael|links|AB, Hennie en Deborah Hofmeyr in omtrent 1898]]
Jan Frederik Hendrik Hofmeyr was die jongste kind van Andries Brink Hofmeyr ([[26 Julie]] [[1851]] – [[17 Maart]] [[1897]]). Laasgenoemde was eers met Clara Gertruida Margaretha Rossouw ([[23 Desember]] [[1850]] – [[23 Maart]] [[1884]]) getroud en vier dogters is uit hierdie huwelik gebore. Sy tweede vrou, met wie hy op 13 Desember 1887 getroud is, was Deborah Catherina Beyers ([[5 Desember]] [[1863]] – [[27 Julie]] [[1959]]). Hul eerste kind was Andries Beyers (&quot;A.B.&quot;) Hofmeyr, gebore binne ’n jaar na hul troue.&lt;ref&gt;Paton, infra, p. 4.&lt;/ref&gt; Dit was eers vyf jaar later dat hul tweede seun op 20 Maart 1894 gebore is. Hoewel hy by sy doop die tweede naam Frederik gekry het, het hy dit nooit gebruik nie en het hy sy lewe lank net as J.H. Hofmeyr bekend gestaan.&lt;ref&gt;{{en}} Alan Paton, South African Tragedy, The Life and Times of Jan Hofmeyr, verkort deur Dudley C. Lunt, Charles Scribner’s Sons, New York, p. 3&lt;/ref&gt; In sy kinderjare was sy noemnaam altyd Hennie gewees.&lt;ref name=&quot;Paton_p51&quot;&gt;Paton, supra, bl. 51&lt;/ref&gt;

Hennie se vader, ’n sagsinnige en ingetoë man,&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 3 skryf dat hy &quot;quiet and unassuming&quot; was.&lt;/ref&gt; wat voor Hennie se derde verjaardag oorlede is,&lt;ref&gt;Paton ,supra, p. 5.&lt;/ref&gt; was die sakebestuurder van die koerant [[Ons Land]] en die sekretaris van die [[Afrikanerbond]]. Hy was ’n neef van [[Onze Jan Hofmeyr]] omdat hy die seun van ’n jonger broer, Andries Brink Hofmeyr (1820–1870), van Onze Jan se vader was. Hennie Hofmeyr was dus nie ’n broerskind van Onze Jan nie, maar ’n seun van sy neef.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 3&lt;/ref&gt;

Deborah Beyers het uit ’n bekende ou [[Stellenbosch|Stellenbosse]] familie gestam. Sy was ’n reguit, heerssugtige, bekrompe en ontembare mens en was bekend vir haar rondborstige en openhartige uitsprake.&lt;ref name=&quot;Paton_p4&quot;&gt;Paton, supra, bl. 4.&lt;/ref&gt; Haar jongste seun was stil en saggeaard. Vroeg reeds was hy leersaam en gehoorsaam aan sy moeder aan wie hy baie geheg was.&lt;ref name=&quot;Paton_p4&quot; /&gt; Toe Hennie twee jaar oud was, het hy baie siek geword en sy moeder het hom liefderyk en met groot toewyding verpleeg. Sy herstel het hul verhouding versterk en bevestig.&lt;ref name=&quot;Paton_p4&quot; /&gt;

Hennie Hofmeyr is in die [[NG gemeente Kaapstad|Groote Kerk]] gedoop, maar hy ontvang sy godsdienstige onderrig in die Baptistekerk en gevolglik in Engels. Sy moeder het haar tot die Baptiste gewend toe die predikant van die Groote Kerk haar tydens Hennie se vroeë en ernstige siekte nie die praktiese hulp gebied het wat sy verwag het nie.&lt;ref name=&quot;Paton_p4&quot; /&gt; Dit was juis in die Baptistekerk wat sy moeder besef het dat hy buitengewoon begaafd was. Hy was maar net 5 jaar oud toe sy agterkom dat hy vlot Engels kon lees. Hy kon ook Hollands lees toe hy die Groote Kerk met sy ouma besoek het.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 5.&lt;/ref&gt; By die Sondagskool van die Baptistekerk het hy almal beïndruk deur niks wat hy geleer het, te vergeet nie. Eendag het ’n gereelde kerkganger hom ná ’n kerkdiens gevra waaroor die dominee gepreek het. Tot sy verbasing het Hennie omtrent die hele preek woord vir woord herhaal.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 6&lt;/ref&gt; Sy ma het Hennie geleer dat God nie onderskei tussen ryk en arm of wit en swart nie, want voor Hom was almal gelyk.&lt;ref name=&quot;Paton_p7&quot;&gt;Paton, supra, bl. 7.&lt;/ref&gt;

Tydens sy latere lewe het hulle gewoonlik Presbiteriaanse dienste bygewoon. Jannie Hofmeyr is nooit aangeneem nie, maar die Christelike godsdiens, in sy Protestantse en aanvanklik fundamentalistiese vorm, het lewenslank ’n wesentlike en blywende invloed op hom uitgeoefen; baie van sy politieke beskouings het uit sy sterk godsdienstige oortuigings voortgekom.

Sy was, wat haar begaafde, jongste seun betref het, oormatig beskermend. Met haar sterk persoonlikheid het ’n regstreekse, oorweldigende invloed op haar delikate en knap seun se opvoeding en die vorming van sy karakter uitgeoefen. As gevolg van ’n geneesheer se voorspelling – toe Jannie Hofmeyr drie jaar oud was – dat hy óf ’n genie sou word óf jonk sou sterf, het sy moeder ’n neurotiese vrees ontwikkel dat hy voortydig sou sterf en dit het haar oordrewe besorg oor sy gesondheid gemaak.{{feit}} Sy het Jannie se huislike lewe tot sy dood oorheers en sodoende doeltreffend gekeer dat hy ooit sou trou; later in sy lewe was sy blykbaar wel ten gunste van ’n huwelik, maar slegs as sy keuse van ’n huweliksmaat haar goedkeuring sou wegdra. Haar invloed het ook ingewerk op sy hele openbare loopbaan. As intens godsdienstige vrou het sy heel moontlik bygedra tot sy geloof dat as hy slegs met alle mag alles doen wat sy hand vind om te doen, God op sy tyd alle dinge aan hom sou skenk. Hierdie opvatting het ten grondslag gelê van die politieke besluiteloosheid wat eers so kenmerkend van sy loopbaan was en dit ten slotte geskend het. Jannie Hofmeyr is ook geïnhibeer deur sy nabyheid aan die indrukwekkende gestalte van genl. [[Jan Smuts|J.C. Smuts]], wat hom terselfdertyd geïntrigeer en gefassineer het en aan wie hy eindelik volledige trou toegesweer het.{{feit}}

== Skool en universiteit ==
=== SACS (1902–1906) ===
[[Lêer:Hofmeyr-saal SACS.jpg|duimnael|links|Die J.H. Hofmeyr-gedenksaal en -biblioteek is deur oudleerders van [[SACS]] by die skool opgerig]]
Jannie was byna 8 jaar oud toe hy in 1902 vir die eerste keer skool toe gegaan het.&lt;ref name=&quot;Paton_p7&quot; /&gt; [[SACS]] (South African College School) was trots daarop dat hulle Engelse, Afrikaanse en Joodse seuns in harmonie met mekaar onderrig het.&lt;ref name=&quot;Paton_p7&quot; /&gt; Destyds het skole net een manier geken om begaafde kinders te hanteer. Dit was om hulle onmiddellik te bevorder na die volgende standerd. Hulle het hul min aan die kind se emosionele en sosiale ontwikkeling gesteur. In sy eerste twee jaar op skool het Jannie vyf jaar se onderrig voltooi. Na nog twee jaar het hy ’n verdere vier akademiese jare voltooi. In 1906 het hy darem ’n volle jaar in matriek deurgebring, net om dit op 12-jarige ouderdom met vlieënde vaandels deur te kom.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 9.&lt;/ref&gt; Hy het eerste gestaan in sy skool en derde in die kolonie. Maar sy vyf jaar by SACS was nie gelukkige jare nie. Reeds toe hy daar aankom was hy kort en bonkig en het hy brille met baie dik lense gedra.&lt;ref name=&quot;Paton_p8&quot;&gt;Paton, supra, bl. 8.&lt;/ref&gt; Hy was passievol oor krieket, maar kon dit nooit eintlik baasraak nie. In matriek, terwyl sy klasmaats in hul rugbybaadjies of flenniebroeke flankeer het, het Jannie in sy kortbroekmatroospakkie rondgedwaal en met albasters gespeel.&lt;ref name=&quot;Paton_p8&quot; /&gt; Voordat hy universiteit toe gegaan het, het Onse Jan 'n vaderlike gesprek met hom gehad. Hy het Hennie meegedeel dat karakter belangriker as intellektuele prestasie was. Dit het groot inslag by Hennie gevind en hy het dit met hart en siel aanvaar.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 10.&lt;/ref&gt;

=== Suid-Afrikaanse Kollege (1907–1911) ===
[[Lêer:Thirteen year old jan hofmeyr is already at university.jpg|duimnael|Dertien jaar oud en reeds op universiteit]]
Destyds was die [[Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop]] die enigste universiteit in suidelike Afrika. Dit het studente geëksamineer, maar hulle nie onderrig nie. Dit was gedoen deur die konstituerende kolleges soos die [[Suid-Afrikaanse Kollege]] in Kaapstad. Hennie het ’n spesiale beurs van die Kollegeraad ontvang om daar te studeer. Hy kon kies tussen ’n BA in Tale of ’n BA in Wetenskap. Hy het eersgenoemde gekies. Die kollege het aangedring dat hy 3 jaar moes studeer om die graad te voltooi.&lt;ref name=&quot;Paton_p11&quot;&gt;Paton, supra, bl. 11.&lt;/ref&gt; Op twaalfjarige ouderdom het sy universiteitsloopbaan in 1907 ’n aanvang geneem. Hy het steeds kortbroek gedra.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 11. Een van die professore het sy ma gevra dat hy langbroek moes dra, maar sy het geweier.&lt;/ref&gt; In sy tweede jaar het Hennie by die debatsvereniging en die CSV aangesluit.&lt;ref name=&quot;Paton_p11&quot; /&gt; Dit was ook die jaar waarin Alfred Hoernlé die professor van filosofie geword het. Hofmeyr het groot bewondering vir hierdie leier van liberale denke in Suid-Afrika gehad.&lt;ref name=&quot;p12&quot;&gt;Paton, supra, bl. 12.&lt;/ref&gt; Daardie jaar het hy ook die medaljes ontvang vir al 5 sy kursusse: Latyn en Klassieke Filologie, Grieks, Engels, Filosofie en Hollands.&lt;ref name=&quot;p12&quot; /&gt; Hennie se beste vriend was steeds Theo Haarhoff, maar hy was nog by SACS. Hulle was ewe tuis in Engels en Afrikaans en beide van hulle is opgevoed in streng en gelowige huise. Beide was lief vir Latyn en Grieks. Dan het beide graag krieket gespeel, maar geeneen was behendig daarmee nie.&lt;ref&gt;Paton, supra, p. 13&lt;/ref&gt;

Aan die einde van 1909 het Hennie sy BA-graad met onderskeiding verwerf. Nie alleen het hy eerste in sy klas gestaan nie, maar hy het ook die universiteit se goue penning vir Letterkunde verwerf. Daarbenewens het hy ook ’n [[Rhodes-beurs]] ontvang. Daar is toe wyslik besluit om hom terug te hou en hy gaan eers in 1913 na [[Universiteit van Oxford|Oxford]].&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 15.&lt;/ref&gt; Sommige waarnemers meen daar is toe reeds ’n mate van skade aangerig; die feit dat hy klasse saam met jong mans moes volg wat van vier tot vyf jaar ouer as hy was, het Hofmeyr baie eensaam laat word.

In 1910 het hy die BA-graad in die Natuurwetenskap verwerf. Daarna kon hy terugkeer na sy klassieke studies en in 1911 verwerf hy met onderskeiding 'n MA-graad in Klassieke Tale.&lt;ref name=&quot;Paton_p17&quot;&gt;Paton, supra, bl. 17.&lt;/ref&gt; Beide grade is toegeken deur die Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop ná studie aan die Suid-Afrikaanse Kollege. Hy was teen dié tyd ’n leier in die Christen-Studentevereniging. Sy siening van geloof was besig om te skuif van die Baptiste se beheptheid met sonde, bloed en redding na die Anglikane se siening van diens en toewyding.&lt;ref name=&quot;Paton_p17&quot; /&gt; By die debatsvereniging was hy 'n sterk ondersteuner van die Kaapse liberale tradisie. Nie-blankes moes, indien hulle die nodige kwalifikasies gehad het, toegelaat word om aan die regering deel te neem. Volgens hom was daar breedweg twee naturellebeleide moontlik. Die eerste een was 'n beleid van segregasie, 'n beleid van onderdrukking, 'n beleid van die donker eeue. Die ander een was die verligte beleid, wat nie geïnspireer was deur vooroordeel nie, maar deur politieke wysheid, geregtigheid, dienstigheid en noodsaaklikheid. Laasgenoemde was die beleid wat hy ondersteun het.&lt;ref name=&quot;p24&quot;&gt;Paton, supra, bl. 24.&lt;/ref&gt;

In 1912 het Hennie Hofmeyr ''The life of Jan Hendrik Hofmeyr (Onze Jan)'' geskryf nadat hy ’n opdrag aanvaar het van ’n komitee onder voorsitterskap van sen. [[F.S. Malan]] om teen ₤10 per maand die lewensgeskiedenis van [[Onze Jan Hofmeyr]] in Engels te boek te stel. Dit het hy gedoen in samewerking met oudpres. [[F.W. Reitz]], destyds president van die Unie-senaat, wat grotendeels in raadgewende hoedanigheid pleks van as medeskrywer opgetree het. Dié boek, wat in 1913 in Kaapstad verskyn, is omvangryk, deeglik en feitelik akkuraat, maar word ook as “oppervlakkig” beskryf, blykbaar ’n gevolg van die skrywer se jeugdige ouderdom. Hy het self dié groot biografiese studie van 730 bladsye in Nederlands as ''Het leven van Jan Hendrik Hofmeyr (Onze Jan)'' vertaal voor hy na Oxford vertrek het.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 19.&lt;/ref&gt;

=== Oxford (1913–1916) ===
[[Lêer:Balliol College Feb 2005.jpg|duimnael|links|270px|Die fasade van Balliol College aan Broad Street, [[Oxford]]]]
Hofmeyr en sy ma het op 20 September 1913 na Engeland, Oxford en Balliol vertrek. Hy was 19 jaar oud en het darem ’n langbroek gedra.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 14&lt;/ref&gt; Mevrou Hofmeyr het losies gevind in Wellington Square, maar hy het in sy kollege tuisgegaan.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 35.&lt;/ref&gt; Op sy kaggelrak was ’n foto van een van sy helde, sy grootoom generaal C.F. Beyers.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 40.&lt;/ref&gt; Hofmeyr het besluit om sy studie in die klassieke tale voort te sit. By Oxford het hulle dit &quot;literae humaniores&quot; genoem. Die kursus was in twee verdeel: &quot;Mods&quot; en &quot;Greats&quot;. Normaalweg sou dit vier jaar neem om &quot;Greats&quot; te voltooi, maar Hofmeyr kon dit in drie jaar doen weens sy vorige studies.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 31.&lt;/ref&gt;

Hofmeyr en sy ma het by die plaaslike Presbiteriaanse gemeente aangesluit.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 26.&lt;/ref&gt; Hy was egter baie meer aktief in die Balliol Boys Club, waar die windmakers van die kollege na die arm seuns van die stad uitgereik het.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 28.&lt;/ref&gt; Hy het steeds in debattering belang gestel. Hy het selfs deelgeneem aan debatte van die beroemde Oxford Union.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 33&lt;/ref&gt; Aan Oxford was hy goed bevriend met C.K.J. Underhill en A.E. King, albei vrygeselle en laasgenoemde ’n spoorwegbeampte.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 26 en 30&lt;/ref&gt; Dit was die eerste keer in sy lewe wat hy Indiërs op gelyke voet teëgekom het. Hy was nogal geskok.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 27&lt;/ref&gt; Teen sy finale jaar het hy ontslae geraak van sy rassevooroordeel wat hy uit Suid-Afrika gebring het. Hy het bevriend geraak met J. Matthai, afkomstig van Madras Universiteit. Matthai het later 'n minister in Nehru se kabinet geword.&lt;ref&gt;Patron, supra, p. 46.&lt;/ref&gt;

Aan die einde van Hofmeyr se eerste jaar het hulle huis toe gekom vir die lang vakansie.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 36.&lt;/ref&gt; Terwyl hulle in Suid-Afrika was, het Engeland op 4 Augustus 1914 oorlog teen Duitsland verklaar.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 38.&lt;/ref&gt; Engeland het Suid-Afrika gevra om [[Duits-Suidwes-Afrika]] binne te val, maar toe Botha dit met sy kommandante bespreek, was kommandant-generaal C.F. Beyers en ses ander kommandante daarteen gekant.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 41.&lt;/ref&gt; Op die ou end het Beyers gerebeleer. Op die dag waarop generaal de la Rey begrawe is, het Hofmeyr en sy ma op die skip geklim om na Engeland te reis.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 42.&lt;/ref&gt; Sy het besluit om sy noemnaam na Jan te verander, maar sy sou hom daarna Jantjie noem.&lt;ref name=&quot;Paton_p51&quot; /&gt; Met hul terugkeer na Oxford het Jan geweier om by die oorlog aan te sluit, maar hy het ook Beyers se foto van sy kaggelrak verwyder.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 43.&lt;/ref&gt;

Een van Hofmeyr se eksaminatore het die volgende te sê gehad oor die aard van sy briljantheid: Hy het ’n wonderbaarlike vermoë gehad om orde te skep uit enige materiaal wat aan hom voorsien is. Hy kon dit dan verstaan, ontleed, weer aanmekaar sit en dan dit en sy eie gevolgtrekkings goed onthou.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 32.&lt;/ref&gt; Hofmeyr was die enigste student van Balliol wat in 1916 sy &quot;Greats&quot; in die eersteklas kon slaag.&lt;ref name=&quot;Paton_p46&quot;&gt;Paton, supra, bl. 46.&lt;/ref&gt; Oxford het hom ’n breë klassieke agtergrond gegee en terselfdertyd sy diepe Suid-Afrikaanse patriotisme versterk. In later jare het hy ’n eregenoot van sy kollege, Balliol, geword. Sy kollega in die VP. sir [[Patrick Duncan]], het aan dieselfde kollege gestudeer. Hofmeyr was baie gelukkig in Oxford en sy biograaf, [[Alan Paton]], skryf in dié opsig: &quot;Sy moeder, sy land, en Oxford – dit was die drie groot liefdes van sy lewe.&quot;&lt;ref name=&quot;Paton_p46&quot; /&gt;

Hoewel hy die hoë Anglikanisme nie begryp het nie en hy nooit heeltemal op sy gemak gevoel het tussen seuns uit die Britse privaat skole nie – wie se grootse selfvertroue alles wat Afrikaner is in hom laat uitkom het – het Hofmeyr bekendheid in die Oxford Union verwerf en geluk sowel as ’n beter begrip van die Britte in die Balliol Boys’ Club gevind. Hy het ’n republikein gebly, maar het begin om die ideaal van ’n Gemenebes te ondersteun. Daarom was hy ontstel deur die strydlustigheid van genl. [[Barry Hertzog|J.B.M. Hertzog]] se [[Nasionale Party]].

== Akademikus (1916–1924) ==
Jan Hofmeyr het in 1916 na Suid-Afrika teruggekeer en aanvaar ’n betrekking as dosent in klassieke tale aan die Suid-Afrikaanse Kollege, sy alma mater in Suid-Afrika.&lt;ref name=&quot;Paton_p48&quot;&gt;Paton, supra, bl. 48&lt;/ref&gt; Dieselfde jaar het hy die J.B. Ebden-prys verower met ’n opstel (wat later gepubliseer is) oor ''History and control of national debts with special reference to their liquidation'' (Kaapstad, 1918).&lt;ref name=&quot;Paton_p48&quot; /&gt; In Desember 1916 is hy aangestel as professor in klassieke tale aan die South African School of Mines and Technology, Johannesburg.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 49&lt;/ref&gt; Hy was maar 22 jaar oud.

In Johannesburg het Hofmeyr gereeld openbare vergaderings toegespreek en hy was uitgesproke oor politieke aangeleenthede. Hy het ook op verskeie subkomitees van die senaat gedien. Aan die einde van 1918 het hy die senaat in kennis gestel dat hy as professor van Grieks by die Universiteit van Kaapstad aangestel is en dat hy sy pos in April 1919 wou opneem.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 54&lt;/ref&gt; In Januarie is die prinsipaal van die School of Mines oorlede na 'n lang siekbed. Heel onverwags is die pos aan Hofmeyr aangebied. Hofmeyr het besluit om dit te aanvaar op voorwaarde dat Kaapstad hom onthef het van sy verpligtinge.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 56.&lt;/ref&gt;

Op 1 Augustus 1919 het die mynskool 'n universiteitskollege geword. In sy inhuldigingstoespraak het Hofmeyr gesê dat 'n universiteit toeganklik moes wees vir almal, ongeag hul klas, rykdom, ras of geloof.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 57&lt;/ref&gt; Dit het spoedig geblyk dat, hoewel hy uitsonderlik bekwaam was om die administrasie te behartig, sy jeug en enge opvoeding dit vir hom onmoontlik gemaak het om gesonde betrekkings met sy personeel en studente aan te knoop.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 58 en ff.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:TJ Haarhoff.jpg|duimnael|regs|180px|Hofmeyr en sy skoolvriend [[T.J. Haarhoff]] het ''Two studies in ancient imperialism'' geskryf (1921)]]
Ten spyte van al sy verantwoordelikhede en probleme het hy tog ook in dié jare ''The Republican movement and the problem of the British Empire'' (in die ''South African Quarterly'' van Desember 1919) geskryf, waarin hy ’n Suid-Afrikaanse republiek in bondgenootskap met die Verenigde Koninkryk bepleit het;&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 61.&lt;/ref&gt; en, in 1921 saam met prof. [[T.J. Haarhoff]] ’n pamflet, ''Two studies in ancient imperialism'' wat, hoewel bondig, een van die mees deurtastende ontledings is van die latere [[Romeinse Ryk]].

Hofmeyr se preutse hantering van ’n netelige kwessie waarby sy anatomieprofessor, E.P. Stibbe, betrokke was, het ’n lelike konfrontasie tussen die raad en die senaat uitgeloop. Stibbe het 'n vriendskap aangeknoop met 'n tikster wat by die kollege gewerk het. In November 1921 het Hofmeyr aan Stibbe geskryf dat die skyn van euwel onmiddellik gestaak moes word. Stibbe het Hofmeyr meegedeel dat hy sy neus uit sy private sake moes hou. 'n Raadsvergadering in Desember 1921 het besluit dat Stibbe se diens onmiddellik beëindig word.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 69.&lt;/ref&gt; Lede van die senaat was ontevrede met hierdie besluit en sommige lede het 'n spesiale vergadering aangevra. Tydens die vergadering het Stibbe gesê dat Hofmeyr se skinderbek-ma agter alles sit.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 72.&lt;/ref&gt; Selfs nadat die saak geskik is, was Hofmeyr steeds opgeskeep met 'n vyandige senaat, gelei deur sy ou vriende, Macmurray en Haarhoff. Ander vriendskappe het ook verbrokkel, soos dié met Rheinallt Jones, Margaret Hodgson en Hoernlé.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 74-5.&lt;/ref&gt;

’n Moeilike situasie is op 1 Maart [[1924]] beëindig toe genl. Smuts vir Hofmeyr as administrateur van [[Transvaal]] aanstel.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 80.&lt;/ref&gt;

== Administrateur (1924–1929) ==
Hofmeyr en sy moeder het in April na die ampswoning in Bryntirion in Pretoria verhuis. Sy ma het toe 'n nuwe gewoonte ontwikkel: Sodra hy besoekers ontvang het wat amptelike sake wou bespreek, het sy elders heen gegaan om hulle alleen te laat. Hulle sou miskien weer bymekaar kom om tee te drink na afloop van die amptelike besprekings.&lt;ref name=&quot;Paton_p83&quot;&gt;Paton, supra, bl. 83.&lt;/ref&gt;

Hofmeyr se eerste groot toets het binne 'n paar maande plaasgevind. Smuts het 'n algemene verkiesing uitgeroep en dit toe verloor. Hertzog het eerste minister geword. Hofmeyr het onmiddellik aan hom geskryf en aangebied om te bedank, maar Hertzog het nie daarop aangedring nie.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 85.&lt;/ref&gt; Toe bedank die Direkteur van Onderwys en sy tweede-in-bevel, H.S. Scott, was klaarblyklik sy beste opvolger. Die probleem was dat Scott nie alleen Engelssprekend was nie, maar ook 'n Britse onderdaan. Die Nasionaliste in die Provinsiale Raad was van mening dat die tyd aangebreek het dat 'n Afrikaanssprekende aangestel word om in beheer van hul kinders se onderwys te wees.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 86.&lt;/ref&gt; Hofmeyr en Hertzog het die geskil op 'n baie lofwaardige wyse hanteer en op die ou end is Scott aangestel.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 86-8.&lt;/ref&gt;

Hofmeyr was ’n besonder suksesvolle administrateur. &quot;No one knew better than he how to manage an administrative machine, and in a few days he had mastered it&quot; skryf Paton in sy boek. Talle provinsiale dienste is uitgebrei en verbeter en Hofmeyr het met sy bekwaamheid die Nasionaliste se teësinnige bewondering in die Provinsiale Raad afgedwing. Staatsamptenare van die Transvaal het eerbied en ontsag teenoor hom betoon.&lt;ref name=&quot;Paton_p83&quot; /&gt;

[[Lêer:Jan hofmeyr and his mother deborah, shortly after he relinquished the administratorship of the transvaal province.jpg|duimnael|Jan en sy moeder aan die einde van sy ampstermyn as Administrateur]]
Hofmeyr se ampstermyn sou in Maart 1929 tot 'n einde kom. Die volgende algemene verkiesing moes ook in 1929 gehou word. Die briljante administrateur se politieke toekoms het besonder rooskleurig gelyk. Al die vernaamste politieke partye en groeperings wou hul by hom skaar. Die eerstes om hom te nader was die boodskappers van Tielman Roos, die leier van die Nasionale Party in Transvaal. Volgens hierdie boodskappers was Hertzog en Smuts oor die muur. Die toekoms was in die hande van Tielman Roos, Jan Hofmeyr en Oswald Pirow.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 101.&lt;/ref&gt; H.H. Moll, nog 'n prominente Nasionalis, het ook toenadering gesoek.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 102.&lt;/ref&gt; Smuts wou gehad het dat Hofmeyr vroeg reeds te kenne moes gee dat hy namens Smuts se party vir die Volksraad sou staan.&lt;ref name=&quot;Paton_p106&quot;&gt;Paton, supra, bl. 106.&lt;/ref&gt; Hertzog het ook aanbiedinge aan Hofmeyr gemaak. Hy het voorgestel dat Hofmeyr nog 'n termyn as Administrateur moes dien, of selfs dat hy na Londen moes gaan as Hoë Kommissaris.&lt;ref name=&quot;Paton_p106&quot; /&gt; Hofmeyr wou egter geen aanduiding gee van sy toekomsplanne nie en wou eerder op 'n lang vakansie gaan aan die einde van sy termyn.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 108–9.&lt;/ref&gt;

== Lid van die Volksraad en Kabinet (1929–1939) ==
Hofmeyr het verseg om aan die algemene verkiesing van 1929 deel te neem.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 111.&lt;/ref&gt; Hertzog het die verkiesing loshande gewen. Die Nasionale Party het 'n volstrekte meerderheid in die Volksraad behaal.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 114&lt;/ref&gt; Hertzog het probeer om Tielman Roos uit die politiek te wikkel deur hom as appèlregter aan te stel.&lt;ref&gt;Paton, supra, p. 118&lt;/ref&gt; Kort na die verkiesing het die L.V. vir [[Johannesburg-Noord]], Louw Geldenhuys, gesterf. Hofmeyr is deur die Suid-Afrikaanse Party benoem vir die setel en hy wen die tussenverkiesing op 23 Oktober 1929.&lt;ref name=&quot;Paton_p117&quot;&gt;Paton, supra, bl. 117.&lt;/ref&gt;

Tydens die tussenverkiesingstryd het [[Oswald Pirow]] vir Hofmeyr uitgedaag om sy houding oor rasseskeiding te stel. Hofmeyr het soos volg geantwoord: &quot;Wat betref segregasie: Dit is, na my mening die mees logies-bevredigende, inderdaad ideale, beleid, maar ons moet nie vergeet dat dit nie 'n maklike beleid is om uit te voer nie; dit verlang opoffering aan ons kant … dit is 'n dringende saak om in die gesig te staar en te oorweeg of ons bereid is om die prys te betaal&quot; &lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 120.&lt;/ref&gt; Hofmeyr was deel van 'n komitee wat belas was met die skryf 'n hoofstuk oor Suid-Afrika vir die Cambridge Geskiedenis van Britse Ryk. Die hoofstuk sou ''Coming of Age'' genoem word en is uitgegee in 1930.&lt;ref name=&quot;Paton_p117&quot; /&gt; Daarin skryf hy dat daar 'n sekere ongemak in Suid-Afrika was en een van die redes was sogenaamde naturelle probleem. Hul taak was om Suid-Afrika veilig te maak vir Europese beskawing sonder om die prys van oneer te betaal. Hy en sy medeskrywers vind die term &quot;naturelle probleem&quot; eintlik kragteloos, want die probleem is hoe wit en swart in vrede en harmonie kon saamleef tot hul gemeenskaplike voordeel.&lt;ref name=&quot;Paton_p117&quot; /&gt; Paton skryf dat die hoofstuk die produk van liberalisme in die dertigerjare was. In húl geledere was die debat rondom die aard en omvang van die stemreg wat aan anderkleuriges gegee moes word.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 128–9.&lt;/ref&gt; In sy boek ''South Africa'', wat in 1931 verskyn het, keer hy terug na die kwessie van segregasie. Hy skryf dat hy ten gunste daarvan was, maar dit het onmoontlik geword. Daarin, voer hy aan, lê Suid-Afrika se tragedie.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 133. Die skrywer gebruik hierdie woorde vir die titel van sy boek.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Hertzog Cabinet 1933.jpg|links|duimnael|300px|Hertzog se 1933 Kabinet. Hofmeyr tweede laaste in agterste ry]]
Intussen het die groot depressie en die kwessie rondom die prys van goud die groot partye tot 'n vergelyk gedwing. Dit was 'n informele geselsie tussen Hofmeyr en Pen Wessels (wie saam met Hertzog die wildernis betree het in 1912) wat die knoop deurgehak het.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 146&lt;/ref&gt; Daar is gepraat van hereniging en Hofmeyr was 'n groot ondersteuner daarvan. Na sy mening was dit die enigste manier om 'n behoorlike naturellebeleid te formuleer: 'n beleid wat wit mense se vrese kon oorbrug, swart mense se strewes kon bevredig en die res van die wêreld tevrede stel.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 150.&lt;/ref&gt; Aanvanklik was daar net 'n koalisie. Die Kabinet sou uit 6 lede van elke party bestaan.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 152.&lt;/ref&gt; Hofmeyr is aangestel as minister van Onderwys, Binnelandse Sake en Openbare Gesondheid.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 154.&lt;/ref&gt; In 1934 het [[Daniël François Malan|Daniël Malan]] en sy ondersteuners afgestig en die Gesuiwerde Nasionale Party geword. In dieselfde jaar het Smuts en Hertzog se partye saamgesmelt en die Verenigde Party geword.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 158.&lt;/ref&gt;

Hertzog se finale oplossing vir die naturellekwessie was vervat in drie wetsontwerpe. Die eerste een was die &quot;Representation of Natives Bill&quot;. Die aanvanklike plan was om geen meer naturelle op die Kaap se gemeenskaplike kiesersrol by te voeg nie. Swart Suid-Afrikaners sou in 4 kiesafdelings ingedeel word en elkeen sou 'n blanke verteenwoordiger in die Senaat kon verkies. Hulle sou ook elkeen 3 verteenwoordigers in die &quot;Natives Representative Council&quot; kon verkies. Twee van die kiesafdelings sou in die Kaapprovinsie wees en hulle sou ook elkeen een blanke verteenwoordiger na die Provinsiale Raad kon stuur.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 169.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |first=Richard |last=Steyn |title=Jan Smuts, Unafraid of Greatness |publisher=Jonathan Ball Uitgewers |location=Johannesburg |date=2015 |page=127 }}&lt;/ref&gt; Weens teenkanting is die wetsontwerp gewysig sodat swartes 3 blanke verteenwoordigers in die Volksraad kon verkies.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 170.&lt;/ref&gt; Hofmeyr was steeds gekant teen die wet, maar Hertzog het hom meegedeel dat hy die wetsontwerp in die Volksraad kon opponeer en Hertzog sou dit nie as [[mosie van wantroue]] beskou nie.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 171.&lt;/ref&gt;

Hofmeyr het gesê dat sy eerste beswaar was dat die bepaling dat swartes drie blankes tot die Volksraad kon verkies, self 'n verskanste klousule sou word, met die gevolg dat enige (selfs opwaartse) wysiging ook 'n twee-derdes besluit moes wees.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 175.&lt;/ref&gt; Sy tweede beswaar was dat die wetsontwerp neerkom op die wegneem van 'n reg wat toe reeds vir 80 jaar in die Kaap bestaan het.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 176&lt;/ref&gt; Hy was ook gekant teen kommunale verteenwoordiging in die Parlement. Gemeenskaplike belange van al die inwoners van die land was soveel belangriker.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 177.&lt;/ref&gt; Hy het ook 'n waarskuwing aan sy gehoor gerig. Hy het gesê dat die ou bedeling geleerde en vermoënde swartes binne die blankes se beskawing verwelkom en aangemoedig het. Die nuwe bedeling sou hulle leiers van oproer en verset maak.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 178.&lt;/ref&gt; Hofmeyr se pleidooi het nie geslaag nie en die wetsontwerp het 'n wet geword.

Hofmeyr het voortgegaan om sy liberale denkwyse in die Volksraad uit te bou. In Maart 1936 het een van die LV's 'n wet voorgestel om huwelike tussen verskillende rassegroepe te verbied. Sy groot beswaar was dat daar getuienis was dat 'n Indiërman 'n blanke vrou getrou het sodat sy grond in die Transvaal namens hom kon koop. Hofmeyr se kil antwoord was dat die Parlement nie 'n wet kon maak om 'n enkele geval te verbied nie.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 188.&lt;/ref&gt; Toe 'n ander LV beswaar maak teen die toelating van anderskleuriges by Wits en Kaapstad, het Hofmeyr hom geantwoord dat hulle nie met akademiese vryheid moes inmeng nie.&lt;ref name=&quot;Paton_p189&quot;&gt;Paton, supra, bl. 189.&lt;/ref&gt; Hofmeyr het ook 'n wetsontwerp ingedien om die sekere beperking op Indiërs om grond te koop, op te hef.&lt;ref name=&quot;Paton_p189&quot; /&gt; Ten einde raad het Hertzog in November 1936 vir Hofmeyr aangestel as minister van mynbou asook arbeid en aan [[Richard Stuttaford|Stuttaford]] binnelandse sake gegee.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 195.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Jannie Hofmeyr en moeder.jpg|duimnael|regs|250px|Jan Hofmeyr en sy moeder, Deborah, op die trap van die Parlementsgebou in [[Kaapstad]] in 1938, die jaar waarin hy die kiesafdeling Johannesburg-Noord met ’n meerderheid van 3&amp;nbsp;334 gewen het]]
1938 was weer 'n verkiesingsjaar. Die Verenigde Party het 'n paar setels verloor en die Nasionale Party het 'n paar meer setels gewen. Maar die Verenigde Party se meerderheid was steeds groot, want die VP het 111 setels gewen en die NP maar net 27.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 219.&lt;/ref&gt; Hertzog se Minister van Handel en Nywerheid, [[Adriaan Fourie]], het egter sy setel verloor en Hertzog het besluit om hom as senator te benoem, nogal as 'n persoon weens sy besondere kennis van die behoeftes en wense van nie-blankes.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 222.&lt;/ref&gt; Hofmeyr was ontevrede hiermee en hy bedank toe as minister. In sy toespraak aan die Volksraad het hy gesê dat Fourie se aanstelling niks minder as 'n ontering van die grondwet was nie. Dit het ook die verhouding tussen blankes en nieblankes geaffekteer. Daar kon nie toegelaat word dat nieblankes die pionne van die witman se politieke speletjies word nie. Hofmeyr was nie bereid om mede-verantwoordelik te wees vir 'n verbreking van die grondwet nie. Hy wou dit ook duidelik stel dat hy nie van plan was om 'n nuwe politieke party te stig nie.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 222-3.&lt;/ref&gt;

Tydens die verkiesing van 1933, wat die stigting van die [[Verenigde Party]] uit die [[Nasionale Party]] en die [[Suid-Afrikaanse Party]] voorafgegaan het en waarin die twee partye saamgewerk het, wen Hofmeyr Johannesburg-Noord onbestrede. In die 1938-verkiesing vergroot hy sy meerderheid, dié keer teen A.W. Swartz van die Gesuiwerde Nasionale Party, tot 3&amp;nbsp;334. In 1943, weer teen ’n (Herenigde) N.P.-kandidaat, vaar hy selfs beter met ’n meerderheid van 4&amp;nbsp;046 en in die laaste verkiesing voor sy dood, dié van [[26 Mei]] [[1948]], waarin sy Verenigde Party verslaan is en hy dus sy kabinetspos verloor het, sak sy meerderheid terug tot 3&amp;nbsp;281. In die tussenverkiesing wat sy dood te weeg gebring het, stel die NP nie weer ’n kandidaat nie en wen P.B. Bekker die setel gemaklik vir die Verenigde Party met ’n meerderheid van 4&amp;nbsp;946.{{feit}}

Hy het die hereniging van die twee hoofpartye as noodsaaklike voorbereiding op die gepoogde oplossing van die eintlike probleem van Suid-Afrika beskou, naamlik om die toekoms van die Europese beskawing in die land te verseker. Hy het sy standpunte sowel eksplisiet – in toesprake, en in sy inleiding tot ''Coming of age: studies in South African citizenship and politics'', wat hy en andere in 1930 in Kaapstad publiseer het – as implisiet in sy geskiedkundige werk ''South Africa'' (Londen, 1931) – bekendgemaak. Gedurende die ingewikkelde gebeurtenisse en versigtige onderhandelings wat tot die koalisie van die Nasionale en die Suid-Afrikaanse Party in Februarie 1933 gelei het, was Hofmeyr, saam met Louis Esselen, [[Patrick Duncan]] en [[Deneys Reitz]], een van Smuts se hoofraadgewers.{{feit}}

Bevry van mede-aanspreeklikheid vir kabinetsbesluite, het Hofmeyr meer te sê gehad oor sy politieke sieninge. Dit kon hy doen in die nuwe tydskrif, ''Forum''. In sy eerste artikel, naamlik ''Faith, fear and politics'' (26 September 1938), skryf hy dat die probleem wat mense dikwels die naturellekwessie noem, onthul die geskil tussen die realis en die liberalis, wat eintlik die kwessie tussen vrees en geloof is. Die realis kyk na die feite en al wat hy sien is die oorweldigende aantal naturelle. Die gevolg is dat hy dan 'n beleid van onderdrukking volg, wat gebaseer is op vrees. Hy sien nie dat vrees aanleiding gee tot haat nie. Die liberalis kyk ook na die feite, maar hy sien ook ander feite, soos die verskille tussen wit en swart. Sy beleid is dus nie assimilasie nie. Terwyl hy die feite in die gesig staar, versaak hy nie die vaste grond van beginsel nie.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 229.&lt;/ref&gt; In ''My conception of liberalism'' (17 Oktober 1938) skryf hy dat liberalisme 'n filosofie en nie 'n beleid was nie. In die Suid-Afrikaanse milieu beteken dit drie dinge: die erkenning van wesenlike waarde van die mens as mens; die geloof dat alle dele van die samelewing 'n bydrae kan maak en die geleentheid moes hê om dit te doen; die vasberadenheid dat minderbevoorregtes hierdie geleentheid moes hê. Hy verklaar dat liberalisme nie gelykheid beteken het nie; dit beteken wel die verskaffing van redelike geleenthede. Liberalisme verwerp [[outoritarisme]]. Daar was sekere geestelike waardes van geregtigheid, vryheid en verdraagsaamheid wat hoër was as die ideale van dissipline en doeltreffendheid.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 229-30&lt;/ref&gt; Hofmeyr se vereenselwiging met ''Forum'' het mense opnuut laat gis oor ’n moontlike liberale party; dit het egter spoedig geblyk duidelik dat hy, pleks vanself ’n party te stig, verkies het om te wag totdat een werklik bestaan het. Hy het geglo dat dit wel tot stand sou kom as gevolg van die toenemende liberalisme wat hy onder die jong stedelike wit bevolking bespeur het.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 230-33&lt;/ref&gt;

Aan die einde van 1938 het Stuttaford 'n Asiate-wetsontwerp ingedien om Indiërs te beperk om, behalwe in sekere voorgeskrewe gebiede, grond te koop. Hofmeyr en Blackwell het besluit om die wetsontwerp teen te staan. Teen daardie tyd het Hertzog genoeg gehad van hul halstarrigheid. 'n Koukusvergadering is belê. Hertzog het die vergadering meegedeel dat hulle 'n keuse gehad het: Of Hertzog bedank of die koukus stem vir 'n mosie van sensuur teen Hofmeyr en Blackwell wat geen dissipline of getrouheid gehad het nie. Die mosie is aanvaar en die twee het uit die koukus bedank.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 239&lt;/ref&gt; In die daaropvolgende Volksraaddebat het Hofmeyr gewaarsku dat Indiërs, eerder as om vrugteloos na geregtigheid te streef, in die toekoms mag besluit om eerder by ander nieblankes aan te sluit en dat blankes dan te doen sou kry met burgerlike ongehoorsaamheid en passiewe weerstand.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 242.&lt;/ref&gt;

In November 1938 het hy kanselier van die Universiteit van die Witwatersrand geword en in Maart van die volgende jaar het hy by geleentheid van sy inhuldiging een van sy grootste redes gehou, waarin hy die vryheid van meningsuiting, demokrasie en die mens se reg om te ontwikkel, verdedig het. Die grootste konflik in die wêreld was dié tussen demokrasie en eiemagtigheid. In daardie konflik moes elke universiteit wat sy sout werd was, kant kies vir demokrasie. Hy was bewus van die swakhede van demokrasie, maar die grootste vooruitgang van die mensdom het nie van dissipline gekom nie – dit was deur die werking van ’n vrye gees.

Die vryheid om te kritiseer was die eerste wesenlike element in demokratiese vryheid. Daar was diegene wat, met die absolute sekerheid van hul eie korrektheid, gekrenk voel omdat iemand ’n ander mening huldig. Wanneer dit gebeur skryf hulle dit nie toe aan intellektuele oortuiging nie, maar pak die skuld op een of ander morele laakbaarheid. Daarom sien mens ook aanvalle op die vryheid van die pers selfs in demokratiese lande.

Die tweede groot vryheid was om te ontwikkel. Blanke Suid-Afrikaners sien hulself as voogde van anderskleuriges. Hulle moet nie terug deins op die dag waarop hul beskermlinge groot geword het nie, want dit sou onchristelik wees. Vir die studente het hy ’n finale woord gehad. Hulle moes gereed maak om te veg vir hul vryheid.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 249-50&lt;/ref&gt;

Die aggressiewe en eksklusiewe Afrikanersentimente waaraan drie maande tevore by die hoeksteenlegging van die [[Voortrekkermonument]] uiting gegee is, het hom verontrus, want hy het gevoel dat die Afrikaner – wat gegrief gevoel het oor sy minderwaardige posisie – te sterk gereageer het. As gevolg van sy energieke verset teen die Wet op Asiate (Grond en Handel in Transvaal) van 1939 het Hofmeyr uit die koukus van die Verenigde Party bedank, maar hy het in die Volksraad as onafhanklike ’n ondersteuner van die Verenigde Party gebly. Die naderende oorlog het dit ongeleë gemaak om ’n nuwe party te stig, maar hy is ook beïnvloed deur sy eie bedeesdheid, belemmerde ontwikkeling en huiwerigheid om Smuts teen te gaan.

Op 1 September 1939 het Hitler [[Pole]] binnegeval.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 254.&lt;/ref&gt;

== Tweede Wêreldoorlog (1939–1945) ==
[[Lêer:SA Cabinet 1939.jpg|duimnael|400px|Smuts Kabinet 1939. Hofmeyr links voor]]
Tydens die sitting van die Volksraad op 4 September 1939 het die eerste minister, Generaal Hertzog, voorgestel dat Suid-Afrika neutraal bly in die oorlog tussen Engeland en Duitsland. Generaal Smuts het voorgestel dat die land oorlog verklaar teen Duitsland. 67 lede het Hertzog ondersteun, maar Smuts het gewen met 80 stemme. Hertzog het die goewerneur-generaal versoek om 'n verkiesing uit te roep, maar hy het geweier en Smuts gevra om 'n kabinet saam te stel.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 256–7&lt;/ref&gt; Hy het Hofmeyr aangestel as Minister van Finansies en Minister van Onderwys.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 261.&lt;/ref&gt;

Tydens die oorlog en daarna het Hofmeyr ontsaglik hard gewerk en sy groot administratiewe aanleg so goed aangewend dat hy ’n aansienlike gedeelte van die land se oorlogspoging besiel het, met uitsondering van militêre en buitelandse sake, en hierbenewens het hy in albei sy ministeriële hoedanighede baie vir die onderwys en ontwikkeling van swart, bruin en Indiërmense gedoen.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 263.&lt;/ref&gt; Sy eerste begroting, wat hy op [[28 Februarie]] [[1940]] voorlê het, was die eerste ná 10 jaar waarop daar geen wysiging voorgestel is nie.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 262-3.&lt;/ref&gt; Een van die bepalings was om die inkomstebelastingkorting van 30% af te skaf. Buitensporig hoë winste is ook bykomend belas.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 262.&lt;/ref&gt; ’n Aanvullende begroting later in die jaar het nog £33 000 000 vir die voortsetting van die oorlog gevra, wat ’n totaal beteken het van £128 000 000 vir die jaar, waarvan £74 000 000 vir militêre uitgawes bestem was. Alle belasting is verhoog, maar daar was geen ernstige kritiek nie. Belastings, lenings en uitgawes is deur die begroting van 1941-’42 verder verhoog; veral die nuwe belasting op die wins op grondverkope en die handelswinsheffing was ongewild.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 266.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Jan Tax, the minister of finance jan hofmeyr prepares to address parliament with his budget speech.jpg|links|duimnael|Jan &quot;Taks&quot; maak gereed om sy begrotingsrede te lewer]]
In 1941 het Hofmeyr vir die eerste keer die gevolge van ooreising begin voel, maar hy het bly voortwerk sonder om homself te ontsien. Teen 1942-’43 het sy finansiële beleid volgehoue teenkanting binne sowel as buite die parlement gewek het hy die bynaam “Jan Taks” gekry. Daar is aangevoer dat sy begrotings bloot ondernemings vir die invordering van belasting was, wat die ekonomie geen vorm of rigting gegee het nie; en daar is beweer dat sy buitensporige belasting, veral die gehate oorwinsbelasting, die toekomstige ontwikkeling van die nywerheid verlam het; en voorts is daar gesê dat die staatskuld ’n ondraaglike las vir die nageslag sou word, hoewel Hofmeyr nooit meer as 50 persent van die militêre uitgawes deur middel van lenings gedek het nie.

Latere ontwikkelings het Hofmeyr se verontagsaming van sy kritici geregverdig; op dié tydstip egter het sy onkreukbaarheid, skynbare koppigheid en afsydige, meerwaardige houding sy kritici egter verbitterd gemaak. Die begroting van 1943 was so drasties as moontlik in ’n land wat nie in sy oorlogspoging verenig was nie: alle belasting, regstreeks en onregstreeks, is met bykans £164 000 000 verhoog; die militêre uitgawes het £96 000 000 beloop, waarvan die helfte uit inkomste verkry is. Die opposisie was van mening dat hy die myne nie swaar genoeg belas het nie, en beweer dat hy ’n werktuig van die Kamer van Mynwese was, terwyl toonaangewende persone in die nywerheid hom as hul aktiewe vyand beskou het. In werklikheid het hy soveel moontlik van die myne geneem sonder om ernstige skade aan te rig, maar 1943 was waarskynlik die jaar waarin sy gewildheid in die Verenigde Party begin afneem het.

In 1943 het die kwessie van die okkupasie van grond deur Indiërs weer kop uitgesteek. Smuts het 'n wetsontwerp ter tafel gelê wat die beperkings op Indiërs om eiendom te besit, verder verleng het. Hofmeyr het die maatreël bestry omdat dit teen Indiërs gediskrimineer het. Hy het die Volksraad meegedeel dat elke keer wanneer hulle 'n toegewing maak aan hul rassevooroordeel, verlaag dit die morele fondament van die leierskap wat blankes in Suid-Afrika geniet het. Hy was dus gekant teen die diskriminerende bepalings van die wet.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 291.&lt;/ref&gt; Sy beginselvastheid het dit vir hom onmoontlik gemaak om die talryke netelige kwessies in die Suid-Afrikaanse politiek te ontwyk. Toe Underhill aan hom skryf dat hy hoop dat hy Smuts se opvolger sou word, het Hofmeyr geantwoord dat dit onmoontlik was want hy was totaal uit voeling met die sentimente van blankes in Suid-Afrika.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 292.&lt;/ref&gt; Nogtans het hy maklik daarin geslaag om Johannesburg-Noord in die algemene verkiesing van Julie 1943 te behou.

In Desember daardie jaar het hy die sewende sitting van die Verteenwoordigende Naturelleraad in Pretoria geopen en gesê dat hy nooit die beleid aanvaar het waarvolgens die swart mense in hul eie rigting moes ontwikkel indien dit bloot ’n dekmantel sou wees om hulle op wat belanghebbende wit mense as hul plek beskou, te hou nie. Swart mense moes self toegelaat word om te besluit watter aspekte van hul eie kultuur bewaar behoort te bly.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 296.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:The leader and his deputy, jan smuts on the right and jan hofmeyr on the left.jpg|duimnael|Hofmeyr en Smuts tydens die oorlog]]
Die begroting van 1944 sorg in ’n mate vir groter bestaansbeveiliging vir alle rasse en ook vir klein verhogings in die swart mynwerkers se belaglik lae lone. Bestaansbeveiliging oor die algemeen kry sowat £1 000 000; militêre uitgawes £102 500 000. Hofmeyr het daarin geslaag om getuienis aan te voer wat kritiek op die oorwinsbelasting weerlê het. Al was hy reeds oorlaai met werk, het Hofmeyr tydens die oorlog namens kollegas waargeneem wat siek of uit Pretoria afwesig was, en hy het derhalwe dikwels as waarnemende eerste minister opgetree wanneer genl. Smuts in die buiteland was. In September 1944 het hy egter self ’n kort besoek aan [[Egipte]] en [[Italië]] gebring om die troepe te sien en ook iets van die oorlogspoging waartoe hy so baie bygedra het.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 304.&lt;/ref&gt;

Met die begroting van 1945 het die oorgang van oorlog tot vrede begin; die totale uitgawe het £189 000 000 beloop, waarvan £106 500 000 vir niemilitêre doeleindes was. Belasting het so hoog gebly en die kritiek so fel as ooit. Die Nasionaliste was verontrus oor die beoogde besteding van nog £255 000 aan swart onderwys; dit, asook Hofmeyr se hele Wet op die Finansiering van Naturelle-onderwys – wat vir die eerste maal in die geskiedenis van Suid-Afrika vir swart onderwys uit die algemene inkomste voorsiening gemaak het – is ook deur die Verenigde Party se verteenwoordigers van plattelandse setels gekritiseer.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 313.&lt;/ref&gt;

== Ná die Wêreldoorlog (1945–1948) ==
In Oktober 1945 het Hofmeyr na [[Engeland]] gereis om by Oxford die eredoktorsgraad D.C.L. te ontvang, en ook om as lid van die Geheime Raad ingesweer, deur die koning ontvang en deur kabinetsministers onthaal te word.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 322.&lt;/ref&gt; Sy rede voor die Empire Parliamentary Association oor ''South Africa Today'' is voor die einde van dié jaar deur die vereniging gepubliseer. Hy het ook die Verenigde Volke se Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasies (Unesco) toegespreek, waarvan hy adjunk-president was. Die volgende jaar het hy genoot van Balliol en ere-Bencher van Gray’s Inn geword. Maar in Suid-Afrika het die Verenigde Party te midde van die na-oorlogse reaksie eers stemme en toe setels in tussenverkiesings verloor. Dit het gelyk of die party se meerderheid by die volgende algemene verkiesing sou krimp en, met stygende lewensduurte, woningnood en vertraging met demobilisasie het Hofmeyr se ongewilde finansiële beleidsrigtings baie skuld hiervoor gekry.

Die begroting van 1946 het sy kritici verder opgewek. Belasting is verminder, maar die gehate oorwinsbelasting is behou, terwyl uitgawes – waarvan ’n groot gedeelte aan pensioene, volkswelsyn, gesondheid, wetenskaplike navorsing en swart onderwys toegesê is – die bedrag van £188 000 000, die hoogste tot dusver, beloop het. Vier vyfdes van sy ministeriële salaris is in die Deo-Gratia-fonds gestort, wat hy in Desember 1945 vir swart onderwys gestig het. Hofmeyr het, ná ’n sielestryd die Wet op Asiategrondbesit en Indiërverteenwoordiging van 1946 aanvaar, wat minstens beperkte regte aan die Indiërs verleen het. Dit was tydens ’n debat oor hierdie wetsontwerp dat Hofmeyr sy noodlotswangere verklaring gedoen het: “Ek neem standpunt in ten gunste van die uiteindelike opheffing van die kleurslagboom in ons Grondwet,” ’n verklaring wat die Nasionaliste nóg hom nóg die Verenigde Party ooit sou laat vergeet.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 329.&lt;/ref&gt; Teen die middel van 1946 het Hofmeyr aan ’n ernstige nieraandoening gely en die gevolge van ooreising gevoel; hy was in die tydperk van 1941 tot ’45 verantwoordelik vir 112 van die 264 wetsontwerpe wat die parlement aangeneem het. Baie sakelui wou die oorwinsbelasting en die handelswinsheffing dadelik opgehef hê en hulle wou ook hê [[Klasie Havenga|N.C. Havenga]] moes terugkeer as leier van ’n sentrale party, ontslae van sowel Malan as Hofmeyr op die twee vleuels.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 322.&lt;/ref&gt;

Daar was ook druk uit 'n ander oord op die regering. Die Naturelle Verteenwoordigende Raad het in Pretoria ontmoet vir hul jaarlikse vergadering.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 335.&lt;/ref&gt; Die Raad het kennis geneem van die &quot;Atlantic Charter&quot; en die besluite van die Verenigde Volke en daarom 'n beroep op die regering gedoen om onmiddellik alle diskriminerende wette te herroep.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 336.&lt;/ref&gt; Hofmeyr het hulle probeer paai, maar dit het niks gehelp nie. Die Raad het besluit om te verdaag tot tyd en wyl 'n aanvaarbare antwoord van die regering ontvang word.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 341.&lt;/ref&gt; Daarna sou hulle net gelykheid eis en wou hulle niks meer te doen gehad het met verligting en verbetering nie.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 343.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:A cartoon portraying Jan Smuts poised tall over the south african landscape with Jan Hofmeyr cast as his shadow over the same landscape.jpg|duimnael|Smuts se opvolger?]]
Hofmeyr se liberale reputasie was vir die Verenigde Party egter ’n veel ernstiger nadeel. Tot die algemene verkiesing, en veral ná omstreeks September 1947, is sy opvattings skerp deur sy politieke teenstanders aangeval. Hulle het soms gebruik gemaak van oordrywing wat sy politieke aansien binne die konserwatiewe geledere van sy eie party benadeel het. Terselfdertyd het sy teenstanders opreg geglo dat dit die ondergang van die land sou beteken as daar ooit uitvoering gegee sou word aan die oortuigings van ’n man wat verklaar het dat swart mense en Indiërs uiteindelik deur hul eie mense in die Volksraad verteenwoordig sou word. Namate die verkiesingsjaar 1948 genader het, is daar ál meer aandag aan hierdie argumente geskenk, want die kiesers het begin onrustig raak oor die verloop van wêreldsake. Hofmeyr self het in ’n ongerymde posisie verkeer: sy strenge beginselvastheid het dit vir hom bykans onmoontlik gemaak om homself te verdedig. Die ambisie en selfvertroue van sy vroeëre jare was aan die kwyn; hy het nie meer begeer om Smuts op te volg nie, maar dit het hom seergemaak dat so baie lede van die Verenigde Party ook nie wou hê dat hy moes nie. Belastings is in die begroting van 1947 verminder en sommige van die mees verfoeides is opgehef, onder meer die oorwinsbelasting.

In Oktober 1947 het Hofmeyr ’n belangrike rol in die onderhandelings gespeel wat tot die lening van £80 000 000 aan die Verenigde Koninkryk gelei het. Teen dié tyd was sy geneeshere baie besorg oor sy gesondheid&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 359.&lt;/ref&gt; en op [[15 Januarie]] [[1948]] is hy losgemaak van die portefeulje van finansies, terwyl hy onderwys behou, mynwese bygekry het en amptelik tot adjunk-premier benoem is, ’n aanstelling wat Smuts se vooruitsigte moontlik onherstelbaar kon beskadig.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 362.&lt;/ref&gt; Hofmeyr het ’n opmerking gemaak dat “apartheid” (’n benaming wat sedert omstreeks dié tyd aan die Nasionale Party se amptelike beleid van afsonderlike ontwikkeling gegee is), as dit ooit uitgevoer sou word, ’n afgestompte wit staat omring deur swart tot gevolg sou hê. Pogings is aangewend om hom op hierdie grondslag en op ander maniere te verdedig, maar die Verenigde Party het in wanorde verkeer en Hofmeyr het die middelpunt van hierdie wanorde gevorm. Nogtans was die Nasionale Party-oorwinning van [[26 Mei]] [[1948]], hoewel naelskraap, vir almal – met inbegrip van die oorwinnaars – ’n verrassing.

Toe die verbitterde wedersydse verwyte bedaar, was dit duidelik dat Hofmeyr nog die ietwat teësinnige vertroue van die Verenigde Party geniet het, maar self was hy net so onbeslis as ooit oor die stigting van ’n liberale party. Die vae aard van sy opvattings het aan die lig gekom in ’n reeks artikels wat hy in Oktober en November 1948 in die Johannesburgse dagblad [[The Star]] gepubliseer het. Hy het die uiterstes van onderdrukking of gelykheid verwerp en ’n blanke, Christelike voogdyskap oor swart mense bepleit, ’n voogdyskap in die belang van die bevoogde en nie van die trustee nie. Hy het die vraag gestel: “Wat sal gebeur wanneer die bevoogde grootword?”, maar het nie ’n antwoord hierop gegee nie. Sy vroeëre verklarings het egter genoeg implikasies bevat om sy teenstanders in staat te stel om self die mees benadelende antwoorde daarop te verskaf en wat tot die nederlaag van die Verenigde Party by die stembus gelei het. Daar bestaan egter geen aanduidings dat Hofmeyr iets daarmee te doen gehad het dat Smuts ’n geleentheid versuim het – as daar ooit so ’n geleentheid was – om met Havenga tot ’n ooreenkoms te kom en die nuwe Malan-regering op dié wyse uit te lig nie. Afgesien van gematigde kritiek op die begroting en ’n skerp aanval op apartheid, wat volgens Hofmeyr onmoontlik was, terwyl ’n gemeenskaplike samelewing slegs uiters moeilik sou wees, het hy verder weinig deelgeneem aan die eerste sitting van die nuwe parlement. Die betekenisvolheid van die neerlaag, waarvan hy terdeë bewus was, het hom blykbaar ontmoedig, terwyl sy gesondheid vinnig aan die kwyn was.

=== Nadraai van die 1948-verkiesing ===
Na die 1948-sitting van die Parlement het die Verenigde Party 'n nuwe naturellebeleid opgestel. Die party was ten gunste van blanke leierskap en gesag, terwyl die vorige beleid ondersteuning van blanke beskawing was. Die nuwe beleid het die &quot;feitlike situasie&quot;, naamlik dat daar verskille tussen blankes en naturelle was, in ag geneem en daarom gelykheid afgekeur en eerder sosiale en residensiële skeiding ondersteun. Hulle was ook gekant teen rassevermenging.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 399.&lt;/ref&gt; Vroeg in November 1948 het hy begin skryf aan 'n artikel in die ''Star-''koerant met die titel Christelike trusteeskap as enigste bevredigende naturellebeleid. Daarin het hy menslike- en rassegelykheid verwerp, maar gelykheid van geleenthede ondersteun.&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 404.&lt;/ref&gt;

Tydens die moeilike tyd na die 1948-verkiesing het sy Christelike geloof hom deurgedra soos so dikwels in die verlede. Hy was ’n baie aktiewe lid van die Christen-Studentevereniging en vir die laaste nege jaar van sy lewe voorsitter van die Suid-Afrikaanse Nasionale Raad van die Christelike Vereniging vir Jongmanne (Y.M.C.A. in Engels). Dit was vir hom ’n riem onder die hart om te dink sommige van die standpunte wat hy ingeneem het, sou dalk Christelike jongmanne kon begeester en bemoedig.

=== Sy dood ===
Hofmeyr het in die nag van [[26 November]] [[1948]] ’n hartaanval gekry en sterf ’n week later op [[3 Desember]], amper ses maande nadat die Nasionale Party die bewind oorgeneem het met hulle slagspreuk van [[apartheid]].&lt;ref&gt;Paton, supra, bl. 406–410&lt;/ref&gt; Hy is op [[5 Desember]], toevallig die VP se 14de verjaardag, begrawe vanuit die [[NG gemeente Pretoria|NG kerk]] in Bosmanstraat, [[Pretoria]], en in die Nuwe Begraafplaas ter aarde bestel. Sy begrafnisstoet was twee myl lank en langs die strate het na raming altesaam sowat 10&amp;nbsp;000 rouklaers gestaan. Genl. Smuts het sowel by sy graf as die vorige aand hulde betoon aan Hofmeyr toe hy tydens ’n landswye radio-uitsending gesê het: &quot;Hier was die wonderkind van Suid-Afrika, met ’n rekord wat in Suid-Afrika geen gelyke ken nie en wie se ster aan die einde nog aan die opkom was... Hy het gesterf, maar sy diens en die verhewe gees waarin hy getrag het om die land en sy medemens van alle rasse te dien, is vir ons blywende besittings. Dit is ’n ryker en beter land danksy sy diens, en sy boodskap sal nie vergeet word nie.&quot; Sy moeder het hom langer as 10 jaar oorleef.

== Liberale opvattings ==
Voordat Hofmeyr skool toe gegaan het, het sy ma hom geleer dat God nie onderkei tussen ryk en arm of wit en swart nie, want voor Hom was almal gelyk.&lt;ref name=&quot;Paton_p7&quot; /&gt;

By die debatsvereniging van die Suid-Afrikaanse Kollege was hy 'n sterk ondersteuner van die Kaapse liberale tradisie. Nie-blankes moes, indien hulle die nodige kwalifikasies gehad het, toegelaat word om aan die regering deel te neem. Volgens hom was daar breedweg twee naturellebeleide moontlik. Die eerste een was 'n beleid van segregasie, 'n beleid van onderdrukking, 'n beleid van die donker eeue. Die ander een was die verligte beleid, wat nie geïnspireer was deur vooroordeel nie, maar deur politieke wysheid, geregtigheid, dienstigheid en noodsaaklikheid. Laasgenoemde was die beleid wat hy ondersteun het.&lt;ref name=&quot;p24&quot; /&gt;

Hofmeyr het onwrikbaar by sy (verligte) beginsels gestaan en byvoorbeeld in 1936 teen Hertzog se Wet op Naturelleverteenwoordiging gestem toe kollegas, onder wie Smuts, bereid was om die eerste minister te ondersteun. Die Parlement en kabinet is danksy sy beginselvaste standpunt toegelaat om na goeddunke te stem, maar in 1938 bedank hy uit die kabinet toe Hertzog minister A.P.J. Fourie in die Senaat aanstel wat nie ’n setel in die [[Volksraad van die Unie van Suid-Afrika|Unie-Volksraad]] kon kry nie, as een van die spesiale benoemdes vir hulle &quot;vertroudheid met die redelike behoeftes en wense van die gekleurde mense van Suid-Afrika&quot;. Hofmeyr het geglo die nuwe verteenwoordiger het nie oor een van die vereistes beskik nie. Hy is terselfdertyd uit sy party se koukus geskop. Dit is ook ’n ope geheim dat sy opvattings oor die Indiërkwessie hom meer as een keer in stryd met Smuts gebring het. Met betrekking tot die senatorskap het hy standpunt ingeneem vir goeie en eerlike regering, maar in die kleurvraagstuk het hy gehou by sy beginsel van nierassige regering in die beste tradisie van Kaapse liberalisme. Oor of hy later sover sou gaan om hom by die [[Liberale Party]] (wat in 1953 uit die Verenigde Party ontstaan het) te skaar, kan net bespiegel word, maar in breë trekke was hy iemand wat die liberalisme voorgestaan het, veral ten opsigte van die erkenning van mense se menswaardigheid ongeag hul ras. Dit was na baie mense se mening sy sterk punt, maar vir baie van sy partygenote wat dit juis ’n swakheid: hulle was nie bereid om so ver te gaan nie en ná die verkiesing van 1948 het baie hom vir sy oortuigings verkwalik wat hulle gevoel het bygedra het tot die VP se nederlaag. Reeds voor die verkiesing het hy die skuld gekry vir sir [[De Villiers Graaff]] se nederlaag in die tussenverkiesing in [[Hottentots-Holland (kiesafdeling)|Hottentots-Holland]] op [[15 Januarie]] [[1947]] toe hy sy liberale standpunte uitgelig het tydens ’n toespraak en dit, na baie se mening, tot ’n oorwinning deur die [[Nasionale Party]] se H.J. van Aarde met 637 stemme gelei het. Tydens die verkiesing was Hottentots-Holland dan ook die enigste kiesafdeling wat die VP by die NP kon afneem toe Graaff wen met ’n meerderheid van 571, weer teen Van Aarde.

== Skryfwerk en eerbewyse ==
=== Eerbewyse ===
Eregrade is aan hom toegeken deur die Universiteite van Kaapstad, Witwatersrand en Oxford.
* 1926. Verkies tot vise-kanselier van die Universiteit van die Witwatersrand.
* 1927. President van die Suid-Afrikaanse Genootskap ter Bevordering van die Wetenskap.
* 1927. Voorsitter van die Klassieke Vereniging van Suid-Afrika.
* 1929. Ere-D.Sc. van die [[Universiteit van Kaapstad]]
* 1934. Adjunkvoorsitter van die Klassieke Vereniging van Groot-Brittanje.
* 1938. Kanselier van die [[Universiteit van die Witwatersrand]].
* 1945. Ere-D.C.L. van Oxford Universiteit.

=== Skryfwerk ===
* ''The Life of Jan Hendrik Hofmeyr'' (Onze Jan) (1913)
* ''History and Control of National'' Debts (1918)
* ''Studies in Ancient Imperialism'' (1921)
* ''Coming of Age'' (1930)
* ''South Africa'' (1931) as deel van die ''Modern World series.''
* ''The Open Horizon'' (1939)

== Waardering ==
Hofmeyr, wie se bydrae tot Suid-Afrika se oorlogspogings slegs deur dié van Smuts self oortref is, was ’n administrateur sonder gelyke, ’n onvermoeide werker, ’n briljante en edele mens en ’n denker wat sy tyd ver vooruit was, maar hy kon, met die oog op sy eie aard en dié van die Suid-Afrikaanse politiek, nie grootsheid bereik nie. Die merendeel van sy wit landgenote het hom met onbegrip, onrustigheid en soms met haat betrag; die liberale minderheid weer met gemengde gevoelens van verafgoding en ergernis. Toonaangewende gekleurdes het hom dalk bewonder, maar hulle kon nie begryp hoe moeilik sy posisie was nie. Aangesien hy hardnekkig aan die idee vasgeklem het dat hy meer goed binne as buite die Verenigde Party kon doen, kon hy nooit daarin slaag om die probleem op te los hoe om aan die party getrou te bly sonder om sy beginsels te kompromitteer nie.

Hy was – in die breedste sin van die woord – ’n voorstander van die liberalisme, veral in dié opsig dat hy mense as gelykes beskou het, ongeag hul ras, hoewel hy in die openbaar verplig is om ’n voorstander van gekwalifiseerde stemreg te wees ter wille van sy party.&lt;ref&gt;{{en}}[http://mg.co.za/article/2016-02-05-enigmatic-jan-smuts-still-elusive Enigmatic Jan Smuts still elusive in new biography], ''[[Mail &amp; Guardian]]'', 5 Februarie 2016.&lt;/ref&gt; Vir baie was sy liberale oortuigings sy sterk punt, maar in die oë van sy partygenote, sy swak punt. Hulle was nie bereid om so ver soos hy te gaan nie en ná die skoknederlaag van 1948 het baie hom so te sê tereggewys en verkwalik. Hy was gedurig ’n teiken vir die toenemend jingoïstiese Afrikaanse pers, wat sy droom van ’n nierassige samelewing bespot het.&lt;ref name=&quot;zar&quot; /&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Bronne ==
* {{af}} {{en}} Hofmeyr, W. Lou(w); Hofmeyr, Nico J.; Hofmeyr, S.M.; Hofmeyr, George S.; Hofmeyr, Johannes W. (samestellers). 1987. ''Die Hofmeyrs: ’n Familiegeskiedenis''. Lynnwoodrif en Bloemfontein: Die Samestellers.
* {{en}} Potgieter, D.J. (red.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* {{af}} Schoeman, B.M. 1977. ''Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910–1976''. Pretoria: Aktuele Publikasies.
* {{en}} Tom MacDonald: ''Jan Hofmeyr, Heir to Smuts. A biography''. London, Hurst &amp; Blackett, 1943
* {{en}} Alan Paton: ''Hofmeyr''. Oxford, 1964. [Abridged version: ''South African tragedy. The life and times of Jan Hofmeyr'' (New York, 1965)]
* {{en}} J.P. Cope: ''Jan H. Hofmeyr. South Africa''. London, 1931. (2nd rev. edition: London, Benn, 1952)
* {{en}} Richard Steyn: ''Jan Smuts, Unafraid of Greatness'', Jonathan Ball Publishers, Johannesburg, 2015, {{ISBN|978-1-86842-694-2}}.
* {{en}} Jan Hofmeyr, Visionary Genius, http://www.zar.co.za/hofmeyr.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160617051558/http://zar.co.za/hofmeyr.htm |date=17 Junie 2016 }}
* {{en}} Family pages, Lessons from Jan Hendrik Hofmeyr, by Dr Roos Muller, http://www.blog.wicht.co.za/2011/11/lessons-from-jan-hendrik-hofmeyr.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160827064642/http://blog.wicht.co.za/2011/11/lessons-from-jan-hendrik-hofmeyr.html |date=27 Augustus 2016 }}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Jan Hendrik Hofmeyr (1894–1948)}}

{{Ministers van Binnelandse Sake SA}}
{{Ministers van Finansies SA}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

{{DEFAULTSORT:Hofmeyr, Jannie}}
[[Kategorie:Geboortes in 1894]]
[[Kategorie:Sterftes in 1948]]
[[Kategorie:Politici van die Verenigde Party]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers van binnelandse sake]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers van finansies]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers van gesondheid]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers van onderwys]]</text>
      <sha1>ck3bww884unu7n1jwbfzit37o3fqyfh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pous Pius IX</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58526</id>
    <revision>
      <id>2924874</id>
      <parentid>2887918</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T22:50:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86988" sha1="nyrwj1xpdtnc8e5tpg5og91p9mtf608" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Pous
|Afrikaanse naam=Pous Pius IX
|beeld=[[Lêer:Pius IX, by Adolphe Braun, 1875.jpg|200px]]
|wapen=[[Lêer:Pio Nono.svg|150px]]
|geboortenaam=Giovanni Maria Mastai-Ferretti
|termyn_begin=[[16 Junie]] [[1846]]
|termyn_einde=[[7 Februarie]] [[1878]]
|voorganger=[[Pous Gregorius XVI|Gregorius XVI]]
|opvolger=[[Pous Leo XIII|Leo XIII]]
|geboortedatum=[[13 Mei]] [[1792]]
|geboorteplek= [[Senigallia]], [[Hertogdom Urbino]]
|sterftedatum=[[7 Februarie]] [[1878]]
|sterfteplek=[[Rome]], [[Italië]]
|ander=Pius
}}
{{Inligtingskas Heilige
|naam=Geseënde Pous Pius IX
|geboortedatum=[[13 Mei]] [[1792]]
|geboorteplek=[[Senigallia]], [[Hertogdom Urbino]]
|sterftedatum=[[7 Februarie]] [[1878]]
|sterfteplek=[[Rome]], [[Italië]]
|feesdag=[[7 Februarie]]
|vereer_in=[[Rooms-Katolieke Kerk]]
|beeld=
|beeldgrootte=200px
|byskrif=
|titels=
|saligverklaringsdatum = [[3 September]] [[2000]]
|saligverklaringplek = Sint Pietersplein, [[Vatikaanstad]]
|saligverklaar_deur = [[Pous Johannes Paulus II]]
|heiligverklaringsdatum = 
|heiligverklaringsplek = 
|heiligverklaring_deur = 
|attribute=Pouslike klere, pouslike tiara
|beskermheilige=Pius Seminarium van Rome,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.microsofttranslator.com/bv.aspx?ref=SERP&amp;br=ro&amp;mkt=en-AU&amp;dl=en&amp;lp=IT_EN&amp;a=http%3a%2f%2fwww.papapionono.it%2fsempio.html |title=IL SEMINARIO PIO DI ROMA E LA DIOCESI DI SENIGALLIA |publisher=Papa Pio IX |access-date=18 Maart 2015 |language=it |archive-url=https://web.archive.org/web/20150818231617/http://www.microsofttranslator.com/bv.aspx?ref=SERP |archive-date=18 Augustus 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Senigallia,&lt;ref name=microsofttranslator&gt;{{cite web |url=http://www.microsofttranslator.com/bv.aspx?ref=SERP&amp;br=ro&amp;mkt=en-AU&amp;dl=en&amp;lp=IT_EN&amp;a=http%3a%2f%2fwww.papapionono.it%2fbeatif.html |title=Cause of Beatification |publisher=Papa Pio IX |date=2000 |access-date=18 Maart 2015 |language=it |archive-url=https://web.archive.org/web/20150818231617/http://www.microsofttranslator.com/bv.aspx?ref=SERP |archive-date=18 Augustus 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Bisdom van Senigallia,&lt;ref name=microsofttranslator /&gt; Eerste Vatikaanse Konsilie
|pelgrimsoord=
|onderdrukkingsdatum=
|onderdrukking_deur=
|omstredenhede=
|gebed=
}}

'''Pius IX''' was die 255ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]] vir 31 jaar, 11 maande en 23 dae, van [[1846]] tot [[1878]]. Na [[Petrus]] (35 jaar) was hy die langsregerende [[pous]] tot dusver (2016).

Onder Pius IX kom die wêreldlike mag van die pous tot 'n einde. Die Rooms-Katolieke Kerk verloor die bestuur oor die hele [[Kerklike Staat]] ingesluit die stad [[Rome]] aan die nuwe koninkryk [[Italië]]. Vanaf 1870 beskou Pius homself as die gevangene van die [[Vatikaanstad|Vatikaan]] en weier hy alle samewerking met die Italiaanse staat.

In 1854 kondig Pius IX die dogma van die Onbevlekte Ontvangenis van Maria af. As hoof van de Kerk roep Pius die Eerste Vatikaanse Konsilie (1869–1870) byeen, waarop die onfeilbaarheid van die pous as dogma goedgekeur word. Tydens sy lang pontifikaat word 206 nuwe bisdomme opgerig.

In die jaar 2000 word Pius deur [[Pous Johannes Paulus II]] salig verklaar. Dit het baie kritiek uitgelok veral omdat sy houding jeens die [[Jode]] nie onomstrede was nie.

== Biografie ==
=== Jeug en roeping ===
'''Pous Pius IX'''&lt;ref&gt;De Montor, Artaud, Chevalier de. 1911. The Lives and Times of the Popes. The Catholic Publications Society, New York.&lt;/ref&gt; is gebore as '''Giovanni Maria Mastai-Ferretti''' op [[13 Mei]] [[1792]] in [[Senigallia]], [[Hertogdom Urbino]]. Giovanni was die negende kind uit die huwelik van graaf Girolamo Mastai-Ferretti en Caterina Solazzei di Fano. Die familie Mastai-Ferretti kom oorspronklik uit [[Lombardye]] maar het hulle in  Senigallia in die hertogdom [[Urbino]] gevestig. Giovanni se vader was daar burgemeester van die stad.

Na die laerskool kry Giovanni sy opleiding aan die ''Collegio Scolpii'' in [[Volterra]], 'n skool onder leiding van die Piariste. Tydens sy studie blink Giovanni uit in [[wiskunde]].&lt;ref&gt;''Life of Pius IX'', John R.G. Hassard, 1878, The Catholic Publication Society Co., bl. 10&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Piovii.jpg|duimnael|upright|[[Pous Pius VII|Pius VII]]]]
Pous Pius VII het groot invloed op Giovanni gehad, daarom kies hy die pousnaam Pius.

In 1808 begin Giovanni [[filosofie]] en [[teologie]] in Rome studeer. Hy bly by sy oom Paolino Mastai-Ferretti wat aan die pouslike hof werk. Die posisie van die Kerk staan in die tyd swaar onder druk. [[Pous Pius VII]] is nes sy voorganger [[Pous Pius VI]] deur [[Napoleon Bonaparte]] gevange geneem, na Frankryk gebring en in die kasteel van Fontainebleau aangehou. Ook Giovanni se oom Paolino word uit Rome verdryf, en 'n ander oom, Andrea Mastai-Ferretti, biskop van Pesaro,&lt;ref&gt;[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bmasfe.html ''Andrea Mastai-Ferretti''], www.catholic-hierarchy.org&lt;/ref&gt; – is gevange gehou in [[Mantua]], omdat hy die Franse regering nie wou erken nie.&lt;ref&gt;''Life of Pius IX'', bl. 13&lt;/ref&gt; Weens veiligheidsoorwegings besluit Mastai-Ferretti daarom om terug te keer na Senigallia.

In 1814 keer Giovanni terug naar Rome, waar hy aanvanklik vra om toegelaat te word tot die Nobelgarde, 'n leëreenheid opgerig deur [[Pous Pius VII]] ter beskerming van die pous. Sy aansoek word geweier omdat hy aan [[epilepsie]] ly.

Vervolgens studeer hy aan die Accademia Ecclesiastica, waar diplomate vir die Vatikaan opgelei word. As deel van sy studie help hy met die heropbou van die Kerk in Rome en Senigallia. Op [[18 Desember]] [[1818]] word Giovanni georden tot subdiaken.&lt;ref&gt;''Life of Pius IX'', bl. 14&lt;/ref&gt; Daar word beweer dat hy gedurende die periode Vincentius Pallotti (wat later heilig verklaar is) ontmoet het. Pallotti het glo voorspel dat Giovanni pous sou word en dat sy epilepsie genees sou word deur die toedoen van die Maagd van Loreto.&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20000903_pius-ix_en.html Verkorte biografie van Pius IX], www.vatican.va&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Giovanni sou in die periode ook na Loreto op bedevaart gegaan het.&lt;/ref&gt;

Op [[10 April]] [[1819]] word Giovanni Mastai-Ferretti priester gewy. Weens sy epilepsie moes hy toestemming van die pous kry om priester te word. Giovanni wend hom regstreeks tot [[Pous Pius VII]]. Die pous gee sy toestemming en wens hom toe dat sy siekte hom nie meer sou teister nie. Giovanni mog egter slegs die mis opdra as hy bygestaan word deur 'n ander priester.&lt;ref&gt;''Life of Pope Pius IX'', bl. 15&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Klaus Schatz, 'Pius IX', in: ''Das Papsttum II'' [=''Gestalten der Kirchengeschichte'' 12] (Stuttgart: Kohlhammer, 1984), bl. 184–202.&lt;/ref&gt;

Na sy priesterwyding word Giovanni aangestel as spiritueel direkteur van die weeshuis “Tata Giovanni” in Rome. Die weeshuis is opgerig deur 'n arm arbeider Giovanni Borgi, wat hom ontferm het oor die straatkinders van Rome. Hy het hulle in sy eie huis onderdak gebied en vir hulle skoolgehou.&lt;ref&gt;''Life of Pius IX'', bl. 16&lt;/ref&gt; Giovanni Mastai-Ferretti was al in die periode 1814–1818 aktief betrokke by die weeshuis en het onder andere godsdiensonderrig aan die kinders gegee. Giovanni het sy eerste mis opgedra in die ''Santa Anna dei Falegnami''-kerk, wat naby die weeshuis was.

=== Epilepsie ===
Giovanni het aan 'n vorm van epilepsie gely waarvan die oorsprong waarskynlik gelê het in 'n aangebore beskadiging van die sentrale senuweestelsel of by 'n ongeluk tydens sy jeug toe hy amper verdrink het.&lt;ref&gt;[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18053463 ''NCBI'']&lt;/ref&gt; Navorsers van die ''Mayo Clinic'' in [[Phoenix, Arizona|Phoenix]], [[Arizona]], in samewerking met die ''Library of Congress'' en die Biblioteek van die Vatikaan, het ondersoek in hoe 'n mate die epilepsie 'n rol gespeel het by die besluitvorming en optrede van Pius IX. Omdat mediese dossiers nie bestaan nie, moes hulle hulle gevolgtrekkings baseer op oorlewering en fotomateriaal.&lt;ref name=&quot;Mayo&quot;&gt;{{en}} [http://www.mayoclinicproceedings.com/content/82/12/1535.full Seizures Among Public Figures: Lessons Learned From the Epilepsy of Pope Pius IX], Joseph I. Sirven, MD, Joseph F. Drazkowski, MD and Katherine H. Noe, MD, PhD, Mayo Clinic Proceedings, Desember 2007, vol. 82 no. 12, 1535–1540&lt;/ref&gt; Sommige gevolgtrekkings was opmerklik: Epilepsie sou Giovanni na die pousskap gelei het en sou ook 'n invloed gehad het op die dogma van die Onbevlekte Ontvangenis van Maria, omdat Giovanni geglo het dat hy deur haar inspraak van sy epilepsie genees is.

Of Pius IX medisyne teen epilepsie gebruik het kon nie bevestig word nie. Hulle wys egter daarop dat 'n anti-epilepsie middel wat in die tyd gebruik is, nl. kaliumbromide, kon bydra tot die bewaring van sy liggaam na sy dood. By sy herbegrafnis was die liggaam nog in goeie staat.&lt;ref name=&quot;Mayo&quot; /&gt;

In die Epilepsie Museum in Kork, [[Duitsland]], is Pius IX opgeneem in 'n lys van beroemde persone wat aan epilepsie gely het.&lt;ref&gt;[http://www.epilepsiemuseum.de/english/prominente.html Epilepsie Museum], Kork, Duitsland&lt;/ref&gt;

=== Sending na Chili ===
In 1823 vra Joseph Ignatius Cienfuegos, aartsdiaken van die katedraal van [[Santiago de Chile]], [[Chili]], aan die pous om 'n sending na die [[Suid-Amerika]]anse land te stuur om te help om die kerklike hiërargie daar te herstel. Die land was in 'n stryd om onafhanklikheid met sy voormalige koloniale moederland, [[Spanje]], gewikkel. Spanje het enige vorm van selfbestuur geweier. Chileense biskoppe het of wel na Spanje teruggekeer of is oorlede en baie bisdomme was vakant. Die Vatikaan het geen diplomatieke of kerklike betrekkinge met die nuwe republiek gehad nie.&lt;ref&gt;''The Life of Pope Pius IX and the Great Events in the History of the Church during his pontificate'', bl. 34&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hoewel Chili op 12 Februarie 1818 amptelik onafhanklik geword het, het Spanje die onafhanklikheid eers 1846 erken. (''Catholic Encyclopedia'')&lt;/ref&gt;

Giovanni Muzi, titulêr-aartsbiskop van Philippi, is aangestel as die apostoliese verteenwoordiger en Giovanni Mastai-Ferretti word aan die sending toegevoeg op aandrang van kardinaal-staatsekretaris Ercole Consalvi. Die sending ondervind reeds van die begin af probleme. Hulle skip word op pad na Chili in die hawe van [[Palma de Mallorca]] op die Spaanse eiland [[Majorka]] aangehou en die kerklike verteenwoordigers word deur die Spaanse outoriteite ondervra oor die doel van hulle reis.&lt;ref&gt;''The Life of Pope Pius IX and the Great Events in the History of the Church during his pontificate'', bl. 32&lt;/ref&gt; Na 'n kort gevangeskap mag hulle verder reis en op [[31 Desember]] [[1823]] kom die sending aan in [[Buenos Aires]], [[Argentinië]] om van daaruit oor land na Chili te gaan.

Hoewel die Chileense bevolking die delegasie uit Rome warm onthaal, is die regering baie skepties oor die inmenging van die Vatikaan. In 1824 neem die Chileense regering maatreëls om die posisie van die Kerk te ondermyn; priesters is in diens van die staat gestel, kerklike besittings genasionaliseer en kloosters is toegemaak.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.newadvent.org/cathen/03660a.htm Chile], Catholic Encyclopedia, 1913&lt;/ref&gt; Op [[5 Junie]] [[1825]] keer die delegasie terug na [[Italië]] sonder enige resultaat.&lt;ref&gt;''The Life of Pope Pius IX and the Great Events in the History of the Church during his pontificate'', bl. 40&lt;/ref&gt;

Na sy terugkeer uit Chili word Giovanni deur [[Pous Leo XII]] aangestel as kanunnik van Santa Maria in Via Lata en benoem tot direkteur van die ''Ospedale San Michele''.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.europeanjourneys.org/biogs/E000073b.htm |title=''Ospedale San Michele'' |access-date= 3 Oktober 2011 |archive-date= 9 Desember 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121209130516/http://www.europeanjourneys.org/biogs/E000073b.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die instelling is in 1693 opgerig deur monseigneur Odescalchi, 'n neef van [[Pous Innocentius XII]] en was 'n  toevlugsoord vir weeskinders en ou manne en vroue wat in die prostitusie werksaam was. Weens wanbeleid het die ''Ospedale'' tekort aan inkomste gehad, iets wat Giovanni in korte tyd reggestel het.&lt;ref&gt;''The Life of Pope Pius IX and the Great Events in the History of the Church during his pontificate'', bl. 41&lt;/ref&gt;

=== Aartsbiskop en kardinaal ===
Op [[21 Mei]] [[1827]] word Giovanni benoem tot aartsbiskop van [[Spoleto]], en vervolgens ook tot assistent by die Pouslike Troon op [[1 Junie]]. Hy is tot biskop gewy op [[3 Junie]] [[1827]] in die Romeinse kerk San Pietro in Vincoli deur kardinaal [[Francesco Saverio Castiglioni]], later [[Pous Pius VIII]].

Giovanni word benoem tydens 'n periode van groot sosiale en politieke onrus. Tydens die [[Franse Rewolusie]] en die daaropvolgende besetting van Italiaanse gebiede deur Franse troepe het die verlange gegroei vir [[Italiaanse eenwording]] en stigting van'n Italiaanse staat, vry van buitelandse inmenging en kerklike bestuur. Verskillende groepe, waarvan die Carbonari die bekendste was, het hulle verset teen die invloed van [[Oostenryk]]. Oostenryk het die noordelike deel van Italië as hulle grondgebied beskou en was ook 'n trou bondgenoot van die Kerklike Staat. Omdat die Kerklike Staat nie 'n groot leër gehad het nie, was die staat afhanklik van die steun van buitelandse magte.

Spoleto was een van die sentra van die rewolusionêre groepe. Giovanni sien dit as sy taak om die verbinding met die Vatikaan te herstel. Gebaseer op sy ervaring in Rome, besluit hy om die welsyn van sy gelowiges te verbeter. Hy het weeshuise opgerig waar weeskinders opgelei is vir verskillende beroepe.&lt;ref&gt;''The Life of Pope Pius IX and the Great Events in the History of the Church during his pontificate'', bl. 44&lt;/ref&gt;

In Februarie 1831, net na die verkiesing van [[Pous Gregorius XVI]], loop die spanning in Italië weer hoog op, beginnende in [[Romagna]]. Weens die sterk antikerklike karakter van die opstand besluit Giovanni Mastai-Ferretti uit Spoleto te vlug.&lt;ref&gt;''Life of Pius IX'', bl. 27&lt;/ref&gt; Toe dit duidelik word dat [[Pous Gregorius XVI]] steun kry van die Oostenrykse troepe keer Giovanni terug na sy aartsbisdom, en gaan voort om die belange van die inwoners te beskerm. Agtervolg deur die Oostenrykers neem die rebelle, wat hulle teen die pouslike mag verset het, hulle toevlug na Spoleto. Deur bemiddeling van Giovanni word die rebelle ontwapen maar die Oostenrykers het geen wraak geneem teen die rebelle nie.&lt;ref&gt;''The Life of Pope Pius IX and the Great Events in the History of the Church during his pontificate'', bl. 46&lt;/ref&gt; Giovanni Mastai-Ferretti se opvatting oor die vervolging van die rebelle word deur die volgende verhaal geïllustreer. Toe die polisie 'n lys met die name van die kopstukke van die rebellie opgestel het om aan die pous voor te lê, is die lys eers aan Giovanni gewys. Giovanni het glo gesê: “U begryp nie u beroep of myne nie. Wanneer die wolf die skape wil verslind, waarsku hy nie die herder nie.” Daarna gooi hy die lys in die vuur.&lt;ref&gt;''The Life of Pope Pius IX and the Great Events in the History of the Church during his pontificate'', bl. 47&lt;/ref&gt;

Op [[17 Desember]] [[1832]] word Giovanni deur [[Pous Gregorius XVI]] verplaas na die bisdom [[Imola]], waarvan hy op persoonlike titel aartsbiskop word. Ook vir die bisdom was reorganisasie die hoogste prioriteit. Op inisiatief van Giovanni is hospitale en 'n weeshuis gebou, kerke gerestoureer en 'n voorbereidende seminarie opgerig waar manne van minder gegoede afkoms hulle opleiding tot priester kan begin.&lt;ref&gt;''The Life of Pope Pius IX and the Great Events in the History of the Church during his pontificate'', bl. 49&lt;/ref&gt;

Tydens die konsistorie van [[23 Desember]] [[1839]] word Giovanni ''in pectore'' (''in die hart'') as kardinaalpriester benoem. Sy naam word op [[14 Desember]] [[1840]] gepubliseer en hy kry die titelkerk ''Santi Marcellino e Pietro'' toegewys.

=== Die konklaaf van 1846 ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:150px; font-size:85%;&quot;
|+
!colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background-color:lightyellow;&quot; |Konklaaf
|-
! style=&quot;background-color:white;&quot; |[[Lêer:GregorioXVI.jpg|75px]]
! style=&quot;background-color:white;&quot; |[[Lêer:Camerlengo.svg|75px]]
! style=&quot;background-color:white;&quot; |[[Lêer:Ritratto Pio IX - Giacomo-Conca.jpg|76px]]
|-
!colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background-color:lightyellow;&quot; |Herkoms kieskollege
|-
!style=&quot;background-color:lightyellow;&quot; |
!style=&quot;background-color:lightyellow;&quot; |Aanwesig
!style=&quot;background-color:lightyellow;&quot; |Afwesig
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=left|Italië:
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|50
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|4
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=left|Frankryk:
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|–
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|3
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=left|Oostenryk:
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|–
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|2
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; |Spanje:
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|–
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|1
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; |België:
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|–
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|1
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; |Portugal:
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|–
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|1
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; |
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|''50''
|style=&quot;background-color:white;&quot; align=middle|''12''
|}
Op [[1 Junie]] [[1846]] sterf [[Pous Gregorius XVI]]. Hy word op [[6 Junie]] uit die Sint-Pietersbasiliek begrawe. Die omstandighede vir die hou van 'n konklaaf was nie gunstig nie. In byna alle Italiaanse gebiede heers onrus en hulp is aan die Oostenrykse keiser [[Ferdinand I van Oostenryk|Ferdinand I]] gevra om die dreigende opstande te onderdruk.&lt;ref&gt;''The Life of Pius IX, bl. 51''&lt;/ref&gt;

Soos tydens drie van die vier konklawe van die [[19de eeu]] probeer die wêreldlike vorste die stemgedrag van die kardinale te beïnvloed om so hulle kandidaat verkies te kry.&lt;ref&gt;''Cardinals of the Holy Roman Church''&lt;/ref&gt; Tydens die konklawe van 1799–1800, 1823 en 1830–1831 het dit gewerk en is die kardinaal teen wie die veto uitgespreek is ook nie verkies nie. By die konklaaf van 1846 was die veto teen Giuseppe Mastai-Ferretti gerig. Vanuit die Franse kant, maar ook binne die Italiaanse gebiede word 'n liberale pous gewens wat die wêreldlike bestuur van die Kerklike Staat sou hervorm. Die name van die kardinale Tommaso Pasquale Gizzi, Ludovico Micara en Giovanni Mastai-Ferretti is genoem, met laasgenoemde die voorkeur van die Franse.&lt;ref&gt;''The Life of Pius IX'', bl. 51–52&lt;/ref&gt;

Keiser Ferdinand I van Oostenryk wou 'n absolutistiese pous hê, by voorkeur kardinaal Luigi Lambruschini, wat tydens die pontifikaat van Pous Gregorius XVI kardinaal-staatsekretaris was en wat die harde beleid van Gregorius wil voortsit.&lt;ref&gt;In Gods naam, bl. 128&lt;/ref&gt; Kardinaal Karl Kajetan von Gaisruck, aartsbiskop van [[Milaan]], kry die opdrag van die keiser om die veto teen Massai-Ferretti uit te spreek indien nodig. Die Oostenrykse kardinaal het egter te laat by die konklaaf opgedaag en het nie aan die konklaaf deelgeneem nie.&lt;ref&gt;''The Life of Pius IX'', bl. 52&lt;/ref&gt;

In aanwesigheid van 50 (almal afkomstig uit Italië) van die 62 kiesgeregtigde kardinale begin die konklaaf op [[14 Junie]] [[1846]] vir die laaste keer in die “Palazzo del Quirinale” in Rome.&lt;ref name=&quot;Cardi&quot;&gt;''The Cardinals of the Holy Roman Church''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Na die inname van de stad Rome in 1870 word die “Palazzo del Quirinale” die residensie van die Italiaanse koning.&lt;/ref&gt; Al vanaf die eerste stemming op 15 Junie is dit duidelik dat Lambruschini en Mastai-Ferretti die sterkste kandidate is.

Tydens die vierde stemming op [[16 Junie]] [[1846]] verkry Giovanni Mastai-Ferretti 36 stemme, wat genoeg was vir sy verkiesing. Hierdeur word die konklaaf van 1846 die tweede kortste konklaaf van die 19de eeu. Die konklaaf van 1878 wat volg op die dood van Pous Pius IX was nog korter en slegs drie stemmings was nodig om [[Gioacchino Pecci]] as [[Pous Leo XIII]] te verkies.

Op [[16 Junie]] [[1846]] volg Giovanni as Pous Pius IX vir [[Pous Gregorius XVI]] op en word gekroon op [[21 Junie]] [[1846]] deur kardinaal Riario Sforza met 'n spesiaal vir die geleentheid gemaakte tiara.&lt;ref&gt;''The United States Catholic magazine and monthly review, Volume 5'' (bl. 454)&lt;/ref&gt; Hy regeer tot sy dood op [[7 Februarie]] [[1878]] en word opgevolg deur [[Pous Leo XIII]]. Die naam ‘Pius’ beteken 'die vrome'.

=== Kerklike loopbaan ===
* [[21 Mei]] [[1827]] – Aartsbiskop van  Spoleto.
* [[17 Desember]] [[1832]] – Aartsbiskop-biskop van Imola.
* [[17 Desember]] [[1840]] – Kardinaal-priester van Ss. Marcellino e Pietro.
* [[16 Junie]] [[1846]] – Pous van Rome.

== Pontifikaat ==
[[Lêer:Ritratto di Pio IX, 1847 - Accademia delle Scienze di Torino - Ritratti 0139 B.jpg|duimnael|upright|Pous Pius IX, kort na sy verkiesing]]
Met die benoeming van Pius IX&lt;ref&gt;Roman Catholicism. (2008). [[Encyclopædia Britannica]]. Deluxe Edition. Chicago: Encyclopædia Britannica&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ott, M. (1911). Pope Pius IX. In The Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. Besoek op 30 September 2011 by: http://www.newadvent.org/cathen/12134b.htm&lt;/ref&gt; is gekies vir 'n meer liberale politiek binne die Kerklike Staat. Sy voorganger [[Pous Gregorius XVI]] het met harde hand en die steun van Oostenryk, die absolute mag van die pous probeer handhaaf.&lt;ref&gt;''In Gods Naam'', bl. 128&lt;/ref&gt; Bygestaan deur sy kardinaal-staatsekretaris Luigi Lambruschini het die verset van Gregorius teen elke moderniteit gegroei tot 'n ware [[kruistog]].

Die Oostenrykers was dan ook ontevrede met die verkiesing van Pius IX. Hulle het gevrees dat deur die nuwe pous die rol van Frankryk in die bestuur van die Kerk aansienlik sou toeneem en dat die magsposisie van Oostenryk, met name in die noordelike gebiede van Italië, onder druk sou kom.&lt;ref name=&quot;Life84&quot;&gt;''A life of Pius IX down to the Episcopal jubilee of 1877'', bl. 84&lt;/ref&gt;

Op basis van sy bestuur van de Kerklike Staat is Pius IX aanvanklik liberaal. Op die gebied van geloofsake en die pouslike gesag is hy egter konserwatief. In sy eerste ensikliek ''Qui Pluribus'', van [[9 November]] [[1846]], neem hy stelling in teen modernistiese idees en waarsku teen sektes wat die posisie van die pous en die Rooms-Katolieke Kerk probeer ondermyn. Na 1850 neem die stryd teen vernuwing in felheid toe en lei in 1864 tot die ensikliek ''Quanta Cura'', waarin Pius IX onder meer vryheid van meningsuiting en godsdiensvryheid skerp veroordeel. Saam met die ensikliek word ook die ''Syllabus Errorum'' uitgebring met die opsomming van – volgens die Rooms-Katolieke Kerk – tagtig dwalinge. Pius roep alle gelowiges op om afstand te neem van al die leerstellings en menings. Hy meen dat dit sy Apostoliese plig is om sy stem te verhef teen die vergaande valsheid van die dwalinge en dat gelowiges dit behoort te verwerp sonder voorbehoud.&lt;ref&gt;''Quanta Cura'', paragraaf 11: “Plegtige veroordeling”&lt;/ref&gt;

=== Verlies van die Kerklike Staat ===
Al sedert die [[Franse Rewolusie]] en die daaropvolgende besetting van die Italiaanse gebiede deur Frankryk groei die verlange binne Italië vir eenwording van die land, vry van buitelandse inmenging en met meer mag aan die bevolking dan die Kerk. Verskillende geheime, rewolusionêre groepe is gestig om die ideaal van 'n selfstandige republiek te verwesenlik sonder enige inmenging van die geestelikheid.

Die Italiaanse geestelike en filosoof Vincenzo Gioberti (1801–1852) het 'n ander idee voorgestel. In sy publikasie ''Del primato morale e civile degli Italiani'' (die morele en siviele primaatskap van die [[Italianers]]) word 'n federasie van de Italiaanse state voorgestel met die pous as president. Hy beskryf die pousskap as “die laaste grootsheid van Italië”. Pius IX, wat aan die begin vir Gioberti bewonder het, verander in 1850 sy houding toe blyk dat Gioberti die mag van die geestelikheid aan bande wil lê. Gioberti se publikasies is verbied en op die lys van verbode boeke (die Indeks) geplaas weens sy vyandige houding teenoor die Jesuïete.&lt;ref name=&quot;Sleutel406&quot;&gt;''Sleutelbewaarders'', bl. 406&lt;/ref&gt;

'n Ander voorstel was om Italië te verenig onder die [[Huis van Savoje]], wat toe in die koninkryk [[Sardinië]] regeer het en gesien is as die enigste nie-buitelandse dinastie binne Italiaanse grense.&lt;ref name=&quot;Sleutel406&quot; /&gt;

[[Lêer:Cornienti Giuseppe - allegoria del 16 luglio 1846 con Pio IX in trionfo -litogr -1846.JPG|duimnael|upright|Pius IX verleen amnestie]]
Om tegemoet te kom aan die onrus in die Kerklike Staat besluit Pius IX op [[16 Julie]] [[1846]] amnestie te verleen aan politieke gevangenes en dissidente.&lt;ref&gt;Apostoliese konstitusie ''Nei Giorni''&lt;/ref&gt; Op [[8 Augustus]] [[1846]] volg die benoeming van kardinaal Tommaso Pasquale Gizzi, die gunsteling van die liberale tydens die konklaaf van 1846, tot kardinaal-staatsekretaris.&lt;ref name=&quot;Cardi&quot; /&gt; Vir die regering van die staat stel Pius IX 'n kommissie aan, bestaande uit ses kardinale waaronder die deur die Romeinse volk gehate kardinaal Lambruschini.&lt;ref&gt;''A life of Pius IX down to the Episcopal jubilee of 1877'', bl. 85&lt;/ref&gt; Een van die belangrikste take van die nuwe regering was om orde bring in die finansiële situasie waarin de Kerklike Staat verkeer. Die Franse oorheersing en die weerstand teen moderne tegniek het daartoe gelei dat die staat afhanklik geword het van die buiteland. Soos hy reeds tydens sy periode in Spoleto gemaak het, gee Pius IX opdrag dat verbeteringe aan die infrastruktuur aangebring word. Hy laat 'n spoorwegnet aanlê, verlaag die belasting op voedingsware, versprei belasting meer eweredig en moedig landbouaktiwiteite aan soos die verbouing van rys.&lt;ref name=&quot;Life84&quot; /&gt;

Om die bevolking aan sy kant te kry deel hy op groot skaal aalmoese uit en hou elke Donderdag publieke oudiënsies. Politieke vervolgings word gestaak.&lt;ref&gt;''A life of Pius IX down to the Episcopal jubilee of 1877'', bl. 90&lt;/ref&gt;

Op [[19 April]] [[1847]] maak Pius IX bekend dat hy 'n adviesraad (“Consulta di Stato”) gaan aanstel wat volledig uit leke sou bestaan uit die verskillende provinsies van die Kerklike Staat. Ook het hy 'n siviele polisie, die ''Guardia Civica'' opgerig en 'n kabinetsraad.&lt;ref name=&quot;Catholic Encyclopedia&quot;&gt;''Catholic Encyclopedia''&lt;/ref&gt;

Ondanks die toenaderings bly onrus bestaan. Die filosoof en politikus Giuseppe Mazzini, leier van ''La Giovine Italia'' (Jong Italië), verwoord die strewe na hervorming kort na die verkiesing van Pius IX in 'n pamflet as: “Die pous sal verder gaan met hervormings uit beginsel én bittere noodsaak.”&lt;ref&gt;''A life of Pius IX down to the Episcopal jubilee of 1877'', bl. 86&lt;/ref&gt; 'n Wetenskaplike kongres gehou in Genua in 1847 blyk 'n samekoms van rewolusionêre te wees wat die afskaffing van die mag van die geestelikheid bepleit. Deelnemers aan die kongres wys daarop dat die regering gefaal het omdat nie doeltreffend opgetree is om die gevolge van rampe te oorkom. In 1845 en 1846 het die oes misluk en hongersnood het gedreig. Daar was ook groot oorstromings waardeur dele van Rome onder water gekom het. Met name die Jode in die ghetto is daardeur getref, waardeur Pius IX gedwing is om die reëls vir die verblyf van Jode aansienlik te vergemaklik.&lt;ref&gt;''A life of Pius IX down to the Episcopal jubilee of 1877'', bl. 117&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable collapsible collapsed&quot; style=&quot;float:right;&quot; width=30%
|+
!colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:lightyellow;&quot; |Kardinaal-staatsekretarisse onder Pius IX
|-
!style=&quot;background-color:lightyellow;&quot; align=left|Kardinaal
!style=&quot;background-color:lightyellow;&quot; |Periode
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; |Tommaso Pasquale Gizzi
|style=&quot;background-color:white;&quot; |8 Augustus 1846 – 5 Julie 1847
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; |Gabriele Ferretti
|style=&quot;background-color:white;&quot; |17 Julie 1847 – 31 Desember 1847
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; |Giuseppe Bofondi
|style=&quot;background-color:white;&quot; |1 Februarie 1848 – 10 Maart 1848
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; |Giacomo Antonelli
|style=&quot;background-color:white;&quot; |10 Maart 1848 – 3 Mei 1848&lt;big&gt;&lt;ref&gt;1ste periode&lt;/ref&gt;&lt;/big&gt;
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; |Antonio Orioli
|style=&quot;background-color:white;&quot; |5 Mei 1848 – 4 Junie 1848&lt;big&gt;&lt;ref&gt;Ad interim&lt;/ref&gt;&lt;/big&gt;
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; |Giovanni Soglia Ceroni
|style=&quot;background-color:white;&quot; |4 Junie 1848 – 29 November 1848
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; |Giacomo Antonelli
|style=&quot;background-color:white;&quot; |6 Desember 1848 – 6 November 1876&lt;big&gt;&lt;ref&gt;6 Desember 1848 – 18 Maart 1850 ondersekretaris&lt;/ref&gt;&lt;/big&gt;
|-
|style=&quot;background-color:white;&quot; |Giovanni Simeoni
|style=&quot;background-color:white;&quot; |18 Desember 1876 – 7 Februarie 1878
|}
Die viering van Pius IX se eerste jaar as pous het uitgeloop op 'n patriotiese betoging. Pius se verbod op toekomstige feeste word deur die rewolusionêre aangegryp om hulle ontevredenheid met die pous se beleid te uit. Dit lei tot die aftrede van kardinaal Gizzi as staatsekretaris. Hy word opgevolg deur kardinaal Gabrielle Ferretti, 'n neef van die pous. As verweer teen die beskuldiging van nepotisme benadruk Pius dat die aanstelling van Ferretti die liberale gedagte sal deursit.&lt;ref&gt;''A life of Pius IX down to the Episcopal jubilee of 1877'', bl. 150&lt;/ref&gt;

Die oprigting van die munisipale bestuur van Rome op [[2 Oktober]] [[1847]] was vir veel mense die bewys dat die kerklike mag in die stad beëindig is. Daar was nog geestelikes in die bestuur, maar hulle mag was beperk.&lt;ref&gt;''A life of Pius IX down to the Episcopal jubilee of 1877'', bl. 165&lt;/ref&gt;

==== Die omwentelings van 1848 ====
Die [[Revolusiejaar 1848|rewolusiejaar van 1848]] veroorsaak in groot omwenteling binne die gevestigde orde in Europa. By die militêre bondgenote van die Kerklike Staat (Frankryk, Oostenryk en die koninkryk van die beide Sisilië) is daar groot magsverskuiwings wat daartoe lei dat konings en ander heersers aftree en dat die koninkryk van die beide Sisilië 'n nuwe grondwet kry.

Verskillende groepe in Rome maak gebruik van die gebeurtenisse in die buiteland om hulle eise te benadruk. Pius IX word gedwing onder druk van die publieke opinie om meer invloed aan die burgers in die bestuur toe te staan. In Maart 1848 vaardig hy 'n nuwe grondwet uit, die ''Statuto''.&lt;ref&gt;''Nelle istituzioni'', apostoliese konstitusie van 14 Maart 1848&lt;/ref&gt; Die eis aan die pous om oorlog verklaar teen die gehate Oostenryk weier Pius IX resoluut. Tydens die konsistorie van [[29 April]] [[1848]] verklaar Pius IX dat 'n oorlog in stryd sou wees met die filosofie van die kerk, omdat ''Ons op aarde is om die plek in te neem van Hom wat die outeur van vrede en die voorvegter van liefdadigheid is.''&lt;ref&gt;Teks van toespraak van [[29 April]] [[1848]]&lt;/ref&gt; Die weiering van Pius is gesien as verraad jeens die volk se wil.

Hoewel die opstande met die hulp die Oostenrykse leër onderdruk is, bly daar onvrede binne Italië. Op [[15 November]] [[1848]] word Pellegrino Rossi, minister van justisie van die Kerklike Staat, vermoor. Vervolgens trek die opstandelinge na die ''Palazzo del Quirinale'', waar Pius IX skuil saam met buitelandse afgesante. Tydens die bestorming van die pouslike verblyf, waarby 'n medewerker van Pius IX sneuwel, dring die rewolusionêre deur tot by die pous self, wat beskerm word deur lede van die Switserse Garde en die Nobelgarde. Buitelandse ambassadeurs wys die opstandelinge daarop dat elk onreg teen die pous hardhandig gewreek sou word. Daarop word besluit om die pous in die paleis gevange te hou.

Weens die onveilige situasie besluit Pius IX om Rome voorlopig te verlaat. Verklee as 'n gewone priester ontsnap hy op [[24 November]] [[1848]] met die hulp van Spaur, die Beierse ambassadeur en die Franse ambassadeur graaf d’Harcourt.&lt;ref&gt;Graaf Spaur het die opstandelinge mislei deur sy vertrek na Napels te regverdig as sou hy onderhandelinge gaan voer oor die komende huwelik tussen kroonprins Frans van Napels en die Beierse prinses Marie Sophie Amalie in Beiere.&lt;/ref&gt; Hoewel Pius eers van plan was om naar Spanje uit te wyk, kies hy uiteindelik vir Gaeta, 'n plek in die koninkryk van die beide Sisilië.

Op [[9 Februarie]] [[1849]] word Rome 'n republiek. Pius IX, wat vinnig na Rome wou terugkeer, roep alle katolieke nasies op om te help om sy mag terug te kry. Spanje, Frankryk en Oostenryk wou help en Duitsland en [[Rusland]] ook, maar die laaste twee wou die pouslike mag onderwerp aan die toesig van die groot moondhede om sodoende nuwe probleme binne die Italiaanse gebiede te voorkom.&lt;ref&gt;''A life of Pius IX down to the Episcopal jubilee of 1877'', bl. 250&lt;/ref&gt; Die koninkryk van Sardinië was egter van mening dat 'n oorlog teen Oostenryk en die onderwerping van die koninkryk van die beide Sisilië aan Italië noodsaaklik sou wees om die [[unifikasie van Italië]] te bewerkstellig.&lt;ref&gt;''A life of Pius IX down to the Episcopal jubilee of 1877'', bl. 251&lt;/ref&gt;

Na die herowering van Rome aan die begin van Julie 1849 deur Franse troepe word 'n einde gemaak aan die republiek. Drie kardinale, Gabriele della Genga Sermattei – 'n neef van [[Pous Leo XII]], Luigi Vannicelli Casoni en Lodovico Altieri word deur die pous as 'n driemanskap aangestel om die Kerklike Staat te regeer. Hierdie ''Commissione governata di Stato'' neem dadelik maatreëls wat Pius wou hê: elke vorm van liberalisering binne die politiek van de Kerklike Staat word teruggedraai en bepaalde vryhede waaronder die vryheid van die pers word beperk.&lt;ref&gt;''The last days of Papal Rome, 1850–1878'', bl. 13&lt;/ref&gt; Ook die regspraak word verskerp en die [[inkwisisie]] word opnuut ingevoer.

Die Franse regering reageer krities op die ontwikkelinge en wys die Vatikaan daarop dat hulle die pous gehelp het met die veronderstelling dat die pous sy beleid sou aanpas veral by die sekularisasie van die bestuur.&lt;ref&gt;''The last days of Papal Rome, 1850–1878'', bl. 15&lt;/ref&gt;

Pius het in 1849 na dadelik na Rome teruggekeer omdat hy gevrees het dat die Franse maar halfhartig was in die herstel van die pouslike mag. Die Franse bewind het die pous weer aangestel as staatshoof slegs om die Franse geestelikheid aan hulle kant te kry. Hulle dring egter daarop aan dat die bestuur van die Kerklike Staat in burgerlike hande moet kom. Die Franse regering sou toesig hou.&lt;ref&gt;''A life of Pius IX down to the Episcopal jubilee of 1877'', bl. 295&lt;/ref&gt; Pius het deur sy verbanning 'n fel teenstander van elke vorm van modernisering geword. Hy beskou die Franse reaksie as 'n toenadering tot die rewolusionêre en wys dit ten sterkste af.&lt;ref&gt;''A life of Pius IX down to the Episcopal jubilee of 1877'', bl. 296&lt;/ref&gt;

Op [[12 April]] [[1850]] keer Pius uiteindelik terug na Rome en besluit om in die Apostoliese paleis binne die Vatikaan te gaan woon. Die driemanskap word ontbind en die uitvoerende mag kom weer in hande van kardinaal Giacomo Antonelli.

==== 1850–1870 ====
[[Lêer:Pio IX Saint Peter Square 1870.jpg|duimnael|links|upright|Pous Pius IX seën sy troepe op 25 April 1870]]
[[Lêer:Oudenbosch Basilica08.JPG|duimnael|upright|Standbeeld in Oudenbosch ter herinnering aan die gesneuwelde Zouave.]]
Hoewel dit lyk asof die situasie in die Kerklike Staat stabiliseer, bly, danksy die aanwesigheid van Franse troepe, die rewolusionêre beweging aktief.&lt;ref name=&quot;Catholic&quot; /&gt; Die woede van die teenstanders is gerig teen die geestelikheid sowel as die Franse soldate. Die Franse begin om enigiemand wat gewapend op straat gekom het onmiddellik tereg te stel.&lt;ref&gt;''The last days of Papal Rome, 1850–1878'', bl. 24&lt;/ref&gt; Onder leiding van premier [[Camillo Benso di Cavour]] van die koninkryk Sardinië word die oproep vir die eenwording van die Italiaanse gebiede in stand gehou en neem die regering steeds sterker antiklerikale standpunte in: in 1854 word byvoorbeeld die bestaan van kloosters verbied.&lt;ref name=&quot;Sleutel408&quot;&gt;Sleutelbewaarders, bl. 408&lt;/ref&gt;

Die dubbelrol van die in 1852 tot keiser gekroonde [[Napoleon III van Frankryk|Napoleon III]] is deurslaggewend. Tydens 'n ontmoeting tussen Cavour en die Franse keiser in 1858 by Plombières word 'n plan opgestel vir 'n oorlog teen Oostenryk. Na verdrywing van die Oostenrykers sou die koninkryk Sardinië sy gebied uitbrei en dele van die Kerklike Staat inlyf deur goedkeuring van die bevolking (via 'n referendum) of deur verowering. Napoleon III dring egter aan op pouslike onafhanklikheid gewaarborg deur die aanwesigheid van Franse troepe.&lt;ref name=&quot;Sleutel408&quot; /&gt;

Op [[4 Julie]] [[1859]] word die Oostenrykse leër verslaan by Magenta en kom Milaan en [[Toskane]] in hande van die koninkryk Sardinië. 'n Opstand in die stad [[Bologna]] word deur koning Victor Emmanuel II as voorwendsel gebruik om die orde in die stad te herstel en referenda in die res van die Kerklike Staat af te dwing.

Pius IX was baie verontwaardig en besluit om die koning te [[Ekskommunikasie|ekskommunikeer]]. Die pous dreig ook elkeen wat aan die referenda sou deelneem met dieselfde straf.&lt;ref name=&quot;Sleutel408&quot; /&gt; Die eis van Victor Emmanuel dat hy ook die mag wil oorneem in [[Umbrië]] en Marche lei daartoe dat Pius IX probeer om dit te voorkom met 'n leër van vrywilligers, die ''Zouavi Pontifici''. Die leër is deur die pous gestig met 'n oproep aan alle Katolieke ongetroude jong mans om die pous te help om sy wêreldlike mag te behou. Onder die vrywilligers was 3181 [[Nederlanders]] en 1634 Belge. Die Nederlandse groep is veral bymekaar gemaak deur die pastoor van die dorp Oudenbosch, Willem Hellemons, wat daarna die bynaam ''Zouavepastoor'' gekry het.

Op [[18 September]] [[1860]] word die Zouave by Castelfidardo verslaan en na 'n tweede nederlaag op [[30 September]] van dieselfde jaar by die Italiaanse stad Ancona was die oorlog oor. Met die uitsondering van Rome en sy onmiddellike omgewing word die res van Italië nou regeer deur koning Victor Emmanuel. Op [[17 Maart]] [[1861]] word die koninkryk Italië geproklameer.

In die volgend nege jaar probeer Pius IX sy mag oor die gereduseerde Kerklike staat te handhaaf met die hulp van die Franse en die Zouave. Met die dekreet ''Non Expedit'' in 1868 probeer die pous om nog invloed te kry by die Katolieke bevolking. In die dekreet word Katolieke verbied om aan die parlementsverkiesings deel te neem en hulle mag ook nie kandidaat vir die parlement wees nie.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.newadvent.org/cathen/11098a.htm ''Non Expedit''], Catholic Encyclopedia, 1913&lt;/ref&gt; Die Italiaanse koning, het die saak nie verder gevoer nie, behalwe om aan te dui dat as die Franse vertrek die saak sou verander. In [[1870]] word die Franse troepe deur keiser Napoleon III teruggeroep omdat Frankryk in 'n oorlog gewikkel was met Pruise, die [[Frans-Duitse Oorlog]]. Victor Emmanuel gryp die kans en op [[20 September]] [[1870]], nadat Pius IX self opgeroep het tot [[kapitulasie]], word die stad Rome by Italië ingelyf en tot hoofstad uitgeroep. Pius trek terug na die Vatikaan en beskou homself as 'n gevangene.&lt;ref&gt;''Respicientes'', paragraaf 10: Elke dag word ons hardhandig daaraan herinner aan ons gevangeskap en verlies van vryheid.&lt;/ref&gt;

Op [[13 Mei]] [[1871]] word in die Italiaanse parlement “La legge delle Guarentigie” aangeneem. Die wet erken die soewereiniteit van die pous, onderneem om skadevergoeding te betaal en erken die reg van die pous op die Vatikaan en sy somerpaleis Castel Gandolfo. Pius IX weier egter die toegewing in sy ensikliek ''Ubi Nos'' van [[15 Mei]] [[1871]]. Sy direkte opvolgers wou ook nie met die Italiaanse regering onderhandel nie. Pas by die afsluiting van die Lateraanse Verdrag onder [[Pous Pius XI]] in 1929 kom 'n einde aan die impasse.

==== Kontinuïteit ====
[[Lêer:G.P.A.Healy, Portrait of Pope Pius IX (1871).jpg|duimnael|upright|Pous Pius IX, op latere leeftyd]]
Om die kontinuïteit van die pousamp te waarborg besluit Pius IX kort na die anneksasie van Rome in 1870 om drie geheime konstitusies op te stel om die verkiesing van sy opvolger te bespoedig. Pius het gevrees dat die Italiaanse regering na sy dood druk sou plaas op die kardinale om 'n kandidaat van hulle keuse te verkies. Die vrees was nie ongegrond nie.

Die konstitusie ''In Hac Sublimi'' van [[21 Augustus]] [[1871]] breek met die ou bepalings van die konklaaf en verbied alle eksterne inmenging ten sterkste. Om die verkiesing so snel moontlik te laat begin bepaal Pius ook die konklaaf moet begin onmiddellik nadat die helfte plus een van die stemgeregtigde kardinale aangekom het op die plek van die konklaaf.&lt;ref&gt;''Papal elections in the age of transition, 1878–1922'', bl. 39&lt;/ref&gt;

In ''Licet per apostolicas'' van [[8 September]] [[1874]] beklemtoon Pius dat beslissing wat normaalweg slegs deur die pous geneem kan word nie deur die kardinale geneem mag word nie. Hy eis ook volledige geheimhouding oor die verloop van die konklaaf.&lt;ref name=&quot;Papal40&quot;&gt;Papal elections in the age of transition, 1878–1922, bl. 40&lt;/ref&gt;

Die laaste konstitusie, ''Consulturi'', van [[10 Oktober]] [[1877]] roep die kardinale op om die konklaaf te verdaag – selfs al het dit reeds begin – wanneer hulle die indruk kry dat die nuwe riglyne nie nagekom word nie.&lt;ref name=&quot;Papal40&quot; /&gt;

Die drie konstitusies, wat pas na die dood van Pius IX bekend gemaak mog word, was nie die enigste maatreël wat Pius tref nie. Behalwe die verbod dat kardinale nie tydens sy lewe mog vergader om oor 'n opvolger te besin het Pius ook die samestelling van die kollege van kardinale aansienlik verander, veral betreffende nasionaliteit. By sy eie verkiesing was daar slegs agt nie-Italiaanse kardinale. By die konklaaf van 1878 was daar 25. Neëntien van hulle was na 1870 aangestel.&lt;ref name=&quot;Cardi&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Van die 25 was 3 nie aanwesig by die konklaaf.&lt;/ref&gt;

=== Geloofskwessies ===
==== Dogma van die Onbevlekte Ontvangenis van Maria ====
[[Lêer:Sommer, Giorgio (1834-1914) - Immacolata Concezione sulla Piazza di Spagna, Roma - 02.jpg|duimnael|upright|Suil met standbeeld van Maria op die Piazza di Spagna in Rome]]
In 1848 benoem Pius IX 'n kommissie van teoloë wat die dogma van die Onbevlekte Ontvangenis van Maria moet voorberei. Die dogma bepaal dat Maria as Moeder van God vanaf haar geboorte vry was van die erfsonde. Volgens die Kerk is die besondere status bevestig deur die boodskap van die aartsengel [[Gabriël]] toe hy aan Maria die moederskap van Jesus bekendgemaak het: “Ek groet jou begenadigde! Die Here is by jou.” (Lukas 1:28) Die stelling het in die loop van die geskiedenis voor- en teenstanders gehad. Tot die teenstanders behoor [[Albertus Magnus]] en [[Thomas van Aquino]], bekende kerkleraars. Hulle het aangevoer dat Maria tot die mensheid behoort en dus ook belas was met die erfsonde.

Tydens die vyfde sitting van die Konsilie van Trente op [[17 Junie]] [[1546]] is die leer van die erfsonde opnuut bevestig, maar die konsilievaders het dit duidelik gestel dat Maria nie outomaties met die sonde belas was nie.

Onder Pius se voorganger, [[Pous Gregorius XVI]], was daar al planne om die dogma af te kondig, maar eers onder Pius IX is daadwerklike voorbereidings begin. Pius is aangespoor deur kardinaal Lambruschini, wat gedink het dat die definisie van die dogma die betekenis van die Christelike waarhede sou herstel en die geeste terugbring van die pad van die naturalisme.&lt;ref&gt;Louis Baunard, Franse geskiedkundige in L'Osservatore Romano (die koerant van die Vatikaan)&lt;/ref&gt; Pius stel nie net 'n kommissie aan, maar roep ook alle kardinale en biskoppe op om hulle mening te gee in die ensikliek ''Ubi Primum'' van [[2 Februarie]] [[1849]].

Op [[8 Desember]] [[1854]] word die dogma afgekondig in die bul ''Ineffabilis Deus''. Ter bevestiging hiervan word in 1857 die standbeeld Onbevlekte Ontvangenis van Maria – gemaak deur die Italiaanse beeldhouer Giuseppe Obici deur die pous gewy op die Piazza di Spagna in Rome. Ook nou nog vind 'n viering elke jaar op 8 Desember plaas waarby die regerende pous teenwoordig is.&lt;ref&gt;[http://62.144.115.184/actualiteit/2006/detail_objectID585772_FJaar2006.html Foto’s van Benedictus XVI en die suil in 2006]&lt;/ref&gt; Daar word dikwels verkeerdelik aangeneem dat die “onbevlekte ontvangenis” verwys na die maagdelike geboorte van Christus.

Die dogma het 'n toename in Mariaverering binne die Rooms-Katolieke Kerk teweeg gebring. Vir Pius IX was daar 'n bevestiging van die besluit op [[25 Maart]] [[1858]] toe Maria aan Bernadette Soubirous sou verskyn het met die woorde “Que soy era Immaculada Councepciou” (vertaling: Ek is die Onbevlekte Ontvangenis).&lt;ref&gt;In sy ensikliek “Le Pélérinage de Lourdes'' van [[2 Julie]] [[1957]] verwoord [[Pous Pius XII]] dit as volg: ''Natuurlik het die onfeilbare woord van die pous van Rome, die soewereine oorbrenger van die geopenbaarde waarheid, geen hemelse bevestiging nodig, om die dogma deur gelowiges aanvaar te kry nie.”&lt;/ref&gt;

==== Die (Eerste) Vatikaanse Konsilie ====
[[Lêer:Engraving of First Vatican Council.jpg|duimnael|Die (Eerste) Vatikaanse Konsilie, onder voorsitterskap van Pous Pius IX]]
Op [[6 Desember]] [[1864]] maak Pius IX bekend dat hy 'n ekumenies konsilie wil hou. Die byeenkoms van kerklike leiers sou in die Vatikaan en spesifiek in die Sint-Pietersbasiliek gehou word. Die toevoeging “Eerste” dateer uit die tyd van die Tweede Vatikaanse Konsilie (1962–1965). Die doel van die konsilie was om die posisie van die Kerk te versterk en bepaalde maatskaplike veranderings te bespreek. Veral materialisme, [[rasionalisme]] en liberalisme sou bespreek word. Die pous wil die invloede daarvan beperk of veroordeel. Die tydstip van die aankondiging was nie toevallig nie. Twee dae later volg die ensiklieke ''Quanta Cura'' en die ''Syllabus Errorum'' waarin stelling ingeneem word teen die, in die oë van die pous, dwalinge en ketterye wat die maatskappy bedreig.&lt;ref&gt;''Quanta Cura''&lt;/ref&gt;

Om die impak van die konsilie te vergroot stel Pius voor dat alle kerklike leiers gevra word om voorstelle ter bespreking in te dien. Om al die versoeke te orden en 'n agenda vir die konsilie op te stel word 'n kommissie, die ''Congregazione speciale direttice per gli affari del futuro concilio generale'', benoem, gelei deur vyf kardinale. Die plan was om die konsilie te open op [[29 Junie]] [[1867]] die 1800ste gedenkdag van die martelaarskap van die apostels [[Petrus]] en [[Paulus]]. Die Duitse oorlog van 1866 waardeur onder meer Italië en Oostenryk teen mekaar te staan kom en die terugtrekking van Franse troepe uit Rome, veroorsaak dat die voorbereidings eers op [[30 Oktober]] [[1867]] hervat kon word.

Met die bul ''Aeterni Patris ''&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.newadvent.org/cathen/01176a.htm ''Aeterni Patris''], Catholic Encyclopedia, 1913&lt;/ref&gt; ('Oor die Ewige Vader') van [[29 Junie]] [[1868]] word die definitiewe openingsdatum vasgelê op [[8 Desember]] [[1869]]. Kardinale, biskoppe en kloosterowerstes word uitgenooi. In teenstelling met vorige konsilies is geen wêreldlike leiers uitgenooi nie. Hulle mog egter wel die besprekings bywoon, maar mog nie deelneem nie en het ook nie stemreg gehad nie.&lt;ref name=&quot;Catholic&quot;&gt;Catholic Encyclopedia&lt;/ref&gt; In twee aparte briewe nooi Pius ook lede van die [[Oosters-Ortodokse Kerk]]&lt;ref&gt;''Arcano divinae providentiae'' van 8 September 1868&lt;/ref&gt; en [[Protestantisme|protestante]]&lt;ref&gt;''Iam Vos Omnes'' van 13 September 1868&lt;/ref&gt; uit om deel te neem aan die konsilie; op voorwaarde dat hulle eers moet terugkeer na die Moederkerk in Rome.

Na 'n voorbereiding van vyf jaar is die agenda vasgestel. Naas die voorstelle vir drie dogmatiese afkondiginge, wat betrekking het op die katolieke geloofsleer, die Kerk van Christus en die Christelike huwelik, sou ook onderwerpe met betrekking tot die amp van biskop, studies aan seminarie, verbetering van die Christelike moraal en die vaslegging van kerklike feeste ter sprake kom. Verskeie prelate  &lt;!—name asb? --&gt; het ook gevra dat die kerklike wetboek hersien moet word.&lt;ref name=&quot;Catholic&quot; /&gt;

==== Onfeilbaarheid ====
Die meeste aandag by die konsilie het egter gegaan na die afkondiging van die dogma van die onfeilbaarheid van die pous. Buite die Kerk het die gevoel gegroei dat die konsilie spesifiek gehou word om die dogma te bevestig. Aanvanklik word dit deur die Vatikaan weerspreek. Op [[6 Februarie]] [[1869]] publiseer ''La Civiltà Cattolica'', 'n sterk met die Vatikaan verbinde koerant uitgegee deur die Jesuïete, 'n berig, waarin aangedui word dat op versoek van verskeie prelate die onfeilbaarheid bespreek gaan word.&lt;ref&gt;''Sleutelbewaarders'', bl. 412&lt;/ref&gt; Vanuit [[Engeland]], Frankryk, Duitsland, Rusland en Oostenryk word gevrees dat die nuwe dogma die outoriteit van die pous sou vergroot ten nadele van die lokale kerke. Hierdie lande het hulle geestelikes dan ook aangeraai om nie aan die konsilie deel te neem nie, maar uiteindelik het net die prelate van Rusland nie na Rome gereis nie.&lt;ref name=&quot;Catholic&quot; /&gt;

Pius IX gee aan besoekers die indruk dat hy nie veel sien in die dogma van die onfeilbaarheid. Hy het egter in twee ensiklieke gepleit vir die onbetwiste soewereiniteit van die pous en die onfeilbaarheid wat daarmee sou saam gaan. In “Qui Pluribus” (paragraaf 10) skryf hy dat in die pousskap verskille aangaande geloof- en morele sake onfeilbaar besleg word. In “Nostis et Nobiscum” (paragraaf 17) argumenteer hy dat die onveranderbare leeramp van die geloof voortlewe in die pousskap.

Na die amptelike opening van die konsilie deur Pius op [[8 Desember]] [[1869]] bleik egter gou dat die meeste deelnemers hulle rig op die vraagstuk van die onfeilbaarheid. Hoewel die voorstanders ruim in die meerderheid was, gryp die teenstanders elke geleentheid aan om die besluitvorming hieroor te vertraag deur fel besprekings te voer tydens verskillende byeenkomste. Daarom besluit Pius IX self in te gryp en die reglemente van die konsilie te wysig.&lt;ref&gt;Apostolies dekreet ''Apostolicis litteris'' van 20 Januarie 1870&lt;/ref&gt; Die pous prys ook die voorstanders van die dogma in die openbaar. In 'n brief van [[12 Maart]] [[1870]] beskuldig Pius die teenstanders van roekeloosheid, dwaasheid en groot brutaliteit.&lt;ref&gt;''Hoe de paus onfeilbaar werd'', bl. 56&lt;/ref&gt;

Die patriarg van die Grieks-melkities-katolieke Kerk, Gregorius II Youssef-Sayour verlaat die konsilie vroegtydig sodat hy nie nodig gehad het om oor die dogma te stem nie. Hy het gevrees dat die dogma die Oosters-Ortodokse Kerk se patriarge sou vererg en elke kan op moontlike hereniging met die Oosters-Ortodokse Kerke sou kelder.&lt;ref name=&quot;Hoe74&quot;&gt;''Hoe de paus onfeilbaar werd'', bl. 74&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.cnewa.org/mag-article-bodypg-us.aspx?articleID=3215 The Melkite Greek Catholic Church] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014042008/http://www.cnewa.org/mag-article-bodypg-us.aspx?articleID=3215 |date=14 Oktober 2007 }} op die webwerf van die pouslike Catholic Near East Welfare Association.&lt;/ref&gt;

Nadat Pius IX op [[6 Maart]] [[1870]] toestemming gegee het om die beplande konstitusie “Pastor Aeternus” uit te brei met die hoofstuk ''“Romanum Pontificem in rebus fidei et morum definiendis errare non posse”'' (vertaling: Die pous van Rome kan nie dwaal wanneer hy sake aangaande geloof en moraal definieer nie) het die stemming op [[18 Julie]] [[1870]] plaasgevind. 433 Aanwesiges het daarvoor gestem en 2 teen. 'n Groot aantal biskoppe het teen die tyd die konsilie reeds verlaat, aan die een kant weens die uitbreek van die Frans-Duitse Oorlog van 1870–1871 en andersyds omdat hulle die tyd vir die stemming nie gepas gevind het nie.&lt;ref name=&quot;CathEncyc Vatican Council&quot;&gt;{{en}} [http://www.newadvent.org/cathen/15303a.htm ''Vatican Council''], Catholic Encyclopedia, 1913&lt;/ref&gt;

Ondanks die kritiek was die uitsprake van die konsilie vir slegs min katolieke 'n aanleiding om met die Kerk te breek. In Frankryk was dit Hyacinthe Loyson en in Duitsland die historikus Ignaz von Döllinger, wat aan die basis gestaan het van die aan die einde van die 19de eeu opgerigte Oudkatolieke Kerk in Duitstalige lande.&lt;ref&gt;Jean-Baptiste Duroselle (1949), ''Histoire du Catholicisme'', bl. 106, Que sais-je?&lt;/ref&gt; Die afkondiging van die dogma het wel groot invloed op die Protestantse beeldvorming van die Katolieke Kerk. In 1871 word die onfeilbaarheidsdogma deur rykskanselier [[Otto von Bismarck]] aangegryp om die stryd teen die Katolieke Kerk aan te gaan. Bismarck vrees dat 'n groeiende mag van die Katolieke gesteun deur Frankryk en Oostenryk die dominante posisie van die Protestantisme in [[Pruise]] sou onderdruk. Die stryd staan later in die geskiedenis bekend as die ''Kulturkampf'' (1871–1878). Ook in [[Switserland]] splits katolieke van die Kerk af en die Oostenrykse regering sê die konkordaat met die Vatikaan wat in 1855 gesluit is, op weens veranderde omstandighede.&lt;ref name=&quot;Catholic&quot; /&gt;

Oor die vraag hoekom Pius IX die pouslike onfeilbaarheid in dogma wil laat vaslê, bestaan verskillende teorieë. Dit is onwaarskynlik dat hy sy onfeilbaarheid wou inspan om vir die verlore wêreldlike mag (die verlies van die Kerklike Staat) te kompenseer omdat Pius self geglo het dat sy wêreldlike mag herstel sou word. Met die konsilie en die afkondiging van die onfeilbaarheid wou Pius juis aantoon hoe belangrik sy wêreldlike mag juis was vir die uitvoering van sy roeping.&lt;ref&gt;''Hoe de paus onfeilbaar werd'', bl. 51&lt;/ref&gt; Die feit is deur Pius self bevestig in sy ensikliek ''Respicientes'' van [[1 November]] [[1870]], na die inname van die stad Rome, waarin hy daarop wys dat hy van plan is om alle besittings van die Heilige Stoel terug te kry sodat hy dit aan sy opvolgers kan oordra (paragraaf 12). Ook deur sy optrede en die manier waarop die dogma uiteindelik goedgekeur is – deur meerderheidstem eerder as deur konsensus – het Pius 'n sterk persoonlike stempel daarop geplaas.&lt;ref name=&quot;Hoe74&quot; /&gt;

Op [[1 September]] [[1870]] word die konsilie verdaag na [[11 November]]. Omdat Rome deur Italië ingeneem word op [[20 September]] [[1870]] besluit Pius op [[20 Oktober]] [[1870]] om die konsilie vir onbepaalde tyd te verdaag.&lt;ref&gt;Bul ''Postquam Dei munere''&lt;/ref&gt; Hy weier daarmee die versoek van die Italiaanse regering dat die konsilie normaal kon aangaan. Ook die voorstel van die Engelse aartsbiskop Spalding om die konsilie na [[Mechelen]] in België te verskuif is nie aanvaar nie.&lt;ref name=&quot;CathEncyc Vatican Council&quot; /&gt;

Met die dekreet ''Quemadmodum Deus'' van [[8 Desember]] [[1870]] vervul Pius een van die aanbevelings van die deelnemers aan die konsilie: die uitroep van uitroep van Josef van Nasaret, volgens die Kerk die stiefvader van Jesus, as patroon van die Kerk. Verskeie ander onderwerpe word deur latere pouse aangepak soos:
* Optrede teen sektariese genootskappe ([[Pous Leo XIII]] in 1884)
* Die hersiening van die kerklike wetboek ([[Pous Pius X]] in 1917)
* Die dogma van Maria se hemelvaart ([[Pous Pius XII]] in 1950)

==== Die Jode ====
Met die verkiesing van Pius IX het die Jode van Rome gehoop dat die nuwe pous in die voetspore van sy naamgenoot Pius VII sou trap en 'n einde maak aan die beperkende en vernederende omstandighede waarin die Jode in die ghetto van Rome moes lewe. Die ghetto was oorbevolk en daar was onvoldoende skole en slegte mediese sorg. Die Jode se bewegingsvryheid buite die ghetto was ook beperk.&lt;ref&gt;''In Gods naam'', bl. 129–130&lt;/ref&gt;

Tydens hulle eerste ontmoeting met die pous op [[13 September]] [[1846]] vra die Joodse leiers aandag vir die misstande en versoek ook dat die verpligting van Jode om Roomse preke by te woon afgeskaf moet word. Pius was bereid om 'n paar toegewings te maak, veral omdat die Joodse bankier Rothschild die Vatikaan geld geleen het on buitelandse beskerming te betaal.&lt;ref&gt;''In Gods naam'', bl. 131&lt;/ref&gt; Daar is besluit dat 'n aantal Joodse families buite die ghetto mag woon. Dit was in ieder geval noodsaaklik omdat gedeelte van die ghetto onbewoonbaar geword het omdat die Tiber-rivier sy walle oorstroom het. Emansipasie van die Jode was egter vir Pius op religieuse gronde onaanvaarbaar, hoewel die Jode self gedink het dit sou op korte termyn verander.

Toe Pius IX na Gaeta moes vlug het die Jode hulle volledige vryheid gekry, maar met sy terugkeer in 1850 word die Jode weer in die ghetto gedwing. Pius het ook die groothertogdom Toskane en die hertogdom Modena en Reggio sover gekry om dieselfde soort beperking in te stel.&lt;ref&gt;''In Gods naam'', bl. 139&lt;/ref&gt;

[[Lêer:EdgardoMortara.jpg|duimnael|upright|Edgardo Mortara (regs) langs sy ma.]]
Met die Edgardo Mortara-saak word in 1858 'n dieptepunt bereik in die relasies tussen die Katolieke Kerk en die Jode. Edgardo, 'n Joodse seuntjie, is in die geheim deur 'n katolieke huishulp gedoop, omdat hy baie siek was en sy gedink het hy gaan dood. Ses jaar later in 1858 maak sy die doop bekend en die Inkwisisie bring die Vatikaan op hoogte. Op bevel van Pius word besluit om die seun van sy ouers weg te neem omdat die kerkwet nie toegelaat het dat 'n Roomse kind deur nie-katolieke ouers grootgemaak word nie. Die seun is oorgebring na Rome en in Roomse sorg opgevoed. Hy het glo later 'n Roomse priester geword.

Die Mortara-saak het veel aandag gekry oral in Italië en ook daarbuite. Vir die Italiaanse rewolusionêre was dit weereens 'n bewys dat die Kerklike Staat nie met die tyd aanbeweeg nie. Veral van die kant van die Franse het heftige kritiek gekom. Die Vatikaan het alle kritiek afgemaak as synde nie relevant nie.&lt;ref&gt;''In Gods naam'', bl. 145&lt;/ref&gt; Die Vatikaan het probeer om met 'n persoffensief die saak goed te praat deur te beweer dat Edgardo self by die Katolieke gemeenskap wou bly.&lt;ref&gt;''In Gods naam'', bl. 149&lt;/ref&gt;

Pius self het verskeie kere kommentaar gelewer op die Montarasaak. Hy verwyt die Franse nuntius dat hy die saak nie mooi gestel het by die Franse regering. Die nuntius, Carlo Sacconi is egter later wel deur Pius as kardinaal aangestel.

Na die inname van die grootste gedeelte van die Kerklike Staat deur die Italiaanse Staat, verhard Pius se houding ten opsigte van die Jode. Hy beskuldig hulle daar van dat hulle saam met geheime sektes troepe versamel teen die Kerk. Om die, in sy oë verderflike karakter van die Joodse godsdiens te beklemtoon, gee Pius per dekreet amptelike status aan die verering van 'n 15de eeuse [[martelaar]] Lorenzino van Marostica wat kamma deur die Jode aan 'n boom vasgemaak is, waarna sy bloed afgetap is. Die boek ''Le Juif, le judaïsme et la judaïsation des peuples chrétiens'', van Roger Gougenot des Mousseaux oor die Jode en die judaïsering van die Christenvolke is deur Pius sterk aanbeveel. Die boek beskuldig die Jode van rituele moorde. Die pous beloon die skrywer met die kruis van kommandeur in die Pouslike Orde.&lt;ref&gt;''In Gods naam'', bl. 154&lt;/ref&gt; Tydens die laaste jare van sy lewe oorheers by Pius die gedagte dat die Jode die aanstigters van die Italiaanse rewolusie was met as doel om die Rooms-Katolieke Kerk omver te gooi.&lt;ref&gt;In Gods naam, bl. 157&lt;/ref&gt;

=== Herstel en hersiening van die kerklike hiërargie ===
Pius het konkordate of ooreenkomste met verskillende lande gesluit. Met Rusland (1847), Spanje ([[16 Maart]] [[1851]]), Oostenryk (1855), [[Portugal]] (1857) en verskillende Suid-Amerikaanse lande: [[Costa Rica]] en [[Guatemala]] ([[7 Oktober]] [[1852]]), [[Haïti]] ([[28 Maart]] [[1860]]), [[Nicaragua]] ([[2 November]] [[1861]]), [[El Salvador]] en [[Honduras]] ([[22 April]] [[1862]]), [[Venezuela]] ([[26 Julie]] [[1862]]) en [[Ecuador]] ([[26 September]] [[1862]]).

==== Engeland en Wallis (1850) ====
[[Lêer:Nicholas Cardinal Wiseman.jpg|duimnael|upright|Kardinaal Nicholas Wiseman]]
Met die dood van die laaste katolieke biskop uit die tydperk van koningin [[Maria I van Engeland]] (1553–1558) het 'n einde gekom aan die katolieke hiërargie in [[Engeland]] en [[Wallis]]. In die eeue wat daarop volg was die Katolieke geloof verbied. Engeland en Wallis het in die oë van die Kerk sendinggebiede geword.

Tydens die jare 30 van die 19de eeu groei die wens van die oorblywende katolieke om weer verbind te word met Rome. Veral uit die bevolking van [[Ierland]], wat sedert 1801 deel was van die [[Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland|Verenigde Koninkryk]]. Deurdat die katolieke Daniel O’Connell tot die parlement verkies is, word die Britse regering gedwing om die wet wat katolieke verbied om deel te neem aan die parlement, te wysig. Die ''Catholic Relief Act'' van 1829 was die gevolg.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://multitext.ucc.ie/d/The_Emancipation_Bill |title=Tekst van de Catholic Relief Act |access-date= 3 Oktober 2011 |archive-date= 8 Julie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070708193255/http://multitext.ucc.ie/d/The_Emancipation_Bill |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Die opheffing van die beperkings stel [[Pous Gregorius XVI]] in staat om nuwe apostoliese vikarisse vir [[Groot-Brittanje]] aan te stel en die hernuwing van die katolieke hiërargie te begin. Met die bul ''Universalis Ecclesiae'' van [[29 September]] [[1850]] herstel Pius IX die hiërargie in Engeland en Wallis. Beide lande word ingerig as een kerkprovinsie en die heropgerigte aartsbisdom van Westminster word aangewys as die [[metropool]], waaraan twaalf suffragane bisdomme verbind word. Die eerste metropoliet is Nicholas Wiseman wat op [[30 September]] [[1850]] as kardinaal benoem word.

Die herinvoering van die katolieke hiërargie lei tot woede onder Engelse radikale, aangespoor deur premier John Russell en ''The Times''.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.newadvent.org/cathen/12134b.htm Pope Pius IX], Catholic Encyclopedia, 1913&lt;/ref&gt; Versoeke is ingedien by die parlement en ook by koningin [[Victoria van die Verenigde Koninkryk|Victoria]], om te voorkom dat die nuwe biskoppe hul plek kon inneem. Die premier, Lord John Russell, gee gehoor aan die protes deur 'n fel brief te skrywe aan die biskop van Durham waarin hy sy ongenoeë kenbaar maak. Hy beskryf die nuwe hiërargie as 'n inbreuk op die magte van die Britse vorstin as hoof van die [[Anglikaanse Gemeenskap|Anglikaanse Kerk]] en voorsien 'n inbreuk op die spirituele vryheid van die nasie.&lt;ref name=&quot;Brit112&quot;&gt;''God and greater Britain: religion and national life in Britain and Ireland'', bl. 112&lt;/ref&gt; Met 'n in 1851 opgestelde wet, die ''Ecclesiastical Titles Bill'', wil Russell bewerkstellig dat die nuwe bisdomme as onwettig beskou word en mag die Katolieke biskoppe nie hulle titels gebruik nie.&lt;ref name=&quot;Brit112&quot; /&gt;

Hoewel die wet, deur die parlement aangeneem is, is dit nooit uitgevoer nie. Deur 'n oproep van kardinaal Wiseman is die gemoedere bedaar en het die opbou van die Kerk in Engeland en Wallis gewoon deurgegaan.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.newadvent.org/cathen/05445a.htm England (Since the Reformation)], Catholic Encylopedia, 1913&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''From without the Flaminian Gate'', oproep van Nicholas Wiseman gepubliseer in verskeie Engelse koerante&lt;/ref&gt;

==== Nederland (1853) ====
[[Lêer:Joannes Zwijsen.jpg|duimnael|Aartsbiskop Joannes Zwijsen]]
Sedert die [[Tagtigjarige Oorlog]] (1568–1648) was die uitoefening van die katolieke godsdiens aan beperkings onderhewig. Hoewel die [[Unie van Utrecht]], gesluit in 1579, vryheid van godsdiens bepaal het, is dit in die praktyk beperk tot gewetensvryheid en mog Katolieke nie hulle geloof in die openbaar beoefen nie. Daar was 'n totale verbod op prosessies en die oorname van kerkgeboue deur Protestantes het daartoe gelei dat Katolieke op skuilkerke moes staatmaak. Skuilkerke is gedoog solank hulle erkenningsbelasting betaal het.&lt;ref&gt;''Een les uit Pruisen: Nederland en de Kulturkampf 1870–1880'', bl. 31&lt;/ref&gt; Die Vatikaan het as gevolg hiervan die Noordelike Nederlande tot sendinggebied verklaar onder die naam ''Missio Hollandica''. Die sending is bestuur deur 'n apostoliese vikaris wat regstreeks aan die Kongregasie vir die Voortplanting van die Geloof gerapporteer het.

Danksy die oprigting van die [[Bataafse Republiek]] (1795–1805) het die posisie van die Katolieke Kerk egter verbeter. Deur die afkondiging van die skeiding van Kerk en Staat in 1796 verloor die Protestantisme sy bevoorregte posisie en kan die Katolieke hulle geloof weer opnuut uitleef. Tog bly die posisie van die Kerk wankelrig, veral weens die feit dat koning Willem I teen die katolisisme gekant was. Hoewel die koning in 1827 'n konkordaat met die Vatikaan sluit waarin ooreengekom word dat bisdomme in [[Amsterdam]] en [[’s-Hertogenbosch]] opgerig mag word, is die ooreenkoms nooit bekragtig of uitgevoer nie.

Onder sy opvolger, koning Willem II, word die maatreëls teen die katolisisme vergemaklik. Weens sy vriendskap met kardinaal Johannes Zwijsen wil die koning die konkordaat met Rome vinnig laat bekragtig. In Nederland lei dit tot sterk antipapisme.&lt;ref&gt;''Een les uit Pruisen: Nederland en de Kulturkampf 1870–1880'', bl. 36&lt;/ref&gt; Die invoering van die nuwe grondwet in 1848 bepaal dat die Staat hom glad nie met kerkgenootskappe mag bemoei nie en daardeur kon die Katolieke hiërargie opnuut gevestig word.

Op [[9 Desember]] [[1851]] stel die pouslike nuntius die Nederlandse regering in kennis dat die pous 'n nuwe biskoplike hiërargie gaan instel. Op [[4 Maart]] [[1853]] volg die bul ''Ex Qua Die'', waarmee Pius IX amptelik die Nederlandse kerkprovinsie oprig. Die stad [[Utrecht (munisipaliteit)|Utrecht]] word die hoofsetel, met suffragane bisdomme in [[Haarlem, Noord-Holland|Haarlem]], [[Breda]], [[Roermond]] en ’s-Hertogenbosch.&lt;ref name=&quot;Exqua&quot;&gt;''Ex Qua Die''&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;float: left; margin-left: 1em; font-size: 85%; background:lightyellow; color:black; width:250px; max-width: 250px;&quot; cellspacing=&quot;5&quot;
| style=&quot;text-align: left;&quot; |”Geen waskaars en geen rozen&lt;br /&gt;Ja, zelfs geen Petrus-tand&lt;br /&gt;Geen speelgoed van den booze&lt;br /&gt;Misleidt den Protestant!”&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Geuselied teen die invoering van die Katolieke biskoplike hiërargie in Nederland.&lt;ref&gt;''Teedere Quasties'', bl. 294&lt;/ref&gt;
|}
Die verset binne Nederland teen die oprigting van die bisdomme was groot, veral omdat Pius in sy bul baie negatief was oor die Calvinisme. Die uitspraak van die pous dat hy hoop dat die katolieke godsdiens weer in krag en omvang sou toeneem&lt;ref name=&quot;Exqua&quot; /&gt; lei tot dramatiese aantygings van Protestante wat vrees dat die Inkwisisie weer ingestel gaan word. Hulle voer aan dat 'die Tagtigjarige Oorlog vir niks gevoer is.'&lt;ref&gt;''Staf en storm: het herstel van de biskoplike hiërargie in Nederland in 1853'', bl. 11&lt;/ref&gt; Hulle stig die Aprilbeweging en stel 'n petisie op wat aan koning Willem III gegee word. Hulle vra die koning om op te tree teen die situasie. Willem III was die Aprilbeweging goed gesind en hy negeer die versoek van sy regering onder leiding van die eerste minister Johan Rudolph Thorbecke om openlik afstand te neem van die protes. Die regering kom ten val oor die protes. Thorbecke het die koning versoek om dit duidelik te stel dat kragtens die nuwe grondwet geen toestemming van die koning nodig was om die bisdomme op te rig nie. Ondanks die verset het die invoering van die hiërargie deurgegaan.

==== Verenigde State van Amerika ====
[[Lêer:John Cardinal McCloskey - Brady-Handy.jpg|duimnael|upright|Kardinaal John McCloskey]]
Die toename van die aantal Katolieke in Amerika, veral as gevolg van immigrasie uit Ierland en Italië, het Pius IX laat besluit om die aantal bisdomme te vergroot. Verskeie bestaande bisdomme is ook verhef tot aartsbisdomme soos [[Boston]], [[San Francisco]] en [[New York Stad]].&lt;ref&gt;''Catholic Hierarchy''&lt;/ref&gt; In 1875 word die aartsbiskop van New York, John McCloskey, die eerste kardinaal uit die Verenigde State.&lt;ref name=&quot;Cardi&quot; /&gt;

Om die verspreiding van die katolieke geloof in die Verenigde State te bevorder vra Pius IX die biskoppe om 'n biskopsinode byeen te roep en laat hy in Rome die Pouslike Noord-Amerikaans College oprig, vir die opleiding van Amerikaanse priesters.&lt;ref&gt;[http://www.pnac.org/ Website ''PNAC'']&lt;/ref&gt;

Op [[7 April]] [[1848]] het die Amerikaanse regering diplomatieke betrekkinge aangeknoop met die Vatikaan. Daar is egter nie ambassadeurs uitgeruil nie omdat Katolieke priesters nie aanvaar is as ambassadeurs nie. Onder binnelandse druk, as gevolg van simpatie vir die eenwording van Italië en die afskaffing van die pous se wêreldlike mag, word die betrekkinge beëindig in 1867. Dit sou duur tot 1939 na die besoek van [[Eugenio Pacelli]], later [[Pous Pius XII]], aan president [[Franklin D. Roosevelt]] dat daar weer betrekkinge tussen die Verenigde State en die Vatikaan daargestel is.&lt;ref&gt;''Money and the Rise of the Modern Papacy'', bl. 185&lt;/ref&gt;

=== Tegnologiese vernuwing en herstel van beskadigde kerke ===
[[Lêer:SanPietroSanPietro-SteO153.jpg|duimnael|upright|Standbeeld van Petrus by de Sint-Pietersbasiliek]]
Pius IX toon groot belangstelling vir vernuwing op tegnologiese gebied. In 1856 laat hy die spoornetwerk in die Kerklike Staat uitbrei. Op die plek van die huidige treinstasie Roma Termini word die eerste stasie van Rome gebou. In 1859 word die eerste treinverbinding tussen Rome en Civitavecchia deur die pous self geopen. Die pous het ook gasverligting en die telegraaf ingevoer.

Deur verskillende rewolusies en oorloë is baie kerke in Rome swaar beskadig. Pius het opdrag gegee om die kerke te herstel hoewel die Kerklike Staat nie die fondse daarvoor gehad het nie. Weens die gebrek aan geld het dit gewoonte geword om die mure van kerke te skilder om soos marmer te lyk eerder as werklike duur marmer te gebruik.&lt;ref&gt;[http://romeartlover.tripod.com/s.html Rome Artlover]&lt;/ref&gt;

Vir die Sint-Pietersplein gee Pius IX in 1847 opdrag om die standbeelde van die apostels Petrus en Paulus met nuwes te vervang. Die beelde is oorspronklik deur [[Pous Gregorius XVI]] laat maak en was bedoel vir die basiliek Sint Paulus buite die Mure. Die beelde, 10 meter hoog, was volgens Pius meer geskik vir die “Tempel van Petrus, prins van die apostels”.

[[Lêer:9919 - Milano - Sant'Ambrogio - Francesco Confalonieri - Pio IX (1880) - Foto Giovanni Dall'Orto 25-Apr-2007.jpg|duimnael|links|upright|Standbeeld van Pius IX in Milaan]]
Ander monumente opgerig in opdrag van Pius IX sluit in:
* Die ''Colonna dell'Immacolata'' te ere van die Onbevlekte Ontvangenis van Maria.
* 'n Standbeeld ter ere van die martelaar Laurentius van Rome en geplaas op 'n suil voor die basiliek Sint Laurens buite die Mure
* 'n Standbeeld van Petrus, wat 'n swaard oorhandig aan 'n Middeleeuse ridder. Die beeld herdenk die oorwinning van die pouslike (lees Franse) troep oor die soldate van [[Giuseppe Garibaldi]] tydens die slag van Mentana in 1867. Tans is die beeld in die begraafplaas Campo Verano in Rome
* 'n Kolossaal standbeeld van Petrus, ter herdenking van die Vatikaanse konsilie. Die beeld was bestem om voor die Romeinse kerk San Pietro in Montorio geplaas te word, maar deur die anneksasie van die stad Rome kom dit uiteindelik in die Vatikaanse tuin.

=== Oorlyde ===
[[Lêer:Pius IX - funeral.jpg|duimnael|upright|Artistieke voorstelling van die liggaam van Pius IX opgebaar in die Sint-Pietersbasiliek.&lt;ref&gt;''The life and acts of Pope Leo XIII'', bl. 71&lt;/ref&gt;]]
In 1877 word die 50-jarig biskopsjubileum van Pius IX gevier. Kort na die viering besluit Pius op versoek van die Konsilievaders die heilige Franciskus van Sales uit te roep tot kerkleraar, en bevestig dit met die apostoliese brief ''Dives in misericordia Deus'' van [[16 November]] [[1877]]. Tegelykertyd word Sales uitgeroep as beskermheilige van die Katolieke pers.&lt;ref&gt;''The Life of Pope Pius IX'', bl. 441&lt;/ref&gt;

Hoewel Pius self gesondheidsprobleme gehad het, probeer hy tog in Januarie 1878 'n versoening bewerkstellig met die sterwende koning Victor Emmanuel II van Italië. Pius se toenadering via monseigneur Francesco Marinelli word egter deur die hof geweier en die koning sterf op [[9 Januarie]] [[1878]].&lt;ref&gt;''The life of Pius IX'', bl. 449&lt;/ref&gt;

Op [[5 Februarie]] [[1878]] kry Pius 'n [[brongitis]]-aanval, gevolg deur hoë [[koors]]. Op 6 Februarie word dit duidelike dat hy nie lank meer sal lewe nie. Hy sterf op [[7 Februarie]] [[1878]] na 'n pontifikaat van 31 jaar en 236 dae. Met sy dood kom 'n einde aan die langste pontifikaat tot op hede (2016).&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20000903_pius-ix_en.html Pope Pius IX], www.vatican.va&lt;/ref&gt;

Op [[13 Februarie]] [[1878]] word hy begrawe in 'n sarkofaag binne die Sint-Pietersbasiliek.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.corbisimages.com/images/SP001750.jpg?size=67&amp;uid=56E6EF24-A23B-4C95-A081-3154C8347C56 |title=Afbeelding van die sarkofaag van Pius IX in die Sint-Pietersbasiliek. |access-date= 3 Oktober 2011 |archive-date=14 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110914114437/http://www.corbisimages.com/images/SP001750.jpg?size=67&amp;uid=56E6EF24-A23B-4C95-A081-3154C8347C56 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; In sy testament gedateer Maart 1875, gepubliseer in die ''Populo Romano'' op [[26 Mei]] [[1878]],&lt;ref&gt;[http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=9B04E2D8173EE63BBC4A52DFB0668383669FDE ''The New York Times|New York Times'' van 12 Junie 1878]&lt;/ref&gt; het Pius egter gevra om in die basiliek Sint-Laurens buite die Mure begrawe te word. Op [[13 Julie]] [[1881]] word sy liggaam in die nag na sy laaste rusplek oorgebring. Die nagtelike uur is gekies om oproer te voorkom. Tog is die stoet deur 'n bende anti-Katolieke Nasionaliste met modder bestook en is probeer om die liggaam van die pous in die Tiber te gooi.&lt;ref&gt;''Pius IX'', deur Roberto De Mattei, bl. 90&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Joseph Schmidlin, ''Papstgeschichte'', Vol I-IV, Köstel-Pusztet München, 1922–1939, bl. 103–104&lt;/ref&gt;

Tydens die konklaaf wat op Pius se dood volg word binne drie stemrondtes kardinaal [[Gioacchino Pecci]] verkies as [[Pous Leo XIII]].

Op die inisiatief van onder andere graaf Giovanni Acquaderni (één van die oprigters van die Katolieke Aksie) en volgens die wens van Pius in sy testament is 'n grafmonument geplaas wat verwys na sy pontifikaat van 31 jaar 7 maande en 22 dae.&lt;ref&gt;[http://rubens.anu.edu.au/htdocs/bycountry/italy/rome/popolo/pics/0109/P10954.JPG Afbeelding grafmonument]&lt;/ref&gt;

Na Pius se saligverklaring in 2000 is sy liggaam wat danksy goeie balseming nog intak was, in 'n reliekskryn in die kerk geplaas.

=== Volkslied ===
Ter ere van die 50-jarig priesterjubileum van pous Pius IX komponeer die Franse komponis Charles Gounod die “Inno e Marcia Pontificale” (Pouslike Mars), wat vir die eerste keer op [[11 April]] [[1869]] uitgevoer word. Pous Pius XII besluit ter geleentheid van die Heilige Jaar 1950 dat die mars die volkslied van die Vatikaan moet word. Die mars vervang die ou volkslied, die ''Gran Marcia Trionfale'', gekomponeer deur die Oostenryker Vittorino Hallmayr in 1857. Twee reëls van die mars word gespeel tydens plegtighede op die Sint-Pietersplein, saam met die eerste twee reëls van die Italiaanse volkslied ''Il Canto degli Italiani” (ook bekend as “Fratelli d’Italia'').

=== Pius Kantate ===
Die Nederlandse priester-digter Herman Schaepman organiseer in 1871 in Amsterdam 'n groot manifestasie ter ere van die vyfentwintigjarig pontifikaat van Pius IX. By die byeenkoms, die eerste groot Katolieke manifestasie in Nederland na die herstel van die biskoplike hiërargie, skryf hy die “Pius Kantate”. Die musiek vir die stuk word gekomponeer deur Johannes Verhulst. Die laaste deel van die kantate, “Aan U, o Koning der eeue” (waarmee Schaepman Pius bedoel het, maar nou gesien word as 'n verwysing na Christus) word tans steeds gesing by die fees van Christus-koning, op die laaste Sondag van die kerklike jaar.

=== Die kollege van kardinale ===
Tydens 23 konsistories stel Pius IX in totaal 123 kardinale aan. Deur sy ampstermyn van amper 32 jaar was daar by sy dood slegs drie stemgeregtigde kardinale wat nie al voorheen aan 'n konklaaf deelgeneem het nie. 'n Vierde kardinaal, Friedrich Johannes von Schwarzenberg, was in 1846 kiesgeregtig, maar het nie deelgeneem aan die konklaaf nie. Weens die omvang van die lys van sy aanstellings word dit '''[[Lys van kardinale aangestel deur Pous Pius IX|hier]]''' gehou.

=== Saligverklarings ===
Gedurende sy pontifikaat verklaar Pius IX in totaal 329 persone salig, onder wie die Nederlandse Jesuïet Petrus Canisius (heilig verklaar in 1925), die Vlaamse Jesuïet Jan Berchmans (heilig verklaar in 1888) en twee van Pius se voorgangers: [[Pous Urbanus V]] en [[Pous Eugenius III]].

=== Heiligverklarings ===
In totaal is 63 persone heilig verklaar, amper soveel soos in die 17de en 18de eeu saam. Onder hulle die Spaanse Inkwisiteur Pedro de Arbués, die Poolse Josafat Kuncewycz, die eerste deur die Rooms-Katolieke Kerk erkende heilige van die Oosterse Ritus en die 19 Martelare van Gorcum wat in 1572 deur die Watergeuse vermoor is.

=== Bulle, briewe, ensiklieke en dekrete ===
Pius het 'n groot aantal bulle, ensiklieke, briewe en preke geskrywe. Weens die omvang van die lys word dit '''[[Lys van publikasies van Pous Pius IX|hier]]''' gehou.

== Verering ==
[[Lêer:Tomb of Pope Pius IX.jpg|duimnael|Reliekskryn met die liggaam van Pous Pius IX]]
Die ondersoek vir die proses tot saligverklaring van Pius IX word deur [[Pous Pius X]] begin op [[11 Februarie]] [[1907]]. Hoewel die Vatikaan die proses vinnig wil afhandel, word veel teenstand ondervind. In 1962 word teen die sin van [[Pous Johannes XXIII]] weer besluit om die saligverklaring uit te stel om verder ondersoek na die lewe van Pius IX te doen.&lt;ref name=&quot;Onfeil207&quot;&gt;''Hoe de paus onfeilbaar werd'', bl. 207&lt;/ref&gt; Johannes was van mening dat Pius IX 'n “besondere herder” was en dat die saligverklaring die doelstellings van die tweede Vatikaanse konsilie sou onderskrywe.&lt;ref&gt;''Time Magazine'', 31 Augustus 1962, bl. 46&lt;/ref&gt;

Ook [[Pous Paulus VI]] was duidelik oor die voorgenome saligverklaring. In 'n toespraak ter geleentheid van die honderdste sterfdag van Pius IX, prys hy sy voorganger en beskrywe die dogmas van die Eerste Vatikaanse Konsilie as “vuurbakens in die ontwikkeling van die teologie”.&lt;ref name=&quot;Find&quot;&gt;{{Cite web |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1252/is_14_127/ai_65329625/?tag=content;col1 |title=''Find articles'' |access-date= 3 Oktober 2011 |archive-date=21 Julie 2004 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040721033828/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1252/is_14_127/ai_65329625 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Hy skryf die verset teen die saligverklaring toe aan die kort tyd wat verstryk het sedert die einde van die Konsilie en die “nuwe tyd” (1978).&lt;ref name=&quot;Onfeil207&quot; /&gt;

Uiteindelik word die proses in 1986 afgerond. Die ondersoek na die wonder wat aan Pius IX toegeskryf is, is toe ook voltooi. 'n Non, Marie-Thérèse de St-Paul, sou op voorspraak van Pius genees wees van artrose van die knie, wat nie op mediese gronde verklaar kon word nie. Omdat [[Pous Johannes Paulus II]] nie gerus was oor die reaksie, veral in Italië, wat sou volg op die saligverklaring nie, het hy biskoppe, historici en politici om advies gevra. Hulle het beweer dat die gevreesde verset nie bestaan nie.&lt;ref name=&quot;Trouw8&quot;&gt;''Trouw'', 8 Junie 2000&lt;/ref&gt;

Toe bekend gemaak is dat die saligverklaring tog sou deurgaan bars daar wel geweldige kritiek los. Kerkgeskiedkundiges wat in [[Innsbruck]] vergader het, het die Vatikaan verwyt dat in die ondersoek na Pius se lewe belangrike bevindings genegeer is en dat “menslike en geestelike defekte” na vore gekom het. By die analise van die gebeurtenisse van sy tyd sou Pius slegs die werk van God of die duiwel gesien het. Dit word gesien as 'n gebrek aan intelligensie wat saligverklaring onwenslik maak.&lt;ref name=&quot;Trouw8&quot; /&gt;

Die meeste kritiek was egter afkomstig van die Jode. Pius IX is deur baie Joodse organisasies gesien as die verteenwoordiger van die kerklike antisemitisme. Dit word veral aangetoon uit die Edgardo Mortara-saak, maar ook omdat hy die Jode uit die stad Rome na ghetto’s verdryf het en hulle beskryf het as “tjankend honde” wat hulle dringend moet bekeer. Opmerklik is dat die saak van Mortara nie juis getel het by die ondersoek na sy saligverklaring omdat dit volgens die Vatikaan in die tyd gewoonte was om Joodse kinders te doop en dan Katoliek op te voed.&lt;ref name=&quot;Trouw8&quot; /&gt; Edgardo Mortara se getuieverklaring is egter wel in die ondersoekproses gebruik. Mortara verklaar daarin dat hy hoop die pous sal gou heilig verklaar word en onderstreep dat die pous veel beteken het vir die Joodse gemeenskap.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.catholic-forum.com/saints/pope025501.htm |title=Getuieverklaring Edgardo Mortara |access-date= 3 Oktober 2011 |archive-date=30 Mei 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090530070336/http://www.catholic-forum.com/saints/pope025501.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Die spesifieke datum van saligverklaring, [[3 September]] [[2000]], is ook swak gekies omdat dit saamgeval het met die viering van die Joodse kultuurdag in Europa. Verskillende Joodse organisasie het tereg gevrees dat die toenadering van die Vatikaan aan die Joodse gemeenskap hierdeur geskaad is.&lt;ref name=&quot;Trouw8&quot; /&gt;

Simpatisante van Pius IX beskrywe hom as 'n vriendelike en sjarmante man. Sy optrede teen vernuwing is toegeskryf aan sy verset teen antiklerikale en antireligieuse bewegings.&lt;ref name=&quot;Find&quot; /&gt;

Op [[3 September]] [[2000]] word Pius IX saam met [[Pous Johannes XXIII]] en drie ander kandidate, Tommaso Reggio, Guillaume Joseph Chaminade en Columba Marmion, salig verklaar. In sy boodskap tydens die plegtigheid beskrywe pous Johannes Paulus II die pontifikaat van Pius IX as 'n moeilike periode waarin Pius veel gely het om sy roeping te vervul. Pius is beskrywe as 'n lig tydens die konflikte van sy tyd.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/2000/documents/hf_jp-ii_hom_20000903_beatification_en.html Boodskap tydens die plegtigheid by die saligverklaring van Pius IX], www.vatican.va&lt;/ref&gt;

Op [[4 September]] verdedig die pous die besluit om Pius IX salig te verklaar. Hy benadruk dat die wêreld Pius nie verstaan het nie. Na aanvanklike goedkeuring aan die begin van sy pontifikaat het dit gou verander in beskuldigings, aanvalle en laster. Desondanks sou Pius altyd, ook teenoor sy vyande lankmoedig wees. Op [[5 September]] [[2000]] voeg [[Pous Johannes Paulus II]] daaraan toe dat by kandidate vir saligverklaring nie so seer na die historiese keuses van die kandidaat gekyk word nie, maar veral na eienskappe wat vir gelowiges dien as voorbeeld.&lt;ref&gt;''Trouw'', [[5 September]] [[2000]]&lt;/ref&gt;

Pius IX se feesdag is [[7 Februarie]].

== Bibliografie ==
* Artaud de Montor, Alexis, Chevalier de. (1911) The lives and times of the popes (vertaal vanaf &quot;Les vies des papes&quot;) The Catholic publication Society of America, New York. Heruitgee: Kessinger Publishing. http://www.saint-mike.org/library/ papal_library/default.asp
* Duff, Eamon (2001). ''Saints and Sinners: A History of the Popes'', Yale University Press. {{ISBN|0-300-09165-6}}.
* Maxwell-Stuart, P. G. (2002). ''Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present'', Thames &amp; Hudson. {{ISBN|0-500-01798-0}}.

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Bronne ==
{{refbegin}}
* {{en}} ''[http://www.archive.org/details/a587065500hassuoft Life of Pope Pius IX''], John R. G. Hassard (1878), The Catholic Publication Society Co.
* ''Pius IX Eene naar het leven geschetste biografie'', Pierre Vésinier (1861, karikatuur)
* {{en}} ''[http://www.archive.org/details/thelifeofpopepiu00sheauoft The Life of Pope Pius IX and the Great Events in the History of the Church during his Pontificate]'', John Gilmary Shea (1878), Thomas Kelly New York
* ''Sleutelbewaarders'', Roger Collins (2009), {{ISBN|978-9-0351-3152-1}}, Uitgewery Bert Bakker
* ''Hoe de paus onfeilbaar werd. Macht en onmacht van een dogma'', August Bernhard Hasler, met 'n inleiding van Hans Küng (1980), {{ISBN|90-6074-097-1}}, Uitgewery In den Toren
* ''In Gods naam. De Katholieke Kerk en de jodenvervolging'', David I. Kertzer (2002), {{ISBN|90-5333-909-4}}, Uitgewery Prometheus
* {{en}} ''[http://www.archive.org/details/lifeofpiusixdown00oreirich A life of Pius IX down to the Episcopal jubilee of 1877]'', Bernard O’Reilly (1877), P.F. Collier, New York
* {{en}} ''[http://www.archive.org/details/lastdaysofpapalr00cesauoft The last days of Papal Rome, 1850–1870]'', Raffaele de Cesare – George Macaulay Trevelyan – Helen Zimmern (1909), Constable, London
* {{en}} ''[http://books.google.be/books?id=wJXFMAwZ1aoC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=God+%26+greater+Britain,+Religion+and+National+Life+in+Britain+and+Ireland+1843-1945&amp;source=bl&amp;ots=x17SuY8TQ_&amp;sig=7XOE32KXAlIFIAoMLOUhpgKXP3Y&amp;hl=nl&amp;ei=QxPWS7yALZSdOP_bhd4N&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1&amp;ved=0CAgQ6AEwAA#v=onepage&amp;q&amp;f=false God &amp; greater Britain, Religion and National Life in Britain and Ireland 1843–1945]'', John Wolffe (1994), {{ISBN|0-415-03570-8}}, Routledge
* {{en}} ''[http://books.google.be/books?id=t9QxJMdp6FMC&amp;dq=Papal+elections+in+the+age+of+transition,+1878-1922&amp;printsec=frontcover&amp;source=bn&amp;hl=nl&amp;ei=chLWS-GCCJyJONDeqJAO&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=4&amp;ved=0CBoQ6AEwAw#v=onepage&amp;q&amp;f=false Papal elections in the age of transition, 1878–1922]'', Francis A. Burkle-Young (2000), {{ISBN|978-0-7391-0114-8}}, Lexington Books
{{refeindig}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Pius IX}}
{{En-Wikisource info|Catholic Encyclopedia (1913)/Pope Pius IX}}
* {{CE|http://www.newadvent.org/cathen/12134b.htm}}
* {{CF|http://saints.sqpn.com/pope-blessed-pius-ix/}}
* {{BBKL|http://www.bautz.de/bbkl/p/pius_ix.shtml}}
* {{PTA|http://www.cfpeople.org/Books/Pope/POPEp253.htm#T1}}
&lt;!--*{{Bulle|Bulskakel}} stukkend --&gt;
* {{VH|http://www.vaticanhistory.de/vh/html/pius_ix_1.html}}
* {{CA|http://www2.fiu.edu/~mirandas/bios1839-iii.htm#Mastai}}
* {{CH|http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bmasfer.html}}
* {{Giga|http://www.gcatholic.com/hierarchy/pope/P09.htm}}
* {{PapalLib|http://www.saint-mike.org/library/papal_library/piusix/piusix.html}}

== Nota ==
Saamgestel en vertaal uit die [[:nl:Paus Pius IX|Nederlandse]], [[:en:Pope Pius IX|Engelse]], [[:de:Pius IX.|Duitse]] en [[:fr:Pie IX|Franse]] wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.

== Opvolging ==
{{s-start}}
{{s-bef|voor=Mario Ancalani}}
{{s-ttl|titel=Aartsbiskop van Spoleto|jare=1827 – 1832}}
{{s-aft|na=Ignazio Giovanni Cadolino}}
{{s-bef|voor=Giacomo Giustiniani}}
{{s-ttl|titel=Biskop van Imola|jare=1832 – 1846}}
{{s-aft|na=Gaetano Baluffi}}
{{s-bef|voor=[[Pous Gregorius XVI|Gregorius XVI]]}}
{{s-ttl|titel=Pous (Pontifex Maximus)|jare=1846 – 1878}}
{{s-aft|na=[[Pous Leo XIII|Leo XIII]]}}
|}

{{Pouse}}
{{Teenpouse}}
{{Voorbladster}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Geboortes in 1792]]
[[Kategorie:Italiaanse pouse|Pius IX]]
[[Kategorie:Saliges in die Christendom|Pius IX]]
[[Kategorie:Sterftes in 1878]]</text>
      <sha1>nyrwj1xpdtnc8e5tpg5og91p9mtf608</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Simon van der Stel wapen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>62191</id>
    <revision>
      <id>2924791</id>
      <parentid>1170575</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:35:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="424" sha1="276qywvte3huery9ftzsudacn0roots" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Wapen van die [[Laerskool Simon van der Stel]], Wynberg, Kaapstad
|bron=Amptelike webwerf
|datum=1948
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{handelsmerk}}
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Skole in die Wes-Kaap]]
[[Kategorie:Skoolwapens]]</text>
      <sha1>276qywvte3huery9ftzsudacn0roots</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Cradock Plains of the Camdeboo.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>67507</id>
    <revision>
      <id>2924737</id>
      <parentid>997975</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:52:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="426" sha1="ln30xs3qfn1vrol57xtaq7d1cwucdkf" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Tipiese landskap buite [[Cradock]] / A typical landscape near Cradock, Eastern Cape
|bron=Eie werk
|datum=12 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Kamdeboo]]</text>
      <sha1>ln30xs3qfn1vrol57xtaq7d1cwucdkf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Colesbergkoppie.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71008</id>
    <revision>
      <id>2924746</id>
      <parentid>1053503</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:07:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="386" sha1="klmue0kmtc7k12lggfsc8qsb1nvwwm3" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Colesberg]]koppie
|bron=Eie werk
|datum=13 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Colesberg]]
[[Kategorie:Kamdeboo]]</text>
      <sha1>klmue0kmtc7k12lggfsc8qsb1nvwwm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Elliot NG kerk driekwarteeu-steen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71135</id>
    <revision>
      <id>2924778</id>
      <parentid>1055655</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:28:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="442" sha1="qugd55tud9e18tmoeav188tqwsq8mf8" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=75ste herdenking van die oprigting van die kerkgebou van die [[NG gemeente Elliot]]
|bron=Eie werk
|datum=16 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Hoekstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>qugd55tud9e18tmoeav188tqwsq8mf8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Elliot NG kerk eeufees-steen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71137</id>
    <revision>
      <id>2924779</id>
      <parentid>1055662</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:29:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="462" sha1="1tpqqgun0j6l1184ew1xpr46cmj1hka" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Steen ter herdenking van die 100ste bestaansjaar van die [[NG gemeente Elliot]]
|bron=Eie werk
|datum=16 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Hoekstene in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Eeufeeste]]</text>
      <sha1>1tpqqgun0j6l1184ew1xpr46cmj1hka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Elliot NG kerk hoeksteen 1.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71138</id>
    <revision>
      <id>2924780</id>
      <parentid>1055674</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="417" sha1="2qrvvye0nh1z94s0255w2dz4sx0urvy" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Hoeksteen van die kerkgebou van die [[NG gemeente Elliot]]
|bron=Eie werk
|datum=16 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Hoekstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>2qrvvye0nh1z94s0255w2dz4sx0urvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Elliot NG kerk muur van herinnering hoeksteen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71141</id>
    <revision>
      <id>2924782</id>
      <parentid>1055678</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="447" sha1="j446qonhvdcrk9lt4868zqs76dsrp4x" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Hoeksteen van die muur van herinnering op die kerkperseel van die [[NG gemeente Elliot]]
|bron=Eie werk
|datum=16 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Hoekstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>j446qonhvdcrk9lt4868zqs76dsrp4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Elliot NG kerk muur van herinnering steen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71142</id>
    <revision>
      <id>2924783</id>
      <parentid>1055679</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:31:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="412" sha1="n8ymrwx8uw7sv9f3mjrrl5komlskq02" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Steen in muur van herinnering, [[NG gemeente Elliot]]
|bron=Eie werk
|datum=16 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Hoekstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>n8ymrwx8uw7sv9f3mjrrl5komlskq02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Elliot NG kerk ringmuur.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71143</id>
    <revision>
      <id>2924784</id>
      <parentid>1055680</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:32:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="411" sha1="rt1t8a4qcct4d17w8mgyloektif8tgk" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Hoeksteen van die [[NG gemeente Elliot]] se ringmuur
|bron=Eie werk
|datum=16 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Hoekstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>rt1t8a4qcct4d17w8mgyloektif8tgk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Elliot Gereformeerde kerk hoeksteen 2.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71147</id>
    <revision>
      <id>2924776</id>
      <parentid>1055700</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:26:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="492" sha1="jk1ba5lopngb551sjs580yspaw37l0t" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing='n Steen ter herdenking van die 110ste bestaansjaar van [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde kerkgebou]] op [[Elliot]].
|bron=Eie werk
|datum=16 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Hoekstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>jk1ba5lopngb551sjs580yspaw37l0t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Elliot Gereformeerde kerk ou hoeksteen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71148</id>
    <revision>
      <id>2924777</id>
      <parentid>1055701</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:27:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="454" sha1="bno9pb2usqqg1iger4jciv72hrphbym" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Hoeksteen van die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde kerkgebou]] op [[Elliot]].
|bron=Eie werk
|datum=16 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Hoekstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>bno9pb2usqqg1iger4jciv72hrphbym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Elliot hoërskool 1.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71150</id>
    <revision>
      <id>2924955</id>
      <parentid>2694570</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:54:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <origin>2924955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="434" sha1="am61upivlfp8750o0hn8x9gk7i5ibmy" xml:space="preserve">{{NowCommons|Elliot hoërskool 1.jpg}}
== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Geboue van die hoërskool op [[Elliot]]
|bron=Eie werk
|datum=16 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Skole in die Oos-Kaap]]</text>
      <sha1>am61upivlfp8750o0hn8x9gk7i5ibmy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Elliot hoërskool 2.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71151</id>
    <revision>
      <id>2924954</id>
      <parentid>1055709</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:54:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="378" sha1="f34qhriei4zmg277yyi6con71991tgx" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Hoërskool, [[Elliot]]
|bron=Eie werk
|datum=16 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Skole in die Oos-Kaap]]</text>
      <sha1>f34qhriei4zmg277yyi6con71991tgx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Elliot stadsaal hoeksteen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71155</id>
    <revision>
      <id>2924786</id>
      <parentid>1059990</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:32:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="396" sha1="bocp06lvg63pxoyrgmxgpaybglzgx61" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Hoeksteen van [[Elliot]] se stadsaal.
|bron=Eie werk
|datum=16 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Hoekstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>bocp06lvg63pxoyrgmxgpaybglzgx61</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:De la Rey standbeeld Lichtenburg.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71496</id>
    <revision>
      <id>2924739</id>
      <parentid>1296977</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:55:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="509" sha1="osbiyo2cknvbtismggc98bmag8go269" xml:space="preserve">{{now Commons|File:De la Rey standbeeld Lichtenburg.jpg|date=2014-08-16}}
== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Standbeeld van genl. [[Koos de la Rey]] voor [[Lichtenburg]] se stadsaal
|bron=Eie werk
|datum=Desember 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Christiaan Cloete
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Christiaan Cloete}}
{{NowCommons}}
[[Kategorie:Koos de la Rey]]</text>
      <sha1>osbiyo2cknvbtismggc98bmag8go269</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:De la Rey standbeeld Lichtenburg 2.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>71497</id>
    <revision>
      <id>2924738</id>
      <parentid>1060109</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:54:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="407" sha1="dh3k50raev8rukqgbmdwmnp2ue898m7" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Standbeeld van genl. [[Koos de la Rey]] op [[Lichtenburg]]
|bron=Eie werk
|datum=Desember 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Christiaan Cloete
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Christiaan Cloete}}

[[Kategorie:Koos de la Rey]]</text>
      <sha1>dh3k50raev8rukqgbmdwmnp2ue898m7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Mev Koos de la Rey.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>72886</id>
    <revision>
      <id>2924742</id>
      <parentid>1199924</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="442" sha1="5meqqo0c3983kauwcra8jpn2jilffp9" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Jacoba Elizabeth Greeff, Mev. genl. [[Koos de la Rey]], afgeneem toe sy voorsitser was van die [[Lichtenburg]]se Vroue-Helpmekaar
|bron=Helpmekaar Gedenkboek
|datum=1917
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Koos de la Rey]]</text>
      <sha1>5meqqo0c3983kauwcra8jpn2jilffp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ehs wapen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>77677</id>
    <revision>
      <id>2924760</id>
      <parentid>1181038</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:25:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="347" sha1="n2f6kerfkvedsjs0zw56vg4l0f6ftqr" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing= Wapen/Logo van Hoërskool Ermelo
|bron= Hoërskool Ermelo Webtuiste
|datum=
|daarsteller=
|outeur=Hoërskool Ermelo
|ander_weergawes=
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Skoolwapens]]</text>
      <sha1>n2f6kerfkvedsjs0zw56vg4l0f6ftqr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924763</id>
      <parentid>2924760</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="381" sha1="hzksx1e7hvwkkimdzk2x0p34l12uuqg" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing= Wapen/Logo van Hoërskool Ermelo
|bron= Hoërskool Ermelo Webtuiste
|datum=
|daarsteller=
|outeur=Hoërskool Ermelo
|ander_weergawes=
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Skoolwapens]]
[[Kategorie:Skole in Mpumalanga]]</text>
      <sha1>hzksx1e7hvwkkimdzk2x0p34l12uuqg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenkteken Albert Zinn.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>80263</id>
    <revision>
      <id>2924939</id>
      <parentid>1204831</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:04:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="460" sha1="8t3zb5o0zo9qrswb4u543jdmfsb9095" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing='n Gedenkteken vir ds. [[Albert Zinn]] op die kerkperseel van die [[NG gemeente Beaufort-Wes]]
|bron=Eie werk
|datum=22 September 2013
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Gedenknaalde in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>8t3zb5o0zo9qrswb4u543jdmfsb9095</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Grafsteen AP Morgenthal.JPG</title>
    <ns>6</ns>
    <id>80901</id>
    <revision>
      <id>2924721</id>
      <parentid>1212298</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:27:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="522" sha1="tksgt3yrvg9a9qipmanamaeg9uadsi5" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Grafsteen van ds. [[AP Morgenthal]], Forest Hill-begraafplaas, [[Port Elizabeth]]
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1941771 Gebruik met verlof van Eggsa.org]
|datum=[[9 Oktober]] [[2010]]
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Carol Beneke
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Carol Beneke}}

[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>tksgt3yrvg9a9qipmanamaeg9uadsi5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds JG Olivier grafsteen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>84050</id>
    <revision>
      <id>2924753</id>
      <parentid>1233697</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:15:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="611" sha1="0w8n6urjbtoprjgap6orz9od7e89hea" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Grafsteen van ds. [[Johannes Gerhardus Olivier]], kerkterrein, [[NG gemeente Bethulie]]
|bron=Gebruik met verlof van die Genealogiese Vereniging van Suid-Afrika: [http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=70463&amp;&amp;g2_GALLERYSID=6205d098042f7a35219f030764bccc5a www.eggsa.co.za]
|datum=2005
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Simon du Plooy
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Simon du Plooy}}

[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>0w8n6urjbtoprjgap6orz9od7e89hea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Perm (geologie)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84107</id>
    <revision>
      <id>2924865</id>
      <parentid>2471141</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T21:13:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+prent</comment>
      <origin>2924865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2836" sha1="q96y7zjpr0fuujjxap04m1jlfj4fpte" xml:space="preserve">{{Perm}}
[[Lêer:Onder Karoo.png|duimnael|317px|regs|Diere en -plante van 'n meeroewer-ekostelsel in die mid-Permtyd, waarvan fossiele in die Karoo gevind is.]] 
Die '''Perm''' is die laaste [[geologie]]se [[periode (geologie)|periode]] van die [[Paleosoïkum|Paleosoïese Era]] en strek van die einde van die [[Karboon]] sowat 298,9&amp;nbsp;miljoen jaar gelede tot die begin van die eerste periode van die [[Mesosoïkum|Mesosoïese Era]], die [[Trias]], sowat 252,2&amp;nbsp;miljoen jaar gelede.&lt;ref&gt;{{cite web |last=ICS |title=International Chronostratigraphic Chart |url=http://www.stratigraphy.org/column.php?id=Chart/Time%20Scale |year=2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121030215828/http://www.stratigraphy.org/column.php?id=Chart%2FTime%20Scale |archive-date=30 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all |access-date=17 Augustus 2021 }}&lt;/ref&gt; Dit het in 1841 sy naam gekry van die geoloog sir Roderick Murchison en is genoem na die antieke koninkryk [[Permië]]. Dit is ook die laaste [[Sisteem (stratigrafie)|chronostratigrafiese sisteem]] van die Paleosoïese [[erateem]].

[[Lêer:The World of the Carboniferous-Permian boundary.svg|duimnael|links|Die [[floraryk]]e van die Perm se begin]]In die Perm het die vroeë [[Amniota]] verdeel in die voorouers van die [[soogdier]]e, [[skilpad|waterskilpaaie]], [[Lepidosauria]] en [[Archosauria]]. Daar was in dié tyd ’n enkele [[kontinent]], [[Pangaea]], wat omring was deur die oseaan [[Panthalassa]]. Die uitgebreide [[reënwoud]]e van die [[Karboon]] het verdwyn en groot, droë woestyne het ontstaan in die middelste dele van die kontinent. [[Reptiel]]e, wat beter kon aanpas by die droë toestande, het begin oorheers in die plek van hul [[amfibie]]se voorouers. 

Die Perm en die Paleosoïkum het geëindig met die [[Perm-Trias-uitwissing]], die grootste massa-uitwissing in die Aarde se geskiedenis. Byna 90% van die seespesies en 70% van die landspesies is uitgewis.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sciencedaily.com/articles/p/permian-triassic_extinction_event.htm |title=argiefkopie |access-date=24 Januarie 2014 |archive-date=14 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150414073613/http://www.sciencedaily.com/articles/p/permian-triassic_extinction_event.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die Aarde sou eers weer ’n ruk ná die begin van die Trias van dié katastrofe herstel.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.ucmp.berkeley.edu/permian/permstrat.html Die Universiteit van Kalifornië]
* [http://www.ucmp.berkeley.edu/permian/glassmts.html Klassieke Permiese strata]
* [http://www.geo-lieven.com/erdzeitalter/perm/perm.htm Voorbeelde van Permiese fossiele]
* {{Commons-kategorie inlyn|Permian}}
* {{Wikt-inlyn|Perm}}

{{Fanerosoïese_Eon}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Paleosoïkum]]
[[Kategorie:Perm| ]]</text>
      <sha1>q96y7zjpr0fuujjxap04m1jlfj4fpte</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924866</id>
      <parentid>2924865</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T21:18:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>skakel</comment>
      <origin>2924866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2840" sha1="0e7gsl5hq9dphnp872p4qukk2mp8w76" xml:space="preserve">{{Perm}}
[[Lêer:Onder Karoo.png|duimnael|317px|regs|Diere en -plante van 'n meeroewer-ekostelsel in die mid-Permtyd, waarvan fossiele in die [[Karoo]] gevind is.]] 
Die '''Perm''' is die laaste [[geologie]]se [[periode (geologie)|periode]] van die [[Paleosoïkum|Paleosoïese Era]] en strek van die einde van die [[Karboon]] sowat 298,9&amp;nbsp;miljoen jaar gelede tot die begin van die eerste periode van die [[Mesosoïkum|Mesosoïese Era]], die [[Trias]], sowat 252,2&amp;nbsp;miljoen jaar gelede.&lt;ref&gt;{{cite web |last=ICS |title=International Chronostratigraphic Chart |url=http://www.stratigraphy.org/column.php?id=Chart/Time%20Scale |year=2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121030215828/http://www.stratigraphy.org/column.php?id=Chart%2FTime%20Scale |archive-date=30 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all |access-date=17 Augustus 2021 }}&lt;/ref&gt; Dit het in 1841 sy naam gekry van die geoloog sir Roderick Murchison en is genoem na die antieke koninkryk [[Permië]]. Dit is ook die laaste [[Sisteem (stratigrafie)|chronostratigrafiese sisteem]] van die Paleosoïese [[erateem]].

[[Lêer:The World of the Carboniferous-Permian boundary.svg|duimnael|links|Die [[floraryk]]e van die Perm se begin]]In die Perm het die vroeë [[Amniota]] verdeel in die voorouers van die [[soogdier]]e, [[skilpad|waterskilpaaie]], [[Lepidosauria]] en [[Archosauria]]. Daar was in dié tyd ’n enkele [[kontinent]], [[Pangaea]], wat omring was deur die oseaan [[Panthalassa]]. Die uitgebreide [[reënwoud]]e van die [[Karboon]] het verdwyn en groot, droë woestyne het ontstaan in die middelste dele van die kontinent. [[Reptiel]]e, wat beter kon aanpas by die droë toestande, het begin oorheers in die plek van hul [[amfibie]]se voorouers. 

Die Perm en die Paleosoïkum het geëindig met die [[Perm-Trias-uitwissing]], die grootste massa-uitwissing in die Aarde se geskiedenis. Byna 90% van die seespesies en 70% van die landspesies is uitgewis.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sciencedaily.com/articles/p/permian-triassic_extinction_event.htm |title=argiefkopie |access-date=24 Januarie 2014 |archive-date=14 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150414073613/http://www.sciencedaily.com/articles/p/permian-triassic_extinction_event.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die Aarde sou eers weer ’n ruk ná die begin van die Trias van dié katastrofe herstel.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.ucmp.berkeley.edu/permian/permstrat.html Die Universiteit van Kalifornië]
* [http://www.ucmp.berkeley.edu/permian/glassmts.html Klassieke Permiese strata]
* [http://www.geo-lieven.com/erdzeitalter/perm/perm.htm Voorbeelde van Permiese fossiele]
* {{Commons-kategorie inlyn|Permian}}
* {{Wikt-inlyn|Perm}}

{{Fanerosoïese_Eon}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Paleosoïkum]]
[[Kategorie:Perm| ]]</text>
      <sha1>0e7gsl5hq9dphnp872p4qukk2mp8w76</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924893</id>
      <parentid>2924866</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T07:32:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>teksdetails, woordorde</comment>
      <origin>2924893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2854" sha1="34vwdljmbv2ijbhl6y7cidca2mc2rlm" xml:space="preserve">{{Perm}}
[[Lêer:Onder Karoo.png|duimnael|317px|regs|Diere en plante van 'n meeroewer-[[ekostelsel]] in die mid-Permtyd, waarvan fossiele in die [[Karoo]] gevind is.]] 
Die '''Perm''' is die laaste [[geologie]]se [[periode (geologie)|periode]] van die [[Paleosoïkum|Paleosoïese Era]] en strek van die einde van die [[Karboon]] sowat 298,9&amp;nbsp;miljoen jaar gelede, tot die begin van die [[Trias]], die eerste periode van die [[Mesosoïkum|Mesosoïese Era]] sowat 252,2&amp;nbsp;miljoen jaar gelede.&lt;ref&gt;{{cite web |last=ICS |title=International Chronostratigraphic Chart |url=http://www.stratigraphy.org/column.php?id=Chart/Time%20Scale |year=2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121030215828/http://www.stratigraphy.org/column.php?id=Chart%2FTime%20Scale |archive-date=30 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all |access-date=17 Augustus 2021 }}&lt;/ref&gt; Dit het in 1841 sy naam van die [[geoloog]] sir Roderick Murchison ontvang, en is na die antieke koninkryk [[Permië]] genoem. Dit is ook die laaste [[Sisteem (stratigrafie)|chronostratigrafiese sisteem]] van die Paleosoïese [[erateem]].

[[Lêer:The World of the Carboniferous-Permian boundary.svg|duimnael|links|Die [[floraryk]]e van die Perm se begin]]
In die Perm het die vroeë [[Amniota]] in die voorouers van die [[soogdier]]e, [[skilpad|waterskilpaaie]], [[Lepidosauria]] en [[Archosauria]] verdeel. Daar was in dié tyd ’n enkele [[kontinent]], [[Pangaea]], wat deur die oseaan [[Panthalassa]] omring was. Die uitgebreide [[reënwoud]]e van die [[Karboon]] het verdwyn en groot, droë [[woestyn]]e het in die middelste dele van die kontinent ontstaan. [[Reptiel]]e, wat beter by die droë toestande kon aanpas, het in die plek van hul [[amfibie]]se voorouers begin oorheers.

Die Perm en die Paleosoïkum het met die [[Perm-Trias-uitwissing]], die grootste massa-uitwissing in die Aarde se geskiedenis geëindig. Byna 90% van die seespesies en 70% van die landspesies is uitgewis.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sciencedaily.com/articles/p/permian-triassic_extinction_event.htm |title=argiefkopie |access-date=24 Januarie 2014 |archive-date=14 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150414073613/http://www.sciencedaily.com/articles/p/permian-triassic_extinction_event.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die Aarde sou eers weer ’n ruk ná die begin van die Trias van dié katastrofe herstel.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.ucmp.berkeley.edu/permian/permstrat.html Die Universiteit van Kalifornië]
* [http://www.ucmp.berkeley.edu/permian/glassmts.html Klassieke Permiese strata]
* [http://www.geo-lieven.com/erdzeitalter/perm/perm.htm Voorbeelde van Permiese fossiele]
* {{Commons-kategorie inlyn|Permian}}
* {{Wikt-inlyn|Perm}}

{{Fanerosoïese_Eon}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Paleosoïkum]]
[[Kategorie:Perm| ]]</text>
      <sha1>34vwdljmbv2ijbhl6y7cidca2mc2rlm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds Andrew Murray-standbeeld Wellington.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>84498</id>
    <revision>
      <id>2924748</id>
      <parentid>1236900</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:10:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="461" sha1="cpud6a1o2xjvthvxdjd74t1qj634zhc" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds [[Andrew Murray]] se standbeeld voor die [[NG gemeente Wellington|NG kerk op Wellington]] van nader gesien.
|bron=Eie werk
|datum=2 Februarie 2014
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Andrew Murray]]</text>
      <sha1>cpud6a1o2xjvthvxdjd74t1qj634zhc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tatoeëermerk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85136</id>
    <revision>
      <id>2924918</id>
      <parentid>2920865</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:10:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46242" sha1="gapupku2fio6z9p772qfqmxocve34z0" xml:space="preserve">[[Lêer:Crazy_ink_on_pierced_girl_lying_back.jpg|duimnael|180px|Tatoes is onder vroue ook gewild.]]
[[Beeld:Jeremy_Meeks_Mug_Shot.jpg|duimnael|180px|Jeremy Meeks, ’n oudgevangene en deesdae model, het talle tatoes, onder meer ’n [[traantatoe]] by sy linkeroog.]]

’n '''Tatoeëermerk''' of '''tatoe''' is ’n vorm van liggaamsmodifisering waar ’n naald gebruik word om [[ink]] onder die opperhuid aan te bring om die vel se pigment te verander. Tatoekunstenaars bring inkontwerpe aan deur middel van verskeie metodes en tegnieke, soos tradisionele metodes waar die prieminstrument met 'n hamertjie gekap word en moderne tatoes wat met masjiene aangebring word. Tatoeëring word al duisende jare lank deur baie kulture oor die wêreld heen beoefen, en die simboliek en impak daarvan verskil grootliks van plek tot plek en kultuur tot kultuur.

Die term kom waarskynlik van die [[Polinesiese tale|Polinesiese]] woord ''tatau'', wat streep of vlek beteken,&lt;ref name=&quot;somoa&quot;&gt;{{Citation|url=http://www.polynesia.com/samoa/samoan-tattoos.html|publisher=Polynesian Cultural Center|title=Samoa: Samoan Tattoos|access-date=18 Februarie 2014|archivedate= 7 November 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061107231027/http://www.polynesia.com/samoa/samoan-tattoos.html}}&lt;/ref&gt; en is deur matrose na [[Europa]] gebring. Van daar het dit moontlik na die res van die wêreld versprei.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |url=http://www.bartleby.com/61/89/T0058900.html |title=Tattoo 2 |encyclopedia=The American Heritage Dictionary of the English Language |edition=fourth |year=2000 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090202095239/http://bartleby.com/61/89/T0058900.html |date= 2 Februarie 2009 }}&lt;/ref&gt;

Tatoes kan dekoratief wees (met geen spesifieke betekenis nie), simbolies (met 'n persoonlike betekenis vir die draer), of beeldend ('n beeld van 'n spesifieke persoon of voorwerp). Baie tatoes word in [[deurgangsrite]]s gebruik, om status en rang aan te dui, as simbole vir godsdienstige en spirituele toewyding, merke van liefde of dapperheid, armbande en talismans, beskerming of as strafmaatreël, soos vir uitgeworpenes, slawe of gevangenes. Uitgebreide kosmetiese tatoeëring word ook deur baie vroue laat aanbring.

Die tatoekuns bestaan al minstens sedert die lewe van die eerste bekende gatatoeëerde mens, [[Ötzi]], sowat 3330&amp;nbsp;v.C., en tog het die mening van gemeenskappe oor tatoes deur die eeue gewissel. In die 20ste eeu is tatoes oor feitlik die hele wêreld verbind met 'n sekere soort &quot;rowwe&quot; lewenstyl, veral van matrose en gevangenes. Vandag kies mense om verskeie redes om getatoeëer te word: kunstig, kosmeties, sentimenteel, godsdienstig en spiritueel, of om hulle identifisering met sekere groepe (insluitende etniese en misdadigergroepe) te toon. Tatoes kan wys hoe iemand oor 'n familielid (gewoonlik 'n ouer of kind) of oor 'n onverwante persoon voel.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Johnson |first=Frankie J |year=2007 |title=Tattooing: Mind, Body And Spirit. The Inner Essence Of The Art |journal=Sociological Viewpoints |volume=23 |pages=45–61}}&lt;/ref&gt;

==Terminologie==
Die woord &quot;tatoe&quot; is 'n [[leenwoord]] uit die [[Polinesiese tale|Polinesiese taal]] Tahitiaans&lt;ref&gt;&quot;Tatoe&quot; in die [[HAT]]. Aanlyn by [https://viva-afrikaans.org/ viva-afrikaans.org] (intekening nodig). Besoek op 17 Maart 2023.&lt;/ref&gt; of Samoaans,&lt;ref name=&quot;covered&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;samoa2&quot;&gt;{{cite web |title=Meaning of Tatau 1 |url=https://pasefika.com/Culture/Article/19/sa/Meaning-of-Tatau-1 |publisher=Pasefika Design}}&lt;/ref&gt; vanaf ''tatau''. Die [[Japannees|Japannese]] woord ''irezumi'' beteken &quot;invoeging van ink&quot;, en kan dui op die tradisionele Japannese handmetode, 'n masjienmetode in 'n Westerse styl of enige metode wat die invoeging van ink behels. Die algemeenste woord vir tradisionele Japannese tatoe-ontwerpe is ''horimono''.&lt;ref name=&quot;onitattoo&quot;&gt;{{Cite web |title=History Of Irezumi/Horimono |url=https://irezumihorimonodesign.weebly.com/history-of-irezumihorimono.html |access-date=17 August 2018 |website=Oni Tattoo Design}}&lt;/ref&gt; Japannese kan die woord &quot;tatoe&quot; gebruik vir enige nie-Japannese metode.

==Soorte tatoeëermerke==
===Amateur- en professionele tatoes===
[[Lêer:Chest_Mechanics.jpg|duimnael|180px|links|Tatoes wat ’n groot deel van die liggaam bedek, is algemeen.]]

Die simboliek van die tatoe wissel van plek tot plek en van kultuur tot kultuur. Baie tatoes is tekens van passie, status of rang, godsdiens, dapperheid, seksualiteit, liefde, beskerming of assosiasie. Dit is ook dikwels tekens van uitgeworpenes, slawe en gevangenes. Baie gevangenes en misdaadbendes gebruik tatoes om inligting oor hul oortredings te vertoon of aan te dui tot watter bende hulle behoort.&lt;ref&gt;{{Citation|author=Andrew Lichtenstein|url=http://www.foto8.com/issue01/dprisontattoos/prisontattoos1.html|title=Texas Prison Tattoos|accessdate=2007-12-08}}&lt;/ref&gt; In ’n studie is gevind 72&amp;nbsp;persent van die deelnemers met tatoes aan die gesig, nek, hande of vingers het meer as drie dae in die tronk deurgebring, in vergelyking met 6&amp;nbsp;persent van dié sonder tatoes.&lt;ref name=Laumann-Derick&gt;{{cite journal |last=Laumann |first=Anne E. |first2=Amy J. |last2=Derick |title=Tattoos and Body Piercings in the United States: A National Data Set |journal=Journal of the American Academy of Dermatology |volume=55 |issue=3 |pages=413–421 |date=September 2006 |pmid=16908345 |doi=10.1016/j.jaad.2006.03.026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation|author=Joshua Adams|year=2012|title=The Relationship between Tattooing and Deviance in Contemporary Society|work=Deviance Today|pages=137–145}}&lt;/ref&gt; 

Vandag laat baie mense hulle tatoeëer vir bloot artistieke redes of om te wys hulle behoort tot ’n sekere groep soos misdaadbendes of ’n etniese groep. In sekere lande word geglo tatoeëermerke het towerkragte wat die draer daarvan beskerm. Artistieke tatoes sluit in [[kneukeltatoe]]s, [[genitale tatoe]]s, [[moutatoe]]s, [[traantatoe]]s, [[haartatoe]]s en [[vollyftatoe]]s.

[[Lêer:Roberts_Tattoos_(8055263897).jpg|duimnael|240px|’n Tradisionele Indiaanse tatoe.]]
Onder [[Sowjetunie|Sowjetmisdadigers]] van die 20ste eeu was daar ’n kultuur van [[Russiese misdadigertatoes|tatoeëermerke]] om iemand se misdaadloopbaan aan te dui, asook sy rang in die [[Rusland|Russiese]] misdaad- en tronkgemeenskap. Veral vir diegene in die [[Goelag]]stelsel van die Sowjetera het die tatoes gedien om te onderskei tussen wie hoog aangeskryf was (’n &quot;dief volgens die wet&quot;) en wie ’n politieke gevangene was.&lt;ref name=&quot;Fuel&quot;&gt;{{cite book|last1=Sidorov|first1=Danzig Baldaev. Vol. 3 / introduction by Alexander|title=Russian criminal tattoo encyclopedia|date=2008|publisher=Fuel|location=Londen|isbn=978-0-9550061-9-7}}&lt;/ref&gt;

===Gedwonge tatoeëring===
[[Lêer:Auschwitz survivor displays tattoo detail.jpg|duimnael|240px|’n Identifikasienommer wat op ’n Auschwitz-gevangene se arm getatoeëer is.]]
In sommige gevalle in die geskiedenis is mense ook al teen hul wil gatatoeëer. ’n Bekende voorbeeld is die identifikasienommers wat op [[Jood|Jode]] in [[konsentrasiekamp]]e aangebring is onder die [[Nazi-Duitsland|Nazi]]-stelsel. Die Nazi's het die praktyk in 1941 in [[Auschwitz]] begin om die liggame van geregistreerde gevangenes in die kampe te identifiseer. In die [[Zhou-dinastie]] het [[China|Chinese]] owerhede tatoes op mense se gesigte aangebring as ’n straf vir sekere oortredings of om gevangenes of slawe te merk. Ook in die [[Romeinse Ryk]] moes soldate, [[gladiator]]s en slawe tatoeëermerke dra. 

Deels vanweë ’n [[Bybel]]se uitspraak teen die merk van die liggaam, het keiser [[Konstantyn die Grote]] die tatoeëring van gesigte omstreeks [[330|330 n.C.]] verbied, en die [[Tweede Konsilie van Nicea]] het in [[787]] die tatoeëring van enige deel van die liggaam as ’n heidense gebruik verbied.&lt;ref name=&quot;Mayor&quot;&gt;{{cite news |author=Adrienne Mayor |url=http://www.archaeology.org/9903/abstracts/tattoo.html |title=People Illustrated |journal=Archaeological Institute of America |volume=52 |number=2 |date=1 April 1999 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120927150030/http://www.archaeology.org/9903/abstracts/tattoo.html |archive-date=27 September 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

===Kosmetiese redes ===
Al hoe meer tatoes word gebruik vir kosmetiese doeleindes, soos permanente grimering of om velverkleurings te verbloem. Eersgenoemde sluit die tatoeëring van lippe en oogwenke (omlyner), ooglede (omlyner) en selfs moesies in. Natuurlike kleure word gewoonlik daarvoor gebruik omdat dit veronderstel is om soos grimering te lyk.

’n Toenemende neiging is ook om tatoes aan te bring op merke ná ’n operasie soos ’n [[mastektomie]].&lt;ref&gt;Locke, Katherine. 2013. [http://www.theguardian.com/society/2013/aug/07/mastectomy-tattoo-breast-cancer &quot;Women choose body art over reconstruction after cancer battle: Undergoing a mastectomy is a harrowing experience, but tattoos can celebrate the victory over cancer.&quot;] ''The Guardian''. 7 Augustus 2013.&lt;/ref&gt; Die tatoeëring van tepels op gerekonstrueerde borste is ook gewild.&lt;ref&gt;http://www.bbc.co.uk/news/magazine-25366749&lt;/ref&gt;

===Mediese redes===
Mediese tatoes word byvoorbeeld gebruik om te verseker instrumente word op die regte plekke aangebring by herhaalde radioterapie of vir die [[areola]]s in sommige soorte borsrekonstruksie. 

[[Beeld:Man with armpit tattoo. Razor Neva, blood type, birth year. Color.jpg|thumb|220px|links|'n Mediese tatoe met die persoon se bloedgroep.]]
Dit is ook al gebruik om mediese inligting oor die draer daarvan oor te dra, soos ’n persoon se [[bloedgroep]] of ’n mediese toestand. [[Alzheimersiekte|Alzheimerpasiënte]] se name kan op hulle getatoeëer word om hulle te identifiseer as hulle vermis raak.&lt;ref&gt;Hürriyet Daily News: [http://www.hurriyetdailynews.com/tattooist-offers-to-tattoo-names-of-alzheimer-patients-in-izmir.aspx?pageID=238&amp;nID=71786 Tattooist offers to tattoo names of Alzheimer patients in İzmir]&lt;/ref&gt; Tatoes kan ook gebruik word om [[vitiligo]], 'n velpigmentsiekte, te bedek.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Arndt |first1=Kenneth A. |url=https://books.google.com/books?id=CP27h0r-FjwC |title=Manual of Dermatologic Therapeutics |last2=Hsu |first2=Jeffrey T. S. |publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins |year=2007 |isbn=978-0-7817-6058-4 |edition=illustrated |page=116 |access-date=6 September 2013}}&lt;/ref&gt;

Bloedgroeptatoes ([[Duits]]: ''Blutgruppentätowierung'') is in die [[Tweede Wêreldoorlog]] in [[Nazi-Duitsland]] gedra deur lede van die [[Waffen-SS]]. Ná die oorlog is die tatoes dikwels gebruik as 'n (onperfekte) bewys dat iemand lid van die SS was, en dit kon tot potensiële inhegtenisneming en vervolging lei. 'n Paar SS-lede het hulle deur die arm geskiet om die tatoe te verwyder.&lt;ref name=&quot;lepre&quot;&gt;{{Cite book |last=Lepre |first=George |title=Himmler's Bosnian Division: The Waffen-SS Handschar Division 1943–1945 |date=2004 |publisher=Schiffer Publishing Ltd |isbn=978-0-7643-0134-6 |page=310}}&lt;/ref&gt;

Tatoes is waarskynlik ook in antieke medisyne gebruik as deel van die pasiënt se behandeling. Die dokter Daniel Fouquet het in 1898 ’n artikel geskryf oor mediese tatoeëerpraktyke in [[Antieke Egipte]]. Hy beskryf daarin die tatoes op die vroulike liggame wat op die [[Deir el-Bahari]]-terrein gevind is. Hy het vermoed tatoes en ander letsels kon mediese of terapeutiese doeleindes gehad het.&lt;ref&gt;[http://blogs.ucl.ac.uk/researchers-in-museums/2012/12/10/tattooed-mummy-amunet/ Tattooing in Ancient Egypt Part 2: The Mummy of Amunet] by Gemma Angel, op 10 Desember 2012.&lt;/ref&gt;

[[Ötzi]], die ysmummie wat sowat 5&amp;nbsp;300 jaar gelede geleef het en in 1991 ontdek is, het sowat 60 tatoes aan sy lyf gehad. Dit is geskep deur insnydings in die vel waarin steenkoolpoeier gevryf is en daar word vermoed dit kon ’n behandeling vir sy gewrigslytasie gewees het.&lt;ref&gt;[http://radiology.rsnajnls.org/cgi/content/full/226/3/614 The Iceman: Discovery and Imaging - Murphy et al. 226 (3): 614 - Radiology]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.guardian.co.uk/world/2000/sep/26/rorycarroll Iceman is defrosted for gene tests | World news | guardian.co.uk]&lt;/ref&gt;

Daar is ook tatoes aan die [[Siberiese Ysvrou]] gevind, wat tussen omstreeks die 6de en 2de eeu&amp;nbsp;v.C. in die [[Siberië|Siberiese]] [[steppe]] gewoon het en wie se liggaam in 1993 ontdek is.

==Geskiedenis==
[[Beeld:Whang-od tattooing.jpg|thumb|links|220px|Whang-od, die laaste ''mambabatok'' (tradisionele tatoeëerkunstenaar) van die provinsie Kalinga in die [[Filippyne]] doen 'n batek-tatoe.]]

Tatoeëermerke op antieke [[mummie]]s wat bewaar gebly het, wys die tatoeëerkuns word al duisende jare lank oor die hele wêreld beoefen.&lt;ref name=&quot;Oldest Tattoos&quot;&gt;{{cite journal |last1=Deter-Wolf |first1=Aaron |last2=Robitaille |first2=Benoît |last3=Krutak |first3=Lars |last4=Galliot |first4=Sébastien |title=The World's Oldest Tattoos |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=February 2016 |volume=5 |pages=19–24 |doi=10.1016/j.jasrep.2015.11.007 |s2cid=162580662 |url=https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-01227846/file/OldestTattoos.pdf}}&lt;/ref&gt; In 2015 het 'n wetenskaplike herwaardering van die ouderdom van die twee oudste bekende gatatoeëerde mummies bepaal dat [[Ötzi]] die oudste bekende voorbeeld is. Sy liggaam, met sowat 60 tatoes, is in gletserys in die [[Alpe]] ontdek en dateer van omstreeks 3330&amp;nbsp;v.C.&lt;ref name=&quot;Oldest Tattoos&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Scallan |first1=Marilyn |title=Ancient Ink: Iceman Otzi Has World's Oldest Tattoos |url=http://smithsonianscience.si.edu/2015/12/debate-over-worlds-oldest-tattoo-is-over-for-now/ |access-date=19 December 2015 |publisher=Smithsonian Science News |date=9 December 2015}}&lt;/ref&gt; In 2018 is die oudste figuratiewe tatoes in die wêreld op twee Egiptiese mummies ontdek wat van tussen 3351 en 3017&amp;nbsp;v.C. dateer.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Ghosh |first=Pallab |date=1 March 2018 |title='Oldest tattoo' found on 5,000-year-old Egyptian mummies |url=https://www.bbc.com/news/science-environment-43230202 |work=BBC |access-date=8 March 2018}}&lt;/ref&gt;

Antieke tatoeëerkuns is die algemeenste beoefen onder die [[Austronesiese volke]]. Dit was een van die vroeë tegnologieë wat in [[Taiwan]] en aan die [[Suid-Chinese See|Suid-Chinese kus]] deur die Proto-Austronesiërs ontwikkel is voor minstens 1500&amp;nbsp;v.C., voor die Austronesiese uitbreiding na die Indo-Pasifiese eilande.&lt;ref name=&quot;kirch&quot;&gt;{{cite book |author=Patrick Vinton Kirch |title=A Shark Going Inland Is My Chief: The Island Civilization of Ancient Hawai'i |publisher=University of California Press |year=2012 |pages=31–32 |isbn=978-0-520-27330-6 |url=https://books.google.com/books?id=VFJpUG5Nzh4C&amp;pg=PA31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fuery&quot;&gt;{{cite book |last1=Furey |first1=Louise |editor=Lars Krutak &amp; Aaron Deter-Wolf |title=Ancient Ink: The Archaeology of Tattooing |chapter=Archeological Evidence for Tattooing in Polynesia and Micronesia |publisher=University of Washington Press |year=2017 |pages=159–184 |isbn=978-0-295-74284-7 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=RKZGDwAAQBAJ&amp;pg=PT171}}&lt;/ref&gt; Dit kon oorspronklik verband gehou het met [[koppesnellery]].&lt;ref name=&quot;bald&quot;&gt;{{cite book |last=Baldick |first=Julian |title=Ancient Religions of the Austronesian World: From Australasia to Taiwan |publisher=I.B.Tauris |year=2013 |page=3 |isbn=978-1-78076-366-8 |url=https://books.google.com/books?id=2c2KRnKqWgoC&amp;pg=PA3}}&lt;/ref&gt; 

Tatoeëertradisies, insluitende tatoes aan die gesig, word onder alle Austronesiese subgroepe aangetref, insluitende Taiwannese Aborigines, Suidoos-Asiatiese eilandbewoners, [[Mikronesië|Mikronesiërs]], [[Polinesië|Polinesiërs]] en [[Malgasse (volk)|Malgasse]]. Austronesiërs het die vel gepriem deur die gebruik van 'n klein hamer en 'n priemimplement wat van boomdorings, visbene of oesterskulpe gemaak is.&lt;ref name=&quot;covered&quot;&gt;{{Cite book |last=Thompson |first=Beverly Yuen |title=Covered in Ink: Tattoos, Women and the Politics of the Body |date=2015 |location=New York, New York USA |publisher=New York University Press |isbn=978-0-8147-8920-9 |pages=35–64 |chapter=&quot;I Want to Be Covered&quot;: Heavily Tattooed Women Challenge the Dominant Beauty Culture |chapter-url=https://cpb-us-west-2-juc1ugur1qwqqqo4.stackpathdns.com/hawksites.newpaltz.edu/dist/1/2245/files/2018/01/Yuen-Thompson_Heavily-Tattooed-Women-1cyuu89.pdf |access-date=17 Maart 2023 |archive-date= 6 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180406230928/https://cpb-us-west-2-juc1ugur1qwqqqo4.stackpathdns.com/hawksites.newpaltz.edu/dist/1/2245/files/2018/01/Yuen-Thompson_Heavily-Tattooed-Women-1cyuu89.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fuery&quot; /&gt;&lt;ref name=Maori.com&gt;{{cite web |title=Maori Tattoo |url=http://www.maori.com/tattoo |website=Maori.com |publisher=Maori Tourism Limited |access-date=17 July 2015 |archive-date=20 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150720220252/http://www.maori.com/tattoo |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Antieke tatoeëertradisies het ook voorgekom onder die [[Papoeas]] en [[Melanesië|Melanesiërs]], wat unieke priemers van vulkaanglas gebruik het. Sommige [[argeologie]]se terreine met dié toerusting word verbind met die Austronesiese migrasie na [[Papoea-Nieu-Guinee]] en Melanesië. Ander terreine is egter ouer as dié migrasie en word dateer van omstreeks 1650 tot 2000&amp;nbsp;v.C. Dit lyk dus of daar 'n reeds bestaande tatoetradisie in die streek was.&lt;ref name=&quot;fuery&quot; /&gt;

Onder ander etnolinguistiese groepe wat ook die tatoeëerkuns beoefen het, tel die [[Ainoe]] van [[Japan]]; sommige [[Austro-Asiatiese tale|Austro-Asiate]] van [[Indo-China]]; [[Berbers|Berbervroue]] van [[Noord-Afrika]];&lt;ref name=&quot;berber&quot;&gt;{{cite web |url=http://ethnicjewelsmagazine.com/facial-tattooing-of-berber-women-by-sarah-corbett/ |title=Facial Tattooing of Berber Women |last=Corbett |first=Sarah |date=6 February 2016 |magazine=Ethnic Jewels Magazine |access-date=18 May 2018 |archive-date= 6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406085729/http://ethnicjewelsmagazine.com/facial-tattooing-of-berber-women-by-sarah-corbett/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; die [[Joroeba (volk)|Joroeba-]], [[Fula (volk)|Fulani-]] en [[Hausa (volk)|Hausa]]volk van [[Nigerië]];&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Wilson-Fall |first1=Wendy |title=The Motive of the Motif Tattoos of Fulbe Pastoralists |journal=African Arts |date=Spring 2014 |volume=47 |issue=1 |pages=54–65 |doi=10.1162/AFAR_a_00122 |s2cid=53477985}}&lt;/ref&gt; [[Indiane|inheemse Amerikaners]] van die [[Amerikas]] voor [[Christophorus Columbus|Columbus]];&lt;ref name=&quot;Evans&quot;&gt;Evans, Susan, Toby. 2013. Ancient Mexico and Central America: Archaeology and Culture History. 3rd Edition.&lt;/ref&gt; en die [[Pikte]] van [[Brittanje]] in die [[Ystertydperk]].&lt;ref name=&quot;carr&quot;&gt;{{cite journal |last=Carr |first=Gillian |year=2005 |title=Woad, tattoing, and identity in later Iron Age and Early Roman Britain |journal=Oxford Journal of Archaeology |volume=24 |issue=3 |pages=273–292 |doi=10.1111/j.1468-0092.2005.00236.x}}&lt;/ref&gt;

===Europa===
[[Beeld:Prince Giolo, Son to the King of Moangis a1528388.jpg|thumb|160px|Giolo (regte naam Jeoly) van die [[Filippyne]] wat deur William Dampier gevange geneem en in 1691 in [[Londen]] op 'n skou uitgestal is, totdat hy drie maande later aan [[pokke]] dood is. Dampier het 'n fortuin uit hom gemaak.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/the-true-story-of-the-mindanaoan-slave-whose-skin-was-displayed-at-oxford-a00029-20171102-lfrm2 |title=The True Story of the Mindanaoan Slave Whose Skin Was Displayed at Oxford |website=Esquiremag.ph}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Etching of Prince Giolo&quot;&gt;Savage, John (c. 1692). [http://acms.sl.nsw.gov.au/item/itemDetailPaged.aspx?itemID=153334 &quot;Etching of Prince Giolo&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110319185042/http://acms.sl.nsw.gov.au/item/itemDetailPaged.aspx?itemID=153334 |date=19 Maart 2011 }}. State Library of New South Wales.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Barnes |first=Geraldine |year=2006 |title=Curiosity, Wonder, and William Dampier's Painted Prince |journal=Journal for Early Modern Cultural Studies |volume=6 |issue=1 |pages=31–50 |doi=10.1353/jem.2006.0002 |s2cid=159686056}}&lt;/ref&gt;]]

In 1566 het [[Frankryk|Franse]] matrose 'n [[Inuïete|Inuïtiese]] vrou en haar kind in die hedendaagse Labrador in [[Kanada]] gevange geneem en hulle na [[Antwerpen]] in die [[Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande|Nederlandse Republiek]] gebring. Die ma was gatatoeëer, maar die kind nie. In Antwerpen is die twee in 'n plaaslike kroeg ten toon gestel tot minstens 1567. Pamflette wat die geleentheid adverteer, is in die stad versprei. In 1577 het die [[Engeland|Engelse]] [[Seerowery#Kaapvaarders|kaapvaarder]] Martin Frobisher twee Inuïte gevang en na Engeland gebring om uit te stal.&lt;ref name=&quot;Krutak2&quot;&gt;{{cite web |last1=Krutak |first1=Lars |title=Myth Busting Tattoo (Art) History |url=https://www.larskrutak.com/myth-busting-tattoo-art-history/ |website=Lars Krutak: Tattoo Anthropologist |date=22 August 2013 |access-date=25 February 2020}}&lt;/ref&gt;

In 1691 het William Dampier 'n getatoeëerde man van die [[Filippyne]], Jeoly of Giolo, na Londen gebring. Hy het Jeoly op 'n menslike skou ten toon gestel en 'n fortuin gemaak deur hom 'n &quot;prins&quot; te noem en groot skares te lok. Ten tyde van die uitstalling het Jeoly nog gerou oor sy ma, wat Dampier ook gevang het, maar op die reis ter see dood is. Drie maande later het Jeoly gesterf. Die vel is van sy liggaam gestroop en sy liggaam is daarna sonder die vel ten toon gestel. Die gatatoeëerde vel is verkoop en in Oxford uitgestal.&lt;ref&gt;Mangubat (2017). The True Story of the Mindanaoan Slave Whose Skin Was Displayed at Oxford. Esquire.&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Joshua Reynolds - Portrait of Omai.jpg|thumb|links|160px|'n Portret van Omai, 'n getatoeëerde man van [[Raiatea]] wat deur kaptein [[James Cook]] na Europa gebring is.]]
Daar word algemeen geglo die moderne gewildheid van tatoeëring kom van kaptein [[James Cook]] se drie vaarte in die laat 18de eeu na die Suid-Pasifiese eilande. Sy vaarte en die verspreiding van die tekste en beelde daarvan het wel bewustheid van tatoeëring aangehelp (en gelei tot die opname van die woord ''tatau'' in Westerse tale).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rmg.co.uk/discover/explore/captain-cook-sir-joseph-banks-and-tattoos-tahiti |title=Captain Cook, Sir Joseph Banks and tattoos in Tahiti |date=25 August 2015 |website=Royal Museums Greenwich |language=en |access-date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt; Ná Cook se eerste reis in 1768 het sy wetenskapbeampte en botanis, sir Joseph Banks, die kunstenaar Sydney Parkinson en baie ander bemanningslede met 'n groot belangstelling in tatoes teruggekeer na Engeland. Banks het baie daaroor geskryf&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://thedearsurprise.com/sir-joseph-banks-and-the-art-of-tattoo/ |title=Sir Joseph Banks and the Art of Tattoo |last=Knows |first=The Dear |date=6 June 2010 |website=The Dear Surprise |language=en-US |access-date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt; en Parkinson het vermoedelik self in [[Tahiti]] 'n tatoe gekry.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.sundaypost.com/fp/forgotten-scots-explorer-and-artist-who-sketched-for-captain-cook-expedition-hailed/ |title=The story of Scots explorer and artist Sydney Parkinson, who joined Captain Cook's expedition armed with pencils and paint |last=Gallacher |first=Stevie |website=The Sunday Post |language=en-US |access-date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt; Banks was 'n hoog aanstaande lid van die Engelse [[aristokrasie]] en het sy posisie by Cook gekry deur 'n medefinansier van die vaart te wees. Op sy beurt het Cook 'n gatatoeëerde man van [[Raiatea]], Omai, teruggebring wat hy aan [[George III van die Verenigde Koninkryk|koning George]] en die Engelse hof gewys het. Op daaropvolgende vaarte is baie bemanningslede getatoeëer.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://tattoohistorian.com/2014/04/05/the-cook-myth-common-tattoo-history-debunked/ |title=The Cook Myth: Common Tattoo History Debunked |work=tattoohistorian.com |date=5 April 2014 |access-date=17 Maart 2023 |archive-date=22 Maart 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322231530/https://tattoohistorian.com/2014/04/05/the-cook-myth-common-tattoo-history-debunked/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Die eerste aangetekende professionele tatoekunstenaar in Brittanje was Sutherland Macdonald, wat van begin 1894 af in 'n ateljee in Londen gewerk het.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/art/news/sutherland-macdonald-britains-first-professional-tattoo-artist-celebrated-in-new-exhibition-at-the-a6804396.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/art/news/sutherland-macdonald-britains-first-professional-tattoo-artist-celebrated-in-new-exhibition-at-the-a6804396.html |archive-date=26 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live |title=The man who started the tattoo craze in Britain is coming to a museum near you |work=The Independent |access-date=20 July 2018 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; In Brittanje is tatoes nog in 'n groot mate verbind met matrose&lt;ref&gt;&quot;The reason why sailors tattoo themselves has often been asked.&quot; The Times (Londen), 30 Januarie 1873, p. 10&lt;/ref&gt; en die laer of selfs misdadigerklasse,&lt;ref&gt;''The Times'' (Londen), 3 April 1879, p. 9&lt;/ref&gt; maar teen die 1870's het dit 'n mode onder sommige lede van die hoër stand geword, insluitende koninklikes,&lt;ref name=&quot;Abington 2010&quot;&gt;{{Cite encyclopedia |title=tattoo |encyclopedia=The Hutchinson Unabridged Encyclopedia with Atlas and Weather guide |publisher=Helicon |date=July 2021 |edition=Credo Reference. Web.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Broadwell |first=Albert H. |title=Sporting pictures on the human skin |journal=Country Life |date=27 January 1900}} Article describing work of society tattooist [http://www.tattooarchive.com/tattoo_history/macdonald_sutherland.html Sutherland Macdonald] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131103145504/http://www.tattooarchive.com/tattoo_history/macdonald_sutherland.html |date=3 November 2013 }}&lt;/ref&gt; en dit kon duur wees.&lt;ref&gt;''The Times'' (Londen), 18 April 1889, p. 12: &quot;A Japanese Professional Tattooer&quot;.&lt;/ref&gt;

[[Beeld:BH Croats, Tattoo.jpg|thumb|160px|'n 19de-eeuse skets van 'n getatoeëerde vrou van [[Bosnië en Herzegowina]].]]
Die tatoeëring van [[Katolieke]] vroue in [[Bosnië en Herzegowina]] tydens die [[Ottomaanse Ryk|Ottomaanse bewind]] het algemeen geraak en dit het tot die middel 20ste eeu voortgeduur. Tatoeëermerke van [[kruis]]e is aan die hande, arms, bors en voorkop aangebring van meisies tussen ses en 16.&lt;ref name=&quot;Medić Bošnjak&quot;&gt;{{cite web |last1=Medić Bošnjak |first1=Marija |title=Stari običaj 'križićanje' ili &quot;sicanje&quot; izumire |url=https://www.ljportal.com/stari-obicaj-krizicanje-sicanje-izumire-10727/ |website=ljportal.com |date=20 February 2018}}&lt;/ref&gt; Dit is gedoen om ontvoering en gedwonge bekering tot die [[Islam]] te voorkom.&lt;ref name=&quot;Jukić&quot;&gt;{{cite journal |last1=Jukić |first1=Monika |title=Tradicionalno tetoviranje Hrvata u Bosni i Hercegovini – bocanje kao način zaštite od Osmanlija |url=https://www.academia.edu/18927069 |website=academia.edu}}&lt;/ref&gt; Etnograwe glo die gebruik het ontstaan voor die Slawiese migrasie na die Balkan en die verspreiding van die [[Christendom]], met bewyse wat terugwys na die prehistoriese Illiriese stamme.&lt;ref name=&quot;Jukić&quot; /&gt;

===Noord-Amerika===
Baie [[Indiane|inheemse volke van Noord-Amerika]] het tatoeëring beoefen.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Root |first=Leeanne |date=13 September 2018 |title=How Native American Tattoos Influenced the Body Art Industry |url=https://indiancountrytoday.com/archive/native-american-tattoos-influenced-body-art-industry |access-date=12 June 2022 |website=Indian Country Today |language=en}}&lt;/ref&gt; Europese [[Ontdekkingsreise|ontdekkingsreisigers]] en [[handel]]aars wat inheemse Amerikaners ontmoet het, het die tatoes raakgesien en 'n paar het hulle deur inheemse Amerikaners laat tatoeëer.&lt;ref name=&quot;Friedman2012&quot;&gt;{{cite book |type=PhD |last=Friedman Herlihy |first=Anna Felicity |title=Tattooed Transculturites: Western Expatriates among Amerindian and Pacific Islander Societies, 1500–1900 |date=June 2012 |publisher=University of Chicago |location=Chicago, IL |url=https://tattoohistorian.com/2017/01/07/tattooed-transculturites-read-my-phd-tattoo-history-dissertation-online/ |access-date=17 Maart 2023 |archive-date= 1 Junie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601032146/https://tattoohistorian.com/2017/01/07/tattooed-transculturites-read-my-phd-tattoo-history-dissertation-online/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

Teen die tyd van die [[Amerikaanse Rewolusie]] was tatoes reeds algemeen onder Amerikaanse matrose.&lt;ref name=&quot;Dye&quot;&gt;{{Cite journal |last=Dye |first=Ira |date=1989 |title=The Tattoos of Early American Seafarers, 1796–1818 |url=https://www.jstor.org/stable/986875 |journal=Proceedings of the American Philosophical Society |volume=133 |issue=4 |pages=520–554 |jstor=986875 |issn=0003-049X}}&lt;/ref&gt; Tatoes is in beskermingsdokumente ('n bewys van Amerikaanse burgerskap) genoem om gedwonge opname in die [[Britse Vloot|Britse vloot]] te voorkom.&lt;ref name=&quot;Dye&quot; /&gt; Swart matrose het dit ook gebruik om te bewys hulle is vrye mans.&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=fDsHKydL67kC&amp;q=%22protection%20papers%22%20slavery&amp;pg=PA305 Law in American History: Volume 1: From the Colonial Years Through the Civil War.] Page 305.&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Tattooed sailor aboard the USS New Jersey.jpg|thumb|links|200px|'n Matroos tatoeëer 'n medematroos in 1944 op die USS New Jersey.]]
Die eerste aangetekende professionele tatoeateljee in die VSA was dié van 'n Duitse immigrant, Martin Hildebrandt, in die vroeë 1870's.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nyssen |first=Carmen |title=New York City's 1800s Tattoo Shops |url=https://buzzworthytattoo.com/saloon-tattoo-shops-of-new-york-citys-4th-ward/ |access-date=6 June 2022 |website=Buzzworthy Tattoo History |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last1=Amer |first1=Aïda |last2=Laskow |first2=Sarah |date=13 August 2018 |title=Tattooing in the Civil War Was a Hedge Against Anonymous Death |url=http://www.atlasobscura.com/articles/civil-war-tattoos |access-date=5 June 2022 |website=Atlas Obscura |language=en}}&lt;/ref&gt; Kort ná die Burgeroorlog het tatoes gewild geraak onder jong mans van die hoër stand. Dié neiging het voortgeduur tot aan die begin van die [[Eerste Wêreldoorlog]], maar het afgeneem met die uitvinding van die tatoemasjien. Die masjien het die tatoeëringsprosedure makliker en goedkoper gemaak, en dit het die statussimbool weggeneem wat tatoes vroeër ingehou het. Almal kon dit nou bekostig en dit het algemeen geword onder rebelle en misdadigers. Dit was egter steeds gewild in die Amerikaanse weermag, 'n neiging wat steeds voortduur.

In 1975 was daar net 40 tatoekunstenaars in die land; in 1980 was daar meer as 5&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Think before you ink: Tattoo risks&quot;&gt;{{Cite web |title=Think before you ink: Tattoo risks |url=https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/adult-health/in-depth/tattoos-and-piercings/art-20045067 |access-date=26 April 2022 |website=Mayo Clinic |language=en}}&lt;/ref&gt; as gevolg van 'n skielike toename in aanvraag.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.washingtonpost.com/archive/local/1980/11/09/original-tattoo-artist-times-changing/99616353-ba75-477d-822c-4aeaf062d17a/ |title=Original Tattoo Artist: Times Changing |date=9 November 1980 |newspaper=[[The Washington Post]] |access-date=5 March 2019 |language=en-US |issn=0190-8286}}&lt;/ref&gt;

Sedert die 1970's het tatoes 'n hoofstroomdeel van die Westerse mode geword. Dit is algemeen onder mans én vroue, onder alle ekonomiese klasse&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://artsandculture.google.com/exhibit/history-ink/wQx72HUG |title=History, Ink – The Valentine |website=Google Arts &amp; Culture |language=en |access-date=20 April 2020}}&lt;/ref&gt; en onder van tieners tot middeljariges. Baie Amerikaners, veral jong mense, beskou tatoes nou as 'n aanvaarbare vorm van selfuitdrukking, eerder as 'n vorm van uittarting, soos vroeër.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Roberts |first=D. J. |title=Secret Ink: Tattoo's Place in Contemporary American Culture |journal=Journal of American Culture |volume=35 |number=2 |year=2012 |pages=153–65 |doi=10.1111/j.1542-734x.2012.00804.x |pmid=22737733}}&lt;/ref&gt;

===Australië===
Tatoemerke is in die 17de en 18de eeu deur Europese owerhede gebruik om misdadigers te merk.&lt;ref&gt;Clare Andersen in Caplan, J. (2000). Written on the body: The tattoo in European and American history / edited by Jane Caplan. London: Reaktion. {{ISBN|1-86189-062-1}}&lt;/ref&gt; Die Britse owerhede het ook die praktyk gebruik om weermagdrosters en personeel wat in Australië voor 'n krygshof verskyn het te merk. In die 19de-eeuse Australië was tatoes meestal die gevolg van persoonlike eerder as Britse gesagsbesluite, maar Britse owerhede het begin om tatoes, littekens en ander liggaamsmerke aan te teken om gevangenes te beskryf en hanteer wat vir transpotasie aangedui is.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;Maxwell-Stewart, Hamish, in Caplan, J. (2000). Written on the body: The tattoo in European and American history / edited by Jane Caplan. London: Reaktion. {{ISBN|1-86189-062-1}}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Fred Harris Tattoo Studio slnsw.jpg|thumb|220px|Fred Harris-tatoeateljee in [[Sydney]], 1937.]]
Die praktyk van tatoeëring was blykbaar 'n grootliks niekommersiële onderneming tydens die gevangenetydperk in Australië. James Ross beskryf byvoorbeeld in die Hobart-almanak van 1833 hoe gevangenes op die skepe algemeen tyd bestee het om hulleself met [[buskruit]] te tatoeëer.&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt; Uit 'n studie van die rekords van 10&amp;nbsp;180 gevangenes wat tussen 1823 en 1853 na die destydse Van Diemenland (nou [[Tasmanië]]) vervoer is, het sowat 37% van alle mans en 15% van alle vroue met tatoes aangekom. Dit het Australië destyds die Engelssprekende land met die meeste tatoes gemaak.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.abc.net.au/news/2016-08-30/convict-tattoos-tasmanias-inked-history-explored-in-book/7798044 |title=Tattoo trend goes back to Tasmania's convict era, author finds |newspaper=ABC News |date=30 August 2016}}&lt;/ref&gt;

Teen die begin van die 20ste eeu was daar nie baie tatoeateljees in Australië nie. Tussen 1916 en 1943 was die Sydney-ateljee van Fred Harris blykbaar die enigste een in dié stad.&lt;ref&gt;PIX MAgazine, Vol. 1 No. 4 (19 February 1938)&lt;/ref&gt; Teen 1937 was Harris een van Sydney se bekendste tatoekunstenaars en het hy sowat 2&amp;nbsp;000 tatoes per jaar in sy atelje gedoen.&lt;ref&gt;Fred Harris Tattoo Studio Sydney, 1916–1943, State Library of New South Wales&lt;/ref&gt;

In die moderne Australië is 'n gewilde tatoe-ontwerp die [[Suiderkruis]]-motief of variasies daarvan.&lt;ref name=&quot;Think before you ink: Tattoo risks&quot; /&gt; Daar is tans meer as 2&amp;nbsp;000 amptelike tatoekunstenaars in Australia en meer as 100 geregistreerde ateljees en klinieke. Die aanvraag na tatoes in die land het oor die afgelope dekade met meer as 440% toegeneem.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://noink.com.au/no-ink-articles/tattoo-removal-stats#:~:text=With%20over%202000%20official%20tattoo,estimated%20to%20be%20almost%20double. |title=Tattoo Removal Stats and Facts |access-date=17 Maart 2023 |archive-date=17 Maart 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230317190751/https://noink.com.au/no-ink-articles/tattoo-removal-stats#:~:text=With%20over%202000%20official%20tattoo,estimated%20to%20be%20almost%20double. |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==Proses==
[[Lêer:Fullbodytattoo.jpg|duimnael|280px|’n Vrou kry nog ’n tatoe.]]
Tatoeëring behels die inspuiting van pigment in die vel se dermis, die laag velweefsel net onder die epidermis. Die pigment word versprei deur ’n gehomogeniseerde beskadigde laag deur die epidermis en boonste dermis, waar die teenwoordigheid van ’n vreemde stof die [[immuunstelsel]] se fagosiete aktiveer om die pigmentdeeltjies op te neem. Terwyl heling plaasvind, skilfer die beskadigde epidermis weg terwyl korrelweefsel dieper in die vel vorm; dit word later omgesit in [[bindweefsel]] deur kollageengroei. Dit heel die boonste dermis, waar pigment vasgevang bly binne-in fibroblaste en eindelik konsentreer in ’n laag net onder die dermis/epidermis-grens.&lt;ref name=kilmer&gt;[http://www.emedicine.com/derm/topic563.htm#section~histology Tattoo lasers / Histologie], Suzanne Kilmer, eMedicine&lt;/ref&gt; Die teenwoordigheid van die pigment daar is stabiel, maar is oor 'n lang tyd (dekades) geneig om dieper in die dermis in te beweeg. Dit verduidelik die dowwer detail van ou tatoes.&lt;ref name=kilmer/&gt;

Sommige tradisionele stamme skep tatoes deur die ontwerp in die vel te sny en dan ink, as of ’n ander stof daarin te vryf. So word dikwels ook verhewe letsels gevorm. 

Die algemeenste metode in die moderne tyd is met ’n elektriese tatoeëermasjien, wat die ink deur ’n naald of naalde in die vel spuit deur middel van ’n vibrerende eenheid. Die eenheid dryf die naalde vinnig in en uit die vel, gewoonlik 80 tot 150 keer per sekonde. Die naalde word net een keer gebruik en word individueel verpak. Die tatoeëerkunstenaar moet handskoene dra en die toerusting moet gesteriliseer word. Die wond moet herhaaldelik met ’n nat, weggooibare soort doek afgevee word.

==Openbare mening==
[[Lêer:Tattoo artist with latex gloves.jpg|duimnael|160px|Tatoeëerkunstenaars dra deesdae handskoene en steriliseer hul toerusting ná elke gebruik.]]
Tatoeëermerke het in historiese [[China]] ’n negatiewe konnotasie gehad omdat misdadigers dikwels getatoeëer is om hulle te merk.&lt;ref name=dem7-61&gt;{{cite book|last=DeMello|first=Margo|title=Encyclopedia of body adornment|year=2007|publisher=Greenwood Press|location=Westport|isbn=978-0-313-33695-9|page=61}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Dutton|first=Michael|title=Streetlife China|year=1998|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=0-521-63141-6|pages=163 &amp; 180}}&lt;/ref&gt; Dit is vandag steeds ’n taboe in Chinese gemeenskappe.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Dutton|first=Michael|title=Streetlife China|year=1998|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=0-521-63141-6|page=180}}&lt;/ref&gt; Die verbinding van tatoes met misdadigers het ook na [[Japan]] oorgespoel.&lt;ref name=dem7-61/&gt; Die Japannese regering het tatoes in die 19de eeu verbied en die verbod is eers in 1948 opgehef.&lt;ref&gt;Ito, Masami, &quot;[https://web.archive.org/web/20110907100605/http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20100608i1.html Whether covered or brazen, tattoos make a statement]&quot;, ''Japan Times'', 8 Junie 2010, p. 3&lt;/ref&gt; 

In [[Europa]] en [[Noord-Amerika]] word die mening oor tatoeëermerke steeds beïnvloed deur stereotipes wat gebaseer is op afwykende sosiale groepe van die 19de en 20ste eeu. In die 1960's en 1970's het mense tatoes begin verbind met mense soos motorfietsryers en gevangenes.&lt;ref&gt;''Bodies of Inscription: A Cultural History of the Modern Tattoo Community''. Margo DeMello. Durham, NC: Duke University Press, 2000. vii + 222 pp., photographs, notes, bibliography, index.&lt;/ref&gt; 

Dit lyk egter of die openbare mening al hoe positiewer word. Baie ondersoeke is al gedoen oor wat die publiek van tatoes dink. In Junie 2006 het die Amerikaanse Akademie van Dermatologie die resultate van ’n telefoonopname in 2004 gepubliseer. Daarvolgens het 36% van Amerikaners tussen 18 en 29 tatoes gehad, 24% van dié tussen 30 en 40, en 15% van dié tussen 41 en 51.&lt;ref name=Laumann-Derick/&gt; In Januarie 2008 het Harris Interactive ’n opname gedoen en bevind 14% van alle [[volwassene]]s in Amerika het ’n tatoe, effens minder as die 16% in 2003. Mans is effens meer geneig om tatoes te hê as vroue.

==Gesondheidsgevare==
Omdat die vel binnegedring word, hou tatoeëring die gevaar van ontsteking en allergiese reaksies in.

[[Beeld:QuantaDiscoveryPicoLaser.tif|thumb|links|160px|'n Voorbeeld van 'n apparaat vir die verwydering van tatoes met laserlig.]]
Moderne kunstenaars verminder die risiko's deur naalde net een keer te gebruik en instrumente ná elke gebruik te steriliseer. 

Baie owerhede vereis dat hulle opleiding in bloedbesmetting ondergaan. In amateur-tatoeëring, soos in tronke, is daar egter steeds groot gevare aan verbonde. Met ongesteriliseerde toerusting kan ontsteking ontstaan of sekere siektes oorgedra word soos sekere vorme van [[hepatitis B|hepatitis]], [[Herpes simplex|herpes]], [[MIV]] en [[tuberkulose]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mayoclinic.com/health/tattoos-and-piercings/MC00020 |title=Tattoos: Risks and precautions to know first |publisher=MayoClinic.com |date=2012-03-20 |accessdate=2012-04-05}}&lt;/ref&gt;

Nie baie mense toon ’n allergiese reaksie op die tatoeëer-ink nie,&lt;ref name=&quot;kilmer&quot;/&gt; maar dit is tog moontlik. Mense kan veral met spesifieke kleure ink ’n allergie toon. Dit is soms weens die teenwoordigheid van [[nikkel]] in ’n inkpigment, wat ’n algemene metaalallergie veroorsaak. Kneusmerke kan ook veroorsaak word deur die beskadiging van ’n aar.

==Tatoeverwydering==
Hoewel tatoes as permanent beskou word, kan dit tog soms gedeeltelik of heeltemal verwyder word deur laserbehandeling.&lt;ref&gt;{{citation|title=Images of Tattoo removal procedure|url=http://www.tattoo-bewertung.de/content/aktuelle-laserbehandlung|accessdate=2011-01-12}}&lt;/ref&gt; Swart en sommige kleure ink kan makliker verwyder word as ander kleure. Die koste en pyn om dit te verwyder is gewoonlik groter as met die aanbring daarvan. 

==Tydelike tatoes==
[[Beeld:Lower leg Tattoo.jpg|thumb|right|160px|'n Tatoe word met skadelose henna aangebring.]]

'n Tydelike tatoe is 'n tatoe wat amper soos 'n regte een lyk, maar nie permanent is nie. Dit is 'n vorm van liggaamsverfkuns en kan geteken, geverf of gespuitverf word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2 March 2021 |title=Temporary Vs. Permanent Tattoos: Which One Should You Get? - Saved Tattoo |url=https://www.savedtattoo.com/temporary-vs-permanent-tattoos/ |access-date=26 April 2022 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=How to remove temporary tattoos |date=15 July 2021 |url=https://emotionified.com/how-to-remove-temporary-tattoos |access-date=22 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815134614/https://emotionified.com/how-to-remove-temporary-tattoos/ |archive-date=15 August 2022}}&lt;/ref&gt;

===Soorte===
====Dekalkomanie====
Tydelike tatoes wat aangedruk word, kan enige deel van die liggaam versier. Hulle hou van 'n dag tot langer as 'n week.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fda.gov/Cosmetics/ProductsIngredients/Products/ucm108569.htm |title=Temporary Tattoos, Henna/Mehndi, and &quot;Black Henna&quot; |work=FDA |access-date=3 August 2015}}&lt;/ref&gt;

Goedgekeurde kleurstowwe is heeltemal veilig, maar ander stowwe kan 'n allergiese reaksie veroorsaak.

====Foelie====
Foelietatoes is 'n dekalkomanie-tipe tatoe met 'n foelieafdruktegniek in plaas van met ink.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Baldwin |first=Pepper |url=https://books.google.com/books?id=a4uaCwAAQBAJ&amp;dq=foil+temporary+tattoo&amp;pg=PA28 |title=DIY Temporary Tattoos: Draw It, Print It, Ink It |date=5 April 2016 |publisher=Macmillan |isbn=978-1-250-08770-6 |pages=28 |language=en}}&lt;/ref&gt; Die foeliebeeld is 'n spieëlbeeld van wat op jou liggaam sal verskyn. 

====Spuitverf====
Hoewel spuitverftatoes baie gewild geword het, is die kans kleiner dat 'n realistiese voorkoms met 'n verfspuit (''airbrush'') verkry sal word. Hulle lyk nie baie soos 'n regte tatoe nie en hou korter as die aandruktipe.

Die soort spuitverf wat vir kuns of klere vervaardig is, moet nooit aan die vel gebruik word nie. Hulle kan allergenies of giftig wees.

[[Beeld:Dermititis black henna.JPG|thumb|160px|Dermatitis weens 'n tydelike dolfyntatoe met swart henna.]]
====Henna====
Henna kom van plante en bevat gewoonlik geen bymiddels nie. As dit aan die vel aangewend word, vlek dit die vel rooi-oranje tot bruin. Dit neem lank om aan te wend en lyk nie so realisties soos aandruktipes nie. Allergiese reaksies is baie skaars.

As sekere kleurstowwe bygevoeg word, kan henna wel 'n allergiese reaksie veroorsaak. Veral swart of vooraf gemengde henna moet vermy word, want hulle kan skadelike stowwe bevat, soos [[silwernitraat]], karmynsuur, pirogallussuur en [[chroom]]. Swart henna se kleur kom van parafenileendiamien, 'n tekstielkleurstof wat net vir die kleur van hare goedgekeur word.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.foxnews.com/health/2013/03/26/fda-warns-consumers-about-dangers-temporary-tattoos/ |title=FDA warns consumers about dangers of temporary tattoos |work=Fox News |date=26 March 2013 |access-date=3 August 2015}}&lt;/ref&gt; 

In Kanada is die gebruik van die stof aan die vel verbied. Dit kan lei tot talle gesondheidsprobleme, soos allergiese reaksies en chroniese ontsteking, selfs lank nadat dit aangewend is.

== Galery ==
&lt;gallery widths=&quot;140px&quot; heights=&quot;140px&quot;&gt;
Lêer:Leg_Tattoo_(5694642409).jpg|’n Wapen wat agter op ’n been aangebring is.
Lêer:Nice_Dermagraphics_(6843829136).jpg|’n Man se hele arm is getatoeëer.
Lêer:Piel_Lienzo_(4854899068).jpg|Tatoeëermerke aan die gesig en nek is nog seldsaam en het dikwels negatiewe konnotasies.
Lêer:Tibetan_Medicine_Buddha_mantra_circle_tattoo.jpg|’n Tibettaanse mantrasirkel op ’n man se bors.
Lêer:Vivian_gets_inked_14.jpg|’n Man kry ’n tatoe.
Lêer:Kutia kondh inde 02 05b.jpg|Tradisionele gesigtatoes van ’n Indiese vrou.
Lêer:Jesus is So Cool.jpg|’n Christelike paartjie met eenderse kruise aan die gewrig.
Lêer:Diana na 2de beh.JPG|Getatoeëerde lipgrimering.
Lêer:PBS_Homeboy.jpg|Die naam PlayBoy word op ’n man se rug getatoeëer.
Lêer:DSCN0743_(5900112196).jpg|’n Man spog met sy tatoes.
Lêer:Tattoo of Hand of Fatima, model Casini.jpg|’n Simboliese tatoe: die [[Hamsa|Hand van Fatima]] op die model Casini.
Lêer:Anchor_tattoo_and_sketch.jpg|’n Tou-en-anker-tatoe en die oorspronklike skets van die ontwerp.
&lt;/gallery&gt;

==Sien ook==
*[[Russiese misdadigertatoes]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
* [http://video.pbs.org/video/2219469018 Tattoos, The Permanent Art] Dokumentêr deur Off Book
* [http://mytattoocare.com Die versorging van tatoes]
{{Commons-kategorie inlyn|tattoos}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Tatoeëermerke| ]]</text>
      <sha1>gapupku2fio6z9p772qfqmxocve34z0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Erasmus Smit.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>88075</id>
    <revision>
      <id>2924717</id>
      <parentid>1327532</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:10:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat, weergawe</comment>
      <origin>2924717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="563" sha1="a81mcb03c7g9bhkshjeum1joxcmme61" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Eerw. [[Erasmus Smit]], eerste predikant van die Voortrekkers
|bron=[http://www.voortrekker-history.co.za/momentum_great_trek.php#.U6lrtrHb658 The Voortrekkers]
|datum=Onbekend
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes= [[Lêer:Erasmus Smit, valskleur-KI-herskepping.jpg|85px|KI-konsep]]
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}
{{now Commons|File:Erasmus Smit.jpg|date=2015-02-22}}

[[Kategorie:Predikante]]</text>
      <sha1>a81mcb03c7g9bhkshjeum1joxcmme61</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Geloftekerkie 1910.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>88117</id>
    <revision>
      <id>2924719</id>
      <parentid>1269426</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:13:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="414" sha1="0myr120dpqwkbeozm8sp9fztrzfg0cy" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die Geloftekerkie in [[Pietermaritzburg]]
|bron=''Die Geloftekerk''
|datum=1949 (foto geneem in 1910)
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend. In besit van die Argief, Pietermaritzburg
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Geloftekerk]]</text>
      <sha1>0myr120dpqwkbeozm8sp9fztrzfg0cy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Abraham Kriel-grafsteen Langlaagte.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>88259</id>
    <revision>
      <id>2924722</id>
      <parentid>1283785</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:28:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="654" sha1="c6qpzqwb1dkiqdhcqxs45etwsvm3x33" xml:space="preserve">{{NouCommons|File:Abraham Kriel-grafsteen Langlaagte.jpg|date=2014-08-24}}
== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds. [[Abraham Kriel]] se grafsteen op die perseel van die destydse [[NG gemeente Langlaagte]]
|bron={http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1861921&amp;g2_imageViewsIndex=1 Eggsa.org]
|datum=4 Oktober 2011
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Derek Walker (gebruik met verlof van die Genealogiese Genootskap van Suid-Afrika)
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>c6qpzqwb1dkiqdhcqxs45etwsvm3x33</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds CA Bamberger graf.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>88321</id>
    <revision>
      <id>2924749</id>
      <parentid>1271443</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:12:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="528" sha1="dqwxr89dchenzr4o9lwr3q34r8j8xuk" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Grafsteen van ds. C.A. Bamberger, van 1854 tot 1882 die eerste leraar van die [[NG gemeente Fraserburg]].
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=582904 Eggsa.org], gebruik met verlof
|datum=2007
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Alta Griffiths
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Alta Griffiths}}


[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>dqwxr89dchenzr4o9lwr3q34r8j8xuk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:FA Venter.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>88626</id>
    <revision>
      <id>2924693</id>
      <parentid>2354437</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T12:04:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat, weergawe</comment>
      <origin>2924693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="417" sha1="f1xja8q6k991t2dv66cbcqpd7gc6t16" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Afrikaanse skrywer [[F.A. Venter]]
|bron=''Boekewêreld''
|datum=Omstreeks 1965
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=[[Lêer:FA Venter, valskleur-KI-herskepping.jpg|85px|KI-konsep]]
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]</text>
      <sha1>f1xja8q6k991t2dv66cbcqpd7gc6t16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenksteen 50 jaar NG kerk De Rust.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>94937</id>
    <revision>
      <id>2924814</id>
      <parentid>1310514</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:03:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="391" sha1="nwns5jrcyadk0bor9ajp6qk9nt8fip4" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen [[NG gemeente De Rust]]
|bron=Eie werk
|datum=10 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Feeste in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>nwns5jrcyadk0bor9ajp6qk9nt8fip4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924923</id>
      <parentid>2924814</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:15:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="396" sha1="4o12wwig3pcqxplp1zxtinagbj1rsm3" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen [[NG gemeente De Rust]]
|bron=Eie werk
|datum=10 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>4o12wwig3pcqxplp1zxtinagbj1rsm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenksteen 75 jaar NG kerk De Rust.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>94938</id>
    <revision>
      <id>2924815</id>
      <parentid>1310513</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:04:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="391" sha1="nwns5jrcyadk0bor9ajp6qk9nt8fip4" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen [[NG gemeente De Rust]]
|bron=Eie werk
|datum=10 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Feeste in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>nwns5jrcyadk0bor9ajp6qk9nt8fip4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924924</id>
      <parentid>2924815</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:16:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="396" sha1="4o12wwig3pcqxplp1zxtinagbj1rsm3" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen [[NG gemeente De Rust]]
|bron=Eie werk
|datum=10 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>4o12wwig3pcqxplp1zxtinagbj1rsm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenksteen 100 jaar NG kerk De Rust.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>94939</id>
    <revision>
      <id>2924800</id>
      <parentid>1310516</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="379" sha1="pyruldk0fbx5sy46pjyr2vt3ztz58e0" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen [[NG gemeente De Rust]]
|bron=Eie werk
|datum=10 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Eeufeeste]]</text>
      <sha1>pyruldk0fbx5sy46pjyr2vt3ztz58e0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924922</id>
      <parentid>2924800</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="420" sha1="72kr6zxvahkfg00s4zuqjf4uq1e9amf" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen [[NG gemeente De Rust]]
|bron=Eie werk
|datum=10 Junie 2012
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Eeufeeste]]
[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>72kr6zxvahkfg00s4zuqjf4uq1e9amf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds Dirk Postma se graf Burgersdorp.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>95997</id>
    <revision>
      <id>2924750</id>
      <parentid>1324951</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:12:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="516" sha1="d6iiheg8984pw5cis55iicocvngz87z" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds. [[Dirk Postma]] se graf op [[Burgersdorp]]
|bron=Argief van die GKSA, Gustav Opperman
|datum=2009
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Gustav Opperman
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Argief van die GKSA, Gustav Opperman}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Burgersdorp]]</text>
      <sha1>d6iiheg8984pw5cis55iicocvngz87z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenksteen Gereformeerde kerk Reddersburg.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>96253</id>
    <revision>
      <id>2924926</id>
      <parentid>1324870</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:19:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="442" sha1="40z5yrvwglm03jo0pkbdd9d6rft7mdy" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen by die [[Gereformeerde kerk Reddersburg]]
|bron=Eie werk
|datum=2005
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Marna Swart
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Marna Swart}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>40z5yrvwglm03jo0pkbdd9d6rft7mdy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds Stephanus Postma se gedenksteen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>96298</id>
    <revision>
      <id>2924756</id>
      <parentid>1324859</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:22:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="464" sha1="ab3wkk3dhoxdayr4p7ovimivoy36iuv" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen vir ds. [[Stephanus Postma]]
|bron=Argief van die GKSA
|datum=Omstreeks 2010
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Argief van die GKSA
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Argief van die GKSA}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>ab3wkk3dhoxdayr4p7ovimivoy36iuv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Bulhoek Steynsburg (2).jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>96486</id>
    <revision>
      <id>2924730</id>
      <parentid>1481811</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="465" sha1="jycjj5xdgy2ln6n5sbcrk99uiwcintf" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die opstal op die plaas [[Bulhoek]] in die distrik [[Steynsburg]]
|bron=Argief van die GKSA
|datum=Omstreeks 2010
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Argief van die GKSA}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Paul Kruger]]</text>
      <sha1>jycjj5xdgy2ln6n5sbcrk99uiwcintf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenkplaat Hoërskool Groote Schuur.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>99379</id>
    <revision>
      <id>2924764</id>
      <parentid>1350863</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="439" sha1="ra9lcl5i9q6bbjt6acwh8fzg2t39k4h" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenkplaat, [[Hoërskool Groote Schuur]]
|bron=Eie werk
|datum=18 April 2015
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Skole in die Wes-Kaap]]
[[Kategorie:Inhuldigings in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>ra9lcl5i9q6bbjt6acwh8fzg2t39k4h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924920</id>
      <parentid>2924764</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:12:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="480" sha1="l0w787kiongl2m5lggchkx9w5xqp6c9" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenkplaat, [[Hoërskool Groote Schuur]]
|bron=Eie werk
|datum=18 April 2015
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Skole in die Wes-Kaap]]
[[Kategorie:Inhuldigings in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>l0w787kiongl2m5lggchkx9w5xqp6c9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>NG gemeente Zastron</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99746</id>
    <revision>
      <id>2924716</id>
      <parentid>2439694</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11083" sha1="7h4wlfwcsqzhx3q3qvi80lftn22apjf" xml:space="preserve">[[Beeld:Johanna Brand.jpg|duimnael|links|200px|Mev. pres. [[Jan Brand]], gebore Johanna Zastron, na wie die dorp genoem is.]]

[[Beeld:Prof John du Plessis.jpg|duimnael|regs|170px|Ds. [[John du Plessis]], die later so omstrede hoogleraar van die [[Stellenbosch|Stellenbosse]] [[Kweekskool]], was van 1894 tot 1899 Zastron se eerste leraar.]]

[[Beeld:NG kerk Zastron 1917.jpg|duimnael|links|320px|Zastron se NG kerk, afgeneem omstreeks 1917, sowat twee jaar nadat dit voltooi is. Die argitek was [[Walter Donaldson]] van [[Ficksburg]].]]

[[Beeld:Ds PAM de Vos.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. P.A.M. de Vos, van 1899 tot 1929 Zastron se tweede leraar.]]

[[Beeld:NG kerk Zastron GGSA.jpg|duimnael|links|280px|Die kerkgebou tydens verfwerk omstreeks 2000.]]

[[Beeld:Prof PJG de Vos.jpg|duimnael|regs|160px|Prof. [[P.J.G. de Vos]] was die vader van Zastron se tweede NG leraar, ds. P.A.M. de Vos en het ook die inwyding van die derde kerk in Januarie 1915 waargeneem.]]

[[Beeld:Prof JI Marais.jpg|duimnael|links|160px|Prof. J.I. Marais het die orrel in die derde kerk in 1915 ingewy terwyl prof. P.K. de Villiers dit bespeel het.]]

[[Beeld:Ds Jacob Rabie.jpg|regs|duimnael|160px|Ds. Jacob Rabie was van 1930 tot 1945 Zastron se derde NG leraar.]]

[[Beeld:Ds JAJ McDonald.jpg|duimnael|links|160px|Ds. J.A.J. McDonald, van 1946 tot 1950 die gemeente se vierde leraar.]]

[[Beeld:Ds PL Cilliers jonk.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. P.L. Cilliers, van 1951 tot 1957 Zastron se vyfde leraar.]]

[[Beeld:Ds SA Opperman.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. S.A. Opperman, 1957 tot 1961 die sesde leraar.]]

[[Beeld:Ds JG Bezuidenhout.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. [[Johan Bezuidenhoud|Johan Gregorius Bezuidenhout]], leraar van 1965 tot 1969.]]

[[Beeld:Ds NFP Burger 1957.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. N.F.P. Burger was die gemeente se leraar van 1979 tot sy aftrede in April 1986. Dit was sy sesde gemeente sedert 1952.]]

Die '''NG gemeente Zastron''' is ’n [[Vrystaat]]se gemeente van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]]. Dit is in 1894 gestig (volgens ''Ons Kerk Album'' [1917] [[29 November]] [[1893]]) as die 35ste gemeente in die Vrystaatse Kerk en die derde laaste voor die [[Tweede Vryheidsoorlog]] (1899–1902). Dit is een van 10 gemeentes wat in die dekade ná 1890 in die Vrystaat tot stand gekom het.

== Dorpstigting ==
Die dorp [[Zastron]] is geleë aan die voet van Aasvoëlberg, die hoogste punt in die Vrystaat. Die dorp is aangelê in die verowerde grondgebied op 'n gedeelte van die plaas Verliesfontein, distrik [[Rouxville]]. Hierdie plaas het aan ene J.H. de Winnaar behoort. Ná sy dood het J.J. Taljaard as waarnemende eksekuteur vir E.J. Pringle, die eksekutrise in die boedel van De Winnaar, die plaas aan G.W. Fouché, Jacob Seligman, C.C. Mathey en J.J. Taljaard vir £3 250 verkoop. In 1876 is die gedeelte waar die dorp nou staan, in erwe opgemeet.

Die eggenote van pres. [[Jan Brand]], Johanna Sibella Brand (gebore Zastron), is genader met die versoek om haar toestemming dat die dorp haar nooiensvan Zastron as naam sal dra, waartoe sy ingewillig het. Nadat die eerste sewe erwe in 1878 verkoop is, het die eienaars hulle bes gedoen om die plek as dorp erken te kry. Daarin het hulle baie teëstand van ander inwoners van die distrik Rouxville ondervind. Hierdie mense het selfs 'n vergadering van belanghebbendes belê, waarop die meerderheid teen die dorpsverklaring van Verliesfontein besluit het. Hierin is hulle toe ook nog deur 'n besluit van die kerkraad van [[NG gemeente Rouxville|Rouxville]] gesteun.

Tog, toe later pogings aangewend word om deur middel van 'n versoekskrif die plaas Van Iddekingsvlei die voorkeur bo Verliesfontein te gee, het die kerkraad van Rouxville ook hierdie vertoë van die hand gewys. In 1881 het die Volksraad 'n kommissie aangestel om die saak te ondersoek. Die bevinding van die kommissie was dat die plaas Verliesfontein baie geskik vir 'n dorp was. 'n Aanbeveling vir die erkenning van die dorp is aan die Volksraad voorgelê, tesame met die besware daarteen.

Nietemin, op [[16 Mei]] [[1882]], aanvaar die Volksraad die volgende besluit: &quot;De Raad erkent het dorp op de plaats Verliesfontein (Rouxville) onder den naam Zastron.&quot; Die eerste skool is in 1877 met 25 leerlinge geopen. In 1926 is Zastron tot 'n aparte magistraatsdistrik verklaar.

== Gemeentestigting ==
Eers op [[29 November]] [[1893]] (volgens [[P.J. Nienaber]] in ''Suid-Afrikaanse pleknaamwoordeboek'' sowel as ''Ons Kerk Album'', maar 1895 volgens ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]'' en 1894 volgens die NG Kerk se ''Jaarboek'') is 'n eie gemeente hier gestig weens die teenkanting van die [[NG gemeente Rouxville|gemeente Rouxville]]. Die eerste kerk is reeds op [[2 Oktober]] [[1890]] voltooi. Op [[16 Junie]] [[1894]] is 'n beroep uitgebring op die eerste leraar van Zastron, prop. (later prof.) [[John du Plessis]]. Hy het die beroep aangeneem. Vier en 'n half jaar het ds. Du Plessis die gemeente bearbei en alles in die nuwe gemeente op 'n deeglike voet geplaas. Ds. Du Plessis het hom egter geroepe gevoel om hom aan die sendingwerk te wy, en hy het sy bediening alhier neergelê.

In April 1899 is prop. P.A.M. de Vos as opvolger van ds. Du Plessis beroep. Weens tydelike werk te Kakamas kon hy eers in Oktober 1899 sy werksaamhede op Zastron aanvaar. Op [[19 Oktober]] sou die Suidelike Ring te Zastron sit en die nuwe leraar georden word. Prof. P.J.G. De Vos, vader van die nuwe leraar, sou die ordeningsdiens waarneem. Weens die uitbreek van die [[Tweede Vryheidsoorlog|Engelse oorlog]], het daarvan egter niks gekom nie. Toe die nuwe leraar hier aankom, word hy deur vroue en kinders en bejaarde broeders ontvang, want die burgers was reeds op kommando. Die ordening het ietwat later plaasgevind.

== Ná die Tweede Vryheidsoorlog ==
Voor die oorlog was die ledetal tussen 1&amp;nbsp;000 en 1&amp;nbsp;100. Ná die oorlog het die getal vanweë nuwe intrekkers vinnig toegeneem en spoedig tot 1&amp;nbsp;600 gestyg. In 1906 is die nuwe kerk ingewy met 800 sitplekke, gebou volgens plan van die Rouxville-kerk, maar sonder toring. Dit was omdat die ou kerkie, gebou as buitekerk van Rouxville, spoedig geheel en al te klein vir die groeiende gemeentes was. In 1912 (of 1914 volgens ''Ons Kerk Album'') is die tweede kerk egter tot op sy fondament afgebreek omdat dit ook heeltemal te klein vir die gemeente was en is met die kerkgebou met sy 1&amp;nbsp;400 sitplekke soos dit nou daar staan 'n aanvang gemaak, en deur die seën van die Here is die nuwe gebou op [[21 Januarie]] [[1915]] ingewy, of volgens ''Ons Kerk Album'' [[22 Januarie]]. Die wydingsdiens is deur professor P.J.G. de Vos waargeneem en die wyding van die orrel deur prof. J.I. Marais; die orrel is bespeel deur prof. P.K. de Villiers, met Gesang 62 as wydingslied. Die ligte is deur ds. [[Stefanus Jacobus Perold|S.J. Perold]] en ds. H.S.M. Botha ingewy. Die argitek van die kerkgebou was [[Walter Donaldson]] van [[Ficksburg]], wat ook verantwoordelik was vir [[NG gemeente Rosendal|Rosendal se NG kerk]] (1914) en [[NG gemeente Petrusburg|Petrusburg s'n]] (1914).&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=409 Karige besonderhede oor Donaldson se lewe en werk op die argitektuurwebtuiste Artefacts.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151004202247/http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=409 |date= 4 Oktober 2015 }}. URL besoek op 2 Mei 2015.&lt;/ref&gt;

Ds. De Vos was predikant van die gemeente van 1899 tot 1920. Op [[7 Maart]] [[1930]] is ds. Jacob Rabie alhier bevestig. Sy opvolger, in 1951, was ds. P.L. Cilliers.

== Sendingwerk ==
In 1903 is 'n sendingkerk sonder skuld ingewy. Dit het £280 gekos. Professor P.J.G. de Vos het die wydingsdiens waargeneem. In 1910 het die kerkraad van die gemeente Zastron besluit om 'n sendeling te beroep en is eerw. J.J. Pansegrouw met algemene stemme beroep. In Junie 1910 het die Sendingbondkongres van die OVS op Zastron sitting gehou, en by hierdie geleentheid is eerw. Pansegrouw georden. Aan die begin was daar baie teëstand wat die werk in die sendinggemeente gestrem het. Maar namate die sendeling invloed gewin het, het die werk snel vordering gemaak, en 1911 kon ’n kerkraad saamgestel word wat uit lidmate van die sendingkerk bestaan het. Die sendinggemeente het daarna snel vooruitgegaan.

== Lidmaattal ==
Die gemeente het in 1960 1 304 belydende lidmate gehad, in 1973 was dit 1 082, in 1985 893, in 2000 576, in 2010 574, maar in 2015 net 455. Weens die ontvolking van die Suid-Vrystaatse platteland het die Gereformeerde kerk Zastron, wat in 1916 gestig is, in 2004 ontbind. Dié gemeente het in 1959 57 belydende lidmate gehad vergeleke met 16 in 2002. Die dorp se wit inwoners het in die sensus van 2001 en dié van 2011, nes die NG lidmate, konstant gebly toe dit net met vyf afgeneem het van 644 tot 639, vergeleke met 'n toename in die Vrystaat se wit bevolking van 238&amp;nbsp;789 tot 239&amp;nbsp;026.&lt;ref&gt;{{en}} [http://census2001.adrianfrith.com/place/FS Sensussyfers van 2001 deur Adrian Firth]. URL besoek op 3 Mei 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [http://census2011.adrianfrith.com/place/4 Sensussyfers van 2011 deur Adrian Firth]. URL besoek op 3 Mei 2015.&lt;/ref&gt; Die NG Kerk se belydende lidmate het egter tussen 2000 en 2010 van 109&amp;nbsp;316 tot 96&amp;nbsp;154 afgeneem.

== Enkele leraars ==
* [[John du Plessis]], 1894–1899
* Philippus Albertus Myburgh de Vos, 1899–1929
* Jacob Rabie, 1930–1945
* Jacobus Andreas Joubert McDonald, 1946–1950
* Pieter Lafras Cilliers, 1951–1957
* Stephanus Abraham Opperman, 1957–1961
* [[Johan Bezuidenhoud|Johan Gregorius Bezuidenhoud]], 1965–1969
* Petrus Johannes Wolhuter Joubert, 1969–1975
* Nicolaas Franciscus Petrus Burger, 1979 – [[26 April]] [[1986]] (aanvaar sy emeritaat)
* Johannes Adolf van Schalkwyk, 1997–2007 (waarna Kathu)
* Coenraad Hendrik Jacobs, 2007–2014 (van Kathu af gekom)
* Christiaan Jonker Stoltz, 2014 – hede

== Bronne ==
* {{nl}} [[Gustave Adolph Maeder|Maeder, ds. G.A.]] en Zinn, Christian. 1917. ''Ons Kerk Album''. Kaapstad: Ons Kerk Album Maatschappij Bpkt.
* {{af}} [[P.J. Nienaber|Nienaber, P.J.]] 1963. ''Suid-Afrikaanse pleknaamwoordeboek, deel 1''. Kaapstad, Johannesburg: Suid-Afrikaanse Boeksentrum.
* {{af}} [[Phil Olivier|Olivier, ds. P.L.]], 1952. ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]''. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
* {{en}} Potgieter, D.J. (ed.) 1975. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Sien ook ==
* [[Gereformeerde kerk Zastron]]

== Eksterne skakels ==
* {{en}} [http://www.panoramio.com/photo/67567016 Foto's van Zastron se NG kerk op Panoramio.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151004202257/http://www.panoramio.com/photo/67567016 |date= 4 Oktober 2015 }}. URL besoek op 3 Mei 2015.
* {{en}} [https://www.pinterest.com/pin/519391769495548144/ Foto van Zastron se NG kerk op Pinterest.com]. URL besoek op 3 Mei 2015.

{{DEFAULTSORT:Zastron, NG gemeente}}
[[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>7h4wlfwcsqzhx3q3qvi80lftn22apjf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds JD Kestell grafsteen.JPG</title>
    <ns>6</ns>
    <id>99859</id>
    <revision>
      <id>2924752</id>
      <parentid>1354648</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="544" sha1="31vjupsvo62th5ktwdevzzr1cu8a0b4" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds. [[John Daniel Kestell]] se grafsteen by die [[Vrouemonument]]
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=2626071&amp;g2_imageViewsIndex=1 Gebruik met verlof van GGSA]
|datum=2013
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Peet Schabort
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Peet Schabort}}

[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Nasionale Vrouemonument]]</text>
      <sha1>31vjupsvo62th5ktwdevzzr1cu8a0b4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Naguib Mahfouz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102216</id>
    <revision>
      <id>2924718</id>
      <parentid>2291805</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:12:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanScrooge98</username>
        <id>78287</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ beeld</comment>
      <origin>2924718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2076" sha1="j1w128sdked65rnz74u5a3byqqbboil" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam             = Naguib Mahfouz
| bynaam           = 
| beeld            = Naguib Mahfouz HR.jpg
| beeldbeskrywing  = 
| onderskrif       = 
| geboortenaam     = 
| geboortedatum    = [[11 Desember]] [[1911]]
| geboorteplek     = [[Kaïro]], [[Egipte]]
| dood_datum       = {{SDEO|1911|12|11|2006|8|30}}
| sterfteplek      = Kaïro, Egipte
| ouers            = 
| titel            = 
| nasionaliteit    = {{vlagland|Egipte}}
| beroep           = romanskrywer
| ander            = 
| bekend           = ''Cairo Trilogy''
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = [[Nobelprys vir Letterkunde]] (1988)
| party            = 
| godsdiens        = 
| huweliksmaat     = 
| kinders          = 
| webblad          = 
| handtekening     = 
}}

'''Naguib Mahfouz''' ([[Arabies]]: نجيب محفوظ‎ ''Nagīb Maḥfūẓ'', IPA: [næˈɡiːb mɑħˈfuːzˤ]; [[11 Desember]] [[1911]] – [[30 Augustus]] [[2006]]) was 'n [[Egipte|Egiptiese]] [[skrywer]] wat in 1988 die [[Nobelprys vir Letterkunde]] ontvang het.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Nobel Prize in Literature 1988 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1988/index.html |access-date=7 Oktober 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180702151038/https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1988/index.html |archive-date=2 Julie 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Hy is beroemd vir die manier waarop hy die Arabiese taal se letterkunde gemoderniseer het. Hy is een van die skrywers van die Arabiese taal wat die letterkundige temas van eksistensialisme ondersoek het.

== Sien ook ==
* [[Lys van Egiptiese skrywers]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn}}

{{Saadjie}}

{{Nobelprys vir Letterkunde}}
{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Mahfouz, Naguib}}
[[Kategorie:Egiptiese skrywers]]
[[Kategorie:Nobelprys vir Letterkunde wenners]]
[[Kategorie:Geboortes in 1911]]
[[Kategorie:Sterftes in 2006]]</text>
      <sha1>j1w128sdked65rnz74u5a3byqqbboil</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reïnkarnasie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103256</id>
    <revision>
      <id>2924876</id>
      <parentid>2872552</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T00:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18903" sha1="ogjvq4ukcsujdeyiv2ahsq2641d1z00" xml:space="preserve">[[Beeld:Gati or existences.jpg|duimnael|180px|Dié tekening wys hoe die siel na enige van die vier vlakke van die bestaan kan reis na gelang van sy [[karma]], volgens [[Djainisme]].]]

'''Reïnkarnasie''' is die [[godsdiens]]tige of [[filosofie]]se begrip dat die [[siel]] of [[gees]], ná ’n [[biologie]]se dood, ’n nuwe lewe in ’n nuwe liggaam kan begin. Dié leerstelling is ’n sentrale begrip in [[Hindoeïsme]].&lt;ref&gt;Daar word ook dikwels na die [[Boeddhisme|Boeddhistiese]] begrip hergeboorte verwys as reïnkarnasie. Sien Charles Taliaferro, Paul Draper, Philip L. Quinn, ''A Companion to Philosophy of Religion''. John Wiley and Sons, 2010, bl. 640, [http://books.google.com/books?id=SSCx-67Tk6cC&amp;pg=PA640&amp;dq=reincarnation+and+rebirth&amp;cd=8#v=onepage&amp;q=reincarnation%20and%20rebirth&amp;f=false Google Books]&lt;/ref&gt; Dit is ook ’n algemene geloof in verskeie antieke en moderne godsdienste soos [[Spiritisme]], [[Teosofie]] en [[Eckankar]], en word aangetref in die geloof van baie stamme oor die wêreld heen op plekke soos [[Siberië]], [[Wes-Afrika]], [[Noord-Amerika]] en [[Australië]].&lt;ref&gt;Gananath Obeyesekere, ''Imagining Karma: Ethical Transformation in Amerindian, Buddhist, and Greek Rebirth''. University of California Press, 2002, bl. 15.&lt;/ref&gt;

Hoewel die meeste gelowe, soos [[Judaïsme]], die [[Christendom]] en [[Islam]], nie glo dat individue gereïnkarneer word nie, glo spesifieke groepe binne dié godsdienste wel in reïnkarnasie, soos [[kabbala]]-aanhangers, [[Kathaar|Kathare]], [[Droese]]&lt;ref&gt;Hitti, Philip K (2007) [1924]. ''Origins of the Druze People and Religion, with Extracts from their Sacred Writings (Nuwe Uitg.)''. Columbia University Oriental Studies. '''28'''. Londen: Saqi. ble. 13–14. {{ISBN|0-86356-690-1}}&lt;/ref&gt; en die [[Orde van die Rosekruis]].&lt;ref&gt;Heindel, Max (1985) [1939, 1908] ''The Rosicrucian Christianity Lectures (Collected Works)'': [http://www.rosicrucian.com/rcl/rcleng01.htm#lecture1 The Riddle of Life and Death]. Oceanside, Kalifornië. 4de uitg. {{ISBN|0-911274-84-7}}&lt;/ref&gt; Die historiese verwantskap tussen hierdie sektes en ander gelowe is die onderwerp van skolastiese navorsing.&lt;ref&gt;Soos ''The Shape of Ancient Thought'' deur Thomas McEvilley&lt;/ref&gt;

In onlangse dekades het baie mense in ander dele van die wêreld begin belangstel in die idee van reïnkarnasie.&lt;ref name=&quot;hi.is&quot;&gt;{{PDFlink|[http://www.hi.is/~erlendur/english/Nordic_Psychology_erlhar06.pdf Popular psychology, belief in life after death and reincarnation in the Nordic countries, Western and Eastern Europe]|54.8&amp;nbsp;KB}}&lt;/ref&gt; Moderne [[rolprent]]e, [[boek]]e en liedjies verwys dikwels daarna.

== Definisies ==
Die woord &quot;reïnkarnasie&quot; is afgelei van [[Latyn]] en beteken letterlik &quot;hertoetrede tot die vlees&quot;. Die [[Grieks]]e weergawe, μετεμψύχωσις (''metempsigose'') beteken min of meer &quot;oorgang van die siel&quot; en dui dikwels op reïnkarnasie ná die dood&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://concise.britannica.com/ebc/article-9063098/metempsychosis |title=Encyclopædia Britannica |publisher=Concise.britannica.com |accessdate=2011-12-06 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; as óf ’n mens óf ’n dier, hoewel klem gelê word op die voortbestaan van die siel, nie die liggaam nie. Nog ’n Griekse term wat dikwels as [[sinoniem]] gebruik word, is ''palingenese'', &quot;om herbore te word&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://hinduism.iskcon.com/concepts/102.htm |title=Heart of Hinduism: Reincarnation and Samsara |publisher=Hinduism.iskcon.com |accessdate=2011-12-06 |archive-date=2011-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110419232238/http://hinduism.iskcon.com/concepts/102.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Dazu Wheel of Reincarnation.JPG|180px|duimnael|links|In hierdie agt meter hoë reliëfwerk van tussen 1177 en 1249, hou [[Mara (demoon)|Mara]], die god van die dood en begeertes, ’n reïnkarnasiewiel vas wat die Boeddhistiese siklus van reïnkarnasie uitstip.]]

In die tradisionele tale [[Sanskrit]] en [[Pali]] is daar nie ’n woord wat presies ooreenstem met die [[Afrikaans]]e woord &quot;hergeboorte&quot;, &quot;metempsigose&quot;, &quot;transmigrasie&quot; of &quot;reïnkarnasie&quot; nie. Die hele universele proses wat aanleiding gee tot die siklus van die dood en hergeboorte, wat deur [[karma]] regeer word, word [[samsara]] genoem,&lt;ref&gt;{{cite book |last=Brodd |first=Jefferey |title=World Religions |publisher=Saint Mary's Press |year=2003 |location=Winona, MN |isbn=978-0-88489-725-5}}&lt;/ref&gt; terwyl die proses van geboorte of hergeboorte eenvoudig &quot;geboorte&quot; (''[[jati]]'') genoem word. Ook gode kan doodgaan en weer lewe.&lt;ref&gt;[http://vedabase.net/tqk/18/en1 Teachings of Queen Kunti by A. C. Bhaktivedanta Swami, Chapter 18] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080818012307/http://vedabase.net/tqk/18/en1 |date=18 Augustus 2008 }} &quot;To become Brahma is not a very easy thing.... But he is also a living entity like us.&quot;&lt;/ref&gt; Hier is die term &quot;reïnkarnasie&quot; nie streng van toepassing nie. Baie Christene beskou [[Jesus]] as ’n goddelike inkarnasie. Sommige Christene en [[Moslem]]s glo Hy en sommige profete kan weer geïnkarneer word. Die meeste Christene glo Jesus sal terugkeer met die [[Wederkoms]], hoewel dit nie ’n reïnkarnasie is nie.

’n Filosofiese en godsdienstige geloof oor die bestaan of niebestaan van ’n onveranderlike &quot;self&quot; het ’n regstreekse invloed op hoe reïnkarnasie in ’n gegewe tradisie beskou word. Die [[Gautama Boeddha|Boeddha]] het in ’n tyd van groot filosofiese kreatiwiteit in [[Indië]] gewoon toe baie beskouings van die aard van die lewe en die dood voorgestel is. Sommige was materialisties en het beweer daar is geen bestaan nie en dat die self met die dood vernietig word. Ander het geglo in ’n soort siklusbestaan, waar ’n wese gebore word, lewe, doodgaan en dan herbore word, maar in die konteks van ’n soort [[determinisme]] of [[fatalisme]] waarin karma geen rol speel nie. Ander het geglo in ’n ewig bestaande self of siel soos dié in Judaïese [[monoteïsme]]: die ''atman'' in Hindoeïsme oorleef die dood en word as ’n ander lewende wese gereïnkarneer na gelang van sy karma. Dit is die idee wat (met sekere aanpassings) in moderne Hindoeïsme oorheers.

Die [[Boeddhisme|Boeddhistiese]] begrip van reïnkarnasie verskil van ander in die sin dat daar geen ewige &quot;siel&quot;, &quot;gees&quot; of &quot;self&quot; is nie, maar net ’n &quot;stroom van bewustheid&quot; wat lewens verbind. Die eintlike proses van verandering van een lewe in die volgende word ''punarbhava'' (Sanskrit) or ''punabbhava'' (Pali) genoem, dus letterlik &quot;om weer te word&quot;. Die term &quot;hergeboorte&quot; word verkies omdat &quot;reïnkarnasie&quot; vir hulle beteken ’n vaste entiteit wat herbore word.&lt;ref&gt;[http://buddhism.about.com/od/karmaandrebirth/a/reincarnation.htm &quot;Reincarnation in Buddhism: What the Buddha Didn't Teach&quot;]{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} deur Barbara O'Brien, About.com&lt;/ref&gt; Djainisme en Boeddhisme sowel as ’n paar skole van Hindoeïsme stel ’n hergeboorte in baie wêrelde en in ’n verskeidenheid vorme voor. In Boeddhisme is daar vyf of ses vlakke waarin die proses plaasvind,&lt;ref&gt;''Transform Your Life'': A Blissful Journey, pages 52–55), Tharpa Publications (2001, VS-uitg. 2007) {{ISBN|978-0-9789067-4-0}}&lt;/ref&gt; onder meer die mens, dier en verskeie soorte bonatuurlike wesens. In Tibettaanse Boeddhisme word geglo dit is baie seldsaam dat ’n mens direk ná sy dood weer as ’n mens herbore word.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.urbandharma.org/kusala/revkus/5precepts.html |title=The Five Precepts |publisher=Urbandharma.org |access-date=6 Desember 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190909074854/http://www.urbandharma.org/kusala/revkus/5precepts.html |archive-date= 9 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
Die oorsprong van die begrip reïnkarnasie is onduidelik.&lt;ref&gt;{{cite book|publisher=Theosophical Society in America|title=Reincarnation: The Hope of the World|page=15|author=Irving Steiger Cooper|year=1920}}&lt;/ref&gt; Die onderwerp is bespreek in die filosofiese tradisies van Indië (onder meer die [[Indus]]vallei).&lt;ref&gt;{{cite book|title=Nonviolence to Animals, Earth, and Self in Asian Traditions|page=4|publisher=SUNY Press|author=Christopher Chapple}}&lt;/ref&gt; Die [[Griekeland|Grieke]] voor [[Sokrates]] en die [[Kelte|Keltiese]] [[Druïdisme|Druïdiste]] het blykbaar ook ’n leerstelling van reïnkarnasie gehad.&lt;ref&gt;Diodorus Siculus v.28.6; Hippolytus ''Philosophumena'' i.25.&lt;/ref&gt;

Die idee kon apart in verskeie gebiede ontstaan het, of dit kon deur kulturele kontak versprei gewees het. In antieke Europese, Iranse en Indiese landbougemeenskappe is die lewensiklus van geboorte, dood en hergeboorte as ’n nabootsing van natuurlike landbousiklusse beskou.&lt;ref&gt;Ara, Mitra (2008). ''[http://books.google.com/books?id=NQ12k9delf4C Eschatology in the Indo-Iranian traditions: The Genesis and Transformation of a Doctrine]''. Peter Lang Publishing Inc., New York, USA. {{ISBN|1-4331-0250-1}}. pp. 99–100.&lt;/ref&gt;

Patrick Olivelle meen die oorsprong van die idee van die siklus van geboorte en die dood, van [[samsara]] en van bevryding in die Indiese tradisie was gedeeltelik die nie-[[Vediese religie|Vediese]] [[Shramana]]-tradisie.&lt;ref&gt;Flood, Gavin. Olivelle, Patrick. 2003. ''The Blackwell Companion to Hinduism.'' Malden: Blackwell. pg. 273-4&lt;/ref&gt; Nog ’n moontlikheid is die Dravidiese tradisies van Suid-Indië.&lt;ref&gt;Gavin D. Flood, ''An Introduction to Hinduism'', Cambridge University Press (1996), UK {{ISBN|0-521-43878-0}}  bl. 86&lt;/ref&gt; Sommige geleerdes dink die idee het by die [[Gautama Boeddha|Boeddha]] ontstaan.&lt;ref&gt;Arvind Sharma's review of Hajime Nakamura's ''A History of Early Vedanta Philosophy'', Philosophy East and West, Vol. 37, No. 3 (Jul., 1987), page 330.&lt;/ref&gt; In Hindoeïstiese tekste is verskeie verwysings na transmigrasie, hergeboorte (''punarjanma'') en herdood (''punarmrtyu'').&lt;ref&gt;{{cite book | title=The Doctrine of Karma | publisher=Motilal Barnasidass | author=Krishnan, Yuvraj | year=1997 | location=Delhi, IN | pages=13 | isbn=81-208-1233-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Survey of Upanishadic Philosophy|author=R.D.Ranade|publisher=Bharatiya Vidya Bhavan|place=Mumbai|page=108}}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:2161_-_Taormina_-_Badia_Vecchia_-_Sarcofago_romano_del_sec._II_d.C._-_Foto_Giovanni_Dall%27Orto,_20-May-2008.jpg|duimnael|300px|’n 2de-eeuse Romeinse sarkofaag wys die mitologie en simboliek van die Orpheus- en Dionysos-misterieskole. Orpheus speel links sy lire.]]

Indiese besprekings van reïnkarnasie het van omstreeks die [[6de eeu v.C.]] begin met die [[Advaita Vedanta]]-tradisie, [[Gautama Boeddha]] (623 tot 543&amp;nbsp;v.C.)&lt;ref&gt;Paul Dundas, ''The Jains'', 2de uitg., Routledge, 2001, [http://books.google.com/books?id=5ialKAbIyV4C&amp;pg=PA24 p. 24].&lt;/ref&gt; en [[Mahavira]], die 24ste [[Tirthankara]] van Djainisme.&lt;ref&gt;Karel Werner, ''The Longhaired Sage'' in ''The Yogi and the Mystic'', Curzon Press, 1989, page 34. Wayman... traces them particularly in the older Upanishads, in early Buddhism, and in some later literature.&quot;&lt;/ref&gt;

Vroeë Griekse besprekings van die onderwerp dateer ook van die 6de eeu&amp;nbsp;v.C. [[Pherecydes van Syros]] (540&amp;nbsp;v.C.)&lt;ref&gt;Schibli, S., Hermann, Pherekydes of Syros, p. 104, Oxford Univ. Press 2001&lt;/ref&gt; het reïnkarnasie oordink, en sy jonger tydgenoot [[Pythagoras]] (omstreeks 570 tot 495&amp;nbsp;v.C.) het verenigings gestig vir die verspreiding daarvan. [[Plato]] (428/427 tot 348/347&amp;nbsp;v.C.) het in sy werk vertel van reïnkarnasie.

Die [[Orphisme]], wat reïnkarnasie gepredik het, het in die 6de eeu&amp;nbsp;v.C. vir die eerste keer opgang gemaak in [[Bulgarye]] en Griekeland. [[Orpheus]], die legendariese stigter daarvan, het glo geleer die onsterflike siel probeer vryheid behaal, terwyl die liggaam dit gevange hou. Die wiel van geboorte draai, en die siel wissel tussen vryheid en gevangenskap. Volgens Orpheus was die genade van die gode, veral [[Dionysos]], en selfreiniging nodig vir die siel om vir ewig te kan lewe.

In Antieke [[Romeinse Ryk|Romeinse]] letterkunde het [[Ennius]]&lt;ref&gt;Poesch, Jessie (1962) &quot;Ennius and Basinio of Parma&quot; ''Journal of the Warburg and Courtauld Institutes'' 25(1/2): pp. 116—118, page 117, FN15&lt;/ref&gt; vertel hoe [[Homeros]] in ’n droom aan hom verskyn het en hom verseker het dieselfde siel wat in albei digters voorgekom het, het eers aan ’n pou behoort. [[Virgilius]] gebruik die idee in sy weergawe van die Onderwêreld in die sesde boek van die ''[[Aeneis]]''.&lt;ref&gt;Virgilius, ''Die Aeneis'', vv. 724 et seq.&lt;/ref&gt; Die idee kom ook voor by die laat klassieke denkers [[Plotinus]] en die ander [[Neoplatonist]]e. In die [[Hermetika]], ’n Grieks-[[Egipte|Egiptiese]] reeks oor kosmologie en spiritualiteit wat aan [[Hermes Trismegistus]]/[[Thoth]] toegeskryf word, is die leerstelling van reïnkarnasie sentraal.

In Grieks-Romeinse denkrigtings het die idee van metempsigose verdwyn met die opkoms van die [[Christendom]] omdat reïnkarnasie onversoenbaar was met die Christelike leerstelling van redding van gelowiges ná die dood. Daar is bewyse dat vroeë Christene nog die moontlikheid van reïnkarnasie oorweeg het, maar daarna is dit veroordeel.

== Reïnkarnasie in die Weste ==
In onlangse dekades het baie mense in die Weste ’n belangstelling in reïnkarnasie ontwikkel.&lt;ref name=&quot;hi.is&quot; /&gt; Rolprente soos ''The Reincarnation of Peter Proud'', ''Dead Again'', ''Fluke'', ''The Mummy'' en ander, boeke deur skrywers soos Carol Bowman en Vicki Mackenzie en gewilde liedjies bevat idees daaroor.

Onlangse studies het getoon sommige mense in die Weste aanvaar die idee van reïnkarnasie,&lt;ref name=&quot;hi.is&quot; /&gt; insluitende sekere Christene,&lt;ref&gt;Tony Walter en Helen Waterhouse, &quot;[http://socrel.oxfordjournals.org/content/60/2/187.full.pdf A Very Private Belief: Reincarnation in Contemporary England]&quot;. ''Sociology of Religion'', Vol. 60, 1999&lt;/ref&gt; moderne [[Neopaganisme|Neopaganiste]], [[Spiritiste]], [[Teosofiste]] en studente van esoteriese filosofieë soos [[kabbala]], [[gnostisisme]] en [[esoterie]] en van Indiese gelowe. Volgens data uit 1999–2002 glo ’n aansienlike minderheid van mense in [[Europa]] en [[Amerika]], waar daar ’n redelike vryheid van denke en toegang tot idees is maar geen groot onlangse begrip van die tradisie van reïnkarnasie nie, dat ons ’n lewe gehad het voor ons geboorte, steeds sal leef ná ons dood en fisiek weer gebore sal word. Die gemiddeld vir die [[Nordiese lande]] is 22%.&lt;ref name=surv&gt;{{cite web|url=http://www.hi.is/~erlendur/english/Nordic_Psychology_erlhar06.pdf |title=Popular psychology, belief in life after death and reincarnation in the Nordic countries, Western and Eastern Europe |format=PDF |accessdate=2011-12-06}}&lt;/ref&gt; Dit is veral hoog in die [[Baltiese lande]], met 44% in [[Litaue]]. Die laagste persentasie, 12%, is in [[Oos-Duitsland]].

Die skeptikus [[Carl Sagan]] het die [[Dalai Lama]] gevra wat hy sou doen as die wetenskap sou bewys reïnkarnasie bestaan nie. Die Dalai Lama het geantwoord as die wetenskap kan bewys dit bestaan nie, sal die Tibettaanse Boeddhisme afsien van reïnkarnasie; dit sal egter baie moeilik wees om dit te bewys.&lt;ref&gt;&quot;The Boundaries of Knowledge in Buddhism, Christianity, and Science&quot;, by Paul David Numrich, p. 13, Vandenhoeck &amp; Ruprecht, {{ISBN|978-3-525-56987-0}}&lt;/ref&gt;

Volgens Ian Stevenson glo feitlik alle groot godsdienste behalwe die Christendom en Islam in verskillende mates in reïnkarnasie. Daarby glo nog 20% tot 30% van mense in die Weste wat in naam Christene is, ook daarin.&lt;ref name=jh&gt;Jane Henry (2005).  [http://books.google.com.au/books?id=EaIhapm-4UgC&amp;pg=PP5&amp;lpg=PP5&amp;dq=%22Parapsychology:+Research+on+Exceptional+Experiences%22+%22Jane+Henry%22&amp;source=bl&amp;ots=tReXJKfiIh&amp;sig=IIE8o603PaUPxN2RT21gedmeoP8&amp;hl=en&amp;ei=k_VKSpL6HIvkNduOrJsB&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1 Parapsychology: research on exceptional experiences] Routledge, p. 224.&lt;/ref&gt;

Ná ’n studie in 1999 deur Walter en Waterhouse oor die geloof in reïnkarnasie&lt;ref&gt;{{cite journal
 |doi          = 10.2307/3711748
 |title        = A very private belief: Reincarnation in contemporary England
 |url          = http://findarticles.com/p/articles/mi_m0SOR/is_2_60/ai_55208520/
 |year         = 1999
 |journal      = Sociology of Religion
 |pages        = 187–197
 |volume       = 60
 |issue        = 2
 |last1        = Walter
 |first1       = T.
 |last2        = Waterhouse
 |first2       = H.
 |accessdate   = 2009-06-25
 |jstor        = 3711748
 |archive-date = 2004-11-12
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20041112073756/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0SOR/is_2_60/ai_55208520/print
 |url-status   = dead
}}&lt;/ref&gt; het Waterhouse ’n gedetailleerde bespreking van die onderhoude gepubliseer.&lt;ref name=Waterhouse1999&gt;{{cite journal
 | doi = 10.1080/13537909908580854
 | title = Reincarnation belief in Britain: New age orientation or mainstream option?
 | url = http://www.informaworld.com/smpp/content~db=all~content=a794456285
 | year = 1999
 | author = Waterhouse, H.
 | journal = Journal of Contemporary Religion
 | pages = 97–109
 | volume = 14
 | issue = 1
 | accessdate = 2009-06-26
}}&lt;/ref&gt; Volgens haar is die meeste mense se geloof in reïnkarnasie nie baie diep nie en is hulle vaag oor die besonderhede van dit waarin hulle glo. Ondervindings soos die onthou van vorige lewens en naby-dood-ervarings het die meeste van hulle beïnvloed, hoewel min dit self ondervind het. Die meeste het van ander se ervarings van vorige lewens deur middel van hipnose en drome gehoor, en is daardeur geboei. Hulle het gevoel &quot;daar moet iets in steek&quot; as ander mense sulke ondervindings het.

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
* [http://veda.harekrsna.cz/encyclopedia/dharma.htm ''Dharma, Transmigration &amp; Reincarnation in the Vedas'']
* [http://www.buddhanet.net/funbud10.htm ''Rebirth According to Buddhism'']
* [http://john-uebersax.com/plato/plato4.htm ''Did Plato Believe in Reincarnation?'']
* [http://www.bartleby.com/65/tr/transmig.html ''The Columbia Encyclopedia'': &quot;Transmigration of Souls or Metempsychosis&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821030150/http://www.bartleby.com/65/tr/transmig.html |date=21 Augustus 2008 }}
* [http://www.newadvent.org/cathen/10234d.htm ''The Catholic Encyclopedia'': &quot;Metempsychosis&quot;]
* [http://www.christians.eu/reincarnation-bible/ ''Was Reincarnation Removed from the Bible?'']
{{Commons-kategorie inlyn|Reincarnation}}
* [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Reincarnation|Engelse Wikipedia]]

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Reinkarnasie}}
[[Kategorie:Boeddhistiese begrippe]]
[[Kategorie:Christendom]]
[[Kategorie:Djainisme]]
[[Kategorie:Hindoeïsme]]
[[Kategorie:Judaïsme]]
[[Kategorie:Hiernamaals]]
[[Kategorie:Religieuse geskiedenis]]</text>
      <sha1>ogjvq4ukcsujdeyiv2ahsq2641d1z00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenksteen NG kerk Belfast 1961.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>103693</id>
    <revision>
      <id>2924927</id>
      <parentid>1385014</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:20:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="518" sha1="94tnrsewq4yhnysb8btd5exo9070gfd" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen met die vergroting van die kerkgebou van die [[NG gemeente Belfast]]
|bron=[http://genza.org.za/bonus/main.php?g2_itemId=804&amp;g2_imageViewsIndex=1 Gebruik met verlof van die GGSA]
|datum=2011
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=SAGenealogie Gespreksgroep
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>94tnrsewq4yhnysb8btd5exo9070gfd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds AB Daneel gedenksteen Heidelberg, Kaap.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>103870</id>
    <revision>
      <id>2924774</id>
      <parentid>1386791</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:24:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="552" sha1="5xey4vr6emm408lp1pyg0rkrx1vu2ks" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds. [[Alexander Daneel]] se gedenksteen op die terrein van die [[NG gemeente Heidelberg, Wes-Kaap]].
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1743830&amp;g2_imageViewsIndex=1 Gebruik met verlof van die GGSA]
|datum=2011
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Boet Saayman and Tobie de Villiers 
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>5xey4vr6emm408lp1pyg0rkrx1vu2ks</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Connie Mulder se grafsteen.JPG</title>
    <ns>6</ns>
    <id>104418</id>
    <revision>
      <id>2924734</id>
      <parentid>2922640</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:50:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="444" sha1="gf74u5q84nw50vitvesf0ilja9dnu6u" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Connie Mulder]] se grafsteen
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1109126 GGSA]
|datum=2010
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Thys van der Walt
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Connie Mulder]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>gf74u5q84nw50vitvesf0ilja9dnu6u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Connie Mulder grafbeeld.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>104419</id>
    <revision>
      <id>2924733</id>
      <parentid>2922639</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:50:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="483" sha1="9kx0fbgn5szr6fqqcbqsazukixlm9dw" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Afbeelding van [[Connie Mulder]] op sy grafsteen
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1109126 GGSA]
|datum=2010
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Thys van der Walt het die foto geneem.
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Connie Mulder]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>9kx0fbgn5szr6fqqcbqsazukixlm9dw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenksteen oor die eenwording van die NG gemeentes Ooshoek en Rodenbeck.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>107781</id>
    <revision>
      <id>2924928</id>
      <parentid>1424612</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:21:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="525" sha1="r5uywqbcacxefr9vkn4j07p0ou5u8d6" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing='n Steen ter herinnering aan die [[Lys van ingelyfde NG gemeentes|eenwording]] van die NG gemeentes Ooshoek en Rodenbeck op eersgenoemde se perseel
|bron=Eie werk
|datum=2016
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=George Pietersen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk]]
[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>r5uywqbcacxefr9vkn4j07p0ou5u8d6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Swart nasionalisme</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108616</id>
    <revision>
      <id>2924847</id>
      <parentid>2920407</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:41:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Lees ook */ Engelse terme verwyder</comment>
      <origin>2924847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11243" sha1="f8mu9ltyqzi5v9inxqvkp1vbz8vhaew" xml:space="preserve">{{Databoks}}
'''Swart nasionalisme (SN) '''verkondig 'n rasse-definise (of herdefiniëring) van nasionale identiteit. Daar is verskillende inheemse nasionalistiese filosofieë, maar die beginsels van alle swart nasionalistiese ideologieë is eenheid en [[selfbeskikking]] — dit is afskeiding, of onafhanklikheid, van die Europese gemeenskap.

== Vroeë geskiedenis ==
Martin Delany (1812–1885), 'n Afro-Amerikaanse teenstander van slawerny, is die oupa van Swart nasionalisme.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.libraries.wvu.edu/delany/home.htm |title=Libraries.wvu.edu |access-date=16 Maart 2016 |archive-date=25 April 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090425074314/http://www.libraries.wvu.edu/delany/home.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Geïnspireer deur die suksesvolle revolusie in [[Haïti]], het die swart- en Afrika se inheemse nasionalisme en politieke denkrigting van die 19de eeu sy beslag by mense soos Marcus Garvey, Henry McNeal Turner, Henry Highland Garnet, Martin Delany, Edward Wilmot Blyden, Paul Cuffe en ander, gekry. Die repatriasie van Afro-Amerikaanse slawe na [[Liberië]] en [[Sierra Leone]] was 'n algemene swart nasionalistiese tema in die 19de eeu. Marcus Garvey se Universal Negro Improvement Association van die 1910's en 1920's was met sy miljoen lede die magtigste swart nasionalistiese beweging tot op hede. Die beweging het teenstand uit die hoofstroom geledere van die swart leiers gekry en is deur die regering vernietig. Talle lede van die beweging het egter met nostalgie die herinneringe van die inspirerende retoriek onthou.&lt;ref&gt;William L. Van Deburg, ed., ''Modern Black Nationalism: From Marcus Garvey to Louis Farrakhan'' (1996)&lt;/ref&gt;

Volgens Wilson Jeremiah Moses kan Swart nasionalisme, as 'n [[filosofie]], uit drie verskillende tydperke beskou word met die uiteenlopende ideologiese perspektiewe, wat uiteindelik die Swart nasionalisme van vandag geword het.&lt;ref&gt;Wilson Jeremiah Moses, ''Classical Black Nationalism'' (1996)&lt;/ref&gt;

Die eerste periode was die tyd voor die Klassieke Swart nasionalisme, wat begin het vanaf die tyd toe die eerste Afrikane voet aan wal in Amerika gesit het, tot en met die Revolusionêre periode. Die tweede periode het na die Revolusionêre Oorlog begin toe 'n aansienlike hoeveelheid van Afrikane al in die kolonies, in besonder in New England en Pensilvanië, geletterd was en gewalg geraak het met die sosiale omstandighede wat uit die Verligting-idees gespruit het.

Die derde tydvak van Swart nasionalisme was gedurende die post-Heropbou era, in besonder gedryf deur verskeie Afro-Amerikaanse kerkgroepe. Afsonderlike groepe was reeds gevestig en aanvaar omdat [[Afro-Amerikaners]] toe reeds vir lank reeds, sedert die ontstaan van Amerika, gely het onder slawerny. Die kerklike fenomeen het tot die geboorte van die moderne Swart nasionalisme gelei wat die behoefte vir die skeiding van nie-swartes benadruk het, en om afsonderlike gemeenskappe te skep om sodoende rassetrots aan te moedig. Die nuwe [[ideologie]] het die filosofie geword van groepe soos die Moorish Science Temple en die [[Nasie van Islam]]. Hoewel die 1960's 'n toename in geloofs-, kulturele-, en politieke nasionalisme aangewakker het, was dit steeds Swart nasionalisme wat die bevordering van Afrosentrisme aangemoedig het.

== 20ste eeu ==
=== Marcus Garvey ===
Marcus Garvey het Afrikane regoor die wêreld aangemoedig om trots te wees op hul ras en om die mooi in hul eie raak te sien. Dié vorm van swart nasionalisme het bekend geword as Garveyisme. 'n Sentrale idee van Garveyisme is dat Afrikane orals in die wêreld een volk is, en hulle sal nooit uitstyg as hulle nie hul kulturele en etniese verskille opsy skuif en kontrasteer nie. Hy was baie beïnvloed deur die vroeëre werke van Booker T Washington, Martin Delany, en Henry McNeal Turner.&lt;ref name=&quot;Skyers&quot;&gt;Skyers, Sophia Teresa (1982).&lt;/ref&gt; Garvey het sy eie persoonlike magnetisme en sy kennis van swart sielkunde en die sielkunde van konfrontasie gebruik om 'n beweging te begin wat die bourgeois swartes uitgedaag het vir die gedagtes en siele van die Afro-Amerikaners. Marcus Garvey se begeerte om die man te ontmoet wat hom inspireer het, Booker T Washington, het hom laat teruggaan na Amerika, maar ongelukkig was hy nie betyds nie. Desondanks die teleurstelling het Garvey aangegaan met sy werk en twee jaar later, 'n jaar na Washington se dood, vestig hy 'n soortgelyke organisasie in Amerika met die naam van United Negro Improvement Association (UNIA).&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Watson|first1=Elwood|title=Marcus Garvey's Garveyism: Message from a forefather|journal=Journal of Religious Thought|date=Winter 1994 – Spring 1995|volume=51|issue=2|page=79}}&lt;/ref&gt;

Hoewel Garvey 'n voorstander van rasse-skeiding was het hy dit baie duidelik gemaak dat hy geen vyandigheid teenoor wittes het nie, en glo in gelyke regte vir almal. Garvey het die pad oopgemaak vir Swart nasionaliste en Pan-Afrikaniste wat in sy voetspore gevolg het. Dit sluit in Kwame Nkrumah (en verskeie ander Afrikaleiers), die [[Nasie van Islam]], Malcolm X en die merkwaardigste van almal, Carlos Cook se beweging. Cook word beskou as die ideologiese seun van Garvey.

=== Malcolm X ===
Tussen 1953 en 1964, toe die meeste Afrikaleiers in die menseregte-beweging besig was om die Afro-Amerikaners in die hoofstroom Amerikaanse leefwyse te integreer, was Malcolm X 'n geesdriftige profeet van swart onafhanklikheid en om swart trots en manlikheid terug te eis.&lt;ref&gt;Robert L. Harris, &quot;Malcolm X: Critical Assessments and Unanswered Questions.&quot;&lt;/ref&gt; Hy het geglo dat die waardes van die Westerse kultuur skynhelig is- van die Joods-Christelike tradisies tot die Amerikaanse politieke en ekonomiese instellings. Hy het geglo dat [[separatisme]] en die beheer oor die [[politiek]], en die ekonomie in sy eie gemeenskap swartes beter sal dien as die taktiek van die mensregteleier, [[Martin Luther King jr.|Martin Luther King jr]], en die hoofstroom menseregte-organisasies. Malcolm X het verklaar dat geen- geweld die &quot;filosofie van 'n gek&quot; is, en om enigiets te bereik, sal Afro-Amerikaners hul nasionale identiteit moet terugeis, hul regte wat in die grondwet vervat is, omarm en hulself teen wit hegemonie en buiteregtelike geweld beskerm. In reaksie op King se beroemde &quot;''I have a dream''&quot; toespraak, het Malcolm X gespot: &quot;Terwyl King droom, het die res van ons Negers nagmerries gehad.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite book|author=James H. Cone|title=Martin and Malcolm and America: A Dream or a Nightmare|url=https://books.google.com/books?id=PU_DdaFtYAMC&amp;pg=PT49|year=1992|publisher=Orbis Books|page=49}}&lt;/ref&gt;

Voor Malcolm X se pelgrimstog na [[Mekka]] was sy siening dat Afro-Amerikaners hul eie gemeenskappe en etiese waardes moes skep, insluitende selfhelp en gemeenskaps-gebaseerde ondernemings. Hy het ook geglo Afro-Amerikaners moet integrasie of samewerking met die wittes verwerp totdat hulle self interne samewerking en eenheid het. In April 1964 gaan Malcolm X op die pelgrimstog en daar in Mekka verander hy sy siening en verwerp verskeie van sy ekstremistiese menings.

Hy kom terug uit Mekka met gematigde idees en sweer sy toewyding tot rasse-separatisme af. Hy steun egter steeds swart nasionalisme en doen 'n beroep dat Afro-Amerikaners proaktief optree in hul stryd vir gelyke regte.&lt;ref&gt;Manning Marable, ''Malcolm X: A Life of Reinvention'' (2011)&lt;/ref&gt;

== Swartmag ==
Swartmag was 'n politieke beweging wat 'n nuwe rasse-bewustheid in die 1960's en 1970's onder die Afrikane in Amerika aangewakker het. Die strydkreet &quot;Swartmag&quot; is deur Kwame Ture, voorheen bekend as Stokey Carmichael, gewild gemaak.&lt;ref&gt;Juliet E.K. Walker, and Manning Marable.&lt;/ref&gt;

== Kritiek ==
Kritici reken dat Swart nasionalisme eenvoudig maar net verbloemde swart opperheerskappy is, en sommiges argumenteer dat die uitwerking van inherente kulture of eenheid gegrond op ras ('n sentrale idee van Swart nasionalisme) op sigself rassisties is.

Norm R Allen Jr, voormalige direkteur van African Americans for Humanism, het swart nasionalisme as &quot;'n vreemde mengsel van diepgaande gedagtes en patente nonsens&quot;, beskryf.

Aan die een kant het die Reaksionêre Swart Nasionaliste (RSN's) eie-liefde, selfrespek, selfaanvaarding, selfhelp, trots, eenheid, en so aan gepropageer- baie soos die regsgesindes wat &quot;tradisionele gesinswaardes&quot; aangemoedig het. Baie ook so, soos die hoogheilige regses, bevorder die RSN's dwepery, haat, seksisme, onverdraagsaamheid, homofobie, anti-Semitisme, [[pseudowetenskap]], irrasionaliteit, dogmaties historiese revisionisme, geweld ens.

Allen kritiseer ook die swart nasionaliste vir die groot aanklank wat hulle onder geharde misdadigers en voormalige tronkvoëls vind, die aanhitsing van swart-op-swart geweld wanneer Afro-Amerikaanse indiwidue of groepe as &quot;Toms&quot;, en verraaiers uitgekryt word, die blatante seksistiese houding, en die ooreenkomste met wit opperheerskappy-ideologieë.

Die Nigeries-gebore professor van geskiedenis en direkteur van die Afro-Amerikaanse Studieprogram aan die universiteit van Montana, Tunde Adeleke, sê in sy boek, UnAfrican Americans: Nineteenth-Century Black Nationalists and the Civilizing Mission, die 19de eeuse Afro-Amerikaanse nasionalisme vergestalt die rassistiese en paternalistiese waardes van die Euro-Amerikaanse kultuur en dat Swart nasionalistiese planne nie vir die onmiddellike voordele van Afrikane ontwerp is nie, maar om hul eie geluk te bevorde.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.kentuckypress.com/viewbook.cfm?Category_ID=1&amp;Group=2&amp;ID=644 |title=University Press of Kentucky |access-date=16 Maart 2016 |archive-date=28 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928044809/http://www.kentuckypress.com/viewbook.cfm?Category_ID=1&amp;Group=2&amp;ID=644 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Adeleke kritiseer ook die imperiale motiewe en die konsep van 'n &quot;beskawings-sending&quot; wat in die denke van Swart nasionaliste bestaan, en wat help met die &quot;vorming en wettiging van Europese imperialisme in Afrika.&quot;

== Lees ook ==
* [[Nasionalisme]]
* [[Etniese nasionalisme]]
* Harry Haywood
* [[Pan-Afrikanisme]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Nog leeswerk ==
* Gavins, Raymond, ed. The Cambridge Guide to African American History (2015).
* Levy, Peter B. ed. ''The Civil Rights Movement in America: From Black Nationalism to the Women's Political Council'' (2015).
* Marable, Manning. ''Malcolm X: A Life of Reinvention'' (2011)
* Moses, Wilson. ''Classical Black Nationalism: From the American Revolution to Marcus Garvey'' (1996), [http://www.amazon.com/Classical-Black-Nationalism-American-Revolution/dp/081475533X/ excerpt and text search]
* Price, Melanye T. ''Dreaming Blackness: Black Nationalism and African American Public Opinion'' (2009), [http://www.amazon.com/Dreaming-Blackness-Nationalism-African-American/dp/0814767451/ excerpt and a text search]
* Robinson, Dean E. ''Black Nationalism in American Politics and Thought'' (2001)
* Taylor, James Lance. ''Black Nationalism in the United States: From Malcolm X to Barack Obama'' (Lynne Rienner Publishers; 2011), 414 pages
* Van Deburg, William. ''Modern Black Nationalism: From Marcus Garvey to Louis Farrakhan'' (1996)

{{Normdata}}
[[Kategorie:Swart nasionalisme| ]]</text>
      <sha1>f8mu9ltyqzi5v9inxqvkp1vbz8vhaew</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Bewoording, Murray-Hofmeyr-gedenkteken, Stellenbosch.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>109409</id>
    <revision>
      <id>2924728</id>
      <parentid>1440641</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:41:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="476" sha1="ptclejbn3b2lpvuadbymez0rbvwra46" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die bewoording op die [[Murray-Hofmeyr-gedenkteken]], [[Stellenbosch]]
|bron=Eie werk
|datum=2 Februarie 2016
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk]]
[[Kategorie:Stellenbosse Kweekskool]]</text>
      <sha1>ptclejbn3b2lpvuadbymez0rbvwra46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Anna Pauw, gebore Rath, se grafsteen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>110008</id>
    <revision>
      <id>2924725</id>
      <parentid>1446957</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:36:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="543" sha1="3of90bpsrqudc4posc9s8duvt7rbu73" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Grafsteen van Anna Margaretha Pauw, née Rath, dogter van die sendeling [[Johannes Rath]] van [[Otjimbingwe]]
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1142377 Gebruik met verlof van die GGSA]
|datum=2010
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Alta Griffiths
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Sending in Suider-Afrika]]
[[Kategorie:Grafstene]]</text>
      <sha1>3of90bpsrqudc4posc9s8duvt7rbu73</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Emma Renzi word 90.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>110551</id>
    <revision>
      <id>2924789</id>
      <parentid>1455607</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:33:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="403" sha1="1n5valk82nzlf0wt613ewd84ipkesd6" xml:space="preserve">{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Emma Renzi]]
|bron=Met verlof van fotograaf gebruik
|datum=2016
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Kobus Buys
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Kobus Buys}}

[[Kategorie:Suid-Afrikaanse operasangers]]
[[Kategorie:Verjaardae in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>1n5valk82nzlf0wt613ewd84ipkesd6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenksteen, Gereformeerde kerk Otjiwarongo, Jan AJ Kruger.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>111783</id>
    <revision>
      <id>2924932</id>
      <parentid>1464781</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:30:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="455" sha1="ewpzq4fhhesx88slr8wuvq3fpz1q45p" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die gedenksteen van die [[Gereformeerde kerk Otjiwarongo]]
|bron=Gebruik met toestemming van die fotograaf
|datum=2015
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Jan AJ Kruger
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Gedenkstene]]</text>
      <sha1>ewpzq4fhhesx88slr8wuvq3fpz1q45p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924933</id>
      <parentid>2924932</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:31:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="475" sha1="j306juj0eivujyvsz0sh7c7mkisvgrg" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die gedenksteen van die [[Gereformeerde kerk Otjiwarongo]]
|bron=Gebruik met toestemming van die fotograaf
|datum=2015
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Jan AJ Kruger
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde kerke in Namibië]]
[[Kategorie:Gedenkstene]]
[[Kategorie:Namibië]]</text>
      <sha1>j306juj0eivujyvsz0sh7c7mkisvgrg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenksteen van die Gereformeerde kerk Graaff-Reinet, Gert du Plessis.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>112301</id>
    <revision>
      <id>2924930</id>
      <parentid>1469755</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:28:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="488" sha1="3qqkk8xbtepena5g41cejaxx5hn0b5o" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen by die ingang na die [[Gereformeerde kerk Graaff-Reinet]]
|bron=Met verlof gebruik
|datum=2016
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Gert du Plessis
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Graaff-Reinet]]</text>
      <sha1>3qqkk8xbtepena5g41cejaxx5hn0b5o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gereformeerde kerk Bloemfontein, eerste kerk se hoeksteen behoue gebly in die tweede kerk.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>112429</id>
    <revision>
      <id>2924804</id>
      <parentid>1470828</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="621" sha1="lhpcdnutbj7gar9nas66e7bbkukjdte" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die hoeksteen van die eerste [[Gereformeerde kerk Bloemfontein]], wat afgebrand het, soos dit bewaar is in die tweede, wat gesloop is.
|bron=Argief van die GKSA; gebruik met fotograaf se toestemming
|datum=2008
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Gustav Opperman
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Gustav Opperman}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Bloemfontein]]
[[Kategorie:Hoekstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>lhpcdnutbj7gar9nas66e7bbkukjdte</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Die ontvangs van ds DL de Beer in Potgietersrus-Wes.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>112511</id>
    <revision>
      <id>2924773</id>
      <parentid>1471653</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:23:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="508" sha1="jkz75jxu6beu2993rjb6vou81bzl5kt" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die ontvangs van ds. D.L. de Beer in die [[Gereformeerde kerk Potgietersrus-Wes]]
|bron=Argief van die GKSA
|datum=1974
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse predikante]]
[[Kategorie:Inhuldigings in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>jkz75jxu6beu2993rjb6vou81bzl5kt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gereformeerde Boerekrygsgevangenes op Ceylon, 1900.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>113080</id>
    <revision>
      <id>2924805</id>
      <parentid>1479477</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:53:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="417" sha1="qokxclimlkbm2tafbebqh4a9p1s5iab" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde]] [[Boerekrygsgevangenes]] op [[Ceylon]]
|bron=Argief van die GKSA
|datum=1900
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Boerebannelinge]]</text>
      <sha1>qokxclimlkbm2tafbebqh4a9p1s5iab</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds Pieter Bos (met die hoed), 'n Gereformeerde predikant, as krygsgevangene op Ceylon.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>113081</id>
    <revision>
      <id>2924754</id>
      <parentid>1479479</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:18:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="508" sha1="s754eo3q5mx6937shedl16w1gz4zan8" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds. Pieter Bos van die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] (met die hoed) en mede-[[Boerekrygsgevangenes]] op [[Ceylon]]
|bron=Argief van die GKSA
|datum=Omstreeks 1901
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Boerebannelinge]]</text>
      <sha1>s754eo3q5mx6937shedl16w1gz4zan8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Die Vierkleur gedrapeer oor die gedenkteken vir Boerekrygsgevangenes op Long Island, Bermuda, foto deur Tian Schutte, 29 November 2011.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>113089</id>
    <revision>
      <id>2924747</id>
      <parentid>1479531</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:09:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="559" sha1="srh7ijz1cpviohrort4glpdah1rd260" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing='n [[Vierkleur]] gedrapeer oor die gedenkteken vir [[Boerekrygsgevangenes]] in die begraafplaas op Long Island, [[Bermuda]].
|bron=[[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1957289&amp;g2_imageViewsIndex=1 Opgelaai met verlof van die GGSA]
|datum=29 November 2011
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Tian Schutte
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Boerebannelinge]]</text>
      <sha1>srh7ijz1cpviohrort4glpdah1rd260</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Adv JG en mev Susan Strijdom se graf in die Kerkstraat-begraafplaas, Pretoria-Wes, foto deur Brian Kaighin, 24 September 2007.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>113123</id>
    <revision>
      <id>2924723</id>
      <parentid>1479867</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:32:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="612" sha1="f7ij8r3tpkotjj9qild71qmun6uq1mz" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Adv. [[Johannes Gerhardus Strijdom|J.G.]] en mev. [[Susan Strijdom]] se graf in die Kerkstraat-begraafplaas, Pretoria-Wes
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1063345 Opgelaai met verlof van die GGSA]
|datum=24 September 2007
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Brian Kaighin
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

[[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici]]
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Hans Strijdom]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>f7ij8r3tpkotjj9qild71qmun6uq1mz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Betsie Verwoerd se grafsteen.JPG</title>
    <ns>6</ns>
    <id>113309</id>
    <revision>
      <id>2924726</id>
      <parentid>1482044</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:39:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="506" sha1="3ck56vteg2ps82jpweygb165sovw20g" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Betsie Verwoerd]] se grafsteen
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=641668&amp;g2_imageViewsIndex=1 Met verlof van die GGSA gebruik]
|datum=4 September 2008
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Liz Oberholster
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Betsie Verwoerd]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>3ck56vteg2ps82jpweygb165sovw20g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:FC en Elsie Eloff se graf.JPG</title>
    <ns>6</ns>
    <id>113401</id>
    <revision>
      <id>2924794</id>
      <parentid>1482914</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:37:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="587" sha1="am0ggfe2xl7f26eqpdrop40v70ngh0e" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Frikkie Eloff en [[Elsie Eloff-Kruger]] se grafsteen, ontwerp deur hul seun [[Fanie Eloff]], beeldhouer
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=2004675 Met verlof van die GGSA opgelaai]
|datum=21 oktober 2011
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=GGSA Noord-Transvaalse tak
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>am0ggfe2xl7f26eqpdrop40v70ngh0e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Corrie de Klerk se grafsteen, foto Derek Walker, 11 Desember 2011.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>113408</id>
    <revision>
      <id>2924736</id>
      <parentid>1482953</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="603" sha1="3pr9w81283y650lnpsd5f05vd27wjzu" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Corrie de Klerk]] se grafsteen in die Sterkfontein-begraafplaas, [[Krugersdorp]]
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1989555&amp;g2_imageViewsIndex=1 Gebruik met verlof van die GGSA]
|datum=11 Desember 2011
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Derek Walker
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Nasionale Party]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>3pr9w81283y650lnpsd5f05vd27wjzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gezina Kruger se grafsteen, Heldeakker, Pretoria.JPG</title>
    <ns>6</ns>
    <id>113410</id>
    <revision>
      <id>2924907</id>
      <parentid>1482964</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T09:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="496" sha1="0wem6dvamhuz6l3hl8a2pvsvh622zpi" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Gezina Kruger]]
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=2004717 Met verlof van die GGSA gebruik]
|datum=21 Oktober 2011
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Noord-Transvaalse tak van die GGSA
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gezina Kruger]]
[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>0wem6dvamhuz6l3hl8a2pvsvh622zpi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924910</id>
      <parentid>2924907</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T09:40:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2924910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="447" sha1="dirg73od0chbpd4axwkaj9u7p30n05u" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Gezina Kruger]]
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=2004717 Met verlof van die GGSA gebruik]
|datum=21 Oktober 2011
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Noord-Transvaalse tak van die GGSA
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gezina Kruger]]</text>
      <sha1>dirg73od0chbpd4axwkaj9u7p30n05u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gezina Kruger.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>113411</id>
    <revision>
      <id>2924912</id>
      <parentid>1482967</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T09:42:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="453" sha1="545vmceo3zjmgemg1vwnxn0x3nbfpvh" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Gezina Kruger]]
|bron=[http://www.npgprints.com/image/1002162/unknown-photographer-gezina-susanna-frederika-wilhelmina-sanna-kruger-nee-du-plessis Npgprints.com]
|datum=Voor 1900
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[kategorie:Gezina Kruger]]</text>
      <sha1>545vmceo3zjmgemg1vwnxn0x3nbfpvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baccalaureus Artium</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113917</id>
    <revision>
      <id>2924902</id>
      <parentid>2924384</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T09:08:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pynappel</username>
        <id>70858</id>
      </contributor>
      <origin>2924902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="566" sha1="btckytmyt3cmhzgjl4q8y6933dlk9bj" xml:space="preserve">[[Lêer:NU Diploma.JPG|duimnael|Baccalaureus Artium]]

'''Baccalaureus Artium (B.A.)'''&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia| title = B.A.| encyclopedia = Woordeboek van die Afrikaanse Taal}}&lt;/ref&gt; is 'n Baccalaureusgraad wat toegeken word vir 'n voorgraadse kursus of program, gewoonlik met hoofvakke in die vrye kunste of tale.

Die B.A.-graad is gewoonlik 'n driejarige kursus, na gelang van die land, akademiese instelling en spesifieke rigtings, hoofvakke, ens.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Sien ook ==
* [[Magister Artium]]

{{Saadjie}}

[[Kategorie:Kwalifikasies]]</text>
      <sha1>btckytmyt3cmhzgjl4q8y6933dlk9bj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Richard Liversidge</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114494</id>
    <revision>
      <id>2924878</id>
      <parentid>1793395</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T00:16:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7712" sha1="ntu1uxi93l43pcqiv1mib7wmbbxhprw" xml:space="preserve">'''Richard Liversidge''', natuurkundige, [[ornitologie|ornitoloog]] en museumdirekteur, is gebore op 17 September 1926 in [[Blantyre]], [[Njassaland]] (later bekend as [[Malawi]]ë), en is oorlede op 15 September 2003 in [[Kimberley]], [[Suid-Afrika]].&lt;ref&gt;[http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3793/is_200404/ai_n9396897/?tag=content;col1 Dean, W Richard J, 2004.]{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Carlstein, B. 2007&quot;&gt;Carlstein, B. &amp; Hart, R. 2007.&lt;/ref&gt;

== Vroeë loopbaan ==
As kind het Liversidge vir verskeie tydperke in [[Indië]], [[Tanzanië]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]] gewoon, en dit was as skoolseun dat sy belangstelling in [[voël]]s ontstaan het. Sy aanvanklike opleiding was egter in ingenieurswese, wat begin het tydens 'n passer-en-draaier-vakleerlingskap. Hy het sy studies in ingenieurswese aan die [[Universiteit van Kaapstad]], in 1946, begin. Terwyl hy voltyds in diens van die universiteit as tegnikus was, het hy [[dierkunde]] en [[plantkunde]] begin bestudeer, een vak per jaar, en uiteindelik in 1955 gegradueer. Hy het 'n aanstelling as ornitoloog by die Port Elizabeth-Museum aanvaar, waar hy sy navorsing oor die ekologie van die [[Kaapse tiptol]] begin het. Dié studie het gekulmineer in 'n PhD.

Daarna het Liversidge by die Natalse Parkeraad as 'n natuurbewaarder gewerk.

Liversidge was die eerste kurator by, en leidende gees agter, die [[Tsitsikamma Nasionale Park]] langs die Suid-Kaapse kus.

== McGregor Museum, Kimberley ==
In Junie 1966 is Liversidge aangestel as die direkteur van die McGregor-Museum in Kimberley. Dié posisie het hy beklee tot met sy aftrede in 1986, waarna hy aangebly het as navorsingsgenoot. Hy het ook as lid van die Raad van Trustees gedien.

Tydens Liversidge se direkteurskap het die McGregor-Museum ongekende groei beleef. Dit was in hierdie tyd dat die museum twee belangrike historiese huise in Kimberley bekom het, nl. Die Bungalow (Rudd-Huis) en Dunluce, terwyl hy ook instrumenteel was in die ontwikkeling van die Magersfonteinslagveld-Museum en die Pioniers van Lugvaart-Museum aan die buitewyke van Kimberley. Die mees beduidende projek van hierdie tydperk was ongetwyfeld die verskuiwing van die museum se hoofkwartier van Chapelstraat in Kimberley se stadskom (waar die oorspronklike 1907-gebou en 'n anneks, wat in die 1950's bygevoeg is, omring was deur geboue wat geleenthede vir uitbreiding beperk het) na die Sanatorium, 'n ou gebou in Belgravia, aangrensend aan die [[Duggan-Cronin-versameling|Duggan-Cronin-Galery]], waar daar baie ruimte vir toekomstige uitbreidings was. Die museum het toenemend kantore en laboratoriums benodig, soos wat personeel vermeerder en bergplek vir groeiende versamelings nodig geword het.

Die skuif vanaf Chapelstraat het van 1973 tot 1974 geduur. Op 22 November 1976 is die Sanatorium amptelik geopen as die McGregor-Museum se hoofkwartier.

Liversidge se belangstelling in die geskiedenis het ook verseker dat, dit wat aanvanklik hoofsaaklik as 'n natuurhistoriese museum beskou is, later ook erken is vir sy talle belangrike historiese dokumente, foto's en tekstiele.

== Publikasies ==
Liversidge het meer as 80 wetenskaplike artikels en 40 artikels publiseer in 'n verskeidenheid van joernale oor [[plantkunde]], ekologie, [[ornitologie]], [[soogdier]]e en geskiedenis. As mede-skrywer, saam met Geoff McLachlan, het hy 'n reuse-bydrae gelewer tot die eerste (1957) en die daaropvolgende drie weergawes van ''Birds of South Africa'', wat oorspronklik in 1940 deur [[Austin Roberts]] gepubliseer is.

Later het hy ''A Rapid Bird Guide'' (1978) en ''The Birds Around Us ''(1990) geskryf, en gebruik gemaak van die Kimberleyse kunstenaar, Jill Adams, se delikate waterverfskilderye. ''The Birds Around Us'' bestaan uit byna 'n duisend akkuraat gedetailleerde en realisties gekleurde skilderye van voëls wat sit, staan, swem en vlieg. Die boek is onverdeel in 15 habitatte.

Hy was ook mede-outeur van verskeie ander boeke oor die geskiedenis en die bestuur van wildspesies.

== Liversidge se Koester- en Springboknavorsing ==
'n Groot prestasie in Liversidge se loopbaan as ornitoloog, was die identifisering en beskrywing van twee nuwe Koester-spesies, die [[Langstertkoester|Langstert-Koester]] (''Anthus longicaudatus'')&lt;ref&gt;''Bulletin of the British Ornithologists' Club'' 116:211-215, 1996&lt;/ref&gt; en, saam met Gary Voelker, die [[Kimberleykoester|Kimberley-Koester]] (''Anthus pseudosimilis'').&lt;ref&gt;''Bulletin of the British Ornithologists' Club ''122:93-108, 2002&lt;/ref&gt;

Hy het ook oor 'n lang tydperk die ekologie van die springbok bestudeer, en het die merkwaardige vermoë gehad om reën te voorspel, byna tot op die dag, gegrond op sy waarnemings van die springbok se gedrag.

== Ander belangstellings en betrokkenheid ==
Sy veld van belangstellings was wyd. Hy was 'n lid van verskeie historiese- en wildboerverenigings.

Liversidge was 'n stigterslid en groot gees in die totstandkoming van die Historiese Vereniging van Kimberley en die Noord-Kaap (hy sou later dikwels hierna verwys as die Histeriese Vereniging), en het vir baie jare as voorsitter gedien. Verskeie van die vereniging se publikasies het onder sy aansporing die lig gesien.

Liversidge was passievol oor ou geboue. Hy het dan ook vir 14 jaar, vanaf 1977, op die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede gedien. In 1990 was hy die ontvanger van die Cape Times Eeufees-Medalje vir uitstaande prestasie in die bewaring van historiese geboue.

Hy het ook op die rade van die Dierkunde-Vereniging van Suid-Afrika en die Vereniging vir die Bestuur van Natuurlewe gedien. Hy was ook die laaste oorlewende stigterslid van die Kaapse Voëlklub, asook die Wes-Kaapse tak van BirdLife South Africa.

As erkenning van sy bydrae tot die natuurgeskiedenis is hy in 1994 'n genoot van die Linnean Society of Londen gemaak. Hy het in 1974 'n korrespondentgenoot van die American Ornithologists' Union geword en in 1991, 'n ere-lid. In 1996 is hy as genoot van die Suid-Afrikaanse Museums-Vereniging aangewys. Hy het ook 'n toekenning vir Wildbewaring in die Kaapprovinsie (1976) ontvang, 'n meriete-toekenning van die Noord-Kaap-Wildboere-Vereniging (1990), 'n Lewenslange Prestasie-toekenning van die Kimberley Publisiteit-Vereniging (2002) en 'n Jaarlikse Oorkonde en (postuum) 'n goue medalje van die Natuurlewe-en-Omgewingsvereniging van Suid-Afrika (2002).

Liversidge was vir 'n lang tydperk 'n gewaardeerde lid van Kimberley se Rotariërklub (deel van die wêreldwye diens-organisasie Rotary International), en het in 1967/77 as president gedien. Deur middel van die Rotariërs het hy beduidende bydraes gelewer aan die Kimberley, Suid-Afrikaanse en Internasionale gemeenskappe en bekend gestaan as 'n uitstekende impromptu spreker. In 1991 het hy 'n Paul Harris-genoot geword, as erkenning van sy diens aan die Rotariërs en die gemeenskap.

== Gedenktekens en herdenkings ==
'n Spesiale gedenkuitgawe van ''Ostrich: the Journal of African Ornithology (''Volume 75 No 4'') ''het in Desember 2004 tot eer en ter nagedagtenis van Liversidge verskyn. Dit is geredigeer deur Mark Anderson en het ook 'n huldeblyk van [[De Beers]] se Nicky Oppenheimer bevat.

'n Klip met 'n inskrywing vorm die middelpunt van die Richard Liversidge-gedenktuin by die McGregor Museum.

Die Kimberley Historiese Vereniging het ook 'n jaarlikse Richard Liversidge-Gedenklesing tot stand gebring. Dit word gelewer op die vereniging se Algemene Jaarvergadering.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Liversidge, Richard}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse bioloë]]
[[Kategorie:Geboortes in 1926]]
[[Kategorie:Sterftes in 2003]]</text>
      <sha1>ntu1uxi93l43pcqiv1mib7wmbbxhprw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Calman Lion Cachet, gesneuwel op Ruiterskraal.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>115115</id>
    <revision>
      <id>2924803</id>
      <parentid>1495226</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:48:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="406" sha1="bwfkyf22wtziqrfarhh2ta394tmtwsa" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Kmdt. [[Calman Lion Cachet]]
|bron=Argief van die GKSA
|datum=Omstreeks 1900
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Tweede Vryheidsoorlog]]</text>
      <sha1>bwfkyf22wtziqrfarhh2ta394tmtwsa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenkteken op die plek waar kmdt Calman Lion Cachet op die plaas Ruiterskraal gesneuwel het.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>115117</id>
    <revision>
      <id>2924801</id>
      <parentid>1495244</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="596" sha1="pc9vogvd28ekxo0flqnhd1hvg8cs91w" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenkteken op die plek waar kmdt. [[Calman Lion Cachet]] op die plaas Ruiterskraal, distrik [[Steynsburg]], gesneuwel het
|bron=Gebruik met toestemming van die fotograaf
|datum=1 Oktober 2008
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Gustav Opperman
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Gustav Opperman}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Tweede Vryheidsoorlog]]
[[Kategorie:Sterftes in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>pc9vogvd28ekxo0flqnhd1hvg8cs91w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924931</id>
      <parentid>2924801</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:29:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="637" sha1="6twfzhf239mvdq0vdwikkv4r57xny66" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenkteken op die plek waar kmdt. [[Calman Lion Cachet]] op die plaas Ruiterskraal, distrik [[Steynsburg]], gesneuwel het
|bron=Gebruik met toestemming van die fotograaf
|datum=1 Oktober 2008
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Gustav Opperman
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Gustav Opperman}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Tweede Vryheidsoorlog]]
[[Kategorie:Sterftes in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>6twfzhf239mvdq0vdwikkv4r57xny66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Grafsteen van kmdt Calman Lion Cachet op Steynsburg.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>115118</id>
    <revision>
      <id>2924802</id>
      <parentid>1495234</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:46:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="468" sha1="5xue4qr67yic2s07jvopoy9qmi5gjw6" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Grafsteen op [[Steynsburg]] van kmdt. [[Calman Lion Cachet]]
|bron=Met fotograaf se toestemming gebruik
|datum=2008
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Gustav Opperman
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>5xue4qr67yic2s07jvopoy9qmi5gjw6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gezina Kruger luister na die oorlogsnuus voorgelees deur haar kleindogter Nettie Eloff (later Bredell).jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>115187</id>
    <revision>
      <id>2924909</id>
      <parentid>1495833</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T09:39:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="467" sha1="6rmjfzg4px5tnbhh5sf3h05omd2p3th" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Gezina Kruger]] luister na die oorlogsnuus aan haar voorgelees deur haar kleindogter [[Nettie Bredell|Nettie Eloff]]
|bron=Geheugenvannederland.nl
|datum=Tussen Oktober 1899 en 19 Oktober 1900
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Gezina Kruger]]</text>
      <sha1>6rmjfzg4px5tnbhh5sf3h05omd2p3th</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Anna Böeseken se grafsteen.JPG</title>
    <ns>6</ns>
    <id>115334</id>
    <revision>
      <id>2924724</id>
      <parentid>1497242</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:34:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="601" sha1="25jjg1fijwklqbvcwkp7bcm0i4dxb8f" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Anna Böeseken]] se grafsteen in die Woltemade-begraafplaas
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=852381&amp;g2_imageViewsIndex=1 Gebruik met verlof van die GGSA]
|datum=25 Junie 2009
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Alta Griffiths
|ander_weergawes=Feen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Nederlandse skrywers]]
[[Kategorie:Engelse skrywers]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>25jjg1fijwklqbvcwkp7bcm0i4dxb8f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:CGW en Wynnie Schumann se grafsteen, Stellenbosch.JPG</title>
    <ns>6</ns>
    <id>115965</id>
    <revision>
      <id>2924745</id>
      <parentid>1501731</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:06:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="584" sha1="qcdjedzefuwoacxr62o6rg2f4y2rkcp" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Prof. C.G.W. en [[Wynnie Schumann]] se grafsteen in die Onderpapegaaiberg-begraafplaas, Stellenbosch
|bron=[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=278449&amp;g2_imageViewsIndex=2 Gebruik met toestemming van die GGSA]
|datum=9 April 2007
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Alta Griffiths
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>qcdjedzefuwoacxr62o6rg2f4y2rkcp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ella Eloff-van der Walt (mev ds Van der Walt) speld die Kruger-medalje op die bors van dr De Vos Malan tydens die drie dae lange fees op die plaas Bulhoek, distrik Steynsburg, as deel van die Simboliese Ossewatrek, 1938.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>116435</id>
    <revision>
      <id>2924729</id>
      <parentid>1599983</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:44:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="533" sha1="2a4vg2m037urlwkl2tuca3703a8gaiq" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Ella Eloff-van der Walt]] (mev. ds. [[Stephanus van der Walt|Van der Walt) speld die Kruger-medalje op die bors van dr. De Vos Malan tydens die drie dae lange fees op die plaas Bulhoek, distrik [[Steynsburg]], as deel van die Simboliese Ossewatrek
|bron=Langs die Pad van Suid-Afrika
|datum=1938
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes=Geen 
}}

== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Simboliese Ossewatrek]]</text>
      <sha1>2a4vg2m037urlwkl2tuca3703a8gaiq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Graf op die plaas Broekpoort, distrik Bethulie, van Jacobus Johannes Venter en sy derde vrou, Elsje Philippina Swanepoel (née Lombaard).jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>117245</id>
    <revision>
      <id>2924797</id>
      <parentid>1514025</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="566" sha1="3ezgvy1xnlhcutdu5dx28xh039gmdtd" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Koos Venter]] en sy derde vrou, Elsje Philippine Swanepoel, née Lombaard, plaas Broekpoort, distrik [[Bethulie, [[Vrystaat]]
|bron=Argief van die GKSA/Gebruik met verlof van die fotograaf
|datum=21 Oktober 2008
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Gustav Opperman
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>3ezgvy1xnlhcutdu5dx28xh039gmdtd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenkplaat op die graf van Koos Venter, plaas Broekpoort, distrik Bethulie.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>117246</id>
    <revision>
      <id>2924799</id>
      <parentid>1514033</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:42:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="597" sha1="8fi5wq9bdnvhz0dj7d1rclkeqe2o0yj" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenkplaat op die graf van [[Koos Venter]] en sy derde vrou, Elsje Philippine Swanepoel, née Lombaard, plaas Broekpoort, distrik [[Bethulie]], [[Vrystaat]]
|bron=Argief van die GKSA/Gebruik met verlof van die fotograaf
|datum=21 Oktober 2008
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Gustav Opperman
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>8fi5wq9bdnvhz0dj7d1rclkeqe2o0yj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Detail van die graf van Jacobus Johannes (Koos) Venter op die plaas Broekpoort, distrik Bethulie.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>117247</id>
    <revision>
      <id>2924798</id>
      <parentid>1514034</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:41:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="545" sha1="gstuufq0tmbb87zynb6iafk7ycr0q2h" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Detail van die steen op die graf van [[Koos Venter]], plaas Broekpoort, distrik [[Bethulie]], [[Vrystaat]]
|bron=Argief van die GKSA/Gebruik met verlof van die fotograaf
|datum=21 Oktober 2008
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Gustav Opperman
|ander_weergawes=Geen
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>gstuufq0tmbb87zynb6iafk7ycr0q2h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jerusalemgangers</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117668</id>
    <revision>
      <id>2924704</id>
      <parentid>2915843</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T12:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2924704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18423" sha1="5e19ixrdq3n2swwg6absjjyza1kxhb6" xml:space="preserve">Die '''Jerusalemgangers''' (ook bekend as die '''Enselin&lt;!--korrek gespel--&gt;-party''' of '''-geselskap''') was ’n groep Voortrekkers in [[Transvaal]] wat oor land na [[Jerusalem]] in [[Palestina]] wou trek, veral omdat hulle wou ontsnap aan [[Groot-Brittanje|Britse]] heerskappy in Suider-Afrika. Hulle het in 1837 uit die omgewing van die huidige [[Tarkastad]] na [[Natal]] getrek en ná die Britse anneksasie in 1844 van daar na die [[Vrystaat]] en eindelik [[Transvaal]].

Hulle word soms as ’n eksentrieke, fanatiese en dweepsugtige sekte onder die Boere geteken.&lt;ref name=&quot;StdEnc&quot;&gt;{{en}} Potgieter, D.J. (red.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Kaapstad: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).&lt;/ref&gt; Dr. [[D.W. Krüger]] het hulle byvoorbeeld beskryf as &quot;seker die eienaardigste verskynsel wat hom voorgedoen het onder die lewe van die Transvalers van die (19de) eeu.&quot;&lt;ref&gt;{{af}}[[D.W. Krüger]] in [[N.H. van der Walt]] 1937. ''Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suide-Afrika vir die jaar 1938''. Potchefstroom: Administratiewe Buro.&lt;/ref&gt; Tog is hulle nie deur hul mede-Transvalers as iets eienaardigs beskou nie.&lt;ref name=&quot;spoelstra&quot;&gt;{{af}} Spoelstra, dr. Bouke. 1963. ''Die Doppers in Suid-Afrika 1760–1899''. Kaapstad, Bloemfontein, Johannesburg: Nasionale Boekhandel Bpk.&lt;/ref&gt; Nog 'n beskouing is dat hulle uit die geledere gekom het van die Doppers wat &quot;die onbybelse idee gehad het dat hulle weens afstamming die uitverkore volk was&quot;. Die Jerusalemgangers het dan glo &quot;gemeen hulle moet voortrek om Jerusalem te gaan herbou&quot;.&lt;ref&gt;{{af}} [http://www.gereformeerd.org/af/geskiedenis/13-wie-was-die-doppers Wie was die Doppers op die webtuiste gereformeerd.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304105808/http://www.gereformeerd.org/af/geskiedenis/13-wie-was-die-doppers |date= 4 Maart 2016 }}. URL besoek op 16 Desember 2016.&lt;/ref&gt; Die groep het uit die samelewing verdwyn ná hul leier, kmdt. [[Johan Enslin|Johan Adam Enslin]] se dood. Al wat nog aan hulle herinner, is die naam Enselsberg in die distrik [[Zeerust]] en die naam [[Nylstroom]].

== Agtergrond ==
Min is bekend oor die agtergrond en ontstaan van die Jerusalemgangers. Hul opvattings was 'n eienaardige vermenging van godsdiens en politiek. Hulle het Brittanje byvoorbeeld beskou as een van die horings van die dier in die Bybelboek [[Openbaring]]. Hul leier was [[Johan Enslin|Johan Adam Enslin]] (1800–1852), ’n eertydse smous in die [[Kaapkolonie]], wat omstreeks 1846 in die omgewing van [[Winburg]] as &quot;die profeet&quot; bekend was. Van die ander lede van sy trekgeselskap was Jacob Erasmus, Stoffel de Wet, Paul Roos&lt;!-- geen skakel asseblief; hy was nie 'n Springbok nie --&gt; en Jurie Bekker. Die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|NG]] predikant dr. [[William Robertson]] het reeds in 1836 in die Swartberge tussen die Groot- en Klein-Karoo met die groep mense in aanraking gekom wat oor land na [[Jerusalem]] wou trek. Van die families wat tot dié groep behoort het, byvoorbeeld die De Beers en De Klerks, kan in ’n mate met die [[Slagtersnek-rebellie]] (1815–'16) verbind word, een van die vernaamste aanleidende oorsake van die emigrasie of Groot Trek uit die Kaapkolonie.&lt;ref&gt;{{af}} Swart, M.J., e.a. (red.). 1980. ''Afrikaanse Kultuuralmanak''. Auckland Park: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge.&lt;/ref&gt;

Luidens ’n berig in ''[[De Zuid-Afrikaan]]'' van [[17 November]] [[1837]] het die Enselin-geselskap omstreeks 1837 getrek uit die latere distrik [[Tarkastad]], waar die [[Slagtersnek-rebellie|Slagtersnek-opstand]] sowat 20 jaar vantevore plaasgevind het. Dié groep het hulle in [[Natal]] gaan vestig waar een van hulle, [[Lourens Erasmus]] van [[Winburg]], hom as Volksraadslid onderskei het wat nie maklik tevrede gestel kon word. Hy was moontlik die vader van Hans en Jacob Erasmus wat in 1849 met ds. [[Andrew Murray]] van die NG Kerk en in 1853 met ds. [[Dirk van der Hoff]] van die [[Nederduitsch Hervormde Kerk|Hervormde Kerk]] gebots het. In ds. Murray se geval het twee hewige openbare rusies van 'n ossewa af plaasgevind wat daartoe gelei het dat heelparty van die Jerusalemgangers die groep die rug toegekeer het terwyl ander hom wou stenig omdat hy volgens hulle 'n predikant in diens van die &quot;Antichris&quot; (Engeland) was.&lt;ref name=&quot;claasen&quot;&gt;{{af}} Claasen, J.P. in Beyers, C.J. (hoofred.). 1987. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'', deel V. Pretoria: [[Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing]].&lt;/ref&gt; Omstreeks 1851 het ds. [[J.H. Neethling]] ook kwaai weerstand ervaar teen sy pogings om die trekkers te bedien.&lt;ref&gt;{{en}} Potgieter, D.J. (red.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Kaapstad: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).&lt;/ref&gt;

== Beweegredes ==
Volgens die Jerusalemganger Zacharias J. de Beer, later 'n bekende [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde]] ouderling van [[Gereformeerde kerk Waterberg|Waterberg]], was daar reeds in die dae van eerw. [[Erasmus Smit]] en ds. [[Daniel Lindley]] &quot;gedurig ergernis wegens de gezangen&quot;, een van die oorsake van die stigting van die Gereformeerde Kerk in 1859.&lt;ref&gt;{{af}} [[Joseph Petrus Jooste|Jooste, prof. dr. J.P.]]: &quot;Oorsig van die geskiedenis van die [[Gereformeerde kerk Burgersdorp]]&quot;. In: 1960. ''Die Gereformeerde Kerk, Burgersdorp. Gedenkalbum by geleentheid van die Eeufees 22-24 Januarie 1960''. Burgersdorp: Kerkraad van die Gereformeerde kerk.&lt;/ref&gt; Daarom het, volgens De Beer, 'n &quot;groot gedeelte der Emigranten&quot; afsydig teenoor die kerklike lewe gestaan, Nederduits-Gereformeerd sowel as Hervormd.

Dr. Bouke Spoelstra meen &quot;hierdie bewering pas nie by die houding van die toonaangewende latere Gereformeerdes teenoor die Kaapse bedieningskommissies nie. Casper Kruger was (trouens) ds. (Andrew) [[Andrew Murray|Murray]] se gids tydens sy ontmoeting met die Marico-party.&quot;&lt;ref name=&quot;spoelstra&quot; /&gt; Volgens De Beer het die groep in 1844 uit Natal getrek &quot;wegens de annexatie&quot;. Hierop grond dr. Spoelstra sy aanname: &quot;Dit het dus niks met 'n Jerusalemtrek te doen nie, maar wel met 'n radikale afkeer van enige Engelse heerskappy.&quot;

De Beer het aangevoer dat die Jerusalemgangers goed op hoogte was met die verhouding van die Kaapse Kerk tot die Britse owerheid. Jacob Erasmus is uit die Kolonie ingelig dat di. [[Philip Eduard Faure|P.E. Faure]] (van die [[NG gemeente Wynberg]])&lt;ref&gt;{{af}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1929. ''Kerksouvenir van Wynberg, Gemeente-Eeuwfeest 1829–1929''. Kaapstad, Stellenbosch en Bloemfontein: Nasionale Pers Beperk&lt;/ref&gt; en dr. [[William Robertson]] (indertyd leraar van die [[NG gemeente Swellendam]])&lt;ref&gt;{{af}}Hofmeyr, George (hoofred.), &quot;NG Kerk 350&quot;, Lux Verbi.BM, Wellington, 2002.&lt;/ref&gt; &quot;in oorleg met die Britse regering&quot; 'n besoek aan Transvaal sou bring. Daarom wou 'n deel van die Voortrekkers, wat die Kaapkolonie juis verlaat het om aan die Britse oorheersing te ontsnap, niks met hulle te doen hê nie. De Beer het selfs beweer die inwoners van [[Lydenburg]] was afsydig &quot;omdat wy tegen de Gezangen waren&quot;. So het hy die politieke beswaar sonder meer met die sing van Gesange vereenselwig. Dr. Bouke meen dit &quot;openbaar 'n gees van beswaardheid teen die Kaapse Kerk&quot;.

Jacob Erasmus was bewus van goewerneur sir [[Harry Smith]] se dreigement om „de Emigranten door het Zwaard des Geestes onder haar gezag&quot; te bring. Predikante soos ds. Murray, ’n lojale Britse onderdaan,&lt;ref&gt;{{af}} De Kock, W.J. 1968. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]], deel I''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk.&lt;/ref&gt; se besoeke het die Jerusalemgangers in die lig van dié dreigement gesien. Daarom het Jacob Erasmus saam met Jan Enslin, Paul Roos, Stoffel de Wet en Mietjie Gous in 1849 opgeruk om hulle teen ds. Murray te verset. Dr. Bouke meen dis verstaanbaar dat hul redenering vir ds. Murray sou klink na sektariese &quot;verdraaiing der Heilige Schrift&quot; en van [[Wilhemus á Brakel]], ’n vername verteenwoordiger van die &quot;Nadere Reformatie&quot; in [[Nederland]]. Hulle het hom geskok met die bewering dat die saligheid nie van eie godsvrug nie, maar van die uitverkiesing afhanklik is – iets wat hulle gemeen gehad het met die Gereformeerdes wat in 1859 van die Hervormde en NG Kerk sou afstig.&lt;ref&gt;{{af}} Spoelstra, dr. B. 1973. ''Beknopte Kerkgeskiedenis vir Katkisasie''. Potchefstroom: Pro Rege.&lt;/ref&gt;

Omdat hulle hulleself met die uitverkore Israel op reis na Jerusalem vereenselwig het, het hulle die naam &quot;Jerusalemgangers&quot; gekry, maar ds. [[Frans Lion Cachet]] van die NG Kerk was daarvan oortuig die uitstaande motief van dié mense was om 'Engelands overmacht' te ontvlug.&lt;ref name=&quot;lion&quot;&gt;{{nl}} [[Frans Lion Cachet|Lion Cachet, Frans]]. 1882. ''De Worstelstrijd der Transvalers aan het Volk van Nederland verhaald''. Amsterdam: J. Kruyt / [[Paarl]]: J.F. du Toit.&lt;/ref&gt; Daarom meen dr. Spoelstra dis &quot;'n ope vraag of die naam 'Jerusalemgangers' aan hulle reg laat geskied. Die feit dat hulle met (ds.) Murray 'n woordestryd aangeknoop het omdat hy vir hulle 'n Engelse gevaar verpersoonlik, toon juis dat hulle nie tot 'n verdere trek na Jerusalem gedwing wou wees nie.&quot;

Dit was destyds beeldspraak onder Voortrekkers, van wie baie net die [[Statebybel]] as leesstof gehad het, om 'n eie vrye politieke heenkome voor te stel met die land Kanaän of stad Jerusalem. Selfs [[Andries Pretorius]] het op ’n keer gesê: &quot;Soo wy niet eensgezind en voll liefde blijven, sullende wy nim(m)er den aartschen nog Heemelschen Canan of Jerusalem beryken, maar meer als veertig jaren sullen om loopen.&quot; &lt;ref name=&quot;spoelstra&quot; /&gt; Voorts het hul medeburgers hulle nie as 'n godsdienstige sekte beskou nie, so nie sou J.A. Enslin nie in 1851 die benoeming tot kommandant-generaal ontvang het nie. En hul afkeer van 'n predikant uit die Kaapse staatskerk het ook by ander Voortrekkers voorgekom. Volgens dr. Spoelstra sou 'n sektariese groep ook nie so natuurlik in die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde Kerk]] kon oplos nie.

== Kenmerke ==
Ds. [[J.H. Neethling]] wat op sy grootworddorp, [[Prins Albert]], met die Jerusalemgangers te doen moes gekry het en die Voortrekkers in die vroeë jare van Transvaal in Marico besoek het, het hulle beskryf as 'n &quot;fanatiese godsdienstige sekte onder die invloed van 'n profetes&quot; (die weduwee Maria Elizabeth Gou(w)s).&lt;ref name=&quot;StdEnc&quot;/&gt;&gt; Die besonderse kenmerk van die Enslin-groep was nie godsdienstig van aard nie, maar hul radikale afkeer van alles wat Engels was, aldus dr. Spoelstra. Enslin het byvoorbeeld na Engeland verwys as die “verdrukker waar wey voor gevlug heb&quot; met verwysing na die Britse anneksasie van Natal en, nadat hulle uit die Tuinkolonie weggetrek het, van die gebied tussen die Oranje- en Vaalrivier in 1848. Dit het hulle laat besluit om na 'n ver weg van Britse invloed te trek.&lt;ref name=&quot;StdEnc&quot;/&gt;

Hy het hom vereenselwig met die “onderdaanen” van die Volksraad en op godsdienstige gronde gepleit dat reg moet geskied. Van ’n verdere trekplan na Jerusalem het hy nie melding gemaak nie, hoewel hulle gemeen het hulle sou Jerusalem maklik oorland kon bereik met die &quot;Nyl&quot; langs. Die Jerusalemgangers was oortuig die beloofde land kon nie te ver wees nie aangesien hulle Arabiese perde in die besit van inboorlingstamme waargeneem het.&lt;ref name=&quot;StdEnc&quot;/&gt; In die ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'' skryf J.P. Claasen die Jerusalemgangers het wel voorbereidings vir die tog na Jerusalem getref. Mietjie Gouws het byvoorbeeld begin beskuit bak en biltong droog en lede van die groep het rondvertel haar rate sou die trekkers teen siektes en kwale kon beskerm. Hulle het die Nederlandse bemiddelaar tussen die Boerefaksies in Transvaal [[Hendrik Bührmann|H.T. Bührmann]] (1822–1890)&lt;ref&gt;{{af}} De Kock, W.J. (hoofred. tot 1970) en [[D.W. Krüger|Krüger, prof. D.W.]] (hoofred. sedert 1971). 1972. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'', deel II. Pretoria: Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing.&lt;/ref&gt; uitgevra hoe ver Jerusalem van Marico was. Hulle het gemeen die trek sou nie langer as ses weke of twee maande met die ossewa duur as alles goed sou gaan nie. Die Nederlander het hulle probeer duidelik maak dat Jerusalem omtrent sewe of agt maal sover as Kaapstad van Rustenburg af was, dat daar onoorkomelike moeilikhede in die weg was, dat hulle geen Moses het nie en dat Palestina indertyd 'n halfwoestyn en rowersnes was.&lt;ref&gt;{{af}}[[D.W. Krüger|Krüger, dr. D.W.]] in [[N.H. van der Walt|Van der Walt, ds. N.H.]] 1937. ''Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suide-Afrika vir die jaar 1938''. Potchefstroom: Administratiewe Buro.&lt;/ref&gt;

Aan hierdie waarskuwings het die Jerusalemhgangers hulle nie gesteur nie. Vir hulle was Palestina die land van die druiwetros van die Bybelse Josua en Kaleb, en Bybelse uitdrukkings soos &quot;melk en honig&quot; en &quot;balsem Gileads&quot; het hierdie wanindruk selfs verder versterk. Baie van hulle wou aanvanklik glad nie glo dat die trek onuitvoerbaar was nie. Hulle het gemeen daar sou wel middels wees om die ondeurwaadbare riviere te deurkruis, by die Rooi See sou hulle wel skuite kry en die roofsugtige Arabiere in Palestina sou hulle gou-gou met die Sanna op hul plek sit. Eers die dood van Enslin het die voorgenome trek in duie laat stort,&lt;ref&gt;{{af}}[[D.W. Krüger|Krüger, dr. D.W.]] in [[N.H. van der Walt|Van der Walt, ds. N.H.]] 1937. ''Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suide-Afrika vir die jaar 1938''. Potchefstroom: Administratiewe Buro.&lt;/ref&gt; want in die somer van 1851-'52 het 'n malaria-epidemie hom en talle van sy volgelinge se lewe geëis. 'n Aantal voornemende trekkers het daarna so gou moontlik ter wille van oorlewing uit Marico weggevlug. Party het in die distrik Waterberg aangekom waar hulle die breë biesiesomsoomde rivier (wat noordwaarts vloei) die [[Nylrivier (Suid-Afrika)|Nyl]] genoem en die dorpie Nylstroom tot stand gebring het.&lt;ref name=&quot;claasen&quot; /&gt; Hulle het [[Kranskop (koppie)|Kranskop]] vir 'n piramide aangesien.&lt;ref&gt;{{af}} [http://www.diepos.co.za/articles/news/37454/2016-06-24/nederige-dorp-nou-an-trotse-baken-in-die-waterberge Nederige dorp nou ’n trotse baken in die Waterberge, ''Die Pos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161216202352/http://www.diepos.co.za/articles/news/37454/2016-06-24/nederige-dorp-nou-an-trotse-baken-in-die-waterberge |date=2016-12-16 }}. URL besoek op 16 Desember 2016.&lt;/ref&gt;

Die Enslin-party was in Marico nie geliefd nie, veral omdat hulle so vurig teen die betreklik verligte [[Andries Pretorius]] gekant was. Hulle het hom veral gewantrou omdat hy aanvanklik in die Britse anneksasie van Natal berus het. Toe hy met die Engelse by [[Sandrivierkonvensie|Sandrivier]] onderhandel, het hulle gemeen dat hy hulle aan die Engelse uitverkoop. Enslin was op die punt om met 'n gewapende demonstrasie sy afkeur te betuig, toe die [[geelkoors]] hom met 'n groot deel van sy volgelinge afgemaai het. Die res van die Voortrekkers het gevra Pretorius moet vir hulle 'n ander kommandant aanwys omdat hulle nie bereid was om onder Enslin te dien nie. 'n Geskil met Pretorius het tot 'n hofgeding aanleiding gegee. Hy is dan ook plegtig gebrandmerk as die draak van Openbaring 12:4. Die groep het geweier om die staatsgesag te aanvaar tensy Enslin hul kommandant was. Die Volksraad het die probleem in 1851 probeer oplos deur Enslin as kommandant net van sy eie groep aan te stel.

Ná sy dood in April 1852,&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.geni.com/people/Johan-Adam-Enslin/6000000012437352979 Sy genealogiese besonderhede op die webtuiste geni.com]. URL besoek op 16 Desember 2016.&lt;/ref&gt; het Johannes J. Erasmus sy plek as kommandant ingeneem en die party het Stefanus Schoeman of Piet Potgieter bo 'n Pretorius as kommandant-generaal verkies. Uit die versoekskrifte blyk die party het bestaan uit 'n aantal families De Beer, Prinsloo, Erasmus, Enslin, De Klerk, Swanepoel, Roos, Smit en andere. Hulle het spoedig in die distrikte Marico, Magaliesberg en Waterberg versprei en veral in laasgenoemde distrik in onbemiddelde omstandighede geraak.

Dr. Spoelstra meen die duidelike Enslin-party kan glad nie met die “Doppers” (uit wie se geledere ’n groot gedeelte van die oorspronklike lidmate van die Gereformeerde Kerk gekom het) of met die Magaliesbergers (onder wie pres. [[Paul Kruger]] se familie) vereenselwig word nie. Tog het Jurie Bekker uit Marico ook na ds. [[Dirk Postma]] gekom as woordvoerder van sowat 60 mense wat 15 jaar, dus sedert die anneksasie van Natal, beswaard was. Ds. Postma het 'n kind van Enslin wat 10 jaar oud was, van sy seun twee, van wie die oudste ses jaar was en van sy dogter drie tussen ses en twee jaar gedoop. Dieselfde het gebeur met families Combrinck en De Jager, terwyl 'n seun van Stoffel Meyer selfs 17 jaar oud was. So het die Gereformeerde Kerk met sy stigting in 1859 aan hierdie politieke en kerklike ekstremiste, wat voorheen geweier het om eredienste saam met hul mede-Voortrekkers by te woon,&lt;ref name=&quot;StdEnc&quot;/&gt; 'n geestelike heenkome gebied en hulle uit die woestyn gebring waarheen hulle self getrek het. Uit hul geledere het deelnemers aan die [[Dorslandtrek]] (1874–'80), soos Jurie Bekker, gekom. In die lidmaatregister van die [[Gereformeerde kerk Humpata]] verskyn die name van onder andere drie Enslins.

== Nadraai ==
Die naam van die dorp [[Nylstroom]] (nou Modimolle) is aan hom gegee deur die Jerusalemgangers wat weens hul gebrekkige kennis van [[aardrykskunde]] tot die gevolgtrekking laat kom het dat hulle in Noord-Transvaal op 'n tak van die [[Nyl]] afgekom het; vandaar die naam Nylstroom wat verkort is tot [[Nylrivier (Suid-Afrika)|Nyl]] vir die riviertjie, die [[Mogalakwenarivier|Mogalakwena]] wat juis toe sterk gestroom het ná oorvloedige reëns,&lt;ref&gt;{{af}} [[P.J. Nienaber|Nienaber, P.J.]] 1963. ''Suid-Afrikaanse Pleknaamwoordeboek''. Kaapstad, Johannesburg: Suid-Afrikaanse Boeksentrum.&lt;/ref&gt; en wat hulle gemeen het by die Nyl aansluit omdat die water noordwaarts gevloei het.&lt;ref name=&quot;StdEnc&quot;/&gt; Ds. [[Frans Lion Cachet]] doen aan die hand hulle sou verder noordwaarts na Palestina getrek het, as die [[tsetsevlieg]] hulle nie teruggedwing het nie.&lt;ref name=&quot;lion&quot; /&gt; Hoewel die gedagte aan 'n trek na Jerusalem nie dadelik uitgesterf het nie, het die verlange daarna ná Enslin se dood mettertyd verdwyn.&lt;ref name=&quot;claasen&quot; /&gt;

== Sien ook ==
* [[Afrikaners in Argentinië]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

{{GKSA}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|*]]</text>
      <sha1>5e19ixrdq3n2swwg6absjjyza1kxhb6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Moordenaarskaroo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>118507</id>
    <revision>
      <id>2924775</id>
      <parentid>1675920</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:26:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Vraag aan AFM</comment>
      <origin>2924775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="408" sha1="azrssyfere6f8s54e6hp90wldnm5ixs" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
Is dit nie suidekant nie? [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 16:19, 8 Januarie 2017 (UTC)

== Plaaslike naam ==
{{ping|AFM}} al die bronne van noem ''Limeum aethiopicum'' Aarbossie. Uit watter bron kry jy Koggelmandervoetkaroo? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:26, 13 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>azrssyfere6f8s54e6hp90wldnm5ixs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924790</id>
      <parentid>2924775</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:34:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Plaaslike naam */ ...en daar is die antwoord.</comment>
      <origin>2924790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="625" sha1="e7a8jemptu9p3kcs63rcgw5um6dlll4" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
Is dit nie suidekant nie? [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 16:19, 8 Januarie 2017 (UTC)

== Plaaslike naam ==
{{ping|AFM}} al die bronne van noem ''Limeum aethiopicum'' Aarbossie. Uit watter bron kry jy Koggelmandervoetkaroo? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:26, 13 Augustus 2026 (UTC)
: ...en die antwoord kom uit [https://pza.sanbi.org/plants/search/advanced?pow_page=genus&amp;name=Limeum PZA]! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:34, 13 Augustus 2026 (UTC)</text>
      <sha1>e7a8jemptu9p3kcs63rcgw5um6dlll4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenksteen van die Gereformeerde kerk Mosselbaai, Morné van Rooyen, 2 Januarie 2017.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>119143</id>
    <revision>
      <id>2924956</id>
      <parentid>1869239</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="378" sha1="mjca1a6dptr7gcc327oiwa3tej48bjn" xml:space="preserve">{{Beeldinligting
|beskrywing=Die [[Gereformeerde kerk Mosselbaai]] se gedenksteen, onthul op 24 Maart 2004
|bron=Eie werk
|datum=2 Januarie 2017
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}
{{Copy to Commons}}

[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>mjca1a6dptr7gcc327oiwa3tej48bjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Reëlingskomitee vir die begrafnis van pres Paul Kruger op 16 Desember 1904 in Pretoria.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>121887</id>
    <revision>
      <id>2924743</id>
      <parentid>1556763</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:03:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="456" sha1="lhn032j381x5pqpcrwe4fuxjf1jir2h" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Reëlingskomitee vir die begrafnis van pres. [[Paul Kruger]] op [[16 Desember 1904]] in [[Pretoria]].
|bron=Eeufees-Album. Pretoria se eerste eeu in beeld
|datum=15 Desember 1904
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Steger, Pretoria
|ander_weergawes=Geen
}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika]]
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Paul Kruger]]
[[Kategorie:Koos de la Rey]]
[[Kategorie:Jan Smuts]]</text>
      <sha1>lhn032j381x5pqpcrwe4fuxjf1jir2h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924744</id>
      <parentid>2924743</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:04:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="453" sha1="szekbh41fudghgzs4vzw5pd9dbgwrwy" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Reëlingskomitee vir die begrafnis van pres. [[Paul Kruger]] op [[16 Desember 1904]] in [[Pretoria]].
|bron=Eeufees-Album. Pretoria se eerste eeu in beeld
|datum=15 Desember 1904
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Steger, Pretoria
|ander_weergawes=Geen
}}
== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}

[[Kategorie:Paul Kruger]]
[[Kategorie:Koos de la Rey]]
[[Kategorie:Jan Smuts]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Pretoria]]</text>
      <sha1>szekbh41fudghgzs4vzw5pd9dbgwrwy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koggelmandervoet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123469</id>
    <revision>
      <id>2924768</id>
      <parentid>2864175</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:16:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Kom ons kyk...</comment>
      <origin>2924768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2439" sha1="8weyz3ozu8qy7xzwud3boq56zw3wwdb" xml:space="preserve">{{Taksoboks
| name = Koggelmandervoet
| image = Limeum africanum.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Koggelmandervoet
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Caryophyllales]]
| familia = [[Limeaceae]]
| genus = ''[[Limeum]]''
| species = '''''L. africanum'''''
| binomial = ''Limeum africanum''
| binomial_authority = L., (1759)
}}
{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Koggelmandervoet
| image =
| taxon = Limeum africanum
| authority = L., (1759)
| synonyms =
}}
'''Koggelmandervoet''' (''Limeum africanum'') is 'n plant wat [[endemies (ekologie)|endemies]] aan Suid-Afrika is. Dit kom in die [[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]], asook in [[Mpumalanga]] voor en is op die [[SANBI-rooilys]] as 'veilig' (LC) gelys.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1997-8 |title=SANBI |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150920125829/http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1997-8 |archive-date=20 September 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

SANBI gee twee subspesies:
*''Limeum africanum'' L. subsp. ''africanum''
*''Limeum africanum'' L. subsp. ''canescens'' – van [[Namakwaland]]

Hierdie dwergstruikie is baie smaaklik vir die vee en sy teenwoordigheid gee aan dat die weidegrond nie oorbeweid word nie.

Dit is  'n  baie vertakte struikie met hangende kruidagtige stamme, wat langwerpige tot lansetvormige, vlesige blare dra met kort blaarsteeltjies. Groot getalle blommetjies met opvallende wit kelkblare verskyn op kort stingels.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.operationwildflower.org.za/index.php/albums/shrubs/limeum-africanum-747 |title=Operation Wildflower |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170212120652/http://operationwildflower.org.za/index.php/albums/shrubs/limeum-africanum-747 |archive-date=12 Februarie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Dit is 'n [[vetplant]]jie. Sy [[hidrouliese kapasitansie|relatiewe hidrouliese kapasitansie]] is 0,16 MPa&lt;sup&gt;-1&lt;/sup&gt;; sy [[hidrouliese kapasitansie#Die selwand se modulus|modulus]] &lt;math&gt;\epsilon=7,5 MPa&lt;/math&gt;. Die [[sukkulensie-indeks]] is taamlik hoog: 11,18.&lt;ref&gt;''Advances in Botanical Research, Volume 55'' {{Outeur|Jean-Claude Kader, Michel Delseny}} Academic Press, 2010, {{ISBN|0-12-380869-3}}, {{ISBN|9780123808691}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>8weyz3ozu8qy7xzwud3boq56zw3wwdb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924769</id>
      <parentid>2924768</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:17:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Vervang taksoboks met spesieboks.</comment>
      <origin>2924769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2128" sha1="jv8a88pwqmw7ut9ofngb82ydprp0awi" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Koggelmandervoet
| image =
| taxon = Limeum africanum
| authority = L., (1759)
| synonyms =
}}
'''Koggelmandervoet''' (''Limeum africanum'') is 'n plant wat [[endemies (ekologie)|endemies]] aan Suid-Afrika is. Dit kom in die [[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]], asook in [[Mpumalanga]] voor en is op die [[SANBI-rooilys]] as 'veilig' (LC) gelys.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1997-8 |title=SANBI |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150920125829/http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1997-8 |archive-date=20 September 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

SANBI gee twee subspesies:
*''Limeum africanum'' L. subsp. ''africanum''
*''Limeum africanum'' L. subsp. ''canescens'' – van [[Namakwaland]]

Hierdie dwergstruikie is baie smaaklik vir die vee en sy teenwoordigheid gee aan dat die weidegrond nie oorbeweid word nie.

Dit is  'n  baie vertakte struikie met hangende kruidagtige stamme, wat langwerpige tot lansetvormige, vlesige blare dra met kort blaarsteeltjies. Groot getalle blommetjies met opvallende wit kelkblare verskyn op kort stingels.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.operationwildflower.org.za/index.php/albums/shrubs/limeum-africanum-747 |title=Operation Wildflower |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170212120652/http://operationwildflower.org.za/index.php/albums/shrubs/limeum-africanum-747 |archive-date=12 Februarie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Dit is 'n [[vetplant]]jie. Sy [[hidrouliese kapasitansie|relatiewe hidrouliese kapasitansie]] is 0,16 MPa&lt;sup&gt;-1&lt;/sup&gt;; sy [[hidrouliese kapasitansie#Die selwand se modulus|modulus]] &lt;math&gt;\epsilon=7,5 MPa&lt;/math&gt;. Die [[sukkulensie-indeks]] is taamlik hoog: 11,18.&lt;ref&gt;''Advances in Botanical Research, Volume 55'' {{Outeur|Jean-Claude Kader, Michel Delseny}} Academic Press, 2010, {{ISBN|0-12-380869-3}}, {{ISBN|9780123808691}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum|africanum]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>jv8a88pwqmw7ut9ofngb82ydprp0awi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924770</id>
      <parentid>2924769</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:19:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2149" sha1="jz8ziwhqwezrn4ric7zvvvbc4ghfc0c" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Koggelmandervoet
| image =
| taxon = Limeum africanum
| authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1759)
| synonyms =
}}
'''Koggelmandervoet''' (''Limeum africanum'') is 'n plant wat [[endemies (ekologie)|endemies]] aan Suid-Afrika is. Dit kom in die [[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]], asook in [[Mpumalanga]] voor en is op die [[SANBI-rooilys]] as 'veilig' (LC) gelys.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1997-8 |title=SANBI |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150920125829/http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1997-8 |archive-date=20 September 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

SANBI gee twee subspesies:
*''Limeum africanum'' L. subsp. ''africanum''
*''Limeum africanum'' L. subsp. ''canescens'' – van [[Namakwaland]]

Hierdie dwergstruikie is baie smaaklik vir die vee en sy teenwoordigheid gee aan dat die weidegrond nie oorbeweid word nie.

Dit is  'n  baie vertakte struikie met hangende kruidagtige stamme, wat langwerpige tot lansetvormige, vlesige blare dra met kort blaarsteeltjies. Groot getalle blommetjies met opvallende wit kelkblare verskyn op kort stingels.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.operationwildflower.org.za/index.php/albums/shrubs/limeum-africanum-747 |title=Operation Wildflower |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170212120652/http://operationwildflower.org.za/index.php/albums/shrubs/limeum-africanum-747 |archive-date=12 Februarie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Dit is 'n [[vetplant]]jie. Sy [[hidrouliese kapasitansie|relatiewe hidrouliese kapasitansie]] is 0,16 MPa&lt;sup&gt;-1&lt;/sup&gt;; sy [[hidrouliese kapasitansie#Die selwand se modulus|modulus]] &lt;math&gt;\epsilon=7,5 MPa&lt;/math&gt;. Die [[sukkulensie-indeks]] is taamlik hoog: 11,18.&lt;ref&gt;''Advances in Botanical Research, Volume 55'' {{Outeur|Jean-Claude Kader, Michel Delseny}} Academic Press, 2010, {{ISBN|0-12-380869-3}}, {{ISBN|9780123808691}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum|africanum]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>jz8ziwhqwezrn4ric7zvvvbc4ghfc0c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924781</id>
      <parentid>2924770</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:30:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nog foto's!</comment>
      <origin>2924781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2348" sha1="l6x53xp4ignewamikizs6pz7w5zs0o3" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Koggelmandervoet
| image =
| taxon = Limeum africanum
| authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1759)
| synonyms =
}}
'''Koggelmandervoet''' (''Limeum africanum'') is 'n plant wat [[endemies (ekologie)|endemies]] aan Suid-Afrika is. Dit kom in die [[Wes-Kaap|Wes-]] en [[Noord-Kaap]], asook in [[Mpumalanga]] voor en is op die [[SANBI-rooilys]] as 'veilig' (LC) gelys.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1997-8 |title=SANBI |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150920125829/http://redlist.sanbi.org/species.php?species=1997-8 |archive-date=20 September 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

SANBI gee twee subspesies:
*''Limeum africanum'' L. subsp. ''africanum''
*''Limeum africanum'' L. subsp. ''canescens'' – van [[Namakwaland]]

Hierdie dwergstruikie is baie smaaklik vir die vee en sy teenwoordigheid gee aan dat die weidegrond nie oorbeweid word nie.

Dit is  'n  baie vertakte struikie met hangende kruidagtige stamme, wat langwerpige tot lansetvormige, vlesige blare dra met kort blaarsteeltjies. Groot getalle blommetjies met opvallende wit kelkblare verskyn op kort stingels.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.operationwildflower.org.za/index.php/albums/shrubs/limeum-africanum-747 |title=Operation Wildflower |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170212120652/http://operationwildflower.org.za/index.php/albums/shrubs/limeum-africanum-747 |archive-date=12 Februarie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Dit is 'n [[vetplant]]jie. Sy [[hidrouliese kapasitansie|relatiewe hidrouliese kapasitansie]] is 0,16 MPa&lt;sup&gt;-1&lt;/sup&gt;; sy [[hidrouliese kapasitansie#Die selwand se modulus|modulus]] &lt;math&gt;\epsilon=7,5 MPa&lt;/math&gt;. Die [[sukkulensie-indeks]] is taamlik hoog: 11,18.&lt;ref&gt;''Advances in Botanical Research, Volume 55'' {{Outeur|Jean-Claude Kader, Michel Delseny}} Academic Press, 2010, {{ISBN|0-12-380869-3}}, {{ISBN|9780123808691}}&lt;/ref&gt;

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Limeum africanum 323129150.jpg
Limeum africanum, Common Lizardfoot.jpg
Limeum africanum 146036303.jpg
Limeum africanum 317585502.jpg
Limeum africanum 181087054.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum|africanum]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>l6x53xp4ignewamikizs6pz7w5zs0o3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Gedenknaalde</title>
    <ns>14</ns>
    <id>123512</id>
    <revision>
      <id>2924938</id>
      <parentid>1570614</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:02:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="180rfmoyp86rl2plkplhdh2soww2yes" xml:space="preserve">{{broodkrummels}}
{{Commonskat|Obelisks|Spitssuile}}
Die kategorie lys gedenknaalde (of obeliske).

[[Kategorie:Monumente]]
[[Kategorie:Gedenkstene]]</text>
      <sha1>180rfmoyp86rl2plkplhdh2soww2yes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Colossus Cannabis Strain Indoor Grow South Africa.jpeg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>125080</id>
    <revision>
      <id>2924732</id>
      <parentid>1587814</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:49:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="154" sha1="lg4lzbe592q7puaffnpjz2cfbafxp2c" xml:space="preserve">== Opsomming ==
Colossus Cannabis Strain Indoor Grow South Africa&lt;br&gt;
Bron: Dagga Magazine
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Dagga]]</text>
      <sha1>lg4lzbe592q7puaffnpjz2cfbafxp2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:David Carradine arrested for dagga in South Africa.jpeg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>125104</id>
    <revision>
      <id>2924771</id>
      <parentid>1587909</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:20:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>beskr</comment>
      <origin>2924771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1021" sha1="rg0oswpbaf45x8wv2f4bna6tujbvxqi" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{af|1=In 1980, terwyl akteur David Carradine in Suid-Afrika was om ''Safari 3000'' (ook bekend as ''Rally''), met Stockard Channing in die hoofrol, te verfilm, is Carradine vir die besit van dagga in hegtenis geneem. Hy is skuldig bevind en 'n opgeskorte vonnis opgelê. Hy het beweer dat hy in hierdie geval deur die apartheidsregering geïmpliseer is, nadat hy gesien is dat hy saam met Tina Turner dans.&lt;br&gt;Bron: Koerant-uitknipsel deur Leon Botha, soos deur ''Dagga Magazine'' gepubliseer}}&lt;br&gt;
{{en|1=In 1980 actor David Carradine, while in South Africa filming ''Safari 3000'' (also known as ''Rally''), which co-starred Stockard Channing, Carradine was arrested for possession of dagga. He was convicted and given a suspended sentence. He claimed that he was framed, in this case, by the apartheid government as he had been seen dancing with Tina Turner.&lt;br&gt;Source: Newspaper clippings by Leon Botha as posted by ''Dagga Magazine''}}
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Dagga]]</text>
      <sha1>rg0oswpbaf45x8wv2f4bna6tujbvxqi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenksteen by die ingebruikneming van die Gereformeerde kerk Centurion se kerksaal, Maarten van Helden.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>125840</id>
    <revision>
      <id>2924925</id>
      <parentid>1595001</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="444" sha1="8ty82e8xgs95flcnx537uko9o6e3jel" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen onthul by die ingebruikneming van die [[Gereformeerde kerk Centurion]] se saal
|bron=Met fotograaf se verlof gebruik
|datum=2017
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Maarten van Helden
|ander_weergawes=Geen
}}
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Inhuldigings in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>8ty82e8xgs95flcnx537uko9o6e3jel</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Eertydse sinagoge, Hermanus.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>126865</id>
    <revision>
      <id>2924952</id>
      <parentid>1869228</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:52:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="297" sha1="tnbcdkextxyqdn5l8zmdups62h6f9mz" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die ou sinagoge op [[Hermanus]]
|bron=Eie werk
|datum=20 April 2011
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}
{{Copy to Commons}}

[[Kategorie:Sinagoges in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>tnbcdkextxyqdn5l8zmdups62h6f9mz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Eertydse sinagoge op Piketberg.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>126866</id>
    <revision>
      <id>2924950</id>
      <parentid>1869227</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:51:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="303" sha1="24i0fdpzq9d8v3qqube209pte0ozg1l" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Eertydse sinagoge op [[Piketberg]]
|bron=Eie werk 
|datum=28 Oktober 2013
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}
{{Copy to Commons}}

[[Kategorie:Sinagoges in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>24i0fdpzq9d8v3qqube209pte0ozg1l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Eertydse sinagoge op Calvinia.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>126868</id>
    <revision>
      <id>2924947</id>
      <parentid>1869226</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:48:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="305" sha1="8skobhb757ur490t4lrrq7mamzh0c71" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die eertydse sinagoge op [[Calvinia]]
|bron=Eie werk
|datum=28 Oktober 2013
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}
{{Copy to Commons}}

[[Kategorie:Sinagoges in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>8skobhb757ur490t4lrrq7mamzh0c71</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ficksburg se ou sinagoge.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>126871</id>
    <revision>
      <id>2924795</id>
      <parentid>1605922</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="287" sha1="mqo17uuzkn3ne8gf8zel1rejuwxi7qs" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=[[Ficksburg]] se ou sinagoge
|bron=Met fotograaf se verlof gebruik
|datum=2017
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=George Pietersen
|ander_weergawes=Geen
}}
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Sinagoges in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>mqo17uuzkn3ne8gf8zel1rejuwxi7qs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Eertydse sinagoge op Riversdal.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>126874</id>
    <revision>
      <id>2924951</id>
      <parentid>1605949</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:51:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="298" sha1="qgxkoeolnxc9chergtbaxxstvovneeh" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die eertydse [[sinagoge]] op [[Riversdal]]
|bron=Met fotograaf se verlof gebruik
|datum=2017
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Keith Eksteen
|ander_weergawes=Geen
}}
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Sinagoges in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>qgxkoeolnxc9chergtbaxxstvovneeh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Eertydse sinagoge, Victoria-Wes, 2013.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>127426</id>
    <revision>
      <id>2924953</id>
      <parentid>1608237</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:53:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="292" sha1="1bptdn80mym1sb2rdpoqo4dxptw9nb6" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die eertydse sinagoge op [[Victoria-Wes]]
|datum=29 Oktober 2013
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}

[[Kategorie:Sinagoges in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>1bptdn80mym1sb2rdpoqo4dxptw9nb6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds Jan Christoffel Kruger se grafsteen in Ladybrand se begraafplaas.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>129710</id>
    <revision>
      <id>2924751</id>
      <parentid>1630104</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:13:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="491" sha1="t7mk0z9evtqbwab54cqrxul3vmpp8lm" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds. [[Jan Krüger]] se grafsteen in die hoofbegraafplaas op [[Ladybrand]]
|bron=[http://www.egssa.org/library/main.php?g2_itemId=2923037 Met verlof van die GGSA gebruik]
|datum=27 Februarie 2014
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Pieter Taljaard
|ander_weergawes=Geen
}}
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse predikante]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>t7mk0z9evtqbwab54cqrxul3vmpp8lm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Een van die eerste Afrikaanse Bybels, geskenk aan Lena van der Merwe deur haar broer ds CWM du Toit.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>129977</id>
    <revision>
      <id>2924755</id>
      <parentid>1631972</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:19:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="492" sha1="3lq7j4h3taf2fg3xnsmsly0ko800xe6" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Opdrag in een van die eerste Afrikaanse [[Bybel]]s geskenk deur ds. [[C.W.M. du Toit]] aan sy suster Lena van der Merwe
|bron=Met fotograaf se toestemming gebruik/ouer as 50 jaar
|datum=Junie 1933/Foto geneem Desember 2017
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Nikolaas Pienaar/Ds. C.W.M. du Toit
|ander_weergawes=Geen
}}

== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Afrikaanse Bybel]]</text>
      <sha1>3lq7j4h3taf2fg3xnsmsly0ko800xe6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Eertydse sinagoge op Middelburg, Kaap, nou 'n woonhuis, Ian van Zyl, Desember 2017.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>130072</id>
    <revision>
      <id>2924948</id>
      <parentid>1633375</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:48:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>~kat</comment>
      <origin>2924948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="334" sha1="rh3bi2gb77ey63vosfa5oi70k05pnc7" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die eertydse sinagoge op [[Middelburg, Oos-Kaap]], nou 'n woonhuis
|bron=Met fotograaf se toestemming gebruik
|datum=Desember 2017
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Ian van Zyl
|ander_weergawes=Geen
}}
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning}}

[[Kategorie:Sinagoges in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>rh3bi2gb77ey63vosfa5oi70k05pnc7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenkplaat by die onthulling van die Gereformeerde kerk Klerksdorp, 27 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>130425</id>
    <revision>
      <id>2924796</id>
      <parentid>1869237</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:38:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="436" sha1="j1700hxbbibc7qcsbwrehdd0tphoi57" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenkplaat by die onthulling van die nuwe kerkkompleks van die [[Gereformeerde kerk Klerksdorp]]
|bron=Eie werk
|datum=27 Desember 2017
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}
{{Copy to Commons}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Inhuldigings in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>j1700hxbbibc7qcsbwrehdd0tphoi57</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924919</id>
      <parentid>2924796</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:12:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="477" sha1="rj75iqg7la6dzv2750ez4q3youk252p" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenkplaat by die onthulling van die nuwe kerkkompleks van die [[Gereformeerde kerk Klerksdorp]]
|bron=Eie werk
|datum=27 Desember 2017
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
== Lisensiëring ==
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}
{{Copy to Commons}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Inhuldigings in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>rj75iqg7la6dzv2750ez4q3youk252p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenksteen ter viering van die NH of G Kerk se eeufees, NG kerk Boksburg-Noord, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>131409</id>
    <revision>
      <id>2924929</id>
      <parentid>1869238</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:26:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="440" sha1="2ouzv4r92enhj5qz7pi98gth1b8tfu1" xml:space="preserve">{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen ter viering van die NH of G Kerk se eeufees in 1942, [[NG gemeente Boksburg-Noord]]
|bron=Eie werk
|datum=30 Desember 2017
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}
{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}
{{Copy to Commons}}

[[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk]]
[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Eeufeeste]]
[[Kategorie:Boksburg]]</text>
      <sha1>2ouzv4r92enhj5qz7pi98gth1b8tfu1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Eeufeesplaat, NG kerk Boksburg, Morné van Rooyen, 30 Desember 2017.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>131416</id>
    <revision>
      <id>2924759</id>
      <parentid>1869229</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:24:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="346" sha1="mo5oxo21ha995nb97c12uhgd0kz75ld" xml:space="preserve">{{Beeldinligting
|beskrywing=[[NG gemeente Boksburg|NG kerk Boksburg]]
|bron=Eie werk
|datum=30 Desember 2017
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Morné van Rooyen
|ander_weergawes=Geen
}}

{{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}}
{{Copy to Commons}}

[[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk]]
[[Kategorie:Eeufeeste]]
[[Kategorie:Boksburg]]</text>
      <sha1>mo5oxo21ha995nb97c12uhgd0kz75ld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruikerbespreking:Renamed user 527f84928e00431386ce8f402a6bf084</title>
    <ns>3</ns>
    <id>132173</id>
    <revision>
      <id>2924806</id>
      <parentid>2380570</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:57:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Deepfriedokra</username>
        <id>103572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Deepfriedokra het bladsy [[Gebruikerbespreking:Kostović]] na [[Gebruikerbespreking:Renamed user 527f84928e00431386ce8f402a6bf084]] geskuif sonder om 'n aanstuur agter te laat: Bladsy is outomaties geskuif na hernoeming van gebruiker &quot;[[Spesiaal:CentralAuth/Kostović|Kostović]]&quot; na &quot;[[Spesiaal:CentralAuth/Renamed user 527f84928e00431386ce8f402a6bf084|Renamed user 527f84928e00431386ce8f402a6bf084]]&quot;</comment>
      <origin>1643926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4959" sha1="c64el6wgap2qipa93thttts3w75ug0a" xml:space="preserve">== Welkom ==

{| class=&quot;toccolours&quot; width=&quot;100%&quot; style=&quot;font-size:100%; margin-bottom:0.5em;&quot;
|
{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;6&quot; style=&quot;font-size:95%; line-height:125%; background-color:#faf6ed; border:1px solid #faecc8;&quot;
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background-color:#faecc8;&quot; |&lt;big&gt;'''{{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | Hallo,&amp;nbsp;gebruiker vanaf [[IP-adres]] {{BASEPAGENAME}} | Hallo&amp;nbsp;{{PAGENAME}}}},''' [[Wikipedia:Welkom nuwelinge|hartelik welkom]] op die Afrikaanse Wikipedia!&lt;/big&gt; 
|-
| colspan=&quot;4&quot; | Dankie vir jou belangstelling in [[Wikipedia]]. Ons werk hier aan die ideaal van ’n gratis en vrylik beskikbare, vrylik bewerkbare, neutrale en volledige ensiklopedie.  
|-
| colspan=&quot;4&quot; | Die [[Afrikaanse Wikipedia]] bestaan al sedert Desember 2001 en bevat reeds ''{{NUMBEROFARTICLES}}'' artikels. Vanaf die begin van die projek het die gebruikers ’n aantal riglyne en uitgangspunte vir artikelbewerking en onderlinge samewerking opgestel. Nuwelinge kan hieruit voordeel trek. Jy mag dit behulpsaam vind om van die skakels in hierdie raampie te volg en met die projek vertroud te raak voordat jy begin bydra. Indien jou vingers jeuk om te eksperimenteer, kan jy gerus ons [[Wikipedia:Sandput|Sandput]] besoek: dit is juis vir die rede daar. Uiteindelik wil ons dat al ons gebruikers [[Wikipedia:Voel vry en gaan jou gang|vry voel om hulle gang te gaan]], maar dit doen natuurlik geen kwaad om ’n bietjie houvas te kry voor 'n mens in die diep kant in spring nie! Besoek gerus ook ons [[Wikipedia:Geselshoekie|Geselshoekie]], ons gebruikers staan gereed om hand by te sit, of bloot net hand te skud.
|-
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Books-aj.svg aj ashton 01.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Verifieerbaarheid}}
| [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|'''Verifieerbaarheid''']]&lt;br /&gt;Die eerste van Wikipedia se drie kernbeleide
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Konversation.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geselshoekie}}
| [[Wikipedia:Geselshoekie|'''Geselshoekie''']]&lt;br /&gt;Die gewilde bymekaarkomplek
|-
| width=&quot;8%&quot;  align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=OrgChem Nomen pictograph.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing}}
| width=&quot;38%&quot; | [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|'''Geen oorspronklike navorsing''']]&lt;br/&gt;Die tweede van Wikipedia se drie kernbeleide
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Bucket in the sand.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Sandput}}
| width=&quot;38%&quot; | [[Wikipedia:Sandput|'''Sandput''']]&lt;br /&gt;Eksperimenteer na hartelus
|-
| align=&quot;right&quot; |{{Klik|Afbeelding=Unbalanced scales.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Neutrale standpunt}}
| [[Wikipedia:Neutrale standpunt| '''Neutrale standpunt''']]&lt;br /&gt;Die derde van Wikipedia se drie kernbeleide
| width=&quot;8%&quot;  align=&quot;right&quot; |  {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps kcontrol.gif|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Redigeringsinstruksies}}
| [[Wikipedia:Redigeringsinstruksies|'''Redigeringsinstruksies''']]&lt;br /&gt;Hoe maak ek: teks wat skuinsgedruk is? ’n opskrif? tabelle?
|-
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps important yellow.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie}}
| [[Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie|'''Wat Wikipedia nie is nie''']]&lt;br /&gt;Daar is ook ’n paar dinge wat ons nié hier doen nie
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Icon - upload photo 2.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beelde}}
| [[Wikipedia:Beelde|'''Beelde''']]&lt;br /&gt;As jy jou kiekies wil oplaai
|-
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app ksmiletris.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beleefdheid}}
| [[Wikipedia:Beleefdheid|'''Beleefdheid''']]&lt;br /&gt;Ken jou maniere
| align=&quot;right&quot; | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app kedit.svg||Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel}}
| [[Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel|'''Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel''']]&lt;br /&gt;Soms sê die naam alles
{{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} |
{{!}}-
{{!}} colspan=&quot;4&quot; style=&quot;border-top:2px solid #faecc8;&quot; {{!}}Jou bydrae word nou geregistreer onder jou IP-adres. Daar is verskeie voordele gebonde aan die skep van ’n rekening - sluit gerus by ons aan!| }}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;border-top:2px solid #faecc8;&quot; |
Hierdie bladsy, wat nou op jou skerm staan, is trouens jou persoonlike besprekingsbladsy. Die plek waar ander Wikipediane jou in die toekoms kan kontak en jy hulle dan kan beantwoord. Elke gebruiker het so ’n bladsy. Jy kan dus ook boodskappe op ander gebruikers se besprekingsbladsye los. Sluit boodskappe en besprekings altyd af met &lt;big&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/big&gt; of deur op die handtekeningknop in die wysigingsvenster te kliek: sodoende word jou boodskap onderteken met jou gebruikersnaam en die datum en tyd waarop die boodskap voltooi is. Kliek dan as laaste op &quot;Stoor bladsy&quot; om enige bewerkings te stoor.
|}
|}

--[[Gebruiker:KabouterBot|KabouterBot]] ([[Gebruikerbespreking:KabouterBot|kontak]]) 08:51, 4 Februarie 2018 (UTC)</text>
      <sha1>c64el6wgap2qipa93thttts3w75ug0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Gedenksteen by aanbou van NG kerk Cottesloe se toring en herstel van kerk, Margaret Halgryn, Februarie 2018.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>132824</id>
    <revision>
      <id>2924915</id>
      <parentid>1646776</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:08:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="532" sha1="7qrc58kdf6xq57bo0805745ipmuv5uw" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Gedenksteen by die aanbou van [[NG gemeente Cottesloe]] se kerktoring herstel van die kerk, nou ingemessel in die kerkgebou van die [[NG gemeente Vergesig|Brixton Kerk]]
|bron=Met fotograaf se verlof gebruik
|datum=Februarie 2018
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Margaret Halgryn
|ander_weergawes=Geen
}}
{{Kopiereg-erkenning|Margaret Halgryn}}

[[Kategorie:Geboue en strukture in Johannesburg]]
[[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk]]
[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>7qrc58kdf6xq57bo0805745ipmuv5uw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds Landman Vogel versamel klippe.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>132850</id>
    <revision>
      <id>2924766</id>
      <parentid>1646883</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:07:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="400" sha1="qd1rvkw1qefh4d3qk7cajmvqg44uhgl" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds. [[Landman Vogel]] was 'n ywerige klipversamelaar.
|bron=Met fotograaf se toestemming gebruik 
|datum=Omstreeks 2010
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Louis du Plessis
|ander_weergawes=Geen
}}
{{Kopiereg-erkenning|Louise du Plessis}}

[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse predikante]]
[[Kategorie:Geologie]]</text>
      <sha1>qd1rvkw1qefh4d3qk7cajmvqg44uhgl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Beroepbaarstelling van Ockie Struwig, Henning Venter en Heinrich Zwemstra op 23 November 2004 deur Streeksinode Noordwes van die Gereformeerde Kerke.jpeg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>133084</id>
    <revision>
      <id>2924731</id>
      <parentid>1860257</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:47:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="526" sha1="ekgrpmjxfn3nnj8ahvwduc893r0wucb" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Die beroepbaarstelling deur Streeksinode Noordwes van die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] van (van links) Henning Venter, Ockie Struwig en [[Heinrich Zwemstra]]
|bron=Met fotograaf se toestemming gebruik
|datum=23 November 2004
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Jan A.J. Kruger
|ander_weergawes=Geen
}}
{{Kopiereg-erkenning|Jan A.J. Kruger}}

[[Kategorie:Suid-Afrikaanse predikante]]
[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Sinodes in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>ekgrpmjxfn3nnj8ahvwduc893r0wucb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pisidia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138086</id>
    <revision>
      <id>2924871</id>
      <parentid>1997928</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T22:07:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="563" sha1="2og6ktwb4knqo7avx7z7y1yo4v2yq9q" xml:space="preserve">[[Lêer:RomanEmpire_117.svg|duimnael|regs]]

'''Pisidia''' was 'n Romeinse provinsie.&lt;ref name=&quot;thoughtco&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;unrv&quot; /&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
&lt;ref name=&quot;thoughtco&quot;&gt;{{en}}[https://www.thoughtco.com/provinces-of-the-roman-empire-120862 provinces of the roman empire]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;unrv&quot;&gt;{{en}}[https://www.unrv.com/provinces/province-chronology.php province-chronology]{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
}}
{{Saadjie}}
{{Romeinse provinsies 120}}

[[Kategorie:Romeinse provinsies]]</text>
      <sha1>2og6ktwb4knqo7avx7z7y1yo4v2yq9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Raetia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138087</id>
    <revision>
      <id>2924875</id>
      <parentid>2643188</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T23:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7713" sha1="mxqjl1fhhrg17acxrbppf8e7r3t3deg" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Voormalige land
|inheemse_naam	=
|gewone_lang_naam	=Provincia Raetiae
|gewone_naam	=Raetia
|kontinent	=Europa
|gebied		=Alpe
|land		=
|era       	=[[Romeinse Ryk]]
|status     	=Provinsie
|status_teks	=
|ryk		=Romeinse Ryk
|bestaanstydperk =15 v.C. - 476
|jaar_begin	=15 v.C.
|jaar_einde	=476
|datum_begin	=
|datum_einde	=
|gebeurtenis_begin =Romeinse verowering
|gebeurtenis_einde =
|v1		= Oos-Gote
|vlag_v1	=
|v2		=
|vlag_v2	=
|v3		=
|vlag_v3	=
|v4		=
|vlag_v4	=
|v5		=
|vlag_v5	=
|n1		=
|vlag_n1	=
|n2		=
|vlag_n2	=
|n3		=
|vlag_n3	=
|n4		=
|vlag_n4	=
|n5		=
|vlag_n5	=
|beeld_vlag	=
|vlag =
|beeld_wapen	=
|wapen =
|beeld_kaart	= Römische_Provinzen_im_Alpenraum_ca_150_n_Chr.png
|beeld_kaart_byskrif	=Ligging van Raetia (pers)
|nasionale_leuse	=
|nasionale_volkslied	=
|wetgewer=
|godsdiens=Heidendom, Christendom
|hoofstad		=[[Augsburg|Augusta Vindelicum]]
|breedtegraad_grade	=47
|breedtegraad_minute	=21
|breedtegraad_sekondes	=36
|breedtegraad_NS	=N
|lengtegraad_grade	=8
|lengtegraad_minute	=33
|lengtegraad_sekondes	=36
|lengtegraad_OW	        =O
|algemene_tale	=[[Latyn]], Kelties, Germaans
|regeringstipe	=Imperiale provinsie
|titel_leier	=
|leier1		=
|jaar_leier1	=
|titel_verteenwoordiger = 
|verteenwoordiger1 = 
|jaar_verteenwoordiger1= 
|titel_adjunk	= 
|adjunk		=
|jaar_adjunk	=
|stat_jaar1	=
|stat_bev1	=
|stat_opp1	=
|bev_digtheid1	=
|geldeenheid	=aes, denarius
}}

'''Raetia''' was 'n Romeinse provinsie.&lt;ref name=&quot;thoughtco&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;unrv&quot; /&gt; wat dele van suidelike Duitsland, westelike Oostenryk en Switserland beslaan het

Die provisie Raetia grens in die noorde aan die [[Donau|Danubius]] (vandag die Donau) wat die grens (''limes'') met Germania vorm. In die ooste lê die provinsie [[Noricum]] en die rivier die [[Inn|Aenus]] (vandag die Inn) het die grens tussen die twee provinsies gevorm. Die twee provinsies het tot twee verskillende doeanedistrikte behoort. Raetia tot die Galliese en Noricum tot die Illiriese. In die noordooste het die ryks- en die provinsiegrens saamgekom by [[Passau|Batavia Boiodurum]] waar 'n fort op die landtong tussen Donau en Inn lê in die eerste tot derde eeu nC. twee kastele. Aan die Noriese kant word rondom 90 nC. die kasteel Boiodurum gebou wat rondom 280 deur die [[Alamanne]] verwoes word.  &lt;ref&gt;{{cite journal|author=Hollmayer, Susanne|title= “Römisches Leben Hinter Starken Mauern.”|journal=Archäologie in Deutschland|volume=6|year=2014|pages=64–65|url= http://www.jstor.org/stable/26321479}}&lt;/ref&gt;

Vanaf ongeveer die middel van die vierde eeu is daar bewyse vir die verdeling van die Romeinse provinsie in twee dele: ''Raetia prima'', met sy praeses in [[Chur]], en Raetia secunda met sy praeses in Augsburg, wat ook die setel was van die dux wat opgetree het as gemeenskaplike militêre bevelvoerder vir beide die Raetias. Die Germaanse invalle van die vierde en vyfde eeue het Raetia secunda vernietig&lt;ref&gt;{{cite journal|author=H. S. O.|year=1951|title= [Review of Rätien im frühen Mittelalter, deur E. Meyer-Marthaler]. |journal=The English Historical Review|volume=66|issue=258|pages=129–130|url=http://www.jstor.org/stable/556505}}&lt;/ref&gt; Die Inn het sy oorsprong by die “Maloja”-pas in die Switserse streek “Engadin”, 'n sone wat in die oudheid geleë was in die gebied van die laat-Romeinse provinsie ''Raetia prima''. Na die “Reschen”-pas vloei dit egter deur die suidelike streek van die voormalige Romeinse provinsie ''Raetia secunda''. Daarna het 'n groot deel van sy loop die grens tussen die twee laat-Romeinse provinsies ''Raetia secunda'' en ''Noricum repense'' gevorm voordat die rivier in die Donau uitgemond het. Daarbenewens is die Inn nie bevaarbaar tot die gebied van die provinsie ''Raetia secunda'', ongeveer vanaf  die huidige dorp Telfs.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Korol, Dieter|title=“The Earliest Christian Monumental Painting of Augsburg and South Germany and the Only Known Late Antique Bishop (‘Valentinus’) of This Region.” in: Antike Malerei Zwischen Lokalstil Und Zeitstil: Akten Des XI. Internationalen Kolloquiums Der AIPMA, 13.-17. September 2010|publisher= Austrian Academy of Sciences Press|year= 2014|pages= 679–88|url=http://www.jstor.org/stable/j.ctt1zctswr.92}}&lt;/ref&gt;

==Die koms van die Romeine==
Romeinse troepe verskyn in 15 vC in die vlaktes noord van die [[Alpe]]. Daar is 'n debat oor watter plaaslike bevolking hulle daar teëkom, as gevolg van die uiterste skaarsheid van argeologiese vondste in die streek. Die Romeine bou 'n pad die &quot;via Claudia Ausgusta&quot; en 'n militêre sentrum, Äugusta Vindelicum&quot; (vandag [[Augsburg]]) en dorpe soos &quot;Cambodunum&quot; ([[Kempten]]) en &quot;Brigantium&quot; ([[Bregenz]]).&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Steidl, Bernd|title=“Zähes Beharren in Raetien.”|journal=Archäologie in Deutschland|volume=1|year=2020|pages=30–33|url=https://www.jstor.org/stable/26919039}}&lt;/ref&gt;

==Die Chattiese oorlog==
C. Popilius Carus Pedo was  van ongeveer 151 tot 155 goewerneur van die buurprovinsie ''[[Germania Superior]]'' en het nie slegs oor sy eie provinsiale leër maar ook 'n bykomende leër die bevel gevoer. Dit was ook nodig omdat die Chatti 'n groot bedreiging vir beide Germaanse provinsies en hul bondgenote gevorm het. Hulle het in 161/2 'n  grootskaalse aanval uitgevoer en ''Germania Superior'' sowel as ''Raetia'' binnegeval. Germaanse en Raetiese soldate wat aan die Antonynse Muur gedien het is skielik teruggeroep. Dit het romdom 163 tot die verlies van die Antonynse Muur in [[Skotland]] gelei.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Speidel, M. P. |title=“The Chattan War, the Brigantian Revolt and the Loss of the Antonine Wall.” |journal=Britannia|volume=18|year=1987|pages=233–37|url=https://doi.org/10.2307/526447}}&lt;/ref&gt;
==Die vierde eeuw==
In die begin van die vierde eeu wys keiser [[Maximianus]] vyf provinsies aan die noordelike rand van Italia aan (''Raetia'', ''Alpes Cottiae'', ''Emilia et Liguria'', ''Venetia et Histria'' en ''Flaminia et Picenum'') as ''Annonarii'', wat beteken dat hulle die keiserlike hof en die paleisleër moet bevoorraad. Dit bly so tot die verowering deur die Longobarde in die twee helfte van die sesde eeu.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Carpentier, Élisabeth|title= “De l’Antiquité Au Moyen Age: Discontinuité et Permanence Dans l’Italie Annonaire.” |journal=Annales. Histoire, Sciences Sociales|volume=18 |issue=1|year=1963|pages=183–84|url=http://www.jstor.org/stable/27575971}}&lt;/ref&gt;

==Ná die Romeinse==
In die vyfde eeu het die noordelike deel van die provinsie (Raetia I) 'n gegermaniseerde deel van die hertogdom Swabië geword, maar verder suid, in die berge, het die geromaniseerde kultuur langer gehou, veral in die huidige Switserse kanton [[Graubünden]] en sy hoofstad [[Chur]]. Die Ostrogote het in die sesde eeu daaraan vasgehou en later het die opkoms van die Lombardiese koninkryk en die onstabiliteit van Merovingiese Gallië  vir nog 'n eeu en 'n half verhinder dat die streek in die Frankiese koninkryk geïntegreer is.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Charles R. Bowlus|year=2001|title= [Review of Churrätien im frühen Mittelalter, Ende 5. bis Mitte 10. Jahrhundert, van Reinhold Kaiser]|journal=Speculum|volume=76(3)|pages=746–748|doi=10.2307/2903923}}&lt;/ref&gt;
== Verwysings ==
{{Verwysings|2|verwysings=
&lt;ref name=&quot;thoughtco&quot;&gt;{{en}}[https://www.thoughtco.com/provinces-of-the-roman-empire-120862 provinces of the roman empire]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;unrv&quot;&gt;{{en}}[https://www.unrv.com/provinces/province-chronology.php province-chronology]{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}

{{Romeinse provinsies 120}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Romeinse provinsies]]</text>
      <sha1>mxqjl1fhhrg17acxrbppf8e7r3t3deg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sicilia (Romeinse provinsie)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138088</id>
    <revision>
      <id>2924882</id>
      <parentid>1896145</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T04:45:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="531" sha1="9w9lxxzo44n2tfbfgx9u9b2yyab3cj0" xml:space="preserve">{{Databoks}}
'''Sicilia''' was 'n Romeinse provinsie.&lt;ref name=&quot;thoughtco&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;unrv&quot; /&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
&lt;ref name=&quot;thoughtco&quot;&gt;{{en}}[https://www.thoughtco.com/provinces-of-the-roman-empire-120862 provinces of the roman empire]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;unrv&quot;&gt;{{en}}[https://www.unrv.com/provinces/province-chronology.php province-chronology]{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
}}
{{Saadjie}}
{{Romeinse provinsies 120}}

[[Kategorie:Romeinse provinsies]]</text>
      <sha1>9w9lxxzo44n2tfbfgx9u9b2yyab3cj0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sophene</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138089</id>
    <revision>
      <id>2924892</id>
      <parentid>1927479</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T06:02:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="578" sha1="7fzsq1p7kw99uhowy1a9nue0ez4u54w" xml:space="preserve">{{Weesbladsy}}
[[Lêer:RomanEmpire_117.svg|duimnael|regs]]

'''Sophene''' was 'n Romeinse provinsie.&lt;ref name=&quot;thoughtco&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;unrv&quot; /&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
&lt;ref name=&quot;thoughtco&quot;&gt;{{en}}[https://www.thoughtco.com/provinces-of-the-roman-empire-120862 provinces of the roman empire]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;unrv&quot;&gt;{{en}}[https://www.unrv.com/provinces/province-chronology.php province-chronology]{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
}}
{{Saadjie}}
{{Romeinse provinsies 120}}

[[Kategorie:Romeinse provinsies]]</text>
      <sha1>7fzsq1p7kw99uhowy1a9nue0ez4u54w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Syria (Romeinse provinsie)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138090</id>
    <revision>
      <id>2924899</id>
      <parentid>1921700</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T08:39:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="558" sha1="jtrdug7e8ablzfs6rbzg8dvppkyf494" xml:space="preserve">{{Databoks}}
'''Syria''' was 'n Romeinse provinsie.&lt;ref name=&quot;thoughtco&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;unrv&quot; /&gt;

== Sien ook ==

* [[Limes]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
&lt;ref name=&quot;thoughtco&quot;&gt;{{en}}[https://www.thoughtco.com/provinces-of-the-roman-empire-120862 provinces of the roman empire]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;unrv&quot;&gt;{{en}}[https://www.unrv.com/provinces/province-chronology.php province-chronology]{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
}}
{{Saadjie}}
{{Romeinse provinsies 120}}

[[Kategorie:Romeinse provinsies]]</text>
      <sha1>jtrdug7e8ablzfs6rbzg8dvppkyf494</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thracia (Romeinse provinsie)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138093</id>
    <revision>
      <id>2924941</id>
      <parentid>2667296</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8027" sha1="5a23afkkdbd3kxrw0cdtb08phzbrari" xml:space="preserve">:''Vir die moderne geografiese streek sien [[Thracië]].''
[[Lêer:Roman Empire - Thracia (125 AD).svg|duimnael|regs|Thracia in 125 n.C.]]

'''Thracia''' was 'n Romeinse provinsie.&lt;ref name=&quot;thoughtco&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;unrv&quot; /&gt; Dit het dele van die huidige [[Bulgarye]], die noordooste van [[Griekeland]] en die Europese deel van die huidige [[Turkye]] omvat.

==Die ontstaan==
In 168 v.C. was die Romeine was reeds meesters van beide Masedonië en Griekeland. Hulle geleidelik hul heerskappy op die Griekse kolonies in Thracië en op Thracië self afgedwing. Sy Odrysiese koninkryk was verswak en in die loop van die eerste eeu v.C. het Rome hierdie situasie gebruik om haar heerskappy op naburige stamme af te dwing. Maar hierdie hele periode is egter hoofsaaklik bestee aan gevegte met Masedonië Omstreeks 56 tot 54 v.C., het die Getai onder Burebista 'n kragtige militêre en politieke alliansie gevorm. Dit was egter van korte duur en die Romeine het die noordwestelike streke van Thrakië onderwerp. provinsie [[Moesia Inferior|Moesia]] is daar gevorm, terwyl die oostelike dele van die land 'n Romeinse protektoraat geword het wat deur die Odrysiese konings regeer is. Die ingewikkelde onderlinge twiste wat Rome in Thrakië geskep het, het die weg gebaan vir die geleidelike en onmerkbare omskakeling van die Odrysiese koninkryk in 'n nuwe provinsie in die eerste eeu nC.&lt;ref name=&quot;Vened&quot;/&gt;

==Die nuwe provinsie==
===Verstedeliking===
[[Lêer:20100913 Ancient Theater Marwneia Rhodope Greece panoramic 2.jpg|duimnael|Die amfiteater van Maroneia]]
Tracia het 'n groot bevolking gehad en die Romeinse Ryk het stede gestig waarin die ambagte gefloreer het, waarin daar 'n ryk burgerklas was, wat aansienlike landgoedere besit het, en waarin daar geplaveide paaie en tempels was. In die meeste gevalle het die Romeinse heersers die lewe georganiseer in daardie sentra wat voorheen 'n min of meer stedelike karakter gehad het. Maar nie alle stede was nuut nie. Sekere nedersettings het so vroeg as die oudste Thraciese konings ontwikkel het tot die grootte van stede. Demosthenes het verskeie van hulle genoem, soos Kabyle (naby Yambol), Masteyra (naby die dorpie Mladenovo, in die Haskovo-distrik), en Drongilion. Daarbenewens is ook Helis bekend. Dit was die naam van die stad wat die woonplek van die Getai-heersers was. Die belangrikste Traciese stad van die Hellenistiese tydperk wat tot dusver ontdek en opgegrawe is, is Seuthopolis, naby Kazanluk, aan die Toundzha-rivier. Die verowering van Thracië deur die Masedoniese konings het gelei tot die bou van baie stede in die land, soos Philippi, in die suidelike streke, en Philippopolis, wat die Thraciërs in hul taal Poulpoudeva (vandag [[Plovdiv]]) genoem het, en die Thraciese naam is 'n vertaling. van die Griekse naam en wat &quot;Philip's City&quot; beteken. Daar was ook Beroe (nou Stara Zagora). Dit is waarskynlik dat baie meer nedersettings soos Serdica (die huidige [[Sofia]]) nog vroeër verskyn het, en dat die Romeine 'n reeds redelik goed ontwikkelde stadslewe daarin gevind het. In elk geval het die bou van paaie en die omskepping van die stede in belangrike handels-, administratiewe, militêre en kulturele sentrums gelei tot die verstedeliking van 'n aansienlike deel van die boerebevolking van Thrakië.&lt;ref name=&quot;Vened&quot;/&gt;
[[Lêer:Roman Propylon, Maronia, Greece.jpg|duimnael|Die Romeinse propylon van Maroneia]]
Sommige stede het egter minder goed gedoen. Die hawestad Maroneia bv. het in die 3de eeu vC onder Seleukidiese heerskappy gekom en was vanaf 148 vC. deel van wat later die Romeinse provinsie Thracia geword het. Keiser [[Hadrianus]] het Maroneia besoek en die stad versterk met 'n stadsmuur, wat vandag nog sigbaar is. By die hawe het hy 'n portiek op die Romeinse mark gebou, wat ook vandag nog gesien kan word. Ten spyte van al die bouwerke het Maroneia sy belangrikheid in die Romeinse tyd heeltemal verloor. Die nedersetting het egter wel bly voortbestaan ​​en Maroneia het in Bisantynse tye die setel van 'n biskop en toe 'n aartsbiskop geword.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Deoudi, Maria|title= “Am Rande Der Griechischen Welt.” |journal=Antike Welt|volume=40|issue=4|year=2009|pages=67–71|url=https://www.jstor.org/stable/44476933}}&lt;/ref&gt;

===Veiligheid en vrede===
Die offisiere, die weermag en die militêre amptenare het dikwels uit ander lande of uit Italia self gekom. Die veterane wat Moesia en Thracië gekoloniseer het en die amptenare, handelaars en vakmanne wat daarheen gebring is, het 'n groot rol gespeel in die skep van hierdie stedelike lewe. Soos oral anders, het die vinnige transformasie van die lewe in die provinsie stabiliteit vir die Romeinse bewind en respek vir sy regering geskep. Romeinse legioene soos die Eerste Italiese, die Vyfde Masedoniese en die Sewende Claudiaanse het die grense beman. Saam met die talle hulptroepe wat in verskeie eskaders en kohorte georganiseer was, het hulle 'n sterk verdediging vir Thracia gesorg. Dit het 'n vreedsame lewe in die gebied verseker soos dit voorheen onbekend was. Daar was natuurlik baie invalle, maar die Romeinse Ryk was sterk genoeg om dit reg te stel. Die onrus was gewoonlik kort en tydelik.&lt;ref name=&quot;Vened&quot;/&gt;

Dit het die nodige voorwaardes verskaf het vir die welvaart van die provinsie, wat sy hoogtepunt bereik het in die tydperk van die middel van die tweede tot die middel van die derde eeue n.C. Teen daardie tyd was ook Moesia nie meer 'n grensgebied nie. Dit is in twee dele verdeel, [[Moesia Superior|Bo-]] en [[Moesia Inferior|Onder-Moesia]], en het 'n binnestreek van die Romeinse Ryk geword ná die verowering van Dacia deur die Keiser Trajanus.&lt;ref name=&quot;Vened&quot;/&gt;

Traianus het na die provinsie Thracia, wat voorheen deur 'n prokurator gelei is, 'n senatoriale ''legatus Augusti pro praetore'' gestuur. Dit blyk uit ' 'n diploma. Dit was P. Iuventius Celsus, wat reeds voorheen bekend was as goewerneur van hierdie provinsie uit 'n ander diploma gedateer 19 Julie 114.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Eck, Werner|title= “Korrekturen Zu Militärdiplomen.” |journal=Zeitschrift Für Papyrologie Und Epigraphik|volume=216|year=2020|pages=279–81|url=https://www.jstor.org/stable/48645880}}&lt;/ref&gt; Die tydperk van die Severi (die oorgang van die tweede en derde eeue n.C.) was een van die grootste welvaart vir Romeinse Thracia.&lt;ref name=&quot;Vened&quot;/&gt;

===Die taal en die kultuur===
Die Romeinse lewenswyse wat na die provinsie oorgeplant is, het gelei tot 'n geleidelike romanisering van sy bevolking; Grieks was egter steeds die amptelike taal in die grootste deel van die provinsie. Grieks het hier 'n lang geskiedenis gehad, aangesien dit reeds onder die Masedoniërs, en selfs vroeër, na vore gekom het as 'n internasionale taal. Die paar amptelike inskripsies van die Thraciese konings is in Grieks geskryf. Die oudste daarvan is 'n inskripsie wat sake tussen die volgelinge van Seuthes III, wat in Seuthopolis regeer het, en die heerser van Kabile besleg. Baie meer inskripsies van die laaste Thraciese konings is gevind, en hulle is ook in Grieks geskryf, selfs in 'n tyd toe Thrakië reeds 'n Romeinse protektoraat was. Die munte van die Thraciese konings het ook Griekse inskripsies gehad.&lt;ref name=&quot;Vened&quot;/&gt;

In die vierde eeu n.C. het Thracia onder die heerskappy van die keisers van die Oos-Romeinse Ryk geval, waarvan die hoofstad, Bisantium (Konstantinopel), eintlik een van die stede van Thracia was.&lt;ref name=&quot;Vened&quot;&gt;{{cite journal|author=Venedikov, Ivan. |title=“Thrace.” |journal=The Metropolitan Museum of Art Bulletin|volume=35|issue=1|year=1977|pages=73–80|doi=10.2307/3258669}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
&lt;ref name=&quot;thoughtco&quot;&gt;{{en}}[https://www.thoughtco.com/provinces-of-the-roman-empire-120862 provinces of the roman empire]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;unrv&quot;&gt;{{en}}[https://www.unrv.com/provinces/province-chronology.php province-chronology]{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
}}

{{Romeinse provinsies 120}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Romeinse provinsies]]</text>
      <sha1>5a23afkkdbd3kxrw0cdtb08phzbrari</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Ds Taetse Hamersma se graf op Colesberg, Mariana Daffue.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>139809</id>
    <revision>
      <id>2924757</id>
      <parentid>1684660</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="420" sha1="8ecnl37sprf4724e4t0mg2tyqtae1h2" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds. [[Taetse Hamersma]] se grafsteen in die begraafplaas op [[Colesberg]]
|bron=Met fotograaf se toestemming gebruik
|datum=2018
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Mariana Dafuee
|ander_weergawes=Geen
}}
{{Kopiereg-erkenning|Mariana Daffue}}

[[Kategorie:Suid-Afrikaanse predikante]]
[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>8ecnl37sprf4724e4t0mg2tyqtae1h2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924758</id>
      <parentid>2924757</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:23:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="444" sha1="536zkxv6yttiowrgsrendjthexnic9i" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=Ds. [[Taetse Hamersma]] se grafsteen in die begraafplaas op [[Colesberg]]
|bron=Met fotograaf se toestemming gebruik
|datum=2018
|daarsteller=Morné van Rooyen
|outeur=Mariana Dafuee
|ander_weergawes=Geen
}}
{{Kopiereg-erkenning|Mariana Daffue}}

[[Kategorie:Suid-Afrikaanse predikante]]
[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Grafstene in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Colesberg]]</text>
      <sha1>536zkxv6yttiowrgsrendjthexnic9i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Sinagoges in Suid-Afrika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>190877</id>
    <revision>
      <id>2924949</id>
      <parentid>1753419</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>commons</comment>
      <origin>2924949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="209" sha1="8171wnbqjb0p56sfhx6tn8sndu1km3b" xml:space="preserve">{{broodkrummels}}
{{commonskat|Synagogues in South Africa|Sinagoges in Suid-Afrika}}

[[Kategorie:Sinagoges|Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Geboue en strukture in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Judaïsme in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>8171wnbqjb0p56sfhx6tn8sndu1km3b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kyle Chandler</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207803</id>
    <revision>
      <id>2924877</id>
      <parentid>2698170</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T00:16:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PaulLim11</username>
        <id>201647</id>
      </contributor>
      <comment>Image</comment>
      <origin>2924877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2727" sha1="h1qw5g3aplkin4unshku1dbwg8pwpae" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Kyle Chandler
| Beeld                     = Kyle Chandler at San Diego Comic Con 2026-2.jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = Kyle Martin Chandler
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1965|9|17}}
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 2
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Akteur, vervaardiger, en regisseur
| Aktiewe jare              = 
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0151419
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Kyle Chandler''' (gebore 17 September 1965) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur, vervaardiger, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Super 8'' (2011), ''Argo'' (2012), en ''Manchester by the Sea'' (2016), en in die televisiereeks ''Friday Night Lights'' (2006).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1990: ''The Color of Evening''
* 1992: ''Pure Country''
* 1999: ''Angel's Dance''
* 2011: ''Super 8''
* 2012: ''Argo''
* 2013: ''The Spectacular Now''
* 2013: ''Touchdown Newport''
* 2015: ''Carol''
* 2016: ''Manchester by the Sea''
* 2017: ''The Vanishing of Sidney Hall''
* 2018: ''First Man''
* 2018: ''Game Night''
* 2019: ''Godzilla: King of the Monsters''
* 2020: ''Godzilla vs. Kong''

=== Televisiereekse ===
* 1991: ''Homefront''
* 1996: ''Early Edition''
* 2000: ''What About Joan''
* 2003: ''The Lyon's Den''
* 2006: ''Friday Night Lights''
* 2015: ''[[Bloodline (TV-reeks)|Bloodline]]''

=== Televisierolprente ===
* 1995: ''Convict Cowboy''
* 1995: ''Sleep, Baby, Sleep''
* 2004: ''Capital City''
* 2005: ''Lies and the Wives We Tell Them To''
* 2013: ''The Vatican''
* 2013: ''A Monsterous Holiday''

=== Video's ===
* 1998: ''Target Presents CBS Sneak Peek''
* 2006: ''The Eighth Blunder of the World''
* 2013: ''The Naughty List''
* 2013: ''Zero Dark Thirty: No Small Feat''
* 2013: ''Zero Dark Thirty: The Compound''
* 2013: ''Zero Dark Thirty: Geared Up''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0151419|Kyle Chandler}}
* {{Twitter|kylechandler|Kyle Chandler}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Chandler, Kyle}}
[[Kategorie:Geboortes in 1965]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>h1qw5g3aplkin4unshku1dbwg8pwpae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Magister Artium</title>
    <ns>0</ns>
    <id>222782</id>
    <revision>
      <id>2924903</id>
      <parentid>2924383</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T09:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pynappel</username>
        <id>70858</id>
      </contributor>
      <origin>2924903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1085" sha1="ta6dkhmqgz8bqp8alfwc7rq5xhtnhfs" xml:space="preserve">'n '''Magister Artium''' (afgekort tot '''M.A.''')&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia| title = M.A.| encyclopedia = Woordeboek van die Afrikaanse Taal}}&lt;/ref&gt; is 'n persoon wat toegelaat is tot 'n meestersgraad wat deur universiteite in verskeie lande toegeken word. Die meestersgraad op sigself word in omgangstaal ook na verwys as Magister Artium. Magister Artium kan vergelyk word met Magister Scientiae. Diegene wat tot die graad van Magister Artium toegelaat word, studeer gewoonlik [[Taalwetenskappe|linguistiek]], geskiedenis, [[kommunikasie]], diplomatiek, openbare administrasie, [[politieke wetenskap]], of ander vakgebiede binne die omvang van die [[geesteswetenskap|geestes-]] en [[sosiale wetenskap]]pe. Elke universiteit het egter sy eie konvensies en mag die graad ook toeken in die velde van [[natuurwetenskap]]pe en [[wiskunde]]. Die graad word toegeken in verband met die voltooiing van kursusse en die slaag van eksamens, navorsing, of 'n kombinasie van beide.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Sien ook ==
* [[Baccalaureus Artium]]

{{Saadjie}}

[[Kategorie:Kwalifikasies]]</text>
      <sha1>ta6dkhmqgz8bqp8alfwc7rq5xhtnhfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Christy Knowings</title>
    <ns>0</ns>
    <id>223822</id>
    <revision>
      <id>2924872</id>
      <parentid>2784958</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T22:13:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41259-35</username>
        <id>211529</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Geboort Bronx, N.Y., NY, VS; sterf L.A., CA 8-11-2.026, op 46, 1997-2.026.</comment>
      <origin>2924872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1792" sha1="a7dbav8rvhg9mvikf1agk8wngp9wgnn" xml:space="preserve">{{Weesbladsy}}
{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Christy Knowings
| Beeld                     = 
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = Christy Lorraine Knowings
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = [[25  Februarie]] [[1980]]
| Geboorteplek              = [[Bronx]], [[New York Stad]], [[New York (deelstaat)|NY]], [[Verenigde State]]
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = {{Death date and age|2026|08|11|1980|02|25|df=yes}}
| Sterfplek                 = [[Los Angeles]], [[Kalifornië|CA]], Verenigde State 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Aktrise
| Aktiewe jare              = 1997–2026
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0461480
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Christy Knowings''' (25 Februarie 1980 - [[11 Augustus]] [[2026]]) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die televisiereekse ''Sesame Street'' (1969), ''New York Undercover'' (1994), ''All That'' (1994), en ''Figure It Out'' (1997).

== Filmografie ==
=== Televisiereekse ===
* 1969: ''Sesame Street''
* 1994: ''New York Undercover''
* 1994: ''All That''
* 1997: ''Figure It Out''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0461480|Christy Knowings}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Knowings, Christy}}
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu]]</text>
      <sha1>a7dbav8rvhg9mvikf1agk8wngp9wgnn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Etniese groep</title>
    <ns>0</ns>
    <id>270770</id>
    <revision>
      <id>2924844</id>
      <parentid>2206445</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:38:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>skakel</comment>
      <origin>2924844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3020" sha1="q81dt6u6m53q0twbeb0jwc76u3uqcio" xml:space="preserve">[[Lêer:Collage of ethnic groups.jpg|duimnael|Versameling van etniese groepe]]

'n '''Etniese groep''' of '''etnisiteit''' is 'n kategorie vir [[mens]]e wat met mekaar [[Identiteit|identifiseer]], gewoonlik op die basis van 'n vermoede gemeensame oorsprong of herkoms of op ooreenkomste soos 'n gemeensame [[taal]] of [[dialek]], [[geskiedenis]], [[samelewing]], [[kultuur]] of [[nasie]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=ethnicity: definition of ethnicity |url=http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/ethnicity?q=ethnicity |work=Oxford Dictionaries |publisher=Oxford University Press |access-date=28 Desember 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306102617/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/ethnicity?q=ethnicity |archive-date=6 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |title=Humanity: An Introduction to Cultural Anthropology |last=People |first=James |first2=Garrick |last2=Bailey |year=2010 |edition=9de |page=389 |publisher=Wadsworth Cengage learning}}&lt;/ref&gt; Die term etnisiteit word dikwels [[sinoniem]] met nasie, veral in gevalle van [[etniese nasionalisme]], gebruik, en is apart van, maar hou verband met die konsep van [[Rassisme|rasse]].

Etnisiteit is gewoonlik 'n oorgeërfde status gebaseer op die samelewing waarin 'n mens leef. Die lidmaatskap aan 'n etniese groep word gewoonlik deur 'n gedeelde kulturele erfenis, [[Voorouer|herkoms]], oorsprongsmite, geskiedenis, vaderland, taal of dialek, simboliese stelsels soos [[godsdiens]], [[mitologie]] en rituele, kombuis, aantrekstyl, kuns of fisieke voorkoms gedefinieer. Etniese groepe praat gereeld [[Taalfamilie|verwante tale]] en deel 'n soortgelyke genepoel. As gevolg van taalverskuiwing, akkulturasie, aanneming of godsdienstige bekering is dit soms moontlik vir individue of groepe om die een etniese groep te verlaat en deel te word van 'n ander (behalwe vir etniese groepe wat homogeniteit of rasuiwerheid as 'n belangrike lidmaatskapkriterium beklemtoon).

Die grootste etniese groepe in moderne tye bestaan uit honderde miljoene se individue (met die [[Han-Chinese]] wat die grootste is), terwyl die kleinstes beperk is tot 'n paar dosyn individue (talle [[inheemse volke]] wêreldwyd). Etniese groepe kan in subgroepe of stamme onderverdeel word, wat mettertyd as gevolg van endogamie of fisiese isolasie van die ouergroep self etniese groepe kan word. Omgekeerd kan voorheen afsonderlike etnisiteite saamsmelt om 'n pan-etnisiteit te vorm (soos die Han-Chinees) en kan uiteindelik in een enkele etnisiteit saamsmelt. Òf dit nou deur verdeling óf samesmelting is, die vorming van 'n aparte etniese identiteit word etnogenese genoem.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Ethnic groups}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/ethnic-group|title=Ethnic group|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=15 Augustus 2019}}

{{en-vertaal|Ethnic group}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Etniese groepe| ]]</text>
      <sha1>q81dt6u6m53q0twbeb0jwc76u3uqcio</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lys van Egiptiese skrywers</title>
    <ns>0</ns>
    <id>282816</id>
    <revision>
      <id>2924819</id>
      <parentid>2522983</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanScrooge98</username>
        <id>78287</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ beeld</comment>
      <origin>2924819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="804" sha1="ig2hinrgbf491rpjjozlwq0gguwgf31" xml:space="preserve">[[Lêer:Naguib Mahfouz HR.jpg|duimnael|upright|[[Naguib Mahfouz]]]]

Hier volg 'n lys van skrywers afkomstig uit [[Egipte]]:

* [[Fawzia Fahim]] (1931– )
* [[Nawal El Saadawi]] (1931– )
* [[Salama Ahmed Salama]] (1932–2012)
* [[Sonallah Ibrahim]] (1937– )
* [[Abdel Rahman el-Abnudi]] (1938–2015)
* [[Leila Ahmed]] (1940– )
* [[Gamal Al-Ghitani]] (1945– )
* [[Ahmad Al-Khamisi]] (1948- )
* [[Ahdaf Soueif]] (1950– )
* [[Ibrahim Elfiky]] (1950-2012)
* [[Laila Soliman]] (1981– )
* [[Ahmed Khaled Tawfik]] (1962–2018)
* [[Affaf Tobbala]] (1941-)
* [[Hussein Bassir]] (1973-)
* [[Muhammad Aladdin]] (1979-)

== Sien ook ==
* [[Lys van Suid-Afrikaanse skrywers]]

== Eksterne skakels ==
{{Commonscat|Writers from Egypt|Egiptiese skrywers}}

{{Normdata}}
[[Kategorie:Egiptiese skrywers| ]]</text>
      <sha1>ig2hinrgbf491rpjjozlwq0gguwgf31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Duitse Rugbybond</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285423</id>
    <revision>
      <id>2924833</id>
      <parentid>2808246</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Hersien</comment>
      <origin>2924833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5496" sha1="5g53vuo7vky88uj4kssntmovscwikut" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Duitse Rugbybond
|kleur = 
|titel =
|beeld = Deutscher Rugby-Verband logo.svg
|beeld_wydte = 200px
|beeld_onderskrif = Kenteken van die Duitse Rugbybond
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = [[Duits]]e naam
|1 = ''Deutscher Rugby-Verband''
|opskrif2 = Afkorting
|2 = DRV
|opskrif3 = [[Land]]
|3 = {{vlagland|Duitsland}}
|opskrif4 = [[Sport]]soorte
|4 = [[Rugby]], [[Sewesrugby]]
|opskrif5 = Gestig op
|5 = 4 November 1900
|opskrif6 = Gestig in
|6 = [[Kassel]], Duitsland
|opskrif7 = Lid van
|7 = [[Wêreldrugby]]
|opskrif8 = Aangesluit in
|8 = 1988
|opskrif9 = Vastelandse beheerliggaam
|9 = [[Rugby Europa]]
|opskrif10 = President
|10 = Michael Seidler
|opskrif11 = [[Hoof- uitvoerende beampte]]
|11 = Stefan Decker&lt;br /&gt;Florian Hartmann
|opskrif12 = Setel
|12 = [[Hannover]], Duitsland
|opskrif13 = [[Amptelike taal]]
|13 = Duits
|opskrif14 = Amptelike webwerf
|14 = [https://www.rugbydeutschland.org/ ''rugbydeutschland.org'']
|opskrif15 = 
|15 = 
|opskrif16 = 
|16 = 
|opskrif17 = 
|17 = 
|opskrif18 = 
|18 = 
|opskrif19 = 
|19 = 
|opskrif20 = 
|20 = 
}}

Die '''Duitse Rugbybond''' ([[Duits]]: ''Deutscher Rugby-Verband'', afgekort DRV) is die bestuursliggaam wat [[rugby]] en [[sewesrugby]] in [[Duitsland]] beheer. Die beheerliggaam is in 1900 gestig en in [[Hannover]] gesetel. Sedert 1988 verteenwoordig dit Duitsland by [[Wêreldrugby]] en sedert 1934 ook by [[Rugby Europa]] (RE).

== Geskiedenis ==
Die Duitse Rugbybond is op 4 November 1900 in [[Kassel]] gestig en ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] op 14 Mei 1950 herstig. In 1988 het die DRV by die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) aangesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/europe/germany |title=Germany |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 Maart 2024}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was die DRV in 1934 ’n stigterslid van die kontinentale beheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/about-us |title=About us |publisher=[[Rugby Europa]] |date=2020 |accessdate=28 Maart 2024}}&lt;/ref&gt;

== Taak ==
Die Duitse Rugbybond organiseer verskeie nasionale spanne, insluitend [[Duitse nasionale rugbyspan|Duitsland se nasionale seniorrugbyspan vir mans]] (die swart arende), [[Duitse nasionale vrouerugbyspan|vroue]] en jeug. Die Duitse Rugbybond hou ook toesig oor sewesrugby in Duitsland en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Duitse [[Nasionale Olimpiese Komitee]] saam. Naas die amptelike nasionale span roep die DRV ook ander keurspanne byeen. Daarbenewens bestuur die beheerliggaam kinder- en jeugrugby in Duitsland. Kinders en jongmense word aan rugby bekend gestel veral deur klubs, skoolsportorganisasies en plaaslike beheerliggame, wat in die Duitse Rugbyjeug saamgevat is. Net soos ander rugbylande beskik Duitsland oor ’n o/20-nasionale span wat aan die Europese Juniorkampioenskap deelneem.

Die DRV bestaan uit 13 plaaslike beheerliggame, wat elkeen ’n [[Deelstate van Duitsland|deelstaat]] verteenwoordig. Slegs die deelstate [[Mecklenburg-Voorpommere]], [[Saarland]] en [[Sakse-Anhalt]] beskik oor geen eie plaaslike beheerliggaam nie. Die beheerliggaam reël ook die plaaslike kompetisies. Die hoogste rugbyliga in die land is die Rugby-Bundesliga wat in 1971 gestig is en waaraan 16 spanne deelneem. Daaronder word die Tweede Bundesliga tussen 18 spanne in drie plaaslike groepe en in die 13 plaaslike beheerliggame se ligas beslis. Die meeste spelers van die Duitse nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in [[Frankryk]] aktief.

== Kenteken ==
Die Duitse Rugbybond se kenteken toon die woord rugby met die belettering ''Deutscher Rugby Verband'' in Duits onder die nasionale kleure [[Vlag van Duitsland|swart-rooi-goud]], met die afkorting DRV links aan in ’n gestileerde rugbybal. Die nasionale span se bynaam is “swart arende” (''Schwarze Adler''), ontleen aan die wapendier van die land, die Bondsarend.

== Bestuur ==
[[Lêer:Rugby Landesverbände in Deutschland.gif|duimnael|Die Duitse Rugbybond se plaaslike beheerliggame in blou]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Plaaslike beheerliggaam || Deelstaat
|-
| Rugby-Verband Baden-Württemberg || [[Baden-Württemberg]]
|-
| Rugby-Verband Bayern || [[Beiere]]
|-
| Berliner Rugby-Verband || [[Berlyn]]
|-
| Rugby-Verband Brandenburg || [[Brandenburg]]
|-
| Rugby-Verband Bremen || [[Bremen]]
|-
| Niedersächsischer Rugby-Verband || [[Nedersakse]]
|-
| Hamburger Rugby-Verband || [[Hamburg]]
|-
| Hessischer Rugby-Verband || [[Hesse]]
|-
| Rugby-Verband Rheinland-Pfalz || [[Rynland-Palts]]
|-
| Rugby-Verband Nordrhein-Westfalen || [[Noordryn-Wesfale]]
|-
| Rugby-Verband Sachsen || [[Sakse]]
|-
| Rugby-Verband Schleswig-Holstein || [[Sleeswyk-Holstein]]
|-
| Rugby-Verband Thüringen || [[Thüringen]]
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Duitse Krieketbond]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Bronnelys ==
* {{de}} {{cite book |author=Claus-Peter Bach |title=100 Jahre Deutscher Rugby-Verband |publisher=Schroeder-Druck &amp; Verlag GbR |location=Gehrden |year=2000 |pages=182}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Deutscher Rugby-Verband|Duitse Rugbybond}}
* {{de}} [https://www.rugbydeutschland.org/ Amptelike webwerf]

{{Affiliasies van Wêreldrugby}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Rugby in Duitsland]]
[[Kategorie:Rugbybeheerliggaam]]
[[Kategorie:Wêreldrugby]]</text>
      <sha1>5g53vuo7vky88uj4kssntmovscwikut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>STEM</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286645</id>
    <revision>
      <id>2924913</id>
      <parentid>2867877</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T09:58:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Martinvl</username>
        <id>12559</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Voorkoms van “STEM” verduidelik</comment>
      <origin>2924913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11357" sha1="qicq9ehrcylkz7j95hvogerorzxi3l8" xml:space="preserve">'''[[Wetenskap]], [[Tegnologie]], [[Ingenieurswese]] en [[Wiskunde]]''' (afgekort met die [[akroniem]] '''STEM''' Canadian die Engels “Science, Technology, Engineering and Mathematics”)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/STEM-education |title=STEM Education Curriculum |last=Hallinen |first=Judith |date=21 Oktober 2015 |website=ENCYCLOPÆDIA BRITANNICA |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200225221127/https://www.britannica.com/topic/STEM-education |archive-date=25 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; is 'n term wat gebruik word om hierdie akademiese dissiplines saam te voeg.&lt;ref name=&quot;fas.org&quot;&gt;{{cite web|url=https://fas.org/sgp/crs/misc/R42642.pdf|title=Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) Education: A Primer|website=Fas.org|access-date=21 Augustus 2017|archive-date= 9 Oktober 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009083308/https://fas.org/sgp/crs/misc/R42642.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Hierdie term word tipies gebruik wanneer onderwysbeleid en kurrikulumkeuses in skole aangespreek word om mededingendheid in die ontwikkeling van wetenskap en tegnologie te verbeter. 

Dit het implikasies vir arbeidsmagontwikkeling, nasionale veiligheidskwessies en immigrasiebeleid. Die ''wetenskap'' in STEM verwys gewoonlik na twee uit die drie belangrikste takke van die wetenskap: [[natuurwetenskap]]pe, insluitend [[biologie]], [[fisika]] en [[chemie]], en formele wetenskappe, waarvan wiskunde 'n voorbeeld is, saam met [[logika]] en [[statistiek]]. 

Die derde grootste vertakking van die wetenskap, sosiale wetenskappe, insluitende [[sielkunde]], [[sosiologie]], en [[politieke wetenskap]], word afsonderlik geklassifiseer onder die ander twee takke van die wetenskap, en word saam gegroepeer met [[geesteswetenskappe]] en [[kuns]] volgens 'n ander [[akroniem]] genoem HASS - ''Humanities, Arts, and Social Sciences'' (Geesteswetenskappe, Kuns, en Sosiale Wetenskappe).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtu.edu/registrar/pdfs/core-and-hass-list-18-19-v2.pdf|title=Language, Thought, and Values}}&lt;/ref&gt; In enige onderwysstelsel, verwys die term ''wetenskap'' hoofsaaklik na die natuurwetenskappe, met wiskunde 'n selfstandige vak, en die sosiale wetenskappe word gekombineer met die geesteswetenskappe onder die sambreelterm ''sosiale studies''.

Die verandering is deels ingestel op 'n interagentskap-byeenkoms deur Peter Faletra, die direkteur van die kantoor vir wetenskap-afdeling vir arbeidsmagontwikkeling vir onderwysers en wetenskaplikes. Die akroniem is in 2001 deur Rita Colwell en ander wetenskaplike administrateurs in die National Science Foundation (NSF) aangeneem.&lt;!-- pot snot hierna...........Die akroniem STEM was egter voorafgaande aan NSF en is gebruik deur 'n verskeidenheid opvoeders, waaronder Charles E. Vela, die stigter en direkteur van die Center for the Advancement of Hispanics in Science and Engineering Education (CAHSEE). &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cahsee.org/about/about.asp.htm |title=CAHSEE - About CAHSEE |website=The Center for the Advancement of Hispanics in Science and Engineering Education |access-date=3 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191028185559/http://cahsee.org:80/about/about.asp.htm |archive-date=28 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://stem.ccny.cuny.edu/ |title=STEM Science, Technology, Engineering, Mathematics - Main |website=stem.ccny.cuny.edu |access-date=3 Oktober 2018 |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113144751/https://stem.ccny.cuny.edu/ |archive-date=13 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;  In die vroeë negentigerjare het CAHSEE 'n somerprogram vir begaafde onderverteenwoordigde studente in die Washington, DC-gebied, met die naam [https://tinker.ly/ STEM Institute, begin] . Op grond van die erkende sukses van die program en sy kundigheid in STEM-onderwys, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=100381&amp;org=HRD&amp;from=news|title=President Bush Honors Excellence in Science, Mathematics and Engineering Mentoring {{!}} NSF - National Science Foundation|website=National Science Foundation|language=en|access-date=2018-10-03}}&lt;/ref&gt; Charles Vela gevra om op talle panele van die NSF en Kongres te dien in wetenskap, wiskunde en ingenieursonderwys; &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cahsee.org/about/founder.asp.htm |title=CAHSEE - Founder's Biography |website=The Center for the Advancement of Hispanics in Science and Engineering Education |access-date=3 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191029124236/http://cahsee.org:80/about/founder.asp.htm |archive-date=29 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit is op hierdie manier dat NSF die eerste keer aan die akroniem STEM bekendgestel is. Een van die eerste NSF-projekte wat die akroniem gebruik was STEMTEC, die wetenskap, tegnologie, ingenieurswese en wiskunde Onderwysersopleiding Collaborative by die Universiteit van Massachusetts Amherst, wat in 1998 gestig &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fivecolleges.edu/partnership/programs/past-programs/stemtec |title=STEMTEC |website=Fivecolleges.edu |access-date=27 Oktober 2016 |quote=The Science, Technology, Engineering, and Mathematics Teacher Education Collaborative (STEMTEC) was a five-year, $5,000,000 project funded by the National Science Foundation in 1998. Managed by the STEM Education Institute at UMass and the Five Colleges School Partnership Program, the collaborative included the Five Colleges--Amherst, Hampshire, Mount Holyoke, and Smith Colleges, and UMass Amherst--plus Greenfield, Holyoke, and Springfield Technical Community Colleges, and several regional school districts. |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191029140208/https://www.fivecolleges.edu/partnership/programs/past-programs/stemtec |archive-date=29 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; --&gt;

== Ander variasies ==

* STM (wetenskap, tegnies en wiskunde;&lt;ref&gt;Ken Whistler, Asmus Freytag, AMS (STIX); &quot;Encoding Additional Mathematical Symbols in Unicode (revised)&quot;; 19 April 2000. [https://www.unicode.org/L2/L2000/00119-math.pdf Math Symbols 19 April 2000 - Unicode Consortium]&lt;/ref&gt; of wetenskap, tegnologie en geneeskunde; of wetenskap, tegnies en medies)
* eSTEM (omgewingSTEM) &lt;ref name=&quot;eSTEM Academy&quot;&gt;[http://www.reyn.org/Abouwater-chartteSTEM.aspx eSTEM Academy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200526152832/https://www.reyn.org/protected/GeneralError.aspx?aspxerrorpath=%2Fabouwater-charttestem.aspx |date=26 Mei 2020 }}, retrieved 2013-07-02&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;westseattleherald.com&quot;&gt;[http://www.westseattleherald.com/2013/04/30/news/arbor-heights-elementary-implement-estem-curricul ''Arbor Height Elementary to implement &quot;eSTEM&quot; curriculum in coming years'', West Seattle Herald, 30 April 2013]&lt;/ref&gt; 
* STEMIE (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese, wiskunde, uitvinding en entrepreneurskap); voeg uitvindsels en entrepreneurskap by as middel om STEM toe te pas op werklike probleemoplossings en markte.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.stemie.org/ |title=Home |website=STEMIE Coalition |access-date=25 Julie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513105422/https://www.stemie.org/ |archive-date=13 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 
* iSTEM (verkwikkende wetenskap, tegnologie, ingenieurswese en wiskunde); identifiseer nuwe maniere om STEM-verwante velde te onderrig. 
* STEMLE (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese, wiskunde, regte en ekonomie); identifiseer vakke wat fokus op velde soos toegepaste sosiale wetenskappe en [[antropologie]], regulering, [[kubernetika]], [[masjienleer]], sosiale stelsels, berekeningsekonomie en sosiale wetenskappe. 
* MEd Kurrikulumstudies: STEMS² &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://coe.hawaii.edu/academics/curriculum-studies/med-cs-stems2 |title=MEd Curriculum Studies: STEMS² &amp;#124; College of Education, The University of Hawaiʻi at Mānoa |website=coe.hawaii.edu |access-date=25 Julie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181025094124/https://coe.hawaii.edu/academics/curriculum-studies/med-cs-stems2 |archive-date=25 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese, wiskunde, sosiale wetenskappe en die sin van plek); integreer STEM met sosiale wetenskappe en 'n gevoel van plek.
* STREM (wetenskap, tegnologie, [[robotika]], ingenieurswese en wiskunde); voeg robotika as 'n veld by. 
* STREM (wetenskap, tegnologie, robotika, ingenieurswese en multimedia); voeg robotika as 'n veld by en vervang wiskunde met media. 
* STREAM (wetenskap, tegnologie, robotika, ingenieurswese, kuns en wiskunde); voeg robotika en kuns as velde by.
* STEAM (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese, kuns en wiskunde) &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.slate.com/articles/technology/future_tense/2015/06/steam_vs_stem_why_we_need_to_put_the_arts_into_stem_education.html |title=STEAM Rising: Why we need to put the arts into STEM education |publisher=Slate |access-date=10 November 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181016204608/http://www.slate.com/articles/technology/future_tense/2015/06/steam_vs_stem_why_we_need_to_put_the_arts_into_stem_education.html |archive-date=2018-10-16 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 
* A-STEM (kuns, wetenskap, tegnologie, ingenieurswese en wiskunde);&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lg.gov.cn/bmzz/jyj/xxgk/ghjh/fzgh/201903/P020190311597687050068.pdf|title=The Guidance of A-STEM Curriculum Construction in Longgang District Shenzhen City|last=Shenzhen City Longgang District Education Bureau, China|date=27 Augustus 2018|website=g.gov.cn|access-date=2020-01-13|archive-date=2019-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190712125258/http://www.lg.gov.cn/bmzz/jyj/xxgk/ghjh/fzgh/201903/P020190311597687050068.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; meer fokus op, en gebaseer op humanisme en kunste.
* STELM (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese, landbou en wiskunde); voeg landbou by.
* STEAM (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese en [[toegepaste wiskunde]]); meer gefokus op toegepaste wiskunde.&lt;ref name=&quot;vt.edu&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.vtnews.vt.edu/articles/2012/07/073112-uged-steampartnership.html |title=Virginia Tech and Virginia STEAM Academy form strategic partnership to meet critical education needs |date=31 Julie 2012 |website=Virginia Tech News |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113144801/https://vtnews.vt.edu/articles/2012/07/073112-uged-steampartnership.html |archive-date=13 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 
* GEMS (meisies in ingenieurswese, wiskunde en wetenskap); word gebruik vir programme om vroue aan te moedig om hierdie velde te betree.   
* STEMM (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese, wiskunde en geneeskunde).
* AMSEE (toegepaste wiskunde, wetenskap, ingenieurswese en entrepreneurskap).
* TEMAS (tegnologie, praktiese praktyk, kuns, wiskunde, ingenieurswese, wetenskap).
* THAMES (tegnologie, geesteswetenskappe, kuns, wiskunde, ingenieurswese en wetenskap); bevat al drie takke van die wetenskap: [[natuurwetenskap]], sosiale wetenskap en formele wetenskap.
* MINT (wiskunde, informatika, natuurwetenskappe en tegnologie).

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

[[Kategorie:Wetenskap]]
[[Kategorie:Onderwys]]</text>
      <sha1>qicq9ehrcylkz7j95hvogerorzxi3l8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924934</id>
      <parentid>2924913</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:50:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Martinvl</username>
        <id>12559</id>
      </contributor>
      <comment>Veranderings votooi op my PC - my selfoon was te slim vir my.</comment>
      <origin>2924934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11378" sha1="io17omsr8jubv0umh6updfpv82euutv" xml:space="preserve">'''[[Wetenskap]], [[Tegnologie]], [[Ingenieurswese]] en [[Wiskunde]]''' (afgekort met die [[akroniem]] '''STEM''' vanaf die Engels &quot;'''''S'''cience, '''T'''echnology, '''E'''ngineering and '''M'''athematics''&quot;)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/STEM-education |title=STEM Education Curriculum |last=Hallinen |first=Judith |date=21 Oktober 2015 |website=ENCYCLOPÆDIA BRITANNICA |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200225221127/https://www.britannica.com/topic/STEM-education |archive-date=25 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; is 'n term wat gebruik word om hierdie akademiese dissiplines saam te voeg.&lt;ref name=&quot;fas.org&quot;&gt;{{cite web|url=https://fas.org/sgp/crs/misc/R42642.pdf|title=Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) Education: A Primer|website=Fas.org|access-date=21 Augustus 2017|archive-date= 9 Oktober 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009083308/https://fas.org/sgp/crs/misc/R42642.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Hierdie term word tipies gebruik wanneer onderwysbeleid en kurrikulumkeuses in skole aangespreek word om mededingendheid in die ontwikkeling van wetenskap en tegnologie te verbeter. 

Dit het implikasies vir arbeidsmagontwikkeling, nasionale veiligheidskwessies en immigrasiebeleid. Die ''wetenskap'' in STEM verwys gewoonlik na twee uit die drie belangrikste takke van die wetenskap: [[natuurwetenskap]]pe, insluitend [[biologie]], [[fisika]] en [[chemie]], en formele wetenskappe, waarvan wiskunde 'n voorbeeld is, saam met [[logika]] en [[statistiek]]. 

Die derde grootste vertakking van die wetenskap, sosiale wetenskappe, insluitende [[sielkunde]], [[sosiologie]], en [[politieke wetenskap]], word afsonderlik geklassifiseer onder die ander twee takke van die wetenskap, en word saam gegroepeer met [[geesteswetenskappe]] en [[kuns]] volgens 'n ander [[akroniem]] genoem HASS - ''Humanities, Arts, and Social Sciences'' (Geesteswetenskappe, Kuns, en Sosiale Wetenskappe).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtu.edu/registrar/pdfs/core-and-hass-list-18-19-v2.pdf|title=Language, Thought, and Values}}&lt;/ref&gt; In enige onderwysstelsel, verwys die term ''wetenskap'' hoofsaaklik na die natuurwetenskappe, met wiskunde 'n selfstandige vak, en die sosiale wetenskappe word gekombineer met die geesteswetenskappe onder die sambreelterm ''sosiale studies''.

Die verandering is deels ingestel op 'n interagentskap-byeenkoms deur Peter Faletra, die direkteur van die kantoor vir wetenskap-afdeling vir arbeidsmagontwikkeling vir onderwysers en wetenskaplikes. Die akroniem is in 2001 deur Rita Colwell en ander wetenskaplike administrateurs in die National Science Foundation (NSF) aangeneem.&lt;!-- pot snot hierna...........Die akroniem STEM was egter voorafgaande aan NSF en is gebruik deur 'n verskeidenheid opvoeders, waaronder Charles E. Vela, die stigter en direkteur van die Center for the Advancement of Hispanics in Science and Engineering Education (CAHSEE). &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cahsee.org/about/about.asp.htm |title=CAHSEE - About CAHSEE |website=The Center for the Advancement of Hispanics in Science and Engineering Education |access-date=3 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191028185559/http://cahsee.org:80/about/about.asp.htm |archive-date=28 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://stem.ccny.cuny.edu/ |title=STEM Science, Technology, Engineering, Mathematics - Main |website=stem.ccny.cuny.edu |access-date=3 Oktober 2018 |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113144751/https://stem.ccny.cuny.edu/ |archive-date=13 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;  In die vroeë negentigerjare het CAHSEE 'n somerprogram vir begaafde onderverteenwoordigde studente in die Washington, DC-gebied, met die naam [https://tinker.ly/ STEM Institute, begin] . Op grond van die erkende sukses van die program en sy kundigheid in STEM-onderwys, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=100381&amp;org=HRD&amp;from=news|title=President Bush Honors Excellence in Science, Mathematics and Engineering Mentoring {{!}} NSF - National Science Foundation|website=National Science Foundation|language=en|access-date=2018-10-03}}&lt;/ref&gt; Charles Vela gevra om op talle panele van die NSF en Kongres te dien in wetenskap, wiskunde en ingenieursonderwys; &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cahsee.org/about/founder.asp.htm |title=CAHSEE - Founder's Biography |website=The Center for the Advancement of Hispanics in Science and Engineering Education |access-date=3 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191029124236/http://cahsee.org:80/about/founder.asp.htm |archive-date=29 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit is op hierdie manier dat NSF die eerste keer aan die akroniem STEM bekendgestel is. Een van die eerste NSF-projekte wat die akroniem gebruik was STEMTEC, die wetenskap, tegnologie, ingenieurswese en wiskunde Onderwysersopleiding Collaborative by die Universiteit van Massachusetts Amherst, wat in 1998 gestig &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fivecolleges.edu/partnership/programs/past-programs/stemtec |title=STEMTEC |website=Fivecolleges.edu |access-date=27 Oktober 2016 |quote=The Science, Technology, Engineering, and Mathematics Teacher Education Collaborative (STEMTEC) was a five-year, $5,000,000 project funded by the National Science Foundation in 1998. Managed by the STEM Education Institute at UMass and the Five Colleges School Partnership Program, the collaborative included the Five Colleges--Amherst, Hampshire, Mount Holyoke, and Smith Colleges, and UMass Amherst--plus Greenfield, Holyoke, and Springfield Technical Community Colleges, and several regional school districts. |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191029140208/https://www.fivecolleges.edu/partnership/programs/past-programs/stemtec |archive-date=29 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; --&gt;

== Ander variasies ==

* STM (wetenskap, tegnies en wiskunde;&lt;ref&gt;Ken Whistler, Asmus Freytag, AMS (STIX); &quot;Encoding Additional Mathematical Symbols in Unicode (revised)&quot;; 19 April 2000. [https://www.unicode.org/L2/L2000/00119-math.pdf Math Symbols 19 April 2000 - Unicode Consortium]&lt;/ref&gt; of wetenskap, tegnologie en geneeskunde; of wetenskap, tegnies en medies)
* eSTEM (omgewingSTEM) &lt;ref name=&quot;eSTEM Academy&quot;&gt;[http://www.reyn.org/Abouwater-chartteSTEM.aspx eSTEM Academy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200526152832/https://www.reyn.org/protected/GeneralError.aspx?aspxerrorpath=%2Fabouwater-charttestem.aspx |date=26 Mei 2020 }}, retrieved 2013-07-02&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;westseattleherald.com&quot;&gt;[http://www.westseattleherald.com/2013/04/30/news/arbor-heights-elementary-implement-estem-curricul ''Arbor Height Elementary to implement &quot;eSTEM&quot; curriculum in coming years'', West Seattle Herald, 30 April 2013]&lt;/ref&gt; 
* STEMIE (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese, wiskunde, uitvinding en entrepreneurskap); voeg uitvindsels en entrepreneurskap by as middel om STEM toe te pas op werklike probleemoplossings en markte.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.stemie.org/ |title=Home |website=STEMIE Coalition |access-date=25 Julie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513105422/https://www.stemie.org/ |archive-date=13 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 
* iSTEM (verkwikkende wetenskap, tegnologie, ingenieurswese en wiskunde); identifiseer nuwe maniere om STEM-verwante velde te onderrig. 
* STEMLE (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese, wiskunde, regte en ekonomie); identifiseer vakke wat fokus op velde soos toegepaste sosiale wetenskappe en [[antropologie]], regulering, [[kubernetika]], [[masjienleer]], sosiale stelsels, berekeningsekonomie en sosiale wetenskappe. 
* MEd Kurrikulumstudies: STEMS² &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://coe.hawaii.edu/academics/curriculum-studies/med-cs-stems2 |title=MEd Curriculum Studies: STEMS² &amp;#124; College of Education, The University of Hawaiʻi at Mānoa |website=coe.hawaii.edu |access-date=25 Julie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181025094124/https://coe.hawaii.edu/academics/curriculum-studies/med-cs-stems2 |archive-date=25 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese, wiskunde, sosiale wetenskappe en die sin van plek); integreer STEM met sosiale wetenskappe en 'n gevoel van plek.
* STREM (wetenskap, tegnologie, [[robotika]], ingenieurswese en wiskunde); voeg robotika as 'n veld by. 
* STREM (wetenskap, tegnologie, robotika, ingenieurswese en multimedia); voeg robotika as 'n veld by en vervang wiskunde met media. 
* STREAM (wetenskap, tegnologie, robotika, ingenieurswese, kuns en wiskunde); voeg robotika en kuns as velde by.
* STEAM (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese, kuns en wiskunde) &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.slate.com/articles/technology/future_tense/2015/06/steam_vs_stem_why_we_need_to_put_the_arts_into_stem_education.html |title=STEAM Rising: Why we need to put the arts into STEM education |publisher=Slate |access-date=10 November 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181016204608/http://www.slate.com/articles/technology/future_tense/2015/06/steam_vs_stem_why_we_need_to_put_the_arts_into_stem_education.html |archive-date=2018-10-16 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; 
* A-STEM (kuns, wetenskap, tegnologie, ingenieurswese en wiskunde);&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lg.gov.cn/bmzz/jyj/xxgk/ghjh/fzgh/201903/P020190311597687050068.pdf|title=The Guidance of A-STEM Curriculum Construction in Longgang District Shenzhen City|last=Shenzhen City Longgang District Education Bureau, China|date=27 Augustus 2018|website=g.gov.cn|access-date=2020-01-13|archive-date=2019-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190712125258/http://www.lg.gov.cn/bmzz/jyj/xxgk/ghjh/fzgh/201903/P020190311597687050068.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; meer fokus op, en gebaseer op humanisme en kunste.
* STELM (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese, landbou en wiskunde); voeg landbou by.
* STEAM (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese en [[toegepaste wiskunde]]); meer gefokus op toegepaste wiskunde.&lt;ref name=&quot;vt.edu&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.vtnews.vt.edu/articles/2012/07/073112-uged-steampartnership.html |title=Virginia Tech and Virginia STEAM Academy form strategic partnership to meet critical education needs |date=31 Julie 2012 |website=Virginia Tech News |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113144801/https://vtnews.vt.edu/articles/2012/07/073112-uged-steampartnership.html |archive-date=13 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 
* GEMS (meisies in ingenieurswese, wiskunde en wetenskap); word gebruik vir programme om vroue aan te moedig om hierdie velde te betree.   
* STEMM (wetenskap, tegnologie, ingenieurswese, wiskunde en geneeskunde).
* AMSEE (toegepaste wiskunde, wetenskap, ingenieurswese en entrepreneurskap).
* TEMAS (tegnologie, praktiese praktyk, kuns, wiskunde, ingenieurswese, wetenskap).
* THAMES (tegnologie, geesteswetenskappe, kuns, wiskunde, ingenieurswese en wetenskap); bevat al drie takke van die wetenskap: [[natuurwetenskap]], sosiale wetenskap en formele wetenskap.
* MINT (wiskunde, informatika, natuurwetenskappe en tegnologie).

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

[[Kategorie:Wetenskap]]
[[Kategorie:Onderwys]]</text>
      <sha1>io17omsr8jubv0umh6updfpv82euutv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ingeborg Bachmann</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287697</id>
    <revision>
      <id>2924698</id>
      <parentid>2915786</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T12:38:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2924698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19935" sha1="o2ljphdmqnbc0jue62cc69vokszhxbx" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam          = Ingeborg Bachmann
| beeld         = Klagenfurt - Musilhaus - Ingeborg Bachmann.jpg
| beeldgrootte  =
| onderskrif    = Graffitiportret van Bachmann by die Robert Musil Museum in [[Klagenfurt]]
| geboortedatum = {{geboortedatum|1926|6|25}}
| geboorteplek  = [[Klagenfurt]], [[Oostenryk|Eerste Oostenrykse Republiek]]
| sterfdatum    = {{sterfdatum en ouderdom|1973|10|17|1926|6|25}}
| sterfplek     = Rome, Italië
| handtekening  = Ingeborg Bachmann signature.svg&lt;!--
| pryse         = {{awd|Prys van die Groep 47]]|1953}}
{{awd|Georg Büchner-prys|1964}}
{{awd|Anton Wildgans-prys|1971}}--&gt;
}}
'''Ingeborg Bachmann''' ([[25 Junie]] [[1926]] – [[17 Oktober]] [[1973]]) was 'n [[Oostenryk]]se [[digter]]es en [[skrywer]].

==Biografie==
Bachmann is gebore in [[Klagenfurt]] in die Oostenrykse deelstaat [[Karinthië]] as die dogter van 'n skoolhoof. Sy het filosofie, sielkunde, Duitse [[filologie]] en regte aan die universiteite van [[Innsbruck]], [[Graz]] en [[Universiteit van Wene|Wene]] gestudeer. In 1949 het sy haar doktorsgraad in Wysbegeerte aan die Universiteit van Wene verwerf met haar verhandeling getiteld &quot;Die Kritiese ontvangs van die eksistensiële filosofie van [[Martin Heidegger]]&quot;;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Brinker-Gabler |first=Gisela |author2=Zisselsberger, Markus |title=If We Had the Word: Ingeborg Bachmann Views and Reviews |year=2004 |publisher=Ariadne Press |location=Riverside, CA, USA |isbn=978-1-57241-130-2 |pages=2}}&lt;/ref&gt;haar tesishoof was Victor Kraft. 

Na haar studies het Bachmann as 'n draaiboekskrywer en redakteur by die Geallieerde radiostasie ''Rot-Weiss-Rot'' gewerk, wat haar in staat gestel het om 'n oorsig van kontemporêre letterkunde te verkry en haar ook voorsien het van genoegsame inkomste om behoorlike literêre werk te skep. Haar eerste radiodrama is ook deur die stasie gepubliseer. Haar literêre loopbaan is versterk deur haar kontak met Hans Weigel (littérateur, en borg van na-oorlogse letterkunde deur jong skrywers) en die legendariese literêre kring wat bekend gestaan het as Groep 47,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/47945/Ingeborg-Bachmann|title=Ingeborg Bachmann {{!}} Austrian author|work=Encyclopædia Britannica|access-date=25 June 2017}}&lt;/ref&gt; en wie se lede Ilse Aichinger, Paul Celan, [[Heinrich Böll]], Marcel Reich-Ranicki en [[Günter Grass]] ingesluit het. Sy het die prys van Groep 47 in 1953 gewen vir haar digbundel ''Die gestundete Zeit ''.
[[Lêer:Palazzo sacchetti.jpg|duimnael|links|Ingeborg Bachmann se woning in Palazzo Sacchetti, Via Giulia, Rome]] 
In 1953 het sy na Rome, Italië, verhuis waar sy die grootste deel van die daaropvolgende jare spandeer het aan poësie, essays en kortverhale en operalibretti in samewerking met Hans Werner Henze; wat hulle internasionale roem en talle toekennings besorg het. Haar verhouding met die [[Switserland|Switserse]] [[skrywer]] Max Frisch (1911–1991) het die karakterisering van die tweede protagonis in Frisch se roman uit [[1964]], Gantenbein beïnvloed. Frisch se ontrouheid en hul skeiding in 1962 het 'n groot impak op Bachmann gehad.

== Verslawing ==
Gedurende haar latere jare het sy aan [[alkoholisme]] en [[dwelmmisbruik]] gely. 'n Vriend het dit soos volg beskryf:&lt;blockquote&gt; &quot;Ek was diep geskok oor die omvang van haar verslawing aan tablette. Sy moes seker 100 tablette op 'n dag geneem het; die vullisblik was vol leë bokse. Sy het sleg gelyk en was baie bleek. Haar hele liggaam was vol kneusplekke. Ek het gewonder wat dit kon gewees het. Toe ek sien hoe sy haar Gauloises laat afgly en dit op haar arm laat afbrand het ek besef: haar brandwonde is veroorsaak deur brandende sigarette. Die oorvloed tablette het haar liggaam ongevoelig vir pyn gemaak.&quot;&lt;ref&gt;Peter Beicken: ''Ingeborg Bachmann.'' Becksche Reihe 605, 2. Auflage. München 1992, S. 213.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt; 
Op die nag van 25/26 September 1973 het 'n brand in haar slaapkamer ontstaan, en sy is vir behandeling na die Roman Sant 'Eugenio-hospitaal geneem. (Die plaaslike polisie het vasgestel dat die brand deur 'n sigaret veroorsaak is.) Tydens haar verblyf het sy onttrekkingsimptome ervaar wat gekompliseer is deur die misbruik van [[Barbital|barbituraat]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.fembio.org/english/biography.php/woman/biography/ingeborg-bachmann/ |title=Ingeborg Bachmann |website=fembio.org |access-date=25 Junie 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191114165826/http://www.fembio.org/english/biography.php/woman/biography/ingeborg-bachmann |archive-date=14 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Die dokters wat haar behandel het was nie bewus van hierdie gewoonte nie, en dit mag moontlik bygedra het tot haar dood op [[17 Oktober]] [[1973]]. Sy is begrawe in die Annabichl-begraafplaas in Klagenfurt.

== Skryfwerk ==
Bachmann se doktorale verhandeling spreek haar groeiende ontnugtering met [[Martin Heidegger|Heidegger]]iaanse [[eksistensialisme]] uit, wat deels opgelos is deur haar groeiende belangstelling in [[Ludwig Wittgenstein]], wie se ''Tractatus Logico-Philosophicus'' wesentlik haar verhouding tot taal beïnvloed het.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://jetzt.sueddeutsche.de/texte/anzeigen/313072/Ingeborg-Bachmann |title=Ingeborg Bachmann |date=23 Junie 2006 |work=jetzt.de |access-date=25 Junie 2017 |language=de-DE |archive-url=https://web.archive.org/web/20160402202508/http://jetzt.sueddeutsche.de/texte/anzeigen/313072/Ingeborg-Bachmann |archive-date=2 April 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Bachmann was gedurende haar leeftyd meestal bekend vir haar twee digbundels, Die gestundete Zeit en Anrufung des Grossen Bären.&lt;ref name=&quot;len4350&quot;&gt;{{cite book|last1=Lennox|first1=Sara|title=Cemetery of the Murdered Daughters|date=2006|publisher=University of Massachusetts Press|location=Amherst MA|isbn=978-1-55849-552-4|pages=43–50}}&lt;/ref&gt;

Bachmann se literêre werk fokus veral op temas soos persoonlike grense, die vasstelling van die waarheid en taalfilosofie; laasgenoemde in die tradisie van die Oostenrykse filosoof [[Ludwig Wittgenstein]]. Baie van haar prosawerke het betrekking op vroue se worsteling om te oorleef en 'n stem te vind in die na-oorlogse samelewing. Sy het ook veral die geskiedenis van fascisme en die voortsetting daarvan in die huidige tyd aangespreek; dit was 'n herhalende tema in haar werk.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Lennox|first1=Sara|title=Cemetery of the Murdered Daughters|date=2006|publisher=University of Massachusetts Press|location=Amherst MA|isbn=978-1-55849-552-4|pages=294–295}}&lt;/ref&gt; In haar [[roman]] Der Fall Franza (Die saak van Franza) voer Bachmann aan dat fascisme nie in 1945 'n stille dood gesterf het nie maar in die Duitssprekende wêreld van die 1960's weerklank gevind het in menseverhoudinge, en veral in die onderdrukking van vroue. In Duitsland is die prestasies van die vroueregte-veldtog aan die einde van die 19de en begin van die 20ste eeu stelselmatig deur die fascistiese [[Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty|NSDAP-regering]] in die dertigerjare ongedaan gemaak. Bachmann se betrokkenheid by fascisme volg op dié van ander vroueskrywers wat in die onmiddellike na-oorlogse tydperk uit 'n vroulike perspektief oor fascisme geskryf het, soos Anna Seghers, Ilse Aichinger, Ingeborg Drewitz en Christa Wolf.&lt;ref name=&quot;enc1023&quot;&gt;{{Cite book|title= Encyclopedia of German Literature|author =Matthias Konzett |publisher= Routledge|year=2015 |isbn= 9781135941222|pages=1023}}&lt;/ref&gt;

Bachmann was ook aan die voorpunt van Oostenrykse vroueskrywers wat in hul privaatlewe die politieke werklikhede ontdek het waaruit hulle probeer het om emansipasie te bewerkstellig. Bachmann en Barbara Frischmuth, Brigitte Schwaiger en Anna Mitgutsch se skrywes is wyd in Duitsland gepubliseer. Manlike Oostenrykse skrywers soos Franz Innerhofer, Josef Winkler en Peter Turrini het ewe gewilde werke oor die traumatiese ervarings van sosialisering geskryf. Hierdie skrywers het dikwels hul werke vir groot Duitse uitgewers geskryf. Na Bachmann se dood in 1973 het Oostenrykse skrywers soos Thomas Bernhard, Peter Handke en [[Elfriede Jelinek]] die tradisie van Oostenrykse letterkunde in Duitsland voortgesit.&lt;ref&gt;{{Cite book|title= Encyclopedia of German Literature|author =Matthias Konzett |publisher= Routledge|year=2015 |isbn= 9781135941222|pages=50}}&lt;/ref&gt;

== Lesings ==
Tussen November 1959 en Februarie 1960 het Bachmann vyf lesings oor poëtiek aan die Goethe-universiteit in [[Frankfurt]] aangebied. Dit is bekend as die &quot;Frankfurter Vorlesungen: Probleme zeitgenössischer Dichtung&quot; (Frankfurt-lesings: probleme van kontemporêre skrywes). Die lesings is, gesien uit 'n geskiedkundige en substantiewe oogpunt, Bachmann se belangrikste werk. In die werk het sy herhalende temas uit haar vroeëre publikasies uiteengesit en verduidelik en die funksie van literatuur in die samelewing bespreek.&lt;ref&gt;{{Cite book|title= Understanding Ingeborg Bachmann: Understanding Modern European and Latin American Literature, Band 1|author= Karen Achberger|publisher= Univ of South Carolina Press|year= 1995|isbn= 9780872499942|pages= [https://archive.org/details/understandinging0000achb/page/60 60]|url= https://archive.org/details/understandinging0000achb/page/60}}&lt;/ref&gt; Bachmann het daarop aangedring dat literatuur in die historiese konteks gesien moet word, en sodoende 'n toenemende belangstelling in die bestudering van die verband tussen literêre diskoers en die hedendaagse begrip van geskiedenis teweeggebring.&lt;ref name=&quot;ach61&quot;&gt;{{Cite book|title= Understanding Ingeborg Bachmann: Understanding Modern European and Latin American Literature, Band 1|author= Karen Achberger|publisher= Univ of South Carolina Press|year= 1995|isbn= 9780872499942|pages= [https://archive.org/details/understandinging0000achb/page/61 61]|url= https://archive.org/details/understandinging0000achb/page/61}}&lt;/ref&gt;

In die eerste lesing oor Fragen und Scheinfragen (Vrae en skynvrae) het Bachmann gefokus op die rol van skrywers in die na-oorlogse samelewing en belangrike vrae gelys wat &quot;vernietigend en angswekkend in hul eenvoud is&quot;. Dit is: waarom skryf mens? Wat bedoel ons met verandering en waarom wil ons dit deur kuns bewerkstellig? Wat is die beperkings van die skrywer wat verandering wil bewerkstellig? Bachmann het aangevoer dat die groot literêre prestasies van die 20ste eeu uitdrukkings in taal was en dus poëtiese morele en intellektuele vernuwing daarstel. In haar gedagtes het die skrywer se nuwe denke en ervaring die kern van literêre werke uitgemaak. Sy het aangevoer dat dit 'n skrywer op sy beurt nader laat beweeg aan 'n nuwe taal. Sy het benadruk dat 'n nuwe taal deur 'n nuwe gees bewoon is. Dus kon 'n skrywer wanhopig wees oor die belang van taal. Sy het [[Hugo von Hofmannsthal]] se &quot;Ein Brief&quot; (1902) as die eerste formulering van hierdie probleem vermeld.&lt;ref name=&quot;ach61&quot; /&gt;

Die tweede lesing, Über Gedichte (Oor gedigte), onderskei [[digkuns]]–in ag genome die kunsvorm se nuwe vermoë om werklikheid in taal te omvorm–van ander genres soos [[roman]]s en toneelstukke. Met verwysing na Günter Eich en [[Stefan George]], identifiseer sy 'n nuwe generasie digter-profete wie se doelwit dit is om die wêreld te lei tot die ontdekking van 'n &quot;steeds meer suiwer hemel van kuns&quot;. Sy onderskei hierdie digters van die [[Surrealisme|surrealiste]] wat streef na geweld en die [[Futurisme|futuriste]] wat beweer dat &quot;oorlog mooi is&quot;. Sy het aangevoer dat hierdie twee bewegings kuns om kuns-onthalwe illustreer, en dat die loopbane van Gottfried Benn en [[Ezra Pound]] die vriendskap tussen suiwer estetisisme en politieke barbarisme illustreer. Sy het na [[Kafka]] verwys met betrekking tot die behoefte om &quot;die byl te gebruik om die bevrore see wat in ons bestaan te vernietig&quot; asook die weiering om stil te bly oor die misdade in ons wêreld. In die lesing het sy ook die werk van Nelly Sachs, Marie Luise Kaschnitz, Hans Magnus Enzensberger en Paul Celan as voorbeelde van nuwe poësie genoem.&lt;ref&gt;{{Cite book|title= Understanding Ingeborg Bachmann: Understanding Modern European and Latin American Literature, Band 1|author= Karen Achberger|publisher= Univ of South Carolina Press|year= 1995|isbn= 9780872499942|pages= [https://archive.org/details/understandinging0000achb/page/61 61–62]|url= https://archive.org/details/understandinging0000achb/page/61}}&lt;/ref&gt;

In die derde lesing oor Das schreibende Ich (Die skrywende ek) behandel Bachmann die vraag van die eerstepersoonsverteller. Sy was besorgd oor die verantwoordbaarheid, gesag, egtheid en betroubaarheid van 'n persoon wat as verteller optree. Sy het 'n onderskeid gemaak tussen die nie-problematiese &quot;ek&quot; in briewe en dagboeke wat die persoon van die skrywer wegsteek en onderskei, en die nie-problematiese &quot;ek&quot; in memoires. Sy het aangevoer dat [[Henry Miller]] en [[Louis-Ferdinand Céline]] hulself en hul eie persoonlike ervaring direk in die middel van hul romans geplaas het. Sy het verwys na [[Leo Tolstoi|Tolstoi]] se Kreuzer Sonate en [[Dostojefski]] se The House of the Dead as eerstepersoonsvertellers van 'n innerlike verhaal. Sy het aangevoer dat vertellers 'n nuwe behandeling van tyd (byvoorbeeld Italo Svevo), materiaal (byvoorbeeld [[Marcel Proust|Proust]]) of ruimte (byvoorbeeld Hans Henny Jahnn) kan aanbied. Bachmann het aangevoer dat die &quot;ek&quot; in die moderne roman verskuif het, en dat die verteller nie meer die verhaal uitleef nie, maar dat die verhaal eerder in die verteller is.&lt;ref&gt;{{Cite book|title= Understanding Ingeborg Bachmann: Understanding Modern European and Latin American Literature, Band 1|author= Karen Achberger|publisher= Univ of South Carolina Press|year= 1995|isbn= 9780872499942|pages= [https://archive.org/details/understandinging0000achb/page/62 62]|url= https://archive.org/details/understandinging0000achb/page/62}}&lt;/ref&gt;

In die vierde lesing getiteld Der Umgang mit Namen (Die noue omgang met Name) ondersoek Bachmann hoe name 'n eie lewe kan hê. Sy het die gebruik van name in kontemporêre letterkunde bespreek. Sy het &quot;geweierde name&quot; geïdentifiseer, soos in [[Kafka]] se Die Kasteel; &quot;ironiese benaming&quot; deur [[Thomas Mann]]; &quot;naamspele&quot; in [[James Joyce]] se Ulysses; en gevalle waar die identiteit van die karakter nie met 'n naam beskerm word nie, maar deur die konteks, soos byvoorbeeld in [[James Faulkner|Faulkner]] se The Sound and the Fury.&lt;ref name=&quot;ach63&quot;&gt;{{Cite book|title= Understanding Ingeborg Bachmann: Understanding Modern European and Latin American Literature, Band 1|author= Karen Achberger|publisher= Univ of South Carolina Press|year= 1995|isbn= 9780872499942|pages= [https://archive.org/details/understandinging0000achb/page/63 63]|url= https://archive.org/details/understandinging0000achb/page/63}}&lt;/ref&gt;

In die vyfde lesing oor Literatur als Utopie (Letterkunde as utopie) wend sy haar tot die vraag oor wat literatuur utopies maak. Sy het aangevoer dat dit die proses is wat in die skrywer en leser in werking gestel word weens hul interaksie met literatuur. Sy het aangevoer dat literatuur ons bewus kan maak van gebreke, sowel in die werk as in ons eie wêreld. Lesers kan hierdie gebrek verwyder deur die werk 'n kans in ons milieu te gee. Sy het dus aangevoer dat elke letterkundige werk &quot;n sfeer is wat homself openbaar en onbekende grense het&quot;.&lt;ref name=&quot;ach63&quot; /&gt; Bachmann se begrip van utopie as rigting eerder as doel en haar argument dat dit die funksie van letterkunde is om 'n utopiese rigting te neem, spruit uit die denke van Robert Musil, wat die Europese modernisme in sy proefskrif oor [[Ernst Mach]] ontleed het.&lt;ref&gt;{{Cite book|title= Understanding Ingeborg Bachmann: Understanding Modern European and Latin American Literature, Band 1|author= Karen Achberger|publisher= Univ of South Carolina Press|year= 1995|isbn= 9780872499942|pages= [https://archive.org/details/understandinging0000achb/page/64 64]|url= https://archive.org/details/understandinging0000achb/page/64}}&lt;/ref&gt;

== Erfenis ==
Alhoewel Duitse skrywers soos Hilde Domin, Luise Rinser en Nelly Sachs noemenswaardige werke oor vrouekwessies in die naoorlogse tydperk gepubliseer het, was dit eers in die 1970's dat 'n feministiese beweging in [[Wes-Duitsland]] ontstaan het.&lt;ref&gt;{{Cite book|title= Philosophy and German Literature, 1700–1990|author =Nicholas Saul |publisher= Cambridge University Press|year=2002 |isbn=9781139431545|pages=279}}&lt;/ref&gt; Na haar dood het Bachmann gewild geword onder feministiese lesers. Feministiese navorsers se betrokkenheid by haar werk na haar dood het gelei tot 'n vlaag studiebeurse wat ook aandag geskenk het aan haar prosawerk.&lt;ref name=&quot;len4350&quot; /&gt; Haar werke het populariteit bereik binne die opkomende Frauenliteratur-beweging wat gesukkel het om 'n oorspronklike vroulike stem te vind. Nuwe uitgewers het die beweging ondersteun, soos byvoorbeeld die feministiese Frauenoffensive wat skrywes deur Verena Stefan gepubliseer het.&lt;ref name=&quot;enc1023&quot; /&gt;

==Die Ingeborg Bachmann-prys==
Die Ingeborg Bachmann-prys word sedert [[1977]] jaarliks in Klagenfurt toegeken.&lt;ref&gt;[http://bachmannpreis.eu/en Bachmann-Preis - Tage der deutschsprachigen Literatur]. Opgespoor 25 November 2013.&lt;/ref&gt;

==Werke==
=== Versversamelings ===
* 1953: ''Die gestundete Zeit''
* 1956: ''Anrufung des Grossen Bären''
* 2000: ''Ich weiß keine bessere Welt.'' (Ongepubliseerde gedigte)
* 2006: ''Darkness Spoken: The Collected Poems of Ingeborg Bachmann.'' vertaler Peter Filkins, Zephyr Press, {{ISBN|9780939010844}}

=== Radiodramas ===
* 1952: ''Ein Geschäft mit Träumen''
* 1955: ''Die Zikaden''
* 1959: ''Der gute Gott von Manhattan'' (die werk het die Hörspielpreis der Kriegsblinden in 1959 gewen)

=== Libretti ===
* 1960: ''Der Prinz von Homburg (opera)''
* 1965: ''Der junge Lord''

=== Versamelings van kortverhale ===
* 1961: ''Das dreißigste Jahr''
* 1972: ''Simultan/Three Paths to the Lake''

=== Roman ===
* 1971: ''Malina'' 

=== Onvoltooide romans ===
* 1955:''Todesarten/The Book of Franza &amp; Requiem for Fanny Goldmann'' (roman-siklus projek)

=== Essays en openbare toesprake ===
* 1959: ''Die Wahrheit ist dem Menschen zumutbar'' (digterlike toespraak tydens 'n Duitse voorlegging van toekennings)
*1955: ''Frankfurter Vorlesungen'' (lesing op die probleme en uitdagings van kontemporêre literatuur)

=== Briewe ===
* ''Ingeborg Bachmann-Paul Celan: Correspondence'' (briewe tussen Ingeborg en Paul Celan, gepubliseer in 2010 deur Seagull Books)
* ''Letters to Felician'' (briewe aan 'n denkbeeldige korrespondent, geskryf in 1945, postuum gepubliseer). Geredigeer en vertaal in Engels deur Damion Searls. Green Integer Books, 2004.
*''War Diary'', vertaal deur Michael Mitchell, Seagull Books, 2011, {{ISBN|9780857420084}}

== Literatuur ==
* Hartwig, Ina: ''Wer war Ingeborg Bachmann? Eine Biographie in Bruchstücken.'' S. Fischer, Frankfurt am Main 2017, {{ISBN|978-3-10-002303-2}}

==Verwysings==
{{Verwysings}}

==Eksterne skakels==
* [http://www.lyrikline.org/index.php?id=60&amp;L=1&amp;author=ib00&amp;cHash=f45bb26d7a outeursblad] by [[Lyrikline.org]], met klank en teks in Duits, en vertalings na Nederlands.
*[https://web.archive.org/web/20120405201213/http://www.catranslation.org/content/the-drugs-the-words &quot;The Drugs, the Words&quot;] Sentrum vir die Kuns van Vertaling Web-eksklusiewe Inhoud, Vertaal deur Peter Filkins (Engels)
*{{cite web|url=http://www.berfrois.com/2014/05/the-drugs-the-words-and-the-bridges-by-ingeborg-bachmann/#.U3tYg_mSwdU|title=The Drugs, The Words&quot;; &quot;The Bridges|publisher= berfois}}
*{{cite web|url=http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&amp;UID=5439|title=Ingeborg Bachmann |publisher=The Literary Encyclopedia}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Bachmann, Ingeborg}}
[[Kategorie:Geboortes in 1926]]
[[Kategorie:Sterftes in 1973]]
[[Kategorie:Oostenrykse digters]]
[[Kategorie:Oostenrykse filosowe]]
[[Kategorie:Oostenrykse skrywers]]
[[Kategorie:Essayiste]]
[[Kategorie:Filosowe in die 20ste eeu]]</text>
      <sha1>o2ljphdmqnbc0jue62cc69vokszhxbx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anna-Mart van der Merwe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287722</id>
    <revision>
      <id>2924692</id>
      <parentid>2924691</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T12:01:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44411-91</username>
        <id>212690</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ hier kom ŉ ding</comment>
      <origin>2924692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4939" sha1="a7hw7ga9vxpu55zrmdmpr7yh6xmpczy" xml:space="preserve">'''Anna Martha Prevot van der Merwe''' ([[9 Augustus]] [[1963]])  is 'n [[Suid-Afrikaanse]] [[aktrise]], gebore op [[Vredendal]]. Sy het aan die Hoërskool Vredendal matrikuleer en na skool 'n [[Baccalaureus Artium|B.A.-graad]] (Tale) en ook haar diploma in Spraak en Drama aan die [[Universiteit van Kaapstad]] voltooi, waar sy genomineer is vir ŉ Fleur de Cap-toekenning in die ''Mees Belowende Student''-kategorie. 

Sy is getroud met George Ware, 'n [[Zimbabwe|Zimbabwiese]] sakeman, en die paartjie woon in die [[Wes-Kaap]].

== Loopbaan ==
Met ŉ tweejaarkontrak met die destydse TRUK by die Windybrow-teater in [[Hillbrow]], [[Johannesburg]], was sy onder meer in produksies soos: ''The Women of Troy'', ''Die Hekse van Salem'', ''Boo to the Moon'' en ''Sing jy van Bomme''.

Sedert [[1989]] het sy vryskutwerk gedoen en het haar debuut op televisie gemaak in die televisiereeks ''Uitdraai'' deur [[Annie Basson]]. Daarna het reekse soos ''Sonkring 1'' en ''2'', ''Torings, Konings, Onder Draai die Duiwel Rond, Soul City, Amalia, Feast of the Uninvited, Binnelanders, 7de Laan'' en ''Tydelik Terminaal'' gevolg.

Een van haar hoogtepunte in rolprente is haar debuut-rolprent, ''Die Storie van Klara Viljee'', met [[Katinka Heyns]] as regisseur. Daarna het sy in ŉ hele paar rolprente verskyn, onder andere ''The Long Run, Red Dust, Hanna Hoekom, Stuur Groete aan Mannetjies Roux, Dis Koue Kos Skat, Kanarie'' en ''Poppie Nongena.''

== Teaterproduksies ==
* ''Fotostaatmasjien'' (2018)
* ''The Mother''
* ''Cinderella''
* ''God van Chaos''
* ''Jericho''
* ''Die Twaalfuurwals''
* ''Kamer van Spieëls''
* ''Imbumba Samesyn''
* ''Begeerte''
* ''Twaalfde Nag''
* ''Die Buffel''
* ''Uncle Vanya''
* ''Pendoring''
* ''Steeks''
* ''Wyn''
* ''Generaal Mannetjies Mentz''
* ''King Lear''
* ''Die Laaste Strooi''
* ''Uit die Bloute''
* ''Die Vleiroos''
* ''Moby Dick''
* ''Die Mirakel''
* ''The Seagull''
* ''Die Hekse van Salem''
* ''Sing jy van Bomme''
* ''Keep Moving Ma Jack''
* ''Four Play''
* ''Boo to the Moon''
* ''Women of Troy''   

== Filmografie ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Televisierolprent
|Uitdraai (Cornelie)
|1988
|-
|Televisie mini-reeks
|Veldslag (Dolly)
|1990
|-
|Televisiereeks
|Die Sonkring (Maryna du Plessis)
|1991
|-
|Rolprent
|Taxi to Soweto (Miss Rautenbach)
|1991
|-
|Rolprent
|Die Storie van Klara Viljee (Klara  Viljee)
|1992
|-
|Televisiereeks
|Die Sonkring II (Maryna MacDonald)
|1993
|-
|Televisiereeks
|Torings (Rika Groenewald)
|1994
|-
|Televisiereeks
|Paradys
|1994
|-
|Televisiereeks
|The Sindicate (Marsha Delport)
|1995
|-
|Televisiereeks
|Viva! (Nikki)
|1995
|-
|Televisiereeks
|Vierspel (Lollie)
|1996
|-
|Televisiereeks
|Hagenheim: Streng Privaat (Veronica  Williams)
|1996
|-
|Televisiereeks
|Onder Draai die Duiwel Rond (Brenda le  Roux)
|1997
|-
|Televisiereeks
|Samaritaan (Rosa)
|1998
|-
|Televisie mini-reeks
|Saints, Sinners and Settlers (Alie)
|1999
|-
|Televisierolprent
|Dessert Diners
|2000
|-
|Rolprent
|The Long Run (Anna)
|2001
|-
|Televisiereeks
|Amalia (Dr. Sanet Visser)
|2005
|-
|Televisiereeks
|Amalia II (Dr. Sanet Visser)
|2006
|-
|Televisiereeks
|Feast of the Uninvited (Marthie van  Wyk)
|2008
|-
|Rolprent
|Skin (Anna Roux)
|2008
|-
|Televisie-sepie
|7de Laan (Christelle Terreblanche)
|2009
|-
|Televisie-sepie
|Binnelanders
|2009
|-
|Rolprent
|Die Ongelooflike Avonture van Hanna  Hoekom (Mana)
|2010
|-
|Rolprent
|Die Ballade van Robbie de Wee (Erna  Verwey)
|2013
|-
|Rolprent
|Stuur Groete aan Mannetjies Roux (Koba  Basson)
|2013
|-
|Rolprent
|Dis Koue Kos, Skat (Clara Brand)
|2016
|-
|Rolprent
|Kanarie (Ariene Louw)
|2018
|-
|Rolprent
|Poppie Nongena (Antoinette Swanepoel)
|2020
|}

== Toekennings ==
* Silwerskerm-nominasie: Beste Ondersteunende Aktrise (''Poppie Nongena'')
* [[SAFTA]]-toekenning: ''Kanarie''
* Artes-toekenning: Beste Aktrise in ''Sonkring 2''
* FNB-Streekstoekenning: ''Uit die Bloute''
* FNB-Streekstoekenning'': Die Laaste Strooi''
* Rapport Prestige Vroue-''toekenning''
* Vita-toekenning: Beste Ondersteunende Aktrise vir ''Die Hekse van Salem''
* Avanti-toekenning: ''Soul City''
* [[SAFTA]]-toekenning: ''7de Laan''
* Silwerskerm-toekenning: ''Stuur Groete aan Mannetjies Roux''
* Fleur de Cap-toekennig: Beste Ondersteunende Aktrise vir ''Swerfgoed''
* [[SAFTA]] Golden Horn-toekenning: Beste Ondersteunende Aktrise in ''7de Laan''

== Bronne ==
* http://thespians.co.za/anna-mart-van-der-merwe-ct/
* https://www.imdb.com/name/nm0886347/
* https://www.vrouekeur.co.za/bekendes/12-vrae-aan-die-aktrise-anna-mart-van-der-merwe
* https://www.pressreader.com/south-africa/die-burger/20180313/281487866868248
* https://www.artlink.co.za/news_article.htm?contentID=41341

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:van der Merwe, Anna-Mart}}
[[Kategorie:Geboortes in 1963]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse aktrises]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse aktrises van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse aktrises van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>a7hw7ga9vxpu55zrmdmpr7yh6xmpczy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924707</id>
      <parentid>2924692</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T13:09:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Loopbaan */ Truk is 'n skakel!</comment>
      <origin>2924707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4943" sha1="msdqjqxozpp80vbl0dzqny9dprbxlwj" xml:space="preserve">'''Anna Martha Prevot van der Merwe''' ([[9 Augustus]] [[1963]])  is 'n [[Suid-Afrikaanse]] [[aktrise]], gebore op [[Vredendal]]. Sy het aan die Hoërskool Vredendal matrikuleer en na skool 'n [[Baccalaureus Artium|B.A.-graad]] (Tale) en ook haar diploma in Spraak en Drama aan die [[Universiteit van Kaapstad]] voltooi, waar sy genomineer is vir ŉ Fleur de Cap-toekenning in die ''Mees Belowende Student''-kategorie. 

Sy is getroud met George Ware, 'n [[Zimbabwe|Zimbabwiese]] sakeman, en die paartjie woon in die [[Wes-Kaap]].

== Loopbaan ==
Met ŉ tweejaarkontrak met die destydse [[TRUK]] by die Windybrow-teater in [[Hillbrow]], [[Johannesburg]], was sy onder meer in produksies soos: ''The Women of Troy'', ''Die Hekse van Salem'', ''Boo to the Moon'' en ''Sing jy van Bomme''.

Sedert [[1989]] het sy vryskutwerk gedoen en het haar debuut op televisie gemaak in die televisiereeks ''Uitdraai'' deur [[Annie Basson]]. Daarna het reekse soos ''Sonkring 1'' en ''2'', ''Torings, Konings, Onder Draai die Duiwel Rond, Soul City, Amalia, Feast of the Uninvited, Binnelanders, 7de Laan'' en ''Tydelik Terminaal'' gevolg.

Een van haar hoogtepunte in rolprente is haar debuut-rolprent, ''Die Storie van Klara Viljee'', met [[Katinka Heyns]] as regisseur. Daarna het sy in ŉ hele paar rolprente verskyn, onder andere ''The Long Run, Red Dust, Hanna Hoekom, Stuur Groete aan Mannetjies Roux, Dis Koue Kos Skat, Kanarie'' en ''Poppie Nongena.''

== Teaterproduksies ==
* ''Fotostaatmasjien'' (2018)
* ''The Mother''
* ''Cinderella''
* ''God van Chaos''
* ''Jericho''
* ''Die Twaalfuurwals''
* ''Kamer van Spieëls''
* ''Imbumba Samesyn''
* ''Begeerte''
* ''Twaalfde Nag''
* ''Die Buffel''
* ''Uncle Vanya''
* ''Pendoring''
* ''Steeks''
* ''Wyn''
* ''Generaal Mannetjies Mentz''
* ''King Lear''
* ''Die Laaste Strooi''
* ''Uit die Bloute''
* ''Die Vleiroos''
* ''Moby Dick''
* ''Die Mirakel''
* ''The Seagull''
* ''Die Hekse van Salem''
* ''Sing jy van Bomme''
* ''Keep Moving Ma Jack''
* ''Four Play''
* ''Boo to the Moon''
* ''Women of Troy''   

== Filmografie ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Televisierolprent
|Uitdraai (Cornelie)
|1988
|-
|Televisie mini-reeks
|Veldslag (Dolly)
|1990
|-
|Televisiereeks
|Die Sonkring (Maryna du Plessis)
|1991
|-
|Rolprent
|Taxi to Soweto (Miss Rautenbach)
|1991
|-
|Rolprent
|Die Storie van Klara Viljee (Klara  Viljee)
|1992
|-
|Televisiereeks
|Die Sonkring II (Maryna MacDonald)
|1993
|-
|Televisiereeks
|Torings (Rika Groenewald)
|1994
|-
|Televisiereeks
|Paradys
|1994
|-
|Televisiereeks
|The Sindicate (Marsha Delport)
|1995
|-
|Televisiereeks
|Viva! (Nikki)
|1995
|-
|Televisiereeks
|Vierspel (Lollie)
|1996
|-
|Televisiereeks
|Hagenheim: Streng Privaat (Veronica  Williams)
|1996
|-
|Televisiereeks
|Onder Draai die Duiwel Rond (Brenda le  Roux)
|1997
|-
|Televisiereeks
|Samaritaan (Rosa)
|1998
|-
|Televisie mini-reeks
|Saints, Sinners and Settlers (Alie)
|1999
|-
|Televisierolprent
|Dessert Diners
|2000
|-
|Rolprent
|The Long Run (Anna)
|2001
|-
|Televisiereeks
|Amalia (Dr. Sanet Visser)
|2005
|-
|Televisiereeks
|Amalia II (Dr. Sanet Visser)
|2006
|-
|Televisiereeks
|Feast of the Uninvited (Marthie van  Wyk)
|2008
|-
|Rolprent
|Skin (Anna Roux)
|2008
|-
|Televisie-sepie
|7de Laan (Christelle Terreblanche)
|2009
|-
|Televisie-sepie
|Binnelanders
|2009
|-
|Rolprent
|Die Ongelooflike Avonture van Hanna  Hoekom (Mana)
|2010
|-
|Rolprent
|Die Ballade van Robbie de Wee (Erna  Verwey)
|2013
|-
|Rolprent
|Stuur Groete aan Mannetjies Roux (Koba  Basson)
|2013
|-
|Rolprent
|Dis Koue Kos, Skat (Clara Brand)
|2016
|-
|Rolprent
|Kanarie (Ariene Louw)
|2018
|-
|Rolprent
|Poppie Nongena (Antoinette Swanepoel)
|2020
|}

== Toekennings ==
* Silwerskerm-nominasie: Beste Ondersteunende Aktrise (''Poppie Nongena'')
* [[SAFTA]]-toekenning: ''Kanarie''
* Artes-toekenning: Beste Aktrise in ''Sonkring 2''
* FNB-Streekstoekenning: ''Uit die Bloute''
* FNB-Streekstoekenning'': Die Laaste Strooi''
* Rapport Prestige Vroue-''toekenning''
* Vita-toekenning: Beste Ondersteunende Aktrise vir ''Die Hekse van Salem''
* Avanti-toekenning: ''Soul City''
* [[SAFTA]]-toekenning: ''7de Laan''
* Silwerskerm-toekenning: ''Stuur Groete aan Mannetjies Roux''
* Fleur de Cap-toekennig: Beste Ondersteunende Aktrise vir ''Swerfgoed''
* [[SAFTA]] Golden Horn-toekenning: Beste Ondersteunende Aktrise in ''7de Laan''

== Bronne ==
* http://thespians.co.za/anna-mart-van-der-merwe-ct/
* https://www.imdb.com/name/nm0886347/
* https://www.vrouekeur.co.za/bekendes/12-vrae-aan-die-aktrise-anna-mart-van-der-merwe
* https://www.pressreader.com/south-africa/die-burger/20180313/281487866868248
* https://www.artlink.co.za/news_article.htm?contentID=41341

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:van der Merwe, Anna-Mart}}
[[Kategorie:Geboortes in 1963]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse aktrises]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse aktrises van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse aktrises van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>msdqjqxozpp80vbl0dzqny9dprbxlwj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nathaniel Hawthorne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295385</id>
    <revision>
      <id>2924727</id>
      <parentid>2814890</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:40:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12693" sha1="6qxdik5nmkgruh0ud5bb09wsjyit1wl" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam               = Nathaniel Hawthorne
| beeld              = Nathaniel Hawthorne by Brady, 1860-64.jpg
| onderskrif         = Hawthorne in the 1860s
| geboortenaam       = Nathaniel Hathorne
| geboortedatum      = {{geboortedatum|1804|7|4}}
| geboorteplek       = [[Salem]], [[Massachusetts]], VSA
| sterfdatum         = {{sterfdatum en ouderdom|1864|5|19|1804|7|4}}
| sterfplek          = [[Plymouth]], [[New Hampshire]], VSA
| alma_mater         = Bowdoin Kollege
| noemenswaardige_werke = {{unbulleted list | ''Twice-Told Tales'' (1837–1842) | ''The Scarlet Letter'' (1850) | ''The House of the Seven Gables''&amp;nbsp;(1851)}}
| lewensmaat         = Sophia Hawthorne (née Peabody)
| kinders     = {{hlist | Una Hawthorne | Julian Hawthorne | Mary Alphonsa}}
| handtekening    = Nathaniel Hawthorne signature.svg
}}
'''Nathaniel Hawthorne''' ([[Engels]]e fonetiese uitspraak: |ˈ|h|ɔː|θ|ɔr|n; '''Hathorne'''; [[4 Julie]] [[1804]] – [[19 Mei]] [[1864]]) was 'n [[VSA|Amerikaanse]] [[roman]]sier en kortverhaalskrywer. Sy werke gaan dikwels oor die [[geskiedenis]], [[moraliteit]] en [[geloof]].

Hy is gebore in 1804 in [[Salem]], [[Massachusetts]], as die seun van Nathaniel Hathorne en Elizabeth Clarke Manning. Sy voorouers sluit John Hathorne, die enigste regter wat betrokke was in die Salem-heksverhore en wat nooit berou oor sy optrede getoon het nie. Hy het in 1821 ingeskryf by Bowdoin Kollege, en is in 1824 verkies na die ''Phi Beta Kappa'',&lt;ref&gt;[http://www.pbk.org/infoview/PBK_InfoView.aspx?t=&amp;id=59 Who Belongs To Phi Beta Kappa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120103230618/http://www.pbk.org/infoview/PBK_InfoView.aspx?t=&amp;id=59 |date=3 Januarie 2012 }}, Phi Beta Kappa webwerf, besoek op 4 Okt 2009&lt;/ref&gt; en gradueer in 1825. Hy publiseer sy eerste werk in 1828, te wete die roman getiteld ''Fanshawe''; hy het later probeer om die werk te onderdruk, omrede hy gevoel het dat dit nie gelykstaande was aan die standaarde van sy latere werke nie.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hawthorne|first=Nathaniel|title=Fanshawe|year=1828|publisher=Marsh &amp; Capen|location=Boston|url=https://books.google.com/books?id=yVQ4AAAAIAAJ&amp;lpg=PA72}}&lt;/ref&gt; Hy het verskeie kortverhale in tydskrifjoernale gepubliseer, wat hy in 1837 gebundel het onder die titel ''Twice-Told Tales''. Die volgende jaar het hy verloof geraak aan Sophia Hawthorne (née Peabody) Hy het gewerk by die Boston Aksynshuis en aangesluit by Custom House
== Biografie ==
{{brei uit}}
[[Lêer:Nathaniel Hawthorne.jpg|duimnael|regs|Portret van Nathaniel Hawthorne deur Charles Osgood, 1841 (Peabody Essex Museum)]]

== Geselekteerde werke ==
[[Lêer:Midas gold2.jpg|regs|duimnael|Die [[Midas]] mite, uit ''A Wonder-Book for Girls and Boys''. Illustrasie deur Walter Crane vir die 1893 uitgawe.]]
Die &quot;definitiewe uitgawe&quot; van Hawthorne se werke&lt;ref&gt;Rita K. Gollin, [http://www.anb.org/articles/16/16-00732.html Hawthorne, Nathaniel], American National Biography Aanlyn Feb. 2000&lt;/ref&gt; is ''The Centenary Edition of the Works of Nathaniel Hawthorne'', soos geredigeer deur William Charvat en andere, gepubliseer deur Ohio State University Press in drie-en-twintig volumes tussen 1962 en 1997.&lt;ref&gt;{{cite book |last = Hawthorne |first = Nathaniel |year = 1962|title = The Centenary Edition of the Works of Nathaniel Hawthorne |publisher = Ohio State University Press| location = Columbus|url=http://www.worldcat.org/title/centenary-edition-of-the-works-of-nathaniel-hawthorne/oclc/274693&amp;referer=brief_results |isbn = 978-0-8142-0059-9}}&lt;/ref&gt; ''Tales and Sketches'' (1982) was die tweede volume om gepubliseer te word in die Biblioteek van Amerika, ''Collected Novels'' (1983) die tiende.&lt;ref&gt;[https://www.loa.org/books/loa_collection Biblioteek van Amerika Reeks]&lt;/ref&gt;

=== Romans ===
* ''Fanshawe'' (anoniem gepubliseer, 1828)&lt;ref&gt;Publikasie inligting oor boeke vanaf [http://www.pagebypagebooks.com/Nathaniel_Hawthorne/The_Scarlet_Letter/EDITOR_S_NOTE_p1.html Redakteursnota] aan ''The Scarlet Letter'' deur Nathaniel Hawthorne, Page by Page Books, besoek op 11 Junie 2007.&lt;/ref&gt;
* ''The Scarlet Letter'' (1850)
* ''The House of the Seven Gables'' (1851)
* ''The Blithedale Romance'' (1852)
* ''The Marble Faun: Or, The Romance of Monte Beni'' (1860) (as ''Transformation: Or, The Romance of Monte Beni'', VK publikasie, dieselfde jaar)
* ''The Dolliver Romance'' (1863) (onvoltooid)
* ''Septimius Felton; or, the Elixir of Life'' (onvoltooid, gepubliseer in die ''Atlantic Monthly'', 1872)
* ''Doctor Grimshawe's Secret: A Romance'' (onvoltooid, met inleiding en notas deur Julian Hawthorne, 1882)

=== Kortverhaal bundels ===
* ''Twice-Told Tales'' (1837)
* ''Grandfather's Chair'' (1840)
* ''Mosses from an Old Manse'' (1846)
* ''A Wonder-Book for Girls and Boys'' (1851)
* ''The Snow-Image, and Other Twice-Told Tales'' (1852)
* ''Tanglewood Tales'' (1853)
* ''The Dolliver Romance and Other Pieces'' (1876)
* ''The Great Stone Face and Other Tales of the White Mountains'' (1889)

=== Geselekteerde kortverhale ===
* &quot;The Hollow of the Three Hills&quot; (1830)
* &quot;Roger Malvin's Burial&quot; (1832)
* &quot;My Kinsman, Major Molineux&quot; (1832)
* &quot;The Minister's Black Veil&quot; (1832)
* &quot;Young Goodman Brown&quot; (1835)
* &quot;The Gray Champion&quot; (1835)
* &quot;The White Old Maid&quot; (1835)
* &quot;Wakefield&quot; (1835)
* &quot;The Ambitious Guest&quot; (1835)
* &quot;The Man of Adamant&quot; (1837)
* &quot;The May-Pole of Merry Mount&quot; (1837)
* &quot;The Great Carbuncle&quot; (1837)
* &quot;Dr. Heidegger's Experiment&quot; (1837)
* &quot;A Virtuoso's Collection&quot; (Mei 1842)
* &quot;The Birth-Mark&quot; (Maart 1843)
* &quot;The Celestial Railroad&quot; (1843)
* &quot;Egotism; or, The Bosom-Serpent&quot; (1843)
* &quot;Earth's Holocaust&quot; (1844)
* &quot;Rappaccini's Daughter&quot; (1844)
* &quot;P.'s Correspondence&quot; (1845)
* &quot;The Artist of the Beautiful&quot; (1846)
* &quot;Fire Worship&quot; (1846)
* &quot;Ethan Brand&quot; (1850)
* &quot;The Great Stone Face&quot; (1850)
* &quot;Feathertop&quot; (1852)

=== Nie-fiksie ===
* ''Twenty Days with Julian &amp; Little Bunny'' (geskryf in 1851 en in 1904 gepubliseer)
* ''Our Old Home'' (1863)
* ''Passages from the French and Italian Notebooks'' (1871)

{{clear}}
== Verwysings ==
=== Notas ===
{{Verwysings|20em}}

=== Bronne ===
{{refbegin|20em}}
* Auerbach, Nina, ''Woman and the Demon: The Life of a Victorian Myth'' (Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press 1982)
* Berlant, Lauren. ''The Anatomy of National Fantasy: Hawthorne, Utopia, and Everyday Life'' (Chicago and London: University of Chicago Press 1991)
* Cheever, Susan. ''American Bloomsbury: Louisa May Alcott, Ralph Waldo Emerson, Margaret Fuller, Nathaniel Hawthorne, and Henry David Thoreau; Their Lives, Their Loves, Their Work''. Detroit: Thorndike Press, 2006. {{ISBN|0-7862-9521-X}}.
* Crews, Frederick. ''The Sins of the Fathers: Hawthorne's Psychological Themes''. Berkeley: University of California Press, 1966; reprinted 1989. {{ISBN|0-520-06817-3}}.
* Hoffman, Daniel G. ''Form and Fable in American Fiction.'' University of Virginia Press 1994.
* Madison, Charles A. ''Irving to Irving: Author-Publisher Relations 1800–1974''. New York: R. R. Bowker Company, 1974.
* McFarland, Philip. ''Hawthorne in Concord''. New York: Grove Press, 2004. {{ISBN|0-8021-1776-7}}.
* Mellow, James R. ''Nathaniel Hawthorne in His Times''. Boston: Houghton Mifflin Company, 1980. {{ISBN|0-395-27602-0}}.
* Miller, Edwin Haviland. ''Salem Is My Dwelling Place: A Life of Nathaniel Hawthorne''. Iowa City: University of Iowa Press, 1991. {{ISBN|0-87745-332-2}}.
* Paglia, Camille. ''Sexual Personae: Art and Decadence from Nefertiti to Emily Dickinson'' (New York: Vintage 1991)
* Porte, Joel. ''The Romance in America: Studies in Cooper, Poe, Hawthorne, Melville, and James''. Middletown, Conn.: Wesleyan University Press, 1969.
* Powers, Meredith A. ''The Heroine in Western Literature: The Archetype and Her Reemergence in Modern Prose'' ([[Jefferson]], [[Noord-Carolina]] en [[Londen]]: McFarland 1991)
* Reynolds, Larry J. &quot;Hawthorne's Labors in Concord&quot;. ''The Cambridge Companion to Nathaniel Hawthorne''. Geredigeer deur Richard H. Millington. Cambridge, VK, New York, VSA, en Melbourne, Australië: Cambridge University Press, 2004. {{ISBN|052180745X}}
* Schreiner, Samuel A., Jr. ''The Concord Quartet: Alcott, Emerson, Hawthorne, Thoreau, and the Friendship that Freed the American Mind''. Hoboken, NJ: John Wiley and Sons, 2006. {{ISBN|0-471-64663-6}}.
* Splendora, Anthony. &quot;Psyche and Hester, or Apotheosis and Epitome: Natural Grace, ''La Sagesse Naturale''&quot;, ''The Rupkatha Journal of Interdisciplinary Studies in the Humanities,'' Vol. 5, No. 3 (2014), pp.&amp;nbsp;1–34 http://rupkatha.com/v5n3.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200222003545/http://rupkatha.com/v5n3.php |date=22 Februarie 2020 }}.
* Van Doren, Mark. ''Nathaniel Hawthorne: A Critical Biography''. 1949; New York: Vintage 1957.
* Wineapple, Brenda. ''Hawthorne: A Life''. Random House: New York, 2003. {{ISBN|0-8129-7291-0}}.
{{refend}}

== Verdere leeswerk ==
* Bell, Michael Davitt. ''Hawthorne and the Historical Romance of New England'' (Princeton University Press, 2015).
* Forster, Sophia. &quot;Elizabeth Stuart Phelps, Nathaniel Hawthorne, and the Emergence of American Literary Realism.&quot; ''Studies in the Novel'' 48.1 (2016): 43–64. [https://muse.jhu.edu/journals/studies_in_the_novel/v048/48.1.forster.html online]
* Greven, David. ''Gender Protest and Same-Sex Desire in Antebellum American Literature: Margaret Fuller, Edgar Allan Poe, Nathaniel Hawthorne, and Herman Melville'' (2015).
* Hallock, Thomas. &quot;'A'is for Acronym: Teaching Hawthorne in a Performance-Based World.&quot; ''ESQ: A Journal of Nineteenth-Century American Literature and Culture'' 62#1 (2016): 116–121.

== Eksterne skakels ==
{{Commons}}
{{Wikiquote}}
{{Wikisource author}}
; Oor Hawthorne
* The [http://www.hawthorneinsalem.org/ Hawthorne in Salem] webwerf
* [https://archives.library.sc.edu/repositories/5/resources/945 C. E. Frazer Clark versameling oor Nathaniel Hawthorne] by die Universiteit van [[Suid-Carolina]] Irvin Departement van Rare Boeke en Spesiale Versamelings.
* [[Herman Melville]] se waardering, [http://www.eldritchpress.org/nh/hahm.html &quot;Hawthorne and His Mosses&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070630055729/http://www.eldritchpress.org/nh/hahm.html |date=30 Junie 2007 }} (1851)
* [[Henry James]] se boek-lengte studie, ''[http://www2.newpaltz.edu/~hathawar/nhhj1.html Hawthorne]'' (1879)
** [http://www.gutenberg.org/etext/18566 Tweede eksemplaar] by Project Gutenberg
* [http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/tf487003nz Hawthorne Familie Papiere, ca. 1825–1929], wat gehuisves word in die [https://web.archive.org/web/20080604212605/http://library.stanford.edu/depts/spc/spc.html Departement van Spesiale Versamelings] by Stanford se universiteitsbiblioteek
* [http://www.c-span.org/video/?164017-1/writings-nathaniel-hawthorne &quot;Writings of Nathaniel Hawthorne&quot;] uit [[C-SPAN]] se ''American Writers: A Journey Through History''
* [http://www.thenewatlantis.com/publications/hawthorne-series-science-progress-and-human-nature Hawthorne: Science, Progress, and Human Nature], reeks essays oor verhale deur Hawthorne by ''The New Atlantis.''
* [http://www.eldritchpress.org/nh/pfanb01.html ''Passages from the American Note-Books''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024051948/http://www.eldritchpress.org/nh/pfanb01.html |date=24 Oktober 2012 }}, deur Nathaniel Hawthorne, geredigeer deur Sophia Hawthorne, 1868, Boston: Houghton, Mifflin, 1883 (volume IX van die 13-volume Riverside Uitgawe van die Volledige Werke deur Nathaniel Hawthorne).
* [http://www.themorgan.org/exhibitions/online/TheDiary/diary.asp?id=3 Gesamentlike dagboek van Sophia en Nathaniel Hawthorne] by The Morgan Library &amp; Museum

; Verbandhoudende webwerwe
* [http://www.hawthorneassoc.com/ Hawthorne Community Association] en jeugwoning in Raymond, Maine
* [http://www.nps.gov/nr/travel/pwwmh/ma47.htm The Wayside] in Concord, Massachusetts
* [http://www.7gables.org/ The House of the Seven Gables] in Salem, Massachusetts
* [http://www.pem.org/library Die Phillips Biblioteek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100329104224/http://www.pem.org/library/ |date=29 Maart 2010 }} van die Peabody Essex Museum in Salem, Massachusetts beskik oor verskeie welbekende manuskrip versamelings wat met Hawthorne verband hou.

; Werke
* {{Gutenberg author |id=28}}
* {{Internet Archive author |sname=Nathaniel Hawthorne}}
* [http://www.kellscraft.com/ProvinceHouse/ProvinceHousecontentpage.html ''Legends of the Province House and Other Twice Told Tales''], teks en beelde

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Hawthorne, Nathaniel}}
[[Kategorie:Amerikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1804]]
[[Kategorie:Sterftes in 1864]]</text>
      <sha1>6qxdik5nmkgruh0ud5bb09wsjyit1wl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Debbie Schäfer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>305772</id>
    <revision>
      <id>2924884</id>
      <parentid>2718688</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T05:20:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vroeë lewe en familie */ Verbeter</comment>
      <origin>2924884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8421" sha1="70zhbskl0ezi6e80oxx5s6cqm3tk8j8" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Ampsbekleër
| naam            = Debbie Schäfer
| beeld           = Debbie Schafer MP (cropped).jpg
| beeldonderskrif = Schäfer in Mei 2009
| geboortenaam    = 
| geboortejaar    = 1966
| geboortemaand   = 12
| geboortedag     = 18
| geboorteplek    = [[Pietermaritzburg]], [[Natal (provinsie)|Natal]], [[Suid-Afrika]]
| sterfdatum      = 
| sterfplek       = 
| party           = [[Demokratiese Alliansie]]
| nasionaliteit   = Suid-Afrikaner
| orde            = Wes-Kaapse provinsiale minister van onderwys
| termynaanvang   = 26 Mei 2014
| termyneinde     = 15 Mei 2022
| premier         = [[Alan Winde]]&lt;br/&gt;[[Helen Zille]]
| voorganger      = Donald Grant
| opvolger        = [[David Maynier]]
| orde2           = Adjunkskaduminister van justisie en grondwetlike ontwikkeling
| termynaanvang2  = 6 September 2010
| termyneinde2    = 6 Mei 2014
| leier2          = [[Athol Trollip]]&lt;br/&gt;[[Lindiwe Mazibuko]]
| voorganger2     = [[Natasha Mazzone]]
| opvolger2       = [[Werner Horn]]
| orde3           = Adjunkskaduminister van polisie
| termynaanvang3  = 14 Mei 2009
| termyneinde3    = 6 September 2010
| leier3          = [[Athol Trollip]]
| voorganger3     = 
| opvolger3       = [[Mpowele Swathe]]
| orde4           = Lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]]
| termynaanvang4  = 6 Mei 2009
| termyneinde4    = 6 Mei 2014
| orde5           = Lid van die [[Wes-Kaapse Provinsiale Parlement]]
| premier5        = [[Helen Zille]]→[[Alan Winde]]
| termynaanvang5  = 21 Mei 2014
| termyneinde5    = 15 Mei 2022
| eggenoot        = Mark
| kinders         = 2
| alma_mater      = [[Universiteit van Kaapstad]]
| religie         = 
| handtekening    = 
}}
'''Deborah Anne &quot;Debbie&quot; Schäfer''' (gebore 18 Desember 1966) is 'n Suid-Afrikaanse politikus en prokureur wat die Wes-Kaapse minister van onderwys was, en ook 'n gewese lid van die [[Wes-Kaapse Provinsiale Parlement]]. Sy was voorheen 'n lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] tussen 2009 en 2014. Tydens haar termyn as 'n LP het sy ampte soos adjunkskaduminister van justisie en grondwetlike ontwikkeling en adjunkskaduminister van polisie binne die [[Demokratiese Alliansie]] se skadukabinet beklee.

==Vroeë lewe en familie==
Schäfer is op 18 Desember 1966 in [[Pietermaritzburg]] in [[Natal (provinsie)|Natal]] gebore. Gedurende haar vroeë jare het haar gesin na [[Johannesburg]] verhuis, waar sy haar laerskoolopleiding voltooi het. Hulle het later na [[Kaapstad]] verhuis waar sy in 1984 aan Hoërskool Bergvliet gematrikuleer het.&lt;ref&gt;{{En}}{{cite web |title=Debbie Schäfer |url=https://tmt.knect365.com/africacom/speakers/debbie-schfer/ |work=AfricaCom |access-date=15 Junie 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200615224132/https://tmt.knect365.com/africacom/speakers/debbie-schfer/ |archive-date=15 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Sy het 'n [[Baccalaureus Artium]] in Engels en Sielkunde aan die [[Universiteit van Kaapstad]] behaal en later in 1990 het sy 'n LLB-graad aan dieselfde universiteit verwerf. Sy is met Mark Schäfer getroud. Die egpaar het tweelingdogters wat albei in 2017 gematrikuleer het.&lt;ref&gt;{{En}}{{cite news |date=4 Januarie 2018 |title=MEC Debbie Schäfer visits Westerford High School for matric results, 5 Jan |url=https://www.gov.za/speeches/mec-debbie-sch%C3%A4fer-visits-westerford-high-school-matric-results-5-jan-4-jan-2018-0000 |work=Suid-Afrikaanse Regering |access-date=15 Junie 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200615224129/https://www.gov.za/speeches/mec-debbie-sch%C3%A4fer-visits-westerford-high-school-matric-results-5-jan-4-jan-2018-0000 |archive-date=15 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 

Schäfer het vir twaalf jaar as 'n prokureur van die Wes-Kaapse hooggeregshof gepraktiseer voordat sy haar politieke loopbaan as 'n wykraadslid begin het.

== Politieke loopbaan ==
Schäfer het in 1999 by die [[Demokratiese Party]] aangesluit. In 'n tussenverkiesing in 2002 is sy tot die Kaapstadse stadsraad en raadslid vir wyk 62 verkies. Die wyk het die voorstede van [[Wynberg]] en [[Constantia]] ingesluit. Met die 2006-verkiesing is sy as die raadslid vir wyk 73 verkies. In 2009 is sy as lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] verkies. Sy is op 6 Mei 2009 as 'n lid ingehuldig.

Op 14 Mei 2009 het die Demokratiese Alliansie 'n verklaring uitgereik waarin Schäfer as die adjunkskaduminister van polisie aangewys is.&lt;ref&gt;{{En}}{{cite news |date=14 Mei 2009 |title=DA shadow cabinet - full list of names |url=https://www.politicsweb.co.za/party/da-shadow-cabinet--full-list-of-names |work=Politicsweb |access-date=15 Junie 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200618233757/https://www.politicsweb.co.za/party/da-shadow-cabinet--full-list-of-names |archive-date=18 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{En}}{{cite news |last=Mkhwanazi |first=Siyabonga |date=15 Mei 2009 |title=Zille's shadow cabinet has nine women |url=https://www.iol.co.za/news/politics/zilles-shadow-cabinet-has-nine-women-443369 |work=IOL News |access-date=15 Junie 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200615224129/https://www.iol.co.za/news/politics/zilles-shadow-cabinet-has-nine-women-443369 |archive-date=15 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die parlementêre leier van die Demokratiese Alliansie, [[Athol Trollip]], het sy skadukabinet in September 2010 hervorm en Schäfer as die adjunkskaduminister van justisie en grondwetlike ontwikkeling aangestel.&lt;ref&gt;{{En}}{{cite news |date=6 September 2010 |title=DA shadow cabinet reshuffled - Athol Trollip |url=https://www.politicsweb.co.za/party/da-shadow-cabinet-reshuffled--athol-trollip |work=Politicsweb |access-date=15 Junie 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190623200201/https://www.politicsweb.co.za/party/da-shadow-cabinet-reshuffled--athol-trollip |archive-date=23 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sy het haar pos behou toe die nuutverkose parlementêre leier, [[Lindiwe Mazibuko]], haar skadukabinet in Februarie 2012 aangekondig het.&lt;ref&gt;{{En}}{{cite news |date=1 Februarie 2012 |title=The DA's new shadow cabinet - Lindiwe Mazibuko |url=https://www.politicsweb.co.za/party/the-das-new-shadow-cabinet--lindiwe-mazibuko |work=Politicsweb |access-date=15 Junie 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323172957/https://www.politicsweb.co.za/party/the-das-new-shadow-cabinet--lindiwe-mazibuko |archive-date=23 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tydens haar ampstermyn in die parlement het sy op die Landdroskommissie gedien. 

In 2014 is sy tot die [[Wes-Kaapse Provinsiale Parlement]] verkies. Sy is op 21 Mei 2014 as 'n lid ingehuldig. Premier [[Helen Zille]] het Schäfer in die pos van provinsiale minister van onderwys aangestel.&lt;ref&gt;{{En}}{{cite news |date=22 Mei 2014 |title=Premier appoints 2 women to her cabinet |url=https://www.iol.co.za/capetimes/news/premier-appoints-2-women-to-her-cabinet-1692269 |work=IOL |access-date=15 Junie 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805162934/https://www.iol.co.za/capetimes/news/premier-appoints-2-women-to-her-cabinet-1692269 |archive-date=5 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Na haar herverkiesing in Mei 2019 het die nuutverkose premier [[Alan Winde]] vir Schäfer in dieselfde pos behou.&lt;ref&gt;{{En}}{{cite news |date=23 Mei 2019 |title=Winde names new Western Cape cabinet |url=https://www.news24.com/news24/SouthAfrica/News/winde-names-western-cape-cabinet-20190523 |work=IOL News |access-date=15 Junie 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200615224130/https://www.news24.com/news24/SouthAfrica/News/winde-names-western-cape-cabinet-20190523 |archive-date=15 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
*[https://wcedonline.westerncape.gov.za/contact/wced-minister-education WCED: Minister of Education]
*[https://www.westerncape.gov.za/gov_employee/ms-debbie-schafer Debbie Schäfer]
{{vertaaluit| taalafk = en| il = Debbie Schäfer}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Schäfer, Debbie}}
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Geboortes in 1966]]
[[Kategorie:Politici van die Demokratiese Alliansie]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici]]
[[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>70zhbskl0ezi6e80oxx5s6cqm3tk8j8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jordan Peterson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>306389</id>
    <revision>
      <id>2924885</id>
      <parentid>2895690</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T05:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3433" sha1="oe80nezbw5k0i9qa2p4algg05fg86de" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
|naam= Jordan Peterson
|image= Jordan Peterson by Gage Skidmore.jpg
|geboortenaam= Jordan Bernt Peterson
|geboortedatum= 12 Junie 1962
|geboorteplek= [[Edmonton]], Alberta, Kanada
|beroep= [[Sielkunde]]
|lewensmaat= Tammy Roberts
|kinders= 2
|handtekening= Jordan Peterson Signature.svg
|webblad= {{Amptelike URL}}
}}

'''Jordan Bernt Peterson''' (gebore 12 Junie 1962)&lt;ref name=&quot;fb&quot; /&gt; is 'n [[Kanada|Kanadese]] kliniese [[sielkundige]] en 'n [[professor]] in [[sielkunde]] aan die Universiteit van Toronto. Hy het in die laat 2010's wydverspreide aandag begin kry vir sy uitgesproke sienings oor kulturele en politieke kwessies.

Peterson is gebore in [[Alberta]],&lt;ref name=&quot;nyt&quot; /&gt; en behaal [[Baccalaureus Artium|B.A.-grade]] in [[politieke wetenskap]] en sielkunde by die Universiteit van Alberta en 'n doktorsgraad in kliniese sielkunde van [[McGill Universiteit]]. Na onderrig en navorsing by [[Harvard-universiteit]] keer hy in 1998 terug na Kanada om by die sielkundefakulteit by die Universiteit van Toronto aan te sluit. In 1999 publiseer hy sy eerste boek, ''Maps of Meaning: The Architecture of Belief'', wat die basis geword het vir baie van sy latere lesings. Die boek het inligting uit sielkunde, [[mitologie]], [[Religie|godsdiens]], [[letterkunde]], [[filosofie]] en [[neurowetenskap]] gekombineer om stelsels van [[geloof]] en betekenis te analiseer.

In 2016, het Peterson 'n reeks [[YouTube]]-video's vrygestel waarin hy kritiek lewer op die ''Act to amend the Canadian Human Rights Act and the Criminal Code'' (Bill C-16), wat deur die [[parlement van Kanada]] aangeneem is om &quot;geslagsidentiteit en geslagsuitdrukking&quot; as 'n verbode grond van [[diskriminasie]] in te stel. Hy het aangevoer dat die wetsontwerp mense sal dwing om sekere [[geslagsnaamwoorde]] te gebruik (dwingende toespraak), en het hierdie argument in verband gebring met 'n algemene kritiek op politieke korrektheid en identiteitspolitiek. Hy het daarna beduidende mediadekking ontvang, en het steun sowel as kritiek gelok.

In die nasleep van die kontroversie het Peterson se lesings en debatte, wat ook via [[Podsending|podsendings]] en [[YouTube]] versprei is, geleidelik miljoene menings versamel. Hy het sy kliniese praktyk en onderrigpligte teen 2018 gestaak toe hy sy tweede boek, ''12 Rules for Life: An Antidote to Chaos'', gepubliseer het. Dit is bevorder met 'n wêreldtoer en word 'n topverkoper in verskeie lande. Gedurende 2019 en 2020 is Peterson se werk belemmer deur gesondheidsprobleme veroorsaak deur die nasleep van 'n ernstige onttrekkingsindroom van [[bensodiasepien]]e. In 2021 publiseer hy sy derde boek, ''Beyond Order: 12 More Rules for Life'', en keer terug na aktiewe [[podsending]]s.

==Sien ook==
* [[Alliansie vir Verantwoordelike Burgerskap]] (AVB)

== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
&lt;ref name=&quot;fb&quot;&gt;[https://www.facebook.com/pg/drjordanpeterson/about/ oor].&quot; {{Facebook|id=pg/drjordanpeterson|name=Dr Jordan Peterson}} (amptelike bladsy).&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;nyt&quot;&gt;Nellie Bowles. 18 Mei 2018. &quot;[https://www.nytimes.com/2018/05/18/style/jordan-peterson-12-rules-for-life.html Jordan Peterson, Custodian of the Patriarchy].&quot; ''[[The New York Times]]''. Retrieved 29 Augustus 2018.&lt;/ref&gt;
}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn}}

{{Saadjie}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Geboortes in 1962]]
[[Kategorie:Kanadese skrywers]]
[[Kategorie:Akademici]]</text>
      <sha1>oe80nezbw5k0i9qa2p4algg05fg86de</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>John Foster Dulles</title>
    <ns>0</ns>
    <id>307301</id>
    <revision>
      <id>2924886</id>
      <parentid>2886341</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T05:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6347" sha1="j773niapg5fh1edd1o28am3cl2y52ae" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Ampsbekleër
| naam            = John Foster Dulles
| beeld           = John Foster Dulles Nov 49-cropped.jpg
| beeldonderskrif = Dulles, {{circa}} 1949
| geboortenaam    = John Foster Dulles
| geboortejaar    = 
| geboortemaand   = 
| geboortedag     = 
| geboorteplek    = [[Washington, D.C.]], [[VSA]]
| sterfdatum      = {{sterfdatum en ouderdom|1959|5|24|1888|2|25|df=yes}}
| sterfplek       = [[Washington, D.C.]], [[VSA]]
| party           = [[Republikeinse Party (VSA)|Republikein]]
| nasionaliteit   = Amerikaner

| orde            = 52de Minister van buitelandse sake van die [[VSA]] 
| termynaanvang   = 26 Januarie 1953
| termyneinde     = 22 April 1959
| president       = [[Dwight D. Eisenhower]]
| voorganger      = [[Dean Acheson]]
| opvolger        = [[Christian Herter]]

| orde1           = Senator van die Verenigde State (New York)
| termynaanvang1  = 7 Julie 1949
| termyneinde1    = 8 November 1949
| voorganger1     = [[Robert F. Wagner]]
| opvolger1       = [[Herbert H. Lehman]]

| ouers           = 
| eggenoot        = Janet Pomeroy Avery (1912)
| kinders         = John Watson, Lillias, Avery
| alma_mater      = [[Princeton University]] ([[Baccalaureus Artium|B.A.]]), [[George Washington University]] ([[Legum Baccalaureus|LLB]])
| handtekening    = Dulles signature vectorized.svg

| militer         = Militêre Diens
| lojaliteit      = Verenigde State
| tak             = [[Amerikaanse Leër]]
| diensjare       = 1917–1919
| rang            = Majoor
| oorloe          = [[Eerste Wêreldoorlog]]
|geboortedatum=[[25 Februarie]] [[1888]]}}
'''John Foster Dulles''' ([[Washington, D.C.]] [[25 Februarie]] [[1888]] - [[24 Mei]] [[1959]], aldaar) was 'n Amerikaanse staatsman en die minister van buitelandse sake van die [[Verenigde State]] van 1953 tot 1959 onder president [[Dwight D. Eisenhower]].

Hy was die seun van 'n [[Presbiteriaanse Kerk (VSA)| Presbiteriaanse]] predikant. Sy oupa, John Watson Foster, was 'n diplomaat wat betrokke was by die totstandkoming van die Shimonoseki-verdrag wat die Eerste Sino-Japanse oorlog beëindig het. Sy vader se Christelike beginsels en sy oupa se diplomatieke ambisies het 'n belangrike rol gespeel in sy opvoeding en loopbaan. Dit word getoon in sy bydrae tot die vredesverdrag in San Francisco, die vredesverdrag met [[Japan]] gebaseer op gelyke regte van oorwinnaars en oorwindes; hy het nie in wraak geglo nie.

== Regsstudie en diplomasie ==
Dulles is in Washington D.C. gebore en het 'n groot deel van sy kinderjare deurgebring in die [[New York (deelstaat)|staat New York]]. Hy studeer regte aan die [[Princeton-universiteit]] en die George Washington-universiteit in die hoofstad van die Verenigde State. Hy begin sy loopbaan in [[New York Stad|New York]] en spesialiseer in [[internasionale reg]]. Aan die begin van die [[Eerste Wêreldoorlog]] het hy by die weermag aangemeld, maar sy swak sig het hom verhinder om aktiewe diens te betree. President [[Woodrow Wilson]] het Dulles 'n lid van die Amerikaanse afvaardiging aan die Parys-vredeskonferensie in 1918 aangestel waar die [[Vrede van Versailles]] onderteken sou word. Daar het hy gewerk vir sy oom, Robert Lansing, destydse minister van buitelandse sake (Dulles se oupa het ook in daardie pos gedien).

== Na-oorlogse politieke loopbaan ==
Teen die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]] het Dulles die San Francisco-konferensie bygewoon waar die vrede met Japan opgestel was en het ook die [[Verenigde Nasies]] se handves help opstel. Hy was ook verskeie kere lid van die Amerikaanse afvaardiging na die Algemene Vergadering van die VN. Dulles dien ook kortliks in die Senaat van die Verenigde State, waar hy die termyn van 'n afgetrede senator voltooi het.

In 1950 het Dulles sy boek ''War or Peace'' gepubliseer, waar hy in die vroeë stadiums van die [[Koue Oorlog]] alle aspekte van die inperkingspolitiek bespreek het. Dulles was krities oor die beleid van president [[Harry S. Truman]], hoewel hy dit getrou toegepas het.

== Ministerskap ==
[[Lêer:President Eisenhower and John Foster Dulles in 1956.jpg|duimnael|Dulles (regs) beraadslaag met met president Eisenhower in die [[Withuis]]]]
Na die verkiesingsoorwinning van [[Dwight Eisenhower]] in 1952, het hy Dulles as sy staatsekretaris, of minister van buitelandse sake, aangestel. In hierdie hoedanigheid was hy daartoe verbind om Amerika se militêre alliansies met sy bondgenote te versterk. [[NAVO]] het belangrik geword en Dulles was ook instrumenteel in die vestiging van alliansies in Asië en Oseanië deur die ANZUS-verdrag met [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] en die Suidoos-Asiatiese Verdragsorganisasie (SEATO). Hy was ook 'n voorstander van terugrolpolitiek  en noem die Koue Oorlogsneutraliteit as 'immoreel'.

Dulles self was ook ten tye van die [[Hongaarse Rewolusie van 1956|Hongaarse opstand in 1956]] nie konsekwent met sy standpunt oor neutraliteit nie. Ondanks die verwarrende en moeilik om te bevestig berigte uit [[Boedapest]], het hy inligting oor die dreigende Russiese ingrypingsplanne gehad wat uiteindelik tienduisende Hongare gekos het. Dulles het president Eisenhower aangeraai om hom te weerhou om sy afkeuring van die inval aan die Verenigde Nasies voor te lê.

In April 1959 tree Dulles uit as gevolg van sy verswakkende gesondheid en op 24 Mei van daardie jaar is hy weens [[kanker]] oorlede. Hy is in die Arlington Nasionale begraafplaas naby Washington D.C. begrawe.

Dulles was 'n medestigter van die Raad vir Buitelandse Verhoudings (Council on Foreign Relations). Washington D.C. se belangrikste internasionale lughawe, Washington Dulles International Airport, is na hom vernoem.

John Foster Dulles was die vader van Avery Dulles, wat die Protestantse kerk van sy jeug verlaat, 'n [[Katoliek]] en 'n [[Jesuïet]] geword het en 'n befaamde Rooms-Katolieke [[teoloog]]. Op hoë ouderdom het [[pous Johannes Paulus II]] hom as kardinaal aangestel.

Die [[Dulles Internasionale Lughawe]] naby [[Washington, D.C.]] is na hom genoem.

==Eksterne skakels==
*{{CommonsKategorie-inlyn| John Foster Dulles}}
{{Vertaaluit
| taalafk = nl
| il = John Foster Dulles
}}

{{Time-persone van die jaar}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Dulles, John Foster}}
[[Kategorie:Amerikaanse ministers]]
[[Kategorie:Ministers van Buitelandse Sake]]
[[Kategorie:Geboortes in 1888]]
[[Kategorie:Sterftes in 1959]]</text>
      <sha1>j773niapg5fh1edd1o28am3cl2y52ae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zindziswa Mandela</title>
    <ns>0</ns>
    <id>307562</id>
    <revision>
      <id>2924887</id>
      <parentid>2921145</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T05:22:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Biografie */ Verbeter</comment>
      <origin>2924887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14412" sha1="mh8sxg5dlb32mjd2a785trhcc1hxe7z" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam             = Zindziswa Mandela
| bynaam           = Zindzi Mandela
| beeld            = Zindzi Mandela (cropped).jpg
| beeldbeskrywing  = 
| onderskrif       = 
| geboortenaam     = Zindziswa Mandela
| geboortedatum    = {{Geboortedatum|1960|12|23}}
| geboorteplek     = [[Soweto]], [[Unie van Suid-Afrika]]
| sterfdatum       = {{Sterftedatum en ouderdom|1960|12|23|2020|7|13}}
| sterfteplek      = Johannesburg, Suid-Afrika
| ouers            = [[Nelson Mandela]]&lt;br /&gt;[[Winnie Madikizela-Mandela]]
| titel            = 
| nasionaliteit    = {{vlagland|Suid-Afrika}}
| alma_mater       = 
| beroep           = SA ambassadeur in [[Denemarke]]
| ander            = 
| bekend           = Anti-apartheidsaktivis, Eerste Dame van Suid-Afrika van 1996 tot 1998
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = 
| party            = 
| religie          = 
| huweliksmaat     = Zwelibanzi Hlongwane (geskei)&lt;br /&gt;Molapo Motlhajwa
| kinders          = 4, insluitende Zoleka Mandela
| webblad          = 
| handtekening     = 
}}
'''Zindziswa Mandela''' ([[23 Desember]] [[1960]] - [[13 Julie]] [[2020]]),&lt;ref&gt;{{cite news|last=|first=|date=|title=JUST IN: Zindzi Mandela, 59, has died|work=|agency=News24|url=https://www.theartsofentertainment.com/zinzi-mandela-hlongwane-death-dead-zinzi-mandela-obituary-cause-of-death/|url-status=live|accessdate=13 Julie 2020}}&lt;/ref&gt; ook bekend as '''Zindzi Mandela-Hlongwane''', was 'n Suid-Afrikaanse [[politikus]] wat ten tyde van haar dood as [[Suid-Afrika]] se ambassadeur in [[Denemarke]] gedien het. As die dogter van die anti-apartheidsaktiviste [[Nelson Mandela]] en [[Winnie Madikizela-Mandela]], was Zindzi die jonger suster van Zenani Mandela en die derde van Nelson Mandela se drie dogters.

== Biografie ==
Zindzi Mandela is op 23 Desember 1960 in [[Soweto]] gebore in die destydse [[Unie van Suid-Afrika]] met Nelson Mandela en Winnie Mandela as haar ouers. Haar vader was beide 'n direkte afstammeling van die koningskap van die Thembu-volk en 'n erfgenaam van die kapteinskap van Mvezo. Zindzi se bloedverwant, [[Mandla Mandela]], stam van Nelson Mandela af via sy eerste vrou Evelyn Mase, en hou tans hierdie titel.

Die jaar van haar geboorte was ook die jaar toe die [[African National Congress]] (ANC) 'n gewapende vleuel van stapel gestuur het. Haar ouers is beide deur die regering vervolg.&lt;ref name=sao&gt;[http://www.sahistory.org.za/dated-event/zindzi-mandela-born Zindzi Mandela born], South African History Online, 16 Maart 2011. Besoek op 5 Mei 2016.&lt;/ref&gt; Toe haar pa tronk toe gestuur is, was Zindzi 18 maande oud. Gedurende haar jeug is Zindzi dikwels in die sorg van haar ouer suster Zenani Mandela gelaat toe haar ma maande op 'n slag tronk toe gestuur is.&lt;ref name=Carlin&gt;{{cite news|title=A child of her time|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/a-child-of-her-time-zindzi-mandela-was-never-destined-for-a-normal-life-her-parents-were-the-royal-family-of-the-anc-her-father-imprisoned-her-mother-hounded-zindzi-lived-with-winnie-through-the-scandal-of-the-football-club-years-and-her-subsequent-trial-already-with-four-children-she-finally-married-last-year-after-her-parents-separation-1476274.html|first=John|last=Carlin|date=3 Januarie 1993|accessdate=13 Julie 2020|newspaper=The Independent|location=London|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130917203213/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/a-child-of-her-time-zindzi-mandela-was-never-destined-for-a-normal-life-her-parents-were-the-royal-family-of-the-anc-her-father-imprisoned-her-mother-hounded-zindzi-lived-with-winnie-through-the-scandal-of-the-football-club-years-and-her-subsequent-trial-already-with-four-children-she-finally-married-last-year-after-her-parents-separation-1476274.html|archivedate=17 September 2013}}&lt;/ref&gt;

In 1977 is haar ma na [[Brandfort]] in die [[Oranje-Vrystaat]] verban en Zindzi het by haar gewoon. Zindzi kon eers haar opleiding voltooi nadat sy na [[Swaziland]] gestuur is. Uiteindelik is haar ma weer toegelaat om na Soweto te verhuis.&lt;ref name=Carlin/&gt;

In 1985 word haar vader voorwaardelike vrylating aangebied deur die destydse Staatspresident van Suid-Afrika, {{nowrap|[[P. W. Botha]]}}. Haar ouers se antwoord kon nie persoonlik gelewer word nie, en Zindzi is gekies om sy weiering tydens 'n openbare vergadering op 10 Februarie 1985 voor te lees.&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=Z_yyZvfSvnk &quot;Zindzi Mandela reads her father’s rejection to PW Botha in 1985&quot;], SABC Digital News, via YouTube. Besoek op 5 Mei 2016.&lt;/ref&gt;

Sy het regte studeer aan die [[Universiteit van Kaapstad]],&lt;ref name=sao/&gt;&lt;ref name=worldpost&gt;William E. Jackson Jr., [https://www.huffingtonpost.com/william-e-jackson-jr/madiba-in-the-presence-of_b_4421409.html &quot;Madiba: In the Presence of Greatness&quot;], The World Post, ''HuffPost''. Besoek op 31 Julie 2017.&lt;/ref&gt; waar sy in 1985 'n [[Baccalaureus Artium|B.A.-graad]] verwerf het.&lt;ref&gt;[http://whoswho.co.za/zindzi-mandela-6358 &quot;Zindzi Mandela&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180304011405/http://whoswho.co.za/zindzi-mandela-6358 |date= 4 Maart 2018 }}, Who's Who Southern Africa.&lt;/ref&gt;

Haar poësie is in 1978 gepubliseer in die boek ''Black as I Am'', met foto's van [[Peter Magubane]],&lt;ref&gt;Zindzi Mandela, [https://www.amazon.co.uk/Black-as-am-Zindzi-Mandela/dp/0896150011/ref=tmm_pap_title_0?_encoding=UTF8&amp;qid=1510584668&amp;sr=1-1 ''Black As I Am'']. Photographs by Peter Magubane; foreword by Andrew Young. Los Angeles Guild of Tutors Press, 1978. {{ISBN|978-0896150010}}.&lt;/ref&gt; en het ook verskyn in publikasies, waaronder ''Somehow We Survive: An Anthology of South African Writing'', onder redaksie van Sterling Plumpp&lt;ref&gt;Zindzi Mandela, [https://books.google.co.uk/books/about/Somehow_we_survive.html?id=a1xAAQAAIAAJ&amp;redir_esc=y &quot;Drink from my empty cup&quot;], in Sterling Plumpp (ed), ''Somehow we survive: An anthology of South African writing'', Thunder's Mouth Press, 1982, bl. 27. {{ISBN|9780938410027}}.&lt;/ref&gt; en ''Daughters of Africa'', onder redaksie van Margaret Busby.&lt;ref&gt;Zindzi (Zindziswa) Mandela, &quot;I Waited for You Last Night&quot;, in ''Daughters of Africa'', Jonathan Cape, 1992, bl. 915.&lt;/ref&gt;

== Vrylating van vader en eerste dame ==
Toe Nelson Mandela in 1990 uit die tronk vrygelaat is, het samesprekings onmiddellik begin tussen die ontbande politieke party, die ANC, en die regerende [[Nasionale Party]] om die apartheidstelsel te ontbind. Met die agteruitgang van die destydse ANC-president [[Oliver Tambo]], is Mandela verkies as die nuwe ANC-president en 'n kandidaat vir president van Suid-Afrika in die komende algemene verkiesing in 1994.

Nadat Mandela in 1994 tot die land se president verkies is en sy egskeiding van Winnie in 1996, is Zindziswa gekies om haar vader na sy inhuldiging te vergesel en neem sy die posisie as eerste dame van Suid-Afrika in totdat haar pa in 1998 op sy 80ste verjaardag weer trou met die voormalige Mosambiekse eerste dame [[Graça Machel]].&lt;ref&gt;Julia Llewellyn Smith, [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/nelson-mandela/10513991/Zindzi-Mandela-interview-the-father-I-knew.html &quot;Zindzi Mandela interview: the father I knew&quot;], ''The Telegraph'', 15 Desember 2013&lt;/ref&gt;

== Ambassadeurskap ==
In 2014 word bekendgemaak dat sy as Suid-Afrika se ambassadeur in Denemarke aangestel is, en sy arriveer in Junie 2015 in Denemarke.&lt;ref&gt;Ben Hamilton, [http://cphpost.dk/general/mandela-finally-in-denmark.html &quot;Mandela finally in Denmark&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171113222954/http://cphpost.dk/general/mandela-finally-in-denmark.html |date=13 November 2017 }}, ''CPHPost'', 26 Junie 2015. Besoek op 5 Mei 2016.&lt;/ref&gt;

== Persoonlike lewe ==
Zindzi was twee keer getroud en het vier kinders: Zoleka Mandela (1980), Zondwa Mandela (1985), Bambatha Mandela (1989) en Zwelabo Mandela (1992).&lt;ref&gt;[http://www.sahistory.org.za/article/nelson-mandela-family-tree &quot;Nelson Mandela Family Tree&quot;], South African History Online. Retrieved 24 November 2016.&lt;/ref&gt; Haar eerste man was Zwelibanzi Hlongwane.&lt;ref&gt;Hugh Pope, [https://www.independent.co.uk/news/world/mandelas-will-divorce-says-daughter-1610315.html &quot;Mandelas will divorce, says daughter&quot;], ''The Independent'', 8 Maart 1995.&lt;/ref&gt; Sy trou in Maart 2013 met haar tweede man, Molapo Motlhajwa, wat 'n lid van die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag was.&lt;ref name=marry&gt;[http://www.dispatchlive.co.za/news/2013/03/06/mandelas-daughter-weds-mk-veteran/ &quot;Mandela's daughter marries MK veteran&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170729121510/http://www.dispatchlive.co.za/news/2013/03/06/mandelas-daughter-weds-mk-veteran/ |date=29 Julie 2017 }}, ''Daily Dispatch'', 6 March 2013. Retrieved 5 Mei 2016.&lt;/ref&gt; Zindzi sterf op 13 Julie 2020 in Johannesburg, op 59-jarige ouderdom.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Zindzi Mandela, daughter of Nelson and Winnie, dies at 59|url=https://apnews.com/e1ae85c7cfb5cfbb72e94b3220315cd0|first=Mogomotsi|last=Magome|date=13 Julie 2020|accessdate=13 Julie 2020|agency=Associated Press}}&lt;/ref&gt; Sy het ten tyde van haar dood positief getoets vir [[Koronavirussiekte-2019|Covid-19]], het haar seun, Zondwa, bevestig op 15 Julie 2020. Dit was egter nog nie duidelik wat die oorsaak van haar dood was nie, aangesien familie nog op die uitslag van 'n  nadoodse ondersoek gewag het.&lt;ref&gt; Mpho Raborife,
Zindzi Mandela tested positive for Covid-19, says son - family still awaiting post mortem report. https://www.news24.com/news24/southafrica/news/zindzi-mandela-tested-positive-for-covid-19-says-son-family-still-awaiting-post-mortem-report-20200715  Besoek op 15 Julie 2020. &lt;/ref&gt;

== Kontroversies ==
=== Beplande Mayweather-Pacquiao boksgeveg ===
Daar word beweer dat Mandela-Hlongwane ingestem het om 'n boksgeveg tussen Floyd Mayweather en Manny Pacquiao te reël om saam te val met haar vader se verjaardag in 2011. Die boksgeveg het uiteindelik nie plaasgevind nie, en die bokspromotor Duane Moody het haar suksesvol in 'n Amerikaanse hof gedagvaar om hom VS$ 4,7 miljoen plus koste te betaal. Mandela-Hlongwane sou na verwagting appèl aanteken.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Zindzi Mandela ordered to pay R62m|url=https://www.iol.co.za/news/zindzi-mandela-ordered-to-pay-r62m-1203763|first=Kamini|last=Padayachee|date=22 Desember 2011|accessdate=13 Julie 2020|agency=Independent Online}}&lt;/ref&gt;

=== Twitter-kontroversie ===
In Junie 2019, terwyl sy die ambassadeur in Denemarke was, was daar op Mandela se [[Twitter]]-rekening 'n reeks plasings met toenemend sterk taal, waar sy &quot;bewende wit lafaards wat die stelende verkragter-afstammelinge van [[Jan van Riebeeck|Van Riebeck]] ''([[sic]])'' is&quot; bespreek het, en &quot;ongenooide besoekers wat nie wil weggaan&quot; wat aansienlike kontroversie veroorsaak het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://citizen.co.za/news/south-africa/social-media/2143542/zindzi-mandela-lashes-out-at-trembling-white-cowards-and-shivering-land-thieves/|title=Zindzi Mandela lashes out at ‘trembling white cowards’ and ‘shivering land thieves’|first=Citizen|last=reporter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thesouthafrican.com/news/zindzi-mandela-twitter-account-calls-out-apartheid-apologists/|title=Zindzi Mandela Twitter account calls out 'apartheid apologists'|date=15 June 2019|access-date=13 Julie 2020|archive-date=20 Oktober 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221020095045/https://www.thesouthafrican.com/news/zindzi-mandela-twitter-account-calls-out-apartheid-apologists/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/news/politics/zindzimandela-divides-twitter-with-ourland-tweets-26346019|title=#ZindziMandela divides Twitter with #OurLand tweets|website=www.iol.co.za}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/zindzi-mandela-sterf/ |title=Zindzi Mandela sterf |date=13 Julie 2020 |access-date=13 Julie 2020 |language=af |work=[[Maroela Media]]}}&lt;/ref&gt; Mandela-Hlongwane het vroeër daardie maand haar 'diep, suiwer onvoorwaardelike liefde en respek' uitgespreek teenoor 'CIC' (leier) van die [[Ekonomiese Vryheidsvegters]] (EFF), [[Julius Malema]]. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/zindzi-mandela-takes-aim-at-apartheid-apologists-as-ourland-trends-on-twitter-20190615|title=Zindzi Mandela takes aim at 'Apartheid apologists' as #OurLand trends|website=News24}}&lt;/ref&gt; 

Terwyl sy deur die [[Departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking]] (DIRCO) ondersoek is vir die oortreding van hul beleid oor sosiale media, het Mandela uitdagend gebly en getwiet &quot;ek is nie aanspreeklik teenoor enige blanke man of vrou vir my persoonlike siening nie. Geen miesies of baas hier nie. Kom oor julleself #OurLand&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2019-06-18-zindzi-mandela-not-off-the-hook-yet-over-twitter-rant/|title=Zindzi Mandela not off the hook yet over Twitter rant|website=SowetanLIVE}}&lt;/ref&gt;  Sy is deur die minister van buitelandse sake, [[Naledi Pandor]], beveel om &quot;haarself as 'n diplomaat te gedra&quot; en om die departement se sosialemediabeleid te volg. Die voormalige president [[Thabo Mbeki]] het kommer oor haar uitlatings uitgespreek en haar sienings is as haatspraak deur die ANC-veteraan Mavuso Msimang beskryf, terwyl haar opinies steun van die EFF en die premier van KwaZulu-Natal [[Sihle Zikalala]] gekry het. &lt;ref name=&quot;iolMbekiAction&quot;&gt;Oliver Meth, [https://www.iol.co.za/news/politics/thabo-mbeki-wants-action-to-be-taken-against-zindzi-mandela-27255732 &quot;Thabo Mbeki wants action to be taken against Zindzi Mandela&quot;], ''Sunday Tribune'', 23 Junie 2019&lt;/ref&gt;  Haar twiets is naby die einde van haar termyn van vier jaar as ambassadeur in Denemarke geplaas.&lt;ref name=&quot;news24EndOfTermTirade&quot;&gt;Jan De Lange, [https://city-press.news24.com/News/the-end-of-zindzi-mandelas-term-may-have-driven-tirade-20190623 &quot;The end of Zindzi Mandela’s term may have driven tirade&quot;], ''[[City Press]]'', 23 Junie 2019&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

==Eksterne skakels==
*{{CommonsKategorie-inlyn|Zindzi Mandela}}
{{Vertaaluit
| taalafk = en
| il = Zindzi Mandela
}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Mandela, Zindziswa}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse anti-apartheidsaktiviste]]
[[Kategorie:Geboortes in 1960]]
[[Kategorie:Sterftes in 2020]]
[[Kategorie:Xhosas]]
[[Kategorie:Eerste Dames van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Alumni van die Universiteit Kaapstad]]</text>
      <sha1>mh8sxg5dlb32mjd2a785trhcc1hxe7z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Swaartekragslinger</title>
    <ns>0</ns>
    <id>313450</id>
    <revision>
      <id>2924898</id>
      <parentid>2544931</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T08:21:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13251" sha1="bky3t9t1y7pcxrqcffli688svw4y4ab" xml:space="preserve">{{multiple image |align=right |direction=vertical |width=250
 |image1=Animation of Voyager 1 trajectory.gif |caption1=’n Animasie van [[Voyager 1]] se baan van 5 September 1977 tot 30 Desember 1981. &lt;br /&gt; {{legend0|magenta|''[[Voyager 1]]''}}{{·}}{{legend0|Royalblue|[[Aarde]]}}{{·}}{{legend0|Cyan|[[Jupiter]]}}{{·}}{{legend0|Lime|[[Saturnus]]}}{{·}}{{legend0|Yellow|[[Son]]}}
 |image2=Animation of Voyager 2 trajectory.gif |caption2=’n Animasie van [[Voyager 2]] se baan van 20 Augustus 1977 tot 30 Desember 2000. &lt;br /&gt; {{legend0|magenta|''[[Voyager 2]]''}}{{·}}{{legend0|Royalblue|[[Aarde]]}}{{·}}{{legend0|Lime|[[Jupiter]]}}{{·}}{{legend0|Cyan|[[Saturnus]]}}{{·}}{{legend0|Gold|[[Uranus]]}}{{·}}{{legend0|OrangeRed|[[Neptunus]]}}{{·}}{{legend0|Yellow|[[Son]]}}
}}
’n '''Swaartekragslinger''' ([[Engels]]: ''gravity assist maneuver'' of ''gravitational slingshot'') in [[astrodinamika]] en [[lugvaartingenieurswese]] is die gebruik van die relatiewe beweging (byvoorbeeld ’n wentelbaan om die [[Son]]) en [[swaartekrag]] van ’n [[planeet]] of ander hemelliggaam met die doel om die baan en spoed van ’n [[ruimtetuig]] te verander – gewoonlik om dryfmiddel en koste te bespaar.

’n Swaartekragslinger kan gebruik word om ’n ruimtetuig se spoed te laat toe- of afneem of die rigting van sy baan te verander. Die &quot;slinger&quot; word verskaf deur die beweging van die planeet of ander liggaam terwyl dit aan die ruimtetuig trek.&lt;ref name=&quot;basics-traject&quot;&gt;{{cite web |url=https://solarsystem.nasa.gov/basics/chapter4-1 |title=Section 1: Environment, Chapter 4: Trajectories |series=Basics of Space Flight |publisher=Nasa |accessdate=21 Julie 2018}}&lt;/ref&gt; Die metode is in 1959 die eerste gebruik toe die [[Sowjetunie|Sowjettuig]] [[Loena-ruimteprogram|Loena 3]] die ander kant van die [[Aarde]] se [[Maan]] afgeneem het. Dit is daarna, van [[Mariner 10]] af, deur interplanetêre ruimtetuie gebruik, insluitende met [[Voyager 1]] en [[Voyager 2]] se verbyvlugte van [[Jupiter]] en [[Saturnus]].

==Verduideliking==
’n Swaartekragslinger om ’n planeet verander die ruimtetuig se snelheid (relatief tot die Son) deurdat die tuig die swaartekraginvloedsfeer van ’n planeet binnegaan en verlaat. Die tuig se snelheid neem toe terwyl dit na die planeet toe beweeg en neem af teryl dit uit die planeet se swaartekragaantrekking uitbeweeg (dié snelhede is min of meer dieselfde). 

[[Beeld:GravAssis.gif|thumb|links|200px|’n Voorbeeld van swaartekragslinger.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.planetary.org/blogs/guest-blogs/2013/20130926-gravity-assist.html |title=Gravity assist |publisher=The Planetary Society |access-date=1 Januarie 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;In die planeet se verwysingsraam beweeg die ruimtetuig weg met presies dieselfde spoed as waarmee hy aangekom het. Maar in die Son se verwysingsraam word die voordeel van die maneuver duidelik. Hier kan gesien word hoe die tuig spoed vermeerder deur energie van die spoed van die planeet te tap terwyl die planeet om die Son beweeg. (As die baan voor die planeet verbyloop in plaas van daaragter, kan die swaartekragslinger gebruik word as ’n rem- eerder as ’n versnelingsmeganisme.)]]
Omdat die planeet om die Son wentel, word die tuig beïnvloed deur hierdie beweging. Om sy snelheid te vermeerder, vlieg die tuig in die rigting waarin die planeet beweeg en kry so ’n deel van die planeet se wentelenergie; om sy spoed te verminder, vlieg die tuig teen die beweging van die planeet in en dra ’n deel van sy eie wentelenergie aan die planeet oor. In albei gevalle is die energieoordrag in vergelyking met die planeet se totale wentelenergie onbeduidend. Die som van die [[kinetiese energie]] van die twee liggame bly konstant, en dit is hoekom die tuig se snelheid toe- of afneem.

’n Soortgelyke eksperiment kan op die Aarde gedoen word. Veronderstel jy staan op ’n treinplatform en gooi ’n bal met ’n spoed van 30&amp;nbsp;km/h in die rigting van ’n aankomende trein, wat teen 50&amp;nbsp;km/h ry. Die treindrywer sien die bal teen 80&amp;nbsp;km/h aankom en sien hoe dit weer teen 80&amp;nbsp;km/h wegbeweeg wanneer die bal van die voorkant van die trein af terughop. As gevolg van die trein se beweging is dié terughopspoed egter 130&amp;nbsp;km/h relatief tot die treinplatform; die bal het twee keer die trein se spoed by sy eie gevoeg.

Die volgende analoog kan in die ruimte gebruik word: In die planeet se verwysingsraam het die ruimtetuig ’n snelheid van ''v'' relatief tot die planeet. Ná die swaartekragslinger beweeg die tuig weg in ’n baan van 90 grade tot die een voor die slinger. Dit sal steeds ’n snelheid van ''v'' hê, maar in die horisontale rigting.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; In die Son se verwysingsraam het die planeet ’n horisontale snelheid van ''v'', en volgens [[Pythagoras se stelling]] sal die ruimtetuig aanvanklik ’n totale snelheid van {{sqrt|2}}''v'' hê. Wanneer die ruimtetuig wegbeweeg, sal dit ’n snelheid van ''v + v ='' 2''v'' hê, en dus sowat 0,6''v'' bywen.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

Dit is ’n oorvereenvoudige voorbeeld en sal verfyn moet word met bykomende detail oor die wentelbaan, maar as die ruimtetuig in ’n baan beweeg wat ’n [[hiperbool]] vorm, kan dit in die teenoorgestelde rigting van die planeet af wegbweeg sonder dat sy enjin ontbrand word. Dié voorbeeld is ook een van baie bane en spoedvermeerderings wat ’n ruimtetuig kan hê.

Dié verduideliking kan lyk of dit die behoud van energie en momentum ignoreer, omdat die tuig skynbaar energie bykry uit niks uit. Die tuig se invloed op die planeet moet egter ook in gedagte gehou word om ’n volle prentjie te verskaf van die meganika wat betrokke is. Die lineêre momentum wat die tuig bykry, is in dieselfde magnitude as die momentum wat die planeet verloor: Die tuig wen dus snelheid en die planeet verloor snelheid. Die planeet se enorme [[massa]] in vergelyking met dié van die tuig maak die snelheidsvermindering van die planeet onbeduidend klein, veral as ’n mens die versteurings van planete in ag neem tydens wisselwerkings tussen hulle en ander hemelliggame. Een ton is byvoorbeeld die tipiese massa van ’n interplanetêre ruimtetuig, terwyl Jupiter ’n massa van amper 2 x 10&lt;sup&gt;24&lt;/sup&gt; ton het. Dus sal ’n tuig van een ton wat verby Jupiter vlieg, teoreties veroorsaak dat die planeet sowat 5 x 10&lt;sup&gt;-25&lt;/sup&gt; km/s van sy wentelspoed verloor vir elke km/s-snelheid wat die tuig wen relatief tot die Son. Die uitwerking op die planeet is dus so klein dat dit uit die berekening weggelaat kan word.&lt;ref&gt;{{cite paper |url=http://maths.dur.ac.uk/~dma0rcj/Psling/sling.pdf |title=The slingshot effect |publisher=Durham University |first=R. C. |last=Johnson |date=Januarie 2003 |access-date= 6 September 2020 |archive-date= 1 Augustus 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200801071531/http://maths.dur.ac.uk/~dma0rcj/Psling/sling.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

As ’n nog groter snelheidsvermeerdering nodig is as wat met ’n swaartekragslinger verkry kan word, is die mees ekonomiese tyd vir die ontbranding van ’n vuurpyl wanneer die tuig naby sy [[Apside|periapside]] (naaste afstand) is. ’n Gegewe vuurpylontbranding verskaf altyd dieselfde verandering in snelheid (Δv), maar die verandering in kinetiese energie is proporsioneel tot die tuig se snelheid wanneer die vuurpyl ontbrand. Om die meeste kinetiese energie te kry, moet die vuurpyl dus ontbrand wanneer die tuig sy maksimum snelheid bereik, en dit is by sy periapside. 

==Doel==
’n Ruimtetuig wat van die Aarde na ’n binneplaneet vlieg se relatiewe spoed sal toeneem omdat dit na die Son toe val, en ’n tuig wat na ’n buiteplaneet vlieg se spoed sal afneem omdat dit weg van die Son af beweeg.

Hoewel die wentelspoed van ’n binneplaneet groter as die Aarde s’n is, sal die snelheid van ’n tuig daarheen (selfs teen die minimum spoed wat nodig is om dit te bereik) deur die Son se swaartekrag vergroot word tot heelwat groter as die wentelspoed van die planeet. As die doel van die tuig is om net verby die binneplaneet te vlieg, hoef sy snelheid nie verminder te word nie. As die tuig egter in ’n weltelbaan om die planeet moet gaan, moet sy snelheid op die een of ander manier verminder word.

Net so sal ’n tuig na ’n buiteplaneet, met ’n kleiner wentelspoed as die Aarde, se spoed so deur die Son se swaartekrag verminder word dat dit baie kleiner is as die wentelspoed van die buiteplaneet. Die tuig se snelheid moet dus vergroot word wanneer dit die buiteplaneet bereik sodat dit in ’n wentelbaan daarom kan gaan. 

Vuurpylenjins kan wel gebruik word om die tuig te spoed te laat toe- of afneem. Dit verg egter ’n dryfmiddel. ’n Dryfmiddel het massa en selfs ’n klein verandering in snelheid (bekend as Δ''v''; die letter [[delta]] stel ’n verandering voor en ''v'' staan vir [[snelheid]]) verg ’n veel groter hoeveelheid dryfmiddel met die lansering om uit die Aarde se swaartekragveld te kom. Die massa wat by lansering nodig is, vermeerder eksponensieel met die toename in die vereiste delta-''v'' van die ruimtetuig.

Omdat ekstra brandstof nodig is om brandstof die ruimte in te stuur, word ruimtesendings beplan met ’n klein &quot;dryfmiddelbegroting&quot;, bekend as die &quot;delta-v-begroting&quot;. Dit is die totale hoeveelheid dryfmiddel wat ná lansering nodig sal wees om die tuig te versnel, te laat stadiger vlieg, te stabiliseer teen buitefaktore of van rigting te laat verander. Die hele sending moet dié beperkte hoeveelheid dryfmiddel in ag neem. Dus is metodes om ’n tuig se snelheid of rigting sonder dryfmiddel te verander, voordelig. Swaartekragslinger is een van die algemeenste metodes om dryfmiddel te bespaar.

==Beperkings==
[[Beeld:Voyager Path.svg|thumb|240px|Die bane wat [[Nasa]] se tuie Voyager&amp;nbsp;1 en 2 in staat gestel het om verby die vier [[reuseplanete]] te vlieg op hul pad na buite die [[Sonnestelsel]].]]
[[Beeld:Animation of BepiColombo trajectory.gif|240px|thumb|’n Animasie van BepiColombo se baan van 20 Oktober 2018 tot 2 November 2025.&lt;br&gt; {{legend0|magenta| BepiColombo}}{{·}}{{legend0|RoyalBlue|Aarde}}{{·}}{{legend0|Cyan|[[Venus]]}}{{·}}{{legend0|Lime|[[Mercurius]]}}{{·}}{{legend0|Yellow|[[Son]]}}]]
Die hoofbeperking op swaartekragslinger is dat die planete en ander groot massas selde op die regte plekke is vir ’n reis na ’n spesifieke bestemming. So is die Voyager-sendings, wat laat in die 1970's begin het, moontlik gemaak deur die spesifieke oplyning van [[Jupiter]], [[Saturnus]], [[Uranus]] en [[Neptunus]]. ’n Soortgelyke oplyning sal eers weer in die middel van die 22ste eeu voorkom. Dit is ’n ekstreme voorbeeld, maar selfs vir minder ambisieuse sendings verloop jare soms wanneer die planete op ongunstige plekke versprei lê.

Nog ’n beperking is die atmosfeer van ’n beskikbare planeet, as hy een het. Hoe nader die ruimtetuig aan die planeet kan kom, hoe vinniger is sy snelheid met sy periapside terwyl swaartekrag die tuig versnel, en hoe meer kinetiese energie kan met ’n vuurpylontbranding verkry word. As die tuig egter te diep in die atmosfeer inbeweeg, kan die energie wat weens [[wringkrag]] verloor word, groter wees as die energie wat van die planeet se swaartekrag verkry word. Aan die ander kant kan die atmosfeer gebruik word om spoed te verminder.

Selfs in die geval van ’n atmosfeerlose planeet is daar ’n beperking aan hoe naby die tuig aan die planeet kan kom. Die magnitude van die verandering in snelheid wat verkry kan word, hang af van die die tuig se naderingspoed en die planeet se [[ontsnappingspoed]] by die periapside (wat deur óf die oppervlak óf die atmosfeer beïnvloed word).

Die Son kan nie vir interplanetêre swaartekragslingers gebruik word nie, omdat die Son stilstaan relatief tot die res van die Sonnestelsel. ’n Interstellêre swaartekragslinger met die hulp van die Son kan wel moontlik wees. ’n Voorwerp in ons [[sterrestelsel]] kan verby die Son beweeg om sy spoed te vergroot vir ’n galaktiese reis; die energie en hoekmomentum sal dan kom van die Son se wentelbaan om die middel van die [[Melkweg]].

==BepiColombo==
[[BepiColombo]] is ’n gesamentlike sending van die [[Europese Ruimteagentskap]] (ESA) en die [[Japan|Japannese]] agentskap [[JAXA]] na die planeet Mercurius. Dit is op 20 Oktober 2018 lanseer. Dit sal ’n swaartekragslinger een keer met die Aarde gebruik, twee keer met Venus en ses keer met Mercurius. BepiColombo is genoem na Giuseppe (Bepi) Colombo, wat ’n pionier was met dié soort maneuvers.

==Verwysings==
{{Verwysings}}

==Eksterne skakels==
* [https://solarsystem.nasa.gov/basics/primer/ Basics of Space Flight: A Gravity Assist Primer] by nasa.gov
* [http://www.phy6.org/stargaze/Stostars.htm Spaceflight and Spacecraft: Gravity Assist], bespreking by Phy6.org
* [http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/doubal.html Double-ball drop experiment]
*[https://www.eeworldonline.com/gravity-assist-slingshot-part-1-background-principle-faq/ &quot;Gravity-assist 'Slingshot', Background, principle, applications, Part 1 and 2&quot;], by [https://www.eeworldonline.com/ EEWorldoneline.com]
{{CommonsKategorie-inlyn|Gravitational slingshots}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Gravity assist}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Hemelmeganika]]
[[Kategorie:Ruimtevaart]]</text>
      <sha1>bky3t9t1y7pcxrqcffli688svw4y4ab</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paulus (Jazidji)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>316651</id>
    <revision>
      <id>2924942</id>
      <parentid>2485092</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:27:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lewe */ Verbeter</comment>
      <origin>2924942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3647" sha1="jifqbriwk1t1jjolo3utucn1lgsa02n" xml:space="preserve">'''Paulus (Jazidji) van Aleppo''' (ook bekend as '''Boelos Jazidji'''; gebore 1959) is die [[metropolitaan]] van die [[Grieks-Ortodokse Kerk van Antiogië]] in [[Aleppo]], [[Sirië]]. Hy is van die Kerk van die Mariahemelvaart.

==Lewe==
Paulus is in 1959 in die kusstad [[Latakia]], Sirië, gebore. Nadat hy in 1985 ’n graad in [[siviele ingenieurswese]] behaal het, is hy tot diaken gewy en het hy [[teologie]] aan die Universiteit van [[Thessaloniki]] studeer. Hy het in 1989 ’n [[Baccalaureus Artium|B.A.-graad]] behaal, in 1992 ’n meestersgraad en daarna sy doktorsgraad. Hy het ook op [[berg Athos]] studeer.

Paulus is in 1992 tot priester gewy en was deken van die instituut vir teologie van 1994 tot 2000, toe hy verkies is tot metropolitaan van Aleppo. Sy broer is [[patriarg Johannes X van Antiogië|Johannes X van Antiogië]], die huidige patriarg van die Grieks-Ortodokse Kerk in Sirië.

In 2013 is Paulus en die [[Siries-Ortodokse Kerk|Siries-Ortodokse]] aartsbiskop van Aleppo, [[Johanna Ibrahim]], deur militante in die [[Siriese Burgeroorlog]] ontvoer; dit was ’n paar jaar lank onbekend wat van hulle geword het.&lt;ref&gt;[http://www.antiochian.org/2013-abductions-bishops News Regarding the April 2013 Abductions of Bishops in Syria].&lt;/ref&gt; Die program Beloning vir Reg het $5&amp;nbsp;miljoen uitgeloof aan iemand met inligting oor die [[ISIS]]-netwerk wat verantwoordelik was vir die ontvoering van hulle en drie ander geestelikes, Maher Mahfouz, Michael Kayyal en Paolo Dall'Oglio.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://rewardsforjustice.net/english/isis_kidnapping_networks.html |publisher=Rewards for Justice |title=ISIS Kidnapping Networks |accessdate=1 Augustus 2019 |archive-date= 1 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801201844/https://rewardsforjustice.net/english/isis_kidnapping_networks.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; In Januarie 2020 het die Vatikaanstad se nuusagentskap, Agenzia Fides, berig oor ’n verslag deur Mansur Salib, wat in die berig beskryf word as ’n &quot;Siriese burger in die Verenigde State&quot;, wat in ’n [[blog]] op Medium.com gepubliseer is. Daarin word beweer die twee biskoppe is in 2016 vermoor.&lt;ref name=&quot;OrthoChristian.Com 2020&quot;&gt;{{cite web | title=Abducted Syrian hierarchs killed in 2016, according to new investigative report | website=OrthoChristian.Com | date=2020-01-16 | url=https://orthochristian.com/127123.html | access-date=2020-01-17}} Hulle haal aan uit {{cite web | last=Fides | first=Agenzia | title=ASIA/SYRIA - Journalistic investigation | website=Agenzia Fides | date=2020-01-17 | url=http://www.fides.org/en/news/67241-ASIA_SYRIA_Journalistic_investigation_the_2_Bishops_of_Aleppo_who_disappeared_in_2013_martyred_But_the_incident_is_still_shrouded_in_mystery | access-date=2020-01-17|quote=In die finale seksie beweer die ondersoek dat die twee biskoppe vermoor en op ’n ongespesifiseerde plek begrawe is in Desember 2016, terwyl gebiede oos van Aleppo weer deur die Siriese weermag teruggeneem is. Dit verskaf egter in sekere paragrawe nie genoeg besonderhede om vir seker te weet dit is wat met die biskoppe gebeur het nie.}}&lt;/ref&gt;

==Galery==
&lt;gallery&gt;
Beeld:Church of the Dormition of Our Lady, Greek Orthodox, Aleppo (the belfry).jpg|Kerk van die Mariahemelvaart in Aleppo.
Beeld:Ayda alley, Aleppo Christian Quarter (02).jpg|’n Smal straatjie in die Christelike kwartier van Aleppo.
&lt;/Gallery&gt;

==Sien ook==
*[[Christendom in Sirië]]

==Verwysings==
{{Verwysings}}

==Skakels==
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Paul (Yazigi)}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Oosters-Ortodokse Kerk]]
[[Kategorie:Geboortes in 1959]]
[[Kategorie:Christendom in Sirië]]</text>
      <sha1>jifqbriwk1t1jjolo3utucn1lgsa02n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luuk Gruwez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>318251</id>
    <revision>
      <id>2924943</id>
      <parentid>2895941</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:29:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5129" sha1="98n1l6s3fuzs7s8pdh23ief1fg6a06a" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam                = Luuk Gruwez
| beeld               = Nacht van de Poëzie 2015 - Luke Gruwez-1.jpg
| onderskrif          = Luuk Gruwez tydens geleentheid van die Nacht van de Poëzie
| volledige naam      = 
| pseudoniem          = 
| beter-bekend-as     = 
| bynaam              = 
| beroep              = [[digter]]
| jare-aktief         = 
| genre               = 
| bekende-werke       = 
| uitgewery           = 
| handtekening        = 
| geboorteplek        = [[Kortrijk]]
| geboortedatum       = [[9 Augustus]] [[1953]]
| sterfplek           = 
| sterfdatum          = 
}}
'''Luuk Gruwez''' ([[9 Augustus]] [[1953]], [[Kortrijk]]) is 'n [[Vlaminge|Vlaamse]] digter, prosaïs en essayis.

Wat sy hoërskool opvoeding betref woon hy Damiaancollege by, en studeer Germaanse filologie aan die [[Katolieke Universiteit Leuven|KU Leuven Campus Kulak Kortrijk, kortweg 'Kulak']]. Hy verwerf sy ''licentiaat'' &lt;ref&gt;Afrikaans: lisensiaat. 'n ''Licentiaat'' is 'n graad wat toegeken word en wat net onder 'n PhD val. Dit word net deur universiteite in 'n beperkte aantal lande verleen. In byna al die lande wat deel vorm van die Europese Unie, is die tydsduur van 'n ''licentiaat'' 3 tot 4 jaar, d.w.s. gelykstaande aan 'n [[Baccalaureus Artium|baccalaureusgraad]]. Die term word ook gebruik vir 'n persoon wat hierdie graad behaal. Die term is afgelei van die [[Latyn]]se ''licentia'', wat &quot;vryheid&quot; beteken (uit Latyn: &quot;licere&quot;, &quot;om toe te laat&quot;), en wat voorkom in die frases &quot;licentia docendi&quot; wat toestemming om onderrig te gee beteken, en &quot;licentia ad practicandum&quot;, wat iemand aandui wat oor 'n sertifikaat van bevoegdheid beskik om 'n spesifieke beroep te beoefen. Baie lande het grade met hierdie titel, maar dit kan verskillende opvoedkundige vlakke verteenwoordig.&lt;/ref&gt; in Germaanse tale aan die [[Katolieke Universiteit Leuven|K.U.Leuven]].

In 1976 verruil hy die Wes-Vlaamse Kortrijk vir Hasselt in België. Daar verdien hy 'n bestaan as onderwyser tot sy loopbaan in 1995 onderbreek word na die verkryging van 'n skrywersbeurs. 

Hy werk hierna as voltydse skrywer en skryf digbundels en prosabundels en ook rubrieke, aanvanklik op 'n weeklikse grondslag in De Standaard, en vanaf 2001 tot 2003 maandeliks in De Morgen.

Gruwez se werk word soms beskou as [[Romantiek|Nieu-romanties]], 'n beweging wat in antwoord op die Nuwe Realisme van die 1960's verrys het en handel met kwessies soos die lewe, liefde, siekte, verganklikheid en dood. By Luuk Gruwez verskyn hierdie vorm van die romantiek altyd saam met 'n redelike porsie (self) ironie.

In sy latere poësie is dit opvallend dat die keuse van onderwerp wyer en die vorm meer verhalend word.

In 2009 ontvang hy die [[Herman de Coninck]]-prys vir sy gedig ''Moeders''. As erkenning vir die prestasie ontvang hy ook op 11 Julie 2010 die kulturele trofee van die Deerlijk-munisipaliteit, waar hy sy kinderjare deurgebring het. Tuur Florizoone en Jessa Wildemeersch het die benoemde gedigte getoonset.

Sedert 2004 is Luuk Gruwez - net soos die geneesheer Yves Benoit en die voormalige fietsryer Dirk Baert - 'n ereburger van die gemeente Deerlijk.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180904042838/https://www.deerlijk.be/over-deerlijk/in-t-kort/ereburgers Ereburgers van Deerlijk]&lt;/ref&gt;

==Publikasies==
*''Stofzuigergedichten'' (1973), debuut
*''Ach, wat zacht geliefkoos om een mild verdriet'' (1977), poësie
*''Een huis om dakloos in te zijn'' (1981), poësie
*''De feestelijke verliezer'' (1985), poësie (bekroon met die ''Dirk Martensprijs'')
*''Dikke mensen'' (1990), poësie (bekroon met die ''Prijs van de Vlaamse poëziedagen'')
*''Onder vier ogen'' en ''Siamees dagboek'', prosa (1992) saam met Eriek Verpale
*''Het bal van opa Bing'' (1994), prosa (''Geertjan Lubberhuizenprijs'' 1994)
*''Vuile manieren'' (1994), poësie (bekroon met die ''[[Hugues C. Pernath]]-prijs'' 1995)
*''Bandeloze gedichten'' (1996), bloemlesing uit sy poësie. In [[Afrikaans]] vertaal deur [[H.P. van Coller]] as ''Bandelose gedigte''.
*''Het land van de wangen'' (1998), briewe
*''Slechte gedachten'' (1999), rubrieke
*''Dieven en geliefden'' (2000), poësie
*''De maand van Marie. Vier vrouwenvertellingen'' (2002), prosa
*'' Een stenen moeder'' (2004), rubrieke
*''Allemansgek'', insl. CD (2005), poësie
*''Psilo'' (2007), verhale
*''Lagerwal'' (2008), poësie
*''Garderobe'' (2010), bloemlesing uit sy poësie
*''Cosas perdidas'' (2010), poësie
*''Krombeke Retour/ Deerlijk Retour'' (2011), verhale.
*''Wijvenheide'' (2012), poësie
*''De eindelozen'' (2015), poësie
*''Garderobe'' (2015), 'n keuse uit sy poësie
*''Ik wil de hemel en ik wil de straat. Poëzie en trawanten''(2016), essays, briewe en verhale
*''Bakermat'' (2018), poësie
==Literatuur==
* Jan STUYCK, ''Het ongemaak van het schrijven volgens Luuk Gruwez'', in: Zuurvrij, 2009.

== Eksterne skakels ==
* [http://www.luukgruwez.be Amptelike webwerf]

{{vertaalvanaf
| taalafk = nl
| il = Luuk_Gruwez
}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Gruwez, Luuk}}
[[Kategorie:Vlaamse digters]]
[[Kategorie:Geboortes in 1953]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>98n1l6s3fuzs7s8pdh23ief1fg6a06a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Donald Byrd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>318687</id>
    <revision>
      <id>2924944</id>
      <parentid>2776717</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:30:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vroeë lewe en loopbaan */ Verbeter</comment>
      <origin>2924944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17618" sha1="48ohdno5q3wdrbcce4usznjlr2omob3" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Musikale kunstenaar
| naam                         = Donald Byrd
| beeld                        = Lêer:Donald Byrd.jpg
| agtergrondkleur              = non_vocal_instrumentalist
| geboortenaam                 = Donaldson Toussaint L'Ouverture Byrd II
| geboortedatum                = {{geboortedatum|1932|12|09}}
| geboorteplek                 = Detroit, Michigan, V.S.A.
| sterfdatum                   = {{sterfdatum en ouderdom|2013|02|04|1932|12|09}}
| sterfplek                    = Dover, Delaware, Delaware
| genre                        = [[Jazz]], funk, jazz-funk, soul, R&amp;B
| beroep                       = Musikant
| instrument                   = Trompet
| jare_aktief                  = 1954–2013
| etiket                       = Blue Note, Prestige Records, Verve Records, Columbia Records, Transition Records
| associated_acts              = Pepper Adams, Gigi Gryce, Jackie McLean, Hank Mobley, [[Dexter Gordon]], The Blackbyrds
}}

'''Donaldson Toussaint L'Ouverture Byrd II''' ([[9 Desember]] [[1932]] – [[4 Februarie]] [[2013]]) was 'n [[VSA|Amerikaanse]] [[jazz]]musikant en -trompetspeler.&lt;ref name=&quot;Larkin&quot;&gt;{{cite book|title=Encyclopedia of Popular Music|editor=Colin Larkin|publisher=Virgin Books|date=1997|edition=Concise|isbn=1-85227-745-9|page=209}}&lt;/ref&gt; Byrd was bekend as een van die min bebop jazzmusikante wat geëksperimenteer het met funk- en soulmusiek, maar steeds 'n jazzmusikant gebly het. Byrd het ook vir [[Herbie Hancock]] beïnvloed.

==Biografie==
===Vroeë lewe en loopbaan===
Byrd het die Hoër Tegniese Skool Cass bygewoon. Hy het reeds voor voltooiing van sy hoërskoolloopbaan saam met Lionel Hampton opvoerings gemaak. Nadat Byrd tydens sy tyd in die [[Amerikaanse Lugmag]] in 'n militêre orkes gespeel het, behaal hy 'n [[Baccalaureus Artium]]-graad in musiek aan ''Wayne State University'' en 'n meestersgraad aan die ''Manhattan School of Music''. Terwyl hy nog aan die ''Manhattan School of Music'' studeer het, het hy by Art Blakey se Jazz Messengers aangesluit as Clifford Brown se opvolger. In 1955 het hy opnames gemaak saam met Gigi Gryce, Jackie McLean en Mal Waldron. Nadat hy die Jazz Messengers in 1956 verlaat het, het hy saam met verskeie toonaangewende jazzmusikante van die dag opgetree, waaronder [[John Coltrane]], [[Sonny Rollins]], [[Thelonious Monk]] en later [[Herbie Hancock]].&lt;ref name=&quot;Larkin&quot;/&gt;

Byrd se eerste groep was 'n kwintet wat hy van 1958 tot 1961 gelei het saam met die bariton saksofonis Pepper Adams, welke ensemble se opvoerings by die ''At the Half Note Cafe'' opgeneem is.&lt;ref name=&quot;Larkin&quot; /&gt;

Hancock het Byrd as 'n belangrike invloed in sy vroeë loopbaan erken en vertel dat hy die jong pianis &quot;onder sy vleuels&quot; geneem het toe hy 'n sukkelende musikant was wat pas in New York aangekom het, en hom selfs in sy woonstel in [[Bronx]] vir 'n paar jaar laat slaap het.

&lt;blockquote&gt;He was the first person to let me be a permanent member of an internationally known band. He has always nurtured and encouraged young musicians. He's a born educator, it seems to be in his blood, and he really tried to encourage the development of creativity.&lt;/blockquote&gt;

Hancock onthou ook dat Byrd hom op baie ander maniere gehelp het: hy het Hancock aangemoedig om sy debuutalbum vir Blue Note Records te maak en hom bekendgestel aan Mongo Santamaria, wat Hancock se &quot;''Watermelon Man''&quot; in 'n top treffer verander het, en hom ook later aangespoor het om [[Miles Davis]] se aanbod om by sy kwintet aan te sluit te aanvaar.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://townhall.com/news/us/2013/02/12/innovative-jazz-trumpeter-donald-byrd-dies-at-80-n1509994 |title=Innovative jazz trumpeter Donald Byrd dies at 80 |publisher=Townhall.com |date=2013-02-12 |accessdate=2015-10-17 |archive-date=2018-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626192554/http://townhall.com/news/us/2013/02/12/innovative-jazz-trumpeter-donald-byrd-dies-at-80-n1509994 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Hancock krediteer Byrd ook daarmee dat hy hom die belangrikste advies van sy loopbaan gegee het - om nie sy publikasiesregte weg te gee nie. Toe Blue Note Hancock die kans bied om sy eerste solo-LP op te neem het die beamptes van die plate-etiket hom probeer oortuig om van sy publikasieregte afstand te doen in ruil vir die opname van die album. Hy het egter by Byrd se raad gehou en geweier, sodat die vergadering in 'n doodloopstraat geëindig het. Op daardie stadium het hy opgestaan om te vertrek, en toe dit duidelik word dat hy op die punt staan om uit te stap, het die beamptes toegegee en hom toegelaat om sy regte te behou. Danksy Santamaria se daaropvolgende weergawe van ''Watermelon Man'' het Hancock gou daarna 'n aansienlike aantal tantieme ontvang en sy eerste tjek van $ 3000 gebruik om sy eerste motor te koop, 'n 1963 Shelby Cobra (wat ook aanbeveel is deur Byrd) wat Hancock steeds besit, en wat tans die oudste Cobra motor is wat steeds aan die oorspronklike eienaar daarvan behoort.&lt;ref&gt; Tom Cotter, &quot;The Watermelon Man and the Cobra&quot;, '' Road &amp; Track''-tydskrif, Augustus 2007 &lt;/ref&gt;

In Junie 1964 het Byrd saam met Eric Dolphy in Parys gespeel, slegs twee weke voordat Dolphy aan insulienskok gesterf het.

===Electric Byrd===
Teen 1969 se ''Fancy Free'' was Byrd besig om weg te beweeg van die hard bop jazz-idioom en ''jazzfusion'' en ''rhythm and blues'' begin opneem. Hy het saamgewerk met die Mizell Brothers (Larry en Fonce) vir ''Black Byrd'' (1973), wat jare lank Blue Note se topverkoper album was.&lt;ref name=yardley&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2013/02/12/arts/music/donald-byrd-renegade-jazz-trumpeter-dies-at-80.html |title=Donald Byrd, Jazz Trumpeter, Dies at 80 |first=William |last=Yardley |page=A28 |newspaper=The New York Times |date=February 11, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bluenote&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.bluenote.com/artists/donald-byrd/blackbyrd | last=Huey | first=Steve | title=Black Byrd (1972) | website=Bluenote.com | accessdate=2015-10-17 | archive-date=2020-08-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200809080034/http://www.bluenote.com/artists/donald-byrd/blackbyrd | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die Mizell-broers se opvolg albums vir Byrd, ''Street Lady'', ''Places and Spaces'' en ''Stepping into Tomorrow'' was ook groot verkopers, en was vir jare daarna 'n ryk bron van inspirasie vir ''acid jazz''-kunstenaars soos Us3. Die meeste materiaal vir die albums is deur Larry Mizell geskryf.

In 1973 het hy gehelp met die oprigting en mede-produksie van ''the Blackbyrds'', 'n fusion-groep bestaande uit destydse studente van Howard-universiteit&lt;ref name=&quot;Larkin&quot;/&gt; waar Byrd klas gegee het aan die musiek departement en sy Juris Doctor in 1976 verwerf het. Hulle het verskeie groot treffers behaal, waaronder &quot;''Happy Music''&quot;, &quot;''Walking in Rhythm''&quot; en &quot;''Rock Creek Park''&quot;.Gedurende sy termyn aan die North Carolina Central University gedurende die 1980's het hy 'n groep gevorm wat studente van die kollege ingesluit het, genaamd die &quot;125th St NYC Band&quot;. Hulle het drie albums opgeneem; ''Love Byrd'' en ''Words, Sounds, Colors and Shapes'' bevat musiek deur Isaac Hayes.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=When a Byrd Flew to North Carolina Central University|url=https://www.ncarts.org/comehearnc/365-days-music/when-byrd-flew-north-carolina-central-university|access-date=2020-07-31|website=www.ncarts.org|language=en|archive-date=2020-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731200947/https://www.ncarts.org/comehearnc/365-days-music/when-byrd-flew-north-carolina-central-university|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; die snit ''Love Has Come Around'' op ''Love Byrd'' het 'n diskotreffer geword.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Donald Byrd|url=https://www.billboard.com/music/donald-byrd/chart-history/DSI/song/353548|access-date=2020-07-31|website=Billboard}}&lt;/ref&gt; 

In die 1960's het Byrd (wat uiteindelik in 1982 sy doktorsgraad in musiekonderwys aan ''Teachers College'', Columbia-universiteit behaal het) aan 'n verskeidenheid tersiêre instellings onderrig gegee, waaronder Rutgers-universiteit, die Hampton Instituut, New York-universiteit, Howard-universiteit, ''Queens College'', ''Oberlin College'', [[Cornell-universiteit]], die ''North Carolina Central University'' en die ''Delaware State University''.&lt;ref&gt;[http://www.desu.edu/jazz-artist-donald-byrd-named-artist-residence-0 Dr. Donald Byrd Named Artist in Residence] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110728135541/http://www.desu.edu/jazz-artist-donald-byrd-named-artist-residence-0 |date=28 Julie 2011}}, ''DSU Press Release'', 4 September 2009.&lt;/ref&gt; Byrd het later in sy loopbaan teruggekeer na 'n ietwat ortodokse styl van jazz en drie albums uitgereik vir Orrin Keepnews se ''Landmark Records''. Byrd het in Teaneck, New Jersey, gewoon.&lt;ref&gt; [https://web.archive.org/web/20080927062323/http://www.nj.com/greatday/stories/more.html &quot; The State of Jazz: Meet 40 More Jersey Greats &quot;], ''The Star-Ledger'', 28 September 2003, backed up by the Internet Archive as of 27 September 2008. Besoek op 15 September 2017. &quot;Donald Byrd – One of the masters of post-bop trumpet and a noted educator, Byrd lives in Teaneck.&quot;&lt;/ref&gt; Byrd sterf op [[4 Februarie]] [[2013]] in Dover, Delaware op 80-jarige ouderdom.&lt;ref name=yardley /&gt;

==Diskografie==
===As leier===
Die lys is gerangskik ingevolge die jaar van opname (en vrystellingsdatum, waar dit verskil).
* ''Byrd Jazz'' (Transition Records, 1955 – vrygestel 1956)
* ''Byrd's Eye View'' (Transition, 1955 – vrygestel 1956)
* ''Byrd's Word'' (Savoy Records, 1955 – vrygestel 1956)
* ''2 Trumpets'' met Art Farmer (Prestige Records, 1956 – vrygestel 1957)
* ''The Young Bloods'' met Phil Woods (Prestige, 1956 – vrygestel 1957))
* ''Modern Jazz Perspective'' met Gigi Gryce (Columbia, 1957)
* ''Jazz Lab'' met Gigi Gryce (Columbia, 1957)
* ''New Formulas from the Jazz Lab'' met Gigi Gryce (Vik, 1957 – vrygestel 1982)
* ''Byrd Blows on Beacon Hill'' (Transition, 1956 – vrygestel 1957)
* ''At Newport'' met Gigi Gryce (Verve Records, 1957 – vrygestel 1958)
* ''Jazz Eyes'' (Regent Records, 1957)
* ''Jazz Lab'' met Gigi Gryce (Jubilee Records, 1957 – vrygestel 1958)
* ''Off to the Races'' (Blue Note Records, 1958 – vrygestel 1959)
* ''Byrd in Hand'' (Blue Note, 1959)
* ''At the Half Note Cafe'' (Blue Note, 1960)
* ''Byrd in Flight'' (Blue Note, 1960)
* ''Fuego'' (Blue Note, 1959 – vrygestel 1960)
* ''The Cat Walk'' (Blue Note, 1961 – vrygestel 1962)
* ''Royal Flush'' (Blue Note, 1961 – vrygestel 1962)
* ''Free Form'' (Blue Note, 1961 – vrygestel 1966)
* ''A New Perspective'' (Blue Note, 1963 – vrygestel 1964)
* ''I'm Tryin' to Get Home'' (Blue Note, 1964 – vrygestel 1965)
* ''Mustang!'' (Blue Note, 1966 – vrygestel 1967)
* ''Blackjack'' (Blue Note, 1967 – vrygestel 1968)
* ''Slow Drag'' (Blue Note, 1967 – vrygestel 1968)
* ''The Creeper'' (Blue Note, 1967 – vrygestel 1981)
* ''Fancy Free'' (Blue Note, 1969 – vrygestel 1970)
* ''Electric Byrd'' (Blue Note, 1970)
* ''Kofi'' (Blue Note, 1971 – vrygestel 1995)
* ''Ethiopian Knights'' (Blue Note, 1971 – vrygestel 1972)
* ''Black Byrd'' (Blue Note, 1972 – vrygestel 1973)
* ''Street Lady'' (Blue Note, 1974)
* ''Stepping into Tomorrow'' (Blue Note, 1974 – vrygestel 1975)
* ''Places and Spaces'' (Blue Note, 1976)
* ''Caricatures'' (Blue Note, 1976)&lt;ref name=&quot;Bluenote&quot;&gt;{{cite web |title=Donald Byrd |url=http://www.bluenote.com/artists/donald-byrd |website=Blue Note Records |accessdate=21 Januarie 2019 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AM discog&quot;&gt;{{cite web |title=Donald Byrd {{!}} Album Discography |url=https://www.allmusic.com/artist/donald-byrd-mn0000149946/discography |website=AllMusic |accessdate=21 Januarie 2019 |language=en-us}}&lt;/ref&gt;
* ''Thank You...For F.U.M.L. (Funking Up My Life)'' (Elektra Records, 1978)
* ''Chant'' (Blue Note, 1961 – vrygestel 1979)
* ''Donald Byrd and 125th Street, N.Y.C.'' (Elektra, 1979)
* ''Love Byrd'' (Elektra, 1981)
* ''Words, Sounds, Colors and Shapes'' (Elektra, 1982)
* ''Harlem Blues'' (Landmark Records, 1987 – vrygestel 1988)
* ''Getting Down to Business'' (Landmark, 1989 – vrygestel 1990)
* ''A City Called Heaven'' (Landmark, 1991)

===As ''sideman''===
'''Met Ahmad Jamal'''
* 1995 ''Big Byrd: The Essence Part 2''

'''Met Al Grey'''
* 1962: ''Snap Your Fingers'' (Argo)

'''Met Art Blakey'''
* 1956 ''The Jazz Messengers'' (Columbia)
* 1956 ''Originally''
* 1957 ''Art Blakey Big Band'' (Bethlehem)
* 1958 ''Holiday for Skins'' (Blue Note)

'''Met Art Farmer'''
* 1957 Art Farmer/Donald Byrd/Idrees Sulieman – ''Three Trumpets'' (Prestige)

'''Met Art Taylor''' 
* 1957 ''Taylor's Wailers'' (Prestige)

''''Met Bunky Green'''
*''My Babe'' (Vee-Jay, 1960 [1965])

'''Met Cal Tjader'''
* 1964 ''Soul Sauce'' (Verve)

'''Met Cannonball Adderley'''
* 1955 ''Discoveries''

'''Met Chris Connor''' 
* 1959 ''Ballads of the Sad Cafe''

'''Met [[Dexter Gordon]]'''
* 1964 ''One Flight Up'' (Blue Note)
* 1965 ''Ladybird'' (SteepleChase)

'''Met Dizzy Reece'''
* 1958 ''Blues in Trinity'' (Blue Note)

'''Met Doug Watkins'''
* 1956 ''Watkins at Large'' (Transition)

'''Met Duke Pearson'''
* 1962 ''Hush!'' (Jazztime)
* 1964 ''Wahoo!'' (Blue Note)

'''Met Elmo Hope'''
* 1956 ''Informal Jazz'' (Prestige, 1956)

'''Met Ernie Wilkins'''
* 1955 ''Top Brass'' (Savoy)

'''Met Eric Dolphy'''
* 1964 ''Naima''
* 1964 ''Last Recordings'' / ''Unrealized Tapes''

'''Met Gene Ammons'''
* 1956 ''Jammin' with Gene'' (Prestige)

'''Met Gene Harris'''
* 1977 ''Tone Tantrum''

'''Met George Wallington'''
* 1955 ''Live at the Bohemia'' (Progressive, 1955; Prestige, 1970)
* 1956 ''Jazz for the Carriage Trade'' (Prestige)
* 1957 ''The New York Scene'' (Prestige)
* 1957 ''Jazz at Hotchkiss'' (Savoy)

'''Met Gigi Gryce'''
* 1957 ''Jazz Lab'' (Jubilee)
* 1957 ''Gigi Gryce and the Jazz Lab Quintet'' (Riverside)
* 1957 ''At Newport'' (Verve)
* 1957 ''Modern Jazz Perspective'' (Columbia)
* 1957 ''New Formulas from the Jazz Lab'' (Vik)

'''Met Guru ''' 
* 1993 ''Guru's Jazzmatazz, Vol. 1''
* 1995 ''Guru's Jazzmatazz, Vol. 2: The New Reality''

'''Met Hank Jones'''
* 1955 ''Quartet-Quintet'' (Savoy)
* 1955 ''Bluebird'' (Savoy)

'''Met Hank Mobley'''
* 1956 ''The Jazz Message of Hank Mobley'' (Prestige)
* 1956 ''Mobley's Message'' (Prestige)
* 1956 ''Jazz Message No. 2'' (Savoy)
* 1956 ''Hank Mobley Sextet'' (Blue Note)
* 1957 ''Hank'' (Blue Note)
* 1963 ''No Room for Squares'' (Blue Note)
* 1963 ''Straight No Filter'' – released 1986 (Blue Note)
* 1963 ''The Turnaround!'' (Blue Note)
* 1967 ''Far Away Lands'' (Blue Note)

'''Met [[Herbie Hancock]]'''
* 1963 ''My Point of View'' (Blue Note)

'''Met Horace Silver'''
* 1956 ''Silver's Blue'' (Epic)
* 1956 ''6 Pieces of Silver'' (Blue Note)

'''Met Jackie McLean'''
* 1955 ''Presenting... Jackie McLean'' (Ad Lib) (Jubilee 1958)
* 1956 ''Lights Out!'' (Prestige)
* 1956 ''4, 5 and 6'' (Prestige)
* 1959 ''New Soil'' (Blue Note)
* 1959 ''Jackie's Bag'' 3 tracks (Blue Note)
* 1963 ''Vertigo'' – vrygestel 1980 (Blue Note)

'''Met Jimmy Smith'''
* 1957 ''A Date with Jimmy Smith Volume One'' (Blue Note)
* 1957 ''A Date with Jimmy Smith Volume Two'' (Blue Note)

'''Met Jimmy Heath'''
* 1963 ''Swamp Seed'' (Riverside)

'''Met Jim Timmens'''
* 1958 ''Gilbert and Sullivan Revisited'' (Warner Bros.)

'''Met [[John Coltrane]]'''
* 1958 ''Lush Life '' (Prestige)
* 1958 ''The Believer '' (Prestige)
* 1958 ''The Last Trane'' (Prestige)
* 1958 ''Black Pearls'' (Prestige)

'''Met Johnny Griffin'''
* 1958 ''Johnny Griffin Sextet'' (Riverside)

'''Met Kenny Burrell'''
* 1956 ''All Night Long '' (Prestige)
* 1957 ''All Day Long'' (Prestige)
* 1957 ''2 Guitars'' (Prestige)

'''Met Kenny Clarke'''
* 1955 ''Bohemia After Dark'' (Savoy)
* 1956 ''Klook's Clique'' (Savoy)

'''Met Kenny Drew''' 
* 1957 ''This Is New'' (Riverside)

'''Met Lou Donaldson'''
* 1957 ''Wailing With Lou'' (Blue Note)
* 1957 ''Lou Takes Off'' (Blue Note)

'''Met Manny Albam/Teo Macero'''
* 1959 ''Something New, Something Blue''
'''Met Michel Legrand'''
* 1958 ''Legrand Jazz''

'''Met Mundell Lowe'''
* 1959 ''TV Action Jazz!''

'''Met Oscar Pettiford'''
* 1955 ''Another One''
* 1957 ''Winner's Circle''

'''Met Pepper Adams'''
* 1958 ''10 to 4 at the 5 Spot'' (Riverside)

'''Met Paul Chambers'''
* 1956 ''Whims of Chambers'' (Blue Note)
* 1957 ''Paul Chambers Quintet'' (Blue Note)

'''Met Phil Woods'''
* 1956 ''Pairing Off'' (Prestige)

'''Met Red Garland'''
* 1957 ''All Mornin' Long'' (Prestige)
* 1957 ''Soul Junction'' (Prestige)
* 1957 ''High Pressure'' (Prestige)

'''Met Rita Reys en The Jazz Messengers'''
* 1956 ''The Cool Voice of Rita Reys''

'''Met Sam Rivers'''
* 1967 ''Dimensions &amp; Extensions''

'''Met Solomon Ilori'''
* 1964 ''African High Life''

'''Met Sonny Clark'''
* 1957 ''Sonny's Crib'' (Blue Note)
* 1959 ''My Conception'' (Blue Note)

'''Met Sonny Rollins''' 
* 1956 ''Sonny Rollins, Volume 1'' (Blue Note)
* 1978 ''Don't Stop the Carnival'' (Milestone)

'''Met Stanley Turrentine'''
* 1967 ''A Bluish Bag''

'''Met [[Thelonious Monk]]''' 
* 1959 ''The Thelonious Monk Orchestra at Town Hall'' (Riverside)

'''Met Walter Davis Jr.'''
* 1959 ''Davis Cup'' (Blue Note)

'''Met Wes Montgomery'''
* 1965 ''Goin' Out of My Head''

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
*{{allmusic|class=artist|id=p60833}}
*{{IMDb name|0126014}}
*[http://www.jazzdisco.org/donald-byrd/discography Donald Byrd] diskografie by jazzdisco.org
*[http://www.newyorkjazzworkshop.com/donald-byrd Donald Byrd] by newyorkjazzworkshop.com

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Byrd, Donald}}
[[Kategorie:Geboortes in 1932]]
[[Kategorie:Sterftes in 2013]]
[[Kategorie:Amerikaanse musici]]</text>
      <sha1>48ohdno5q3wdrbcce4usznjlr2omob3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Joachim Nikolaus von Dessin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>384478</id>
    <revision>
      <id>2924705</id>
      <parentid>2915932</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T12:48:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2924705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106925" sha1="4kczzlx56naht2qenmhlp8kwp6yltal" xml:space="preserve">[[Lêer:Dessin-Wappen 1840.PNG|duimnael|Von Dessin familiewapen]]

'''Joachim Nikolaus von Dessin''' (* 1704 in [[Rostock]]; † [[18 September]] [[1761]] in [[Kaapstad]])
&lt;ref name=&quot;heeselombard1989.bl.64&quot;&gt;Heese, J.A. &amp; Lombard, R.T.J. 1989. ''Suid-Afrikaanse geslagregisters''. Deel 2, D-G. Pretoria: RGN, bl. 64&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot;&gt;Tyrrell-Glynn, W. 1968. &quot;Von Dessin&quot;. In: De Kock, W.J. (hoofred.). ''Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek''. Deel I. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, pp. 899 - 890.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter'' Darmstadt: Turris-Verlag. S. 141,156&lt;/ref&gt; word deur die bemaking van sy 3 856 boekdele&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Boëseken1985.74&quot; /&gt; (insluitend 9 atlasse en 72 manuskripte)&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.89&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210814202233/https://knaw.versie1.online/DL/publications/PU00010214.pdf Bax, D. 1970. ''Zuid-Afrika's eerste openbare verzameling op het gebied van kunst en etnologie 1764–1821''. Amsterdam:North-Holland Publishing Company, p. 89]&lt;/ref&gt; en ander rariteite (''Dessiniarium'') aan die [[NG Kerk]] (Kaapse Kerk), soos in sy testament bemaak op 2 Julie 1761,&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://dbnl.org/tekst/aa__001biog05_01/aa__001biog05_01_0281.php A.J. van der Aa. 1858. ''Biographisch woordenboek der Nederlanden''. Deel 4. Haarlem: J.J. van Brederode]&lt;/ref&gt; onthou as die grondlegger van die Suid-Afrikaanse openbare [[biblioteek]]. Sy &quot;herebiblioteek&quot; was die grootste versameling boeke in die Kaapstad van die 18de eeu, en vorm die kern waaromheen die hele Suid-Afrikaanse biblioteekwese ontwikkel het.&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot;&gt;[https://journals.co.za/doi/pdf/10.10520/AJA0018229X_1280 Van Wyk, C.B. 1961. Die geskiedenis van die eerste openbare biblioteek in Suid-Afrika. ''Historia'' 6 (4): 288-290.]&lt;/ref&gt;

== Lewensoorsig ==
=== Grootwordjare: uit en weer tuis ===
Joachim Nikolaus von Dessin is in 1704 te Rostock gebore uit 'n ou Mecklenburgse aristokratiese familie.&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210814202233/https://knaw.versie1.online/DL/publications/PU00010214.pdf Bax, D. 1970. ''Zuid-Afrika's eerste openbare verzameling op het gebied van kunst en etnologie 1764–1821''. Amsterdam:North-Holland Publishing Company, p. 7]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.18&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p. 18&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.141&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.79&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt; Hy was die oudste van twee seuns&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.79&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.141.142&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter''. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 141–142)&lt;/ref&gt; van Christian Adolf von Dessin en Margaretha Elisabeth (née Von Hünemörder)&lt;ref name=&quot;heeselombard1989.bl.64&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.141&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter''. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 141)&lt;/ref&gt; wat in 1702 getroud is.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt; Sy broer, August Christian, is op 15 Januarie 1706 gedoop.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.141.142&quot; /&gt; Sy vader was 'n offisier (die Duitse bronne gee ''Kapitän'' of ''Hauptmann'') in diens van koning Karel XII van Swede.&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.18&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.141&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.79&quot; /&gt; In 1716, toe Joachim twaalf jaar oud was, sterf sy moeder.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.18&quot; /&gt; Sy vader word krygsgevange geneem en leef in 1718 as “Gevangene op Parool” in Rostock; wat totale verarming vir die gesin meebring.&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.18&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.142&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter''. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 142)&lt;/ref&gt; Sy vader tree dieselfde jaar wel in sy tweede huwelik&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt; met Catharina Juliana von Klinkowström (oorlede 1739).&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;

Joachim Nikolaus verlaat reeds vroeg die ouerhuis.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt; Een bron vermeld die Markgravin van Brandenburg ('n Pruisiese prinses) het haar oor die 13-jarige ontferm.&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt; Gewoonlik word slegs genoem Von Dessin het as 13-jarige tot die hofhouding toegetree, waar hy as page (hofknaap)&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt; gewerk het vir die Markgraaf Albert Friedrich von Brandenburg, 'n neef van Koning Frederik I Pruise, en hoe hy later sy skoolopleiding ontvang het aan die Koninklike Joachimsthaler Gimnasium in Berlyn.&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.18&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.142&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC99.2.16&quot;&gt;[http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23026 Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa. C. 99 pp. 2-16] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210819204357/http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23026 |date=19 Augustus 2021 }} (kyk voetnota)&lt;/ref&gt;

Ondertussen sit Joachim se vader in 'n versoekskrif (12 Augustus 1718) aan die Hertog Leopold von Mecklenburg sy benarde situasie uiteen. Sy oudste het wel as page tot die koninklike hof van Pruise toegetree, en nog net hier en daar skort iets met sy onderhoud. Sy jongste seun het hy in die sorg van 'n plattelandse predikant gelaat, maar dié knaap is egter op die afdraande pad, tot groot verdriet en kommer van die vader, en juis daarom vind hy troos in sy oudste seun se goeie gedrag en vooruitgang.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;

Christian Adolf von Dessin skryf op 12 April 1721 aan sy swaer Joachim Otto von Hünemorder oor die vordering en vooruitgang wat sy 17-jarige seun nou maak. En dit strek hom, as vader, tot “eer, vreugde en vertroosting”. Nie alleen is Joachim Nikolaus von Dessin vlytig en deur almal geliefd nie, maar hy is ook goed onderleg in Frans en Latyn.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.18&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.142&quot; /&gt;

Christian Adolf von Dessin sterf in 1722.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p. 19&lt;/ref&gt;

[[Otto Mentzel]] (wat Von Dessin later weer in die Kaap sou raakloop) onthou sy skoolmaat en tydgenoot&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt; in sy reisbeskrywing so:&lt;ref name=&quot;Mentzel1785&quot; /&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width: 300px;&quot; | Oorspronklike Duits
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width: 300px;&quot; | Afrikaans (Immelman-vertaling)&lt;ref name=&quot;Immelman1968.18&quot; /&gt;
|-
| Ich habe ihn von Jugend auf gekannt. Er ist Anno 1720, mein Coætanus und Schulkamerad bei einem Professor des Joachimthalschen Gymnasii in Berlin, Namens Wencko, einem ehemaligen Jesuiten gewesen, welcher außerhalb dem Gymnasio eine Privat Kostschule heilt. Damals trug dieser Herr Dessin die Livree der Marggräfin Albrecht Königl. Hoheit, und es hieß, diese Prinzeßin wolte ihn studiren lassen; Allein nach Höchstdero seligem Absterben, mochte er wohl sein Unterkommen nicht gefunden haben; denn er war bald und noch sehr jung nach Afrika gegangen, […] || Ek ken hom al van my jeug af. In 1720 was hy my tydgenoot en skoolmaat in die Joachim-Gymnasium in Berlyn onder 'n bejaarde Jesuïet, professor Wencke, wat buiten die gimnasium 'n privaat kosskool bestuur het. Von Dessin het destyds die livrei gedra van H.K.H. die markgravin Albrecht, d.w.s. hy is op koste van die Prinses opgevoed. Dit skyn egter dat hy ná haar afsterwe geen pos aan die hof gekry het nie, want kort daarna, toe hy nog bloedjonk was, het hy na Afrika vertrek.
|}

Nog nie, want Von Dessin maak in hierdie jare nou eers sy opgang by die Brandenburgse Hof. Hy word in 1723 tot kamerjonker (of kamerheer)&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt; benoem&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.79&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.143&quot; /&gt; Hy verlaat egter die diens in 1725 en keer na Mecklenburg terug, en leef daar vir ’n rukkie op die erfenissie wat sy moeder gelaat het.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.143&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter''. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 143)&lt;/ref&gt;

Daarna gaan hy amptelik op 7 November 1726, as “Jochem Niclaesz Dessin” in die boeke, as soldaat in diens van die V.O.C., op die ''Ketel'' aan boord in Amsterdam; ingeskryf teen 'n gasie van nege gulden per maand.&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC99.2.16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.143&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/index/nt00444/ca475916-c864-11e6-9d8b-00505693001d Nationaal Archief: VOC: Opvarenden, Voornaam opvarende: Jochem]&lt;/ref&gt;

Iets oor die skip self:

Die ''Ketel'' is in 1721 op die Rotterdamse skeepswerf gebou, en vir hierdie vaart gebruik deur die Kamer van Amsterdam. Die skipper agter die stuur is Jacobus Toorn (of Jakob Thoorn).&lt;ref&gt;[https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/index/nt00444/ca45b084-c864-11e6-9d8b-00505693001d Nationaal Archief: VOC-opvarenden – Jacobus Toorn]&lt;/ref&gt; Hy vertrek uit [[Texel]] op 7 November 1726, maar moes blykbaar omdraai, want die skip is vir 'n week lank, vanaf 21 November tot 28 November 1726, terug in Texel. Vier seeliede het gedros, en een soldaat het matroos geword. Die skip het ook in Engeland aangedoen by Portsmouth vanaf 5 Desember tot 19 Desember 1726.&lt;ref name=&quot;huygensvoyage2675.2&quot;&gt;[http://resources.huygens.knaw.nl/das/detailVoyage/93757 Details of voyage 2675.2 from Texel to Batavia]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt; Uiteindelik kom die skip in die Kaap aan op 16 April 1727, waar Von Dessin voet aan wal sit,&lt;ref name=&quot;heeselombard1989.bl.64&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot;&gt;[https://www.carolinum.de/wp-content/uploads/042_sommer65.pdf Wendland, W. 1965. Joachim Nikolaus von Dessin. ''Carolinum'' 28(42) Sommer. S. 63]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.79&quot;&gt;Mullen, S.J. 1976. J.N. von Dessin and the Dessinian Collection. ''Lantern'' (Junie-uitgawe) XXV(4):79&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC99.2.16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.146&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter''. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 146)&lt;/ref&gt; vertrek presies 'n maand later uit die Kaap op 16 Mei 1727 en kom in Batavia aan op 24 Julie 1727.&lt;ref name=&quot;huygensvoyage2675.2&quot; /&gt; Die reis vanaf Texel tot in die Kaap het dus 160 dae geduur, oftewel 5 maande, 1 week en 2 dae.
Die ''Ketel'' vertrek eers weer op 26 Oktober 1727 uit Batavia, kom in die Kaap aan op 26 Januarie 1728, vertrek weer op 9 Februarie 1728 uit die Kaap, en kom in Goeree op 14 Junie 1728 aan.&lt;ref&gt;[http://resources.huygens.knaw.nl/das/detailVoyage/97545 Details of voyage 6714.2 from Batavia to Goeree]&lt;/ref&gt; Vergeleke met die vaart tussen Texel en die Kaap, het die terugreis vanaf die Kaap na Goeree dus 126 dae, oftewel 4 maande en 5 dae geduur.

=== 'n Nuwe lewe aan die Kaap ===
==== Die besluit ====
Dit bly 'n raaisel waarom Von Dessin so 'n radikale besluit geneem het. Om jou uitmuntende geleerdheid en adellike hoflewe as kamerjonker én edelman sommerso te verruil vir 'n hoogs primitiewe bestaan in 'n vreemdelingelegioen, gewoonlik ook nog bevolk deur die jongmans uit 'n armoedige agtergrond,&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt; het mense met rede laat gis.&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.143&quot; /&gt; Van die geskiedskrywers het 'n paar skote in die donker gewaag, wat geeneen deur bepaalde bewyse gestaaf word nie.&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;

Mentzel voer aan die dood van die Markgravin (sy beskermvrou) het 'n doodloopstraat of uitsigloosheid vir verdere bevordering, opvoeding, ontwikkeling en toekomsmoontlikhede aan die Brandenburgse vorstehuis beteken.&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt; Dit bly 'n moontlikheid, al is dit dan ook nie dadelik, soos Mentzel in sy reisbeskrywing beweer het nie.

Ander voer aan die jongman se Wanderlust en avontuurlus/-sin was te groot vir hierdie klein, eng, vervelige, voorspelbare en bekrompe Duitse vorstehuisie, wat tog net sy vooruitgang sou strem.&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.143&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.79&quot; /&gt; Al het die Goue Eeu reeds 'n paar dekades tevore oorgewaai, is Amsterdam steeds dié trekpleister vir avontuurlustige jongmense, wat gelok is deur verhale van “fabelagtige rykdom van die Verre Ooste”.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt; Die soldatelewe sien wel bietjie anders daaruit.

In dieselfde asem kon die armoede tuis (deur sy vader se gevangesetting) hom na die welvarender Holland gedryf het.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.143&quot; /&gt; Dit was niks ongewoon van sy verarmde standgenote om, net soos hy, by die V.O.C. 'n skoon lei te begin nie. Maar om soldaat te wees, het egter wel beteken jy behoort tot die laagste stand onder die aangesteldes van hierdie Hollandse maatskappy,&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.143&quot; /&gt; “die voorspoedigste en grootste handelsonderneming van die eeu.”&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt;

Van die ou geskiedskrywers beweer selfs Joachim Nikolaus von Dessin was in 'n tweegeveg betrokke,&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.143&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.63&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.79&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt; of 'n geskil&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt; en het op die vlug geslaan, maar hierdie stelling word as versinsel beskou.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt; Daar bestaan geen dokument wat hierdie bewering staaf nie.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt; Toe 'n hofsaak buitendien tussen die Von Dessins en die Von Ketelhodts oor erfgrond tien jaar later woed, sou die teenparty ongetwyfeld hierdie puntjie kon opgehaal het. Al wat die Von Ketelhodts egter van Joachim Nikolaus von Dessin af weet, is dat hy nuwe heenkome in Holland gaan soek het toe sy erfgeldjies opgedroog het.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt; Opvallend genoeg is dit wel sy oom, Joachim Christian von Dessin, wat in 1704 in 'n tweegeveg in Hongarye gesneuwel het.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;

==== Sosiale opgang ====
Solank [[Pieter Gysbert Noodt]] goewerneur van die Kaap was, dien Von Dessin nog as soldaat.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt;
Met die afsterwe van die goewerneur in 1729 ontdek die owerheid blykbaar Von Dessin se verborge talente: hy word in daardie jaar van sy militêre diens vrygestel en benoem tot klerk by die Sekretariaat van Justisie teen 20 gulden per maand.&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC99.2.16&quot; /&gt; 'n Ander bron voer aan hy het gewoon die assistent van die sekretaris van die raad van justisie geword. &lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;Uiteindelik kom sy kennis van [[Latyn]] tot sy reg: hy sit sy studies nauurs voort en later praktiseer hy as notaris vir byverdienste;&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt; die talryke (meer as 300) regsboeke in sy biblioteek getuig daarvan.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.20&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p. 20&lt;/ref&gt;

Op 10 Desember 1730 is hy met Christina Ehlers (gebore 1703 in die Kaap) getroud; sy is die dogter van die meesterbakker/bakkersbaas Christian Ehlers en Barbara de Savoye.&lt;ref&gt;[https://play.google.com/books/reader?id=4_kDYVFlFU0C&amp;pg=GBS.PA204&amp;hl=en_ZA De Villiers, C.C. 1893. Ehlers. In: ''Geslacht-Register der Oude Kaapsche Familien. Deel 1 - A tot J.'' Kaapstad: Van de Sandt de Villiers, p. 204]: &quot;Christina, gehuwd 10 December 1730 met Joachim Nicolaas van Dessin, van Rostok.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;heeselombard1989.bl.64&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC82.104.106&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC99.2.16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.79&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19.20&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p. 19-20&lt;/ref&gt;

Christian Ehlers (ook gespel Christiaan Eelers) het net soos Von Dessin ook as soldaat van Duitse afkoms&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt; in die Kaap aangekom, in 1697 vryburger geword en vanaf 1700 meesterbakker geword,&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.147&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter''. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 147)&lt;/ref&gt; maar is in 1704 oorlede.&lt;ref name=&quot;TanapC82.104.106&quot; /&gt;

Barbara Theresia de Savoye is 1673 in Gent gebore.&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt; Sy is die dogter van Hugenootstamvader Jacques de Savoye en Marie Madeleine le Clercq van Tournai (of: Tournay), wat per skip, die ''Oosterlandt'', in 1688 na die Kaap gekom het. Ná haar eerste man se afsterwe in 1704, trou sy met Elias Ki(e)na van Amsterdam in 1706. Barbara is in 1729 oorlede, dus, vóór die troue van die egpaar Von Dessin.&lt;ref&gt;Botha, C.G. 1939. ''Die Kaapse Hugenote''. Vertaling: Malherbe-Leliveld, M. Kaapstad: Nasionale Pers. pp. 106-107&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC82.104.106&quot;&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=22768 |title=Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa Reference code: C. 82, pp. 104-106. |access-date=23 Augustus 2021 |archive-date=21 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210821125003/http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=22768 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Barbara Theresia de Savoye was duidelik 'n vermoënde vrou, as mens haar testament deurlees wat sy aan haar twee volwasse kinders (van Ehlers) en drie minderjarige kinders (van Kina) bemaak het. Gemeet aan haar slawe en lyfeienes, het 'n huis, 'n erf, &quot;plaats ofte hoffstede&quot; (dus, 'n [[plaas]]) met lewende hawe, maar ook heelwat implemente van die bakkery aan haar behoort.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/mooc/main_article.cfm?id=MOOC8%2F5%2E22a |title=Inventories of the Orphan Chamber Cape Town Archives Repository, South Africa: 6 Januarij 1729 |access-date=23 Augustus 2021 |archive-date=22 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822083743/http://databases.tanap.net/mooc/main_article.cfm?id=MOOC8%2F5.22a |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Daarbewens het sy ook diere en plaasimplemente op haar seun se plaas besit.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/mooc/main_article.cfm?id=MOOC8%2F5.22b |title=Inventories of the Orphan Chamber Cape Town Archives Repository, South Africa: MOOC8/5.22b 16 Januarij 1729 |access-date=23 Augustus 2021 |archive-date=22 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822083742/http://databases.tanap.net/mooc/main_article.cfm?id=MOOC8%2F5.22b |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Maar Christina Ehlers self het hoofsaaklik net linnegoed, eetgerei, 'n bed, 'n katel en 'n slavin geërf.&lt;ref&gt;[http://databases.tanap.net/mooc/main_article.cfm?id=MOOC8%2F5.22c Inventories of the Orphan Chamber Cape Town Archives Repository, South Africa: MOOC8/5.22c 6 Februarij 1729]&lt;/ref&gt;

Op die vraag waarom 'n edelman met geleerdheid (slegs enkeles aan die Kaap was goed toegelê in die Latyn en Frans) hom met die dogter van 'n eenvoudige bakker sou bemoei (sowel haar biologiese as stiefvader was bakkers), glo van die biograwe Von Dessin het sy pad na sosiale opgang in die Kaap ingetrou. Hy was in 1730 immers maar oor net meer as 'n jaar lank 'n klerk by die Sekretariaat van Justisie,&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.147&quot; /&gt; die aantal hubare vroue aan die Kaap van Europese afkoms kon mens op jou vingers tel (daar was ook geen adellikes onder hulle te kus en te keur nie), en bowendien was hierdie familie reeds goed ingesete, en toebedeel met aansienlike grondbesit.&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.147&quot; /&gt; Hierdie sterk familiebande sal tot sy voordeel strek.

Selfs uit die graf kon die invloedryke “skoonvader”, Elias Kina (ook 'n broodbakker sedert 1712 vir verbygaande skepe,&lt;ref name=&quot;TanapC37.46.63&quot;&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=22027 |title=Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa Reference code: C. 37, pp. 46-63. |access-date=23 Augustus 2021 |archive-date=21 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210821125010/http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=22027 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; in 1714 oorlede) Von Dessin toegang bied tot die regte kringe en sosiale opgang moontlik maak.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt; Kina was voorheen 'n intieme vriend van Adam Tas.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.20&quot; /&gt; Von Dessin se vrou se bloedverwante of aangetroude familie, soos die De Savoyes, Kinas, d’Aillys en Rheniusse was koloniste van aansien.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.22&quot; /&gt;

In 1731 doop die egpaar Von Dessin hul enigste kind en dogtertjie Barbara Theresia von Dessin,&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.147&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.79.80&quot;&gt;Mullen, S.J. 1976. J.N. von Dessin and the Dessinian Collection. ''Lantern'' (Junie-uitgawe) XXV(4):79-80&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC99.2.16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt; wat op 16 Desember 1731 gebore is.&lt;ref name=&quot;heeselombard1989.bl.64&quot; /&gt;

Oor presies wanneer Von Dessin tot boekhouer bevorder is in die V.O.C., heers daar geen eenstemmigheid nie: een voer 1733 aan,&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt; maar dit blyk eerder 1735 is die juiste jaartal.&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.147&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC99.2.16&quot; /&gt; In die kladnotule van 21 Junie 1735 staan daar: &quot;Dessein tot boekhouder à ƒ30 gevordert.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23022 |title=Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa Reference code: C. 98, pp. 74-78. |access-date=23 Augustus 2021 |archive-date=21 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210821135528/http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23022 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Na meer as 10 jaar ná sy aankoms beklee hy die belangrike pos van Sekretaris van die Weeskamer,&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Coetzee1968.409&quot;&gt;Coetzee, P.C. 1968. Die Afrikaner en die Biblioteek. In: Pienaar, P. de V. (red.). ''Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Bpk. p. 409&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC99.2.16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.80&quot;&gt;Mullen, S.J. 1976. J.N. von Dessin and the Dessinian Collection. ''Lantern'' (Junie-uitgawe) XXV(4):80&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.147&quot; /&gt; teen nog 30 gulden per maand.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.147&quot; /&gt; Op 24 Desember 1737 het Von Dessin die eed afgelê.&lt;ref name=&quot;tanap23112&quot;&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23112 |title=Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa Reference code: C. 105, pp. 21-26. |access-date=23 Augustus 2021 |archive-date=18 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818153154/http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23112 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Vergeleke met die karige soldy waarmee hy begin het en vir twee jaar (108 gulden per jaar) sedert sy aankoms moes tevrede wees, is sy salaris as beampte heel skaflik. As assistent styg sy inkomste vanaf 240 gulden per jaar geleidelik tot op 360 gulden per jaar.&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.147&quot; /&gt; In 1743/1744 is hy, met behoud van hierdie pos, deur die Kommissaris baron G.W. van Imhoff bevorder tot onderkoopman&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC99.2.16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt; teen 40 gulden per maand, dus 480 gulden per jaar.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.19&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.147&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23376 Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa Reference code: C. 123, pp. 94-138]&lt;/ref&gt; Daar is egter sedert 1740 reeds aansoek gedoen om bevordering tot hierdie posisie.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23189 |title=Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa Reference code: C. 113, pp. 94-103. |access-date=23 Augustus 2021 |archive-date=21 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210821154837/http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23189 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Toe die goewerneurgeneraal Gustaaf Willem van Imhoff in Februarie 1743 by die Kaap aandoen, het Von Dessin sy kans waargeneem om bevordering te vra tot die rang &quot;onderkoopman&quot;, met behoud van die ander pos, wat die volgende jaar ook toegestaan is.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt; Die rang self was eintlik onbelangrik, en daar was geen beperkte hoeveel mense wat hierdie rang mag hê nie, maar dit is vir onkreukbaarheid en verdienstelikheid beloon.&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.147&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt;

Von Dessin het egter nie alleen kantoorwerk gedoen nie. Hy het hom ook in die handel begewe, soos die baie ander koloniste. Sy huis is beskikbaar gestel vir inwoning of huisvesting aan skeepsoffisiere en reisigers, wat tot maande kon vertoef (en hy het handelskorrespondente met wie hy goed bevriend was gevra om 'n goeie woordjie vir hom te doen onder hul kennisse). Loonorders van Kompanjiesdienare kon teen 'n vaste wisselkoers aan die Kaap opgekoop word en in Nederland teen 'n hoër koers ingekasseer word, wat 'n wins gelewer het.&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.20&quot; /&gt;

Von Dessin se eintlike welgesteldheid is nie te vinde by die salaris wat die V.O.C. aan hom betaal het nie. Dit kan eerder toegeskryf word aan die handel, spekulasie, die notarispraktyk, deur herberg te verskaf, en teen die laat vyftigerjare het Von Dessin verskeie huurhuise besit en geld op verband uitgesit. Lewende hawe soos beeste, skape en varke wat hy besit het, het op vriende se plase gewei.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.21&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p.21&lt;/ref&gt;

Samevattend kan gesê word Von Dessin het vinnig opgang gemaak danksy 'n goeie opvoeding, intelligensie, aanpassingsvermoë (wat sy beheersing van Nederlands insluit),&lt;ref name=&quot;Immelman1968.20&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.65&quot; /&gt; 'n gunstige huwelik, goeie kontakte en die opbou van 'n ruim portefeulje.&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;

Maar dan was daar ook die twee erfporsies van familielede wat hierby ingereken moet word, wat die uitkoms was ná 'n lang en uitgerekte hofsaak in Duitsland.

=== Die hofsaak ===
In 1731 erf Von Dessin by sy grootmoeder van vaderskant. Sy sterf as weduwee en hofdame (“Hofmeisterin”) van Worgewitz in Plön.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.149&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter.'' Darmstadt: Turris-Verlag. S. 149&lt;/ref&gt;

In 1737 begin 'n lang en uitgerekte hofsaak wat tot 1754 sal voortduur.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.149&quot; /&gt;

Reeds in 1745 het Von Dessin gehoor dat sy oom, die luitenant (uit diens) Joachim Otto von Hünemörder, voorheen die besitter van drie landgoedere (Fiensdorf, Alversdorf en Harmsdorf) gesterf het. Op 26 Mei 1745 het Von Dessin, as susterskind van die afgestorwene, deur die prokureur van sy broer (dr. Andreas Vogel, van Rostock) ook aanspraak op die boedel gemaak. Die antwoord van sy verteenwoordiger is op 12 Junie 1746 aan hom geskryf, maar kom eers teen die einde van die jaar in die Kaap aan. Nou juis op daardie oomblik was Von Dessin as kommissaris op sy diensreis/uitgebreide inspeksietoer na die binneland; hy keer eers teen einde April 1747 terug Kaap toe. In Oktober 1747 besoek sy broer (August Christian) hom in die Kaap om hierdie erfsaak te bespreek. August Christian vertoef tot 28 April 1748 en keer weer terug Duitsland toe.&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.148&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter.'' Darmstadt: Turris-Verlag. S. 148&lt;/ref&gt;

Van die boedel sou August Christian egter nie 'n reaal of 'n penning te siene kry nie, want hy sterf in 1753, min of meer 'n jaar vóór die hofgeding uiteindelik in 1754 tot 'n einde kom, en daar met die Von Ketelhodts (wat die alleenreg wou hê op hul vader se landgoedere) tot 'n vergelyk gekom is.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.149&quot; /&gt;

Nietemin bemaak Von Dessin op 2 Julie 1761 aan sy broer die volgende:&lt;ref name=&quot;Bouwstoffen&quot; /&gt;
{{cquote|
eene som van 2000 Rijkx. voorts nog de „Hunemulderse en Schaakse erffenisse”, die, door † van mijn' oom en moeye van moederszijde uit voorm. Hertogdom Mecklenb., rechtmatig aanbestorven en thans nog onder frivole cavellatien van mijn neef den heer v. Keetelhoed berustende, die sedert vele jaren dies afleveringe door veele onreedelijke uitwegen heeft gezocht, zoodat ik deswegens tot verkrijging dier erffenisse heb moeten aanstellen en qualificeren, den heer Jan George Burgman dr. en profr, te Rostock enz.
}}

Dit is onduidelik of ''moeye'' die vervorming van ''moei'' is, die ou Nederlands vir ''tante'', in die enkelvoud. ''Moeye'' kan egter ook die meervoud wees, vir ''moeien'' (dus, ''tantes''), waarvan die slot –n moontlik nie in die spreektaal uitgespreek word nie.

Nou verskil die bronne: volgens die een bron is Joachim Nikolaus von Dessin altesaam 3 000 riksdaalders toebedeel;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt; 'n ander vermeld slegs 2 000 riksdaalders.&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.149&quot; /&gt; Maar albei is dit eens: 1 000 hiervan laat hy aan sy skoonsuster (Luise Sophia von Kalkreuther, nou weduwee ná August Christian se afsterwe)&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.149&quot; /&gt; reeds in 1758 na.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;

Die res van sy erfporsie hou die opvolger van dr. Vogel, by name notaris en die burgemeester, dr. Johann Georg Burgmann, van Rostock, sommer vir homself. Hiervan was Von Dessin, woonagtig in Kaapstad, natuurlik salig onbewus.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.149&quot; /&gt; Sy onkunde spreek boekdele in sy testament, waarin hy die heer Ketelhodt beskuldig dat sy erfgeld &quot;onder frivole cavellatien&quot; van hom weerhou is.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.149&quot; /&gt;

Asof hierdie onkunde in sy testament nie duidelik, tragies en ironies genoeg is nie, bedank hy boonop in 1758, per brief, op oordrewe wyse en met die hoogste titulatuur en dienspligtigheid die einste dr. Burgmann, uit pure verligting dat die hofsaak uiteindelik verby is, met die woorde: ''Ew. HochEdel-gebohr. werden mich hierdurch Zeitlebens zum höchsten verpflichten, und mir endlich erlauben, daß nebst schuldigster Empfehlung mit Offerte meiner Person mich nenne, HochEdelgebohrner, Hochgeehrtester Herr Doktor Ew. HochEdelgebohrn. verschuldigster Diener J. N. von Dessin.''&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;

Maar nog is het einde niet. Op 26 Februarie 1762 stuur die weesmeester 'n kopie van die 1761-testament (Joachim von Dessin se laaste testament) en aanwysings van die erfenis (4&amp;nbsp;800 Carolusgulden) na Amsterdam, en deur die bemiddeling van 'n vriend van die oorledene, senator Peter Heinrich Tesdorf in Lübeck, aan die Hertoglike Land- en Regsbank in Güstrow, word die erfgename gevra om hul geld in ontvangs te neem. Die geld is in Amsterdam afgehaal en aan die erfgename uitbetaal. Hierdie erfgename is August Christian von Dessin se weduwee (Luise Sophia von Kalkreuther) en haar twee dogters, Cornelia Elisabeth en Elisabeth Friederike von Dessin. Die seun, August Friedrich von Dessin, het reeds as vaandrig van een van die Pruisiese dragonderregimente tydens die [[Sewejarige Oorlog]] gesneuwel.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;

Die prokureur Burgmann het egter versuim om die 1 000 riksdaalders van 1758 aan die weduwee uit te betaal. Dit het 'n hofstryd gekos waarby Luise Sophia von Kalkreuther en later die voog van haar twee dogters, Henning Otto von Below auf Deven, by betrokke was. Toe die 1 000 riksdaalders uitbetaal is, bly die 2 000 riksdaalders (wat nog heeltyd in die prokureur se hande was) van die &quot;Hunemulderse en Schaakse erffenisse&quot; nog oor wat Joachim Nikolaus von Dessin nooit in sy leeftyd sou gesien het nie. Al wat Cornelia Elisabeth en Elisabeth Friederike von Dessin in 1766 hiervan ontvang (hul moeder is toe reeds oorlede) was 648 daalders en 27 sjielings, en ook maar net nadat 'n skikooreenkoms tussen die partye bereik is. Die twee dogters was die laaste spruite van die Von Dessin-familie.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;

=== Laaste lewensjare ===
Sy dogter, Barbara Theresia, sterf in 1750.&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt; Sy vrou, Christina Ehlers, is in 1752 oorlede.&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.147&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC99.2.16&quot; /&gt; Weens swak gesondheid tree Von Dessin uit die Kompanjie in 1757,&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt; met die versoek om sy rang as onderkoopman en sy besoldiging te behou. Dit word hom toegestaan.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23788 |title=Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa Reference code: C. 135, pp. 272-277. |access-date=23 Augustus 2021 |archive-date=22 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210822133040/http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23788 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC99.2.16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.81&quot;&gt;Mullen, S.J. 1976. J.N. von Dessin and the Dessinian Collection. ''Lantern'' (Junie-uitgawe) XXV(4):81&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.155&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter Darmstadt: Turris-Verlag. S. 155&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt; 
Teen hierdie tyd het Von Dessin reeds vier woonpersele besit, maar bring sy laaste lewensjare deur in 'n goed ingerigte huis in [[Waalstraat]].&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;
Von Dessin sterf op 18 September 1761.&lt;ref name=&quot;heeselombard1989.bl.64&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;TanapC99.2.16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.81&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.156&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter Darmstadt: Turris-Verlag. S. 156&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt;

=== Graf ===
Von Dessin het grafplek no. 27 in die [[Groote Kerk]] op 12 Oktober 1752 teen ƒ160 gekoop:&lt;ref name=&quot;Immelman1968.22&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/bouwstoffenvoord02spoe/page/276/mode/2up?q=van+dessin Spoelstra, G. 1907. ''Bouwstoffen voor de geschiedenis der Nederduitsch Gereformeerde Kerken in Zuid-Afrika''. Kaapstad. p. 279]&lt;/ref&gt;

{{cquote|
Donderdag den 12 October 1752. Op ’t versoek van den ouderling de E. David d’Ailly, is aan den ondercoopman en secretaris der Weeskamer alhier, Sieur Joachim Nicolaas van Dessin, in vollen eygendom gegeeven, een graf, alhier in de kerk geleegen sijnde No. 27, en sulx voor de ordinaire somma van eenhondert en sestig Caroli guldens, waarvan aan gem. Sr Van Dessin een behoorlijk transport sal worden behandigt.
}}

In sy testament versoek Von Dessin dat ná sy teraardebestelling die graf eers na vyf-en-twintig jaar oopgemaak mag word. Die beendere van sy vrou en dogter (wat hom reeds ontval het) moet dan saam met syne in 'n kissie versamel word en herbegrawe word:&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/bouwstoffenvoord02spoe/page/296/mode/2up?q=van+dessin Spoelstra, G. 1907. ''Bouwstoffen voor de geschiedenis der Nederduitsch Gereformeerde Kerken in Zuid-Afrika''. Kaapstad. p. 299]&lt;/ref&gt;

{{cquote|
Verder legateer ik aan enz. behalve de som van 2000 guldens nog mijne grafstede No. 27, in de Caabse kerk, waarvan de erfgrond-brief is gedateerd 1 Oct. 1752, in dewelke ik egter na mijn afscheid uyt deese wereld zal moeten besteed ([[sic]]) worden, zullende die grafstede, vervolgens binnen 25 jaren daaropvolgende niet moge geopend worden, dat na verloop van die tijd zulle de gebeenten van mijn, mijne vooroverleden vrouw en kind bijeenverzameld worden in een klein kistje en weder in het graf gelegd.
}}

'n Plekkie is ook vir vriende ingeruim. Aan die Nöthlings (Neethlings), dit is nou die ouers van Johanna Duminy, wat in taalkundige en geskiedkundige kringe bekend is vir haar dagboek uit 1790, is in die testament 'n ruime geldporsie bemaak. Dit is uit dank en erkentenis toe hulle hul intrek by sy huis geneem het tydens sy laaste jare, en veral mev. Nöthling het hom in sy laaste siekte verpleeg. Von Dessin het aan hulle ook die reg nagelaat om in sy graf (die een in die Groote Kerk) begrawe te word. Van hierdie reg het hulle gebruik gemaak.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.22&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968'' Kaapstad: A.A. Balkema. p.22&lt;/ref&gt;

Die testament bepaal:&lt;ref&gt;[https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/1.04.02/invnr/6871/file/NL-HaNA_1.04.02_6871_0421 Nationaal Archief, Inventarisnommer 6871 Nrs. 5616-5739]&lt;/ref&gt;

{{cquote|
Nog Legateeren ik aan den ten deesen Casteele bescheydene Sergeant Benjamin Nothling en desselfs huysvrouw Johanna Lombard, ten aansien hy Nothling mij in mijne jongst gehad hebbende swaare siekte trouw en onvermoeyt ten dienst is geweest en dog dagelix alle mogelijke handrijkinge doet, een somma van twee Duijsend Guldens indische Valuatie, alsmeede mijn grafsteede, die ik hier in de Caabsche Kerk heb, sub No 27, waarvan de Erfgrond brief is gedateerd 17 Oct.ber 1752 […]
}}

In die inventaris staan eweneens duidelik:&lt;ref name=&quot;MOOC8/10.76&quot;&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/mooc/main_article.cfm?id=MOOC8/10.76 |title=Inventories of the Orphan Chamber Cape Town Archives Repository, South Africa, MOOC8/10.76 |access-date=17 Augustus 2021 |archive-date=17 Augustus 2021 |archive-url=https://archive.ph/20210817164848/http://databases.tanap.net/mooc/main_article.cfm?id=MOOC8/10.76 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

{{cquote|
aan den sergeant Benjamin Nöthling en desselfs huijsvrouw Johanna Lombaar, […] desselfs grafsteede in de Caabse kerk sub n:r 27
}}

=== Die Testament ===
Sy testament word beskou as 'n blykie van waardering vir die lewensgehalte wat Von Dessin in die Kaap kon geniet het.&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt; Die oorgeskrewe kopie van die testament kan [https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/1.04.02/invnr/6871/file/NL-HaNA_1.04.02_6871_0415 hier, handgeskrewe, besigtig] word.

In die protokol van die 'Politiesecretaris' Johann Blankenberg staan dat Joachim von Dessin by die opstel van sy testament &quot;ziekelijk van Licham, egter bij vollen verstande en gebruik van Sinnen&quot; was. Maar ''compos mentis'' was hy nie heeltemal nie. Sy broer, August Christian, tel onder die erfgename. Sy broer is egter reeds in 1753 oorlede; nuus waarvan die testateur reeds teen ten minste 1758 moes verneem het. Ook sy broerskinders, dit is die kinders ('n seun en twee dogters) van August Christian, word as erfgename benoem, sou hul vader ondertussen tot sterwe kom: &quot;aan mijn broeder August Christiaen van Dessin of by zijn overl. aan zijne erfgenamen, waarvan de oudste zoon gedoopt is op mijn naam v. Joachim Nicolaas en allen thans wonen in ’t hertogdom Mecklenburg&quot;. Dié naam van die oudste seun is egter verkeerd; sy naam is August Friedrich von Dessin (gebore 1742, oorlede 1762).&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot;&gt;[http://mvdok.lbmv.de/mjbrenderer?id=mvdok_document_00003731 Moritz, E. 1935. Joachim Nikolaus von Dessin. In: ''Mecklenburgische Jahrbücher'', Band 99 (1935), S. 209–218]&lt;/ref&gt; Luise Sophia von Kalkreuther, sy skoonsuster (en haar dogters) het dus benewens die 1 000 riksdaalders in 1758 ook die 2 000 riksdaalders in die 1761-testament geërf, plus dan nog Joachim Nikolaus von Dessin se Hünemörder- en Schaakse erfenis (wat veronderstel was om 2 000 riksdaalders te wees).&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;

Benewens die manuskripte en boeke wat aan die Kaapse Kerkraad nagelaat is, is daar ook 'n legaat van 1 000 riksdaalders nagelaat met die opdrag om van die rente nuwe boeke mee aan te koop.&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Boëseken1985.74&quot; /&gt; Sou die Kaapse Kerk nie hiervoor te vinde wees nie, moet al Von Dessin se eiendom oorgedra word aan die Weeskamer. Die Kaapse Kerk verbeur dan ook sy 1 000 riksdaalderlegaat vir die boeke-aanwinste. Soos opgestel op 2 Julie 1761 en onderteken in die Kaap op 12 Julie 1761,&lt;ref name=&quot;MOOC8/10.76&quot; /&gt; enkele maande voor sy dood, staan daar (die belangrikste dele word uitgelig):&lt;ref name=&quot;Bouwstoffen&quot;&gt;[https://archive.org/details/bouwstoffenvoord02spoe/page/296/mode/2up?q=van+dessin Spoelstra, G. 1907. ''Bouwstoffen voor de geschiedenis der Nederduitsch Gereformeerde Kerken in Zuid-Afrika''. Kaapstad. p. 298-299]&lt;/ref&gt;

{{cquote|
Ende alsnu ter nieuwer dispositie tredende, zoo verclaarde vooreerst te legateeren, maaken ende bespreeken, aan deese Caabse Kerke: mijne geheele bibliotheecq, met alle daarbij sig bevindende manuscripten, alsmede de daartoe behoorende zacken, groote loquetten, en klyne boek-lessenaars; voorts alle mathematische en astrologische instrumenten, mitsgaders ook alle de beste mijner schilderijen, ter voller keure van den Eerwaarden Kerkenraad, ofte ter uytsoekinge van degeene die daarvan kennisse hebben, en door welgem. HaarEerw. daartoe gequalificeert
zullen zijn.

Dit alles egter met volstreckt beding, dat deese mijne voorm. bibliotheecq en verdere hierboven gemelde vermakingen, op geenerhande wijse zal mogen werden veralieneerd, aangemerkt '''mijne intentie ende begeerte is, dat deese mijne''' hierboven staende '''vermakinge zal strecken tot een grondslag van eene publicque bibliotheecq, ten nutte van ’t algemeen''', met jaarlijxe vermeerderinge van deselve door boeken van alle faculteyten en geleersaemheyd, waardoor een yder in zijne besondere weetenschap zal kunnen werden gedient, ten welken opsigte ik dan, en opdat die vermeerderinge ook buyten eenige kosten der Diacony kunne geschieden, aan de Diacony alhier vermaeke '''en bespreeke eene somme van een duysend rijxdalers, omme uyt dies revenuën eene behoorlijke vermeerderinge van jaar tot jaar op bovengesegde bibliotheecq te kunnen doen'''; vermakende ik voorts nog aan meergem. Caabse kerk alle zoodanige boeken, als vanweegens den Eerwaarden en Hooggeleerden Heer Daniel Pels, thans conrector des Latijnsche School tot Amsterdam, ofte door andere, nae mijn dood, voor mijne reekg alhier mogten aangebragt worden; '''met ’t welk''' een en ander '''ik''' vastelijk en '''meene na mijn dood, aan ’t Gemeenebest nog een goed nut te zullen kunnen doen, waartoe ik altijd zooveel in mij is geweest zeer gaarne heb willen behulpsaem weesen''', versoekende ten dien eynde seer instantelijk den E. Agtb. Heer Commissaris Politicq, de Eerwaarde Heeren predicanten mitsgaders ouderlingen en diaconen, uytmaekende ’t Eerwaerde Collegie van kerkenraade alhier, hiertoe in alle billijkheyd, successivelijk de behulpsaeme hand te willen bieden en tot berijkinge mijner voorgemelde weloverdagte intentie naar alle vermoogen goedgunstelijk alles aen te wenden, ’tgeen tot ’t voorenstaende immers sal kunnen strecken.

Maar ingevalle voorm. Eerwaarde Caabse kerkenraade, tegens verwagtinge, ’t voorenstaende wegens de gemelde bibliotheecq en verdere daerbij gem. legaaten, op dien voet niet geneegen zijn mogte te accepteeren nogte de voorwaarden hierboven gemeld daaromtrent op te volgen, in dat geval verclaare ik mijnen wil en intentie te zijn, dat alsdan niet alleen de voorz. bibliotheecq met derselver zacken, loqueten en boeklessenaars mitsgaders alle bevoorens gem. instrumenten en schilderijen zal moeten overgaan en devolveeren ten behoeve van de Weescamer deeser steede, om door dat Eerwaerde collegie daarmeede sodanig en in diervoegen gehandelt te werden, als te raade werden en goed vinden sullen, maar ook ’t aen de Caabse kerk gemaakte legaat van een duysend Rijxdrs geen plaats sal hebben, en voor niet gemaakt moeten werden aangemerkt.
[…]
}}

==== Drie slawe vrygekoop ====
By die inventarisopstel van Von Dessin se besittings, word 13 slawe of lyfeienes daarby gelys:&lt;ref name=&quot;MOOC8/10.76&quot; /&gt;

* Isac van Mallabar
* Joris van Bengalen
* Chito van Couchim
* Willem van de Caab
* '''Fortuijn van Mallabaar'''
* '''Leander van de Cust'''
* '''Liesje van Bougies'''
* Marrij van de Caab
* Alida van de Caab
* Hester van de Caab (met haar twee kinders Piet en Hendrik van de Caab)
* Johanna van de Caab
* Hagar van Mallabar (met haar 2 kinders Martha van de Caab en Lodewijk van de Caab)
* Flora van Bengalen

Die testament stel dit duidelik:&lt;ref&gt;[https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/1.04.02/invnr/6871/file/NL-HaNA_1.04.02_6871_0422 Nationaal Archief, Testament. Begin met... Voorts is nog voor as't myne wille en begeerte dat, uit]&lt;/ref&gt;

Slegs Liesje van Bougies, Fortuijn van Mallabaar en Leander van de Cust is die enigstes wat deur die testament vrygekoop is weens hul &quot;uiterste vleyd en opregtheid beweesene en bevondene getrouwe diensten&quot;. Daarbenewens het elkeen van hierdie drie 'n legaat van 100 riksdaalders ontvang &quot;omme hun selven daarmeede behoorlijk te kunnen stabileeren ten eijnde dus op een Eerlijke wijse in Staat te zijn hender Een bequaam heenkoomen te vinden.&quot; Van Mallabaar en Van de Cust kry elkeen ses blou en ses wit hemde elk. Van Bougies kry twaalf wit hemde, of, indien dit onmoontlik is, genoeg wit linne en ander benodigdhede vir 'n nuwe pak klere.

Hieroor is William Wilberforce Bird vol lof vir Von Dessin.&lt;ref name=&quot;Bird1822.152&quot; /&gt; Die lof moet egter binne konteks verstaan word: Die slawehandel is in Engeland in 1807 afgeskaf. Bird skryf oor die jaar 1822 aan die Kaap. Die Kaap en ander kolonies skaf slawerny eers in 1834 af.
{{cquote|
[…] by the manumission of his slaves, afforded proof, that, whilst he had endeavoured during life to add to the knowledge and improvement of others,. he had not forgotten to direct his own conduct in the paths of benevolence and humanity.
}}

Maar al het Von Dessin aan Joris van Bengalen beloof en aan ander gesê dat hy hulle sou vrykoop, verklaar hy ook in sy testament nou 'uitdruklik' dat hy sy beloftes 'revoieeren' (letterlik &quot;hersien&quot;) het, dus, van plan verander het en daarby dus tot niet gemaak het, asof dit nooit gebeur (&quot;geschiet&quot;) het nie. As daar op hierdie belofte beroep sou word, sal daarop géén manier ag geslaan word nie: dit is Von Dessin se wil en begeerte dat die res van sy slawe in die openbaar verkoop sal word en die geld in die boedel gestort word.

{{cquote|
Ende nademaal ik Testateur te meermaalen aan mijn Lijfeijgen Joris belooft en ook aan andere persoonen gesegt hebbe, dat ik hem Joris beneevens desselfs bijsit mijn slaavin [Maria?], mitsgad.s alle hunne kinderen en
kindskinderen naa mijn dood uijt slaavernij in vrijdom zoude doen stellen, zoo verclaarde ik wel expresselijk dat ik op gemelde beloften omme de mij daar toe dringende reedenen mits deesen revoieeren ende te niet doe en dat sodanig als of deselve nooit waaren geschiet, ja schoon op gemelde Lijf Eijgenen in der tijd hun van gedaan belofde wilden bedienen, dat daerop in geenerleij manier Eenige reflexie sal genoomen werden, alsoo mijn wil en begeeren is dat alle desselve naa mijn overlijden als slaaven ten faveure van mijn Boedel Publicquelijk zullen werden vercogt.
}}

== Nalatenskap ==
=== Boekeversameling ===
: Lees ook: [[Von Dessin-versameling]]
Die boeke het oorspronklik in die studeerkamer in Von Dessin se woning gestaan. Dit was 'n enkelverdiepinghuis op die hoek van wat tans Koningin Victoria- en Waalstraat is, skuins teenoor die vleuel van die Suid-Afrikaanse Biblioteek waar die Dessiniaanse versameling in die Afrikana-afdeling bewaar is. In sy studeerkamer was daar teen die mure boekrakke en boekekaste met glasdeure waarin die 3 856 boekdele gehou is. Dit was die grootste versameling in Kaapstad van die 18de eeu. Hoewel die boekrakke min ruimte vir iets anders gelaat het, het daar in die vertrek nege skilderytjies en 'n ovaal spieël met vergulde raam gehang. In hierdie biblioteek was daar ook 'n kabinet waar daar rariteite geberg is, soos dit 'n agtiende-eeuse herebiblioteek betaam het.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.15&quot; /&gt;
Hierdie versameling is binne 34 jaar opgebou; merkwaardig in die sin dat die Kaap op daardie tydstip geen boekwinkel, drukpers of uitgewery geken het nie.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.16&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968''. Kaapstad: A.A. Balkema. p. 16&lt;/ref&gt;

Die biblioteek is vermoedelik nie alleen deur hom nie, maar ook deur sy vriende gebruik.&lt;ref name=&quot;Coetzee1968.409&quot; /&gt; Privaatbiblioteke of boekerye was in die 18de en 19de eeu onder die gegoedes en vermoëndes egter niks buitengewoon nie, en dikwels sou die boekeversameling aan die volgende geslag bemaak word. Al dien hierdie privaatbiblioteke as getuienis van die intellektuele lewe van die room van die oes, kon dit selde as die kern van die openbare biblioteekwese dien of aanleiding gee tot die opbou en uitbou van die Suid-Afrikaanse biblioteekwese (nie alleenlik weens grootte nie, maar ook die smaakkeuse). Hiervan is Von Dessin se versameling die uitsondering.&lt;ref name=&quot;Coetzee1968.410&quot; /&gt;

=== Die aankope ===
[[Lêer:Exlibrisvondessin.jpg|duimnael|regs|300px|Die ex libris met die lyfspreuk van Von Dessin: [[artem quaevis terra alit]]. Daar bestaan geen afbeelding van Joachim Nikolaus von Dessin nie. Slegs sy handtekening met baie swierige krulle uit sy tyd het behoue gebly.&lt;ref name=&quot;Wendland1965.65&quot; /&gt;]]
Die vraag ontstaan hoe Von Dessin binne 34 jaar so 'n groot boekery opgebou het, sonder drukpers, boekwinkel of uitgewers in die Kaap.&lt;ref name=&quot;Immelman1961.26&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p. 26&lt;/ref&gt;

'n Legende het toe so ontstaan: omdat Von Dessin heel waarskynlik as sekretaris van die Weeskamer vooraf inligting omtrent die hoeveelheid boeke in die bestorwe boedels kon bekom het, asook watter boeke daar ter sprake was, kon hy daarom eerste kennis daarvan geneem het. Boonop het hy maar min te doene gehad met die sorg van die wesies, maar wel met die geld wat die wewenaars en weduwees moet gee wanneer hulle hertrou, in die belang van hul minderjarige kinders uit die eerste huwelik. Hy sou sodoende dus sy ingewinde intieme (voor)kennis omtrent private familiesake en -aangeleenthede van sy beskermlinge tot sy voordeel kon gebruik: Von Dessin sou dan presies weet wát en wáár daar te aas is.&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1961.26&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Sphor1968.154&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter''. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 154&lt;/ref&gt; Daarvolgens sou hy privaat sy kopies kon doen, of by veilings gaan bie. Soms het hy nie self gaan bie nie, maar familie (soos die swaers d'Ailly en Rhenius) en vriende gevra om die biewerk buitekant Kaapstad namens hom te gaan doen. Met behulp van sy vrou se bloedverwante het hy ook boeke probeer verkry sodra die leesstof beskikbaar geword het.&lt;ref name=&quot;Immelman1961.26&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;

Maar nou lui die eintlike legende dat Von Dessin tydens die pokke-epidemie van 1755 (en ander epidemies wat voortdurend die Kaap sou teister met sterftes; twee pokke-epidemiejare sluit ook 1731 en 1740 in&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;) sommer genadeloos 'n groot slag met die boeke geslaan het. Juis in die tyd van beproewing toe niemand hulle aan boeke gesteur het nie.&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt; Hy het dus letterlik uit ander se dood baatgevind. Tydens die epidemie het die bevolking (5 123 koloniste en 5 787 slawe) byna 'n vyfde van omgekom: 963 koloniste en 1 109 wat nie van Europese afkoms was nie, het gesterwe.&lt;ref name=&quot;Immelman1961.25&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p. 25&lt;/ref&gt;

Die besoeker [[William Wilberforce Bird]] het hierdie 'lasterlike bewering' (&quot;detraction&quot;) maar net in 1822 opgeteken wat sy tydgenote aan hom meegedeel het toe hy in die Kaap was. Of die aantygings nou waar is of nie, vir Bird heilig die doel die middele: as mens soveel boeke moontlik wil versamel vir die openbare gebruik, wat tog 'n filantropiese daad is, dan maak dit tog net sin om die boeke so billik moontlik te versamel.&lt;ref name=&quot;Bird1822.152&quot; /&gt;

Vir navorsers soos Bax is die bewering absolute snert wat veral gehuldig word deur skrywers wat geen benul het van die werke wat in Afrikaans gepubliseer is nie, nog minder die Nederlandse oerdokumente van nader bekyk het.&lt;ref name=&quot;Bax1970.91&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210814202233/https://knaw.versie1.online/DL/publications/PU00010214.pdf Bax, D. 1970. ''Zuid-Afrika's eerste openbare verzameling op het gebied van kunst en etnologie 1764–1821''. Amsterdam:North-Holland Publishing Company, p. 91-92]&lt;/ref&gt; 

Die versameling kon nie uitsluitlik opgebou gewees het uit die boekerye van die &quot;relatief onontwikkelde Kaapse burgers&quot; nie, maar daar kan met sekerheid aangeneem word dat hy in kontak was met persone in Europa wat hom van nuwe aanwinste voorsien het.&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt; Von Dessin het van gereelde tussengangers gebruik gemaak.&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;

In 1734 bring ene &quot;Heer Meulenbeek&quot; vir Von Dessin 'n gedrukte kaart van die vier wêrelddele (in groot formaat) uit Nederland saam.&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;

In 1736 en 1737 bestel Von Dessin boeke by die Amsterdamse tabakshandelaar Jurriaan Westerhoff.&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt; In Von Dessin se een brief in 1736 aan sy boekevriend Jurriaan Westerhof in Amsterdam gee hy reeds te kenne: &quot;Ende dewijl ick een seer groote liefhebber van goede boeken soo geestelijke als historische ben,&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt; soo versoeke mij van tijd tot tijd met wat nieuws te voorzien.&quot;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.91&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.65&quot;&gt;[https://www.carolinum.de/wp-content/uploads/042_sommer65.pdf Wendland, W. 1965. Joachim Nikolaus von Dessin. ''Carolinum'' 28(42) Sommer. S. 65]&lt;/ref&gt; Bostoen maak hieruit die afleiding dat, hoewel Von Dessin dikwels die titelname moes noem by bestelling, hy in baie gevalle die boekekeuse aan die leweransier self moes oorlaat.&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt; Vir Delmas strook dit met die boekesmaak: die meeste boeke in die versameling handel wel oor die geskiedenis of teologie.&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;

So ook bestel hy boeke in 1738 by die Rotterdamse koopman Nicolaas Pille (1706–1737) [dus, toe reeds oorlede].&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;

Von Dessin se vriend in die Kaap, Jan de Waal, wat sy vernaamste leweransier was van huishoudelike goedere, lewer aan hom die tydskrifte waarop Von Dessin ingeteken was, soos die ''Europische Mercurius'' en ''De Boekzaal van Europa''.&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot;&gt;[https://www.dbnl.org/tekst/bost002verz01_01/bost002verz01_01_0001.php Bostoen, K.J. 1996. 'Verzamelaars, bezitters, lezers van Weyermaniana in de achttiende eeuw' In: ''Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman'' 19 (1996), p. 33-42.]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;
Daar is ook die konrektor van die Latynse Skool in Amsterdam, Daniël Pels,&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt; wat sy vernaamste boekeverskaffer in Nederland was. Op 16 Oktober 1755 en 2 Oktober 1761 (Von Dessin is toe reeds oorlede) staan die Heren XVII te Amsterdam Pels die vergunning toe om 'n kis met boeke vragvry te versend. In 1756, 1758 en 1759 versoek Von Dessin die Heren XVII te Amsterdam om sy salaris aan Pels uit te betaal.&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.91&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.65&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;
Von Dessin se maandsalaris as onderkoopman was toe ƒ40.&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt; Maar eintlik het Pels reeds vanaf 1744 Von Dessin gereeld van boeke voorsien. Von Dessin vra in sy testament ook dat sy eksekuteurs die boeke (van Pels) moet betaal wat ná sy afsterwe in die Kaap nog moet aankom.&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;

Ander, soos Immelman, voer aan die meeste van die boekeversameling moes in die Kaap self aangeskaf gewees het. Die veilings kon maar één manier wees hoe Von Dessin boeke bekom het. Hierdie metode spesifiek het byna 'n legende geword, en toe naderhand heeltemal ontaard. Vir Immelman is dit eerder 'n bewys hoe Von Dessin &quot;gevare onbevrees getrotseer het en geen geleentheid laat verbygaan het waar hy sy versameling kon aanvul nie.&quot;&lt;ref name=&quot;Immelman1961.26&quot; /&gt; Die ''Ex libris'' wat voormalige eienaarskap van Kapenaars toon, word dan sonder meer as bewyse gebruik.&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;

Amptenare wat die Kaap verlaat of afgetree het, het hul boeke verkoop. Verbygaande reisigers en skeepsoffisiere het boeke aan hom geskenk of by hom geruil, dikwels vir voedsel.&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt; Soms het Von Dessin deur besoekers vooruitbetalings gemaak – en party is dan vort met die geld, sonder om weer van hulle te laat hoor. Vreemdelinge is soms weke lank gratis onderdak gegee, op voorwaarde dat hulle in ruil daarvoor bepaalde boeke aan hom sou stuur.&lt;ref name=&quot;Immelman1961.26&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;

En dan was Von Dessin natuurlik ook 'n geliefde man. Baie van die boeke met ou ''Ex libris''-handtekeninge voorin, is afkomstig van vriende. As geskenke.&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot;&gt;[https://www.carolinum.de/wp-content/uploads/042_sommer65.pdf Wendland, W. 1965. Joachim Nikolaus von Dessin. ''Carolinum'' 28(42) Sommer. S. 64]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sphor1968.154&quot; /&gt; Soos dié wat hy in 1755 van Jan Tileman en Jacobus Janson present gekry het.&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt;

Laastens ontstaan die vraag ook of iemand soos Von Dessin tot sulke gewetenloosheid in staat sou wees, of in dieselfde strik as sy voorganger sou wou trap. Sy ou skoolvriend, Otto Friedrich Mentzel, noem in sy reisbeskrywing aan die Kaap dat Von Dessin, met sy diensaanvaarding as Sekretaris van die Weeskamer, daarop aangedring het om die geldsake van die weeskamer te oudit, en toestemming daarvoor gekry het.&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt; Die Kommissie het bevind sy gestorwe voorganger, Jacob Leever, het ƒ140 000 verduister. Die agterblewe vrou, nou 'n weduwee, word toe voortaan onderhou deur die kerk, want hul huis is verkoop aan Kaptein Rhenius teen ongeveer ƒ40 000. Selfs van die vrou, wat van geen sout of water geweet het nie, se klerestukke moes opgeveil word.&lt;ref name=&quot;tanap23112&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23135 |title=Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa Reference code: C. 107, pp. 53-65. |access-date=23 Augustus 2021 |archive-date=18 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818153153/http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23135 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23176 |title=Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa Reference code: C. 111, pp. 64-88. |access-date=23 Augustus 2021 |archive-date=18 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818153151/http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23176 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://play.google.com/books/reader?id=AroBAAAAYAAJ&amp;pg=GBS.PR58&amp;hl=de Mentzel, O.F. ''Vollständige und zuverlässige geographische und topographische Beschreibung des berühmten und in aller Betrachtung merkwürdigen Afrikanischen Vorgebirges der Guten Hofnung'' Glogau: Christian Friedrich Günther, S. 59]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.64&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Spohr1968.148&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 148&lt;/ref&gt; Een bron voer aan die geld is deur &quot;vorige sektretaris'''se'''&quot; (meervoud) verduister en dat Leever nie alleen aandadig is nie.&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;

=== Nie die eerste biblioteek nie ===
Ten spyte van die reuseskenking wat die eerste ''openbare'' biblioteek van Suid-Afrika sou word, was die ''Dessiniarium'' nie die eerste biblioteek of boekery van Suid-Afrika nie.

In 'n brief op 13 Mei 1652 (toe Jan van Riebeeck op die punt staan om die Kaap te verlaat), praat Van Riebeeck van gedrukte boeke, kaarte en manuskripte wat hy in die sorg laat van [[Zacharias Wagenaer]].&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/precisofarchives03cape/page/246/mode/2up?q=charts+and+notes Leibbrandt, ''Precis of the Archives of the Cape of Good Hope'' I, brief gedateer 13 Mei 1652 aan Batavia]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;

Delmas wys op 'n inventaris van die fort wat op 8 Januarie 1661 opgestel is deur ''Secunde'' Roeloff de Man, op las van [[Jan van Riebeeck]]. Twintig boeke is gelys, waarvan die Bybel en ander geestelike boeke skitter in hul afwesigheid; 'n alte duidelike teken dat die boeke op die lys vir amptelike gebruik bedoel was. Die lys is volgens drukformaat uiteengesit: folianten, quarto en octavo. Die versameling bestaan uit boeke oor wiskunde, trigonometrie, argitektuur, sterrekunde, 'n ''Grammatica Arabica Thomae Erpenij'' (as [[lingua franca]] aan die kus van Oos-Afrika), plantkunde (vir landbou) en reisverslae.&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt; Roeloff de Man self het sy eie private paar boeke gehad, wat opgeveil is ná sy dood.&lt;ref&gt;[https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?objectsearch=Linschoten&amp;coll=boeken&amp;identifier=MMKB02:000118335:00131 Bosman, D.B. 1923. ''Oor die ontstaan van Afrikaans.'' Swets &amp; Zeitlinger pp. 127-128]&lt;/ref&gt;

Maar die eer van die eerste biblioteek kom die Raadsbiblioteek toe ('n departementele boekery van die regering) wat sedert 1710 bestaan het, en vir die gebruik van die hoër amptenare van die V.O.C. bedoel was in die uitvoering van hulle pligte.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Coetzee1968.409&quot; /&gt; Dit het gevolg nadat die kommissaris C.J. Simons dit aan die lig gebring het dat so 'n boekery, wat noodsaaklik is by regspleging, aan die Kaap ontbreek. Boeke sou uit Batavia aangekoop word vir dié doel.&lt;ref name=&quot;Coetzee1968.409&quot; /&gt; Teen 1739 toon die biblioteek slegs 13 titels (soos in die inventaris uit die jaartal aandui), maar dit word die daaropvolgende jaar verryk met 60 titels (regsboeke) uit die boedel van Adriaan Kervel. Verdere werke is aangeskaf, of as geskenk ontvang. Die biblioteek van die Raad van Justisie besit teen die einde van die 18de eeu 93 titels in 148 bande; daarvan het 'n deel vermoedelik oorgegaan na die biblioteek van die Kaapse Geregshof.&lt;ref name=&quot;Coetzee1968.409&quot; /&gt;

Met die uitsondering van Ryk Tulbagh, was die meeste boekeliefhebbers aan die Kaap hoofsaaklik in die buiteland gebore, waar hulle hul geestelike vorming gekry het. Die sewentienjarige Tulbagh is egter bes moontlik beïnvloed deur sy ouer kollega, Adriaan Kervel, om homself deur boekegebruik vir hoër betrekkings te bekwaam om in 1751 goewerneur te word. Toe Tulbagh in 1771 sterf, byna 'n dekade ná Von Dessin se heengaan, is sy boeke, opvallend genoeg, nie sonder meer aan die Dessiniarium bemaak nie. Die regsgeleerde werke uit Ryk Tulbagh se boekery is aan die biblioteek van die Raad van Justisie bemaak.&lt;ref name=&quot;Coetzee1968.409&quot; /&gt; Tulbagh het ook sy Franse boeke aan Josephus de Grand-Pre(d)ez en sy Hollandse boeke aan Pieter Hacker bemaak.&lt;ref name=&quot;Boëseken1985.74&quot;&gt;Boëseken, A.J. 1985. Die Kompanjie en sy Onderdane. In: Muller, C.F.J. (red.). ''Vyfhonderd jaar Suid-Afrikaanse geskiedenis.'' Kaapstad: Academica, p. 74&lt;/ref&gt;

=== Was Von Dessin sy tyd vooruit? ===
Die antwoord op bogenoemde vraag gaan afhang hoe die testament, omgewing en wêreldgebeurtenisse self verstaan word.

'''R. F. M. Immelman''', 'n universiteitsbibliotekaris aan die [[Universiteit van Kaapstad]], dra sy opstel in '''September 1961''' voor aan die Vriende van die Suid-Afrikaanse Biblioteek, ter geleentheid van Von Dessin se 200ste sterfdag.

Na sy mening was Von Dessin sy tyd met byna 'n eeu vooruit.

In sy opstel beskou hy dit 'n &quot;verbasendwekkende prestasie&quot; om soveel boekdele in die loop van dertig jaar op te bou (3 856), des te meer merkwaardig as mens in ag neem dat daar geen boekwinkel, drukpers of uitgewery in die Kaap was nie.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.16&quot; /&gt; Von Dessin word dus 'n merkwaardige figuur, nie alleen omdat hy 'n versamelaar was nie, maar ook 'n weldoener aan die gemeenskap. Veral omdat hy 'n plan ontwerp het waardeur die toekomende geslagte voordeel uit sy boekery sou trek. Von Dessin se ideë omtrent biblioteke, sê Immelman, &quot;was inderdaad hul tyd vooruit en sou destyds in elke land in Europa of Amerika as ver gevorderd beskou gewees het. Wat 'n mens so verbaas, is dat 'n Kapenaar, meer as dertig jaar op 'n uithoek van die vasteland van Afrika woonagtig, sesduisend myl van Europa, so goed op die hoogte was van die destyds modernste opvattings omtrent die biblioteekwese.&quot;. In 'n voetnota verwys Immelman dan direk na P.C. Coetzee se artikel &quot;Die Nalatenskap van Von Dessin&quot; wat in ''Historiese Studies'' (1942) verskyn het.&lt;ref name=&quot;Immelman.1968.17&quot; /&gt;

Immelman meen uit die testament self kan mens daardie afleidings maak. Hy stip die volgende puntjies waar Von Dessin vasgestel het:&lt;ref name=&quot;Immelman.1968.17&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968. Kaapstad: A.A. Balkema. p. 17&lt;/ref&gt;

{{cquote|
: 1. dat sy boekery ten bate van die gehele gemeenskap aangewend moes word en derhalwe die kern van 'n ''publique bibliotheecq'' moes vorm;
: 2. dit dat alle vakgebiede moes verteenwoordig, sodat dit in iedere enkeling se besondere behoeftes kon voorsien en ''alle faculteyten en geleersaamheyd'' sou dek;
: 3. dat dit onderhou moes word as 'n &quot;lewende&quot; versameling, waaraan gereeld boeke toegevoeg moes word, waarvoor hy voorsiening gemaak het deur 1,000 riksdaalders (destyds ongeveer £208 werd) aan die kerkraad van die Groot Kerk te bemaak; die rente hierop moes 'n vaste inkome oplewer om die toekomstige boeke-aankoop vir sy versameling te dek;
: 4. dat die boekery vryelik beskikbaar moes wees vir die publiek, sonder enige intekengeld of deposito, sodat dit van die eerste vrye openbare biblioteke in die wêreld geword het, in elk geval die eerste in Suid-Afrika;
: 5. dat die kontinuïteit van die boekery verseker sou word – rede waarom hy dit aan die Nederduits Gereformeerde Kerk bemaak het, as een van die weinige selfvernuwende liggame in die kolonie destyds.
}}
Immelman beskou die voorwaardes as tekenend dat Von Dessin &quot;goed op die hoogte moet gewees het van die destyds modernste ideë omtrent die biblioteekwese, en veral met die geskrifte van die vernaamste outoriteite oor die teorie van die vak in daardie tyd, nl. Gabriel Naudé en Leibnitz.&quot; Naudé was die bibliotekaris van kardinaal Mazarin in Frankryk&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt; Immelman sien albei geleerdes se hoofgedagtes in die testament beliggaam. Daaruit maak hy die afleiding dat Von Dessin nie bloot 'n boekeversamelaar vir die vreugde was nie, maar ook die inhoud (veral ten opsigte van die biblioteekwese) goed onder die knie gehad het.&lt;ref name=&quot;Immelman.1968.17&quot; /&gt;

Dan voeg hy by: &lt;ref name=&quot;Immelman1968.18&quot; /&gt;

{{cquote|
Sonder twyfel kan gesê word dat hy sy tyd ver vooruit was, des te meer wanneer in ag geneem word dat vrye openbare biblioteke, uit stadsbelastings bekostig, eers ongeveer 1850 algemeen geword het in Brittanje en die V.S.A. Selfs openbare biblioteke vanweë skenkings was in die middel van die 18de eeu maar dun gesaai; Chetham's Library in Manchester en die openbare biblioteek in Norwich was bv. twee van die weiniges in Engeland.
}}

In dieselfde artikel laat Immelman darem ook duidelik blyk dat die boekeversameling uit werke bestaan van 'n opgevoede man uit die middel van die 18de eeu – soos dit 'n soort Hollandse patrisiër uit die gegoede burgerstand van Nederland, of uit die laer adel in Duitsland betaam. Dit was geleerde werke, nie gewilde leesstof van die massamenigte nie, omdat laasgenoemde opvatting eers teen die 19de eeu sal inslag vind.&lt;ref name=&quot;Immelman.1968.27&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968. Kaapstad: A.A. Balkema. p. 27&lt;/ref&gt;

'''P.C. Coetzee''' benadruk in '''1968''' juis hierdie puntjie. Dit mag miskien &quot;verleidelik&quot; wees om Von Dessin as iemand te sien wat in 1761 in Suid-Afrika &quot;reeds 'n kosteloos-toeganklike sosiale biblioteek wou stig&quot;, maar hy glo egter nie dit is die geval nie:&lt;ref name=&quot;Coetzee1968.410&quot;&gt;Coetzee, P.C. 1968. Die Afrikaner en die Biblioteek. In: Pienaar, P. de V. (red.). ''Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Bpk. p. 410&lt;/ref&gt;

{{cquote|
Maar hy [Von Dessin] was nie sy tyd vooruit nie en het soos ander biblioteekstigters van die sewentiende en agtiende eeue net 'n publiek van relatief geleerde dilettante in gedagte, mense soos hy self was wat dan in die biblioteek &quot;eenyder in zijne bisondere wetenschap zal kunnen werden gedient&quot;. Dit is dan ook paslik dat die Dessynse biblioteek deel geword het van 'n nasionale biblioteek waar dit vandag nog gebruik kan word deur mense na Von Dessin se hart.
}}

Coetzee glo dit is liewer Lord [[Charles Somerset]] wat hierdie eer te beurt val. Te midde van die verengelsing aan die Kaap, en die tiran wat hy deur Pringle en Fairbairn geteken is, was Somerset &quot;in werklikheid […] 'n versiende en idealistiese administrateur.&quot; Hy het hartgrondig daarin geglo dat ander volke daarby sou baat om Engels te word. Die Kaapse kolonie moes Engels leer omdat die Engels in sy oë die sleutel was tot die skatkis vol intellektuele rykdom, wat oor negentig geslagte van dwarsoor die wêreld (van alle volke) opgegaar is. Heel gepas by hierdie kultuurpolitiek het hy 'n vrye skool en vrye biblioteekdiens beoog. Nie eens Engeland en Amerika kon sover dink nie; die biblioteekwêreld in daardie twee lande het hierdie gedagtegang maar eers na 1850 gedeeltelik aanvaar. Somerset het in 1818 bepaal dat 'n gedeelte van die belasting op wyn gebruik sou word om hierdie openbare biblioteekwese te befonds, soos hy in 1818 aangekondig het. Maar teen 1820 was hierdie biblioteek sonder fondse, dit is oorhandig aan 'n komitee wat dit soos 'n koöperatiewe sosiale biblioteek bestuur het. Met ander woorde, daar was inskrywingsgeld ter sprake. Die Britse setlaars was aan hierdie tipe biblioteke in hul moederland ook gewoond en het dit as sodanig ook in Suid-Afrika gebruik.&lt;ref&gt;Coetzee, P.C. 1968. Die Afrikaner en die Biblioteek. In: Pienaar, P. de V. (red.). ''Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Bpk. p. 410-411&lt;/ref&gt;

Maar volgens '''Susan J. Mullen''' handel dit juis nie oor 'n uitgelese groepie (in haar woorde: &quot;privileged few&quot;) nie, maar vir iedereen (&quot;ten nutte van 't algemeen&quot;) wat in die 18de eeu nog ongehoord was. Juis omdat hy soveel boeke versamel het (en in sy testament die wens uitspreek dat die versameling moet uitbrei met die 1000 riksdaalders (omtrent R360 in 1976)) in 'n tydperk toe daar nog geen drukpers was nie (en maar eers in 1784 in die Kaap aangekom het), maar ook geen boekwinkel of uitgewers nie, dui dit eerder op Von Dessin se versiendheid. Dit is juis vir Mullen bejammerenswaardig dat die algemene publiek in die jaar van haar artikel ('''1976''') salig onbewus is van die kultuurskat in hul midde, en dat dit vernaamlik akademici is wat hierdie korpus om navorsingsdoeleindes benut.&lt;ref&gt;Mullen, S.J. 1976. J.N. von Dessin and the Dessinian Collection. ''Lantern'' (Junie-uitgawe) XXV(4):82-83&lt;/ref&gt;

=== Onmiddellike nalatenskap ===
Meer as 40 jaar ná Von Dessin se dood het hierdie (verouderde) stel boeke, en dus die eerste openbare biblioteek, so te sê geen invloed op die Kaapse samelewing uitgeoefen nie.

Die boeke is sonder veel geesdrif ontvang. Aanvanklik het die Kerkraad ook sy verpligtinge nagekom, maar op 13 Oktober 1761 is 'n versoek aan die Politieke Raad gerig om hulle geldelik te steun met die oprigting van die gebou om die boeke te huisves. Die versoek is toegestaan, en die boumateriaal sou teen kosprys verskaf word. Die bouplanne sleep egter, en in Junie 1762 het die Kerkraad voorgestel om 'n kostershuis op 'n openbare veiling te verkoop en die grond waarop dit staan as biblioteekgebou in te rig.&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt;

Toe die biblioteek geopen het, wys die kerkraad op 6 Augustus 1764 vir die predikant Johannes Fredericus Bode aan as die bibliotekaris.&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt; Die biblioteek is eenmaal per week oop, op 'n Woensdagmiddag elke week tussen 13:00 tot 16:00, en die boeke kan uitgeneem word en vir 'n maand lank tuis gelees word, of drie maande lank vir diegene wat buitekant Kaapstad bly. Ongelukkig het die nuutjie gou genoeg oorgewaai.&lt;ref name=&quot;Mortiz.1935&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt; Later was die biblioteek slegs oop op aanvraag,&lt;ref name=&quot;Bax1970.7&quot; /&gt; blykbaar weens die min belangstelling.&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt;

Johan Splinter Stavorinus maak in sy ''Reize van Zeeland over de Kaap de Goede Hoop naar Batavia, Bantam, Bengalen, enz.'' (1793) melding van die biblioteek (in sy reistog, vanaf '''1768''' tot omstreeks '''1771''', na Batavia en terug), maar hy is nie veel ingenome daarmee nie:

{{cquote|
Niet ver van de Kerk, staat een gebouw, dat met den grootschen naam van ''Bibliotheca Publica'' pronkt. Hier vindt men eene langwerpige zaal, waarin weinige, en nog minder goede boeken gevonden worden, komende daarin volmaakt overeen met de Boekerij op ''Batavia'', die ook denzelven verheven naam draagt. De Koster van de Kerk is te gelijk ''Bibliothecarius''.
}}

Iewers in '''Februarie 1771''', nog nie eens 10 jaar ná Von Dessin se afsterwe nie,  lê J. H. Bernadin de Saint-Pierre besoek by die biblioteek af, en skryf in 'n brief:&lt;ref&gt;[https://www.google.co.za/books/edition/Oeuvres_compl%C3%A8tes_de_J_H_Bernardin_de_S/Xn0MAQAAMAAJ?hl=af&amp;gbpv=1&amp;dq=serrurier&amp;pg=PA246&amp;printsec=frontcover De Saint-Pierre, J.H. Bernadin. Lettre XXIV. ''Oeuvres complètes de J.H. Bernadin de Saint-Pierre''. Tome II. Paris: Armand-Aubrée, p. 246.]&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width: 300px;&quot; | Oorspronklike Frans
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width: 300px;&quot; | Afrikaans
|-
|Je fus invité par M. Serrurier, premier ministre des églises, à aller voir la bibliothèque. C'est un édifice fort propre. J'y remarquai surtout beaucoup de livres de théologie qui n'y ont jamais occasioné de disputes, car les Hollandais ne les lisent pas.|| Meneer Serrurier, die hoofpredikant van die kerke, het my genooi om die biblioteek te gaan kyk. Dit is 'n baie netjiese gebou. Ek het daar veral baie boeke oor die godgeleerdheid opgemerk wat nog nooit op enige twis uitgeloop het nie, want die Hollanders lees hulle nie.
|} 

Sir '''John Barrow''' skryf in '''1806''' in sy [https://books.google.co.za/books?id=nb8NAAAAQAAJ&amp;pg=PA98&amp;lpg=PA98&amp;dq=%22There+is+neither+a+bookseller%27s+shop+in+the+whole+town,+nor+a+book+society%22&amp;source=bl&amp;ots=sjI1USAmfF&amp;sig=ACfU3U0QUMXcGqTCvXjjGdlxmpzEgjhaGA&amp;hl=de&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiSyabY_ofxAhUXgFwKHeIZCi0Q6AEwAHoECAUQAw#v=onepage&amp;q=%22There%20is%20neither%20a%20bookseller's%20shop%20in%20the%20whole%20town%2C%20nor%20a%20book%20society%22&amp;f=false ''Travels into the Interior of Southern Africa'', boekdeel II], in Kaapstad is daar geen sprake van 'n boekwinkel of boekklub nie, selfs die ''Concordia'' het ten gronde gegaan omrede die lede meer van drink, rook en speletjies gehou het. Die kerk bestuur wel 'n biblioteek, met boeke wat deur 'n individu vir die openbare gebruik bemaak is, maar dit word selde deur die publiek of individue besoek. Hierdie versameling spog egter met 'n paar uitstekende boeke, veral skaars of waardevolle eksemplare sover dit die Klassieke, reisigersjoernale, algemene geskiedenis, woordeboeke, of die kerkgeskiedenis aangaan. Barrow het dit veral teen diegene wat geleerdheid in Europa ontvang het, maar 'n traak-my-nie-agtigheid ontwikkel het in 'n kolonie waar hierdie opvoeding nie juis hoog aangeslaan word nie.

Die 32-jarige luitenant '''Wasili Golownin''' en sy skeepslui kon tussen vroeg-Mei '''1808''' en 31 Mei '''1809''' nie die Kaap verlaat nie, omrede Rusland, deur Napoleon se toedoen, nou tot vyand van Brittanje verklaar is. Hulle is egter nie gevange geneem nie, omdat Golownin genoegsame dokumentasie en verlof vooraf kon toon om aan te meer, totaal onwetend van die oorlog was (want anders sou hy die Kaapse hawe tog vermy het), en Rusland en Engeland in geen volskaalse oorlog gewikkel was nie. Die Goewerment aan die Kaap het ook nie veel geweet hoe om die situasie te hanteer nie; voedsel is nie deur regering verskaf nie, maar onder meer deur die bakker (Sertyn) en slagter (De Wet, óf De Wit) verskaf; en antwoord van Londen het uitgebly. Ná 'n jaar en vyf-en-twintig dae sonder antwoord het Golownin in die stilligheid een aand die seile van die ''Diana'' laat span en sonder verlof of gewetenswroeging die Kaap verlaat. Geen poging van die owerheidsweë kon hul langer stuit nie. Hul bereik die oopsee en hul vryheid uiteindelik om tienuur. Alle skuld sal vereffen word deur die opveiling van die skip se agtergelate chronometer, is aan die bakker per nagelate brief gesê.&lt;ref&gt;Gorelik, B (ed.). 2015. Vasily Golovnin, 1808-09. In: ''An Entirely Different World: Russian Visitors to the Cape, 1797–1870.'' Kaapstad: Van Riebeeckvereniging. pp. 15-26&lt;/ref&gt;

Om sy tyd egter ondertussen in Kaapstad te verwyl het Golownin en kamerade ook die biblioteek besoek. In sy ledige uurtjies (waarvan hy en die bemanning meer as 'n jaar lank oorgenoeg van had!) het hy byna alle leesstof verslind wat oor die Kaap geskryf is. Maar in sy mémoires skryf Golownin die biblioteek is nie veel om oor huis toe te skryf nie, al moet mens in gedagte hou die stad is 'n verafgeleë beskawingspunt. Die gebou langs die kerk is nogal aansienlik groot, maar die versameling is klein en bestaan meestal net uit boeke in Nederlands, Frans, Duits en Latyn en miskien 'n paar rariteite wat amusant is (waaronder ook die vermelding van die toevoegings uit die Stille Suidsee). Hoewel énige inwoner na hartelus énige boeke by die biblioteek kon gaan uitneem, ontdek Golownin in die paar blaaie van die reusagtige uitleenregister op die tafel slegs 'n skamele 87 boeke is tussen 1789 tot 1808 (of, in die afgelope 19 jaar) deur die Kaapse publiek uitgeneem.&lt;ref name=&quot;gor27&quot;&gt;Gorelik, B (ed.). 2015. Vasily Golovnin, 1808-09. In: ''An Entirely Different World: Russian Visitors to the Cape, 1797–1870.'' Kaapstad: Van Riebeeckvereniging. pp. 27-28&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://play.google.com/books/reader?id=LPSNBQAAQBAJ&amp;hl=de&amp;pg=GBS.PT20 Путешествие на шлюпе «Диана» из Кронштадта в Камчатку в 1807–1809 гг]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://play.google.com/books/reader?id=_rhHDwAAQBAJ&amp;hl=de&amp;pg=GBS.PT181.w.0.1.124 Путешествие на шлюпе «Диана» из Кронштадта в Камчатку в 1807–1809 гг]&lt;/ref&gt;

Die belaglikste verskynsel wat hom voorgedoen het was die sortering van die boeke. Die boeke is nie volgens onderwerp, outeur of taal gepak nie, maar volgens boekhoogte. Die hoogste boeke is heel aan die regterflank gepak, en die kortste boeke heel links. En boonop word hierdie groottes, op hierdie oop rakke, aangedui deur &quot;Quarto&quot;, &quot;Folio&quot;, ens., terwyl enige leser met oë in sy kop die boeke se groottes kon skat.&lt;ref name=&quot;gor27&quot; /&gt;

Maar sekerlik die skerpste reaksie was die reisbeskrywing in '''1822''' van [[William Wilberforce Bird]] (''State of The Cape of Good Hope in 1822''), 60 jaar ná Von Dessin se dood. Die versameling het wel aansienlik uitgebrei, maar tog is daar iets mis:&lt;ref name=&quot;Bird1822.152&quot;&gt;[https://archive.org/details/statecapegoodho00colegoog/page/n176/mode/2up?q=dessin Bird, W.W. 1823. ''State of The Cape of Good Hope in 1822'' London: John Murray.]&lt;/ref&gt;
{{cquote|
The library already boasts possession of the best ancient, and most recent modern publications, in religion, in the classics, in history, poetry, geography, chemistry and political oeconomy; a most ample collection of essays, of voyages and travels; and dictionaries of all ages and languages. The thing that appears to be chiefly wanting, which Mr. Dessin could not bequeth, is a collection of readers; for reading is not an African passion.
}}

=== Die afskrif van die dagboek van Adam Tas ===
Joachim von Dessin het 'n paar boeke uit die versameling van [[Adam Tas]] bekom, moontlik deur sy vrou (deur die verbintenis van haar stiefvader Kinas). Of deur Adam Hendrik Mulder (wat 'n aantal van hierdie boeke by die afsterwe van Tas verkry het), 'n &quot;vooraanstaande Lutheraan wat die Lutherse versoekskrif van 1742 aan Here XVII onderteken het&quot;, en op sy beurt die broer was van die eggenote van J. T. Rhenius, wat weer aangetroude familie was van Von Dessin se vrou. Dan het Von Dessin ook by die veiling van ds. Henri Beck se besittings in 1755 'n &quot;twintigtal&quot; boeke verkry.&lt;ref&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968''. Kaapstad: A.A. Balkema. pp. 26, 31&lt;/ref&gt;

Hoe dit ook al sy, Von Dessin het Adam Tas se dagboek met die hand oorgeskryf.&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.158&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.83&quot;&gt;Mullen, S.J. 1976. J.N. von Dessin and the Dessinian Collection. ''Lantern'' (Junie-uitgawe) XXV(4):83&lt;/ref&gt; Die ''Gehouden Dagregister van den Landbouwer Adam Tas'', toon onder meer hoe die boere al hoe meer ontevrede onder die bestel van [[Willem Adriaan van der Stel]] raak. Hierdie manuskrip is in 1911 deur die toenmalige bibliotekaris A. C. G. Lloyd ontdek. Die manuskrip is daarna deur L. Fouché versorg, A.C. Paterson het die teks vertaal, en die boek is in 1914 in Londen deur Longmans uitgegee getiteld: ''Het dagboek van Adam Tas''/''The diary of Adam Tas (1705–1706)''.&lt;ref name= &quot;tas&quot;&gt;[https://www.dbnl.org/tekst/tas_003dagb02_01/tas_003dagb02_01_0001.php Tweede uitgawe. In: ''Dagboek van Adam Tas''. 1970-uitgawe. Kaapstad: Van Riebeeck-Vereniging]&lt;/ref&gt; [[J. du P. Scholtz]] skryf in ''Die Burger'' van 29 September 1966 dat sonder hierdie ontdekking en die gevolglike publikasie daarvan sou die stigting van die Van Riebeeck Vereniging in 1918 (tans ''Historical Publications of Southern Africa'', of ''HiPSA'') nooit plaasgevind het nie.&lt;ref&gt;Tyrrell-Glynn, W.H.P.A. 1968. Die Handskrifte-afdeling: Manuskripmateriaal van Suid-Afrikaanse belang in die Biblioteek. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968''. Kaapstad: A.A. Balkema. p. 85-86&lt;/ref&gt;

Die oorspronklike manuskrip wat deur Adam Tas self geskryf is, het verlore gegaan,&lt;ref name=&quot;tas&quot; /&gt; en danksy Von Dessin se afskrif kon een van die belangrikste tydperke in die Suid-Afrikaanse geskiedenis behoue bly.&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.158&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter Darmstadt: Turris-Verlag. S. 158&lt;/ref&gt; Dit word selfs as die waardevolste stuk in die ganse boekery beskou.&lt;ref name=&quot;vanwyk1961&quot; /&gt;

== Persoonlikheid ==
=== Een van die 'verstandigste' manne aan die Kaap ===
Buiten die &quot;burgersin&quot; en &quot;grootmoedigheid&quot; wat Von Dessin in sy bemaking uitstraal, word sy geaardheid deur Tyrrell-Glynn so verwoord:&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;
{{cquote|
Hierdie ontwikkelde, verfynde man het in private sowel as openbare aangeleenthede steeds nougeset gehandel en in sy persoon 'n vlytige aard met 'n weetgierige verstand verenig. Sy lewendige houding, stille sin vir humor en sy voorliefde vir geselskap maak hom oral gewild. Terwyl hy steeds sy Duitse erfenis in ere hou, aanvaar hy nogtans sy [tweede] vaderland en word hy mettertyd, wat godsdiens, taal en leefwyse betref, heeltemal Kaaps-Hollands.
}}

Von Dessin tel onder die drie &quot;verstandigste&quot;, &quot;belangrikste&quot; en gekultiveerde manne aan die Kaap,&lt;ref name=&quot;Tyrrel-Glynn&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mullen.1976.79.80&quot; /&gt; volgens die Franse sterrekundige [[Nicolas-Louis de Lacaille]], se ''Journal Historique'' (postuum uitgegee in 1763, nadat hy aan die Kaap vertoef het tussen 1751 tot 1753).

Sy presiese woorde lui op 20 November 1751:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width: 300px;&quot; | Oorspronklike Frans (1763)&lt;ref&gt;[https://repository.up.ac.za/bitstream/handle/2263/12674/005_p150-199.pdf?sequence=5&amp;isAllowed=y De Lacaille, N.L. 1763. ''Journal historique du voyage fait au Cap de Bonne-Espérance''. Paris: Chez Guillyn. pp. 156-157]&lt;/ref&gt;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width: 300px;&quot; | Duitse vertaling (1778)&lt;ref&gt;[https://play.google.com/books/reader?id=SgC7Ah8jwGQC&amp;pg=GBS.PA108 De Lacaille, N.L. 1778. ''Reise nach dem Vorgebürge der guten Hofnung''. Altenburg: Richterischen Buchhandlung. S. 108.]&lt;/ref&gt;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width: 300px;&quot; | Engelse vertaling (1976)&lt;ref&gt;De la Caille, N.L. (1976). ''Travels at the Cape, 1751-53. An annotated translation of 'Journal historique du voyage fait au Cap de Bonne-Espérance' into which has been interpolated relevant passages from 'Mémoires de l'Académie Royale des Sciences' ''. Translated: Raven-Hart, R. Cape Town: A.A. Balkema. p. 14.&lt;/ref&gt;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width: 300px;&quot; | Afrikaans
|-
| M. Grevenbrock, Secrétaire du Conseil de Justice au Cap dans le commencement de ce siécle, homme extraordinaire, avoit fait quelques recherches sur les moeurs &amp; coutumes des Hottentots: après sa mort ses papiers furent remis à Kolbe, qui les compila sans discernement &amp; sans jugement, à ce que disent unanimement les gens d'ici les plus sensés, &amp; nommément M. le Gouverneur, M. Grand-Pré &amp; M. Dessin. || Herr Grevenbroek, Sekretair des Justizraths auf dem Vorgebürge zu Anfange dieses Jahrhunderts, ein ausserordentlicher Mann, hatte einige Untersuchungen über die Sitten und Gebräuche der Hottentotten angestellt; nach seinem Tode wurden seine schriftlichen Aussäge Kolben übergeben, welcher sie ohne Wahl und Beurtheilung zusammen stoppelte, wie die verständigsten hiesigen Personen einstimmig sagen, namentlich der Herr Statthalter, Herr Grand-Pré und Herr Dessin. || M. Grevenbrock, Secretary of the Council of Justice at the beginning of the century, and an exceptionally intelligent person, made certain studies into the manners and customs of the Hottentots. After his death his papers were handed over to Kolbe, who put them together without understanding or good sense, according to the unanimous opinion of the most intelligent people here, and especially of the Governer, of M. Grand-Pré and M. Dessin. || Meneer Grevenbroeck, die Sekretaris van die Raad van Justisie aan die Kaap ten aanvang van hierdie eeu, 'n besonderse man, het 'n bietjie navorsing gedoen oor die sedes en gebruike (gewoontes) onder die Khoi: ná sy dood is sy geskrifte aan Kolbe gegee, wat hulle sonder onderskeid en sonder oordeel saamgeflans het, soos wat eenparig uitgespreek is deur die verstandigste manne van hier rond, met name meneer die Goewerneur, meneer Grand-Pré en meneer Dessin.
|}

&quot;Monsieur le Gouverneur&quot; verwys hier na Goewerneur Ryk Tulbagh; &quot;Monsieur Grand-Pré&quot; is Josephus de Grand-Predez, 'n Fransman uit Valencienne, destyds die Sekretaris van die Raad van Justisie, en dan Joachim von Dessin self.&lt;ref name=&quot;Coetzee1968.409&quot; /&gt; Dié eer kom hierdie drie here waarskynlik toe, nie alleen omdat elkeen 'n [[honnête homme]] in eie reg was nie, maar bowenal omdat hulle feitlik van die min mense aan die Kaap was wat met die besoeker [[Frans]] kon praat. Die meeste koloniste kon nie Frans praat nie en De Lacaille het geen Nederlands geken nie.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.22&quot; /&gt;

De Lacaille het ook in Von Dessin se biblioteek 'n renosterhoring (&quot;la corne d'un Rhinoceros&quot;) van nader bekyk, soos gedagteken op 6 Desember 1751. Volgens Mentzel was Von Dessin nogal daartoe geneig om sekere sake of verhale bietjie (erg) aan te dik vir die onwetende Franse besoekers (wat veronderstel is om alles net so huid en haar in te sluk). Sommer vir die grap, of om die siel van die hooggeleerdes uit te trek. En tog het De Lacaille niks kwaad daarvan gedink of hom van stryk laat bring nie.&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.155&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wendland1965.65&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mentzel1785&quot;&gt;[https://play.google.com/books/reader?id=AroBAAAAYAAJ&amp;pg=GBS.PR58&amp;hl=de Mentzel, O.F. Vollständige und zuverlässige geographische und topographische Beschreibung des berühmten und in aller Betrachtung merkwürdigen Afrikanischen Vorgebirges der Guten Hofnung Glogau: Christian Friedrich Günther, S. 63]&lt;/ref&gt;

=== Geloof ===
Von Dessin was 'n Lutheraan gedoop, maar in die Kaap was hy lidmaat van die Nederduits Gereformeerde Kerk (soos die meeste maar). Dit was so te sê onvermydelik, want hoewel die staat Nederland volle godsdiens- en gedagtevryheid vir sy vlugtelinge, reisigers en burgers gewaarborg het, was dit in die Kaap onder die V.O.C., die maatskappy, anders gesteld.&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.151&quot; /&gt;

Jy kon nié in die amptenary van die V.O.C. (vergelyk Indonesië&lt;ref&gt;Koch, K.E. 1970. ''The Revival in Indonesia''. Berghausen: Evangelization Publishers. p. 14: The foundation of the Protestant Church in the Dutch East Indies is regarded today with mixed feelings by the believers there. The pastors were state officials receiving their pay from the government. It was similar to the time of Contantine the Great – anyone who wanted to get on in life became a Christian in order to achieve his goal. Thus, a Christian church came into being in Indonesia which had basically freed itself neither from the heathern nor from the Hindu traditions.&lt;/ref&gt; en Timor&lt;ref&gt;Koch, K.E. 1970. ''The Revival in Indonesia''. Berghausen: Evangelization Publishers. p. 121: The spiritual state of the churches was almost catastrophic. This was due to a large extent to the way the Dutch had formerly administered the colony. Every minister in the church had at the same time been a colonial official. For this reason, anyone who had wanted to obtain something from the government had been obliged to belong to the church as well. Timor, therefore, had never been evangelized, only Christianized. The former atheistic beliefs, the magic and sorcery, the promiscuity and alcoholism, all continued to prosper together.&lt;/ref&gt;) dien as jy nie Christen was nie; al was jy ook net in naam Christen. Die vraag moet dan ook geopper word of lidmaatskap tot die Kaapse Kerk nie dalk verdere bevordering (en die bevestiging van die huwelik ter plaatse) sou begunstig het en daarom terselfdertyd 'n strategiese skuif was nie.

Die Lutherane het veertig jaar lank 'n stryd gevoer om hul eie kerke op te rig in die Kaap. Von Dessin was onder die ywerige ondertekenaars (daar was 69) van die petisie/versoekskrif in die jaar 1742.&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.151&quot; /&gt;

Daar was blykbaar die vrees vir huismoles van die owerheid se kant af, want hierdie ongewenste pluralisme sou tot &quot;doodelijke oneenigheeden&quot; in huisgesinne lei, soos die besluit op 19 Junie 1742 duidelik stel. Daar was ook die vrees dat die kindertjies en die nageslagte uit hierdie huwelike (Lutheraans/Gereformeerd) weggerokkel sal word uit die Kaapse Kerk. Die antwoord van owerheidsweë is dus, as mens die volgende lange ommehaal van woorde moet opsom, 'n besliste, onomwonde, ononderhandelbare, eenparige en volstrekte 'néé':&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.151&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23269 |title=Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa C. 120, pp. 192-210. |access-date=24 Augustus 2021 |archive-date=24 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824124200/http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23269 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

{{cquote|
Waarover met aandagt geraadpleegt en daarneevens in aanmerkinge genoomen weesende dat soo wanneer de lutheraanen ter deeser plaatse gestabileert, dewelke alle op een stuk of thien na, soo het niet nog minder is, sijn getrouwt met gereformeerde vrouwen, eens wierden begunstigt met eenen leerraar van haare religie die de vrijheijd soude hebben om alhier in het openbaar te prediken en de sacramenten na haare wijse te bedienen en uijt te deelen, sij lutheraanen als dan in steede van hunne kinderen, gelijk het tot nu toe is geschied, in de gereformeerde kerk van deese plaatse te laaten doopen en vervolgens op te brengen in de aldaar geleert wordende religie, daar en teegens de kinderen dewelke hun in het vervolg souden worden gebooren, sonder dat de gereformeerde moeders derselve, hoe hard 't voor haar mogt weesen, sulx ooijt souden kunnen beletten, niet alleen daarvan souden afhouden en in hunnen godsdienst doen opbrengen, maar ook, dat nog meer is, wel soo ver souden gaan van de geene hunner kinderen dewelke bereijts in de gereformeerde religie sijn opgebragt, daarvan tot de Luijtersche over te brengen, gelijk men hiervan bereijts ter deeser plaatse exempelen heeft, 't welk dan in der tijd niet als seer groote verbitteringen en doodelijke oneenigheeden soude kunnen veroorsaaken in sodanige huijsgesinde; is dan soo hierom als ter saake dat de meergem. lutheraanen, of om eijgentlijker te spreeken, de hier boven gementioneerde principale hoofden derselver te minsten wel soo lang souden hebben behooren te wagten totdat het de Heeren Majores soude hebben behaagd sig nader te declareeren op dat geen 't welk van hier aan deselve bij onse onderdanige letteren van den 14 Julij d' an. passo. is berigt in opsigte van het getal der hier bevonden wordende persoonen dewelke de meergem. Augsburgsse Confessie syn toegedaan, sonder inmiddels een saak van die natuur dus voorbaarig te entameeren, gelijk ook om de rust en vreede in deese landen te onderhouden, met eenparigheijd van stemmen goedgedagt dat dit hier gedaan wordende versoek van de hand sal worden geweesen;
}}

Von Dessin sou in sy tyd nie hierdie godsdiensvryheid ervaar nie – dit geskied eers in 1779,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=24426 |title=Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa C. 157, pp. 77-99. |access-date=24 Augustus 2021 |archive-date=24 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824123348/http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=24426 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 18 jaar ná sy dood,&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.151&quot; /&gt; of 7 jaar voor sy graf geopen mag word. Dit is juis om hierdie rede dat sy hele versameling aan die Kaapse Kerk bemaak is, &quot;as een van die weinige selfvernuwende liggame&quot;, soos Immelman hierbo dit stel.

Tot dan moes die Lutherane maar tevrede wees met kerkhou in die privaathuise van die Kaapse burgers; by geleentheid sou predikante van Deense en Sweedse skepe wat in die Kaap aangekom het hier in die huiskerke hul kerkdienste hou.&lt;ref name=&quot;Spohr.1968.151&quot;&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter'' Darmstadt: Turris-Verlag. S. 151&lt;/ref&gt;

=== Taalvaardigheid ===
Benewens die Frans en Latyn wat hy op gimnasium bemeester het, het sy Platduitse moedertaal hom bes moontlik gehelp om Nederlands baas te raak.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.20&quot; /&gt; Immelman vermoed Von Dessin kon dus Frans (soos De Lacaille getuig) en Duits vlot praat, hoewel hy met verloop van jare blykbaar meer tuis in Nederlands begin voel het. Te oordeel aan sy boekery, dat hy in die boeke dikwels aantekeninge gemaak het, maar bowenal in sy boeke gelees, geblaai en goed bekend was met die inhoud, voer hy aan Von Dessin kon ten minste Latyn, Grieks, Hebreeus, Engels, Italiaans en Spaans gelees het.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.24&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p. 24&lt;/ref&gt;

Hy korrespondeer veral met Holland, en hier was die dienstaal natuurlik Hollands. Omdat hy daagliks so baie met Kaaps-Hollands te doene gekry het in sy amp, maar hierdie taal ook in die daaglikse handel en wandel gebruik het (en boonop 'n vrou trou wat Kaaps-Hollands praat), het sy Duitsgeskrewe briewe dikwels 'n Hollandse kleurtjie gekry. In sy briewe in Hollands slaan weer 'n paar Germanismes deur.&lt;ref&gt;Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter'' Darmstadt: Turris-Verlag. S. 152&lt;/ref&gt;

Die meeste van sy briewe wat bewaar gebly het, maar ook sy ''Brieven Boek'' (1733–1744, wat veral lig werp op transaksies)&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt; en ''Memoriaal'' (1754–1757, wat 'n kykie gee in die huishoudelike lewe aan die Kaap),&lt;ref name=&quot;Bostoen.1996.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Immelman1968.15&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p. 15&lt;/ref&gt; is dan ook byna uitsluitlik in Nederlands geskryf, insluitend die brief gedateer 25 Julie 1736, gerig aan die predikant Joachim Ernst Müller, te Plön, van die Duitse Sleeswyk-Holstein, waarin hy skryf dat hy graag briewe ontvang: &quot;in deese afgeleegene uijthoek der aarde, ofte ongetwijffelt van africa, waarinne ik door de wonderbaare voeringe des almoogende gelijd, en naar desselfs goedertierenthijd in 't tijdelijke vernoegelijk geseegent ben.&quot;&lt;ref name=&quot;Bax1970.8&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210814202233/https://knaw.versie1.online/DL/publications/PU00010214.pdf Bax, D. 1970. ''Zuid-Afrika's eerste openbare verzameling op het gebied van kunst en etnologie 1764–1821''. Amsterdam:North-Holland Publishing Company, p. 8]&lt;/ref&gt;
Hy het selfs briewe in Nederlands geskryf aan die twee grawe Von Rantzow, wat 'n ruk lank in die Kaap was, en boonop Duitsers was met dieselfde rang as syne.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.20&quot; /&gt;

In sy boekeversameling is daar woordeboeke vir Latyn, Grieks en Hebreeus; grammatikaboeke (&quot;spraakkunste&quot;) vir Italiaans, Frans en Duits; 'n Engelse, Portugese asook 'n Litous-Duitse woordeboek en Frans-Spaanse woordelys (Parys, 1621). Die volledige stel werke van [[Descartes]] is in Latyn beskikbaar,&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt; so ook Leibnitz se ''Principia philosophiae'' van 1728, terwyl [[Thomas Hobbes]] in Frans en Nederlands beskikbaar is; [[Erasmus]] en [[John Milton]] se Latynse uitgawes is eweneens aanwesig.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.30&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p. 30&lt;/ref&gt; Onder die Klassieke werke uit die oudheid tel [[Aristoteles]], [[Tacitus]], Scipio, Titus Livius, [[Cicero]] en Seneca. Al hierdie werke is volledig in Latyn.&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;

Meer as die helfte van die boeke is in Nederlands geskryf;&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt; trouens, die meeste boeke in sy biblioteek is in Nederland gedruk.&lt;ref name=&quot;Bax1970.8&quot; /&gt; Latyn (veral deur die teologiese werke) is die sterkste mededinger op die boekrak, met hier en daar 'n paar boeke in Frans en Duits. Die boeke in Spaans en Engels kon mens op jou een hand tel.&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot; /&gt;

Die meeste aantekeninge en opmerkings wat Von Dessin gemaak het in sy boeke was ook in Nederlands. Die opmerkings het gehandel oor die inhoud van die boek, met vermelding van bronne, of om 'n skrywer se standpunte of redenering te weerlê.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.34&quot;&gt;Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p. 34&lt;/ref&gt; In daardie jare was dit niks ongewoons nie; vergelyk [[Voltaire]] se giftige kommentaar in [[Jean-Jacques Rousseau]] se boeke in dieselfde eeu.&lt;ref&gt;[http://expositions.nlr.ru/eng/ex_rare/Voltaire_Rousseau/neravenstvo.php NLR: Voltaire and Rousseau: Irreconcilable Contradiction?]&lt;/ref&gt;
In 'n boek van Savonarola, getiteld ''Meditationes in Psalmos'', wat in Leiden in 1633 gepubliseer is, staan daar vier bladsye vol aantekeninge in Von Dessin se handskrif oor die lewe van Savonarola, naas sy eie handtekening en lyfspreuk.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.34&quot; /&gt;

Van hierdie aantekeninge is egter ook in Frans, Latyn en een selfs in Spaans. Maar Immelman kon nie 'n enkele aantekening in Duits opspoor nie.&lt;ref name=&quot;Immelman1968.34&quot; /&gt;

Van die werke (soos woordeboeke en woordelyste) is moontlik voorheen deur die VOC self laat aankoop vir amptelike gebruik vir die handel in die Ooste, wat later in onbruik geraak en verkoop is, want in Von Dessin se boekery vind mens &quot;Een Boeck geschreven in de Chinasche Taal&quot;, maar ook 'n Bybel in Maleisies getiteld ''Biblia Malaica'' (1733), asook ''De Psalter in de Maleysche en Nederlandsche taal'' (1689) en 'n woordeboek van F. Gueynier, ''Vocabulaer, ofte woorden-boeck in't Duytsch ende Maleys'' (1677).&lt;ref name=&quot;Delmas.2010&quot;&gt;[https://www.academia.edu/4141945/Les_Voyages_de_l%C3%A9crit_Culture_%C3%A9crite_et_expansion_europ%C3%A9enne_%C3%A0_l%C3%A9poque_moderne_essais_sur_la_Compagnie_Hollandaise_des_Indes_Orientales Delmas, A. 2010. La &quot;Bibliothèque du Cap&quot;, xvii-xviiie siècles. In: ''Les Voyages de l'écrit. Culture écrite et expansion européenne à l'époque moderne.'' pp. 187-214]&lt;/ref&gt;

== Nagedagtenis ==
'n Enkele paar straatname is na Von Dessin vernoem:

* Von Dessinlaan in Witpoortjie, Roodepoort.
* Von Dessinstraat in [[Montgomery Park]], Randburg.

Twee blou plaatjies is deur die [[Stigting Simon van der Stel]] by die Provinsiale Administrasiegebou, op die hoek van Waalstraat en Koningin Victoriastraat, [[Kaapstad]], aangebring. Die ronde plaatjies lui in Engels (Koningin Victoriastraat) en Afrikaans (Waalstraat) onderskeidelik:&lt;ref&gt;Mullen, S.J. 1976. J.N. von Dessin and the Dessinian Collection. ''Lantern'' (Junie-uitgawe) XXV(4):79,83&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kraaluitgewers.co.za/18-september-1761-sa-se-eerste-groot-boekversamelaar-in-kaapstad-oorlede/ Luan Schalkwyk. Kraal-uitgewers. 2020. 18 September 1761 – SA se eerste groot boekversamelaar in Kaapstad oorlede.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210824030739/https://www.kraaluitgewers.co.za/18-september-1761-sa-se-eerste-groot-boekversamelaar-in-kaapstad-oorlede/ |date=24 Augustus 2021 }}(sien beeld van plaatjie)&lt;/ref&gt;

{| border=1 cellpadding=4 style=&quot;border-collapse: collapse; border: 1px solid black;&quot;
|- style=&quot;vertical-align:top;text-align:center;&quot;
| style=&quot;background: blue; color: white;&quot; |
J.N. VON&lt;br /&gt;
'''DESSIN'''&lt;br /&gt;
whose book collection&lt;br /&gt;
became by his bequest&lt;br /&gt;
the First Public Library&lt;br /&gt;
in South Africa&lt;br /&gt;
Dwelt on this Site&lt;br /&gt;
from 1756 to 1761
| style=&quot;background: blue; color: white;&quot; |
Hier het van&lt;br /&gt;
1756 tot 1761&lt;br /&gt;
'''J.N. Von DESSIN'''&lt;br /&gt;
gewoon wie se boekery&lt;br /&gt;
deur sy erflating die eerste&lt;br /&gt;
Openbare Biblioteek&lt;br /&gt;
in Suid-Afrika&lt;br /&gt;
geword het
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

{{DEFAULTSORT:von Dessin, Joachim}}
[[Kategorie:Geboortes in 1704]]
[[Kategorie:Sterftes in 1761]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse immigrante uit Duitsland]]</text>
      <sha1>4kczzlx56naht2qenmhlp8kwp6yltal</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kai Luke Brümmer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>384811</id>
    <revision>
      <id>2924888</id>
      <parentid>2783050</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T05:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vroeë lewe */ Verbeter</comment>
      <origin>2924888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3651" sha1="i6xa7kri2z8z3rz0fw8zg88ef8qcyc5" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Kai Luke Brümmer
| Beeld                     = 
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = 
| Alias                     = Kai Brummer 
| Geboortedatum             = {{GDEO|1993|2|17}}
| Geboorteplek              = [[Johannesburg]], [[Gauteng]]
| Nasionaliteit             = [[Suid-Afrika]]ner
| Sterftedatum              = 
| Sterfteplek               = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 
| Skool                     =  
| Universiteit              = [[Universiteit van Kaapstad]]
| Beroep                    = Akteur
| Aktiewe jare              = 2015–nou 
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| imdb                      = 9240445
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Kai Luke Brümmer''' (gebore 17 Februarie [[1993]]) is 'n Suid-Afrikaanse [[akteur]]. Hy is bekend vir o.a. sy rol in die rolprent ''Moffie'' (2019).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vulture.com/2021/04/moffie-kai-luke-brummer-interview.html|title=Kai Luke Brummer Is 2021’s First Breakout Movie Star|last=King|first=Jack|date=9 April 2021|access-date=4 Mei 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2019/sep/07/venice-film-festival-2019-reviews-roundup-marriage-story-joker-babyteeth|title=Venice film festival 2019 roundup: shocks, horrors and dark jokers|last=Romney|first=Jonathan|date=7 September 2019|access-date=6 Mei 2021}}&lt;/ref&gt;

== Vroeë lewe ==
Brümmer is in [[Johannesburg]] gebore en het grootgeword in [[Henley on Klip]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.netwerk24.com/ZA/Beeld/Metro-Gauteng/akteur-praat-oor-omstrede-fliek-20200310|title=Akteur praat oor omstrede fliek|date=11 Maart 2020|language=af}}&lt;/ref&gt; Hy was op skool by St John's College.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.yumpu.com/en/document/read/8030748/newsletter-st-johns-college|title=2011 Prefects|date=2011|access-date=28 Augustus 2021}}&lt;/ref&gt; Hy verwerf 'n [[Baccalaureus Artium|B.A.-graad]] in teater &amp; toneelspel met lof aan die [[Universiteit van Kaapstad]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news.uct.ac.za/article/-2018-02-13-alumni-take-flight-in-when-swallows-cry|title=Alumni take flight in When Swallows Cry|date=13 Februarie 2018|access-date=5 Mei 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mambaonline.com/2020/03/14/moffie-qa-star-kai-luke-brummer/|title=Moffie Q&amp;A: Star Kai Luke Brümmer|last=Igual|first=Roberto|date=14 Maart 2020|access-date=4 Mei 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.stellatalent.co.za/kai-luke-brummer|title=Kai Luke Brümmer|website=Stella Talent|access-date=4 Mei 2021}}&lt;/ref&gt;

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
*2017: ''Bring it On 6''
*2019: ''Moffie''
*2020: ''The Kissing Booth 2''
*2020: ''Master Harold'... and the Boys''

=== Televisiereekse ===
*2017: ''Origins: The Journey of Humankind''
*2018: ''Deutschland 83''
*2020: ''Vagrant Queen''
*2021: ''Professionals''
*2022: ''Desert Rose''

== Verhoogspel ==
*2014: ''Mephisto''
*2015: ''Trophy''
*2017: ''The Native''
*2017: ''Immortal''
*2018: ''When Swallows Cry''
*2018: ''Selwyn and Gabriel''
*2018: ''The Curious Incident of the Dog in the Night-Time''
*2020: ''Master Harold'... and the Boys''

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* {{Imdb naam|9240445}}

{{DEFAULTSORT:Brummer, Kai Luke}}
[[Kategorie:Geboortes in 1993]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Alumni van die Universiteit Kaapstad]]</text>
      <sha1>i6xa7kri2z8z3rz0fw8zg88ef8qcyc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roger Hawkins</title>
    <ns>0</ns>
    <id>385764</id>
    <revision>
      <id>2924879</id>
      <parentid>2461532</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T01:15:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2804" sha1="d5ev2dugsbewf1thbwdphdj0eznomc1" xml:space="preserve">'''Roger Hawkins''' is 'n Zimbabwiese regisseur en filmvervaardiger wat veral bekend is vir films soos ''[[The Legend of the Sky Kingdom]]'' (2003), ''The Silent Fall'' (2006) en ''The Lion of Judah'' (2009).&lt;ref name=&quot;African Film Festival&quot;&gt;{{cite web |title=Roger Hawkins – Biography |url=https://www.africanfilmny.org/tag/roger-hawkins/ |publisher=African Films Festival |accessdate=2 November 2019}}&lt;/ref&gt;

==Vroeë lewe en loopbaan==
Hawkins, gebore en getoë in [[Harare]], [[Zimbabwe]], het 'n BSc-graad in [[landbou]] aan die [[Universiteit van Natal]] behaal.&lt;ref name=&quot;Moz'Art&quot;&gt;{{cite web |title=Roger Hawkins – Biography |url=http://mozart.spla.pro/en/file.person.roger-hawkins.12011.html |publisher=Moz'Art |accessdate=2 November 2019 |archive-date= 2 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102171042/http://mozart.spla.pro/en/file.person.roger-hawkins.12011.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Nadat hy sy BSc behaal het, word hy 'n skoolonderwyser, advertensiekopieskrywer, insekbestryder, grondmeter, navorsingsassistent, sitkamerpianis en landskaptuinier.&lt;ref name=&quot;Moz'Art&quot; /&gt; Hawkins bedank in 1993 as wiskunde-onderwyser om 'n loopbaan in die [[uitvoerende kunste]] te volg. Hy het 'n [[musiekblyspel]] geproduseer wat hy geskryf en geregisseer het, genaamd ''The Singer''.&lt;ref name=&quot;African Film Festival&quot;/&gt; Na die sukses van ''The Singer,'' vervaardig Hawkins die TV-reeks ''Adventure Unlimited'' en die televisiefilm ''Choose Freedom''.&lt;ref name=&quot;Moz'Art&quot; /&gt; Hy studeer regie aan die onafhanklike filmskool Raindance Film Festival.&lt;ref name=&quot;Moz'Art&quot; /&gt; Hawkins het die TV-film ''Dr Juju'' van 60 minute lank geregisseer, wat binne ses dae geskiet is.&lt;ref name=&quot;Moz'Art&quot; /&gt; 

In 2003 stel Hawkins sy geanimeerde rolprent ''The Legend of the Sky Kingdom'' vrygestel.&lt;ref name=&quot;BBC News&quot; /&gt; Dit is in Harare gemaak en was 'n pionier in die tegniek genaamd ''junkmation''.&lt;ref name=&quot;BBC News&quot;&gt;{{cite web |author1=Steve Vickers |title=Junk earns Zimbabwe film kudos |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/3117686.stm |publisher=BBC News |accessdate=2 November 2019 |date=22 September 2003}}&lt;/ref&gt; Die rolprent is gekies onder die top vyf van 1 300 inskrywings tydens die World Animation Festival in [[Frankryk]].&lt;ref name=&quot;BBC News&quot; /&gt; Hawkins het saam met vyftien mense gewerk en vier jaar lank die film gemaak.&lt;ref name=&quot;BBC News&quot; /&gt; Die karakters en stelle in die film is gemaak van weggegooide items soos motoronderdele, gereedskap, kombuisgereedskap, pype en stukke hout.&lt;ref name=&quot;BBC News&quot; /&gt; 

==Geselekteerde filmografie==
*''The Legend of the Sky Kingdom'' (2003)
*''The Silent Fall'' (2006)
*''Chose Freedom''
*''Dr Juju''
*''The Lion of Judah'' (2009)

== Verwysings==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Hawkins, Rodger}}
[[Kategorie:Regisseurs]]</text>
      <sha1>d5ev2dugsbewf1thbwdphdj0eznomc1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rugby Kanada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>389531</id>
    <revision>
      <id>2924809</id>
      <parentid>2902498</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:00:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>Bygewerk &amp; Hersien</comment>
      <origin>2924809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7036" sha1="6n331kehs7kefeestltismalxk26d1e" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Rugby Kanada
|kleur = 
|titel =
|beeld = Rugby Canada logo.svg
|beeld_wydte = 200px
|beeld_onderskrif = Kenteken van Rugby Kanada
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = [[Engels]]e naam
|1 = ''Rugby Canada''
|opskrif2 = Afkorting
|2 = RC
|opskrif3 = [[Frans]]e naam
|3 = ''Fédération canadienne de rugby à XV''
|opskrif4 = [[Land]]
|4 = {{vlagland|Kanada}}
|opskrif5 = [[Sport]]soorte
|5 = [[Rugby]], [[Sewesrugby]]
|opskrif6 = Stigting
|6 = 1974 (1929)
|opskrif7 = 
|7 = 
|opskrif8 = Lid van
|8 = [[Wêreldrugby]]
|opskrif9 = Aangesluit in
|9 = 1987
|opskrif10 = Vastelandse beheerliggaam
|10 = [[Rugby Amerikas Noord]]
|opskrif11 = Voorsitter
|11 = Kathleen McGinn
|opskrif12 = Setel
|12 = Richmond Hill, [[Ontario]], Kanada
|opskrif13 = [[Amptelike taal|Amptelike tale]]
|13 = Engels en Frans
|opskrif14 = Amptelike webwerf
|14 = [https://rugby.ca/ ''rugby.ca'']
|opskrif15 = 
|15 = 
|opskrif16 = 
|16 = 
|opskrif17 = 
|17 = 
|opskrif18 = 
|18 = 
|opskrif19 = 
|19 = 
|opskrif20 = 
|20 = 
}}

'''Rugby Kanada''' ([[Engels]]: ''Rugby Canada'', afgekort: RC; [[Frans]]: ''Fédération canadienne de rugby à XV'') is die bestuursliggaam wat [[rugby]] en [[sewesrugby]] in [[Kanada]] beheer. Die huidige beheerliggaam is in 1974 gestig en in Richmond Hill, [[Ontario]], gesetel. Sedert 1987 verteenwoordig dit Kanada by [[Wêreldrugby]] en sedert 2001 ook by [[Rugby Amerikas Noord]] (RAN).

== Geskiedenis ==
[[Lêer:CanadaRugbyWorldCup1987.jpg|duimnael|links|Die [[Kanadese nasionale rugbyspan]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 1987]]]]
In 1929 is die eerste nasionale beheerliggaam, die Rugbyunie van Kanada, gestig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/canada.html |title=Canada |publisher=Rugby Football History |accessdate=12 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; Die Rugbyunie van Kanada is in 1965 herstig en in 1967 in Kanadese Rugbyunie hernoem; vandag gebruik die nasionale beheerliggaam die naam Rugby Kanada.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/rugby |title=Rugby |publisher=The Canadian Encyclopedia |author=Dave Brown |date=4 Maart 2015 |accessdate=12 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; Die Kanadese beheerliggaam het in 1987, net voor die [[Rugbywêreldbeker 1987|eerste rugbywêreldbekertoernooi]], ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/north-america/canada |title=Canada |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=12 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was Rugby Kanada in 2001 ’n stigterslid van die Noord-Amerikaanse en Wes-Indiese Rugbyvereniging (''North America and West Indies Rugby Association'', NAWIRA; nou [[Rugby Amerikas Noord]], RAN), nadat Kanada en die [[VSA Rugby|Verenigde State]] by die Wes-Indiese Rugbyvereniging (''West Indies Rugby Association'', WIRA) aangesluit het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://rugbyamericasnorth.com/about/about-ran/ |title=About RAN |publisher=[[Rugby Amerikas Noord]] |date=2001 |accessdate=12 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;

== Taak ==
Rugby Kanada organiseer verskeie nasionale spanne, insluitend [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada se nasionale seniormansrugbyspan]], [[Kanadese nasionale vrouerugbyspan|vroue]] (albei ''Canucks'' of ''Les Rouges'') en jeug. Rugby Kanada hou ook toesig oor sewesrugby in Kanada en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Kanadese [[Nasionale Olimpiese Komitee]] saam. Dit beheer ook die Nasionale Juniorkampioenskap, ’n nasionale kompetisie vir o/20-mansspanne. Dit het voorheen die Superliga ondersteun as die hoogste vlak van manskompetisie in die land, maar die liga is gestaak nadat die Amerikas Rugbykampioenskap in 2009 geskep is, met slegs Kanadese spanne verteenwoordig in die eerste fase. Naas die amptelike nasionale span roep Rugby Kanada ook ander keurspanne byeen. ''Canada A'' is die tweede nasionale span van Kanada en hulle het tot in 2016 aan die Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem, voordat hulle na Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi oorgeskakel het. Die ''Canada Sevens'' is die Kanadese sewesrugbyspan en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker, [[Olimpiese Somerspele]] en [[Statebondspele]] deel. Daarbenewens bestuur die beheerliggaam kinder- en jeugrugby in Kanada. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://rugby.ca/en/hq/player-development |title=Player development |publisher=Rugby Kanada |date=2021 |accessdate=12 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; Net soos ander rugbylande beskik Kanada oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=12 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;

Van 2019 tot 2023 het met die Toronto Arrows ’n Kanadese span aan die Major League Rugby, ’n Amerikaanse professionele liga, deelgeneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2023/11/27/toronto-arrows-forced-to-fold-after-5-seasons-in-mlr/ |title=Toronto Arrows forced to fold after 5 seasons in MLR |publisher=Americas Rugby News |date=27 November 2023 |accessdate=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Die meeste spelers van die Kanadese nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in [[Frankryk]] op professionele vlak aktief. Daarbenewens word die amateurtoernooi tussen die tien provinsiale beheerliggame beslis, waarvan dié uit [[Brits-Columbië]] as sterkste beskou word. Van 2009 tot 2018 is die Kanadese Rugbykampioenskap tussen vier plaaslike keurspanne beslis.

Rugby Kanada organiseer ook gereeld internasionale toernooie. Hulle het reeds opgetree as gasheer van die [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooi in [[Vrouerugbywêreldbeker 2006|2006]]. Daarbenewens word die Kanada Sewes jaarliks op die [[BC Place-stadion]] in [[Vancouver]] beslis.

== Provinsiale rugbyunies in Kanada ==
* British Columbia Rugbyunie
** Fraser Valley Rugbyunie
** Vancouver Rugbyunie
* New Brunswick Rugbyunie
* Newfoundland Rugbyunie
* Ontario Rugbyunie
* PEI Rugbyunie
* Rugby Alberta
* Rugby Manitoba
* Rugby Nova Scotia
* Rugby Quebec
* Saskatchewan Rugbyunie

== Kenteken ==
Rugby Kanada se kenteken toon ’n elfpuntige [[Suikeresdoring|esdoringblaar]] (''Acer saccharum'') in die nasionale kleure wit en rooi, met die belettering ''Rugby'' op. Die nasionale spanne se byname is ''Canucks'', ontleen aan die slangterm vir Kanadese, en ''Les Rouges'' („die rooies“), afgelei van die truikleur.

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Krieket Kanada]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
* {{en}} {{fr}} [https://rugby.ca/ Rugby Kanada se tuisblad]

{{Affiliasies van Wêreldrugby}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Rugby in Kanada]]
[[Kategorie:Rugbybeheerliggaam]]
[[Kategorie:Wêreldrugby]]</text>
      <sha1>6n331kehs7kefeestltismalxk26d1e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Miami Internasionale Lughawe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>395827</id>
    <revision>
      <id>2924695</id>
      <parentid>2903554</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T12:12:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37078" sha1="5k7sq2gu66cjwxi217y5ccjxfz4ll9l" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name              = Miami Internasionale Lughawe
| image             = 
| image-width       = 150
| image2            = Miami International Airport (KMIA-MIA) (8204606870).jpg
| caption           = 
| image2-width      = 270px
| IATA              = MIA
| ICAO              = KMIA
| FAA               = MIA
| WMO               = 72202
| type              = Openbaar
| owner-oper        = Miami-Dade Aviation Department (MDAD)
| city-served       = Miami metropolitaanse gebied, V.S.A.
| location          = Miami-Dade County, Florida
| opened            = 1928
| hub               = &lt;!-- {{Unbulleted list
  |{{nowrap|[[21 Air]]}}
  |{{nowrap|[[ABX Air]]}}
  |{{nowrap|[[American Airlines]]}}
  |{{nowrap|[[Amerijet International]]}}
  |{{nowrap|[[Atlas Air]]}}
  |{{nowrap|[[Avianca Cargo]]}}
  |{{nowrap|[[Eastern Airlines, LLC]]}}
  |{{nowrap|[[FedEx Express]]}}
  |{{nowrap|[[IAero Airways]]}}
  |{{nowrap|[[IBC Airways]]}}
  |{{nowrap|[[Mas Air]]}}
  |{{nowrap|[[Northern Air Cargo]]}}
  |{{nowrap|[[Sky Lease Cargo]]}}
  |{{nowrap|[[Songbird Airways]]}}
  |{{nowrap|[[UPS Airlines]]}}
  |{{nowrap|[[Western Global Airlines]]}}
  |{{nowrap|[[World Atlantic Airlines]]}}
   }}
| focus_city        = {{Unbulleted list
|  |{{nowrap|[[Avianca]]}}
  |{{nowrap|[[Global Crossing Airlines]]}}
  |{{nowrap|[[Frontier Airlines]]}}
  |{{nowrap|[[LATAM Airlines Group|LATAM]]}}
  |{{nowrap|[[Polar Air Cargo]]}}
  |{{nowrap|[[Spirit Airlines]]}}
   }} --&gt;
| elevation-f       = 9
| elevation-m       = 3
| coordinates       = {{Koördinate|25|47|36|N|080|17|26|W|region:US-FL|aansig=inlyn,titel}}
| website           = [http://www.iflymia.com/ iflymia.com]
| image_map         = KMIA Airport Diagram.svg
| image_map_caption = FAA lughawediagram
| mapframe          = yes
| r1-number         = 8L/26R
| r1-length-f       = 8 600
| r1-length-m       = 2 621
| r1-surface        = Teer
| r2-number         = 8R/26L
| r2-length-f       = 10 506
| r2-length-m       = 3 202
| r2-surface        = Teer
| r3-number         = 9/27
| r3-length-f       = 13 016
| r3-length-m       = 3 967
| r3-surface        = Teer
| r4-number         = 12/30
| r4-length-f       = 9 360
| r4-length-m       = 2 853
| r4-surface        = Teer
| stat-year         = 2022
| stat1-header      = Passasiers
| stat1-data        = {{wins}} 50 684 396
| stat2-header      = Lugbewegings
| stat2-data        = {{wins}} 458 478
| stat3-header      = Vrag (metrieke ton)
| stat3-data        = {{verlies}} 2 756 160
| footnotes         = Bron: FAA, Miami Internasionale Lughawe&lt;ref name=&quot;miastats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.miami-airport.com/airport_stats.asp|title=Airport Statistics|date=Maart 2019|author=Miami International Airport|access-date=1 Maart 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190404125315/http://miami-airport.com/airport_stats.asp|archive-date=4 April 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.miami-airport.com/library/pdfdoc/Monthly%20Traffic%20Reports/December%202018%20Moving%20Twelve%20Months%20Traffic%20Report.pdf|title=Archived copy|access-date=March 1, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190221054649/http://www.miami-airport.com/library/pdfdoc/Monthly%20Traffic%20Reports/December%202018%20Moving%20Twelve%20Months%20Traffic%20Report.pdf |archive-date=February 21, 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
'''Miami Internasionale Lughawe''' ([[IATA]]: '''MIA''', [[ICAO]]: '''KMIA''', FAA LID: '''MIA'''), ook bekend as '''MIA''' en histories as '''Wilcox Field''', is die primêre lughawe wat die groter Miami-metropolitaanse gebied bedien met meer as 1 000 daaglikse vlugte na 167 plaaslike en internasionale bestemmings, insluitend die meeste lande in [[Latyns-Amerika]]. Die lughawe is in 'n ongeïnkorporeerde area in Miami-Dade County geleë,&lt;ref name=&quot;Censusmap&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www2.census.gov/geo/maps/DC2020/DC20BLK/st12_fl/county/c12086_miami-dade/DC20BLK_C12086.pdf|title=2020 CENSUS – CENSUS BLOCK MAP: Miami-Dade County, FL|publisher=U.S. Census Bureau|page=31 (PDF p. 32/154)|access-date=2022-08-13|quote=Miami International Arprt}}&lt;/ref&gt; 13&amp;nbsp;km noordwes van Downtown Miami aangrensend aan die stede [[Miami]] en Miami Springs, en die dorpie Virginia Gardens.

In 2021 het Miami Internasionale Lughawe die besigste internasionale vraglughawe in die VSA geword &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.stattimes.com/cargo-airports/mia-ranked-americas-busiest-international-cargo-airport-1345149|title=MIA ranked America's busiest international cargo airport, again|last=STAT Times|date=2022-04-14|publisher=Stattimes.com|access-date=2022-05-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aviationbusinessnews.com/cargo/miami-international-airport-sets-new-record-for-cargo-shipments-in-2020/|title=Miami International Airport sets new record for cargo shipments in 2020|date=February 3, 2021|access-date=27 November 2022|archive-date=27 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127133959/https://www.aviationbusinessnews.com/cargo/miami-international-airport-sets-new-record-for-cargo-shipments-in-2020/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.miami-airport.com/mia-ranked-americas-busiest-international-airport/|title=MIA ranked America's busiest international airport}}&lt;/ref&gt; en die tweede besigste Amerikaanse poort vir internasionale passasiers, na die [[John F. Kennedy Internasionale Lughawe]] in [[New York Stad]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ala.aero/2022/04/mia-ranked-americas-busiest-international-airport/|title=MIA ranked America's busiest international airport}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://search.yahoo.com/search;_ylt=AwrFGKte11tiL40ex2JXNyoA;_ylu=Y29sbwNiZjEEcG9zAzEEdnRpZANMT0NVSTAzN0JfMQRzZWMDcGFnaW5hdGlvbg--?p=miami+busiest+international+airport+cargo&amp;fr=yfp-t&amp;fr2=sb-top&amp;fp=1&amp;b=8&amp;pz=7&amp;bct=0&amp;xargs=0|title=Miami busiest international airport cargo – Yahoo Search Results|access-date=27 November 2022|archive-date=20 Oktober 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231020010219/https://search.yahoo.com/search;_ylt=AwrFGKte11tiL40ex2JXNyoA;_ylu=Y29sbwNiZjEEcG9zAzEEdnRpZANMT0NVSTAzN0JfMQRzZWMDcGFnaW5hdGlvbg--?p=miami+busiest+international+airport+cargo&amp;fr=yfp-t&amp;fr2=sb-top&amp;fp=1&amp;b=8&amp;pz=7&amp;bct=0&amp;xargs=0|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Teen 2022 is dit die 9de besigste lughawe in die VSA met 50&amp;nbsp;684&amp;nbsp;396 passasiers vir die jaar. Dit is [[Florida]] se besigste lughawe volgens totale passasiersverkeer, wat [[Orlando Internasionale Lughawe|Orlando]] oortref het, asook vir totale vliegtuigbedrywighede en totale vragverkeer.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.anna.aero/2010/04/27/miami-dominates-us-to-latin-america-and-caribbean/|title=Miami Dominates US to Latin America and Caribbean|date=April 27, 2010|website=anna.aero Airline News &amp; Analysis|archive-url=https://web.archive.org/web/20100502175423/http://www.anna.aero/2010/04/27/miami-dominates-us-to-latin-america-and-caribbean/|archive-date=May 2, 2010|access-date=April 27, 2010}}&lt;/ref&gt; Die lughawe is [[American Airlines]] se derde grootste spilpunt en dien as sy primêre poort na [[Latyns-Amerika]] en die [[Karibiese gebied|Karibiese Eilande]]. Miami dien ook as 'n fokusstad vir [[Avianca]], [[Frontier Airlines]] en [[Latam Airlines Brasil|LATAM]], beide vir passasiers en vragbedrywighede.

Miami Internasionale Lughawe beslaan 1335&amp;nbsp;ha. Dit is Suid-Florida se hooflughawe vir langafstand internasionale vlugte en 'n spilpunt vir die Suidoostelike Verenigde State met passasiers- en vragvlugte na stede regoor die [[Amerikas]], [[Europa]], [[Afrika]] en [[Asië]].

== Geskiedenis ==
[[Lêer:PanAm KeyWest terminal.jpg|links|duimnael| [[Pan Am]] se eerste terminaal het uit 'n enkele loods bestaan. Die lughawe was die basis van Pan Am se oorsese vlugte na [[Kuba]], maar het in onbruik geraak toe die lugredery in die middel van die 1930's na amfibiese vliegtuie by Internasionale Pan American Lughawe oorgeskakel het met sy [[Pan Am|Pan American Clipper]].]]
[[Lêer:Miami airport historical.jpg|links|duimnael| 'n Satellietbeeld van Miami Internasionale Lughawe gesuperponeer oor die bekende liggings van die ou Miami City-lughawe/Pan American Field/6th Street-lughawe van die 1920's tot 1950's era, in die regter boonste hoek wat na 36th Street kyk.]]
Die eerste lughawe op die terrein van MIA het in die 1920's geopen en was bekend as '''Miami City-lughawe'''. [[Pan Am|Pan American World Airways]] (&quot;Pan Am&quot;) het 'n uitgebreide fasiliteit aangrensend aan City Airport, '''Pan American Field''', in 1928 geopen. Pan American Field is gebou op 116 hektaar grond in 36ste Straat en was die enigste lughawe op die vasteland in die ooste van die Verenigde State wat doeanefasiliteite gehad het. Sy aanloopbane was rondom die drumpel van vandag se aanloopbaan 26R geleë. Eastern Air Lines het Pan American Field in 1931 begin bedien, gevolg deur National Airlines in 1936. National het 'n terminaal aan die oorkant van LeJeuneweg vanaf die lughawe gebruik en sou verkeer op die pad stop om vliegtuie na en van sy terminaal te taxi. Miami Army Airfield het in 1943 tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] aan die suide van Pan American Field geopen. Die aanloopbane van die twee is oorspronklik deur spoorlyne geskei, maar die twee vliegvelde is in sommige gidse as 'n enkele fasiliteit gelys.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.airfields-freeman.com/FL/Airfields_FL_Miami_C.htm|title=Abandoned &amp; Little-Known Airfields: Florida: Central Miami Area|last=Freeman|first=Paul|archive-url=https://web.archive.org/web/20160207232834/http://www.airfields-freeman.com/FL/Airfields_FL_Miami_C.htm|archive-date=February 7, 2016|access-date=5 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Direkte vlugte na [[Chicago]] en [[Newark Liberty Internasionale Lughawe|Newark]] in die noordooste van [[New Jersey]] het laat in 1946 begin, maar ononderbroke vlugte het eers in Januarie 1962 wes verby [[St. Louis]] en [[New Orleans]] gestrek. Direkte transatlantiese vlugte na Europa het in 1970 begin. In die laat 1970's en vroeë 1980's het Air Florida 'n spilpunt by MIA gehad, met 'n ononderbroke vlug na [[Londen]], Engeland wat dit van National verkry het na laasgenoemde se samesmelting met Pan Am. Air Florida het bedrywighede in 1982 gestaak ná die ongeluk van Air Florida vlug 90.&lt;ref name=&quot;petzinger2&quot;&gt;{{cite book|last=Petzinger|first=Thomas|title=Hard Landing: The Epic Contest For Power and Profits That Plunged the Airlines into Chaos|publisher=Random House|year=1996|isbn=978-0-307-77449-1}}&lt;/ref&gt; [[British Airways]] het van 1984 tot 1991 'n [[Concorde]] SST (supersoniese vervoer) tussen Miami en Londen via [[Dulles Internasionale Lughawe]] in [[Washington, D.C.]] gevlieg.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Stieghorst|first=Tom|title=Concorde Flights Cut To Miami|url=http://articles.sun-sentinel.com/1991-01-12/business/9101020753_1_british-airways-concorde-flights|access-date=November 29, 2013|newspaper=Sun Sentinel|date=January 12, 1991|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203005243/http://articles.sun-sentinel.com/1991-01-12/business/9101020753_1_british-airways-concorde-flights|archive-date=December 3, 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Nadat die voormalige [[Apollo 8]]-[[ruimtevaarder]] [[Frank Borman]] in 1975 president van Eastern Air Lines geword het, het hy Eastern se hoofkwartier van Rockefeller-sentrum in [[New York]] na gebou 16 in die noordoostelike hoek van MIA, Eastern se instandhoudingsbasis, verskuif. Eastern het een van die grootste werkgewers in die Miami-metropolitaanse gebied gebly totdat voortdurende vakbondonrus die lugredery uiteindelik in 1989 tot bankrotskap gedwing het.&lt;ref name=&quot;petzinger3&quot;&gt;{{cite book|last=Petzinger|first=Thomas|title=Hard Landing: The Epic Contest For Power and Profits That Plunged the Airlines into Chaos|publisher=Random House|year=1996|isbn=978-0-307-77449-1}}&lt;/ref&gt; Eastern het vanaf Gang B tot D aan die noordekant van die terminaal geopereer, waar American se Gang D vandag staan.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.departedflights.com/MIA0485.html|title=MIA0485|website=www.departedflights.com|access-date=2022-09-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.departedflights.com/MIA89.html|title=MIA89|website=www.departedflights.com|access-date=2022-09-28}}&lt;/ref&gt; Gang E was die tuiste vir die meeste internasionale vervoerders, terwyl Pan Am uit Gang E en F geopereer het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.departedflights.com/PAMIA0591.html|title=PAMIA0591|website=www.departedflights.com|access-date=2022-09-28}}&lt;/ref&gt;

=== American Airlines spilpunt ===
Te midde van Eastern se onstuimigheid het Robert Crandall, uitvoerende hoof van [[American Airlines]], 'n nuwe spilpunt gesoek om die nuwe vliegtuie wat AA op bestelling gehad het, te gebruik. AA-studies het aangedui dat [[Delta Air Lines]] sterk mededinging sou bied op die meeste roetes vanaf Eastern se spilpunt by [[Hartsfield-Jackson Atlanta Internasionale Lughawe]] in [[Atlanta]], maar dat MIA baie sleutelroetes gehad het wat net deur Eastern bedien was. American het aangekondig dat hy in Augustus 1988 'n basis by MIA sou vestig. Later in die 1990's het American meer werknemers en toerusting na MIA oorgedra vanaf sy mislukte tuisspille by Nashville, Tennessee en Raleigh–Durham, Noord-Carolina. Die spilpunt het gegroei van 34 daaglikse vertrekke in 1989 tot 157 in 1990, 190 in 1992 en 'n hoogtepunt van 301 in 1995, insluitend langafstandvlugte na Europa en [[Suid-Amerika]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.departedflights.com/AAMIAhub.html|title=AAMIAhub|website=www.departedflights.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180716170054/http://www.departedflights.com/AAMIAhub.html|archive-date=July 16, 2018|access-date=2018-07-16}}&lt;/ref&gt; Vandag is Miami American se grootste lugvragspil en is dit die hoofverbindingspunt in die lugredery se noord-suid internasionale roetenetwerk.

=== Ander spilpuntbedrywighede ===
[[Pan Am]] is in 1991 deur [[Delta Air Lines]] verkry, maar het kort daarna om bankrotskap aansoek gedoen. Sy oorblywende internasionale roetes van Miami na Europa en Latyns-Amerika is vir $135 miljoen aan [[United Airlines]] verkoop as deel van Pan Am se noodlikwidasie daardie Desember.&lt;ref name=&quot;petzinger4&quot;&gt;{{cite book|last=Petzinger|first=Thomas|title=Hard Landing: The Epic Contest For Power and Profits That Plunged the Airlines into Chaos|publisher=[[Random House]]|year=1996|isbn=978-0-307-77449-1}}&lt;/ref&gt; United se Latyns-Amerikaanse spilpunt het in die somer van 1992 24 daaglikse vertrekke aangebied, wat in die somer van 1994 gegroei het tot 36 daaglikse vlugte na 21 bestemmings.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.departedflights.com/UAMIAhub.html|title=UAMIAhub|website=www.departedflights.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180716165756/http://www.departedflights.com/UAMIAhub.html|archive-date=July 16, 2018|access-date=2018-07-16}}&lt;/ref&gt; United het vlugte van Miami na Suid-Amerika beëindig en sy Miami-bemanningsbasis in Mei 2004 gesluit, en die meeste Miami-hulpbronne hertoegewys aan sy hoofsentrum in [[O'Hare Internasionale Lughawe]] in Chicago.&lt;ref&gt;{{cite news|title=United Plans Flight, Staff Cuts in Miami|url=http://www.bizjournals.com/southflorida/stories/2004/01/19/daily44.html|newspaper=South Florida Business Journal|date=January 23, 2004|access-date=July 7, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026121955/http://www.bizjournals.com/southflorida/stories/2004/01/19/daily44.html|archive-date=October 26, 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt; United het alle hooflyndiens na Miami in 2005 gestaak met die bekendstelling van sy laekosteproduk Ted.

[[IBERIA]] het ook 'n Miami-spilpunt in 1992 gestig en 'n vloot DC-9-vliegtuie by MIA geplaas om bestemmings in [[Sentraal-Amerika]] en die [[Karibiese gebied|Karibiese Eilande]] te bedien. Die spilpunt het voordeel getrek uit regte wat ingevolge die bilaterale lugvaartooreenkoms van 1991 tussen die Verenigde State en Spanje onderteken is.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1992/03/22/travel/travel-advisory-iberia-plans-9-new-routes-at-miami-hub.html|title=TRAVEL ADVISORY; Iberia Plans 9 New Routes At Miami Hub|date=1992-03-22|work=The New York Times|access-date=2017-12-10|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20180115160646/http://www.nytimes.com/1992/03/22/travel/travel-advisory-iberia-plans-9-new-routes-at-miami-hub.html|archive-date=January 15, 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gedurende die 1990's het die lughawe steriele internasionale-tot-internasionale vervoerfasiliteite in Gang D (American, British en Alitalia) en Gang F (Iberia en vier Sentraal-Amerikaanse vervoerders) gehuisves, en daar was planne om 'n steriele korridor vir internasionale verbindingspassasiers tussen ses gange te vestig.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.travelweekly.com/Destinations2001-2007/Miami-Set-to-Open--Sterile-Corridor-|title=Miami Set to Open 'Sterile Corridor': Travel Weekly|website=www.travelweekly.com|language=en|access-date=2022-08-09}}&lt;/ref&gt; Die [[aanvalle op 11 September 2001]] het dit egter vir baie buitelanders nodig gemaak om 'n visum te verkry om deur die Verenigde State te reis, en gevolglik het United Airlines en Iberia hul spilpunte in 2004 gesluit.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://articles.sun-sentinel.com/2004-07-03/business/0407020947_1_iberia-lineas-aereas-hub-miami-dade-leaders|title=Iberia To Shut Americas Hub At Mia|work=tribunedigital-sunsentinel|access-date=2017-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20171210232651/http://articles.sun-sentinel.com/2004-07-03/business/0407020947_1_iberia-lineas-aereas-hub-miami-dade-leaders|archive-date=December 10, 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Toekoms ===
MIA sal na verwagting 77 miljoen passasiers en 4 miljoen ton vrag jaarliks teen 2040 verwerk.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://miami.cbslocal.com/2019/06/05/miami-international-airport-modernization-projects/|title=Miami International Airport Wins Approval for $5 Billion in Modernization Projects|date=June 5, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608021818/https://miami.cbslocal.com/2019/06/05/miami-international-airport-modernization-projects/|archive-date=June 8, 2019|access-date=September 12, 2019}}&lt;/ref&gt; Om aan so 'n groot vraag te voldoen, het die Miami-Dade Board of County Commissioners 'n verbeteringsplan van VS$5 miljard goedgekeur wat oor 15 jaar tot in 2035 sal strek. Die omvattende plan sluit in gangoptimering, konstruksie van twee luukse hotelle op die perseel, die sloping van Gang G en uitbreiding van die lughawe se vragkapasiteit.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://airwaysmag.com/airports/miami-international-airport-gets-5-billion-expansion-boost/|title=Miami International Airport Gets $5 Billion Expansion Boost|date=June 5, 2019|access-date=27 November 2022|archive-date=17 Oktober 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017183657/https://airwaysmag.com/airports/miami-international-airport-gets-5-billion-expansion-boost/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Fasiliteite ==
[[Lêer:AA terminal at MIA 10 2004.jpg|duimnael| [[American Airlines]]-vliegtuie by Gang D, April 2005]]
[[Lêer:Vue de l'aéroport depuis le MIA Mover (février 2022).JPG|duimnael| Teerblad en loodse by Miami Internasionale Lughawe, Feb 2022]]
[[Lêer:Miami Central Station from NW 25th Street.jpg|duimnael| Miami Intermodal Centre dien as 'n spilpunt vir interstedelike vervoer soos Tri-Rail en Miami-Dade Transit, 2015]]

=== Terminale ===
Miami Internasionale Lughawe beskik oor drie terminale (Noord, Sentraal en Suid) en ses gange vir 'n totaal van 131 hekke.&lt;ref name=&quot;MIAMap&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.miami-airport.com/map-terminal-gates.asp|title=Terminal Gates – Miami International Airport|publisher=Miami-Dade Aviation Department|location=Miami|access-date=22 March 2021}}&lt;/ref&gt; Met die uitsondering van Gang G, bevat alle gange hekke wat toegang verleen tot Amerikaanse doeane- en grensbeskermingsfasiliteite.

American bedryf drie Admirals Clubs en een Flagship Lounge regoor Gang D en E.&lt;ref name=&quot;MIAClub&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.miami-airport.com/clubs-and-lounges.asp|title=VIP Clubs &amp; Lounges|publisher=Miami-Dade Aviation Department|location=Miami|access-date=22 March 2021}}&lt;/ref&gt; Talle ander sitkamers bestaan ook regoor die lughawe, insluitend 'n American Express Centurion Lounge geleë in Gang D.&lt;ref name=&quot;MIAClub&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://golldiecat.tripod.com/history.html|title=History of Miami International Airport}}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.airliners.net/forum/viewtopic.php?t=225521|title=Miami International Airport History – Airliners.net}}&lt;/ref&gt; Die Noordterminaal (Gang D) is vir eksklusiewe gebruik van American Airlines. Die sentrale terminaal (gange E, F en G) het verskillende gebruike; Gang E word hoofsaaklik deur American en sy Oneworld-vennootlugrederye saam met sommige Karibiese en Latyns-Amerikaanse lugrederye gebruik, en E se satellietterminaal het 'n hek wat 'n [[Airbus A380]] kan akkommodeer. Gange F en G word deur nie-AA binnelandse en Kanadese vervoerders en vlugte gebruik. Die Suidterminaal (gange H en J) is die belangrikste nie-Oneworld internasionale terminale. Gang H word hoofsaaklik gebruik deur Delta en nie-Oneworld internasionale vervoerders wat nourompvliegtuie veral vanaf Sentraal- en die noordelike dele van Suid-Amerika vlieg, en sommige wyerompvlugte; Gang J het ook een hek wat 'n A380 kan akkommodeer.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.miami-airport.com/airline-information.asp|title=Airline Directory|publisher=Miami-Dade Aviation Department|location=Miami}}&lt;/ref&gt;

=== Landvervoer ===
Miami Internasionale Lughawe gebruik die MIA Mover, 'n gratis mensevervoerstelsel om passasiers tussen MIA-terminale en die Miami Intermodal Centre (MIC) te vervoer wat op 9 September 2011 vir die publiek geopen is. Die MIC bied direkte toegang vanaf die lughawe na grondvervoer (pendel/bus/spoor) sowel as huurmotormaatskappye. 'n Metrorailstasie het op 28 Julie 2012 by die MIC geopen; 'n Driespoorstasie het op 5 April 2015 gevolg. Planne vir Amtrak om 'n stasie by die MIC te bedryf, is gestaak sedert ontdek is dat die platform wat vir daardie doel gebou is, te kort is vir Amtrak-treine. Teen vroeg in 2022 is daar steeds geen Amtrak-diens by die MIC nie.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenextmiami.com/update-coming-on-amtrak-to-miami-intermodal-center-later-this-month/|title=Update Coming On Amtrak To Miami Intermodal Center Later This Month|date=February 14, 2022|access-date=June 25, 2022}}{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Die huurmotorsentrum konsolideer lughawemotorhuurbedrywighede by die MIC.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.miami-airport.com/car_rental.asp|title=Miami International Airport :: MIA Rental Car Center (RCC) :: Miami-Dade County|publisher=Miami-Dade Department of Aviation|location=Miami|archive-url=https://web.archive.org/web/20150511113549/http://www.miami-airport.com/car_rental.asp|archive-date=May 11, 2015|access-date=June 4, 2015}}&lt;/ref&gt;

Miami Internasionale Lughawe het direkte openbare vervoerdiens na Miami-Dade Transit se Metrorail, Metrobus-netwerk; Greyhound-buslyne en na die Tri-Rail-pendelspoorstelsel. Metrorail bedryf die Orange Line-trein vanaf Miami Internasionale Lughawe na bestemmings soos Downtown, Brickell, Health District, Coconut Grove, Coral Gables, Dadeland, Hialeah, Suid-Miami en Wynwood. Dit neem ongeveer 15 minute om vanaf die lughawe by die middestad te kom.

Miami-Dade Transit bedryf 'n Airport Flyer-bus wat MIA direk met South Beach verbind.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.miamidade.gov/transit/routes_detail.asp?route=150|title=Airport Flyer|website=Miami-Dade Transit|archive-url=https://web.archive.org/web/20120829040704/http://www.miamidade.gov/transit/routes_detail.asp?route=150|archive-date=August 29, 2012|access-date=September 16, 2012}}&lt;/ref&gt;

=== Vragwerf ===
MIA het 'n aantal lugvragfasiliteite. Die grootste vragkompleks is geleë aan die westekant van die lughawe, binne die driehoek wat gevorm word deur aanloopbane 12/30 en 9/27. Vragvervoerders soos LATAM Cargo, Atlas Air, Amerijet International en DHL opereer vanuit hierdie gebied. Die grootste fasiliteit in privaat besit is die Centurion Cargo-kompleks in die noordoostelike hoek van die lughawe, met meer as 51 000 vk m se pakhuisruimte.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.centurioncargo.com/en/|title=Centurion Cargo|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206092825/http://www.centurioncargo.com/en/|archive-date=February 6, 2016|access-date=12 February 2016}}&lt;/ref&gt; FedEx en [[United Parcel Service|UPS]] bedryf hul eie fasiliteite in die noordwestelike hoek van die lughawe, van 36ste Straat af. Benewens sy groot passasiersterminaal in Gang. D, bedryf [[American Airlines]] 'n instandhoudingsbasis oos van Gang D, gesentreer rondom 'n halfsirkelvormige loods wat oorspronklik deur National Airlines gebruik is en wat drie wyerompvliegtuie kan akkommodeer.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.aa.com/i18n/amrcorp/corporateInformation/facts/miami.jsp|title=American's Miami Hub|publisher=American Airlines|archive-url=https://web.archive.org/web/20091115122101/http://www.aa.com/i18n/amrcorp/corporateInformation/facts/miami.jsp|archive-date=15 November 2009|access-date=12 February 2016}}&lt;/ref&gt;

== Statistiek ==
=== Topbestemmings ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 95%&quot;
|+'''Besigste binnelandse roetes na en van MIA (September 2021 – Augustus 2022)''' &lt;ref name=&quot;MIASTATS&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.transtats.bts.gov/airports.asp?20=E&amp;Nv42146=ZVN&amp;Nv42146_anzr=Zvnzv,%20SY:%20Zvnzv%20V06r40n6v10ny&amp;pn44vr4=SNPgf|title=Miami, FL: Miami International (MIA)|website=Bureau of Transportation Statistics|access-date=November 24, 2022}}&lt;/ref&gt;
!Rang
! Stad
! Passasiers
! Rederye
|-
| 1
| [[John F. Kennedy Internasionale Lughawe|New York-JFK, New York]]
| 992 000
| American, Delta, JetBlue
|-
| 2
| [[Hartsfield-Jackson Atlanta Internasionale Lughawe|Atlanta, Georgia]]
| 926 000
| American, Delta, Frontier, Southwest, Spirit
|-
| 3
| [[LaGuardia-lughawe|New York–LaGuardia, New York]]
| 836 000
| American, Delta, Frontier, Spirit
|-
| 4
| [[Dallas/Fort Worth Internasionale Lughawe|Dallas/Fort Worth, Texas]]
| 669 000
| American, Frontier, Spirit
|-
| 5
| [[Newark Liberty Internasionale Lughawe|Newark, New Jersey]]
| 643 000
| American, Frontier, JetBlue, Spirit, United
|-
| 6
| [[Los Angeles Internasionale Lughawe|Los Angeles, Kalifornië]]
| 621 000
| American, JetBlue
|-
| 7
| [[O'Hare Internasionale Lughawe|Chicago–O'Hare, Illinois]]
| 611 000
| American, Frontier, Spirit, United
|-
| 8
| [[Logan Internasionale Lughawe|Boston, Massachusetts]]
| 604 000
| American, Delta, Frontier, JetBlue, Spirit
|-
| 9
| [[Orlando Internasionale Lughawe|Orlando, Florida]]
| 538 000
| American, Frontier, Spirit
|-
| 10
| [[Philadelphia Internasionale Lughawe|Philadelphia, Pennsilvanië]]
| 498 000
| American, Frontier, Spirit
|}

=== Besigste roetes ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 95%&quot; width=&quot;align=&quot;
|+'''Besigste internasionale roetes vanaf MIA'''  (Okt 2021 – Sep 2022) &lt;ref name=&quot;MIASTATS&quot; /&gt;
!Rang
! Lughawe
! Passasiers
! Rederye
|-
| 1
|{{Vlagikoon|MEX}} [[Meksikostad Internasionale Lughawe|Meksikostad, Meksiko]]
| 818 337
| Aeroméxico, American, Volaris
|-
| 2
|{{Vlagikoon|COL}} [[El Dorado Internasionale Lughawe|Bogotá, Colombia]]
| 778 923
| American, Avianca, LATAM, Spirit
|-
| 3
|{{Vlagikoon|PAN}} [[Tocumen Internasionale Lughawe|Panamastad-Tocumen, Panama]]
| 747 709
| American, Copa Airlines
|-
| 4
|{{Vlagikoon|GBR}} [[Lughawe Londen-Heathrow|Londen-Heathrow, Verenigde Koninkryk]]
| 655 379
| American, British Airways, Virgin Atlantic
|-
| 5
|{{Vlagikoon|PER}} [[Jorge Chávez Internasionale Lughawe|Lima, Peru]]
| 636 001
| American, Avianca, LATAM
|-
| 6
|{{Vlagikoon|MEX}} [[Cancún Internasionale Lughawe|Cancún, Meksiko]]
| 633 301
| American, Frontier
|-
| 7
|{{Vlagikoon|ESP}} [[Adolfo Suárez Madrid–Barajas Lughawe|Madrid, Spanje]]
| 612 246
| Air Europa, American, Iberia
|-
| 8
|{{Vlagikoon|DOM}} [[Las Américas Internasionale Lughawe|Santo Domingo–Las Américas, Dominikaanse Republiek]]
| 608 474
| American, Frontier, Spirit
|-
| 9
|{{Vlagikoon|BRA}} [[São Paulo Guarulhos Internasionale Lughawe|São Paulo-Guarulhos, Brasilië]]
| 559 960
| American, LATAM Brasil
|-
| 10
|{{Vlagikoon|COL}} [[José María Córdova Internasionale Lughawe|Medellín–JMC, Colombia]]
| 538 782
| American, Avianca, Spirit
|}

=== Jaarlikse passasiersverkeer ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 95%&quot;
|+'''Jaarlikse passasiersverkeer (op + af vliegtuig) by MIA, 2000 tot nou'''&lt;ref name=&quot;miastats&quot; /&gt;
! Jaar
! Passasiers
! Jaar
! Passasiers
! Jaar
! Passasiers
|-
| 2000
| 33 621 273
| 2010
| 35 698 025
| 2020
| 18 663 858
|-
| 2001
| 31 668 450
| 2011
| 38 314 389
| 2021
| 37 302 456
|-
| 2002
| 30 060 241
| 2012
| 39 467 444
| 2022
| '''50 684 396'''&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mayor Daniella Levine Cava announces busiest year in the history of MIA |url=https://news.miami-airport.com/mayor-daniella-levine-cava-announces-busiest-year-in-the-history-of-mia/ |date=6 Februarie 2023 |publisher=news.miami-airport.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2003
| 29 595 618
| 2013
| 40 562 948
|
|
|-
| 2004
| 30 165 197
| 2014
| 40 941 879
|
|
|-
| 2005
| 31 008 453
| 2015
| 44 350 247
|
|
|-
| 2006
| 32 553 974
| 2016
| 44 584 603
|
|
|-
| 2007
| 33 740 416
| 2017
| 44 071 313
|
|
|-
| 2008
| 34 063 531
| 2018
| 45 044 312
|
|
|-
| 2009
| 33 886 025
| 2019
| 45 924 466
|
|
|}

== Ongelukke en voorvalle ==
* Op 22 Januarie 1952 het 'n Aerodex Lockheed Model 18 Lodestar op 'n toetsvlug na opstyg neergestort as gevolg van enjinstaking, al 5 insittendes is dood.
* Op 4 Augustus 1952 het 'n Curtiss C-46 Commando op 'n veerbootvlug neergestort tydens nadering na MIA as gevolg van die faling van 'n beheerstelsel, al 4 insittendes het gesterf.
* Op 25 Maart 1958  het 'n Douglas DC-7, Braniff International Airways Vlug 971, neergestort 5&amp;nbsp;km van MIA na 'n poging om terug te keer na die lughawe weens 'n enjinbrand, 9 passasiers uit 24 aan boord sterf.
* Op 2 Oktober 1959 is 'n [[Vickers Viscount]] van Cubana de Aviación op 'n vlug van Havana na Antonio Maceo-lughawe, [[Santiago de Cuba]], gekaap deur drie mans wat geëis het om na die Verenigde State geneem te word. Die vliegtuig het op Miami Internasionale Lughawe geland.&lt;ref name=&quot;ASN021059&quot;&gt;{{Cite web|url=http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19591002-0|title=Hijacking description|publisher=Aviation Safety Network|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025082721/http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19591002-0|archive-date=October 25, 2012|access-date=1 September 2009}}&lt;/ref&gt;
* Op 12 Februarie 1963 het Northwest Airlines-vlug 705, 'n Boeing 720, in die Everglades neergestort terwyl dit op pad was van Miami na [[Portland, Oregon]] via Chicago O'Hare, Spokane en Seattle. Al 43 passasiers en bemanning het omgekom.
* Op 13 Februarie 1965 het 'n Aerolíneas de El Salvador (AESA) Curtiss C-46 Commando, 'n vragvlug, 'n enjinstaking ondervind kort na opstyg en in 'n motorafvalwerf vasgevlieg, beide insittendes het omgekom.
* Op 5 Maart 1965 het 'n Fruehaf Inc. Lockheed Model 18 Lodestar na opstyging neergestort, albei insittendes is dood.
* Op 23 Junie 1969 het 'n Dominicana de Aviación [[Aviation Traders Carvair]], 'n aangepaste DC-4, op pad na Santo Domingo met 'n enjinbrand teruggesirkel na Miami Internasionale Lughawe toe dit in geboue 1 myl kort van aanloopbaan 27 vasgevlieg het. Al 4 bemanningslede aan boord van die Carvair en 6 op die grond het omgekom.
* Op 14 April 1970 het 'n Ecuatoriana de Aviacion Douglas DC-7, 'n vragvlug, neergestort ná die opstyg van MIA verby die aanloopbaan en 890 voet gegly voordat dit 'n betonmuur getref het, beide insittendes is dood.
* Op 29 Desember 1972 het Eastern Air Lines-vlug 401, 'n [[Lockheed L-1011 TriStar]], in die Everglades neergestort. Die vliegtuig het die [[John F. Kennedy Internasionale Lughawe]] in New York verlaat op pad na Miami. Daar was 101 sterftes uit die 176 passasiers en bemanning aan boord.  (Hierdie voorval is die onderwerp van die fliek ''The Ghost of Flight 401''.)
* Op 21 Junie 1973 het 'n Warnaco Inc. Douglas DC-7, 'n vragvlug, 6 minute na opstyg in die Everglades neergestort in swaar reën, wind en weerlig. Al 3 insittendes het omgekom.
* Op 15 Desember 1973 het 'n Lockheed L-1049 Super Constellation, 'n vragvlug wat deur Aircraft Pool Leasing Corp, bedryf word, 1,3 myl oos van MIA neergestort as gevolg van oorrotasie van die vliegtuig wat 'n stolling veroorsaak het, in 'n parkeerterrein en verskeie huise neergestort het, al 3 insittendes is dood saam met 6 op die grond.
* Op 27 September 1975 het 'n Canadair CL-44 wat deur Aerotransportes Entre Rios (AER) bedryf is, na opstyging neergestort as gevolg van 'n eksterne tydelike vlugbeheerstaking, 4 bemanningslede en 2 passasiers van die 10 aan boord het gesterf.
* Op 15 Januarie 1977 het 'n [[Douglas DC-3]], registrasie N73KW van Air Sunshine, kort ná opstyg op 'n binnelandse geskeduleerde passasiersvlug na Key West Internasionale Lughawe, Florida, neergestort. Al 33 mense aan boord het oorleef.&lt;ref name=&quot;ASN150177&quot;&gt;{{Cite web|url=http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19770115-2|title=N73KW Accident Description|website=Aviation Safety Network|archive-url=https://web.archive.org/web/20121102202915/http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19770115-2|archive-date=2 November 2012|access-date=4 Augustus 2010}}&lt;/ref&gt;
* Op 6 Januarie 1990 het 'n Grecoair Lockheed JetStar neergestort nadat dit opgestyg en die aanloopbaan verlaat het, 1 insittende van die 2 aan boord het gesterf.
* Op 11 Mei 1996 het 'n McDonnell Douglas DC-9 (ValuJet Airlines-vlug 592) in die Everglades neergestort 10 minute nadat dit vanaf MIA opgestyg het terwyl dit op pad was na [[Hartsfield-Jackson Atlanta Internasionale Lughawe]] nadat 'n brand in die vragruim uitgebreek het en 110 mense dood is.
* Op 7 Augustus 1997 het Fine Air-vlug 101, 'n Douglas DC-8- vragvliegtuig, minder as 'n myl (1.6&amp;nbsp;km) vanaf die lughawe op NW 72ste Laan neergestort. Al 4 insittendes aan boord en 1 persoon op die grond is dood.
* Op 20 November 2000 het American Airlines-vlug 1291, 'n [[Airbus A300]] op pad na Port-au-Prince, Haïti, teruggekeer na Miami na 'n kajuitdrukverlaging. Tydens die ontruiming het een van die nooduitgangsdeure ploffend oopgegaan, wat 'n vlugkelner se dood veroorsaak het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aviation-safety.net/wikibase/190686|title=Accident Airbus A300B4-605R N14056, 20 Nov 2000|last=Ranter|first=Harro|website=www.aviation-safety.net|publisher=Aviation Safety Network|access-date=2021-11-17}}&lt;/ref&gt;
* Op 15 September 2015 het Qatar Airways-vlug 778 na Doha aanloopbaan&amp;nbsp;9 oorskry tydens opstyging en het met die naderingsligte vir aanloopbaan&amp;nbsp;27 gebots. Die botsing, wat gedurende die 13,5-uur-vlug ongemerk gebly het, het 'n 46&amp;nbsp;cm gat in die drukvat van die [[Boeing 777|Boeing 777-300ER]]-vliegtuig net agter die agterste vragdeur geskeur. Die bemanning was verward deur 'n drukstuk van 'n aanboordrekenaar en het verkeerdelik begin opstyg op aanloopbaan&amp;nbsp;9 by die kruising van Taxiway&amp;nbsp;T1 eerder as aan die einde van die aanloopbaan, wat ongeveer 1&amp;nbsp;370&amp;nbsp;m kortgeknip het van die lengte van die beskikbare aanloopbaan vir opstyg.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Hradecky|first1=Simon|title=Accident: Qatar B773 at Miami on Sep 15th 2015, overran runway on takeoff run and struck approach lights on departure|url=http://avherald.com/h?article=48c78b3a|access-date=March 14, 2017|work=Aviation Herald|date=17 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150928041009/http://avherald.com/h?article=48c78b3a|archive-date=28 September 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite report|publisher=Qatar Civil Aviation Authority|title=Preliminary Report 001/2015|access-date=14 Maart 2017|url=http://www.caa.gov.qa/sites/default/files/Preliminary%20report%20QR778%20Miami_v3.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170213125028/http://www.caa.gov.qa/sites/default/files/Preliminary%20report%20QR778%20Miami_v3.pdf|archivedate=13 Februarie 2017}}&lt;/ref&gt;
* Op 21 Junie 2022 het RED Air Vlug 203 om 15:36 vanaf [[Las Américas Internasionale Lughawe]] in die [[Dominikaanse Republiek]] vertrek. Die vliegtuig het om 17:38 op die Miami Internasionale Lughawe op aanloopbaan 09 geland met hul McDonnell Douglas MD-82. Nadat die vliegtuig geland het, het die linkerhooflandingstuig ineengestort, wat veroorsaak het dat die MD-82 van die aanloopbaan af gegly het, voordat dit aan die kant van aanloopbaan 09 tot stilstand gekom het. Die skade het ingesluit dat die regterhooflandingstuig gebreek is, groot skade aan die neus en 'n brand op die regtervlerk. Daar was geen ongevalle aangemeld nie; drie passasiers het slegs ligte beserings opgedoen.

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Miami International Airport}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Lughawens in die Verenigde State van Amerika]]</text>
      <sha1>5k7sq2gu66cjwxi217y5ccjxfz4ll9l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummikub</title>
    <ns>0</ns>
    <id>396998</id>
    <revision>
      <id>2924880</id>
      <parentid>2920381</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T02:17:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13287" sha1="ftlwmyn8try9swt3wtnxk15lk0bya0c" xml:space="preserve">[[Beeld:Rummikub Tiles.jpg|thumb|240px|'n Klompie rummikubteëls en {{nowrap|-rakkies}}.]]
'''Rummikub''' ([[IFA]]: ˈrʌmikjuːb&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=0R06v2Xh9WU|title=Rummikub Factory|author=Rummikub|via=YouTube|date=5 Augustus 2021|access-date=25 November 2021}}&lt;/ref&gt;) is die eie bordspeletjie wat in die 1950's deur Ephraim Hertzano ontwikkel en bemark is,'n teëlgebaseerde [[spel]] vir twee tot vier spelers. Dit kombineer elemente van die kaartspele [[rummy]] en [[mahjong]]. 

Daar is 106 teëltjies in die spel: 104 genommerde teëltjies (van 1 tot 13 in vier verskillende kleure; twee van elk) en twee jokers. Spelers kry aanvanklik 14 of 16 teëltjies en kry beurte om die teëltjies op hulle rakkie in stelle (groepe of reekse) van minstens drie elk uit te sit. As hulle nie kan speel nie, tel hulle 'n teëltjie op. In die sabra-weergawe (die algemeenste en gewildste een) kry die eerste speler wat al sy teëltjies opgebruik 'n positiewe telling gebaseer op die totale waarde op die ander spelers se rakkies, terwyl die ander spelers negatiewe punte kry vir die teëltjies op hulle rakkie. 'n Belangrike eienskap van die spel is dat spelers stelle in die middel van die tafel uitsit en dat dié stelle deur ander spelers verander kan word soos dit hulle pas, solank die stelle wat oorbly toelaatbaar is.

==Geskiedenis==
Rummikub is uitgedink deur Ephraim Hertzano, 'n [[Roemenië|Roemeens]] gebore [[Jood]] wat in die 1940's na die [[Britse mandaat van Palestina]] verhuis het. Hy en sy gesin het die eerste stelle agter op sy werf gemaak. Hertzano het dié stelle van deur tot deur en aan klein winkels verkoop. Deur die jare het die gesin die spel aan ander lande gelisensieer en dit het die bes verkoopte speletjie geword wat uit [[Israel]] uitgevoer is. 

In die 1970's het Irv en Arline Kossoff die spel na die [[VSA]] geneem, waar hulle dit in hulle winkel verkoop het. Arline het die reëls uit [[Hebreeus]] in [[Engels]] vertaal en teen 1977 was dit die bes verkoopte speletjie in Amerika.&lt;ref&gt;{{Cite web|title = Rummikub: Old Memories|url = http://www.skooldays.com/categories/toys/ty1238.htm|website = www.skooldays.com|access-date = 2015-11-30|archive-date = 2006-05-09|archive-url = https://web.archive.org/web/20060509043119/http://www.skooldays.com/categories/toys/ty1238.htm|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.pagat.com/rummy/rummikub.html|title=Rummikub® - Tile Game Rules|website=www.pagat.com}}&lt;/ref&gt; Tydens 'n deel van die 1970's was dit as &quot;rummikid&quot; bekend.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Rummikid |url=https://www.nobleknight.com/P/2147865502/Rummikid |publisher=Noble Knight Games |access-date=15 October 2021}}&lt;/ref&gt;

Hertzano se ''Official Rummikub Book'', wat in 1978 gepubliseer is, beskryf drie verskillende weergawes van die spel: Amerikaans, sabra en internasionaal. Moderne rummikubstelle bevat net die sabraweergawe van die reëls, sonder dat die ander genoem word, en daar is verskille in die reëls tussen verskillende vervaardigers.

Rummikub is soortgelyk aan verskeie [[Sentraal-Europa|Sentraal-Europese]] [[kaartspeletjies]] wat met twee pakke kaarte gespeel word, soos machiavelli en vatikan. Vatikan word gespeel met twee pakke kaarte en een joker per speler, wat 'n totaal van 106 kaarte vir twee spelers is.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.pagat.com/rummy/carousel.html | title=Manipulation Rummy, Machiavelli, Carousel, Vatikan, Shanghai | publisher=Pagat | access-date=9 October 2015 | author=McLeod, John}}&lt;/ref&gt;

In [[Turkye]] is die spel bekend as &quot;okey&quot; en word dit algemeen gespeel op familiebyeenkomste en in plaaslike kafees.

In 2026 het Longshore Limited die wêreldwye IEregte (insluitend die Rummikub-handelsmerk) verkry vir die fisiese tafelblaarweergawes van Rummikub, met uitsondering van Israel, die VSA, Kanada en die aanlynspelformaat.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://toybook.com/longshore-limited-acquires-rummikub-news/|title=Longshore Limited Scores Rummikub IP from Lemada Light Industries|last=Miller|first=Natalie|date=2026-04-09|website=The Toy Book|language=en-US|access-date=2026-07-31}}&lt;/ref&gt;

==Spelstukke==
[[Beeld:RummikubTiles.jpg|thumb|220px|Die 106 rummikubteëltjies.]]

Rummikub se hoofbestanddeel is 'n stel teëltjies, wat bestaan uit 104 genommerde teëltjies en twee jokers. Die genommerde teëltjies se waarde wissel van 1 tot 13 in vier kleure (blou, rooi, geel&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web |title=Official Rummikub Manual (2017) |url=https://rummikub.com/wp-content/uploads/2019/12/2600-English.pdf}}&lt;/ref&gt; en swart). Daar is twee van elke kombinasie van nommer en kleur. Elke speler het 'n rakkie om sy teëltjies op te sit sonder dat die ander spelers dit kan sien.

==Reëls==
Die volgende verduideliking is geskoei op die reëls in die ''Pressman American edition'' van 1998.

===Opset===
[[Beeld:Rummikub1.jpg|thumb|220px|Die rakkies van twee spelers.]]

Die teëltjies word geskommel en óf in 'n sak gesit óf met die gesig na onder op die tafel geplaas. Elke speler tel aanvanklik een teëltjie op en wys dit. Die speler met die teëltjie met die hoogste waarde begin die spel. Die teëltjies word teruggeplaas in die poel; spelers tel daarna lukraak 14 teëltjies op en rangskik dit op hulle rakkie. Die beginspeler begin die spel en dit verloop (meestal) kloksgewys.

===Spel===
'n Spel bestaan uit verskillende rondtes. 'n Speler moet in 'n spelrondte aanvanklik 'n stel (of stelle in sommige weergawes) op die tafel uitsit met 'n waarde van minstens 30 punte. Puntwaardes is die gesigwaardes van die teëltjies; die joker (as dit uitgesit word) tel die waarde van die teëltjie waarvoor dit gebruik word. 'n Speler mag nie ander spelers se teëltjies gebruik om die aanvanklike stel in 'n spelrondte te maak nie. As 'n speler nie 'n stel kan uitsit nie, tel hy een teëltjie uit die poel op en sit dit op sy rakkie. Dit is dan die volgende speler se spelbeurt.

Sodra 'n speler sy eerste stel uitgesit het, kan hy in 'n volgende spelbeurt met een of meer teëltjies van sy rak speel deur dit by 'n groep of reeks op die tafel aan te las. As die speler nie 'n skuif kan of wil maak nie, moet hy 'n teëltjie uit die poel optel.

Spelers mag nie hulle eerste stel in 'n spelrondte uitsit en in dieselfde spelbeurt 'n teëltjie by 'n ander stel aanlas nie. Hulle kan eers in volgende spelbeurte 'n teëltjie aanlas.

Spelers kan teëltjies speel deur stelle wat reeds op die tafel uitgesit is te verander. Die enigste perk op die lengte van 'n stel is die hoeveelheid teëltjies wat gebruik mag word. Groepe word beperk tot vier teëltjies, want kleure mag nie in 'n groep herhaal word nie.

====Stelle====
Alle teëltjies moet gerangskik word in stelle van minstens drie elk. Die toelaatbare stelle word '''reekse''' en '''groepe''' genoem.

'n Reeks bestaan uit drie of meer teëltjies van  dieselfde kleur waarvan die waardes op mekaar volg. ('n 1 mag nie op 'n 13 volg nie.)
:{|
|- style=&quot;line-height: 3em;&quot;
| Voorbeeld van 'n '''reeks''':  || {{Rummy|9|r}} {{Rummy|10|r}} {{Rummy|11|r}} {{Rummy|12|r}}
|}

'n Groep bestaan uit drie of vier teëltjies van verskillende kleure, maar met dieselfde waarde. Voorbeeld: rooi 3, blou 3, swart 3 en geel 3.

:{|
|- style=&quot;line-height: 3em;&quot;
| Voorbeeld van 'n '''groep''':  || {{Rummy|7|b}} {{Rummy|7|r}} {{Rummy|7|y}}
|}

====Voorbeelde van ontoelaatbare stelle====
:{|
|- style=&quot;line-height: 3em;&quot;
| Ontoelaatbaar, want die nommers volg nie op mekaar nie: || {{Rummy|1|b}} {{Rummy|2|b}} {{Rummy|4|b}}
|- style=&quot;line-height: 3em;&quot;
| Ontoelaatbaar, want al die teëltjies in 'n reeks moet dieselfde kleur hê:&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; || {{Rummy|1|b}} {{Rummy|2|b}} {{Rummy|3|r}}
|- style=&quot;line-height: 3em;&quot;
| Ontoelaatbaar, want kleure in 'n groep mag nie herhaal word nie: 
 || {{Rummy|1|b}} {{Rummy|1|b}} {{Rummy|1|r}}
|}

====Voorbeelde van spel====
:{|
|- style=&quot;line-height: 3em;&quot;
| Teëltjies reeds uitgesit: || {{Rummy|3|r}} {{Rummy|4|r}} {{Rummy|5|r}}
|- style=&quot;line-height: 3em;&quot;
| Eie teëltjies:  || {{Rummy|2|r}} {{Rummy|5|b}} {{Rummy|5|y}}
|- style=&quot;line-height: 3em;&quot;
| Gokombineerde resultaat:  || {{Rummy|2|r}} {{Rummy|3|r}} {{Rummy|4|r}} en {{Rummy|5|b}} {{Rummy|5|y}} {{Rummy|5|r}}
|}

====Manipulering van bestaande stelle====
Tydens 'n speler se spelbeurt mag hy die teëltjies wat reeds op die tafel uitgesit is, manipuleer sodat meer teëltjies gespeel kan word. Aan die einde van sy spelbeurt moet alle teëltjies in toelaatbare stelle wees.

; Verandering van 'n reeks: Spelers mag die regte teëltjie aan enige punt van 'n reeks aanlas en 'n teëltjie aan die ander punt verwyder om elders te gebruik. As 'n rooi 3, 4 en 5 reeds neergesit is, kan 'n speler 'n rooi 6 aan die een punt aanlas en die rooi 3 aan die ander punt optel om elders te gebruik.
; Verdeling van 'n reeks: 'n Speler mag 'n lang reeks verdeel en die regte teëltjies in die middel aanlas. As die blou 6, 7, 8, 9 en 10 reeds uitgesit is, mag hy sy eie 8 inlas om twee reekse te maak: 6, 7, 8 en 8, 9, 10.
; Vervanging in 'n groep: Spelers mag enige teëltjie in 'n groep met drie teëltjies met 'n ander kleur van dieselfde waarde vervang wat nog nie in die groep voorkom nie. As blou 6, rooi 6 en geel 6 'n groep vorm, mag 'n speler die swart 6 aanlas en enige van die ander optel om elders te gebruik.
; Verwydering van teëltjies: Solank die oorblywende teëltjies 'n toelaatbare reeks vorm, mag 'n speler 'n teëltjie aan enige punt van die reeks verwyder en elders gebruik. In 'n groep van vier teëltjies mag enige teëltjie verwyder word.
; Vervanging van 'n joker: 'n Joker mag nie vervang word voordat 'n speler se eerste stel uitgesit is nie. 'n Joker in 'n stel kan vervang word met 'n teëltjie van dieselfde syferwaarde en kleur wat die joker verteenwoordig. Die teëltjie wat die joker vervang, mag van die speler se rakkie of van die tafel af kom. In 'n groep van drie teëltjies mag die joker vervang word met 'n teëltjie van enige van die kleure wat nog nie in die groep voorkom nie. 'n Joker wat vervang is, moet in dieselfde spelbeurt as deel van 'n nuwe stel gebruik word. 'n Stel met 'n joker kan by aangelas word, verdeel word of van weggeneem word. Die joker kan op enige manier geskuif of vervang word solank daar 'n stel van minstens drie teëltjies oorbly. 'n Joker het 'n negatiewe waarde van 30 punte as dit aan die einde van 'n spelrondte op 'n speler se rakkie agterbly.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;
; Geoeste teëltjies: In 'n spelbeurt moet 'n teëltjie wat uit 'n bestaande stel &quot;geoes&quot; is, in dieselfde spelbeurt gebruik word; dit mag nie gehou word om later te gebruik nie. Voorbeeld: As daar 'n reeks van 3, 4, 5 op die tafel is, kan die 3 geoes word deur 'n 6 met die regte kleur aan te las, maar die 3 moet in dieselfde spelbeurt gebruik word en mag nie op die speler se rakkie gesit word om later te gebruik nie.

===Telling===
Sodra daar 'n wenner is, moet die ander spelers die waarde van die oorblywende teëltjies op hulle rakkie bymekaartel (dit is hulle &quot;telling&quot; vir die spelrondte). 'n Joker op die rakkie het 'n strafwaarde van 30 punte. 'n Speler se telling vir die spelrondte word afgetrek van sy huidige totale telling. Elk van die ander spelers se tellings word by die wenner se totale telling bygelas.

Voorbeeld: Gestel speler A wen 'n spelrondte, speler B het 'n telling van 5, speler C het 'n telling van 10 en speler D het 'n telling van 3. Speler A kry dan 18 punte by sy totale telling, terwyl speler B -5, speler C -10 en speler D -3 kry.

As daar nie 'n wenner in 'n spelrondte is nie, wen die speler met die laagste waarde op sy rakkie. Tellings word daarna normaalweg bereken.

===Wenner===
'n Spelrondte duur voort totdat 'n speler al die teëltjies op sy rakkie opgebruik het. Hy roep &quot;Rummikub&quot; uit en word as die wenner aangewys. As die poel van teëltjies uitgeput is, duur die spel voort totdat daar 'n wenner is of totdat geen speler 'n toelaatbare skuif kan maak nie.

===Variasie===
;Tel twee op / rivier:

* Tel twee op –  as 'n speler nie 'n teëltjie kan of wil aanlas nie, kan hy uit die poel optel. Hy moet twee teëltjies optel: Hy sit die een in die &quot;rivier&quot; neer en die ander een op sy rakkie. Dit is die einde van sy spelbeurt. (Die rivier is 'n ry teëltjies wat uigesit word nadat twee teëltjies opgetel is. Hulle moet in die volgorde bly waarin hulle neergesit is.)

* Tel uit die rivier op – as 'n speler 'n spesifieke teëltjie uit die rivier wil optel, moet hy al die teëltjies voor dié een ook optel. Teëltjies word van links na regs in die rivier neergesit. Die oudste teëltjie is dus heel links en die nuutste een heel regs. Die oudste teëltjie wat uit die rivier opgetel word, is die &quot;sleutelteëltjie&quot; en moet in dieselfde spelbeurt gespeel word. Die orige teëltjies uit die rivier is die &quot;buit&quot; en moet op 'n speler se rakkie gesit word. 'n Speler kan hulle nie in dieselfde spelbeurt gebruik nie. Sodra hy met die sleutelteëltjie gespeel het, is sy spelbeurt verby. Enige teëltjies wat reeds op 'n speler se rakkie is, kan gebruik word om met die sleutelteëltjie te speel.

==Verwysings==
{{Verwysings}}

==Skakels==
* [http://rummikub.com Amptelike webtuiste]
{{CommonsKategorie-inlyn|Rummikub}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Rummikub}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Speletjies]]</text>
      <sha1>ftlwmyn8try9swt3wtnxk15lk0bya0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>VSA Rugby</title>
    <ns>0</ns>
    <id>409633</id>
    <revision>
      <id>2924811</id>
      <parentid>2814548</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Klein korreksies</comment>
      <origin>2924811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7346" sha1="pg8ycqchqg5pw92pln1j0f8vama7v4z" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = USA Rugby
|kleur = 
|titel =
|beeld = Kenteken van die Verenigde State se nasionale rugbyspan.svg
|beeld_wydte = 200px
|beeld_onderskrif = Kenteken van VSA Rugby
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = [[Engels]]e naam
|1 = ''USA Rugby''
|opskrif2 = Amptelike naam
|2 = ''United States of America Rugby Football Union''
|opskrif3 = 
|3 = 
|opskrif4 = [[Land]]
|4 = {{vlagland|Verenigde State}}
|opskrif5 = [[Sport]]soorte
|5 = [[Rugby]], [[Sewesrugby]]
|opskrif6 = Stigting
|6 = 1975
|opskrif7 = 
|7 = 
|opskrif8 = Lid van
|8 = [[Wêreldrugby]]
|opskrif9 = Aangesluit in
|9 = 1987
|opskrif10 = Vastelandse beheerliggaam
|10 = [[Rugby Amerikas Noord]]
|opskrif11 = Voorsitter
|11 = Tom Cusack
|opskrif12 = [[Hoof- uitvoerende beampte]]
|12 = Ross Young
|opskrif13 = Setel
|13 = Glendale, [[Colorado]], Verenigde State
|opskrif14 = [[Amptelike taal]]
|14 = Engels
|opskrif15 = Amptelike webwerf
|15 = [https://usa.rugby/ ''usa.rugby'']
|opskrif16 = 
|16 = 
|opskrif17 = 
|17 = 
|opskrif18 = 
|18 = 
|opskrif19 = 
|19 = 
|opskrif20 = 
|20 = 
}}

'''VSA Rugby''' ([[Engels]]: ''USA Rugby'', afgekort: USAR; amptelike naam: ''United States of America Rugby Football Union''; letterlik: “Verenigde State van Amerika Rugbyvoetbalunie”) is die bestuursliggaam wat [[rugby]] en [[sewesrugby]] in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] beheer. Die beheerliggaam is in 1975 gestig en in Glendale, [[Colorado]], gesetel. Sedert 1987 verteenwoordig dit die Verenigde State by [[Wêreldrugby]] en sedert 2001 ook by [[Rugby Amerikas Noord]] (RAN).

== Geskiedenis ==
[[Lêer:1991 USA Rugby World Cup Squad.jpg|duimnael|links|Die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]]]]
VSA Rugby is op 7 Junie 1975 in [[Chicago]] onder die naam Verenigde State van Amerika Rugbyvoetbalunie (''United States of America Rugby Football Union'', USARFU) gestig&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/sep/25/rugby-america-college-university-world-cup |title=Can American rugby move beyond the college campus? |publisher=[[The Guardian]] |date=25 September 2011 |accessdate=20 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; en het in 1987, net voor die [[Rugbywêreldbeker 1987|eerste rugbywêreldbekertoernooi]], ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/north-america/usa |title=USA |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=20 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was VSA Rugby in 2001 ’n stigterslid van die Noord-Amerikaanse en Wes-Indiese Rugbyvereniging (''North America and West Indies Rugby Association'', NAWIRA; nou [[Rugby Amerikas Noord]], RAN), nadat die Verenigde State en [[Rugby Kanada|Kanada]] by die Wes-Indiese Rugbyvereniging (''West Indies Rugby Association'', WIRA) aangesluit het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://rugbyamericasnorth.com/about/about-ran/ |title=About RAN |publisher=[[Rugby Amerikas Noord]] |date=2001 |accessdate=20 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;

== Taak ==
VSA Rugby organiseer verskeie nasionale spanne, insluitend die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State se nasionale seniormansrugbyspan]], [[Verenigde State se nasionale vrouerugbyspan|vroue]] (albei die Arende) en jeug. VSA Rugby hou ook toesig oor sewesrugby in Verenigde State en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Amerikaanse [[Nasionale Olimpiese Komitee]] saam. Dit beheer ook die ''Division 1-A Rugby'', ’n nasionale kompetisie vir o/20-mansspanne. Daarbenewens bestaan die ''Collegiate Rugby Championship'' vir juniorsewesspanne. Naas die amptelike nasionale span roep VSA Rugby ook ander keurspanne byeen. ''USA Selects'' is die tweede nasionale span van die Verenigde State en hulle het tot in 2016 aan die Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem, voordat hulle na Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi oorgeskakel het. Die ''USA Sevens'' is die Amerikaanse sewesrugbyspan en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel. Daarbenewens bestuur die beheerliggaam kinder- en jeugrugby in die Verenigde State. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander rugbylande beskik die Verenigde State oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=20 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; Rugby word ook toenemend gewild by kolleges en universiteite en aangebied as ’n alternatief vir [[Amerikaanse voetbal]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://qz.com/545698/nfl-meet-your-latest-rival-rugby-is-coming-to-america/ |titel=NFL, meet your latest rival: Rugby is coming to America |publisher=qz.com |date=10 November 2015 |accessdate=20 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;

Die beheerliggaam reël ook die plaaslike kompetisies. Die professionele [[Major League Rugby]], waaraan in 2026 ses spanne deelneem, is die belangrikste rugbyliga in die Verenigde State. Dit is in 2017 gestig met die doel om Amerikaanse rugby verder te ontwikkel. Sedertdien speel die meeste spelers van die Amerikaanse nasionale span in dié liga. Van die ander spelers is veral in [[Australië]] en [[Engeland]] op professionele vlak aktief. Die belangrikste vrouerugbyliga is die professionele Women’s Premier League Rugby, waaraan sewe spanne deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://scrumhalfconnection.com/2009/09/01/preview-of-teams-in-usa-rugby-womens/ |title=Preview of Teams in the USA Rugby Women's Premier League (WPL) |publisher=Women's Rugby News |author=Wendy Young |date=1 September 2009 |accessdate=20 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; Benede die professionele vlak sedert 2025 is die halfprofessionele [[Women’s Elite Rugby]] wat tussen ses spanne beslis word.

VSA Rugby organiseer ook gereeld internasionale toernooie. Onder andere word die VSA Sewes jaarliks op die [[Dignity Health Sportpark]] in [[Los Angeles]] beslis. VSA Rugby sal beide die [[Rugbywêreldbeker 2031]] en [[Vrouerugbywêreldbeker 2033]] aanbied.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/714742/rugby-world-cup-host-locations-confirmed-through-to-2033 |title=Rugby World Cup host locations confirmed through to 2033 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=12 Mei 2022 |accessdate=20 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;

== Kenteken ==
VSA Rugby se kenteken toon ’n [[Amerikaanse arend]] (''Haliaeetus leucocephalus'') in die nasionale kleure van wit, blou en rooi met ’n rugbybal, met die belettering ''USA Rugby'' daaronder. Die nasionale spanne se bynaam is die ''Eagles'' („Arende“) wat aan die Verenigde State se nasionale voël, die Amerikaanse arend, ontleen is. Die spanne se gelukbringer is derhalwe ’n Amerikaanse arend met die naam ''Rookie the Eagle''.

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[VSA Krieket]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
* {{en}} [https://usa.rugby/ VSA Rugby se amptelike tuisblad]

{{Affiliasies van Wêreldrugby}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Rugby in die Verenigde State van Amerika]]
[[Kategorie:Rugbybeheerliggaam]]
[[Kategorie:Wêreldrugby]]</text>
      <sha1>pg8ycqchqg5pw92pln1j0f8vama7v4z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rugby Europa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>409721</id>
    <revision>
      <id>2924828</id>
      <parentid>2813939</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:00:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Hersien</comment>
      <origin>2924828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6199" sha1="2oq4g21txjlli11h2cpgauzcn38ues4" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Rugby Europa
|kleur = 
|titel =
|beeld = Kenteken van Rugby Europa.png
|beeld_wydte = 200px
|beeld_onderskrif = Kenteken van Rugby Europa
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = [[Engels]]e en [[Frans]]e naam
|1 = ''Rugby Europe''
|opskrif2 = Afkorting
|2 = RE
|opskrif3 = Vasteland
|3 = [[Europa]]
|opskrif4 = Lede
|4 = 47
|opskrif5 = [[Sport]]soorte
|5 = [[Rugby]], [[Sewesrugby]]
|opskrif6 = Stigting
|6 = 1934
|opskrif7 = Gestig in
|7 = [[Parys]], [[Frankryk]], en [[Hannover]], [[Duitsland]]
|opskrif8 = Sambreelorganisasie
|8 = [[Wêreldrugby]]
|opskrif9 = Aangesluit in
|9 = 1988
|opskrif10 = President
|10 = Janhein Pieterse ({{vlagland|Nederland}})
|opskrif11 = Setel
|11 = Parys, Frankryk
|opskrif12 = [[Amptelike taal|Amptelike tale]]
|12 = Engels en Frans
|opskrif13 = Amptelike webwerf
|13 = [https://www.rugbyeurope.eu/ ''rugbyeurope.eu'']
|opskrif14 = 
|14 = 
|opskrif15 = 
|15 = 
|opskrif16 = 
|16 = 
|opskrif17 = 
|17 = 
|opskrif18 = 
|18 = 
|opskrif19 = 
|19 = 
|opskrif20 = 
|20 = 
}}

'''Rugby Europa''' ([[Engels]] en [[Frans]]: ''Rugby Europe'', afgekort RE) is die kontinentale beheerliggaam vir [[rugby]] in [[Europa]]. Hulle is ook een van [[Wêreldrugby]] se ses kontinentale konfederasies.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/europe |title=Europe |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=17 Desember 2023}}&lt;/ref&gt; Die konfederasie is in 1934 gestig en hulle hoofkantoor is in [[Parys]], [[Frankryk]], geleë. Die [[amptelike taal|amptelike tale]] is Engels en Frans en Janhein Pieterse dien as president van Rugby Europa.

Rugby Europa organiseer verskeie vastelandse toernooie, insluitend die [[Europese Rugbykampioenskap]] vir nasionale seniorrugbyspanne vir mans, vroue en jeug. Rugby Europa hou ook toesig oor [[sewesrugby]] in Europa en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Europese Olimpiese Komitees (EOK) saam. Rugby Europa hou egter nie toesig oor vername toernooie soos die [[Sesnasies-toernooi|Sesnasies]], [[Verenigde Rugbykampioenskap]], Europese Rugbykampioenskapbeker of die Europese Rugby-uitdaagbeker nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/media/rctfboxi/eng-rugby-europe-bylaws-2020.pdf |title=Rugby Europe Bylaws (Edition 2020) |publisher=Rugby Europa |pages=6–7 |date=2020 |accessdate=4 Maart 2021 |archive-date=4 Maart 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304110632/https://www.rugbyeurope.eu/media/rctfboxi/eng-rugby-europe-bylaws-2020.pdf |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Rugby Europa is in 1934 deur die [[Franse Rugbyfederasie]] as FIRA (''Fédération internationale de rugby amateur'') as ’n mededinger vir die Internasionale Rugbyraad (IRR, vandag [[Wêreldrugby]]) gestig. Die organisasie het die Europese Nasiesbeker van stapel gestuur om die spel rugby buite die destydse Vyfnasies te versprei en het later elke land op die vastelandse Europa betrek, maar ook lede buite dié kontinent soos [[Marokko]] en [[Tunisië]]. In die 1990’s het dit die Internasionale Rugbyraad as wêreldbeheerliggaam erken en die vastelandse beheerliggaam vir Europa geword. In 2014 is FIRA hernoem na Rugby Europa.

== Lidlande ==
[[Lêer:Europe WorldRugby federations by number of registered players (2018).svg|duimnael|links|400px|Lidlande van Rugby Europa volgens aantal geregistreerde rugbyspelers in 2018:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://resources.world.rugby/worldrugby/document/2020/07/28/212ed9cf-cd61-4fa3-b9d4-9f0d5fb61116/P56-57-Participation-Map_v3.pdf |title=Global Participation in Rugby |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2018 |accessdate=17 Desember 2023}}&lt;/ref&gt;
{{columns-list|2|
{{sleutel|#003380ff|&gt;200&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#0044aaff|&gt;100&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#0055daff|&gt;40&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#0066ffff|&gt;20&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#2a7fffff|&gt;10&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#5599ffff|&gt;5&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#aaccffff|&lt;5&amp;nbsp;000 lisensies}}}}]]
Rugby Europa het tans 47 lede:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/rugby-europe-members/ |title=Rugby Europe Members |publisher=Rugby Europa |accessdate=17 Desember 2023}}&lt;/ref&gt;

{{columns-list|2|
* {{vlagland|Andorra}}
* {{vlagland|Belarus}}
* {{vlagland|België}} ([[Belgium Rugby|BR]])
* {{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}
* {{vlagland|Bulgarye}}
* {{vlagland|Denemarke}}
* {{vlagland|Duitsland}} ([[Duitse Rugbybond|DRV]])
* {{vlagland|Engeland}} ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|RFU]])
* {{vlagland|Estland}}
* {{vlagland|Finland}}
* {{vlagland|Frankryk}} ([[Franse Rugbyfederasie|FFR]])
* {{vlagland|Georgië}} ([[Georgiese Rugbyunie|GRU]])
* {{vlagland|Hongarye}}
* {{vlagland|Ierland|rugby}} ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|IRFU]])
* {{vlagland|Israel}}
* {{vlagland|Italië}} ([[Italiaanse Rugbyfederasie|FIR]])
* {{vlagland|Kosovo}}
* {{vlagland|Kroasië}}
* {{vlagland|Letland}}
* {{vlagland|Liechtenstein}}
* {{vlagland|Litaue}}
* {{vlagland|Luxemburg}}
* {{vlagland|Malta}}
* {{vlagland|Moldowa}}
* {{vlagland|Monaco}}
* {{vlagland|Montenegro}}
* {{vlagland|Nederland}} ([[Rugby Nederland|RN]])
* {{vlagland|Noorweë}}
* {{vlagland|Oekraïne}}
* {{vlagland|Oostenryk}}
* {{vlagland|Pole}}
* {{vlagland|Portugal}} ([[Portugese Rugbyfederasie|FPR]])
* {{vlagland|Roemenië}} ([[Roemeense Rugbyfederasie|FRR]])
* {{vlagland|Rusland}} ([[Russiese Rugbyunie|FRR]])
* {{vlagland|San Marino}}
* {{vlagland|Serwië}}
* {{vlagland|Siprus}}
* {{vlagland|Skotland}} ([[Skotse Rugbyunie|SRU]])
* {{vlagland|Slowakye}}
* {{vlagland|Slowenië}}
* {{vlagland|Spanje}} ([[Spaanse Rugbyfederasie|FER]])
* {{vlagland|Swede}} ([[Sweedse Rugbyunie|SRF]])
* {{vlagland|Switserland}}
* {{vlagland|Tsjeggië}}
* {{vlagland|Turkye}}
* {{vlagland|Wallis}} ([[Walliese Rugbyunie|WRU]])
* {{vlagland|Ysland}}
}}

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Europese Krieketraad]]
* [[UEFA]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|Rugby Europe|Rugby Europa}}
* {{en}} {{fr}} [https://www.rugbyeurope.eu/ Amptelike webwerf]

{{Affiliasies van Wêreldrugby}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Rugby in Europa]]
[[Kategorie:Rugbybeheerliggaam]]
[[Kategorie:Wêreldrugby]]</text>
      <sha1>2oq4g21txjlli11h2cpgauzcn38ues4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rugby Amerikas Noord</title>
    <ns>0</ns>
    <id>409723</id>
    <revision>
      <id>2924807</id>
      <parentid>2660672</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:00:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Klein korreksies</comment>
      <origin>2924807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4771" sha1="3qkit3xfq0tm4mz10h5n1pp8w5g21i1" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Rugby Amerikas Noord
|kleur = 
|titel =
|beeld = Kenteken van Rugby Amerikas Noord.png
|beeld_wydte = 200px
|beeld_onderskrif = Kenteken van Rugby Amerikas Noord
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = [[Engels]]e naam
|1 = ''Rugby Americas North''
|opskrif2 = Afkorting
|2 = RAN
|opskrif3 = Vasteland
|3 = [[Noord-Amerika]]
|opskrif4 = Lede
|4 = 21
|opskrif5 = [[Sport]]soorte
|5 = [[Rugby]], [[Sewesrugby]]
|opskrif6 = Stigting
|6 = 2001
|opskrif7 = 
|7 = 
|opskrif8 = Sambreelorganisasie
|8 = [[Wêreldrugby]]
|opskrif9 = Aangesluit in
|9 = 1988
|opskrif10 = President
|10 = Araba Chintoh
|opskrif11 = [[Hoof- uitvoerende beampte]]
|11 = Pablo Septién
|opskrif12 = Setel
|12 = Tortola, [[Britse Maagde-eilande]]
|opskrif13 = [[Amptelike taal|Amptelike tale]]
|13 = Engels, Frans en Spaans
|opskrif14 = Amptelike webwerf
|14 = [https://rugbyamericasnorth.com/ ''rugbyamericasnorth.com'']
|opskrif15 = 
|15 = 
|opskrif16 = 
|16 = 
|opskrif17 = 
|17 = 
|opskrif18 = 
|18 = 
|opskrif19 = 
|19 = 
|opskrif20 = 
|20 = 
}}

'''Rugby Amerikas Noord''' ([[Engels]], [[Frans]] en [[Spaans]]: ''Rugby Americas North'', afgekort RAN), voorheen die Noord-Amerikaanse en Wes-Indiese Rugbyvereniging (''North America and West Indies Rugby Association'', NAWIRA) is die kontinentale beheerliggaam vir [[rugby]] in [[Noord-Amerika|Noord-]], [[Sentraal-Amerika]] en die [[Karibiese gebied]]. Hulle is ook een van [[Wêreldrugby]] se ses kontinentale konfederasies.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/north-america |title=North America |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=13 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt; Die konfederasie is in 2001 gestig en hulle hoofkantoor is in Tortola, [[Britse Maagde-eilande]], geleë. Die [[amptelike taal|amptelike tale]] is Engels, Frans en Spaans en Miguel Carner dien as president van Rugby Amerikas Noord.

Rugby Amerikas Noord organiseer verskeie vastelandse toernooie, insluitend die [[Amerikas Rugbykampioenskap]] (saam met [[Suid-Amerika Rugby]]) en die [[Rugby Amerikas Noord-kampioenskap]] vir nasionale seniorrugbyspanne vir mans, vroue en jeug. Rugby Amerikas Noord hou ook toesig oor [[sewesrugby]] in Noord-Amerika en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Pan-Amerikaanse Sportorganisasie (PASO) saam.

Die Noord-Amerikaanse en Wes-Indiese Rugbyvereniging (''North America and West Indies Rugby Association'', NAWIRA) is in 2001 gestig, nadat Kanada en die Verenigde State by die Wes-Indiese Rugbyvereniging (''West Indies Rugby Association'', WIRA) aangesluit het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://rugbyamericasnorth.com/about/about-ran/ |title=About RAN |publisher=Rugby Amerikas Noord |date=2001 |accessdate=13 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt; In 2010 is die Noord-Amerikaanse en Wes-Indiese Rugbyvereniging hernoem in Noord-Amerika-Karibiese Rugbyvereniging (''North America Caribbean Rugby Association'', NACRA) wat in 2016 op sy beurt hernoem is in Rugby Amerikas Noord (''Rugby Americas North'', RAN).

== Lidlande ==
[[Lêer:North America WorldRugby federations by number of registered players (2018).svg|duimnael|links|400px|Lidlande van Rugby Amerikas Noord volgens aantal geregistreerde rugbyspelers in 2018:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://resources.world.rugby/worldrugby/document/2020/07/28/212ed9cf-cd61-4fa3-b9d4-9f0d5fb61116/P56-57-Participation-Map_v3.pdf |title=Global Participation in Rugby |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2018 |accessdate=13 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt;
{{columns-list|2|
{{sleutel|#d40000ff|&gt;100&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#ff0000ff|&gt;40&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#ff2a2aff|&gt;20&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#ff5555ff|&gt;10&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#ff8080ff|&gt;5&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#ffd5d5ff|&lt;5&amp;nbsp;000 lisensies}}}}]]
Rugby Amerikas Noord het tans 21 lede:

{{columns-list|2|
* {{vlagland|Bahamas}}
* {{vlagland|Barbados}}
* {{vlagland|Belize}}
* {{vlagland|Bermuda}}
* {{vlagland|Britse Maagde-eilande}}
* {{vlagland|Curaçao}}
* {{vlagland|Dominikaanse Republiek}}
* {{vlagland|Frans-Guyana}}
* {{vlagland|Guadeloupe}}
* {{vlagland|Guyana}}
* {{vlagland|Jamaika}}
* {{vlagland|Kaaimanseilande}}
* {{vlagland|Kanada}} ([[Rugby Kanada|RC]])
* {{vlagland|Kuba}}
* {{vlagland|Martinique}}
* {{vlagland|Meksiko}}
* {{vlagland|St. Lucia}}
* {{vlagland|St. Vincent en die Grenadine}}
* {{vlagland|Trinidad en Tobago}}
* {{vlagland|Turks- en Caicoseilande}}
* {{vlagland|Verenigde State}} ([[VSA Rugby|USAR]])
}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* {{en}} {{es}} {{fr}} [https://rugbyamericasnorth.com/ Amptelike webwerf]

{{Affiliasies van Wêreldrugby}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Rugby in Noord-Amerika]]
[[Kategorie:Rugbybeheerliggaam]]
[[Kategorie:Wêreldrugby]]</text>
      <sha1>3qkit3xfq0tm4mz10h5n1pp8w5g21i1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924829</id>
      <parentid>2924807</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:00:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Hersien</comment>
      <origin>2924829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4771" sha1="a7rs7uhsdo2b7lxfgo27h1zvaa0ie1n" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Rugby Amerikas Noord
|kleur = 
|titel =
|beeld = Kenteken van Rugby Amerikas Noord.png
|beeld_wydte = 200px
|beeld_onderskrif = Kenteken van Rugby Amerikas Noord
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = [[Engels]]e naam
|1 = ''Rugby Americas North''
|opskrif2 = Afkorting
|2 = RAN
|opskrif3 = Vasteland
|3 = [[Noord-Amerika]]
|opskrif4 = Lede
|4 = 21
|opskrif5 = [[Sport]]soorte
|5 = [[Rugby]], [[Sewesrugby]]
|opskrif6 = Stigting
|6 = 2001
|opskrif7 = 
|7 = 
|opskrif8 = Sambreelorganisasie
|8 = [[Wêreldrugby]]
|opskrif9 = Aangesluit in
|9 = 1988
|opskrif10 = President
|10 = Araba Chintoh
|opskrif11 = [[Hoof- uitvoerende beampte]]
|11 = Pablo Septién
|opskrif12 = Setel
|12 = Tortola, [[Britse Maagde-eilande]]
|opskrif13 = [[Amptelike taal|Amptelike tale]]
|13 = Engels, Frans en Spaans
|opskrif14 = Amptelike webwerf
|14 = [https://rugbyamericasnorth.com/ ''rugbyamericasnorth.com'']
|opskrif15 = 
|15 = 
|opskrif16 = 
|16 = 
|opskrif17 = 
|17 = 
|opskrif18 = 
|18 = 
|opskrif19 = 
|19 = 
|opskrif20 = 
|20 = 
}}

'''Rugby Amerikas Noord''' ([[Engels]], [[Frans]] en [[Spaans]]: ''Rugby Americas North'', afgekort RAN), voorheen die Noord-Amerikaanse en Wes-Indiese Rugbyvereniging (''North America and West Indies Rugby Association'', NAWIRA) is die kontinentale beheerliggaam vir [[rugby]] in [[Noord-Amerika|Noord-]], [[Sentraal-Amerika]] en die [[Karibiese gebied]]. Hulle is ook een van [[Wêreldrugby]] se ses kontinentale konfederasies.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/north-america |title=North America |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=13 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt; Die konfederasie is in 2001 gestig en hulle hoofkantoor is in Tortola, [[Britse Maagde-eilande]], geleë. Die [[amptelike taal|amptelike tale]] is Engels, Frans en Spaans en Araba Chintoh dien as president van Rugby Amerikas Noord.

Rugby Amerikas Noord organiseer verskeie vastelandse toernooie, insluitend die [[Amerikas Rugbykampioenskap]] (saam met [[Suid-Amerika Rugby]]) en die [[Rugby Amerikas Noord-kampioenskap]] vir nasionale seniorrugbyspanne vir mans, vroue en jeug. Rugby Amerikas Noord hou ook toesig oor [[sewesrugby]] in Noord-Amerika en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Pan-Amerikaanse Sportorganisasie (PASO) saam.

Die Noord-Amerikaanse en Wes-Indiese Rugbyvereniging (''North America and West Indies Rugby Association'', NAWIRA) is in 2001 gestig, nadat Kanada en die Verenigde State by die Wes-Indiese Rugbyvereniging (''West Indies Rugby Association'', WIRA) aangesluit het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://rugbyamericasnorth.com/about/about-ran/ |title=About RAN |publisher=Rugby Amerikas Noord |date=2001 |accessdate=13 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt; In 2010 is die Noord-Amerikaanse en Wes-Indiese Rugbyvereniging hernoem in Noord-Amerika-Karibiese Rugbyvereniging (''North America Caribbean Rugby Association'', NACRA) wat in 2016 op sy beurt hernoem is in Rugby Amerikas Noord (''Rugby Americas North'', RAN).

== Lidlande ==
[[Lêer:North America WorldRugby federations by number of registered players (2018).svg|duimnael|links|400px|Lidlande van Rugby Amerikas Noord volgens aantal geregistreerde rugbyspelers in 2018:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://resources.world.rugby/worldrugby/document/2020/07/28/212ed9cf-cd61-4fa3-b9d4-9f0d5fb61116/P56-57-Participation-Map_v3.pdf |title=Global Participation in Rugby |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2018 |accessdate=13 Augustus 2026}}&lt;/ref&gt;
{{columns-list|2|
{{sleutel|#d40000ff|&gt;100&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#ff0000ff|&gt;40&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#ff2a2aff|&gt;20&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#ff5555ff|&gt;10&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#ff8080ff|&gt;5&amp;nbsp;000 lisensies}}
{{sleutel|#ffd5d5ff|&lt;5&amp;nbsp;000 lisensies}}}}]]
Rugby Amerikas Noord het tans 21 lede:

{{columns-list|2|
* {{vlagland|Bahamas}}
* {{vlagland|Barbados}}
* {{vlagland|Belize}}
* {{vlagland|Bermuda}}
* {{vlagland|Britse Maagde-eilande}}
* {{vlagland|Curaçao}}
* {{vlagland|Dominikaanse Republiek}}
* {{vlagland|Frans-Guyana}}
* {{vlagland|Guadeloupe}}
* {{vlagland|Guyana}}
* {{vlagland|Jamaika}}
* {{vlagland|Kaaimanseilande}}
* {{vlagland|Kanada}} ([[Rugby Kanada|RC]])
* {{vlagland|Kuba}}
* {{vlagland|Martinique}}
* {{vlagland|Meksiko}}
* {{vlagland|St. Lucia}}
* {{vlagland|St. Vincent en die Grenadine}}
* {{vlagland|Trinidad en Tobago}}
* {{vlagland|Turks- en Caicoseilande}}
* {{vlagland|Verenigde State}} ([[VSA Rugby|USAR]])
}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* {{en}} {{es}} {{fr}} [https://rugbyamericasnorth.com/ Amptelike webwerf]

{{Affiliasies van Wêreldrugby}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Rugby in Noord-Amerika]]
[[Kategorie:Rugbybeheerliggaam]]
[[Kategorie:Wêreldrugby]]</text>
      <sha1>a7rs7uhsdo2b7lxfgo27h1zvaa0ie1n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Belgium Rugby</title>
    <ns>0</ns>
    <id>410692</id>
    <revision>
      <id>2924830</id>
      <parentid>2867034</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:00:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Klein korreksies</comment>
      <origin>2924830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4366" sha1="h3ahvcqm82m0f40likq8mz84mdket48" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Belgium Rugby
|kleur = 
|titel =
|beeld = Kenteken van die Belgiese nasionale rugbyspan.png
|beeld_wydte = 200px
|beeld_onderskrif = Kenteken van Belgium Rugby
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = [[Frans]]e naam
|1 = ''Fédération Belge de Rugby''
|opskrif2 = Afkorting
|2 = FBRB
|opskrif3 = [[Duits]]e naam
|3 = ''Belgischer Rugby-Verband''
|opskrif4 = [[Nederlands]]e naam
|4 = ''Belgische Rugby Bond''
|opskrif5 = [[Land]]
|5 = {{vlagland|België}}
|opskrif6 = [[Sport]]soorte
|6 = [[Rugby]], [[Sewesrugby]]
|opskrif7 = Stigting
|7 = 1931
|opskrif8 = Lid van
|8 = [[Wêreldrugby]]
|opskrif9 = Aangesluit in
|9 = 1998
|opskrif10 = Vastelandse beheerliggaam
|10 = [[Rugby Europa]]
|opskrif11 = President
|11 = Michiel Leysen
|opskrif12 = Setel
|12 = [[Nelson Mandela-stadion]], [[Brussel]], België
|opskrif13 = [[Amptelike taal|Amptelike tale]]
|13 = Duits, Frans, Nederlands
|opskrif14 = Amptelike webwerf
|14 = [http://www.rugby.be/ ''rugby.be'']
|opskrif15 = 
|15 = 
|opskrif16 = 
|16 = 
|opskrif17 = 
|17 = 
|opskrif18 = 
|18 = 
|opskrif19 = 
|19 = 
|opskrif20 = 
|20 = 
}}

'''Belgium Rugby''', tot 2019 bekend as die '''Belgiese Rugbyfederasie''' ([[Duits]]: ''Belgischer Rugby-Verband''; [[Frans]]: ''Fédération Belge de Rugby'', FBRB; [[Nederlands]]: ''Belgische Rugby Bond'') is die bestuursliggaam wat [[rugby]] en [[sewesrugby]] in [[België]] beheer. Die beheerliggaam is in 1931 gestig en by die [[Nelson Mandela-stadion]] in [[Brussel]] gesetel. Sedert 1998 verteenwoordig dit België by [[Wêreldrugby]] en sedert 1934 ook by [[Rugby Europa]] (RE).

== Geskiedenis ==
Belgium Rugby is in 1931 gestig as die Belgiese Rugbyfederasie en het in 1998 by die Internasionale Rugbyraad (IRR; nou [[Wêreldrugby]]) aangesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/europe/belgium |title=Belgium |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 Maart 2024}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was die FBRB in 1934 ’n stigterslid van die kontinentale beheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/about-us |title=About us |publisher=[[Rugby Europa]] |date=2020 |accessdate=28 Maart 2024}}&lt;/ref&gt; In 2019 is die naam verander in Belgium Rugby.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.be/?oid=28061&amp;pid=38815 |title=History |publisher=Belgium Rugby |accessdate=28 Maart 2024}}&lt;/ref&gt;

== Taak ==
Belgium Rugby organiseer verskeie nasionale spanne, insluitend [[Belgiese nasionale rugbyspan|België se nasionale seniorrugbyspan vir mans]] (die Swart duiwels), vroue en jeug. Belgium Rugby hou ook toesig oor sewesrugby in België en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Belgiese [[Nasionale Olimpiese Komitee]] saam. Naas die amptelike nasionale span roep Belgium Rugby ook ander keurspanne byeen. Daarbenewens bestuur die beheerliggaam kinder- en jeugrugby in België. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander rugbylande beskik België oor ’n o/20-nasionale span wat aan die Europese Juniorkampioenskap en [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 Maart 2024}}&lt;/ref&gt;

Die beheerliggaam reël ook die plaaslike kompetisies. Die hoogste rugbyliga in die land is die Eerste Divisie, waaraan agt spanne deelneem. Die meeste spelers van die Belgiese nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in Frankryk op professionele vlak aktief. In België self speel aktiewe spelers van die nasionale span meestal vir die professionele klubspan Brussels Devils wat sedert 2021 aan die Rugby Europa Superbeker deelneem.

== Kenteken ==
Belgium Rugby se kenteken toon ’n leeu met doelpale op die agtergrond voor ’n rugbybal in die nasionale kleure [[Vlag van België|swart-geel-rooi]] met die afkorting FBRB daaronder.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* {{de}} {{en}} {{fr}} {{nl}} [http://www.rugby.be/ Amptelike webwerf]

{{Affiliasies van Wêreldrugby}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Rugby in België]]
[[Kategorie:Rugbybeheerliggaam]]
[[Kategorie:Wêreldrugby]]</text>
      <sha1>h3ahvcqm82m0f40likq8mz84mdket48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rugby Nederland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>410705</id>
    <revision>
      <id>2924835</id>
      <parentid>2900154</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:00:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Klein korreksies</comment>
      <origin>2924835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4719" sha1="ba1n1kjwh6ovlfp71kfex10r57uo6oj" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Rugby Nederland
|kleur = 
|titel =
|beeld = Kenteken van die Nederlandse nasionale rugbyspan.png
|beeld_wydte = 200px
|beeld_onderskrif = Kenteken van Rugby Nederland
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = [[Nederlands]]e naam
|1 = ''Rugby Nederland''
|opskrif2 = Afkorting
|2 = RN
|opskrif3 = [[Land]]
|3 = {{vlagland|Nederland}}
|opskrif4 = [[Sport]]soorte
|4 = [[Rugby]], [[Sewesrugby]]
|opskrif5 = Stigting
|5 = 1932
|opskrif6 = Lid van
|6 = [[Wêreldrugby]]
|opskrif7 = Aangesluit in
|7 = 1988
|opskrif8 = Vastelandse beheerliggaam
|8 = [[Rugby Europa]]
|opskrif9 = President
|9 = Friso Horstmeier
|opskrif10 = Setel
|10 = [[Nasionale Rugbysentrum Amsterdam|Nasionale Rugbysentrum]], [[Amsterdam]], Nederland
|opskrif11 = [[Amptelike taal]]
|11 = Nederlands
|opskrif12 = Amptelike webwerf
|12 = [https://rugby.nl/ ''rugby.nl'']
|opskrif13 = 
|13 = 
|opskrif14 = 
|14 = 
|opskrif15 = 
|15 = 
|opskrif16 = 
|16 = 
|opskrif17 = 
|17 = 
|opskrif18 = 
|18 = 
|opskrif19 = 
|19 = 
|opskrif20 = 
|20 = 
}}

'''Rugby Nederland''' ([[Nederlands]]; afgekort “RN”), tot in 2014 die '''Nederlandse Rugbybond''' (NRB) is die bestuursliggaam wat [[rugby]] en [[sewesrugby]] in [[Nederland]] beheer. Die beheerliggaam is in 1932 gestig en by die [[Nasionale Rugbysentrum Amsterdam|Nasionale Rugbysentrum]] in [[Amsterdam]] gesetel. Sedert 1988 verteenwoordig dit Nederland by [[Wêreldrugby]] en sedert 1934 ook by [[Rugby Europa]] (RE).

== Geskiedenis ==
Rugby Nederland is in 1932 gestig en het in 1988 by die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) aangesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/europe/netherlands |title=Netherlands |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=13 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was Rugby Nederland in 1934 ’n stigterslid van die kontinentale beheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/about-us |title=About us |publisher=[[Rugby Europa]] |date=2020 |accessdate=13 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; In 2014 is die naam verander in Rugby Nederland.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://www.rugby.nl/sites/default/files/RN_Jaarverslag%202016_ONLINE.pdf |title=2014–2015 Rugby Nederland |publisher=Rugby Nederland |date=29 Junie 2016 |accessdate=9 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509115119/https://www.rugby.nl/sites/default/files/RN_Jaarverslag%202016_ONLINE.pdf |archive-date=9 Mei 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Taak ==
Rugby Nederland organiseer verskeie nasionale spanne, insluitend [[Nederlandse nasionale rugbyspan|Nederland se nasionale seniorrugbyspan vir mans]] (Oranje), [[Nederlandse nasionale vrouerugbyspan|vroue]] en jeug. RN hou ook toesig oor sewesrugby in Nederland en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Nederlandse [[Nasionale Olimpiese Komitee]] saam. Naas die amptelike nasionale span roep RN ook ander keurspanne byeen. Daarbenewens bestuur die beheerliggaam kinder- en jeugrugby in Nederland. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander rugbylande beskik Nederland oor ’n o/20-nasionale span wat aan die Europese Juniorkampioenskap en die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=13 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;

Die beheerliggaam reël ook die plaaslike kompetisies. Die hoogste rugbyliga in die land is die Ereklasse, waaraan agt spanne deelneem. Die meeste spelers van die Nederlandse nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in Frankryk op professionale vlak aktief. In Nederland self speel aktiewe spelers van die nasionale span meestal vir die professionele klubspan The Delta wat sedert 2021 aan die Rugby Europa Superbeker deelneem.

Rugby Nederland organiseer ook gereeld internasionale toernooie. Hulle het reeds opgetree as gasheer van die [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooi in [[Vrouerugbywêreldbeker 1998|1998]].

== Kenteken ==
Rugby Nederland se kenteken toon ’n rugbybal daargestel as ’n [[tulp]] in Oranje met die belettering ''Rugby Nederland'' regs aan.

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Koninklike Nederlandse Krieketbond]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* {{nl}} [https://rugby.nl/ Amptelike webwerf van Rugby Nederland]

{{Affiliasies van Wêreldrugby}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Rugby in Nederland]]
[[Kategorie:Rugbybeheerliggaam]]
[[Kategorie:Wêreldrugby]]</text>
      <sha1>ba1n1kjwh6ovlfp71kfex10r57uo6oj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924843</id>
      <parentid>2924835</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:30:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Jammer!</comment>
      <origin>2924843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4713" sha1="7w7fe4t3ld8gvzv4wmjzvt4jdbs9v4h" xml:space="preserve">{{Inligtingskas2
|naam = Rugby Nederland
|kleur = 
|titel =
|beeld = Kenteken van die Nederlandse nasionale rugbyspan.png
|beeld_wydte = 200px
|beeld_onderskrif = Kenteken van Rugby Nederland
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = [[Nederlands]]e naam
|1 = ''Rugby Nederland''
|opskrif2 = Afkorting
|2 = RN
|opskrif3 = [[Land]]
|3 = {{vlagland|Nederland}}
|opskrif4 = [[Sport]]soorte
|4 = [[Rugby]], [[Sewesrugby]]
|opskrif5 = Stigting
|5 = 1932
|opskrif6 = Lid van
|6 = [[Wêreldrugby]]
|opskrif7 = Aangesluit in
|7 = 1988
|opskrif8 = Vastelandse beheerliggaam
|8 = [[Rugby Europa]]
|opskrif9 = President
|9 = Friso Horstmeier
|opskrif10 = Setel
|10 = [[Nasionale Rugbysentrum Amsterdam|Nasionale Rugbysentrum]], [[Amsterdam]], Nederland
|opskrif11 = [[Amptelike taal]]
|11 = Nederlands
|opskrif12 = Amptelike webwerf
|12 = [https://rugby.nl/ ''rugby.nl'']
|opskrif13 = 
|13 = 
|opskrif14 = 
|14 = 
|opskrif15 = 
|15 = 
|opskrif16 = 
|16 = 
|opskrif17 = 
|17 = 
|opskrif18 = 
|18 = 
|opskrif19 = 
|19 = 
|opskrif20 = 
|20 = 
}}

'''Rugby Nederland''' ([[Nederlands]]; afgekort RN), tot in 2014 die '''Nederlandse Rugbybond''' (NRB) is die bestuursliggaam wat [[rugby]] en [[sewesrugby]] in [[Nederland]] beheer. Die beheerliggaam is in 1932 gestig en by die [[Nasionale Rugbysentrum Amsterdam|Nasionale Rugbysentrum]] in [[Amsterdam]] gesetel. Sedert 1988 verteenwoordig dit Nederland by [[Wêreldrugby]] en sedert 1934 ook by [[Rugby Europa]] (RE).

== Geskiedenis ==
Rugby Nederland is in 1932 gestig en het in 1988 by die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) aangesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/europe/netherlands |title=Netherlands |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=13 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was Rugby Nederland in 1934 ’n stigterslid van die kontinentale beheerliggaam ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/about-us |title=About us |publisher=[[Rugby Europa]] |date=2020 |accessdate=13 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; In 2014 is die naam verander in Rugby Nederland.&lt;ref&gt;{{nl}} {{cite web |url=https://www.rugby.nl/sites/default/files/RN_Jaarverslag%202016_ONLINE.pdf |title=2014–2015 Rugby Nederland |publisher=Rugby Nederland |date=29 Junie 2016 |accessdate=9 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509115119/https://www.rugby.nl/sites/default/files/RN_Jaarverslag%202016_ONLINE.pdf |archive-date=9 Mei 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Taak ==
Rugby Nederland organiseer verskeie nasionale spanne, insluitend [[Nederlandse nasionale rugbyspan|Nederland se nasionale seniorrugbyspan vir mans]] (Oranje), [[Nederlandse nasionale vrouerugbyspan|vroue]] en jeug. RN hou ook toesig oor sewesrugby in Nederland en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Nederlandse [[Nasionale Olimpiese Komitee]] saam. Naas die amptelike nasionale span roep RN ook ander keurspanne byeen. Daarbenewens bestuur die beheerliggaam kinder- en jeugrugby in Nederland. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander rugbylande beskik Nederland oor ’n o/20-nasionale span wat aan die Europese Juniorkampioenskap en die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=13 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;

Die beheerliggaam reël ook die plaaslike kompetisies. Die hoogste rugbyliga in die land is die Ereklasse, waaraan agt spanne deelneem. Die meeste spelers van die Nederlandse nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in Frankryk op professionale vlak aktief. In Nederland self speel aktiewe spelers van die nasionale span meestal vir die professionele klubspan The Delta wat sedert 2021 aan die Rugby Europa Superbeker deelneem.

Rugby Nederland organiseer ook gereeld internasionale toernooie. Hulle het reeds opgetree as gasheer van die [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooi in [[Vrouerugbywêreldbeker 1998|1998]].

== Kenteken ==
Rugby Nederland se kenteken toon ’n rugbybal daargestel as ’n [[tulp]] in Oranje met die belettering ''Rugby Nederland'' regs aan.

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Koninklike Nederlandse Krieketbond]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* {{nl}} [https://rugby.nl/ Amptelike webwerf van Rugby Nederland]

{{Affiliasies van Wêreldrugby}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Rugby in Nederland]]
[[Kategorie:Rugbybeheerliggaam]]
[[Kategorie:Wêreldrugby]]</text>
      <sha1>7w7fe4t3ld8gvzv4wmjzvt4jdbs9v4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Times Square</title>
    <ns>0</ns>
    <id>412379</id>
    <revision>
      <id>2924946</id>
      <parentid>2655424</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:39:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8323" sha1="8myd06ajttbpkoi6wh3a3tt8icq2tzr" xml:space="preserve">[[Lêer:New york times square-terabass.jpg|duimnael|311x311px]]
[[Lêer:1 times square night 2013.jpg|duimnael|291x291px]]
'''Times Square''' is 'n groot kommersiële kruising, toeristebestemming, vermaaksentrum en woonbuurt in Midtown Manhattan, [[New York]], Verenigde State. Dit word gevorm deur die aansluiting van Broadway, Sewende Laan en 42ste Straat. Saam met die aangrensende Duffy Square is Times Square 'n strikdasvormige plein van vyf blokke lank tussen 42ste en 47ste Straat.&lt;ref name=&quot;TransformingTimesSquare&quot;&gt;{{Cite news |last=Noah Remnick and Tatiana Schlossberg |date=August 24, 2015 |title=New York Today:Transforming Times Square |work=The New York Times |url=http://cityroom.blogs.nytimes.com/2015/08/24/new-york-today-change-with-the-times/ |access-date=August 24, 2015 |archive-date=August 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150824145141/http://cityroom.blogs.nytimes.com/2015/08/24/new-york-today-change-with-the-times/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Times Square word helder verlig deur talle digitale advertensieborde en advertensies sowel as besighede wat 24/7 diens bied. Een van die wêreld se besigste voetgangersgebiede,&lt;ref&gt;{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20140921173328/http://www.diserio.com/streetscapes.html |archive-date=September 21, 2014 |url=http://www.diserio.com/streetscapes.html |title=The Most Jivin' Streetscapes in the World |publisher=Luigi Di Serio |year=2010 |access-date=January 21, 2012}}&lt;/ref&gt; dit is ook die middelpunt van die Broadway-teaterdistrik&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/596253/Times-Square |title=Times Square |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=January 21, 2012}}&lt;/ref&gt; en 'n belangrike sentrum van die wêreld se vermaaklikheidsbedryf.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nyc-architecture.com/MID/MID-TimesSquare3.htm |title=New York Architecture Images- Midtown Times Square |publisher=2011 nyc-architecture |access-date=January 21, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170125164419/http://www.nyc-architecture.com/MID/MID-TimesSquare3.htm |archive-date=January 25, 2017}}&lt;/ref&gt;  Times Square is een van die wêreld se mees besoekte toeriste-aantreklikhede en trek jaarliks ​​na raming 50 miljoen besoekers.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The World's 50 Most Visited Tourist Attractions – No. 3: Times Square, New York City – Annual Visitors: 50,000,000 |author=Ann Shields |publisher=Travel+Leisure |url=http://www.travelandleisure.com/slideshows/worlds-most-visited-tourist-attractions/2 |date=November 10, 2014 |access-date=May 6, 2015 |archive-date=April 17, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190417131907/https://www.travelandleisure.com/slideshows/worlds-most-visited-tourist-attractions |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ongeveer 330,000 mense gaan daagliks deur Times Square,&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.newyorker.com/magazine/2013/01/21/the-psychology-of-space |title=The Psychology of Space |author=Owen, David |newspaper=[[The New Yorker]] |date=January 21, 2013 |access-date=February 21, 2022 |archive-date=October 10, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010053300/https://www.newyorker.com/magazine/2013/01/21/the-psychology-of-space |url-status=live }}&lt;/ref&gt; baie van hulle toeriste,&lt;ref name=&quot;hellman&quot;&gt;{{cite magazine |last1=Hellman |first1=Peter |title=Bright Lights, Big Money |journal=New York Magazine |publisher=New York Media, LLC. |date=May 19, 1997 |volume=30 |issue=19 |page=48 |url=https://books.google.com/books?id=oOgCAAAAMBAJ&amp;q=One+Times+Square&amp;pg=PA48 |issn=0028-7369}}&lt;/ref&gt; terwyl meer as 460,000 voetgangers op sy besigste dae deur Times Square stap. Die Times Square–42nd Street en 42nd Street–Port Authority Bus Terminal-stasies het deurgaans as die besigste in die New York City Metro-stelsel gereken, en vervoer daagliks meer as 200 000 passasiers.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20201106232358/https://www.nyctourist.com/times-square-history.php Times Square History], NYC Tourist. Accessed February 26, 2017. &quot;Times Square is a major commercial intersection in central Manhattan at the junction of Broadway and Seventh Avenue. It acquired its name in 1904 when Albert Ochs, publisher of The New York Times, moved the newspaper's headquarters to a new skyscraper on what was then known as Longacre Square.&quot;&lt;/ref&gt;

Voorheen bekend as Longacre Square, is Times Square in 1904 hernoem nadat The New York Times sy hoofkwartier na die destyds nuut-opgerigte Times-gebou, nou One Times Square, verskuif het.&lt;ref&gt;[[David W. Dunlap|Dunlap, David W.]] [https://www.nytimes.com/times-insider/2015/01/01/1907-8-the-times-drops-the-ball/ &quot;1907-8 | The Times Drops the Ball&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211213114814/https://www.nytimes.com/times-insider/2015/01/01/1907-8-the-times-drops-the-ball/|date=December 13, 2021}}, ''[[The New York Times]]'', January 1, 2015. Accessed November 1, 2016. &quot;After two more years of [[pyrotechnics]], The Times found a less flammable way to signal the moment of midnight: an iron-and-wood ball, five feet in diameter, on which 100 25-watt bulbs were mounted. It was to be lowered down a flagstaff at midnight on Dec. 31, 1907.&quot;&lt;/ref&gt; Dit is die plek van die jaarlikse oujaarsaandbal wat op 31 Desember 1907 begin het en steeds meer as 'n miljoen besoekers na Times Square lok elke jaar,&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.timessquarenyc.org/times-square-new-years-eve/nye-history-times-square-ball |title=Times Square – The Official Website |date=May 10, 2017 |publisher=Times Square District Management Association, Inc |accessdate=August 4, 2022 |archive-date=October 23, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221023043602/https://www.timessquarenyc.org/times-square-new-years-eve/nye-history-times-square-ball |url-status=live }}&lt;/ref&gt; benewens 'n wêreldwye gehoor van een miljard of meer op verskeie digitale mediaplatforms.&lt;ref&gt;Chan, Sewell. [https://cityroom.blogs.nytimes.com/2009/02/12/a-lincoln-highway-marker-in-times-square/ &quot;A Lincoln Highway Marker in Times Square&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211119103629/https://cityroom.blogs.nytimes.com/2009/02/12/a-lincoln-highway-marker-in-times-square/ |date=November 19, 2021 }}, ''[[The New York Times]]'', February 12, 2009. Accessed January 9, 2022. &quot;Nevertheless, Times Square is indeed the eastern terminus of the Lincoln Highway, the nation's first coast-to-coast road, which was formed in 1913, its 3,389 miles stretching from New York City to San Francisco.&quot;&lt;/ref&gt;

Times Square, spesifiek die kruising van Broadway en 42nd Street, is die oostelike terminus van die Lincoln Highway, die eerste pad oor die Verenigde State vir gemotoriseerde voertuie. Daar word soms na Times Square verwys as &quot;the Crossroads of the World&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |author=Allan Tannenbaum |title=New York in the 70s: A Remembrance |url=http://digitaljournalist.org/issue0402/at_intro.html |access-date=January 21, 2012 |publisher=The Digital Journalist |archive-date=March 20, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120320194616/http://digitaljournalist.org/issue0402/at_intro.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;  en &quot;die hart van die Great White Way&quot;.&lt;ref&gt;Tell, Darcy. [https://books.google.com/books?id=NwaLWFSG3rcC&amp;dq=%22Times+Square%22+%22Great+White+Way%22&amp;pg=PA41 ''Times Square spectacular: lighting up Broadway''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231030141/https://books.google.com/books?id=NwaLWFSG3rcC&amp;pg=PA41&amp;dq=%22Times+Square%22+%22Great+White+Way%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=yHUaT4SVM6qZ0QHKpYS1Cw&amp;ved=0CFEQ6AEwBQ#v=onepage&amp;q=%22Times%20Square%22%20%22Great%20White%20Way%22&amp;f=false|date=December 31, 2022}} New York: HarperCollins, 2007&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Allen, Irving Lewis. [https://books.google.com/books?id=j41z0yeKbeIC&amp;pg=PA59e ''The City in Slang: New York Life and Popular Speech''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221231030133/https://books.google.com/books?id=j41z0yeKbeIC&amp;pg=PA59e|date=December 31, 2022}}. New York: Oxford University Press, 1995. Quote: &quot;By 1910, the blocks of Broadway just above 42nd Street were at the very heart of the Great White Way. The glow of Times Square symbolized the center of New York, if not of the world.&quot;&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
[[Kategorie:New York (stad)]]</text>
      <sha1>8myd06ajttbpkoi6wh3a3tt8icq2tzr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hans Heese</title>
    <ns>0</ns>
    <id>413023</id>
    <revision>
      <id>2924889</id>
      <parentid>2686178</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T05:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2922" sha1="ec5vmlujcgrxjczvdm54cxmtnjgt8vf" xml:space="preserve">'''Hans Friedrich Heese''' (26 Julie 1944 - 18 Maart 2024) was ‘n [[Suid-Afrikaanse]] [[skrywer]] en [[Genealogie|genealoog]].&lt;ref name=&quot;sw&quot; /&gt; Heese was ‘n gerekende geskiedenisskrywer en kenner op die gebied van die bevolkingsamestelling van die vroeë [[Kaapkolonie|Kaap]], en veral die slawegeskiedenis.&lt;ref name=&quot;mm&quot; /&gt;

Heese het sy skoolopleiding aan die Hoërskool Uniondale ontvang, 1962-1966 aan die [[Universiteit Stellenbosch]] (US) gestudeer ([[Baccalaureus Artium|B.A.-graad]] en Senior Onderwysdiploma) en by verskeie skole in [[Malawi]], [[Noord-Kaap]], [[Namibië]] en [[Kaapstad]] onderrig gegee.&lt;ref name=&quot;sw&quot; /&gt; Hy het sy [[Meestersgraad]] in [[Geskiedenis]] aan die [[Universiteit Kaapstad]] (UK) (1974) verwerf en sy PhD-graad aan die UK in 1976 behaal vir sy proefskrif &quot;Afrikaners in Angola, 1880-1928&quot;.

Hy het in 1976 as navorser by die nuutgevonde Instituut vir Historiese Navorsing aan die [[Universiteit van Wes-Kaapland]] (UWK) aangesluit. In 1985 publiseer hy sy navorsing oor rasse-integrasie in die vroeë Kaapse samelewing onder die titel &quot;Groep sonder Grense&quot;, later na Engels vertaal en gepubliseer onder die titel ''Cape Melting Pot''. ’n Studie oor misdaad en geregtigheid gedurende die 18de eeu, &quot;Reg en Onreg&quot;, het in 1994 gevolg.

Sy publikasie, &quot;Amsterdam tot Zeeland. Slawestand tot Middestand?&quot; handel oor [[slawerny]] in [[Stellenbosch]]-distrik.&lt;ref name=&quot;aehnetwork&quot; /&gt;

== Personlike lewe ==
hy is getroud aan Melinda Smith.&lt;ref name=&quot;sw&quot; /&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings+
&lt;ref name=&quot;sw&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.stellenboschwriters.com/heesehf.html |title=Hans Friedrich Heese |lang=en |date=19 Julie 2024 |website=www.stellenboschwriters.com |access-date=16 Julie 2024 |archive-date=20 Julie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240720194714/http://www.stellenboschwriters.com/heesehf.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;mm&quot;&gt;{{Cite web |author=Leonie Bezuidenhout |date=20 Maart 2024 |title=“Skatkis van kennis”: Hans Heese sterf |publisher=[[Maroela Media]] |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/skatkis-van-kennis-hans-heese-sterf/ |lang=af |access-date=20 Maart 2024 |archive-date=20 Julie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240720194715/https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/skatkis-van-kennis-hans-heese-sterf/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;aehnetwork&quot;&gt;{{Cite web |publisher=African Economic History Network |title=Hans Heese |url=https://www.aehnetwork.org/blog/author/hans-hesse/ |date=20 Maart 2024 |access-date=20 Maart 2024 |archive-date=20 Julie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240720194958/https://www.aehnetwork.org/blog/author/hans-hesse/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Heese, Hans}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1945]]
[[Kategorie:Sterftes in 2024]]
[[Kategorie:Afrikaners]]</text>
      <sha1>ec5vmlujcgrxjczvdm54cxmtnjgt8vf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Newlands House</title>
    <ns>0</ns>
    <id>416896</id>
    <revision>
      <id>2924767</id>
      <parentid>2891252</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:13:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4116" sha1="e1qxjh3vi6isyn9f8e7rred222pey7t" xml:space="preserve">'''Newlands House''', voorheen een van die mooiste herehuise aan die Kaap, was die ampswoning van verskeie goewerneurs tydens die bewind van die [[VOC]] en in die tydperk van die [[Kaapkolonie]].&lt;ref name=&quot;artefacts&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;nr&quot; /&gt;

Hierdie huis is in De la Caille-laan in [[Nuweland]] in [[Kaapstad]].

[[Ryk Tulbagh]] was in 1751 die eerste bewoner. Na die vertrek van goewerneur [[Cornelis Jacob van de Graaff]] is die huis met sy terrein van 60 ha aan Hendrik Vos verkoop. Met die eerste Britse besetting van die Kaap onderverdeel Vos die terrein en verkoop die huis in 1798 aan [[John Barrow]] en twee ander Engelse staatsamptenare. Volgens ‘n skildery deur Barrow het die huis toe ‘n baie besondere Kaapse-Hollandse gewel gehad. In 1805 was William Duckitt die eienaar. Sir [[David Baird]] haal Duckitt oor om die huis weer aan die staat te verkoop. Baird koop in 1806 selfs die onderverdeelde erwe terug. Lord [[Charles Somerset]] het ingrypende verbouings laat aanbring. Tydens die winterstorms van 1819 het ‘n groot deel van die gebou ineengestort weens die swak mure van roustene. In 1830 het die owerheid die huis weer verkoop. In 1859 was dit die eiendom van dr. Jonas Hiddingh. Hy restoureer die huis met sy terrein ingrypend en versier die kamers met puik meubels, skilderye en beelde. Sy nageslag was die eienaars tot 1939 . Die testament het bepaal die die eiendom onvervreembaar moet bly. Die eerste erfgenaam het egter weinig belangstelling daarin getoon en dit aan die koloniale owerheid verhuur. ‘n Hele aantal goewerneurs het die huis gebruik, naamlik[[Henry Loch]], [[Hercules Robinson]], [[Alfred Milner]] en[[Walter Hely-Hutchinson]]. Na die stigting van die [[Unie van Suid-Afrika]] het die huis lank leeg gestaan, totdat die skilder [[Gwelo Goodman]] dit in 1939 koop. Die verkoopverbod vervat in die testament is later opgehef. Regter Newton Thompson en sy vrou Joyce koop daarna die huis met 3 ha grond. Sy doen navorsing oor die landgoed en skryf die geskiedenis. Al die ander grond is as erwe onderverdeel en vorm deel van die huidige buurt Nuweland. In 1981 was Newlands House ‘n restaurant. Deur ‘n kortsluiting het die huis afgebrand. Daarna word dit weer staatseiendom om benut te word as ‘n ministerswoning. Na die herbouing is die huis bloot ‘n goeie nabootsing van ‘n ou huis van kulturele en historiese belang.

==Persone==
*[[Nicolas-Louis de Lacaille]]
*William Duckitt (*Esher, Surrey, Engeland, gedoop 20 Oktober 1768 - †Klavervlei, Groenekloof ([[Darling]]), 13 April 1825), landboupionier wat deur sir [[George Yonge]] van Norfolk na die Kaapkolonie gebring is om die landbou hier te verbeter
*Jonas Michiel Hiddingh (*Kaapstad, 21 Augustus 1813 - †Kaapstad, 26 Desember 1888), geneesheer en politikus in die Kaapkolonie
*Cyril Newton Thompson (*Kaapstad, 1891 - †Nuweland, 1958), regter
*Joyce Newton Thompson (*Londen, 9 Maart 1893 - †Pinelands, 22 Oktober 1978), in 1959 word sy eerste vrou wat burgemeester is van Kaapstad

== Bronnelys ==
*Fransen, Hans: A guide to the old buildings of the Cape. A survey of extant architecture from before c1910 in the area of Cape Town, Calvinia, Colesberg, Uitenhage. Kaapstad: Jonathan Ball, 2004. {{ISBN|1-86842-191-0}}

== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
&lt;ref name=&quot;artefacts&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=4298 |title=Newlands House |website=www.artefacts.co.za |access-date=30 Junie 2024 |archive-date=30 Junie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630135349/https://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=4298 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;nr&quot;&gt;{{Cite web |url=https://newlandsresidents.org.za/heritage/historical-people-places/governors-lane/ |title=Governors Lane |website=newlandsresidents.org.za |access-date=30 Junie 2024 |archive-date=30 Junie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630135640/https://newlandsresidents.org.za/heritage/historical-people-places/governors-lane/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}

{{Normdata}}
[[Kategorie:Kaapstad]]
[[Kategorie:Presidensiële wonings]]</text>
      <sha1>e1qxjh3vi6isyn9f8e7rred222pey7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ismail al-Faruqi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>417505</id>
    <revision>
      <id>2924699</id>
      <parentid>2915787</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T12:40:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2924699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30019" sha1="ii5m0zz21eub7vk1v8oa12v9ckmwtmc" xml:space="preserve">{{Weesbladsy}}
{{Inligtingskas Wetenskaplike
| naam                      = Ismaʻīl Rājī al-Fārūqī
| beeld                     =
| beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| beeldonderskrif           = 
| geboortenaam              = 
| geboortedatum             = [[1 Januarie]] [[1921]]
| geboorteplek              = [[Jaffa]], Palestina
| sterftedatum              = {{SDEO|1921|1|1|1986|5|27}}
| sterfteplek               = Wyncote, Pennsylvania, Verenigde State
| plek van graf             = Forest Hills Cemetery, [[Pennsylvania]]&lt;ref name=&quot;PhiladelphiaInquirer&quot;&gt;{{cite news |last=Eshleman Jr. |first=Russell E. |title=4,000 Mourners Pray For The Soul Of Slain Islamic Scholar And Wife |url=http://articles.philly.com/1986-05-31/news/26052072_1_islamic-spirit-mosque-islamic-society |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222083514/http://articles.philly.com/1986-05-31/news/26052072_1_islamic-spirit-mosque-islamic-society |archive-date=2015-12-22 |work=The Philadelphia Inquirer |date=May 31, 1986 |access-date=July 11, 2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| nasionaliteit             = {{vlagland|Palestynse Owerheid}}&lt;br /&gt;{{USA}}
| godsdiens                 = [[Islam]]
| vakgebied                 = [[Filosofie]], [[Vergelykende godsdiens]], [[Islamitiese studies]]
| kinders                   = 4
| handtekening              = Ismail al Faruqi Signature.svg
| webblad                   = [https://ismailfaruqi.com ismailfaruqi.com]
}}
'''Ismaʻīl Rājī al-Fārūqī''' ({{lang-ar|إسماعيل راجي الفاروقي}} 1 Januarie 1921 – 27 Mei 1986) was 'n Palestyns-Amerikaanse [[filosoof]] bekend vir sy bydraes tot Islamitiese studies en intergeloofsdialoog. Hy het aan die [[Al-Azhar Universiteit]] in [[Kaïro]] studeer en by universiteite in Noord-Amerika, insluitend [[McGill Universiteit]] in [[Montreal]], [[Kanada]], lesings gegee. Al-Faruqi was 'n professor in godsdiens aan die [[Temple Universiteit]] waar hy die [[Islamitiese Studies]]-program gestig en gelei het. Hy het ook die [[Internasionale Instituut vir Islamitiese Gedagtes]] (IIIT) gestig. Al-Faruqi het meer as 100 artikels en 25 boeke geskryf, insluitend ''Christian Ethics: A Historical and Systematic Analysis of Its Dominant Ideas'' en ''Al-Tawhid: Its Implications For Thought And Life''.

== Vroeë lewe en opvoeding ==
Al-Faruqi is in [[Jaffa]] in Brits-mandaats [[Palestina (streek)|Palestina]] gebore.&lt;ref&gt;{{cite book |year=2021 |title=Essential Writings: Ismail Al Faruqi |location=Kuala Lumpur |publisher=IBT Books |editor=Imtiyaz Yusuf |page=3}}&lt;/ref&gt; Sy pa, 'Abd al-Huda al-Faruqi, was 'n [[Islamitiese]] regter (''qadi''). Al-Faruqi het sy vroeë godsdienstige opleiding tuis en in die plaaslike moskee ontvang. In 1936 het hy by die Franse Dominican [[Collège des Frères de Jaffa]] begin skoolgaan.

In 1942 is hy as registrateur van koöperatiewe samelewings onder die [[Britse Mandaat Palestina]]-regering in [[Jerusalem]] aangestel. In 1945 het hy die distriksgouverneur van [[Galilea]] geword. Na die 1948 [[1948 Arabies-Israeliese Oorlog|Arabies-Israeliese Oorlog]], het al-Faruqi na [[Beiroet]], [[Libanon]] geëmigreer waar hy by die [[Amerikaanse Universiteit van Beiroet]] gestudeer het. Hy het later by [[Indiana Universiteit]] ingeskryf en in 1949 sy M.A. in [[filosofie]] verwerf met 'n tesis getiteld ''The Ethics of Reason and the Ethics of Life (Kantian and Nietzschean Ethics)''.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Al-Faruqi |first=Isma'il Raji |year=1949 |title=The Ethics of Reason and the Ethics of Life (Kantian and Nietzschean Ethics) |type=Master's thesis |publisher=Indiana University |location=Bloomington}}&lt;/ref&gt;

In sy meesters tesis het al-Faruqi die etiek van [[Immanuel Kant]] en [[Friedrich Nietzsche]] ondersoek. Hy het dit opgevolg met 'n tweede M.A. in filosofie van [[Harvard Universiteit]] in 1951 en sy Ph.D. met 'n tesis getiteld ''On Justifying the Good'' van Indiana Universiteit in 1952 behaal.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Al-Faruqi |first=Isma'il |title=On Justifying the Good |type=PhD thesis |year=1952 |publisher=Indiana University |location=Bloomington}}&lt;/ref&gt; In sy doktorale tesis het al-Faruqi aangevoer dat waardes absolute, selfbestaan essensies is wat [[a priori]] deur emosionele intuïsie geken word. Hy het sy teorieë gebaseer op [[Max Scheler]] se gebruik van fenomenologie en [[Nicolai Hartmann]] se studies in etiek.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Scheler |first=Max |title=On the Eternal Man |year=1960 |publisher=SCM Press |location=London |translator=Bernard Noble}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Scheler |first=Max |title=Man's Place in Nature |year=1961 |publisher=Beacon Press |location=Boston}}&lt;/ref&gt;

Sy studies het hom tot die gevolgtrekking gelei dat die afwesigheid van 'n transendente basis lei tot morele relativisme, wat hom genoop het om sy Islamitiese erfenis te heroorweeg. Binne ses jaar na sy aankoms in die Verenigde State het hy die behoefte aan 'n deegliker studie van Islam erken, wat hom gelei het om by Egipte se Al-Azhar Universiteit te studeer. Teen die tyd dat hy die Verenigde State verlaat het, het hy nuwe vrae oor morele verpligtinge ontwikkel en gesoek om sy intellektuele strewe met sy Islamitiese identiteit te integreer.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Fletcher |first=Charles |title=Muslim-Christian Engagement in the Twentieth Century: The Principles of Inter-faith Dialogue and the Work of Ismail Al-Faruqi |date=2014 |publisher=I.B.Tauris |location=United Kingdom |page=34}}&lt;/ref&gt;

== Akademiese loopbaan ==
In 1958 is al-Faruqi 'n besoekende genootskap by die Fakulteit van Godsdienstigheid van [[McGill Universiteit]] aangebied. Hy het in [[Saint-Laurent, Quebec|Ville St. Laurent]] gewoon en by McGill Universiteit se Instituut vir Islamitiese Studies aangesluit op uitnodiging van die stigter daarvan, [[Wilfred Cantwell Smith]]. Van 1958 tot 1961 het hy saam met Smith onderrig gegee en was bekend vir sy dinamiese en oorspronklike benadering tot Islamitiese denke.&lt;ref name=&quot;balfour&quot;&gt;{{cite news |title=Islamic scholar slain in U.S. was figure in Montreal |last=Balfour |first=Clair |date=July 31, 1986 |work=The Gazette |location=Montreal |url=https://news.google.com/newspapers?nid=1946&amp;dat=19860731&amp;id=sBUyAAAAIBAJ&amp;sjid=DaYFAAAAIBAJ&amp;pg=3896,4415821}}&lt;/ref&gt; Gedurende sy tyd daar, het hy Christelike teologie en Judaïsme bestudeer en kennis gemaak met die Pakistanse filosoof [[Fazlur Rahman Malik|Fazlur Rahman]]. In 1961 het Rahman 'n twee-jaar aanstelling vir al-Faruqi by die [[Islamitiese Navorsingsinstituut|Sentraal Instituut vir Islamitiese Navorsing]] in [[Karachi]], [[Pakistan]], gereël om hom bloot te stel aan diverse Moslem-kulture. Al-Faruqi het van 1961 tot 1963 as 'n besoekende professor daar gewerk.&lt;ref&gt;{{cite book |year=2021 |title=Essential Writings: Ismail Al Faruqi |location=Kuala Lumpur |publisher=IBT Books |editor=Imtiyaz Yusuf |page=4}}&lt;/ref&gt;

In 1964 het al-Faruqi na die Verenigde State teruggekeer en as 'n besoekende professor by die [[Universiteit van Chicago]] se Divinity School en as 'n medeprofessor by [[Syracuse Universiteit]] gedien. In 1968 het hy by [[Temple Universiteit]] aangesluit as 'n professor in godsdiens, waar hy die Islamitiese Studies-program gestig het en die posisie gehou het tot sy dood in 1986.&lt;ref name=&quot;flet&quot;&gt;{{cite book |last=Fletcher |first=Charles |title=Muslim-Christian Engagement in the Twentieth Century: The Principles of Inter-faith Dialogue and the Work of Ismail Al-Faruqi |date=2014 |publisher=I.B.Tauris |location=United Kingdom}}&lt;/ref&gt; Gedurende sy tyd by Temple Universiteit het al-Faruqi baie studente begelei, insluitend sy eerste doktorale student, [[John Esposito]].&lt;ref name=&quot;qur&quot;&gt;{{cite book |last=Quraishi |first=M. Tariq |title=Ismail al-Faruqi: An Enduring Legacy |date=1986 |publisher=MSA Publications |page=9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;jour&quot;&gt;{{cite journal |title=Editorial |journal=The American Journal of Islamic Social Sciences |volume=28 |issue=3 |year=2011 |pages=ii-xii}}&lt;/ref&gt;

In Maart 1977 het al-Faruqi 'n belangrike rol gespeel in die Eerste Wêreldkonferensie oor Moslem Onderwys in [[Mekka]]. Hierdie konferensie het deelnemers soos Muhammad Kamal Hassan, [[Syed Muhammad Naquib al-Attas]], en [[Syed Ali Ashraf]] ingesluit. Die konferensie het die grondslag gelê vir die stigting van Islamitiese universiteite in [[Dhaka]], [[Islamabad]], [[Kuala Lumpur]], [[Kampala]], en [[Niger]]. Al-Faruqi was instrumenteel in die beraadslagings en die ontwikkeling van die aksieplanne van die konferensie.&lt;ref name=&quot;jour&quot; /&gt;

== Filosofie en denke ==

=== Vroeë denke: Arabisme ===
Al-Faruqi se vroeë intellektuele fokus was op ''urubah'' (Arabisme). Hy het aangevoer dat ''urubah'' die kernidentiteit en waardestelsel was wat alle Moslems in 'n enkele gemeenskap van gelowiges (''ummah'') verenig het. Al-Faruqi het geglo dat Arabies, as die taal van die Koran, noodsaaklik was vir die volle begrip van die Islamitiese wêreldbeskouing. Hy het beweer dat ''urubah'' onskeibaar was van Moslem-identiteit en beide linguistiese en godsdienstige dimensies omhels het.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Al-Faruqi |first=Isma'il R. |title='Urubah and Religion: An Analysis of the Dominant Ideas of Arabism and of Islam as Its Heights Moment of Consciousness |series=On Arabism |volume=1 |location=Amsterdam |publisher=Djambatan |year=1962}}&lt;/ref&gt;

Al-Faruqi het ook die konsep van ''tawhid'' (monoteïsme) as 'n sentrale element van Arabiese godsdienstige bewussyn beklemtoon, wat hy in Judaïsme, Christendom en Islam gevind het. Hierdie idee het 'n gedeelde stroom van monoteïstiese oortuigings oor hierdie godsdienste heen uitgelig, gewortel in Arabiese kultuur en taal.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Al-Faruqi |first=Isma'il R. |title='Urubah and Religion: An Analysis of the Dominant Ideas of Arabism and of Islam as Its Heights Moment of Consciousness |series=On Arabism |volume=1 |location=Amsterdam |publisher=Djambatan |year=1962}}&lt;/ref&gt; Hy het geglo dat Islam en monoteïsme geskenke van Arabiese bewussyn aan die mensdom was, wat in opposisie tot die rasse-gebaseerde nasionalisme van die moderne era was.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bakar |first=Osman |title=The Intellectual Impact of American Muslim Scholars on the Muslim World, with Special Reference to Southeast Asia |editor-last=Strum |editor-first=Philippa |date=2005 |publisher=Woodrow Wilson International Center for Scholars |isbn=1-933549-98-X |pages=96–97}}&lt;/ref&gt;

Hierdie standpunt is deur sommige geleerdes gekritiseer vir sy waargenome essensialistiese en Arabies-sentriese benadering. Kritici, insluitend nie-Arabiese Moslem-intellektuele, het sy bewering uitgedaag dat Arabies die enigste linguistiese struktuur was wat geskik was vir Islamitiese denke. Al-Faruqi se tyd in Pakistan, waar hy aan diverse Moslem-kulture blootgestel is, het min gedoen om aanvanklik sy Arabies-sentriese sienings te verander.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Fletcher |first=Charles D. |title=Muslim-Christian Engagement in the Twentieth Century: The Principles of Interfaith Dialogue and the Work of Isma'il al-Faruqi |location=London |publisher=I.B. Tauris |year=2015 |pages=35–37}}&lt;/ref&gt;

=== Verskuiwing na Islamisme ===
Al-Faruqi se perspektiewe het aansienlik ontwikkel na sy verhuising na die Verenigde State. Sy betrokkenheid by die Moslem Studentevereniging (MSA) by [[Temple Universiteit]] het hom aan 'n diverse groep Moslem-studente van verskeie kulturele agtergronde blootgestel. Hierdie blootstelling het hom laat heroorweeg oor sy vroeë fokus op Arabisme.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Ba-Yunus |first=Ilyas |title=Al Faruqi and Beyond: Future Directions in Islamization of Knowledge |journal=The American Journal of Islamic Social Sciences |volume=5 |issue=1 |year=1988 |page=14}}&lt;/ref&gt; Hy het begin om 'n breër Islamitiese identiteit bo Arabiese nasionalisme te prioritiseer en gesê, &quot;Tot 'n paar maande gelede was ek 'n Palestyn, 'n Arabier en 'n Moslem. Nou is ek 'n Moslem wat toevallig 'n Arabier van Palestina is&quot;.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Ba-Yunus |first=Ilyas |title=Al Faruqi and Beyond: Future Directions in Islamization of Knowledge |journal=The American Journal of Islamic Social Sciences |volume=5 |issue=1 |year=1988 |page=14}}&lt;/ref&gt; Hy het verder oor sy identiteit nagedink en gesê, &quot;Ek het myself gevra: Wie is ek? 'n Palestyn, 'n filosoof, 'n liberale humanis? My antwoord was: Ek is 'n Moslem&quot;.&lt;ref name=&quot;qur&quot; /&gt;

Hierdie verskuiwing is ook beïnvloed deur sy betrokkenheid in intergeloofsdialoog, waar hy die belangrikheid van 'n verenigde Islamitiese identiteit gesien het om sinvolle gesprekke met nie-Moslems te bevorder. Al-Faruqi se betrokkenheid by die MSA en sy ontmoetings met diverse Moslem-kulture in die Verenigde State het sy breër Islamitiese identiteit verder versterk bo sy vroeëre Arabies-sentriese sienings.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Fletcher |first=Charles D. |title=Muslim-Christian Engagement in the Twentieth Century: The Principles of Interfaith Dialogue and the Work of Isma'il al-Faruqi |location=London |publisher=I.B. Tauris |year=2015 |pages=35–37}}&lt;/ref&gt;

=== Meta-godsdiens ===
Al-Faruqi het gepoog om meta-godsdienstige beginsels op grond van rede te vestig om godsdienste teen universele standaarde eerder as teen mekaar te evalueer. Hierdie ambisieuse onderneming het daarop gemik om gemeenskaplike grond te vind vir begrip en samewerking tussen verskillende godsdienste. Hy het verskeie riglyne vir dialoog voorgestel, insluitend dat alle dialoog aan kritiek onderworpe is, kommunikasie moet gehoorsaam aan die wette van interne en eksterne koherensie, dialoog moet ooreenstem met die werklikheid en vry wees van &quot;kanonieke figurisasies&quot;, en 'n fokus op etiese vrae eerder as teologiese geskille.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Fletcher |first=Charles D. |title=Muslim-Christian Engagement in the Twentieth Century: The Principles of Interfaith Dialogue and the Work of Isma'il al-Faruqi |location=London |publisher=I.B. Tauris |year=2015 |pages=43–45}}&lt;/ref&gt;

Al-Faruqi het geglo dat meta-godsdienstige dialoog as 'n middel kon dien om wedersydse begrip en respek tussen verskillende geloofsgemeenskappe te bereik en te help om die gaping wat deur leerstellige verskille geskep is, te oorbrug. Sy fokus op etiek bo teologie was bedoel om meer konstruktiewe en minder strydige intergeloofsverhoudings te fasiliteer.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Fletcher |first=Charles D. |title=Muslim-Christian Engagement in the Twentieth Century: The Principles of Interfaith Dialogue and the Work of Isma'il al-Faruqi |location=London |publisher=I.B. Tauris |year=2015 |pages=46–48}}&lt;/ref&gt;

=== Holistiese kennis ===
Al-Faruqi het aansienlike bydraes gelewer tot die ontwikkeling van die konsep van holistiese kennis en sy bekommernisse oor die sekularisasie van kennis in Moslem-samelewings uitgespreek. Hy het die &quot;malaise van die ummah&quot; bespreek en aangevoer dat afhanklikheid van Westerse sekulêre instrumente en metodes gelei het tot 'n ontkoppeling met die ekologiese en sosiale realiteite van Moslem-nasies, wat dikwels oortredings van Islamitiese etiek oor die hoof gesien het.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Ahsan |first=Muhammad Amimul |title=Islamization of Knowledge: An Agenda for Muslim Intellectuals |journal=Global Journal of Management and Business Research Administration and Management |volume=13 |issue=10 |year=2013}}&lt;/ref&gt; Hy het die belangrikheid van die integrasie van Islamitiese beginsels met moderne kennis beklemtoon om hedendaagse uitdagings aan te spreek en die etiese integriteit van die ummah te handhaaf.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bakar |first=Osman |title=The Intellectual Impact of American Muslim Scholars on the Muslim World, with Special Reference to Southeast Asia |editor-last=Strum |editor-first=Philippa |date=2005 |publisher=Woodrow Wilson International Center for Scholars |isbn=1-933549-98-X |pages=96–97}}&lt;/ref&gt;

Al-Faruqi se latere intellektuele pogings was gefokus op die Islamisering van kennis. Hy het gepoog om Islamitiese beginsels met kontemporêre akademiese dissiplines te harmoniseer en gepleit vir 'n holistiese integrasie van geloof en rede.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Al-Faruqi |first=Isma'il Raji |title=Islamization of Knowledge: General Principles and Work Plan |publisher=IIIT |year=1982}}&lt;/ref&gt; Sy werk in hierdie area het uitgeloop op die stigting van die IIIT, wat daarop gemik was om 'n Islamitiese epistemologie en metodologie vir verskeie studierigtings te ontwikkel.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Al-Faruqi |first=Isma'il Raji |title=Islamization of Knowledge: General Principles and Work Plan |publisher=IIIT |year=1982}}&lt;/ref&gt;

Al-Faruqi het die noodsaaklikheid beklemtoon om Islamitiese kennis met moderne wetenskappe te integreer. Hy het geglo in die ontwikkeling van 'n eenvormige Islamitiese kurrikulum wat kontemporêre dissiplines insluit terwyl dit in Islamitiese denke gegrond is.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Hashim |first1=Rosnani |last2=Rossidy |first2=Imron |title=Islamization of Knowledge: A Comparative Analysis of the Conceptions of Al-Attas and Al-Faruqi |journal=Intellectual Discourse |volume=8 |issue=1 |year=2000 |pages=19–45}}&lt;/ref&gt; Sy benadering het 'n sistematiese proses behels om elemente wat onversoenbaar is met Islamitiese beginsels te identifiseer en uit te skakel en Islamitiese waardes in verskeie akademiese dissiplines te integreer.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Hashim |first1=Rosnani |last2=Rossidy |first2=Imron |title=Islamization of Knowledge: A Comparative Analysis of the Conceptions of Al-Attas and Al-Faruqi |journal=Intellectual Discourse |volume=8 |issue=1 |year=2000 |pages=19–45}}&lt;/ref&gt;

Met 'n sterk fokus op opvoedkundige hervorming, het al-Faruqi gepleit vir die skepping van omvattende kurrikulums en akademiese instellings wat Islamitiese en moderne wetenskappe kombineer.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Hashim |first1=Rosnani |last2=Rossidy |first2=Imron |title=Islamization of Knowledge: A Comparative Analysis of the Conceptions of Al-Attas and Al-Faruqi |journal=Intellectual Discourse |volume=8 |issue=1 |year=2000 |pages=19–45}}&lt;/ref&gt; Hierdie benadering het ten doel gehad om geleerdes op te lei wat in beide areas vaardig is, wat in staat is om hedendaagse uitdagings vanuit 'n Islamitiese perspektief aan te spreek. Al-Faruqi het ook die belangrikheid van kurrikulumontwikkeling, praktiese strategieë vir implementering, en 'n holistiese benadering tot die hervorming van die hele onderwysstelsel beklemtoon.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Fletcher |first=Charles D. |title=Muslim-Christian Engagement in the Twentieth Century: The Principles of Interfaith Dialogue and the Work of Isma'il al-Faruqi |location=London |publisher=I.B. Tauris |year=2015 |pages=151–152}}&lt;/ref&gt;

=== Sienings oor Sionisme ===
Al-Faruqi was 'n uitgesproke kritikus van [[Sionisme]], en het dit as onversoenbaar met [[Judaïsme]] beskou as gevolg van sy nasionalistiese ideologie.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Al-Faruqi |first=Isma'il R. |title=Islam and the Problem of Israel |location=London |publisher=The Islamic Council of Europe |year=1980}}&lt;/ref&gt; Hy het aangevoer dat die onregverdighede wat deur Sionisme veroorsaak is, sy ontmanteling vereis. Hy het voorgestel dat voormalige Israeliese Jode wat Sionisme afsweer, as 'n &quot;ummatiese gemeenskap&quot; binne die Moslem-wêreld kon leef, onderworpe aan Joodse wet soos geïnterpreteer deur rabbiniese howe binne 'n Islamitiese raamwerk.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Al-Faruqi |first=Isma'il R. |title=Islam and the Problem of Israel |location=London |publisher=The Islamic Council of Europe |year=1980}}&lt;/ref&gt; Hierdie standpunt het sy toewyding aan 'n visie van geregtigheid, gewortel in Islamitiese beginsels, beklemtoon.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Fletcher |first=Charles D. |title=Muslim-Christian Engagement in the Twentieth Century: The Principles of Interfaith Dialogue and the Work of Isma'il al-Faruqi |location=London |publisher=I.B. Tauris |year=2015 |pages=152}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ismail R. al-Faruqi, &quot;Islam and Zionism,&quot; in John L. Esposito, ed., Voices of Resurgent Islam ([[New York City|New York]]: [[Oxford University Press]], 1983), 265.&lt;/ref&gt;

== Geleerde prestasies ==
In 1980 het al-Faruqi die International Institute of Islamic Thought (IIIT) saam met [[Taha Jabir Alalwani]], [[Abdul Hamid AbuSulayman]], en [[Anwar Ibrahim]] gestig.

Al-Faruqi het bydraes gelewer tot Islamitiese studies deur sy uitgebreide geskrifte en betrokkenheid by akademiese en intergeloofsorganisasies. Hy het meer as 100 artikels in wetenskaplike tydskrifte en tydskrifte gepubliseer en 25 boeke geskryf, insluitend ''Christian Ethics: A Historical and Systematic Analysis of Its Dominant Ideas'' (1968), ''Islam and the Problem of Israel'' (1980), en ''Al-Tawhid: Its Implications For Thought And Life'' (1982). Hy was betrokke by die stigting van die Islamic Studies Group van die American Academy of Religion en het tien jaar lank as voorsitter gedien. Boonop het hy posisies beklee soos vise-president van die Inter-Religious Peace Colloquium en president van die American Islamic College in Chicago.&lt;ref name=&quot;flet&quot; /&gt;

Al-Faruqi het die konsep van ''tawhid'' (monoteïsme) as 'n verenigende beginsel in Islamitiese denke voorgestel en die relevansie daarvan in verskeie aspekte van die lewe, insluitend etiek, politiek, en opvoeding, beklemtoon. Sy &quot;Islamisering van kennis&quot;-inisiatief het ten doel gehad om Islamitiese beginsels met kontemporêre akademiese dissiplines te integreer, wat 'n holistiese integrasie van geloof en rede bevorder.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Al-Faruqi |first=Isma'il Raji |title=Islamization of Knowledge: General Principles and Work Plan |publisher=IIIT |year=1982}}&lt;/ref&gt; By IIIT het sy werk die skepping van 'n raamwerk vir 'n Islamitiese epistemologie ingesluit, insluitend die ontwikkeling van kurrikulums en navorsingsmetodologieë gebaseer op Islamitiese denke. Hierdie inisiatief het ten doel gehad om die uitdagings wat deur sekularisasie veroorsaak word aan te spreek en met die intellektuele tradisie van Islam in gesprek te tree.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Al-Faruqi |first=Isma'il Raji |title=Islam: Source and Purpose of Knowledge: Proceedings and Selected Papers of Second Conference on Islamization of Knowledge |publisher=IIIT |year=1982}}&lt;/ref&gt;

Volgens Ibrahim Kalin het al-Faruqi se &quot;Islamisering van kennis&quot; hoofsaaklik op die geesteswetenskappe gefokus, met uitsluiting van moderne wetenskaplike kennis, wat gelei het tot 'n sosiologiese fokus in Islamitiese kennis en die sekulariserende impak van moderne wetenskap verwaarloos het.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Kalin |first=Ibrahim |title=God, Life and the Cosmos |publisher=Ashgate |year=2002 |pages=60–61 |quote=Ismail al-Faruqi’s work known under the rubric of 'Islamization of knowledge' is a good example of how the idea of method or methodology ('manhaj' and 'manhajiyyah', the Arabic equivalents of method and methodology, which are the most popular words of the proponents of this view) can obscure deeper philosophical issues involved in the current discussions of science. Even though al-Faruqi’s project was proposed to Islamize the existing forms of knowledge imported from the West, his focus was exclusively on the humanities, leaving scientific knowledge virtually untouched. This was probably due to his conviction that the body of knowledge generated by modern natural sciences is neutral and as such requires no special attention. Thus, al-Faruqi’s work and that of IIIT after his death concentrated on the social sciences and education. This had two important consequences. First, al-Faruqi’s important work on Islamization provided his followers with a framework in which knowledge (ilm) came to be equated with social disciplines, thus ending up in a kind of sociologism. The prototype of al-Faruqi’s project is, we may say, the modern social scientist entrusted as arbiter of the traditional Alim. Second, the exclusion of modern scientific knowledge from the scope of Islamization has led to negligent attitudes, to say the least, toward the secularizing effect of the modern scientific worldview. This leaves the Muslim social scientists, the ideal-types of the Islamization program, with no clue as to how to deal with the questions that modern scientific knowledge poses. Furthermore, to take the philosophical foundations of modern, natural sciences for granted is tantamount to reinforcing the dichotomy between the natural and human sciences, a dichotomy whose consequences continue to pose serious challenges to the validity of the forms of knowledge outside the domain of modern physical sciences.}}&lt;/ref&gt;

Al-Faruqi was ook betrokke by intergeloofsdialoog, wat wedersydse begrip en samewerking tussen verskillende geloofsgemeenskappe bevorder het. Sy pogings was daarop gemik om 'n globale omgewing van vrede en respek te bevorder en die gemeenskaplikhede tussen Islam, Christendom, en Judaïsme te beklemtoon.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Yusuf |first=Imtiyaz |title=Islam and Knowledge: Al Faruqi's Concept of Religion in Islamic Thought |year=2012 |publisher=I. B. Tauris |location=London}}&lt;/ref&gt;

== Hedendaagse relevansie ==
Al-Faruqi se idees oor die Islamisering van kennis bly steeds invloedryk in kontemporêre Islamitiese denke. Sy klem op die integrasie van Islamitiese beginsels met moderne akademiese dissiplines bly relevant vir geleerdes en opvoeders wat daarop gemik is om geloof en rede te harmoniseer. Sy werk word dikwels aangehaal in akademiese konferensies en publikasies oor Islamitiese denke en opvoeding.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Bakar |first=Osman |title=The Intellectual Impact of American Muslim Scholars on the Muslim World, with Special Reference to Southeast Asia |journal=Muslims in the United States: Identity, Influence, Innovation |editor-last=Strum |editor-first=Philippa |date=2005 |publisher=Woodrow Wilson International Center for Scholars |isbn=1-933549-98-X |pages=96–97}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Yusof |first=Norazmi |title=Revisiting al-Faruqi's Islamization of Knowledge in the Context of Modern Islamic Thought |journal=International Journal of Islamic Thought |volume=7 |issue=1 |year=2015 |pages=49–57|doi=10.24035/ijit.07.2015.005 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Shaikh |first=Saulat |title=Ismail al-Faruqi's Concept of the Islamization of Knowledge |journal=Journal of Islamic Studies |volume=15 |issue=3 |year=2015 |pages=49–57}}&lt;/ref&gt;

Al-Faruqi se bydraes tot intergeloofsdialoog word ook wyd erken. Sy pogings om wedersydse begrip en samewerking tussen verskillende geloofsgemeenskappe te bevorder, is in verskeie wetenskaplike werke opgemerk. Sy benadering tot intergeloofsdialoog, wat die gemeenskaplikhede tussen Islam, Christendom, en Judaïsme beklemtoon, word beskou as 'n belangrike bydrae tot die bevordering van 'n globale omgewing van vrede en respek.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Khan |first=Rahim |title=Al-Faruqi's Interfaith Dialogue and Its Contemporary Significance |journal=Journal of Islamic Studies |volume=15 |issue=3 |year=2018 |pages=209–223}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Zain |first=Nurul |title=The Role of Ismail al-Faruqi in Interfaith Dialogue |journal=Global Journal of Management and Business Research Administration and Management |volume=13 |issue=10 |year=2013 |pages=10–18}}&lt;/ref&gt;

Sy bydraes tot die Moslem-gemeenskap in Montreal en sy invloed op Islamitiese geleerdheid is postuum erken.&lt;ref name=&quot;balfour&quot; /&gt;

== Dood ==
In Mei 1986 is al-Faruqi en sy vrou in hul huis in Wyncote, Pennsylvania vermoor deur Joseph Louis Young, ook bekend as Yusuf Ali. Young het die misdaad bely, is ter dood veroordeel en het in die tronk aan natuurlike oorsake gesterf in 1996.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1987/01/18/us/black-muslim-charges-in-slaying-of-islamic-scholar-and-his-wife.html|title=Black Muslim Charged in Slaying of Islamic Scholar and His Wife|date=January 18, 1987|website=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://articles.mcall.com/1987-07-08/news/2595065_1_confession-young-knife|title=Confession Details Stalking, Slaying Of Islamic Scholars|last=O'Bryan|first=Ruth|date=July 8, 1987|website=The Morning Call|access-date=May 13, 2018|archive-date=July 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180702011159/http://articles.mcall.com/1987-07-08/news/2595065_1_confession-young-knife|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pointdebasculecanada.ca/inside-the-capitol-joseph-louis-young-dies-of-natural-causes-on-death-row/|title=Inside the Capitol (Joseph Louis Young dies of natural causes on death row)|last=Bell|first=Adam|date=March 11, 1996|website=The Patriot News|access-date=21 Julie 2024|archive-date=22 Oktober 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022182222/https://pointdebasculecanada.ca/inside-the-capitol-joseph-louis-young-dies-of-natural-causes-on-death-row/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Die aanval het ook hul dogter, Anmar al-Zein, ernstig beseer, maar sy het oorleef na uitgebreide mediese behandeling. Verskeie teorieë is voorgestel oor die motiewe agter die moorde, insluitend 'n mislukte inbraak en polities gemotiveerde sluipmoord.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wrmea.org/1986-november/focus-on-arabs-and-islam.html|title=Focus on Arabs and Islam|last=Toth|first=Anthony B.|date=November 1986|website=[[Washington Report on Middle East Affairs]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;flet&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Assassination motive behind al-Faruqi killings |url=https://news.google.com/newspapers?nid=1309&amp;dat=19860820&amp;id=MNRHAAAAIBAJ&amp;sjid=vo4DAAAAIBAJ&amp;pg=5815,1095948 |work=New Straits Times |date=August 20, 1986 |location=Kuala Lumpur, Malaysia |access-date=June 22, 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Zionist backlash against Arab intellectuals |url=https://news.google.com/newspapers?nid=1309&amp;dat=19860821&amp;id=MdRHAAAAIBAJ&amp;sjid=vo4DAAAAIBAJ&amp;pg=6800,1300812 |work=New Straits Times |date=August 21, 1986 |location=Kuala Lumpur, Malaysia |access-date=June 22, 2024}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|2}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Filosowe in die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Geboortes in 1921]]
[[Kategorie:Sterftes in 1986]]</text>
      <sha1>ii5m0zz21eub7vk1v8oa12v9ckmwtmc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ismail Haniyeh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>417793</id>
    <revision>
      <id>2924700</id>
      <parentid>2915789</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T12:41:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2924700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16374" sha1="7km2dol4jmkosoqwxel7exr2inctmlm" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Ampsbekleër
| naam = Ismail Haniyeh
| beeld = 03-03-2020 Ismail Haniyeh (3x4 cropped).jpg
| beeldonderskrif = Haniyeh in 2020
| geboortenaam = Ismail Abd al-Salah Ahmad Haniyeh
| geboortedatum = 29 Januarie 1962
| geboortejaar = 
| geboortemaand = 
| geboortedag = 
| geboorteplek = [[Al-Shati-vlugtelingkamp]], [[Gasastrook]]
| sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|2024|7|31|1962|1|29|df=yes}}
| sterfplek = [[Teheran]], [[Iran]]
| party = [[Hamas]]
| nasionaliteit = [[Lêer:Flag_of_Palestine.svg|raamloos|24px]] [[Palestyne|Palestyns]]

| orde = Voorsitter van die Politieke Buro van Hamas
| termynaanvang = 6 Mei 2017
| termyneinde = 31 Julie 2024
| leier =
| vise = [[Saleh al-Arouri]]
| president =
| eersteminister =
| premier =
| voorganger = [[Khaled Mashal]]
| opvolger = [[Khaled Mashal]] (waarnemend)&lt;br&gt;[[Yahya Sinwar]]

| orde1 = Adjunkvoorsitter van die Politieke Buro van Hamas
| termynaanvang1 = 4 April 2013
| termyneinde1 = 6 Mei 2017
| leier1 = [[Khaled Mashal]]
| vise1 =
| president1 =
| eersteminister1 =
| premier1 =
| voorganger1 = [[Mousa Abu Marzook]]
| opvolger1 = [[Saleh al-Arouri]]

| orde2 = 1ste Leier van Hamas in die [[Gasastrook]]
| termynaanvang2 = 14 Junie 2007
| termyneinde2 = 13 Februarie 2017
| leier2 =
| vise2 =
| president2 =
| eersteminister2 =
| premier2 =
| voorganger2 = Posisie geskep
| opvolger2 = [[Yahya Sinwar]]

| orde3 = Eerste Minister van die&lt;br/&gt;Palestynse Nasionale Owerheid (betwis)
| termynaanvang3 = 29 Maart 2006
| termyneinde3 = 2 Junie 2014
| leier3 =
| vise3 =
| president3 = [[Mahmoud Abbas]]
| eersteminister3 =
| premier3 =
| voorganger3 = [[Ahmed Qurei]]
| opvolger3 = [[Rami Hamdallah]]

| orde4 = Lid van die Palestynse Wetgewende Raad
| termynaanvang4 = 18 Februarie 2006
| termyneinde4 = 31 Julie 2024
| leier4 =
| vise4 =
| president4 =
| eersteminister4 =
| premier4 =
| voorganger4 =
| opvolger4 =

| ouers =
| eggenoot = Amal
| kinders = 13
| alma_mater = {{nobr|[[Islamitiese Universiteit van Gasa]] ([[Baccalaureus artium|BA]])}}
| religie = Islam
| handtekening =
| militer =
| lojaliteit =
| tak =
| diensjare =
| rang =
| eenheid =
| oorloe =
| toekennings =
| webtuiste =
}}
'''Ismail Haniyeh''' ([[Arabies]]: إسماعيل هنية) (1962 of 1963 – [[31 Julie]] [[2024]]) was 'n Palestynse politikus wat algemeen beskou is as die hoof politieke leier van [[Hamas]], wat die [[Gasastrook]] sedert 2007 regeer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Alshawabkeh |first=Lina |date=2023-10-17 |title=Who are the leaders of Hamas? |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67103298 |access-date=2024-02-19 |website=BBC News |language=en |archive-date=19 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019162128/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67103298 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;  Hy was die voorsitter van die Hamas Politieke Buro. Van 2023 tot sy dood het hy in [[Katar]] gewoon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ismail Haniyeh |url=https://www.counterextremism.com/extremists/ismail-haniyeh |access-date=28 Oktober 2023 |website=Counter Extremism Project |language=en |archive-date=28 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028182247/https://www.counterextremism.com/extremists/ismail-haniyeh |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Haniyeh is in 1962 of 1963 in die al-Shati-vlugtelingkamp in die destydse Egipte-beheerde Gasastrook gebore,&lt;ref name=&quot;vin&quot;&gt;{{Cite news |last=Vinall |first=Frances |date=31 July 2024 |title=What to know about Ismail Haniyeh, the Hamas leader killed in Iran |url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/07/31/who-is-hamas-leader-ismail-haniyeh-killed/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240731125427/https://www.washingtonpost.com/world/2024/07/31/who-is-hamas-leader-ismail-haniyeh-killed/ |archive-date=31 Julie 2024 |access-date=31 Julie 2024 |newspaper=[[The Washington Post]] |quote= Haniyeh is in Januarie 1963 gebore, volgens die Hamas-mediakantoor [...]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;brit&quot;&gt;{{Cite web |date=31 Julie 2024 |title=Ismail Haniyeh |url=https://www.britannica.com/biography/Ismail-Haniyeh |access-date=31 Julie 2024 |website=[[Encyclopædia Britannica]] |language=en |quote=born 1962?}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes-ismail-haniyeh-dead&quot;&gt;{{Cite news |last1=Livni |first1=Ephrat |last2=Abdulrahim |first2=Raja |date=31 Julie 2024 |title=Ismail Haniyeh, a Top Hamas Leader, Is Dead at 62 |url=https://www.nytimes.com/2024/07/31/world/middleeast/ismail-haniyeh-dead.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240731065214/https://www.nytimes.com/2024/07/31/world/middleeast/ismail-haniyeh-dead.html |archive-date=31 Julie 2024 |access-date=31 July 2024 |work=[[The New York Times]] |language=en |quote= Mnr. Haniyeh is in 1962 gebore [...]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fisch&quot;&gt;{{Cite web |last=Fischbach |first=Michael R. |title=Haniyeh, Ismail |url=https://www.encyclopedia.com/international/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/haniyeh-ismail-1962 |access-date=31 Julie 2024 |website=encyclopedia.com |quote= Haniyeh is in 1962 gebore (sommige bronne sê Januarie 1963) [...]}}&lt;/ref&gt; vir ouers wat tydens die Palestynse oorlog van 1948 uit [[Ashkelon]] verdryf of gevlug het. Hy verwerf 'n baccalaureusgraad in Arabiese letterkunde in 1987 aan die Islamitiese Universiteit van Gasa,&lt;ref name=&quot;prof&quot;&gt;{{Cite web |title=Profile: Ismail Haniya, Hamas' political chief |url=https://www.aljazeera.com/features/2017/5/9/profile-ismail-haniya-hamas-political-chief |access-date=5 Junie 2024 |website=Al Jazeera |language=en |date=9 Mei 2017}}&lt;/ref&gt; waar hy die eerste keer by Hamas betrokke geraak het nadat dit tydens die Eerste Intifada teen die Israeliese besetting geskep is, wat gelei het tot sy tronkstraf vir drie kort tydperke nadat hulle aan betogings deelgeneem het. Na sy vrylating in 1992 is hy na Libanon verban, en het 'n jaar later teruggekeer om 'n dekaan by Gasa se Islamitiese Universiteit te word. Haniyeh is in 1997 aangestel as hoof van 'n Hamas-kantoor en het daarna in die geledere van die organisasie opgang gemaak.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://edition.cnn.com/2024/07/31/middleeast/ismail-haniyeh-death-hamas-profile-intl-hnk/index.html|title=Who was Ismail Haniyeh, the Hamas political leader killed in Tehran?|publisher=CNN}}&lt;/ref&gt;

Haniyeh is in 1962 of 1963 in die al-Shati-vlugtelingkamp in die destydse [[Egipte]]-beheerde [[Gasastrook]] gebore,&lt;ref name=&quot;vin&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;brit&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes-ismail-haniyeh-dead&quot;&gt;{{Cite news |last1=Livni |first1=Ephrat |last2=Abdulrahim |first2=Raja |date=31 Julie 2024 |title=Ismail Haniyeh, a Top Hamas Leader, Is Dead at 62 |url=https://www.nytimes.com/2024/07/31/world/middleeast/ismail-haniyeh-dead.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240731065214/https://www.nytimes.com/2024/07/31/world/middleeast/ismail-haniyeh-dead.html |archive-date=31 Julie 2024 |access-date=31 July 2024 |work=[[The New York Times]] |language=en |quote= Mnr. Haniyeh is in 1962 gebore [...]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fisch&quot; /&gt; vir ouers wat tydens die Palestynse oorlog van 1948 uit [[Ashkelon]] verdryf of gevlug het. Hy verwerf 'n baccalaureusgraad in Arabiese letterkunde in 1987 aan die Islamitiese Universiteit van Gasa,&lt;ref name=&quot;prof&quot; /&gt; waar hy die eerste keer by Hamas betrokke geraak het nadat dit tydens die Eerste Intifada teen die Israeliese besetting geskep is, wat gelei het tot sy tronkstraf vir drie kort tydperke nadat hulle aan betogings deelgeneem het. Na sy vrylating in 1992 is hy na [[Libanon]] verban, en het 'n jaar later teruggekeer om 'n dekaan by Gasa se Islamitiese Universiteit te word. Haniyeh is in 1997 aangestel as hoof van 'n Hamas-kantoor en het daarna in die geledere van die organisasie opgang gemaak.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://edition.cnn.com/2024/07/31/middleeast/ismail-haniyeh-death-hamas-profile-intl-hnk/index.html|title=Who was Ismail Haniyeh, the Hamas political leader killed in Tehran?|publisher=CNN}}&lt;/ref&gt;

== 7 Oktober-aanvalle ==
Op 7 Oktober 2023 het beelde van sy kantoor in die Katarse hoofstad [[Doha]] Haniyeh getoon terwyl hy die Hamas-geleide 7 Oktober-aanval saam met ander Hamas-amptenare gevier het, voordat hulle gebid en God geprys het. Volgens die Britse koerant ''The Telegraph'' het Haniyeh die &quot;publieke gesig&quot; van die aanval geword en dit openbaar beskryf as die begin van 'n nuwe era in die Israelies-Palestynse konflik.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news |last1=Makoii |first1=Akhtar |last2=Confino |first2=Jotam |last3=Zagon |first3=Chanel |last4=Cleave |first4=Iona |date=31 Julie 2024 |title=Israel-Hamas-oorlog nuutste: Hamas-politieke leier Ismail Haniyeh vermoor in Iran |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/07/31/israel-hamas-war-latest-news-leader-ismail-haniyeh-killed/ |access-date=31 Julie 2024 |work=The Telegraph |issn=0307-1235 |archive-date=31 Julie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240731040020/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/07/31/israel-hamas-war-latest-news-leader-ismail-haniyeh-killed/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |last1=Rothwell |first1=James |last2=Shamalakh |first2=Siham |date=8 Oktober 2023 |title=Ismael Haniyeh-profiel: Hamas-leier wat 7 Oktober gejuig het en wapenstilstandonderhandelinge gelei het |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/10/08/hamas-leader-ismail-haniyeh-behind-attack-on-israel/ |access-date=31 Julie 2024 |work=The Telegraph |issn=0307-1235 |archive-date=15 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231115213404/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/10/08/hamas-leader-ismail-haniyeh-behind-attack-on-israel/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Haniyeh het 'n televisie-toespraak gegee waarin hy bedreigings teen die [[Al-Aqsa-moskee]], die Israeliese blokade van Gaza en die lot van Palestynse vlugtelinge genoem het:&lt;ref name=&quot;reuters&quot;&gt;{{cite news|title=Israel belowe 'magstryd' na verrassingsaanval|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/sirens-warning-incoming-rockets-sound-around-gaza-near-tel-aviv-2023-10-07/|access-date=30 Desember 2023|archive-date=8 Oktober 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008133733/https://www.reuters.com/world/middle-east/sirens-warning-incoming-rockets-sound-around-gaza-near-tel-aviv-2023-10-07/|url-status=live|work=Reuters|date=7 Oktober 2023|first1=Maayan |last1=Lubell |first2=Nidal |last2=Al-Mughrabi |first3=Ammar |last3=Awad}}&lt;/ref&gt; &quot;Hoeveel keer het ons julle gewaarsku dat die Palestynse mense al 75 jaar in vlugtelingkamp leef, en julle weier om die regte van ons mense te erken?&quot;&lt;ref name=&quot;reuters&quot; /&gt; Hy het verder gesê dat Israel, &quot;wat homself nie kan beskerm teen weerstandbieders nie&quot;, nie ander Arabiese lande kan beskerm nie, en dat &quot;al die normaliseringsakkoorde wat julle met daardie entiteit gesluit het, hierdie [Palestynse] konflik nie kan oplos nie.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Hamas-leier Haniyeh: Stryd 'sal na Wesbank, Jerusalem versprei' |url=https://www.arabnews.com/node/2387146/middle-east |work=Arab News |date=8 Oktober 2023 |publisher=Retuers, Associated Press |access-date=15 November 2023 |archive-date=15 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231115211714/https://www.arabnews.com/node/2387146-middle-east |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Hamas-leier Haniyeh sê Israel kan nie Arabiese lande beskerm nie |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/hamas-leader-haniyeh-says-israel-cant-provide-protection-arab-countries-2023-10-07/ |work=Reuters |date=7 Oktober 2023 |access-date=15 November 2023 |archive-date=15 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231115052135/https://www.reuters.com/world-middle-east/hamas-leader-haniyeh-says-israel-cant-provide-protection-arab-countries-2023-10-07/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Sluipmoord ==
Op 31 Julie 2024 is Haniyeh in [[Teheran]] vermoor, waar hy die inhuldiging van die nuutverkose President van Iran, [[Masoud Pezeshkian]], bygewoon het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/7/31/hamass-political-chief-ismail-haniyeh-assassinated-in-iran-state-media|title=Hamas's political chief Ismail Haniyeh assassinated in Iran|date=31 July 2024|website=[[Al Jazeera]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731034454/https://www.aljazeera.com/news/2024/7/31/hamass-political-chief-ismail-haniyeh-assassinated-in-iran-state-media|archive-date=31 July 2024|access-date=31 July 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hamas het gesê dat hy saam met een van sy liggaamwagte deur 'n &quot;Sionistiese&quot; lugaanval op 'n woning vermoor is.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/news/world/hamas-chief-ismail-haniyeh-killed-israeli-airstrike-iran-hamas-says-rcna164425|title=Hamas chief Ismail Haniyeh killed in Israeli airstrike in Iran, Hamas says|last=Aggarwal|first=Mithil|date=31 July 2024|website=NBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731034620/https://www.nbcnews.com/news/world/hamas-chief-ismail-haniyeh-killed-israeli-airstrike-iran-hamas-says-rcna164425|archive-date=31 July 2024|access-date=31 July 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;arabiya2&quot;&gt;{{cite web|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2024/07/31/palestinian-president-abbas-strongly-condemns-killing-of-hamas-chief-haniyeh|title=Palestinian President Abbas 'strongly condemns' killing of Hamas chief Haniyeh|date=31 July 2024|website=al-Arabiya|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731051348/https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2024/07/31/palestinian-president-abbas-strongly-condemns-killing-of-hamas-chief-haniyeh|archive-date=31 July 2024|access-date=31 July 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy was 62 jaar oud. Volgens ''[[The New York Times]]'' en ander bronne is Haniyeh vermoor met 'n op afstand geaktiveerde bom wat twee maande tevore in sy gastehuiskamer weggesteek is, wat afgaan toe hy binne bevestig is.&lt;ref name=&quot;nytbombplot&quot;&gt;{{Cite news|last1=Bergman|first1=Ronen|last2=Mazzetti|first2=Mark|last3=Fassihi|first3=Farnaz|date=2024-08-01|title=Bomb Smuggled Into Tehran Guesthouse Months Ago Killed Hamas Leader|url=https://www.nytimes.com/2024/08/01/world/middleeast/how-hamas-leader-haniyeh-killed-iran-bomb.html|access-date=2024-08-01|work=[[The New York Times]]|language=en-US|issn=0362-4331|archive-date=1 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240801133058/https://www.nytimes.com/2024/08/01/world/middleeast/how-hamas-leader-haniyeh-killed-iran-bomb.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://ara.tv/j23c7|title=هنية قتل بعبوة ناسفة كانت مزروعة داخل غرفته.. مصادر تكشف|newspaper=العربية}}&lt;/ref&gt; Die [[Islamitiese Revolusionêre Wagkorps]] van Iran het gesê dat Haniyeh deur &quot;’n kortafstandprojektil met sowat 7 kg springstof&quot; vermoor is wat van buite die gebou van waar hy gebly het, afgevuur is.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=3 August 2024|title=Haniyeh killed by 'short-range projectile' fired from outside home: IRGC residence|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/3/haniyeh-killed-by-short-range-projectile-fired-from-outside-home-irgc|access-date=3 August 2024|work=Al Jazeera|archive-date=3 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240803113623/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/3/haniyeh-killed-by-short-range-projectile-fired-from-outside-home-irgc|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

’n Begrafnis is vir Haniyeh in Teheran op 1 Augustus gehou, met Iran se hoogste leier [[Ali Chamenei]] wat die gebede gelei het. Haniyeh se oorskot is die volgende dag na Katar geneem en in [[Lusail]] begrawe.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.rferl.org/a/haniyheh-funeral-tehran-khamenei/33058880.html|title=Haniyeh Funeral Procession Under Way In Iran|date=August 1, 2024|work=RFE/RL|access-date=1 August 2024|archive-date=1 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240801073259/https://www.rferl.org/a/haniyheh-funeral-tehran-khamenei/33058880.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/articles/c9wvwyx07m1o|title=Hamas leader Haniyeh buried in Qatar|date=2 August 2024|work=[[BBC]]|access-date=3 August 2024|archive-date=3 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240803101458/https://www.bbc.com/news/articles/c9wvwyx07m1o|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Haniyeh, Ismail}}
[[Kategorie:Geboortes in 1965]]
[[Kategorie:Sterftes in 2024]]
[[Kategorie:Palestynse politici]]
[[Kategorie:Palestynse terroriste]]</text>
      <sha1>7km2dol4jmkosoqwxel7exr2inctmlm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ammeter</title>
    <ns>0</ns>
    <id>419196</id>
    <revision>
      <id>2924836</id>
      <parentid>2890555</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:01:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2924836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1501" sha1="mzmjvcnhr4ols0r6hc2slpmgzegikk2" xml:space="preserve">[[Lêer:Amperemeter hg.jpg|duimnael|'n Demostrasie model van 'n bewegende yster ammeter: soos die stroom deur die spoel groter word, word die kern dieper in die spoel ingetrek en die naald beweeg na regs.]]

'n '''Ammeter''' (afkorting vir ''ampère meter'') is 'n instrument wat die [[elektriese stroom]] in 'n elektriese stroombaan meet. Elektriese stroom word in [[ampère]] gemeet, vandaar die naam. Vir direkte metings word die ammeter in serie met die stroombaan, wat dit wil meet, gekoppel. 'n Ammeter het gewoonlik 'n lae [[weerstand]] sodat dit nie 'n wesenlike verskil aan die spanningsval, van die stroombaan wat gemeet word, veroorsaak nie.

Daar word na instrumente wat kleiner strome meet, in die milliampèree of mikroampère strek, as ''milliammeters'' of ''mikroammeters'' verwys. Vroeë ammeters was laboratoriuminstrumente wat op die [[Aarde]] se magneetveld staatgemaak het vir werking. Teen die laat 19de eeu is verbeterde instrumente ontwerp wat in enige posisie gemonteer kon word en akkurate metings in elektriese kragstelsels moontlik gemaak het.
[[Lêer:Ammeter from the University of Dundee Physics Department.jpg|thumb|'n Ammeter van die Universiteit van Dundee se Fisika Department]]

== Simboliese voorstelling ==
'n Ammeter word as volg in sketse aangedui:
[[Lêer:Ammeter.png|duimnael|centre|Ammeter simbool]]
{{clear}}

== Notas ==
{{en-vertaal|Ammeter}}

{{saadjie}}
{{Elektriese en elektroniese meettoerusting}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Elektriese Meetinstrumente]]</text>
      <sha1>mzmjvcnhr4ols0r6hc2slpmgzegikk2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Samoaanse nasionale vrouerugbyspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>450265</id>
    <revision>
      <id>2924881</id>
      <parentid>2899777</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T02:56:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17514" sha1="iuzfjradd7m26evt2yl2b0fnaow0fyn" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Vrouerugbyspan
| land                   = Samoa
| beeld                  = Samoa Rugby.jpg
| unie                   = [[Rugby Samoa]] (RS)
| bynaam                 = ''Manusina Samoa''
| embleem                = die [[Suiderkruis]]
| stadion                = [[Apiapark]], [[Apia]]
| kapasiteit             = 12&amp;nbsp;000
| kaptein                = [[Sui Pauaraisa]]
| afrigter               = {{vlagikoon|Samoa}} [[Ramsey Tomokino]] &lt;small&gt;(sedert 2018)&lt;/small&gt;
| patroon_la1            = _vneckwhite
| patroon_b1             = _vneckwhite
| patroon_ra1            = _whiteborder
| patroon_sh1            = 
| patroon_so1            = _whitetop
| linkerarm1             = 000099
| liggaam1               = 000099
| regterarm1             = 000099
| broek1                 = ffffff
| kouse1                 = 000099
| patroon_la2            = _blueborder
| patroon_b2             = _vnecknavy
| patroon_ra2            = _blueborder
| patroon_sh2            = 
| patroon_so2            = _bluetop
| linkerarm2             = FFFFFF
| liggaam2               = FFFFFF
| regterarm2             = FFFFFF
| broek2                 = 000099
| kouse2                 = FFFFFF
| statistiek             = 
| toetse                 = 
| toptoetspuntebehaler   = 
| meestedrieë            = 
| jongstespeler          = 
| eerste                 = {{SAMruv}} 10–12 {{JPNruv-r}}&lt;br /&gt;([[Apia]], [[Samoa]]; 15 Julie 2000)
| grootwen               = {{SAMruv}} 91–0 {{PNGruv-r}}&lt;br /&gt;([[Pukekohe]], [[Nieu-Seeland]]; 13 Julie 2022)
| grootverloor           = {{ENGruv}} 92–3 {{SAMruv-r}}&lt;br /&gt;([[Northampton]], [[Engeland]]; 30 Augustus 2025)
| Wêreldbekerverskynings = 4/10
| jaar                   = 2002
| beste                  = Negende plek in [[Vrouerugbywêreldbeker 2002|2002]]
| url                    = 
| unieurl                = www.manusamoa.com
}}

Die '''Samoaanse nasionale vrouerugbyspan''' ([[Engels]]: ''Samoa women’s national rugby union team''; [[Samoaans]]: ''Manusina Samoa'') is die nasionale vroue[[rugby]]span wat [[Samoa]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Rugby word in Samoa geadministreer deur [[Rugby Samoa]] (''Lakapi Samoa'') wat in 1924 gestig is. Samoa is een van die min lande waar rugby die hoofsport is.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.teivovo.com/history/index.html |title=Rugby History in Fiji |publisher=Teivovo |accessdate=14 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071114224240/http://www.teivovo.com/history/ |archive-date=14 November 2007 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Samoa se bynaam is ''Manusina Samoa'' en hulle speel tradisioneel in blou truie met wit broeke en blou sokkies.

Samoa het in 2000 sy eerste internasionale wedstryd teen [[Japannese nasionale vrouerugbyspan|Japan]] gespeel. Die span neem deel aan die jaarlikse Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap, saam met [[Fidjiaanse nasionale vrouerugbyspan|Fidji]], [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale vrouerugbyspan|Papoea-Nieu-Guinee]] en [[Tongaanse nasionale vrouerugbyspan|Tonga]]. Samoa het tot dusver vir vier van die tien [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooie gekwalifiseer; in [[Vrouerugbywêreldbeker 2002|2002]] het hulle met die negende plek hul beste prestasie behaal. Die Samoaanse vrouerugbyspan is tans (September 2025) 15de op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 September 2025}}&lt;/ref&gt;

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Rugby Samoa}}
Die beheerliggaam vir rugby in Samoa is Rugby Samoa (Samoaans: ''Lakapi Samoa''). Rugby Samoa is in 1924 gestig en het in 1988, net ná die [[Rugbywêreldbeker 1987|eerste mansrugbywêreldbekertoernooi]], ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/samoa |title=Samoa |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=22 September 2024}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was Rugby Samoa in 2000 ’n stigtingslid van die Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]]).&lt;ref name=&quot;islands&quot;&gt;{{en}} {{cite book |author=Robert F. Dewey |title=Rugby Union Football, Pacific Islands |editor=John Nauright, Charles Parrish |work=Sports around the world: History, culture and practice |edition=1 |publisher=ABC-Clio |location=Santa Barbara |year=2012 |ISBN=978-1-59884-300-2 |pages=445–447}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
[[Lêer:Torneo de clasificación WRWC 2014 - Samoa vs Holanda - 24.jpg|duimnael|links|Samoa teen Nederland tydens die [[Vrouerugbywêreldbeker 2014]]-kwalifisering]]
Samoa het tot dusver vir drie [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooie gekwalifiseer: in [[Vrouerugbywêreldbeker 2002|2002]], [[Vrouerugbywêreldbeker 2006|2006]] en [[Vrouerugbywêreldbeker 2014|2014]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/404773/sport-world-cup-qualification-a-boost-for-fiji-women-s-rugby |title=Sport: World Cup qualification a boost for Fiji women's rugby |publisher=[[Radio New Zealand]] |date=4 Desember 2019 |accessdate=16 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;

Die Samoane het die Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap 2019 in [[Fidji]] beklink.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2021/news/428581 |title=Samoa win Asia Pacific Women's Rugby Championship |publisher=rugbyworldcup.com |date=3 Junie 2019 |accessdate=19 November 2021}}&lt;/ref&gt; In Julie 2021 sou die span twee toetswedstryde teen [[Wallaroos|Australië]] speel, maar hulle moes vanweë die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] gekanselleer word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/442331/manusina-women-to-play-two-tests-vs-wallaroos |title=Manusina women to play two tests vs Wallaroos |publisher=[[Radio New Zealand]] |date=11 Mei 2021 |accessdate=16 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/636360?lang=en |title=Wallaroos and Manusina to meet in two-test series |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=12 Mei 2021 |accessdate=19 November 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.scrumqueens.com/news/covid-fears-hit-australian-xvs-season |title=COVID fears hit Australian XVs season |publisher=Scrum Queens |author=John Birch |date=27 Junie 2021 |accessdate=16 Junie 2025 |archive-date=22 Januarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190209/https://www.scrumqueens.com/news/covid-fears-hit-australian-xvs-season |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

As gevolg van die reisbeperkings tydens die wêreldwye Covid-19-pandemie het die span homself aan die [[Vrouerugbywêreldbeker 2021]]-kwalifisering in [[Doebai (stad)|Doebai]] onttrek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/60082310 |title=Women's Rugby World Cup 2021: Scotland in play-off final after Hong Kong and Samoa withdraw |publisher=[[BBC]] |date=21 Januarie 2022 |accessdate=16 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1118121/rugby-world-cup-hong-kong-samoa |title=Samoa and Hong Kong pull out of Rugby World Cup qualifying due to COVID-19 issues |publisher=Inside the Games |author=Ali Iveson |date=22 Januarie 2022 |accessdate=16 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.women.rugby/news/681423/declaracion-respecto-al-torneo-clasificatorio-final-de-rugby-world-cup-2021 |title=Statement regarding Rugby World Cup 2021 Final Qualification Tournament |publisher=Women Rugby |date=22 Januarie 2022 |accessdate=16 Junie 2025 |archive-date=24 Januarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124163910/https://www.women.rugby/news/681423/declaracion-respecto-al-torneo-clasificatorio-final-de-rugby-world-cup-2021 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

In 2023 het die Samoane hul eerste Oseanië-titel ná ’n oorwinning oor die [[Fidjiaanse nasionale vrouerugbyspan|Fidjiane]] ingepalm.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/815499?lang=en |title=Cassie Siataga inspires Samoa to first Oceania crown |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=4 Junie 2023 |accessdate=5 Junie 2023 |archive-date= 5 Junie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230605003838/https://www.world.rugby/news/815499?lang=en |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.fbcnews.com.fj/sports/rugby/fijiana-15s-falls-samoa-creates-history/ |title=Fijiana 15s falls, Samoa creates history |publisher=Fijian Broadcasting Corporation |author=Akuila Cama |date=5 Junie 2023 |accessdate=16 Junie 2025}}&lt;/ref&gt; Daarmee het hulle ook vir [[Wêreldrugby]] se eerste [[WXV]]-toernooi in afdeling WXV 2 gekwalifiseer.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== Kleure, embleem en bynaam ==
Samoa speel tradisioneel in ’n blou trui met wit kleuraksente, wit broeke en blou sokkies. Hul alternatiewe trui is wit met blou kleuraksente, blou broeke en wit sokkies.

Die beheerliggaam [[Rugby Samoa]] se kenteken toon die wapen van Samoa met die belettering ''Samoa Rugby Union'' daaronder. Die embleem toon die [[Suiderkruis]], die nasionale simbool van Samoa. Die nasionale span se bynaam is ''Manusina Samoa''.

== Tuisstadion ==
Samoa se tuisstadion is die [[Apiapark]] in die hoofstad [[Apia]] met ’n kapasiteit van 8&amp;nbsp;000. Dié stadion is in 1924 ingewy en het sedertdien elke tuiswedstryd aangebied.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=John Naurigh, Charles Parrish |title=Sports Around the World: History, Culture, and Practice |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara |year=2012 |ISBN=978-1-59884-300-2 |pages=446}}&lt;/ref&gt;

== Toetswedstryde ==
Samoa het 21 van sy 43 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 48,84%. Samoa se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2025):

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Opponent
! Gespeel
! Gewen
! Verloor
! Gelykop
! % Gewen
|- bgcolor=&quot;#d0ffd0&quot; align=&quot;center&quot;
|-
| {{AUSruv}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00
|-
| {{ENGruv}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0,00
|-
| {{FIJruv}} || 7 || 3 || 4 || 0 || 42,85
|-
| {{HKGruv}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{IRLruv}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{ITAruv}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{JPNruv}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{CANruv}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{KAZruv}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{NEDruv}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{NZLruv}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00
|-
| {{PNGruv}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{SCOruv}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00
|-
| {{ESPruv}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0,00
|-
| {{RSAruv}} || 2 || 1 || 0 || 1 || 50,00
|-
| {{SWEruv}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{TGAruv}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00
|-
| {{USAruv}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00
|-
| {{WALruv}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00
|-
| align=&quot;left&quot; |'''Algeheel''' || '''43''' || '''21''' || '''21''' || '''1''' || '''48,84'''
|}

== Rekords ==
=== Wêreldbekerrekord ===
Samoa het tot dusver vir vier [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer. Hul beste prestasie was die negende plek tydens die 2002-toernooi.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Jaar !! Uitslag
|-
| align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie genooi nie
|-
| align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 1994|1994]] || Nie genooi nie
|-
| align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 1998|1998]] || Nie genooi nie
|-
| align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2002|2002]] || Negende plek
|-
| align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2006|2006]] || Tiende plek
|-
| align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2010|2010]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2014|2014]] || Elfde plek
|-
| align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2017|2017]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
| align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2021|2021]] || Nie deelgeneem nie
|-
| align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2025|2025]] || Groepfase
|-
| align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2029|2029]] || {{n.v.t.}}
|-
| align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2033|2033]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap ===
Samoa se enigste jaarlikse toernooi sedert 2016 is die [[Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap]], waartydens hulle teen Fidji, Papoea-Nieu-Guinee en Tonga speel. Hulle het die toernooi een keer gewen.

* Titeloorwinnings (1): 2023

== Spelers ==
=== Huidige span ===
Die volgende spelers het die Samoaanse span gevorm tydens die [[Vrouerugbywêreldbeker 2025]]:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2025/en/news/1002240/samoa-announce-squad-for-womens-rwc-2025 |title=Samoa announce squad for Women's RWC 2025 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=1 Augustus 2025 |accessdate=8 September 2025}}&lt;/ref&gt;

{|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Agterspelers ''(backs)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde
|-
| [[Ana-Maria Afuie]] || [[Skrumskakel]] || [[Sunnybank Rugby|Sunnybank]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}6
|-
| [[Saelua Leaula]] || Skrumskakel || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | 15
|-
| [[Faalua Tugaga]] || Skrumskakel || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}7
|-
| [[Drenna Falaniko]] || [[Senter]] || [[Petone RFC|Petone]] / Wellington || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}4
|-
| [[Madisen-Jade Iva]] || Senter || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}0
|-
| [[Davina Lasini]] || Senter || [[Brothers Rugby Club]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}6
|-
| [[Faʻasua Makisi]] || Senter || Oriental Rongotai / Wellington || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}2
|-
| [[Keilamarita Pouri-Lane]] || Senter || Penina Pasifika || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}0
|-
| [[Harmony Vatau]] || Senter || Endeavour Hills / Penina Pasifika || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}7
|-
| [[Lutia Col Aumua]] || [[Vleuel]] || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}9
|-
| [[Michelle Curry]] || Vleuel || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}8
|-
| [[Linda Fiafia]] || Vleuel || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | 13
|-
| [[Taytana Pati Ah-Cheung]] || [[Heelagter]] || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}2
|-
| [[Melina Salale]] || Heelagter || Penina Pasifika || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}1
|-
| [[Karla Wright-Akeli]] || Heelagter || Ponsonby Fillies / Auckland || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}7
|}
|
| valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Voorspelers ''(forwards)''
|-
! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde
|-
| [[Avau Valentina Filimaua]] || [[Haker]] || [[Linwood RFC|Linwood]] / Canterbury / Penina Pasifika || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}8
|-
| [[Cathy Ulu’ulumatafolau Leuta]] || Haker || [[Papatoetoe RFC|Papatoetoe]] / [[Counties Manukau Rugbyunie|Counties Manukau]] / Penina Pasifika || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}9
|-
| [[Faith Nonutunu]] || Haker || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}0
|-
| [[Denise Aiolupotea]] || [[Stut]] || [[MAC Rugby|MAC]] / Hawke’s Bay / [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes Poua]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}6
|-
| [[Glory Aiono Samuelu]] || Stut || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}7
|-
| [[Tori Iosefo]] || Stut || [[MAC Rugby|MAC]] / Hawke’s Bay Penina Pasifika || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}5
|-
| [[Ana Mamea]] || Stut || [[Papatoetoe RFC|Papatoetoe]] / Counties Manukau || style=&quot;text-align:center&quot; | 14
|-
| [[Ti Tauasosi]] || Stut || Marist Old Boys / Auckland / Penina Pasifika || style=&quot;text-align:center&quot; | 10
|-
| [[Demielle Onesemo-Tuilaepa]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || Penina Pasifika || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}0
|-
| [[Ana-Lise Sio]] || Slot || [[Tuggeranong Vikings]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}8
|-
| [[Jayjay Taylor]] || Slot || [[Sunnybank Rugby|Sunnybank]] || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}0
|-
| [[Utumalama Atonio]] || [[Losvoorspeler]] || [[Papatoetoe RFC|Papatoetoe]] / Counties Manukau || style=&quot;text-align:center&quot; | 15
|-
| [[Joanna Fanene-Lolo]] || Losvoorspeler || Marist Old Boys / Auckland || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}3
|-
| [[Nina Foaese]] || Losvoorspeler || [[Norths RFC|Norths]] / Wellington / Penina Pasifika || style=&quot;text-align:center&quot; | 23
|-
| [[Christabelle Onesemo-Tuilaepa]] || Losvoorspeler || Penina Pasifika || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}1
|-
| [[Sinead Ryder]] || Losvoorspeler || ''klubloos'' || style=&quot;text-align:center&quot; | {{0}}6
|-
| [[Masuisuimatama’ali’i Tauaua-Pauaraisa|Sui Pauaraisa]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Losvoorspeler || [[Linwood RFC|Linwood]] / Canterbury || style=&quot;text-align:center&quot; | 24
|}
|}

=== Bekende spelers ===
Tot dusver is nog geen Samoaanse speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie.

== Afrigters ==
Die volgende persone het al as hoofafrigters van Manusina Samoa gedien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Naam !! Tydperk
|-
| {{vlagikoon|Samoa}} Feturi Elisaia || 2002
|-
| {{vlagikoon|Samoa}} Peter Fatialofa || 2013
|-
| {{vlagikoon|Samoa}} Euini Lale Faumuina || 2014–?
|-
| {{vlagikoon|Samoa}} Ramsey Tomokino || sedert 2018
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}}
* [[Samoaanse nasionale rugbyspan]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Samoa women's national rugby union team|Samoaanse nasionale vrouerugbyspan}}
* {{en}} [http://www.manusamoa.com/ Amptelike webwerf van Rugby Samoa]
* {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/samoa Samoa by Wêreldrugby]

{{Nasionale vrouerugbyspanne}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Nasionale vrouerugbyspanne]]
[[Kategorie:Rugby in Samoa]]</text>
      <sha1>iuzfjradd7m26evt2yl2b0fnaow0fyn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wit oppergesag</title>
    <ns>0</ns>
    <id>450758</id>
    <revision>
      <id>2924849</id>
      <parentid>2817528</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:42:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>skakel</comment>
      <origin>2924849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3659" sha1="t57f3twiv5i9o4tghicrnht7e17i6l5" xml:space="preserve">'''Wit oppergesag''' is die oortuiging dat [[wit mense]] beter is as ander rasse. Die oortuiging bevoordeel die handhawing en verdediging van enige mag en voorreg wat deur wit mense gehou word. Wit oppergesag het wortels in die leerstelling van [[wetenskaplike rassisme]] en was 'n sleutelregverdiging vir [[Europa|Europese]] [[kolonialisme]].  

As 'n [[Politiek|politieke]] [[ideologie]] lê dit kulturele, sosiale, politieke, historiese of institusionele oorheersing deur wit mense en nie-wit ondersteuners op en handhaaf dit.  

In die verlede is hierdie ideologie in werking gestel deur sosio-ekonomiese en wetlike strukture soos die Atlantiese slawehandel, Europese koloniale arbeids- en sosiale praktyke, die [[Stormloop vir Afrika]], [[Jim Crow-wette]] in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]], die aktiwiteite van die Native Land Court in [[Nieu-Seeland]], die White Australia-beleid van die 1890's tot die middel-1970's, en [[apartheid]] in [[Suid-Afrika]]. 

Wit oppergesag onderlê 'n spektrum van kontemporêre bewegings, insluitend wit nasionalisme, wit separatisme, [[neo-Nazisme]] en die Christelike Identiteitsbeweging. 

In die Verenigde State word wit oppergesag hoofsaaklik geassosieer met die Ariese Nasies, Wit Ariese Weerstand en die [[Ku Klux Klan]], wat ook as [[Antisemitisme|antisemities]] beskou word, hoewel dit nie noodwendig 'n voorvereiste is nie. Die Proud Boys, ten spyte daarvan dat hulle beweer dat hulle nie met wit oppergesag verband hou nie, is akkuraat in akademiese kontekste as sodanig beskryf. In onlangse jare het webwerwe soos [[Twitter]], [[Reddit]] en Stormfront bygedra tot 'n verhoogde aktiwiteit en belangstelling in wit oppergesag.  

Wit oppergesag het verskillende opvattings oor wie as wit beskou word (alhoewel die voorbeeld oor die algemeen ligvellig, blond en blouoog is – eienskappe wat mees algemeen in [[Noord-Europa]] voorkom en wat beskou word as eienskappe van 'n Ariese ras). 

Nie alle wit-oppergesagsorganisasies stem saam oor wie hul grootste vyand is nie. Verskillende groepe identifiseer verskeie rasse-, etniese, godsdienstige en ander vyande, meestal dié met 'n afkoms van [[Afrika suid van die Sahara]], [[inheemse volke]] van die [[Amerikas]] en [[Oseanië]], [[Asië|Asiërs]], multirassige mense, [[Midde-Ooste|Midde-Oosterse]]/[[Noord-Afrika|Noord-Afrikaanse]] mense, [[Jode]], [[Moslem|Moslems]] en [[LGBT|LGBTQ+]]-mense.

In akademiese gebruik, veral in kritiese rasteorie, verwys wit oppergesag na 'n sosiale stelsel waarin wit mense strukturele voordele (voorregte) bo ander etniese groepe geniet, op beide 'n kollektiewe en individuele vlak, ten spyte van formele wetlike gelykheid.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Wildman |first=Stephanie M. |url=https://archive.org/details/privilegereveale00wild |title=Privilege Revealed: How Invisible Preference Undermines America |publisher=NYU Press |year=1996 |isbn=978-0-8147-9303-9 |page=[https://archive.org/details/privilegereveale00wild/page/87 87] |url-access=registration}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Helms 2016 6–7&quot;&gt;{{Cite journal |last=Helms |first=Janet |date=2016 |title=An election to save White Heterosexual Male Privilege |url=https://www.bc.edu/content/dam/files/schools/lsoe_sites/isprc/pdf/Helms%20LPT%202016%20(1).pdf |journal=Latina/o Psychology Today |volume=3 |issue=2 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170514172609/https://www.bc.edu/content/dam/files/schools/lsoe_sites/isprc/pdf/Helms%20LPT%202016%20(1).pdf |archive-date=2017-05-14}}&lt;/ref&gt;

==Sien ook==
* [[Etniese nasionalisme]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}</text>
      <sha1>t57f3twiv5i9o4tghicrnht7e17i6l5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924860</id>
      <parentid>2924849</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T20:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>katergorie</comment>
      <origin>2924860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3713" sha1="cswtsjo1wn3jg1bsfgyv60a7fpn9ie1" xml:space="preserve">'''Wit oppergesag''' is die oortuiging dat [[wit mense]] beter is as ander rasse. Die oortuiging bevoordeel die handhawing en verdediging van enige mag en voorreg wat deur wit mense gehou word. Wit oppergesag het wortels in die leerstelling van [[wetenskaplike rassisme]] en was 'n sleutelregverdiging vir [[Europa|Europese]] [[kolonialisme]].  

As 'n [[Politiek|politieke]] [[ideologie]] lê dit kulturele, sosiale, politieke, historiese of institusionele oorheersing deur wit mense en nie-wit ondersteuners op en handhaaf dit.  

In die verlede is hierdie ideologie in werking gestel deur sosio-ekonomiese en wetlike strukture soos die Atlantiese slawehandel, Europese koloniale arbeids- en sosiale praktyke, die [[Stormloop vir Afrika]], [[Jim Crow-wette]] in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]], die aktiwiteite van die Native Land Court in [[Nieu-Seeland]], die White Australia-beleid van die 1890's tot die middel-1970's, en [[apartheid]] in [[Suid-Afrika]]. 

Wit oppergesag onderlê 'n spektrum van kontemporêre bewegings, insluitend wit nasionalisme, wit separatisme, [[neo-Nazisme]] en die Christelike Identiteitsbeweging. 

In die Verenigde State word wit oppergesag hoofsaaklik geassosieer met die Ariese Nasies, Wit Ariese Weerstand en die [[Ku Klux Klan]], wat ook as [[Antisemitisme|antisemities]] beskou word, hoewel dit nie noodwendig 'n voorvereiste is nie. Die Proud Boys, ten spyte daarvan dat hulle beweer dat hulle nie met wit oppergesag verband hou nie, is akkuraat in akademiese kontekste as sodanig beskryf. In onlangse jare het webwerwe soos [[Twitter]], [[Reddit]] en Stormfront bygedra tot 'n verhoogde aktiwiteit en belangstelling in wit oppergesag.  

Wit oppergesag het verskillende opvattings oor wie as wit beskou word (alhoewel die voorbeeld oor die algemeen ligvellig, blond en blouoog is – eienskappe wat mees algemeen in [[Noord-Europa]] voorkom en wat beskou word as eienskappe van 'n Ariese ras). 

Nie alle wit-oppergesagsorganisasies stem saam oor wie hul grootste vyand is nie. Verskillende groepe identifiseer verskeie rasse-, etniese, godsdienstige en ander vyande, meestal dié met 'n afkoms van [[Afrika suid van die Sahara]], [[inheemse volke]] van die [[Amerikas]] en [[Oseanië]], [[Asië|Asiërs]], multirassige mense, [[Midde-Ooste|Midde-Oosterse]]/[[Noord-Afrika|Noord-Afrikaanse]] mense, [[Jode]], [[Moslem|Moslems]] en [[LGBT|LGBTQ+]]-mense.

In akademiese gebruik, veral in kritiese rasteorie, verwys wit oppergesag na 'n sosiale stelsel waarin wit mense strukturele voordele (voorregte) bo ander etniese groepe geniet, op beide 'n kollektiewe en individuele vlak, ten spyte van formele wetlike gelykheid.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Wildman |first=Stephanie M. |url=https://archive.org/details/privilegereveale00wild |title=Privilege Revealed: How Invisible Preference Undermines America |publisher=NYU Press |year=1996 |isbn=978-0-8147-9303-9 |page=[https://archive.org/details/privilegereveale00wild/page/87 87] |url-access=registration}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Helms 2016 6–7&quot;&gt;{{Cite journal |last=Helms |first=Janet |date=2016 |title=An election to save White Heterosexual Male Privilege |url=https://www.bc.edu/content/dam/files/schools/lsoe_sites/isprc/pdf/Helms%20LPT%202016%20(1).pdf |journal=Latina/o Psychology Today |volume=3 |issue=2 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170514172609/https://www.bc.edu/content/dam/files/schools/lsoe_sites/isprc/pdf/Helms%20LPT%202016%20(1).pdf |archive-date=2017-05-14}}&lt;/ref&gt;

==Sien ook==
* [[Etniese nasionalisme]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Politieke ideologieë}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Nasionalisme]]</text>
      <sha1>cswtsjo1wn3jg1bsfgyv60a7fpn9ie1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stefan van Zyl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>451810</id>
    <revision>
      <id>2924945</id>
      <parentid>2903463</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2579" sha1="qp1eybdwju032ngd2h0q2as6wpesgzn" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam = Stefan van Zyl
| beeld = Stefan van Zyl.jpg
| alma_mater = [[Noordwes-Universiteit]]
| geboortenaam = Stefanus van Zyl
| geboortedatum = 1987
| geboorteplek = [[Kuruman]], Suid-Afrika
| nasionaliteit = {{Vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Suid-Afrika]]ner
| beroep = Letterkundige en taalpraktisyn
| werkgewer = [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns|SAAWK]]
| bekend_vir = Hoof- operasionele beampte van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns|SAAWK]]
}}

'''Stefan van Zyl''' (gebore 1987) is 'n letterkundige, taalpraktisyn en aangewese hoof- operasionele beampte van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] (SAAWK). Hy was voorheen verbonde aan die Departement van Hoër Onderwys en Opleiding as taalpraktisyn.&lt;ref name=&quot;n24-20250603&quot; /&gt;

Van Zyl is gebore en het grootgeword in [[Kuruman]]. Hy is die oudste van vier kinders en was in Laerskool Kuruman en Hoërskool Kalahari waar hy in 2006 [[gematrikuleer]] het.&lt;ref name=&quot;n24-20250603&quot; /&gt;

Ná skool het Van Zyl aan die [[Noordwes-Universiteit]] (NWU) se Potchefstroomkampus gestudeer waar hy die grade [[Baccalaureus Artium|B.A.]] in Kommunikasievakke (2009), B.A. Honneurs in Afrikaans en Nederlands (2010), B.A. Honneurs in Psigologie (2013), M.A. in Afrikaans en Nederlands (2014) en Nederlands en PhD in Afrikaans en Nederlands (2019) behaal.&lt;ref name=&quot;as&quot; /&gt; Hy doseer Afrikaans en Nederlandse letterkunde aan die Noordwes-Universiteit se Vaalkampus, Kunsgeskiedenis en Akademiese Geletterdheid aan die Potchefstroomkampus en Psigologie aan die [[Hugenote-kollege]].&lt;ref name=&quot;as&quot; /&gt;

Van Zyl is tans navorsingsgenoot verbonde aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] en ook webmeester van die webwerf vir Afrikaanse digkuns ''Versindaba''.

== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=
&lt;ref name=&quot;n24-20250603&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.netwerk24.com/netwerk24/nuus/mense/kuruman-kind-kry-toppos-by-sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-20250603|title=‘Kuruman-kind’ kry toppos by SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|first=Liza-May|last=Pieters|website=Netwerk24|accessdate=2025-07-25}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;as&quot;&gt;{{Cite web|url=https://africanscientists.africa/business-directory/van-zyl-2/|title=Van Zyl|website=African Scientists Directory|accessdate=2025-07-25}}&lt;/ref&gt;
}}

== Eksterne skakels ==
* [https://www.litnet.co.za/author/stefan-van-zyl/ Stefan van Zyl] op [[LitNet]]
{{Normdata}}

[[Kategorie:Geboortes in 1987]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Akademiese personeel van Noordwes-Universiteit]]
[[Kategorie:Alumni van Noordwes-Universiteit]]</text>
      <sha1>qp1eybdwju032ngd2h0q2as6wpesgzn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aarbossie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>453881</id>
    <revision>
      <id>2924821</id>
      <parentid>2839159</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:33:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Word nou 'n dubbelsinnigheidsblad.</comment>
      <origin>2924821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="166" sha1="mpgeefnm7k9r3fc2kdnyl30la6ymrf0" xml:space="preserve">Die term '''Aarbossie''' kan onder andere verwys na:

* ''[[Limeum aethiopicum]]'', ’n plantspesie.
* ''[[Selago glutinosa]]'', ’n plantspesie.


{{dubbelsinnig}}</text>
      <sha1>mpgeefnm7k9r3fc2kdnyl30la6ymrf0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>453887</id>
    <revision>
      <id>2924853</id>
      <parentid>2923308</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2026 */ bywerk</comment>
      <origin>2924853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96620" sha1="pumno7tdmz7k64szce9uhqpecg6dlyb" xml:space="preserve">[[Lêer:Democratic Alliance campaign poster (bottom) 01.jpg|duimnael|200px|[[Vryheidsfront Plus]]- (bo) en [[Demokratiese Alliansie]]-verkiesingsplakkate (onder) op 'n straatpaal in [[Bloemfontein]] wat kiesers aanmoedig om vir die komende plaaslike verkiesings te registreer.]]
Die '''Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2026''' sal op 4 November 2026 in [[Suid-Afrika]] gehou word. Tydens die verkiesing sal rade vir alle distrik-, metropolitaanse en plaaslike munisipaliteite in elk van die land se nege provinsies verkies word.&lt;ref name= &quot;Cabinet approves establishment of IMC for 2026 Municipal Elections&quot;&gt;&lt;/ref&gt; Hierdie verkiesings word elke vyf jaar gehou. Die vorige munisipale verkiesing is in [[Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2021|2021]] gehou. Die vyfde termyn van plaaslike regering in Suid-Afrika sal op 1 November 2026 eindig. Op 13 November 2024 het die Suid-Afrikaanse Minister in die Presidensie, [[Khumbudzo Ntshavheni]], in [[Kaapstad]] aangekondig dat die verkiesing tussen 2 November 2026 en 1 Februarie 2027 gehou sal word.&lt;ref name= &quot;Cabinet approves establishment of IMC for 2026 Municipal Elections&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.sanews.gov.za/south-africa/cabinet-approves-establishment-imc-2026-municipal-elections |title= Cabinet approves establishment of IMC for 2026 Municipal Elections |author= |publisher= SAnews |date= 13 November 2024 |access-date= 29 Maart 2025 }}&lt;/ref&gt;

'n Totaal van 508 politieke partye het geregistreer om aan die verkiesing deel te neem.&lt;ref name= &quot;IEC Confirms 508 Political Parties Registered&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.enca.com/news/iec-confirms-508-political-parties-registered |title= IEC Confirms 508 Political Parties Registered |author= |publisher= eNCA |date= 4 November 2025 |access-date= 27 November 2025 }}&lt;/ref&gt; Die totale aantal stemdistrikte voor die verkiesing was 4 488.&lt;ref name= &quot;Ward boundaries finalised ahead of local elections&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.sanews.gov.za/south-africa/ward-boundaries-finalised-ahead-local-elections |title= Ward boundaries finalised ahead of local elections |author= |publisher= The South African Government News Agency |date= 11 Desember 2025 |access-date= 31 Desember 2025 }}&lt;/ref&gt; Teen Desember 2025 was 'n totaal van 27,67 miljoen Suid-Afrikaners geregistreer om te stem, volgens die Verkiesingskommissie. Die grootste stemblok was burgers tussen 30 en 39 jaar oud. 55% van geregistreerde kiesers was vroue.&lt;ref name= &quot;Voter registration statistics&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.elections.org.za/pw/StatsData/Voter-Registration-Statistics |title= Voter registration statistics |author= |publisher= The Electoral Commission of South Africa |date= 31 Desember 2025 |access-date= 31 Desember 2025 }}&lt;/ref&gt;

Die Suid-Afrikaanse kabinet het die stigting van 'n Interministeriële Komitee (IMK) goedgekeur wat toesig sal hou oor die voorbereidings vir die 2026 Plaaslike Regeringsverkiesing. Die IMK sal byeengeroep word deur die Minister van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake, [[Velenkosini Hlabisa]], en bestaan uit verskeie regeringsdepartemente wat 'n rol te speel het in die versekering van 'n suksesvolle verkiesing. Die IMK sal saam met die [[Onafhanklike Verkiesingskommissie van Suid-Afrika]] (OVK) en ander relevante liggame werk om te verseker dat die proses wat tot die verkiesing lei, glad en vreedsaam verloop.&lt;ref name= &quot;Cabinet approves establishment of IMC for 2026 Municipal Elections&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

Soos met alle groot regeringsverkiesings in Suid-Afrika, sal die 2026 munisipale verkiesing georganiseer word deur die land se onafhanklike verkiesingsbestuursliggaam, die Onafhanklike Verkiesingskommissie van Suid-Afrika (OVK). Dit is volgens die liggaam se stigting kragtens hoofstuk nege van die Grondwet, en volgens sy verpligtinge in Artikel 190 van die [[Grondwet van Suid-Afrika|Grondwet]], en pligte in Artikel 5 van die Verkiesingskommissiewet, 1996.&lt;ref name= &quot;What we do - Electoral Commission of South Africa&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.elections.org.za/pw/About-Us/What-We-Do |title= What we do - Electoral Commission of South Africa |author= |publisher= Electoral Commission of South Africa |date= |access-date= 1 Mei 2025 }}&lt;/ref&gt;

==Verkiesingstelsel==
Plaaslike regering in Suid-Afrika bestaan uit [[munisipaliteit]]e van verskillende tipes. Die grootste metropolitaanse gebiede word deur metropolitaanse munisipaliteite beheer, terwyl die res van die land in distriksmunisipaliteite verdeel is, wat elk uit verskeie plaaslike munisipaliteite bestaan. Na die 2016-verkiesing was daar agt metropolitaanse munisipaliteite, 44 distriksmunisipaliteite en 205 plaaslike munisipaliteite.&lt;ref&gt;[https://www.gov.za/about-government/government-system/local-government Local government]. Besoek op 1 Junie 2019&lt;/ref&gt;

Die rade van metropolitaanse en plaaslike munisipaliteite word verkies deur 'n stelsel van gemengde-lid proporsionele verteenwoordiging, waarin die helfte van die setels in elke munisipaliteit verkies word op die eerste-oor-die-wenstreep-stelsel in enkellid-wyke en die ander helfte van die setels toegeken word volgens die proporsionele verteenwoordiging (PV)-stelsel.

Laasgenoemde neem die aantal wyksetels wat deur 'n party gewen word in ag en verseker dat die finale aantal setels wat deur daardie party gehou word, proporsioneel is tot hul persentasie van die totale stem.&lt;ref&gt;[https://www.elections.org.za/content/Elections/FAQ-Elections/ Frequently Asked Questions: Elections]. Besoek op 1 Junie 2019.&lt;/ref&gt;

Distriksmunisipaliteitrade word gedeeltelik verkies deur proporsionele verteenwoordiging (DC 40% stemme) en gedeeltelik aangestel deur die rade van die samestellende plaaslike munisipaliteite (DC 60% stemme). Kiesers in beide metropolitaanse en plaaslike munisipaliteite kies 'n enkele wykskandidaat sowel as 'n proporsionele verteenwoordiger in hul munisipale raad.

Inwoners van munisipaliteite wat deel vorm van distriksrade (dit wil sê, metropolitaanse munisipaliteite uitgesluit) bring ook 'n derde stem uit om 'n proporsionele verteenwoordiger vir hul distriksraad te kies, benewens die twee stemme wat hulle vir hul plaaslike raad uitbring.&lt;ref&gt;[https://albertonrecord.co.za/208623/national-provincial-municipal-elections-explained/ National, provincial and municipal elections explained] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190508073838/https://albertonrecord.co.za/208623/national-provincial-municipal-elections-explained/ |date=8 Mei 2019 }}, ''Alberton Record'', 7 Mei 2019. Besoek 1 Junie 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.etu.org.za/toolbox/docs/govern/local.html Local Government Elections] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210311081726/https://www.etu.org.za/toolbox/docs/govern/local.html |date=11 Maart 2021 }}. Besoek op 1 Junie 2019.&lt;/ref&gt;

==Agtergrond==
Die 2026 Munisipale Verkiesing is die eerste wat plaasvind sedert die stigting van Suid-Afrika se [[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Junie 2024| Regering van Nasionale Eenheid]] (RNE), wat na die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024|2024 Suid-Afrikaanse algemene verkiesing]] gevorm is.&lt;ref name= &quot;Government of National Unity&quot;&gt;{{cite web |url= https://www.stateofthenation.gov.za/government-of-national-unity |title= Government of National Unity |author=  |publisher= The Presidency of the Republic of South Africa |date=  |access-date= 29 March 2025 |archive-date= 19 April 2025 |archive-url= https://web.archive.org/web/20250419121958/https://www.stateofthenation.gov.za/government-of-national-unity |url-status= dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;Which parties make up South Africa's unity government?&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.reuters.com/world/africa/which-parties-make-up-south-africas-unity-government-2024-06-24/ |title= Which parties make up South Africa's unity government? |author= Tannur Anders |publisher= Reuters |date= 24 Junie 2024 |access-date= 29 Maart 2025 }}&lt;/ref&gt;

Aangesien Suid-Afrika se huidige President en Leier van die [[ANC]], [[Cyril Ramaphosa]], beperk word deur sy twee ampstermyne, sal hy nie sy party as Leier tydens die 2026 Munisipale Verkiesing verteenwoordig nie.&lt;ref name= &quot;Constitution of the Republic of South Africa, 1996 - Chapter 5: The President and National Executive&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.gov.za/documents/constitution/constitution-republic-south-africa-1996-chapter-5-president-and-national |title= Constitution of the Republic of South Africa, 1996 - Chapter 5: The President and National Executive |author= |publisher= The Government of South Africa |date= |access-date= 29 Maart 2025 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;National Assembly Elects Cyril Ramaphosa as President-elect&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.parliament.gov.za/press-releases/national-assembly-elects-cyril-ramaphosa-president-elect |title= National Assembly Elects Cyril Ramaphosa as President-elect |author= |publisher= The Parliament of the Republic of South Africa |date= 14 Junie 2024 |access-date= 29 Maart 2025 }}&lt;/ref&gt; Sy opvolger moet nog bepaal word.

===Aanlynkieserregistrasie===
In 2025 het die OVK die doeltreffendheid van aanlyn-kieserselfregistrasie in Suid-Afrika erken, wat tydens die 2021 munisipale verkiesing uitgerol is.&lt;ref name= &quot;IEC rules out e-voting for 2026 local government elections&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

Die Kommissie het verklaar dat die aanlynregistrasiestelsel 'n positiewe impak het op die instandhouding van die kieserslys en die geldigheid van die kiesersinligting op die lys.&lt;ref name= &quot;IEC rules out e-voting for 2026 local government elections&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

===Nuwe kiesers===
In April 2025 het die OVK aangekondig dat 258 838 nuwe kiesers via sy verskeie platforms geregistreer het, en dat die meerderheid van hulle jongmense was.&lt;ref name= &quot;IEC rules out e-voting for 2026 local government elections&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

===Befondsing===
Soos gebruiklik in Suid-Afrikaanse verkiesings, sal politieke partye openbare befondsing ontvang vir die 2026 Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing. Meer as R355 miljoen uit die nasionale begroting vir die 2024-boekjaar is deur die OVK aan 20 politieke partye verskaf.&lt;ref name= &quot;IEC rules out e-voting for 2026 local government elections&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.dailymaverick.co.za/article/2025-04-23-iec-rules-out-e-voting-for-2026-local-government-elections/ |title= IEC rules out e-voting for 2026 local government elections |author= Nonkululeko Njilo  |publisher= Daily Maverick |date= 23 April 2025 |access-date= 12 Junie 2025 }}&lt;/ref&gt;

Die Verkiesingskommissie het 'n afname in politieke fondsinsamelingsaktiwiteit opgemerk, met minder partye wat skenkings verklaar het wat die R100 000-drempel oorskry (soos vereis deur Suid-Afrikaanse wetgewing) as in die tydperk voor die 2024-algemene verkiesing.&lt;ref name= &quot;IEC rules out e-voting for 2026 local government elections&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

===Elektroniese stemming===
Suid-Afrika gebruik 'n stelsel van fisiese stembriewe vir al sy verkiesings en het nog nooit voorheen elektroniese stemming gebruik nie. In April 2025 het die OVK bevestig dat geen vorm van e-stemming in die 2026 munisipale verkiesing gebruik sal word nie. Dit het gevolg op 'n driedaagse konferensie, gehou deur die Kommissie, wat 'n nasionale bespreking oor die uitvoerbaarheid en moontlike implementering van stemming vir toekomstige verkiesings begin het.&lt;ref name= &quot;IEC rules out e-voting for 2026 local government elections&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

Die hoofdirekteur van die Nasionale Tesourie se Openbare Finansies-afdeling, Gillian Wilson, het tydens 'n konferensie in Maart 2025 gesê dat daar nie aangeneem moet word dat stemming geld tydens verkiesings sal bespaar nie. Sy het verder gesê dat dit waarskynlik is dat stemming 'n beduidende uitgawe sal wees, en dat 'n deeglike koste-analise uitgevoer moet word voordat 'n besluit geneem word.&lt;ref name= &quot;IEC rules out e-voting for 2026 local government elections&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

Wilson het ook opgemerk dat die koste vir nasionale en provinsiale verkiesings met 294% van 1994 tot 2024 gestyg het, en vir plaaslike verkiesings met 193% van 2001 tot 2021. Faktore vir die stygings sluit in inflasie, veldtoguitgawes en logistiek wat tot die stygende koste bygedra het.&lt;ref name= &quot;IEC rules out e-voting for 2026 local government elections&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

==Munisipale wyke==
Vir munisipale verkiesings dien Suid-Afrikaanse kiesers stembriewe binne hul wyk in, wat gebaseer is op die gebied waarin hulle hoofsaaklik woon (en dus registreer om te stem). Kiesers word verteenwoordig deur 'n spesifieke Wyksraadslid, wat dalk 'n verbintenis met 'n politieke party het of nie.

In Mei 2025 het die Munisipale Afbakeningsraad (MAR) verklaar dat hul werk vir Suid-Afrikaanse munisipale wyksafbakenings goed op koers was. Suid-Afrika het destyds 4 468 wyke gehad.&lt;ref name= &quot;Country’s municipal wards in for a shake-up ahead of 2026 LGE&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.sabcnews.com/sabcnews/countrys-municipal-wards-in-for-a-shake-up-ahead-of-2026-lge/ |title= Country’s municipal wards in for a shake-up ahead of 2026 LGE |author= Ntebo Mokobo |publisher= SABC News |date= 3 Mei 2025 |access-date= 12 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;

Wyke word verdeel as die toename in die aantal mense wat daarin woon, die norm oorskry (die toename oor alle wyke gedurende die 5-jaar periode tussen verkiesings). Wyksverdeling word streng gereguleer in Suid-Afrika, en as deel van die verdeelproses moet motiverings vir die begeerte om dit te doen, aangevoer en beoordeel word. Daar moet aangedui word wat die implikasies van die verdeling is, of dit in stryd met die [[Suid-Afrikaanse Grondwet]] sou wees, en of mense gesegregeer word of gemeenskappe op 'n onvanpaste wyse verdeel word.&lt;ref name= &quot;Country’s municipal wards in for a shake-up ahead of 2026 LGE&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

As deel van die proses het die MDB 'n landwye openbare konsultasieproses oor wyksafbakening van stapel gestuur. Aansoeke vir die herbepaling van munisipale wyke word deur die MDB ontvang, waarna daar 'n 14-dae-periode is waartydens lede van die publiek besware kan indien. Daarna gaan dit na die Raad vir besluitneming. Indien 'n wyk verdeel word, stel die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) kiesers in kennis en herregistreer hulle as deel van hul nuwe wyke. Die OVK bevestig ook dat sy stemdistrikgrense met die wyke ooreenstem. Teen Mei 2025 het die OVK altesaam 23 292 stemdistrikte gelys.&lt;ref name= &quot;Country’s municipal wards in for a shake-up ahead of 2026 LGE&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

Die Raad het verklaar dat hy sy verslag oor wyksafbakenings in Oktober 2025 aan die OVK sou oorhandig.&lt;ref name= &quot;Country’s municipal wards in for a shake-up ahead of 2026 LGE&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

==Politieke partye==
''Sien ook'': [[Lys van politieke partye in Suid-Afrika]]

'n Totaal van 508 politieke partye het geregistreer om aan die plaaslike verkiesing van 2026 deel te neem. Die totaal het 62 nuwe partye sedert die vorige munisipale verkiesing ingesluit. Van die 508 partye was 295 op nasionale vlak geregistreer, terwyl 404 op provinsiale vlak geregistreer was.&lt;ref name= &quot;IEC Confirms 508 Political Parties Registered&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

Met 'n stemaandeel van 45,59% was die [[African National Congress]] (ANC) die grootste party in die [[Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2021|vorige munisipale verkiesing]], wat in 2021 plaasgevind het. Nadat dit egter onder 50 persent gedaal het, was dit die party se swakste vertoning in munisipale verkiesings sedert die instelling van algemene stemreg. Die ANC het 'n skerp afname in sy stemaandeel in munisipale verkiesings gesien sedert sy hoogtepunt in 2011, toe dit 64,82% behaal het.

Van die skerpste dalings in die ANC se stemaandeel het in Suid-Afrika se grootste stede plaasgevind. In die drie [[Gauteng]]se metropolitaanse munisipaliteite ([[Johannesburg]], [[Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit|Ekurhuleni]] en [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Tshwane]]) het die ANC se stemaandeel tot in die 30 persent-reeks gedaal, terwyl [[Buffalo City Metropolitaanse Munisipaliteit|Buffalo City]] die enigste metropolitaanse munisipaliteit was waar dit daarin geslaag het om 'n absolute meerderheid te wen. Ten spyte van hierdie afname beklee die ANC steeds ses van die agt burgemeestersposte in metropolitaanse gebiede, asook om deel te wees van die regerende koalisie in [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Tshwane]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://mg.co.za/politics/2024-10-09-actionsa-clinches-its-first-mayor-in-tshwane/|title=ActionSA clinches its first mayor in Tshwane|date=9 Oktober 2024|work=[[Mail &amp; Guardian]]|access-date=31 Mei 2025|language=en-ZA|archive-date=}}&lt;/ref&gt;

Suid-Afrika se tweede grootste party, die [[Demokratiese Alliansie]], het 'n afname in stemaandeel in die munisipale verkiesings van 2021 gesien, maar hulle het 8 munisipaliteite gewen om die hoogste resultaat in daardie opsig in onlangse jare te behaal. Dit is die tweede munisipale verkiesing vir die party onder die leierskap van [[John Steenhuisen]]. Die Stad Johannesburg is 'n sleutelmetrogebied vir die party.

Dit is ook die eerste munisipale verkiesing waartydens die Demokratiese Alliansie deel was van die Suid-Afrikaanse regering. In vorige sulke verkiesings het die party die status van amptelike opposisie beklee, maar vir die 2026-verkiesings sal hulle deel wees van die Regering van Nasionale Eenheid (GNU) - President Ramaphosa se Derde Kabinet.

Die nuutgestigte [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|uMkhonto we Sizwe]] (MK) party sal vir die eerste keer in 2026 aan munisipale verkiesings deelneem. Die leierskap het verklaar dat die party op talle metropolitaanse gebiede in Gauteng gefokus is, met die doel om die ANC uit die posisie te verwyder. Die party, wat die land se derde grootste is in terme van setels in die Parlement, het 15% van die stemme in die algemene verkiesing van 2024 ontvang.&lt;ref name= &quot;MK Party eyes Gauteng metros in bid to unseat ANC in 2026 municipal elections&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/04/13/mk-party-eyes-gauteng-metros-in-bid-to-unseat-anc-in-2026-municipal-elections |title= MK Party eyes Gauteng metros in bid to unseat ANC in 2026 municipal elections |author= Nokukhanya Mntambo |publisher= EWN |date= 13 April 2025 |access-date= 12 Junie 2025 }}&lt;/ref&gt;

Die [[Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party]] (SAKP) het as 'n politieke party geregistreer en is van voorneme om aan die 2026-verkiesings deel te neem. Terwyl die SAKP histories die ANC gesteun het, staan dit nou onafhanklik. In onlangse jare het die ANC-SAKP-alliansie verbrokkel, met die SAKP wat toenemend krities raak oor die ANC se ekonomiese beleid, bestuur en hantering van korrupsieskandale.&lt;ref name= &quot;SACP will contest 2026 municipal elections independent of ANC&quot;&gt;{{cite web|url= https://mg.co.za/politics/2025-03-18-sacp-will-contest-2026-municipal-elections-independent-of-anc/ |title= SACP will contest 2026 municipal elections independent of ANC |author= Mandisa Nyathi |publisher= Mail &amp; Guardian |date= 18 March 2025 |access-date= 12 June 2025 }}&lt;/ref&gt; Die enigste keer dat die SAKP onafhanklik van die ANC aan 'n verkiesing deelgeneem het, was tydens die tussenverkiesings van die Metsimaholo-munisipaliteit in 2017.&lt;ref name= &quot;SACP resolves to contest all municipalities in 2026 local govt elections&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2024/12/14/sacp-resolves-to-contest-all-municipalities-in-2026-local-govt-elections |title= SACP resolves to contest all municipalities in 2026 local govt elections |author= Thabiso Goba |publisher= EWN |date= 14 Desember 2024 |access-date= 12 Junie 2025 }}&lt;/ref&gt;

Die OVK het aanvanklik verklaar dat die SAKP nie aan die vereistes vir verkiesing voldoen het nie en het die party opdrag gegee om homself vir die 2026-verkiesings te deregistreer. Saam met ander partye wat deur die OVK opdrag gegee is om te deregistreer, het die SAKP nie aan die statutêre vereistes voldoen nie, was nie in enige wetgewende liggaam verteenwoordig nie, het nie sedert hul registrasie aan plaaslike regeringsverkiesings deelgeneem nie, en het hulle versuim om hul registrasie teen die sperdatum van 31 Januarie 2025 te hernu.&lt;ref name= &quot;SACP will contest 2026 municipal elections independent of ANC&quot;&gt;&lt;/ref&gt; Die OVK het egter later geoordeel dat die SAKP geskik was om aan die verkiesing deel te neem, en het die party toestemming gegee om dit te doen.&lt;ref name= &quot;ANC has no right to stop SACP from contesting polls on its own&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.sabcnews.com/sabcnews/1027430-2/ |title= ANC has no right to stop SACP from contesting polls on its own |author= Ntlantla Kgatlane |publisher= SABC News |date= 7 April 2025 |access-date= 12 Junie 2025 }}&lt;/ref&gt;

===Partyderegistrasie===
In April 2025 het die OVK aangekondig dat hulle, as deel van standaard administrasieprosedures, van voorneme is om 192 politieke partye te deregistreer. Van daardie partye het 136 vertoë gerig om hul status as geregistreerde partye te behou. 3 politieke partye het die OVK versoek om hul registrasies te kanselleer, en 53 partye het nie op die uitnodiging gereageer om vertoë te rig nie.&lt;ref name= &quot;IEC rules out e-voting for 2026 local government elections&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

Die OVK het destyds verklaar dat die kansellasie van registrasies van onaktiewe politieke partye nodig was om te verseker dat slegs aktiewe politieke partye op die partyregister bly. Die Kommissie het ook gesê dat die kansellasie van onaktiewe partye die gebruik van name, verkorte name, logo's en kleurskemas vir aspirantpartye sou vrystel.&lt;ref name= &quot;IEC rules out e-voting for 2026 local government elections&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

==Tydlyn==

===2024===
*6 November: Die Suid-Afrikaanse Minister in die Presidensie, [[Khumbudzo Ntshavheni]], het in [[Kaapstad]] aangekondig dat die volgende munisipale verkiesings tussen 2 November 2026 en 1 Februarie 2027 gehou sal word.&lt;ref name= &quot;Cabinet approves establishment of IMC for 2026 Municipal Elections&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

*13 Desember: [[COSATU]], Suid-Afrika se grootste vakbond, het verklaar dat dit steeds nie seker is of dit die African National Congress (ANC) of die [[Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party]] (SAKP) in die 2026-verkiesing sal steun nie. Dit het tradisioneel 'n alliansie met beide entiteite gehad, en 2026 is die eerste groot verkiesing waarin die ANC en SAKP afsonderlik sal deelneem.&lt;ref name= &quot;COSATU still mulling if it will back the ANC or SACP in 2026 municipal elections&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2024/12/13/cosatu-still-mulling-if-it-will-back-the-anc-or-sacp-in-2026-municipal-elections |title= COSATU still mulling if it will back the ANC or SACP in 2026 municipal elections |author= Thabiso Goba |publisher= EWN |date= 13 Desember 2024 |access-date= 12 Junie 2025 }}&lt;/ref&gt;

===2025===
*'''15 Januarie''': [[ActionSA]] en die [[Forum for Service Delivery|Forum 4 Service Delivery]] (F4SD) kondig 'n samesmelting aan, waardeur hulle saam onder eersgenoemde se vaandel aan die komende verkiesing sal deelneem, maar dubbele lidmaatskap sal behou om hul bestaande munisipale verteenwoordiging te beskerm. [[Herman Mashaba]] het verklaar dat dit 'n stap is om opposisiepartye te verenig om teen die GNU en die EFF-MK-koalisie op te staan.&lt;ref name= &quot;ActionSA forms alliance with F4SD for 2026 local government elections&quot;&gt;{{cite web|url= https://mg.co.za/politics/2025-01-15-actionsa-forms-alliance-with-f4sd-for-2026-local-government-elections/ |title= ActionSA forms alliance with F4SD for 2026 local government elections |author= Mandisa Nyathi |publisher= Mail &amp; Guardian |date= 15 Januarie 2025 |access-date= 12 Junie 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''23 April''': Die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) het in [[Centurion]] aangekondig dat hulle met voorbereidings vir die 2026-verkiesing begin het. Die Kommissie het ook die toewysing van die politieke partybefondsing aangekondig.

*'''9 Junie''': [[Helen Zille]], Federale Raadsvoorsitter en voormalige leier van die Demokratiese Alliansie, het aangekondig dat sy ernstig oorweeg om vir die posisie van [[Burgemeester van Johannesburg]] te staan. Sy het verder verklaar dat sy sal fokus op die stabilisering van die stad se finansies en om wanbestuur reg te stel. Zille het gesê sy sal haar besluit openbaar maak voor die sluitingsdatum vir kandidaataansoeke op 15 Junie 2025.&lt;ref name= &quot;Helen Zille eyes Joburg mayorship after DA’s top picks decline post&quot;&gt;{{cite web |url= https://www.daily/ |title= Helen Zille eyes Joburg mayorship after DA’s top picks decline post |author= Ferial Haffajee |publisher= Daily Maverick |date= 9 Junie 2025 |access-date= 10 Junie 2025 |archive-date= 25 Julie 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130725152640/http://daily/ |url-status= dead }}&lt;/ref&gt;

*'''15 Junie''': Daar is berig dat Helen Zille haar aansoek voor die sperdatum ingedien het om vir burgemeester van Johannesburg te staan. Zille het gesê sy is al 'n geruime tyd deur mede-DA-lede genader wat wou hê sy moes vir die amp staan, voordat sy die aankondiging gemaak het.&lt;ref name= &quot;Helen Zille officially throws hat into the ring for Joburg mayor post &quot;&gt;{{cite web|url= https://sundayworld.co.za/news/helen-zille-officially-throws-hat-into-the-ring-for-joburg-mayor-post/ |title= Helen Zille officially throws hat into the ring for Joburg mayor post  |author= Mandisa Nyathi |publisher= Sunday World |date= 15 Junie 2025 |access-date= 19 Junie 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''26 Junie''': President Ramaphosa het 'n brief aan DA-adjunkminister [[Andrew Whitfield]] gestuur waarin hy hom ontslaan het vir insubordinasie. Whitfield het voorheen 'n goed gereguleerde parlementêre reël oortree wat lede van die Nasionale Vergadering verbied om amptelike oorsese reise sonder presidensiële goedkeuring te onderneem. Whitfield het, sonder Ramaphosa se goedkeuring, na die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] gereis as deel van 'n 2025-afvaardiging. Hy het aansoek gedoen om toestemming om te reis, maar het geen antwoord ontvang nie. Hy het besluit om in elk geval te reis en het dus die reël oortree. Die President het die voormalige adjunkminister bedank vir die tyd wat hy in die rol gedien het. Destyds is geen rede vir die ontslag openbaar gemaak nie.&lt;ref name= &quot;Ramaphosa axes DA's Whitfield as deputy minister of trade and industry&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.timeslive.co.za/politics/2025-06-26-ramaphosa-axes-das-whitfield-as-deputy-minister-of-trade-industry/ |title= Ramaphosa axes DA's Whitfield as deputy minister of trade and industry |author= Kgothatso Madisa |publisher= Times Live |date= 26 Junie 2025 |access-date= 29 Junie 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''26 Junie''': Die leier van die DA, [[John Steenhuisen]], het 'n ultimatum aan die President gestel en verklaar dat Ramaphosa nie op 'n soortgelyke wyse opgetree het teenoor ANC-lede wat beskuldig word van of skuldig is aan korrupsie, soos Thembi Simelane, [[David Mahlobo]] en [[Zweli Mkhize]] nie. Steenhuisen het ook verklaar dat Ramaphosa nie 'n bespreking oor die ontslag met enigiemand van die DA gefasiliteer het nie, wat 'n algemene hoflikheid sou gewees het. Die ultimatum het geëis dat die President die sittende ANC-kabinetslede Thembi Simelane en [[Nobuhle Nkabane]] binne 48 uur verwyder, anders sou die DA ongespesifiseerde gevolge meebring.&lt;ref name= &quot;‘This is the moment of truth’ — Steenhuisen gives Ramaphosa 48-hour ultimatum after Whitfield’s axing&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.dailymaverick.co.za/article/2025-06-26-this-is-the-moment-of-truth-steenhuisen-gives-ramaphosa-48-hour-ultimatum-after-whitfields-axing/ |title= ‘This is the moment of truth’ — Steenhuisen gives Ramaphosa 48-hour ultimatum after Whitfield’s axing |author= Victoria O’Regan  |publisher= Daily Maverick |date= 26 Junie 2025 |access-date= 29 Junie 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''28 Junie''': Nadat hy 'n amptelike besoek aan [[Sevilla]], [[Spanje]], gekanselleer het en die taak aan die Minister van Buitelandse Sake [[Ronald Lamola]] gedelegeer het, het President Ramaphosa 'n verklaring uitgereik waarin hy die DA se ultimatum veroordeel het. Die President het gesê dat hy Whitfield afgedank het weens die oortreding van parlementêre reëls, bevestig dat hy die gesag en verantwoordelikheid het om dit eensydig te doen, en gesê dat hy Steenhuisen van sy besluit om dit te doen in kennis gestel het voordat hy die ontslagbrief aan Whitfield gestuur het. Die President het verklaar dat hy nie aan dreigemente sou swig nie, en dat daar geen gronde was vir die DA om die soort ultimatum uit te reik wat dit gehad het nie.&lt;ref name= &quot;‘I will not yield to threats’: Ramaphosa responds to DA’s 48-hour ultimatum on Ministerial corruption&quot;&gt;{{cite web|url= https://iol.co.za/news/politics/2025-06-27-i-will-not-yield-to-threats-ramaphosa-responds-to-das-48-hour-ultimatum-on-ministerial-corruption/ |title= ‘I will not yield to threats’: Ramaphosa responds to DA’s 48-hour ultimatum on Ministerial corruption |author= Simon Majadibodu |publisher= IOL |date= 28 Junie 2025 |access-date= 29 Junie 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''21 Julie''': Nadat vasgestel is dat die destydse Minister van Hoër Onderwys, [[Nobuhle Nkabane]], vir die Parlement gelieg het, dat haar sogenaamde SETA-aanstellingspaneel 'n klug was, en nadat sy 'n Parlementêre verhoor oor haar gedrag rakende die SETA-raadaanstellingssaak gemis het, het President Ramaphosa haar afgedank. Nkabane se Adjunkminister, [[Buti Manamela]], is as die nuwe Minister ingehuldig, saam met die nuwe Adjunkminister, Nomsa Ncube-Dube. Na aanleiding van hierdie veranderinge het die Demokratiese Alliansie gesê dat hulle sal voortgaan om oor begrotingswetsontwerpe te stem.&lt;ref name= &quot;Fired minister Nkabane’s Seta panel existed in name only, MPs conclude&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.dailymaverick.co.za/article/2025-07-22-fired-minister-nkabanes-seta-panel-existed-in-name-only-mps-conclude/ |title= Fired minister Nkabane’s Seta panel existed in name only, MPs conclude |author= Siyabonga Goni |publisher= Daily Maverick |date= 22 Julie 2025 |access-date= 24 Julie 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''23 Julie''': Na 'n sitting by die Kaapstad Internasionale Konferensiesentrum het die Nasionale Vergadering 'n Begrotingswetsontwerp ([[begroting]]) aangeneem. Dit baan die weg vir die goedkeuring van die volledige skedule van stemmings vir 42 departementele en ander entiteite, sowel as die tweede lesing van die Wetsontwerp. Die Wetsontwerp het maklik die vereiste eenvoudige meerderheid van 201 stemme bereik en dit aansienlik oortref, met 262 stemme ten gunste. Die ANC, DA, GOOD, IFP, PA, FF+, ActionSA, UDM, Al-Jama-ah, BOSA, Rise Mzansi, en PAC het ten gunste van die wetsontwerp gestem, wat 'n positiewe eenheid binne die koalisie-nasionale regering aandui.&lt;ref name= &quot;National Assembly passes Appropriation Bill amid opposition objections&quot;&gt;{{cite web|url= https://iol.co.za/news/politics/2025-07-23-national-assembly-passes-appropriation-bill-amid-opposition-objections/ |title= National Assembly passes Appropriation Bill amid opposition objections |author= |publisher= IOL |date= 23 Julie 2025 |access-date= 17 November 2024 }}&lt;/ref&gt;

*'''31 Julie''': Adjunkpresident [[Paul Mashatile]], 'n lid van die ANC, het eienaarskap van twee luukse eiendomme met 'n gekombineerde waarde van R65 miljoen verklaar. Een eiendom ter waarde van R37 miljoen is in Waterfall, Midrand, geleë. Die ander, 'n huis van R28,9 miljoen in [[Constantia]], Kaapstad, is een wat Mashatile voorheen ontken het dat hy besit het, en eerder gesê het dat dit deur sy skoonseun se maatskappy besit word. Ander eiendomme is ook as besit deur Mashatile verklaar. Mashatile se kantoor het verklaar dat geen provinsiale of nasionale departement onder sy toesig as Adjunkpresident ooit tenders toegeken is, daarvan beskuldig is dat hulle toegeken het, of ondersoek is vir die toekenning van tenders aan enige maatskappye wat met sy familie verbind word nie. Die [[Valke (SAPD)|Valke]] (Direktoraat vir Prioriteitsmisdaadondersoek) se nasionale woordvoerder, Brigadier Thandi Mbambo, het bevestig dat die eenheid korrupsieverwante eise ondersoek wat fondse behels wat gebruik is om die Constantia-huis te koop.&lt;ref name= &quot;Mashatile declares R65 million mansions in Constantia and Waterfall on R3 million salary&quot;&gt;{{cite web|url= https://iol.co.za/news/politics/2025-07-30-mashatile-declares-r65-million-mansions-in-constantia-and-waterfall-on-r3million-salary/ |title= Mashatile declares R65 million mansions in Constantia and Waterfall on R3 million salary |author= Simon Majadibodu |publisher= IOL |date= 31 Julie 2025 |access-date= 4 Augustus 2025 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;all coming from inside the mansion: what Mashatile’s properties mean come election time&quot;&gt;{{cite web |url= https://www.timeslive.co.za/sunday-times-daily/opinion-and-analysis/2025-08-04-justice-malala--call-coming-from-inside-the-mansion-what-mashatiles-properties-mean-come-election-time/ |title= all coming from inside the mansion: what Mashatile’s properties mean come election time |author= Justice Malala |publisher= Times LIVE |date= 4 Augustus 2025 |access-date= 4 Augustus 2025 |archive-date=  4 Augustus 2025 |archive-url= https://web.archive.org/web/20250804032306/https://www.timeslive.co.za/sunday-times-daily/opinion-and-analysis/2025-08-04-justice-malala--call-coming-from-inside-the-mansion-what-mashatiles-properties-mean-come-election-time/ |url-status= dead }}&lt;/ref&gt;

*'''1 Augustus''': Na aanleiding van 'n aankondiging dat Adjunkpresident Paul Mashatile nie 'n [[diamant]] verklaar het wat deur die diamanthandelaar [[Louis Liebenberg]] aan sy vrou geskenk is nie, het die Parlementêre Gesamentlike Etiekkomitee besluit om hom te sanksioneer. President Cyril Ramaphosa het homself van die kwessie gedistansieer en gesê dat Mashatile vir homself moet antwoord. Die kwessie het oproepe vir verhoogde regeringsverantwoordbaarheid laat ontstaan &lt;ref name= &quot;Ramaphosa Distances Himself from Mashatile Scandal&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.enca.com/top-stories/ramaphosa-distances-himself-mashatile-scandal |title= Ramaphosa Distances Himself from Mashatile Scandal |author= |publisher= eNCA |date= 1 Augustus 2025 |access-date= 4 Augustus 2025 }}&lt;/ref&gt; Die Demokratiese Alliansie het 'n ondersoek na Mashatile versoek en gesê die Parlementêre teregwysing en boete was nie genoeg nie.&lt;ref name= &quot;DA wants Mashatile probed over diamond gift from Liebenberg, says rebuke, fine not enough&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/08/01/da-wants-mashatile-probed-over-diamond-gift-from-liebenberg-says-rebuke-fine-not-enough |title= DA wants Mashatile probed over diamond gift from Liebenberg, says rebuke, fine not enough |author= Lindsay Dentlinger |publisher= EWN |date= 1 Augustus 2025 |access-date= 4 Augustus 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''5 Augustus''': Talle minderheidspartye in Johannesburg se Regering van Plaaslike Eenheid (RPE) het gedreig om hul steun vir die ANC binne die stadsraad te onttrek. Die minderheidspartye het verklaar dat hulle nie deur die ANC gerespekteer voel nie, en dat hulle nie deur die ANC as stigterslede van die RPE erken word nie. Die tussentydse voorsitter van die Johannesburgse Minderheidsregerende Partye (MRP) het verklaar dat die posisie in die Johannesburgse Finansiële MMC aan een van sy lede moet gaan, in plaas van 'n lid van die ANC. Na aanleiding van die verklarings het die ANC opgemerk dat hulle geen ooreenkoms oortree het nie, en genoeg stemme het om Johannesburg voort te sit as die minderheidspartye hul steun onttrek.&lt;ref name= &quot;Joburg political drama deepens as minority parties threaten to pull support for coalition&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/joburg-political-drama-deepens-as-minority-parties-threaten-to-pull-support-for-coalition-20250804-1223 |title= Joburg political drama deepens as minority parties threaten to pull support for coalition |author= Alex Patrick |publisher= news24 |date= 5 Augustus 2025 |access-date= 12 Augustus 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''6 Augustus''': ANC-sekretaris-generaal [[Fikile Mbalula]] het die Demokratiese Alliansie, 'n RNE-lid, daarvan beskuldig dat hulle die katalisator was vir die onlangs geïmplementeerde straftariewe en dreigemente van sanksies teen ANC-leiers deur die Verenigde State. Mbalula het gesê die rede hiervoor was die DA se sogenaamde veldtog teen Suid-Afrika se transformerende beleid tydens die party se reise na die VSA. Hy het die DA daarvan beskuldig dat hulle verklarings gemaak het wat die ongedaanmaking van [[Swart Ekonomiese Bemagtiging]] (SEB)-beleide in Suid-Afrika ondersteun, bloot om die Amerikaanse regering te paai. Mbalula het die Suid-Afrikaanse regering se steun vir SEB-beleide herbevestig en die VSA uitgedaag om sanksies teen ANC-leiers op te lê en gesê dat sulke dreigemente deur Amerikaanse kongreslede die ANC nie sou afskrik om sy transformasie-agenda na te streef nie.&lt;ref name= &quot;Mbalula blames DA for Trump's tariffs, US threats to sanction ANC leaders&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.timeslive.co.za/politics/2025-08-06-mbalula-blames-da-for-trumps-tariffs-and-us-threats-to-sanction-anc-leaders/ |title= Mbalula blames DA for Trump's tariffs, US threats to sanction ANC leaders |author= Lizeka Tandwa |publisher= Times Live |date= 6 Augustus 2025 |access-date= 12 Augustus 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''11 Augustus''': Voormalige COSATU-vakbondlid en [[Mail &amp; Guardian]]-politieke kommentator, Ebrahim Harvey, het Helen Zille, voorsitter van die Demokratiese Alliansie Federale Raad, vir die posisie van burgemeester van Johannesburg onderskryf. Harvey het gesê dat Johannesburg in sy ergste toestand van verval in die geskiedenis is, en het Kaapstad erken as Suid-Afrika se bes bestuurde metropolitaanse munisipaliteit. Hy het verder gesê dat Zille se prestasiegeskiedenis as voormalige burgemeester van Kaapstad en Wes-Kaapse premier haar een van die geskikste kandidate maak om Johannesburg om te keer.&lt;ref name= &quot;Helen Zille's Joburg mayoral candidacy gets a nod&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/08/11/zilles-running-as-a-mayoral-candicate-get-a-nod |title= Helen Zille's Joburg mayoral candidacy gets a nod |author= Lindsay Dentlinger |publisher= EWN |date= 11 August 2025 |access-date= 12 Augustus 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''8 September''': [[Floyd Shivambu]] het sy nuwe politieke party, die Afrika Mayibuye-beweging, tydens 'n media-inligtingsessie in Johannesburg aangekondig. Shivambu het verklaar dat die party reeds geregistreer is ingevolge die Verkiesingskommissiewet van 1996, wat dit toelaat om aan verkiesings deel te neem. Hy het verder gesê dat die party alle wyke in die plaaslike regeringsverkiesings van 2026 sal deelneem.&lt;ref name= &quot;Floyd Shivambu: ‘Mayibuye Afrika Movement will win 2026 and 2029 elections’&quot;&gt;{{cite web|url= https://iol.co.za/news/politics/2025-09-08-floyd-shivambu-mayibuye-afrika-movement-will-win-2026-and-2029-elections/ |title= Floyd Shivambu: ‘Mayibuye Afrika Movement will win 2026 and 2029 elections’ |author= Simon Majadibodu |publisher= IOL |date= 8 September 2025 |access-date= 13 September 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''10 September''': In 'n [[SABC]]-onderhoud het AMM-leier Floyd Shivambu sy voormalige party, die EFF, &quot;rigtingloos&quot; genoem en nie op die mense gefokus nie. Hy het verder gesê die EFF het korrupte regeringspraktyke aangeneem, sy stigtingswaardes laat vaar en is ongeskik om die ANC te vervang. Shivambu het ook gesê die EFF het 'n giftige kultuur van selfverryking en is nie gefokus op mandate soos dienslewering en werkskepping nie.&lt;ref name= &quot;Floyd Shivambu: EFF is just like the ANC, directionless and unfit to lead&quot;&gt;{{cite web|url= https://iol.co.za/news/politics/2025-09-10-floyd-shivambu-eff-is-just-like-the-anc-directionless-and-unfit-to-lead/ |title= Floyd Shivambu: EFF is just like the ANC, directionless and unfit to lead |author= |publisher= IOL |date= 10 September 2025 |access-date= 13 September 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''15 September''': Die Suid-Afrikaanse en ANC-president Cyril Ramaphosa het erken dat munisipaliteite onder leiding van die Demokratiese Alliansie (DA) baie beter bestuur word as ANC-geleide munisipaliteite. Tydens 'n ANC-geleentheid by die [[FNB-stadion]] in [[Soweto]] het Ramaphosa gesê dat die ANC bekwame mense moet ontplooi om plaaslike regerings te bestuur, en dat die party by DA-munisipaliteite, soos [[Kaapstad]] en [[Stellenbosch]], kan leer oor hoe om hul dienslewering te verbeter.&lt;ref name= &quot;‘DA run municipalities better, learn from them’ Ramaphosa tells ANC councillors&quot;&gt;{{cite web|url= https://iol.co.za/news/politics/2025-09-15-da-run-municipalities-better-learn-from-them-ramaphosa-tells-anc-councillors/ |title= ‘DA run municipalities better, learn from them’ Ramaphosa tells ANC councillors |author= Kamogelo Moichela |publisher= IOL |date= 15 September 2025 |access-date= 17 September 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''15 September''': Die ANC het om verskoning gevra aan die mense van die [[Noordwes]] en die [[Vrystaat]] en gesê dat hulle beter bestuur van die party verdien. Die twee provinsies het die ANC histories sterk ondersteun, maar hulle bevat van Suid-Afrika se swakste bestuurde munisipaliteite. Sommige van daardie munisipaliteite is onder administrasie of staar ernstige finansiële probleme in die gesig. Die adjunkvoorsitter van die ANC se Plaaslike Regeringsintervensiekomitee, Dickson Masemola, het gesê die party het nie die vertroue wat die mense in die Noordwes en Vrystaat daarin gestel het, ten volle terugbetaal nie.&lt;ref name= &quot;ANC apologises to people of NW and FS, says they deserve better governance from party&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/09/15/anc-apologises-to-people-of-nw-and-fs-says-they-deserve-better-governance-from-party |title= ANC apologises to people of NW and FS, says they deserve better governance from party |author= Thabiso Goba  |publisher= EWN |date= 15 September 2025 |access-date= 17 September 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''16 September''': Die [[Patriotiese Alliansie]] (PA) het aangekondig dat hul kandidaat vir Burgemeester van Johannesburg die party se Adjunkpresident, [[Kenny Kunene]], is. Dit, ten spyte van Kunene se bestaande skorsing. Die party het ook aangekondig dat, ten spyte daarvan dat hy net 'n maand tevore ingehuldig is, Johannesburgse raadslid [[Liam Jacobs]] uit die posisie sou bedank en die PA se burgemeesterskandidaat vir Kaapstad sou word.&lt;ref name= &quot;PA reveals Kenny Kunene as mayoral candidate for Joburg&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/09/16/pa-reveals-kenny-kunene-as-mayoral-candidate-for-joburg |title= PA reveals Kenny Kunene as mayoral candidate for Joburg |author= Thabiso Goba |publisher= EWN |date= 16 September 2025 |access-date= 16 September 2025 }}&lt;/ref&gt;

* '''20 September''' Die Demokratiese Alliansie (DA) het [[Helen Zille]] as die party se kandidaat vir [[Burgemeester van Johannesburg]] aangewys. Indien sy as burgemeester verkies word, het Zille beter lewering van water, elektrisiteit, padherstelwerk en vullisverwyderingsdienste belowe. Die party beoog om die sukses wat dit in die regering van [[Kaapstad]] behaal het, 'n stad wat beskou word as 'n stad met konsekwent baie beter dienslewering as Johannesburg, te herhaal.&lt;ref name= &quot;South Africa's DA names former leader Zille as candidate for Johannesburg mayor&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.reuters.com/world/africa/safricas-da-names-former-leader-zille-candidate-johannesburg-mayor-2025-09-20/ |title= South Africa's DA names former leader Zille as candidate for Johannesburg mayor |author= Nqobile Dludla |publisher= Reuters |date= 20 September 2025 |access-date= 21 September 2025 }}&lt;/ref&gt;

* '''23 September''': Die Patriotiese Alliansie se Adjunkpresident, Kenny Kunene, is van enige oortreding vrygespreek, en sy skorsing is omvergewerp. Dus het die party versoek dat hy as raadslid na die [[Johannesburg|Stad Johannesburg]] terugbesorg word.&lt;ref name= &quot;Pa Deputy President Kenny Kunene Cleared Of Wrongdoing&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.enca.com/news-top-stories/pa-deputy-president-kenny-kunene-cleared-wrongdoing |title= Pa Deputy President Kenny Kunene Cleared Of Wrongdoing |author= |publisher= eNCA |date= 23 September 2025 |access-date= 25 September 2025 }}&lt;/ref&gt;

* '''26 September''': PA-leier [[Gayton McKenzie]]] het verklaar dat sy party gevoel het dat dit deel was van 'n koalisie waar dit nie gerespekteer word nie, en daarom sou hy op 30 September 2025 aan die [[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Junie 2024|Regering van Nasionale Eenheid]] (GNU) onttrek. Hy het verder verklaar dat hy op dieselfde dag as Minister van Sport, Kuns en Kultuur sou bedank. McKenzie het die burgemeester van Johannesburg, [[Dada Morero]], 'n ultimatum gegee om die PA se adjunkpresident, Kenny Kunene, weer aan te stel as sy voormalige burgemeesterslid vir 'n vervoerrol, of om die PA aan die stad se koalisieregering te onttrek. Morero het dit nie gedoen nie. In McKenzie se verklaring het hy bevestig dat die PA aan koalisies op alle vlakke van regering sou onttrek. Indien dit deurgevoer word, sou die PA die eerste party wees wat die GNU verlaat.&lt;ref name= &quot;Gayton McKenzie says Patriotic Alliance will withdraw from Government of National Unity, vows to resign as minister on Tuesday&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/09/26/gayton-mckenzie-says-patriotic-alliance-will-withdraw-from-government-of-national-unity-vows-to-resign-as-minister-on-tuesday |title= Gayton McKenzie says Patriotic Alliance will withdraw from Government of National Unity, vows to resign as minister on Tuesday |author= Lindsay Dentlinger |publisher= EWN |date= 26 September 2025 |access-date= 27 September 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''1 Oktober''': Na 'n vergadering met die ANC het die PA aangekondig dat die twee partye gemeenskaplike grond gevind het, en dat die PA nie die regerende koalisie sou verlaat nie.&lt;ref name= &quot;Unity in uncertainty: PA stays in coalitions as Kunene’s fate hangs in balance&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/unity-in-uncertainty-pa-stays-in-coalitions-as-kunenes-fate-hangs-in-balance-20251001-0640 |title= Unity in uncertainty: PA stays in coalitions as Kunene’s fate hangs in balance |author= Siyamtanda Capa |publisher= news24 |date= 1 Oktober 2025 |access-date= 1 Oktober 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''1 Oktober''': Die leier van die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF) party en parlementslid, [[Julius Malema]], is skuldig bevind aan vyf oortredings, insluitend die onwettige besit van 'n vuurwapen en ammunisie, die onwettige afvuur van 'n wapen in die openbaar, en roekelose bedreiging. Hierdie oortredings het verband gehou met 'n EFF-byeenkoms, waar Malema tussen 14 en 15 skerp skote op 'n verhoog, voor 20 000 EFF-ondersteuners, afgevuur het. Bekend vir sy strydlustigheid, sal Malema in Januarie 2026 voor vonnisoplegging ondergaan, waar hy kragtens Suid-Afrikaanse wetgewing 'n minimum tronkstraf van 15 jaar in die gesig staar. Verder, volgens die Grondwet van Suid-Afrika, sal Malema dan verbied word om as 'n parlementslid te dien.&lt;ref name= &quot;South African firebrand MP Malema convicted of firing a gun in public&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.bbc.com/news/articles/c79vj85px54o |title= South African firebrand MP Malema convicted of firing a gun in public |author= Khanyisile Ngcobo |publisher= BBC |date= 1 Oktober 2025 |access-date= 1 Oktober 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''3 Oktober''': Die PA se adjunkpresident, Kenny Kunene, is herstel as Johannesburg se burgemeesterslid vir vervoer.&lt;ref name= &quot;Kunene reinstated as Johannesburg transport MMC after coalition dispute&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/southafrica/news/kunene-reinstated-as-johannesburg-transport-mmc-after-coalition-dispute-20251003-1218 |title= Kunene reinstated as Johannesburg transport MMC after coalition dispute |author= Noxolo Sibiya |publisher= news24 |date= 3 Oktober 2025 |access-date= 4 Oktober 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''4 Oktober''': [[ActionSA]] het aangekondig dat Xolani Khumalo hul burgemeesterskandidaat vir [[Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit|Ekurhuleni]] is.&lt;ref name= &quot;Sizok'thola's Xolani Khumalo Announced ActionSA's Ekurhuleni Mayoral Candidate&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.enca.com/top-stories/sizoktholas-xolani-khumalo-announced-actionsas-ekurhuleni-mayoral-candidate |title= Sizok'thola's Xolani Khumalo Announced ActionSA's Ekurhuleni Mayoral Candidate |author= |publisher= eNCA |date= 4 Oktober 2025 |access-date= 4 Oktober 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''5 Oktober''': [[Unite for Change]] word in [[Johannesburg]], gestig. Dit is die samesmelting van drie politieke partye, naamlik [[RISE Mzansi|Rise Mzansi]], [[GOOD|Good]] en [[Build One South Africa]]. Die party sal geregistreer word om aan die munisipale verkiesings in 2026 deel te neem.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Goba |first=Thabiso |title=Bosa, Rise Mzansi, and Good Party have united to form 'Unite for Change' |url=https://www.ewn.co.za/2025/10/05/bosa-rise-mzansi-and-good-party-have-united-to-form-unite-for-change |access-date=2025-10-05 |website=EWN |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Patel |first=Faizel |date=2025-10-05 |title=JUST IN: Bosa, GOOD and Rise Mzanzi merge to form Unite for Change |url=https://www.citizen.co.za/news/south-africa/politics/rise-bosa-good-political-parties-merge-form-unite-for-change/ |access-date=2025-10-05 |website=The Citizen |language=en}}&lt;/ref&gt;

*'''12 Oktober''': Daar is berig dat die ANC oorweeg om tradisie te breek en sy burgemeesterskandidaat van Johannesburg aan te kondig. Histories het die party dit nie gedoen nie, maar DA-kandidaat Helen Zille se hoëprofielkandidatuur kan die ANC dwing om iemand aan te kondig in 'n poging om beheer oor die metro te behou.&lt;ref name= &quot;The Helen Zille effect: ANC plans to break tradition by revealing mayoral candidate&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/citypress/politics/the-helen-zille-effect-anc-plans-to-break-tradition-by-revealing-mayoral-candidate-20251011-0935 |title= The Helen Zille effect: ANC plans to break tradition by revealing mayoral candidate |author= Dawie Boonzaaier |publisher= City Press |date= 12 Oktober 2025 |access-date= 26 Oktober 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''21 Oktober''': [[COSATU]], Suid-Afrika se grootste [[vakbond]], het gesê dat hulle nog nie besluit het watter van sy voormalige drieparty-alliansievennote hulle in die plaaslike verkiesings van 2026 moet steun nie. Dit is die eerste verkiesing waar die SAKP en ANC teen mekaar meeding, en daar word verwag dat COSATU een van die partye sal steun.&lt;ref name= &quot;COSATU yet to decide on which alliance partner to back in 2026 municipal elections&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/10/21/cosatu-yet-to-decide-on-which-alliance-partner-to-back-in-2026-municipal-elections |title= COSATU yet to decide on which alliance partner to back in 2026 municipal elections |author= Thabiso Goba |publisher= EWN |date= 21 Oktober 2025 |access-date= 26 Oktober 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''24 Oktober''': Net drie maande na sy stigting het die [[Afrika Mayibuye Movement]] (AMM) die party se eerste adjunkpresident, Nolubabalo Mcinga, weens wangedrag verwyder. Mcinga was onlangs betrokke by 'n uitval met partyleier Floyd Shivambu. Sy het ook 'n ongemagtigde vergadering namens die party met 'n reklame-firma gehad, en 'n ongemagtigde vergadering met MK-leier Jacob Zuma.&lt;ref name= &quot;Floyd Shivambu fires deputy Nolubabalo Mcinga over unsanctioned meeting with Jacob Zuma&quot;&gt;{{cite web|url= https://mg.co.za/politics/2025-10-24-floyd-shivambu-fires-deputy-nolubabalo-mcinga-over-unsanctioned-meeting-with-mk-partys-jacob-zuma/ |title= Floyd Shivambu fires deputy Nolubabalo Mcinga over unsanctioned meeting with Jacob Zuma |author= Lunga Mzangwe |publisher= Mail &amp; Guardian |date= 24 Oktober 2025 |access-date= 26 Oktober 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''27 Oktober''': Die Suid-Afrikaanse Adjunkpresident (en ANC Adjunkpresident) [[Paul Mashatile]] het partylede tydens 'n byeenkoms in [[Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit|Ekurhuleni]] meegedeel dat die ANC nie genoeg gedoen het om die lewens van Suid-Afrikaners te verbeter nie, en gesê dat die party daarvoor aanspreeklikheid moet neem. Hy het ook gevra vir beter aanstellings van staatsamptenare in die toekoms.&lt;ref name= &quot;Mashatile: ANC has failed to improve South Africa&quot;&gt;{{cite web|url= https://mg.co.za/politics/2025-10-27-mashatile-anc-has-failed-to-improve-south-africa/ |title= Mashatile: ANC has failed to improve South Africa |author= Lunga Mzangwe |publisher= Mail &amp; Guardian |date= 27 Oktober 2025 |access-date= 29 Oktober 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''3 November''': Die Suid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa het herbevestig dat die Regering van Nasionale Eenheid (RNE) sal voortgaan. Hy het verder gesê dat die 16 maande oue koalisieregering vasbeslote was om meer maniere te vind om saam te werk, en te fokus op hoe om die lewens van Suid-Afrikaners die beste te verbeter. Die aankondiging het gevolg op 'n terugtrekking (strategiese sessie) met RNE-partyleiers, sonder 'n agenda en 'n mandaat om sake privaat te hou, sodat leiers vrylik met mekaar kon praat oor hoe om die beste saam te werk in die voortgesette RNE. President Ramaphosa het gesê die terugtrekking het &quot;uitsonderlik goed verloop&quot;, dat leiers die RNE se vordering en transformasiewerk gevier het, en dat verdere sulke vergaderings sou plaasvind. Ander RNE-partyleiers het ook verklaar dat die terugtrekking 'n sukses was.&lt;ref name= &quot;‘The GNU is here to stay’: Ramaphosa&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.timeslive.co.za/politics/2025-11-03-the-gnu-is-here-to-stay-ramaphosa |title= ‘The GNU is here to stay’: Ramaphosa |author= |publisher= Times Live |date= 3 November 2025 |access-date= 7 November 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''4 November''': Die Verkiesingskommissie het bevestig dat 508 politieke partye geregistreer het om aan die plaaslike verkiesings van 2026 deel te neem. Die totaal het 62 nuwe partye sedert die laaste munisipale verkiesing ingesluit. Van die 508 partye was 295 op nasionale vlak geregistreer, terwyl 404 op provinsiale vlak geregistreer was.&lt;ref name= &quot;IEC Confirms 508 Political Parties Registered&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.enca.com/news/iec-confirms-508-political-parties-registered |title= IEC Confirms 508 Political Parties Registered |author= |publisher= eNCA |date= 4 November 2025 |access-date= 27 November 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''6 November''': Helen Zille, die federale voorsitter van die Demokratiese Alliansie (DA), het verklaar dat haar party vier voormalige senior lede van die African National Congress (ANC) in die Wes-Kaap verwelkom het om by die DA aan te sluit, insluitend Neville Delport, die ANC se voormalige provinsiale sekretaris in die Wes-Kaap. Die verskuiwing het gevolg op interne verdeeldheid in die ANC, nadat die nasionale leierskap onlangs sy provinsiale uitvoerende strukture herkonfigureer het. Zille het gesê die vier voormalige ANC-lede het die DA direk genader en verklaar dat hulle nie saamstem met die rigting waarin die ANC op pad is nie, en versoek het om by die DA aan te sluit.&lt;ref name= &quot;Helen Zille: Senior ANC WC members joining DA driven by disillusionment, not money&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/11/06/helen-zille-senior-anc-western-cape-members-joining-da-driven-by-disillusionment-not-money |title= Helen Zille: Senior ANC WC members joining DA driven by disillusionment, not money |author= Celeste Martin |publisher= EWN |date= 6 November 2025 |access-date= 8 November 2025 }}&lt;/ref&gt;

*'''5 Desember''': Die Verkiesingskommissie van Suid-Afrika het aangekondig dat hulle 'n nuwe [[podsending]]platform en 'n opgedateerde WhatsApp-kanaal in 2026 sal loods, as deel van 'n inisiatief om meer jong Suid-Afrikaners te motiveer om aan die [[Demokrasie|demokratiese proses]] deel te neem deur in verkiesings te stem.&lt;ref name= &quot;South Africa to launch elections podcast to attract young voters&quot;&gt;{{cite web|url= https://htxt.co.za/2025/12/south-africa-to-launch-elections-podcast-to-attract-young-voters/ |title= South Africa to launch elections podcast to attract young voters |author= Luis Monzon |publisher= htxt |date= 5 Desember 2025 |access-date= 6 Desember 2025 }}&lt;/ref&gt;

===2026===

*'''20 Januarie''': Leier van die Patriotiese Alliansie en Minister van Sport, Kuns en Kultuur, [[Gayton McKenzie]], het verontwaardiging ontlok oor sy optrede, wat daartoe gelei het dat Suid-Afrika onttrek het aan die 61ste Venesië Biënnale, 'n kontemporêre kunsuitstalling met 'n internasionale aanhang. McKenzie het 'n onafhanklike kuratoriale paneel se eenparige keuse van 'n werk deur die kunstenaar Gabrielle Goliath tersyde gestel. Goliath se langlopende opvoeringswerk ''Energy'' spreek temas soos geslagsgebaseerde geweld en die oorlog in Gaza aan. Dus het McKenzie se besluit vrae laat ontstaan oor of sy optrede deur sensuur en politieke inmenging gemotiveer was.&lt;ref name= &quot;South Africa pulls out of Venice Biennale after Minister McKenzie overrules curators&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2026/01/20/south-africa-pulls-out-of-venice-biennale-after-minister-mckenzie-overrules-curators |title= South Africa pulls out of Venice Biennale after Minister McKenzie overrules curators |author= Kabous Le Roux |publisher= EWN |date= 20 Januarie 2026 |access-date= 21 Januarie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''21 Januarie''': Helen Zille het bevestig dat sy nie vir nog 'n termyn as Voorsitter van die Federale Raad van die Demokratiese Alliansie sal staan nie. Zille het gesê sy is van voorneme om te fokus op haar veldtog om Johannesburg se volgende burgemeester te word, en verklaar dat sy voel haar taak is nou om te probeer om plaaslike regering te help herstel, met funksionele metro's wat Suid-Afrika as geheel bevoordeel.&lt;ref name= &quot;Zille rules out standing for another term as DA's Federal Council chair&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2026/01/21/zille-rules-out-standing-for-another-term-as-das-federal-council-chair |title= Zille rules out standing for another term as DA's Federal Council chair |author= Lindsay Dentlinger |publisher= EWN |date= 21 Januarie 2026 |access-date= 24 Januarie 2026 }}&lt;/ref&gt; 

*'''22 Januarie''': Die Suid-Afrikaanse kunstenaar Gabrielle Goliath het besluit om PA-leier en Minister van Sport, Kuns en Kultuur, Gayton McKenzie, te dagvaar oor sy besluit om haar uitstalling by die 61ste Venesië Biënnale-geleentheid te onttrek. Goliath se prokureurs het die Gauteng-afdeling van die Hooggeregshof in Pretoria gevra om te verklaar dat McKenzie se pogings om in te meng met die onafhanklike keurkomitee se besluit om haar werk te kies, te belemmer, ongrondwetlik, onwettig en ongeldig was. Hulle het die hof verder gevra om McKenzie se besluit om haar kunswerk van die geleentheid te onttrek, tersyde te stel en hom te verbied om enige verdere stappe te doen om in te meng met of te belemmer om by die 61ste Venesië Biënnale vertoon te word.&lt;ref name= &quot;Artist Gabrielle Goliath sues Gayton McKenzie over cancellation of work for Venice Biennale&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-01-22-artist-gabrielle-goliath-sues-gayton-mckn-mckenzie-over-cancellation-of-work-for/ |title= Artist Gabrielle Goliath sues Gayton McKenzie over cancellation of work for Venice Biennale |author= Niren Tolsi |publisher= ''Daily Maverick'' |date= 22 Januarie 2026 |access-date= 24 Januarie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''26 Januarie''': Die president van ActionSA, [[Herman Mashaba]], het aangekondig dat twee politieke formasies formeel met sy party saamgesmelt het, 'n stap wat hy gesê het nog 'n mylpaal in die groeiende konsolidasie van opposisiemagte voor die plaaslike regeringsverkiesing van 2026 was. Hy het aangekondig dat die Azanian Independent Community Movement en die Creatives Congress Movement saamgesmelt het, met ActionSA en sodoende ActionSA se openbare verteenwoordiging met sewe plaaslike raadslede verhoog, wat die party se nasionale totaal tot byna 150 verteenwoordigers opstoot.&lt;ref&gt;Mbalenhle Butale (26 Januarie 2026).  ActionSA boosts representation ahead of 2026 elections with new councillors. MSN, https://www.msn.com/en-za/news/other/actionsa-boosts-representation-ahead-of-2026-elections-with-new-councillors/ar-AA1V0z3V?ocid=BingNewsVerp Besoek 27 Januarie 2026.&lt;/ref&gt;

*'''31 Januarie''': Helen Zille, voorsitter  van die DA se federale raad het bekend gemaak dat die DA se interne peilings daarop dui dat die party ‘n volstrekte meerderheid in Tshwane tydens die munisipale verkiesing kan behaal.&lt;ref&gt;Van der Westhuizen, Gert. 1 Februarie 2026. DA kan Tshwane vat, wys sy eie peilings. [[Netwerk24]]. https://www.netwerk24.com/nuus/politiek/da-kan-tshwane-vat-wys-sy-eie-peilings-20260201-0912 Besoek 2 Februarie 2026.&lt;/ref&gt;

*'''4 Februarie''': Die leier van die DA, [[John Steenhuisen]], verklaar dat hy nie vir herverkiesing as die DA-party se leier in April 2026 sal staan nie. Die DA sal dus ‘n nuwe leier vir die munisipale verkiesing in 2026 verkies.&lt;ref&gt;News24,  ‘Mission accomplished’ for Steenhuisen as he bows out of DA leadership contest. 4 Februarie 2026. https://www.news24.com/politics/live-steenhuisen-briefing-on-matters-of-national-importance-20260204-0431 Besoek 7 Februarie 2026.&lt;/ref&gt;

*'''14 Februarie''': [[Willie Spies]] word as burgemeesterskandidaat van die VF+ vir die [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit]] aangekondig.&lt;ref&gt;Heyns, Tania, 14 Februarie 2026. Die politikus en die prkureur: VF+ het twee burgermeesterkandidate in Tswane. Maroela Media. https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/die-politikus-en-die-prokureur-vf-het-twee-burgemeesterskandidate-in-tshwane/  Besoek 1 Mei 2026.&lt;/ref&gt;

*'''16 Februarie''': Die leier van ActionSA, [[Herman Mashaba]], het aangekondig dat hy vir sy party se nominasie vir die burgemeestersverkiesing van Johannesburg sal meeding.&lt;ref name= &quot;Mashaba makes his move as he enters race for Joburg mayor&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/southafrica/news/mashaba-makes-his-move-as-he-enters-race-for-joburg-mayor-20260216-0582 |title= Mashaba makes his move as he enters race for Joburg mayor |author= Alex Patrick |publisher= news24 |date= 16 Februarie 2026 |access-date= 17 Februarie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''20 Februarie''': Helen Zille, die federale uitvoerende leier van die Demokratiese Alliansie, het in Johannesburg se Wyk 102 veldtog gevoer vir Bea Campbell-Cloete, wat gehoop het om die wyk se nuwe raadslid te word. Wyk 102 bestaan uit die voorstede Bryanston, Hurlingham, Blairgowrie, Bordeaux en Randburg se middestad. Indien Campbell-Cloete die wyk se volgende raadslid word, sal haar proporsionele verteenwoordiging (PR) raadslid se setel vakant word. Dit sal Zille toelaat om daardie setel te vul en by die Johannesburgse Stadsraad aan te sluit, wat Zille beplan om te doen indien die geleentheid hom voordoen. Ten spyte daarvan dat Wyk 102 tradisioneel 'n DA-vesting is, het die party gesê dat hulle niks aan die toeval oorlaat nie en steeds 'n gefokusde veldtog voer.&lt;ref name= &quot;Political chess: Ward 102 win could unlock Zille’s path to the Joburg mayoral chain&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/political-chess-ward-102-win-could-unlock-zilles-path-to-the-joburg-mayoral-chain-20260220-0464 |title= Political chess: Ward 102 win could unlock Zille’s path to the Joburg mayoral chain |author= Alex Patrick |publisher= news24 |date= 20 Februarie 2026 |access-date= 21 Februarie 2026 }}&lt;/ref&gt; Zille het daarna besluit om nie op die tadsraad te dien nie en voltyds op haar veltog te konsentreer.

*'''21 Februarie''': ActionSA het aangekondig dat hul leier, [[Herman Mashaba]], hul kandidaat vir burgemeester van Johannesburg sal wees, nadat hy as die voorkeurkandidaat uit 'n kortlys van vyf na vore gekom het.&lt;ref name= &quot;Herman Mashaba Named ActionSA Joburg Mayoral Candidate&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.enca.com/breaking-news-herman-mashaba-named-actionsa-joburg-mayoral-candidate |title= Herman Mashaba Named ActionSA Joburg Mayoral Candidate |author= |publisher= eNCA |date= 21 Februarie 2026 |access-date= 22 Februarie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''23 Februarie''': Die [[Msunduzi Plaaslike Munisipaliteit]] het tydens 'n media-inligtingsessie aangekondig dat munisipale werknemers wat verbonde is aan die uMkhonto weSizwe Party (MKP) gekoppel is aan beweerde [[sabotasie]] van die munisipaliteit se waterinfrastruktuur. Daar is opgemerk dat die watertoevoer na regeringsinstellings ingemeng is en 'n wateronderbreking tot gevolg gehad het. Die munisipaliteit het gesê die inmenging was polities gemotiveerd en het bevestig dat hulle 'n ondersoek na die saak van stapel gestuur het.&lt;ref name= &quot;MK Party-linked municipal workers accused of sabotaging Pietermaritzburg water supply&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/southafrica/news/mk-party-linked-municipal-workers-accused-of-sabotaging-pietermaritzburg-water-supply-20260223-0704 |title= MK Party-linked municipal workers accused of sabotaging Pietermaritzburg water supply |author= Sakhiseni Nxumalo |publisher= news24 |date= 23 Februarie 2026 |access-date= 24 Februarie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''26 Februarie''': 'n Voormalige ActionSA Johannesburg PR-raadslid het die party verlaat om by die Demokratiese Alliansie aan te sluit. Mandla Nyaqela het ActionSA-leier [[Herman Mashaba]] daarvan beskuldig dat hy 'n diktator is en gesê dat geen keuse of outonomie aan die partylede gegee is nie, en dat almal moes stem volgens wat Mashaba wou hê. Hy het 'n voorbeeld van 'n komende Johannesburgse raadsvergadering aangehaal om 'n adjunkburgemeester te verkies, waar hy gesê het dat alle ActionSA-raadslede aangesê is om volgens Mashaba se besluit te stem, en hy het verder beweer dat die party 'n kultus was. Ongeveer 50 ander ActionSA-lede het die party verlaat en terselfdertyd by die DA aangesluit. Die lede was meestal van [[Soweto]] en was voorheen by vyf ActionSA-takke, insluitend Dobsonville, Zondi, Jabulani, Braamfischerville en Mofolo. DA Federale uitvoerende-voorsitter en Johannesburgse burgemeesterskandidaat Helen Zille het die nuwe partylede verwelkom tydens 'n vergadering in Dobsonville, Soweto op 26 Februarie 2026, waar sy gesê het dat daar verwag word dat verskeie meer ActionSA-lede by die DA sal aansluit.&lt;ref name= &quot;Mashaba ‘is a dictator’: ActionSA councillor defects to DA, along with Soweto branches&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/southafrica/news/mashaba-is-a-dictator-actionsa-councillor-defects-to-da-along-with-soweto-branches-20260226-0650 |title= Mashaba ‘is a dictator’: ActionSA councillor defects to DA, along with Soweto branches |author= Alex Patrick |publisher= news24 |date= 26 Februarie 2026 |access-date= 26 Februarie 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;Zille welcomes former ActionSA member Mandla Nyaqela to DA&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2026/02/26/zille-welcomes-former-actionsa-member-mandla-nyaqela-to-da |title= Zille welcomes former ActionSA member Mandla Nyaqela to DA |author= Alpha Ramushwana |publisher= EWN |date= 26 Februarie 2026 |access-date= 26 Februarie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''27 Februarie''': Die burgemeester van Kaapstad, [[Geordin Hill-Lewis]], het aangekondig dat hy vir die posisie van Leier van die Demokratiese Alliansie sal staan. Met die bekendstelling van sy veldtog in Elsie's River het hy gesê dat hy 'n diep liefde vir Suid-Afrika het en die land wil laat werk. Sy kandidatuur vir die rol is genomineer deur mede-DA-lid en Minister van Basiese Onderwys, [[Siviwe Gwarube]], wat gesê het sy doen dit met oortuiging en glo in 'n nuwe generasie leiers. By die aankondiging het senior partylede die DA se beduidende voortgesette suksesse met regering en dienslewering in Kaapstad uitgelig.&lt;ref name= &quot;Time to renew — Hill-Lewis declares bid for DA’s top job&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-02-27-time-to-renew-hilllewis-declares-bid-for-das-top-job/ |title= Time to renew — Hill-Lewis declares bid for DA’s top job |author= Alpha Ramushwana |publisher= [[Daily Maverick]] |date= 27 Februarie 2026 |access-date= 28 Februarie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''27 Februarie''': Die Demokratiese Alliansie (DA) se Gautengse Wetgewerleier, [[Solly Msimanga]], het bevestig dat hy 'n nominasie aanvaar het om vir die posisie van DA Federale Voorsitter te staan. By sy aankondiging in Pretoria het Msimanga, wat die party sedert 2023 in die Gautengse Wetgewer gelei het, gesê hy is nederig oor die nominasie en gesê dat hy dit nie vir titel of prestige aanvaar nie, maar vir 'n doel. Hy het hom daartoe verbind om te werk om die aantal DA-burgemeesters buite die Wes-Kaap te verhoog.&lt;ref name= &quot;Geordin Hill-Lewis, Solly Msimanga Enter DA Leadership Race&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.enca.com/news-top-stories/geordin-hill-lewis-solly-msimanga-enter-da-leadership-race |title= Geordin Hill-Lewis, Solly Msimanga Enter DA Leadership Race |author= |publisher= eNCA |date= 27 Februarie 2026 |access-date= 1 Maart 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''28 Februarie''': Daar is berig dat Suid-Afrikaners die meerderheid van die politieke skenkings wat vir die tydperk September tot Desember 2025 verklaar is, aan die Demokratiese Alliansie gegee het. Van die totale veldtogbefondsing wat aan die vyf politieke partye gegee is wat skenkings vir daardie tydperk verklaar het, het Suid-Afrikaanse skenkers meer as 89% aan die DA gegee.&lt;ref name= &quot;DA gets lion’s share of R35m political donations declared for September to December&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/da-gets-lions-share-of-r35m-political-donations-declared-for-september-to-december-20260227-1143 |title= DA gets lion’s share of R35m political donations declared for September to December |author= Jan Gerber |publisher= news24 |date= 28 Februarie 2026 |access-date= 2 Maart 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''1 Maart''': Die [[Demokratiese Alliansie]] het verklaar dat, gebaseer op vorige kiesersopkomsdata, indien 490 000 geregistreerde DA-kiesers in Johannesburg in die munisipale verkiesings opdaag en op beide stembriewe vir die DA stem, die party 'n volstrekte meerderheid in die Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit sou verseker.&lt;ref name= &quot;DA needs 490000 voters to win outright majority in Joburg, says Zille&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.businessday.co.za/politics/2026-03-01-da-needs-490000-voters-to-win-outright-majority-in-joburg-says-zille/ |title= DA needs 490000 voters to win outright majority in Joburg, says Zille |author= Hajra Omarjee |publisher= Business Day |date= 1 Maart 2026 |access-date= 4 Maart 2026 }}&lt;/ref&gt; 

*'''3 Maart''': Meer aankondigings is gemaak met betrekking tot diegene wat vir topposisies in die DA se Federale Uitvoerende Gesag staan. Die party se Nasionale Vergadering Huisvoorsitter [[Werner Horn]] en Adjunkminister van Finansies [[Ashor Sarupen]] het veldtogte vir die rol van Federale Raadsvoorsitter van stapel gestuur.&lt;ref name= &quot;After Zille: The battle for the DA’s power engine begins&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/after-zille-the-battle-for-the-das-power-engine-begins-20260303-0528 |title= After Zille: The battle for the DA’s power engine begins |author= Velani Ludidi |publisher= news24 |date= 3 Maart 2026 |access-date= 4 Maart 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''9 Maart''': Die Verkiesingskommissie het begin met 'n landwye poging vir aanlyn kieserregistrasie. Die Kommissie het alle in aanmerking komende burgers aangemoedig om sy OVK-selfbedieningsportaal te gebruik om te registreer, hul besonderhede op te dateer en hul kieserstatus aanlyn na te gaan, voor die verkiesingsdag. Verder het die Kommissie ook begin om sy registrasieveldtogte en burgerlike opvoedingspogings by skole en universiteite te verhoog.&lt;ref name= &quot;IEC Pushes Online Voter Registration Ahead Of 2026 Municipal Polls&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.enca.com/news-top-stories/iec-pushes-online-voter-registration-ahead-2026-municipal-polls |title= IEC Pushes Online Voter Registration Ahead Of 2026 Municipal Polls |author= |publisher= eNCA |date= 9 Maart 2026 |access-date= 14 Maart 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''1 April''': Daar is berig dat die Verkiesingskommissie van Suid-Afrika (OVK) besig was om meer as 70 000 werknemers te werf en op te lei om te help met die registrasienaweek wat op 20 en 21 Junie 2026 plaasvind. Die OVK het sy verkiesingslogo en slagspreuk, &quot;Get Up, Show Up, Vote&quot;, by die Gallagher-konferensiesentrum onthul. OVK-voorsitter Mosotho Moepya het gesê albei is ontwerp om die jeugstem te lok.&lt;ref name= &quot;IEC to recruit over 70k staffers to oversee voter registration weekend&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2026/04/01/iec-to-recruit-over-70k-staffers-to-oversee-voter-registration-weekend |title= IEC to recruit over 70k staffers to oversee voter registration weekend |author= Alpha Ramushwana |publisher= EWN |date= 1 April 2026 |access-date= 4 April 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''3 April''': [[News24]] het berig oor hoe die DA-kandidaat vir Johannesburg se burgemeester, Helen Zille, 'n nuwe soort veldtog voer - een wat humor en [[sosiale media]] gebruik om ernstige infrastruktuurkwessies aan te spreek. Zille het gesê sy voer 'n digitale-eerste veldtog wat 'n aanpassing was van hoe die verbruik van nuus en media in die algemeen as gevolg van tegnologie ontwikkel het. Sy het haar jong veldtogspan geprys vir innoverend wees en vir enigiets gereed wees, wat die veldtoginhoud prettig maak. news24 het ook opgemerk hoe die ANC-beheerde Stad Johannesburg aandag gegee het aan infrastruktuurkwessies onmiddellik nadat Zille se veldtog inhoud daaroor vrygestel het. Dit, ten spyte daarvan dat dieselfde probleme reeds deur inwoners deur amptelike kanale aangemeld is.&lt;ref name= &quot;TikTok and trenches: Zille’s digital election campaign stunts shake up Joburg politics&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/southafrica/news/tiktok-and-trenches-zilles-digital-election-campaign-stunts-shake-up-joburg-politics-20260402-1228 |title= TikTok and trenches: Zille’s digital election campaign stunts shake up Joburg politics |author= Alex Patrick |publisher= news24 |date= 3 April 2026 |access-date= 4 April 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''12 April''': Tydens die [[Demokratiese Alliansie Federale Kongres van 2026]] is [[Geordin Hill-Lewis]] as Federale Partyleier verkies en [[Solly Msimanga]] as die party se federale voorsitter. [[Solly Malatsi]], [[Cilliers Brink]] en [[Siviwe Gwarube]] is verkies as die drie adjunk-federale voorsitters. [[Ashor Sarupen]] is verkies tot voorsitter van die Federale Raad met JP Smith, Thomas Walters en Carl Pophaim as sy adjunkte.&lt;ref name=&quot;MGResults&quot;&gt;{{Cite web |last=Bega |first=Sheree |date=2026-04-12 |title=Hill-Lewis takes helm of DA leadership |url=https://mg.co.za/politics/2026-04-12-hill-lewis-takes-helm-of-da-leadership/ |access-date=2026-04-12 |website=The Mail &amp; Guardian |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt;  Die federale leierskap wat by hierdie kongres verkies is, sal die party na die 2026 Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing lei.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kotze |first=Dirk |date=2026-02-10 |title=South Africa’s biggest opposition party will head to municipal elections with new leaders: what does it all mean? |url=http://theconversation.com/south-africas-biggest-opposition-party-will-head-to-municipal-elections-with-new-leaders-what-does-it-all-mean-275404 |access-date=2026-02-22 |website=The Conversation |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

*'''12 April''': Die drie partye [[Build One South Africa]], [[GOOD]] en [[RISE Mzansi]] kondig aan dat die samesmelting bekend as [[Unite for Change]] op ys te plaas en gesê dat &quot;dit nie effektief geïmplementeer kan word onder die druk van 'n verkiesingsveldtog nie. Gevolglik het die partye bepaal dat die beste opsie is om individueel aan die plaaslike regeringsverkiesing van 2026 deel te neem en daarna konsolidasie na te streef&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ludidi |first=Velani |title=‘Unite for Change’ stalls as BOSA breaks ranks with new merger |url=https://www.news24.com/southafrica/news/unite-for-change-stalls-as-bosa-breaks-ranks-with-new-merger-20260414-1093 |access-date=2026-04-14 |website=News24 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

*'''16 April''': Die leier van die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF), Julius Malema, is tot vyf jaar tronkstraf gevonnis nadat hy skuldig bevind is aan aanklagte wat verband hou met die onwettige besit van 'n [[vuurwapen]] en ammunisie, die openbare afvuur van 'n vuurwapen en roekelose bedreiging. Die dade is deur Malema tydens 'n saamtrek gepleeg. Daar is bevind dat hierdie dade deur Malema voor die geleentheid beplan is. Malema is ook onbevoeg verklaar om 'n vuurwapen te besit. Vonnisoplegging het in die Oos-Londense Landdroshof plaasgevind.&lt;ref name= &quot;Julius Malema sentenced to direct imprisonment and fines&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.citizen.co.za/news/south-africa/courts/julius-malema-sentenced-to-direct-imprisonment-and-fines/ |title= Julius Malema sentenced to direct imprisonment and fines |author= Vhahangwele Nemakonde and Molefe Seeletsa |publisher= The Citizen |date= 16 April 2026 |access-date= 16 April 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''30 April''': President Cyril Ramaphosa het die datum van die verkiesing aangekondig, dit sal op 4 November 2026 plaasvind.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-04-30-save-the-date-4-november-local-government-election-date-announced-by-ramaphosa/|title=Save the date: 4 November local government election date announced by Ramaphosa|last=O'Regan|first=Victoria|date=2026-04-30|website=Daily Maverick|language=en|access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

* '''5 Mei:''' [[Fadiel Adams]], parlementslid en stigter en leier van die [[National Coloured Congress]]], is deur die Taakspan vir Politieke Moorde (PKTT) in hegtenis geneem op aanklagte van bedrog en die verydeling of belemmering van die regsproses. Die polisie het verklaar dat &quot;die taakspan ontdek het dat mnr. Adams ingemeng het met die nou veroordeelde en gevonnisde huurmoordenaar op 'n baie sensitiewe en gevorderde stadium van die polisie se ondersoek. Hierdie inmenging was in verband met die moordsaak van voormalige ANC Jeugliga sekretaris-generaal, Sindiso Magaqa, wat in Julie 2017 in Umzimkhulu in KwaZulu-Natal vermoor is &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Eyaaz |date=2026-05-05 |title=MP Fadiel Adams fails to surface as an arrest warrant is issued in the Sindiso Magaqa case |url=https://mg.co.za/politics/2026-05-05-mp-fadiel-adams-fails-to-surface-as-an-arrest-warrant-is-issued-in-the-sindiso-magaqa-case/ |access-date=2026-05-29 |website=The Mail &amp; Guardian |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt;

* '''8 Mei:''' Die konstitusionele hof beslis dat die Parlement se stemming in 2022 om nie die verslag van die Phala Phala-saak na 'n onafhanklike paneel te verwys soos deur die reëls van die Nasionale Vergadering beoog nie, ongrondwetlik was en tersyde gestel is en gelas het dat afsettingsverrigtinge teen President plaasvind. Human Rights Watch neem kennis van die vlaag van xenofobiese geweld wat stede soos Durban, Pretoria en Johannesburg oorstroom het, gelei deur vigilante groepe soos [[March and March]]. March and March se leier, [[Jacinta Ngobese-Zuma]], het bewerings van [[xenofobie]] ontken en eerder herhaal dat die organisasie se doel is om die regering onder druk te plaas om strenger immigrasiewette af te dwing.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nene |first=Ntuthuzelo |title=March and March Movement leader denies xenophobia accusations over rallies |url=https://www.ewn.co.za/2026/05/24/march-and-march-movement-leader-denies-xenophobia-accusations-over-rallies#state=0bbea3ee-cc74-4c65-974c-b01f69cecab8&amp;session_state=91b3ef5e-f770-92d9-6d32-6ab4dfb6776e&amp;iss=https://sso.primedia-service.com/realms/EWN&amp;code=786b624c-5d33-7ffd-6a69-f27eb97d4561.91b3ef5e-f770-92d9-6d32-6ab4dfb6776e.7865df4f-044e-4ac4-9da8-d9dfb92948ff |access-date=2026-05-28 |website=EWN |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-05-20 |title=South Africa: New Waves of Xenophobic Attacks {{!}} Human Rights Watch |url=https://www.hrw.org/news/2026/05/20/south-africa-new-waves-of-xenophobic-attacks |access-date=2026-05-28 |language=en}}&lt;/ref&gt; 

* '''28 Mei:''' Die Demokratiese Alliansie het geskiedenis gemaak deur 'n munisipale wyksetel in [[Evaton]], [[Emfuleni Plaaslike Munisipaliteit|Emfuleni]] te wen. Hulle het die 100% swart dorpswyk van die ANC afgeneem in 'n tussenverkiesing vir die eerste keer in die demokratiese geskiedenis.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sussman |first=Wayne |date=2026-05-28 |title=DA makes history with first Gauteng township ward victory in Evaton West |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-05-28-da-makes-history-with-first-gauteng-township-ward-victory-in-evaton-west/ |access-date=2026-05-28 |website=Daily Maverick |language=en}}&lt;/ref&gt;

*'''7 Junie''': Wes-Kaapse LPV en [[GOOD]]-sekretaris-generaal Brett Herron is aangekondig as die burgemeesterskandidaat van Kaapstad vir beide GOOD en [[RISE Mzansi]].&lt;ref name= &quot;Brett Herron announced as joint GOOD and Rise Mzansi mayoral candidate for Cape Town&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2026/06/07/brett-herron-announced-as-joint-good-and-rise-mzansi-mayoral-candidate-for-cape-town |title= Brett Herron announced as joint GOOD and Rise Mzansi mayoral candidate for Cape Town |author= Thabiso Goba |publisher= EWN |date= 7 Junie 2026 |access-date= 7 Junie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''18 Junie''': Die Speaker van die Nasionale Vergadering, [[Thoko Didiza]], het die aanklagte van minagting van die Parlement teen die EFF-leier [[Julius Malema]] na die Komitee vir Bevoegdhede en Voorregte verwys. Dit was as gevolg van Malema se voortgesette weiering om om verskoning te vra vir die gebruik van sy platform om 'n regter te ondervra wat in 2019 teen die EFF beslis het. Malema is beveel om om verskoning te vra nadat die Parlement in 2021 'n aanbeveling van die Etiekkomitee aangeneem het dat hy dit moes doen.&lt;ref name= &quot;Malema in trouble in Parliament for flouting 5-year-old order to apologise to judge&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/malema-in-trouble-in-parliament-for-flouting-5-year-old-order-to-apologise-to-judge-20260618-0989 |title= Malema in trouble in Parliament for flouting 5-year-old order to apologise to judge |author= Suné Payne |publisher= news24 |date= 18 Junie 2026 |access-date= 20 Junie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*[[Lêer:Electoral Commission Voter Registration Sign in Cape Town, for the 2026 South African Local Elections.jpg|duimnael|Kiesersregistrasieplakaat van die Verkiesingskommissie in Kaapstad vir die 2026 Suid-Afrikaanse Plaaslike Verkiesings.]]'''20 Junie''': Die Verkiesingskommissie het 'n kieserregistrasienaweek aangebied en stemlokale regoor Suid-Afrika oopgemaak om in aanmerking komende burgers 'n gerieflike geleentheid te gee om te registreer, hul besonderhede op te dateer of te kyk of hulle op die kieserslys verskyn, voor die November-verkiesings. Die Kommissie het ook bevestig dat Suid-Afrikaners aanlyn kan registreer of hul besonderhede kan opdateer deur middel van sy Kiesersinligtingsportaal.&lt;ref name= &quot;It's voter registration weekend: Here's five things you need to know&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2026/06/19/its-voter-registration-weekend-heres-five-things-you-need-to-know |title= It's voter registration weekend: Here's five things you need to know |author= Thandoluhle Ngcobo |publisher= EWN |date= 19 Junie 2026 |access-date= 20 Junie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''22 Junie''': Die Verkiesingskommissie het die resultate van sy suksesvolle kieserregistrasienaweek aangekondig. Dit het gesê dat ongeveer 90% van die registrasies by fisiese stemlokale plaasgevind het, en dat jong Suid-Afrikaners en nuwe kiesers die meerderheid van die registrasies uitgemaak het.&lt;ref name= &quot;IEC Announces Voter Registration Weekend Results&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.enca.com/news-top-stories-videos/watch-iec-announces-voter-registration-weekend-results |title= IEC Announces Voter Registration Weekend Results |author= |publisher= eNCA |date= 22 Junie 2026 |access-date= 23 Junie 2026 }}&lt;/ref&gt; Die Kommissie het gesê dat hulle 'n totaal van 2,9 miljoen registrasies oor die naweek aangeteken het - 'n verbetering teenoor die 1,7 miljoen geregistreerdes gedurende die registrasienaweek tydens die 2021 plaaslike verkiesings. Verder was 477 174 (16%) van die geregistreerdes nuwe kiesers. Die totale aantal geregistreerde Suid-Afrikaanse kiesers na die naweek was 28,5 miljoen. Die Kommissie het bevestig dat 'n tweede kiesersregistrasienaweek sou plaasvind, van 1 tot 2 Augustus.&lt;ref name= &quot;IEC recorded 2.9-million voter registration transactions this weekend&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.timeslive.co.za/politics/2026-06-22-iec-recorded-29-million-voter-registration-transactions-this-weekend/ |title= IEC recorded 2.9-million voter registration transactions this weekend |author= Sisanda Mbolekwa |publisher= Times LIVE |date= 22 Junie 2026 |access-date= 23 Junie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''24 Junie''': ANC Minister van Finansies, [[Enoch Godongwana]], het die ANC Johannesburg Burgemeester, [[Dada Morero]], in kennis gestel van planne om die oordrag van fondse van die nasionale regering na Johannesburg te stop, effektief vanaf Vrydag 26 Junie 2026, tensy 'n bevredigende verduideliking van waarom dit nie moet gebeur nie, voor dan deur die Tesourie ontvang is. Dit het gevolg op Godongwana wat in April 2026 aan Morero geskryf het, hom in kennis gestel het van oortredings van die Munisipale Finansiële Bestuurswet, en gedreig het om befondsingsoordragte (R8 miljard in billike deelinkomste) af te sny. Die Stad Johannesburg het teen die wense van die Tesourie voortgegaan met 'n begroting en het nie voldoende verduidelikings vir sy finansiële praktyke ingedien nie, volgens Godongwana. As sodanig het die Minister sy voorneme verklaar om voort te gaan met die beëindiging van oordragte, deur Artikel 216(2) van die Grondwet in te roep. Die Demokratiese Alliansie het met regstappe teen die Minister van Finansies gedreig tensy hy ingryp om te probeer om die finansiële situasie in Johannesburg op te los.&lt;ref name= &quot;Godongwana plans to stop transfer of funds to Joburg after it adopted unfunded budget&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/southafrica/godongwana-plans-to-stop-transfer-of-funds-to-joburg-after-it-adopted-unfunded-budget-20260624-1219 |title= Godongwana plans to stop transfer of funds to Joburg after it adopted unfunded budget |author= Jenna Verster |publisher= news24 |date= 24 Junie 2026 |access-date= 25 Junie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''30 Junie''': President Cyril Ramaphosa het kabinetsveranderinge aangekondig. Voormalige ANC-minister [[Dina Pule]] is aangestel om die pos van Minister van Maatskaplike Ontwikkeling te vul wat vakant gelaat is deur die ontslag van Sisisi Tolashe. Talle veranderinge is op versoek van die Demokratiese Alliansie aangebring, as 'n formele lid van die RNE. Voormalige partyleier [[John Steenhuisen]] is verskuif na die posisie van Adjunkminister van Handel, Nywerheid en Mededinging. [[Willie Aucamp]] vervang hom as Minister van Landbou. [[David Maynier]], wat voorheen as Wes-Kaapse Provinsiale Minister van Onderwys gedien het, vervang Aucamp in sy vorige rol as Minister van Bosbou, Visserye en die Omgewing. Ander DA-aanstellings was [[Alexandra Abrahams]] as Adjunkminister van Elektrisiteit en Energie, [[Jack Bloom]] as Adjunkminister van Water en Sanitasie, en [[Yusuf Cassim]] as Adjunkminister van Hoër Onderwys.&lt;ref name= &quot;Ramaphosa announces cabinet reshuffle&quot;&gt;{{cite web|url= https://businesstech.co.za/news/government/865094/ramaphosa-announces-cabinet-reshuffle/ |title= Ramaphosa announces cabinet reshuffle |author= |publisher= BusinessTech |date= 30 Junie 2026 |access-date= 2 Julie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''3 Julie''': Ernstige watertekorte wat vir verskeie weke in [[Ratanda]], die [[Lesedi Plaaslike Munisipaliteit]], veroorsaak intense diensleweringsprotesoptogte. Betogers versper hoofroetes en stop ekonomiese aktiwiteit. Toenemende geweld het gelei tot die brand van die burgemeester se huis en die plundering van nabygeleë besighede. Botsings tussen wetstoepassing en inwoners lei daartoe dat die polisie rubberkoeëls afvuur.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-07-03 |title=IPID investigates shooting as tensions rise in Ratanda - eNCA |url=https://www.enca.com/top-stories/ipid-investigates-shooting-tensions-rise-ratanda |access-date=2026-07-03 |website=www.enca.com |language=en}}&lt;/ref&gt;
*'''25 Julie''': Die [[Ekonomiese Vryheidsvegters]] (EFF) het sy verkiesingsmanifes bekend gestel en sy burgemeesterskandidate vir die munisipale verkiesing aangekondig tydens die party se 13de verjaardagviering by die Thohoyandou-stadion in [[Thohoyandou]]. Die party het die [[Verenigde Nasies]] se spesiale rapporteur oor die reg op gesondheid, dr. [[Tlaleng Mofokeng]], as sy burgemeesterskandidaat vir die Stad Johannesburg aangewys. Die party het ook EFF-nasionale voorsitter [[Nontando Nolutshungu]] vir die Stad Kaapstad, [[Omphile Maotwe]] vir die Stad Tshwane, [[Hlengiwe Mkhaliphi]] vir eThekwini, voormalige raadspeaker Nthabiseng Tshivenga vir die Stad Ekurhuleni, [[Sam Matiase]] vir Mangaung, [[Sinawo Thambo]] vir Nelson Mandelabaai en Mkhululi Dlevu vir Buffalo City aangewys. Die party het verder kandidate vir verskeie &quot;strategiese&quot; munisipaliteite aangekondig, waaronder Lawrence Mapoulo vir Polokwane, party-adjunkpresident [[Godrich Gardee]] vir Mbombela, Israel Monaise vir Rustenburg en [[Florence Tito]] vir Sol Plaatje.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.citizen.co.za/news/south-africa/politics/eff-2026-mayoral-candidates-eight-metropolitan-municipalities/|title=Here are the EFF's 2026 mayoral candidates for the eight metropolitan municipalities|last=Westerdale|first=Jarryd|date=2026-07-25|website=The Citizen|language=en|access-date=2026-07-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ewn.co.za/in-pics-eff-2026-local-government-elections-manifesto/|title=IN PICS {{!}} EFF 2026 local government elections manifesto|website=EWN|language=en|access-date=2026-07-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/politics/2026-07-25-eff-deploys-top-brass-to-key-metros-as-malema-unveils-mayoral-candidates/|title=EFF deploys top brass to key metros as Malema unveils mayoral candidates|last=Tandwa|first=Lizeka|date=2026-07-25|website=TimesLIVE|language=en|access-date=2026-07-25}}&lt;/ref&gt;

*'''29 Julie 2026''': Die SA Verkiesingskommissie het aangekondig dat die totale aantal geregistreerde politieke partye in die aanloop tot die plaaslike verkiesings 620 bereik het. Dit verteenwoordig 'n toename van meer as 100 partye sedert Maart dieselfde jaar. Die Kommissie het ook verklaar dat 76 partye en 39 onafhanklike kandidate begin het om hul Aanlyn Kandidaatnominasiestelsel (ONCS) te gebruik. Die Verkiesingskommissie het ook bevestig dat hulle, gebaseer op aanvraag, op 'n totaal van 23 699 stemlokale vir die 2026-verkiesings besluit het. Laastens het die Kommissie bevestig dat hul tweede en laaste kieserregistrasienaweek oor 1 en 2 Augustus 2026 gehou sal word.&lt;ref name= &quot;Get the party started: SA’s ballot paper now has 620 to choose from&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/get-the-party-started-sas-ballot-paper-now-has-620-to-choose-from-20260729-0902 |title= Get the party started: SA’s ballot paper now has 620 to choose from |author= Siyamtanda Capa |publisher= news24 |date= 29 Julie 2026 |access-date= 30 Julie 2026 }}&lt;/ref&gt;

*'''1 Augustus 2026''': Die Verkiesingskommissie het aangekondig dat hulle gedurende die eerste dag van hul tweede registrasienaweek 'n verdere 30 000 nuwe kieserregistrasies aangeteken het.&lt;ref name= &quot;Final voter registration weekend sees 238,000 transactions by midday, says IEC&quot;&gt;{{cite web|url= https://insidemetros.co.za/2026/08/01/final-voter-registration-weekend-sees-238000-transactions-by-midday-says-iec/ |title= Final voter registration weekend sees 238,000 transactions by midday, says IEC |author= |publisher= Inside Metros |date= 1 Augustus 2026 |access-date= 2 Augustus 2026 }}&lt;/ref&gt; 

*'''3 Augustus 2026''': Die Verkiesingskommissie het bevestig dat oor die twee dae van hul laaste kieserregistrasienaweek 'n totaal van 299 000 nuwe kieserregistrasies aangeteken is. Daarom was die totale nuwe kieserregistrasies oor die twee registrasienaweke 754 000. Die Kommissie het bevestig dat die totale geregistreerde kiesers ongeveer 29 miljoen was, en dat aanlynregistrasie op 7 Augustus 2026 sou sluit.&lt;ref name= &quot;IEC adds 754 000 new voters over two registration weekends&quot;&gt;{{cite web|url= https://mg.co.za/news/south-africa/2026-08-03-iec-adds-754-000-new-voters-over-two-registration-weekends/ |title= IEC adds 754 000 new voters over two registration weekends |author= Nkateko Joseph Mabasa |publisher= Mail &amp; Guardian |date= 3 August 2026 |access-date= 4 Augustus 2026 }}&lt;/ref&gt; 

*'''4 Augustus 2026''': Nadat hy beheer oor die partyfinansies geneem het, het Jacob Zuma [[John Hlophe]] as uMkhonto weSizwe Party (MKP) se Eerste Adjunkpresident afgedank en sy eie seun, Duduzane Zuma, in die rol aangestel. Verder het Jacob Zuma sy langdurige bondgenoot Nathi Nhleko uit die rol van Nasionale Voorsitter van die party verwyder en hom met Mxolisi Phakathi vervang.&lt;ref name= &quot;Zuma dumps Hlophe, appoints son Duduzane as MK Party's first deputy president&quot;&gt;{{cite web|url= https://mg.co.za/politics/2026-08-04-zuma-dumps-hlophe-appoints-son-duduzane-as-mk-party-s-first-deputy-president/ |title= Zuma dumps Hlophe, appoints son Duduzane as MK Party's first deputy president |author= |publisher= Mail &amp; Guardian |date= 4 Augustus 2026 |access-date= 6 Augustus 2026 }}&lt;/ref&gt;

* '''8 Augustus 2026''': Die Demokratiese Alliansie (DA) het amptelik sy manifes vir die plaaslike verkiesings bekendgestel. Die bekendstelling van die Nasionale Manifes vir die Verkiesing 2026 is in [[Johannesburg]] gehou, met die hooftoespraak gelewer deur partyleier [[Geordin Hill-Lewis]]. Voorheen het die manifes werkswinkels onder die DA se lede ondergaan en die week voor die bekendstellingsgeleentheid deur die DA se Federale Raad goedgekeur. By die bekendstelling het die DA Nasionale Tesourie-data, munisipale ouditstatistieke en infrastruktuurmetrieke gebruik om te ondersoek hoe dit, in tegniese terme, sou verbind tot die verbetering van dienslewering. Die tegniese bloudruk het gefokus op die afbakening van nutsdienste-inkomste om in infrastruktuurontwikkeling te belê, die beëindiging van die kaderontplooiing waarop ander partye staatgemaak het, en die aanstelling van personeel op grond van meriete, insluitend finansiële kundiges, beplanners en ingenieurs.&lt;ref name= &quot;DA Sets National Manifesto Launch For 8 August 2026&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.da.org.za/2026/07/da-sets-national-manifesto-launch-for-08-august-2026 |title= DA Sets National Manifesto Launch For 8 Augustus 2026 |author= |publisher= Democratic Alliance |date= 22 July 2026 |access-date= 12 Augustus 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;From promises to prescriptions: How DA’s manifesto got granular on fixing municipalities&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/from-promises-to-prescriptions-how-das-manifesto-got-granular-on-fixing-municipalities-20260808-0953 |title= From promises to prescriptions: How DA’s manifesto got granular on fixing municipalities |author= Norman Masungwini |publisher= news24 |date= 9 Augustus 2026 |access-date= 12 Augustus 2026 }}&lt;/ref&gt;

==Meningspeilings==
{| class=&quot;wikitable sortable mw-datatable&quot; style=&quot;text-align:center;font-size:90%;line-height:14px;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot;|Peilingsorganisasie
! rowspan=&quot;2&quot;|Veldwerkdatum
! rowspan=&quot;2&quot;|Steekproef-&lt;br&gt;grootte
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:50px;&quot; |[[African National Congress|ANC]]
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:60px;&quot; |[[Demokratiese Alliansie|DA]]
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:50px;&quot; |[[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|MK]]
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:50px;&quot; |[[Ekonomiese Vryheidsvegters|EFF]]
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:50px;&quot; |[[Inkatha Vryheidsparty|IVP]]
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:50px;&quot; |[[Vryheidsfront Plus|VF+]]
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:50px;&quot; |[[ActionSA|ASA]]
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:50px;&quot; |[[Patriotic Alliance|PA]]
! rowspan=&quot;2&quot; class=&quot;unsortable&quot; |[[Lys van politieke partye in Suid-Afrika|Ander]]
! rowspan=&quot;2&quot;|Onseker{{Efn|Sluit onthouding en geen-antwoord reaksies in}}
! rowspan=&quot;2&quot; data-sort-type=&quot;number&quot;|Voorsprong
|-
! data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;background:#016936;&quot;|
! data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;background:#001489;&quot;|
! data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;background:#000000;color:#FFFFFF;&quot;|
! data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;background:#DE3831;&quot;|
! data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;background:#C60800;&quot;|
! data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;background:#FF8200;&quot;|
! data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;background:#003D7C;&quot;|
! data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;background:#00A651;&quot;|
|-
|Social Research Foundation/The Common Sense&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thecommonsense.co.za/Polls/anc-leads-da-by-11-points-in-latest-poll|title=ANC loop DA met 11 punte voor in jongste peiling
|website=The Common Sense}}&lt;/ref&gt;
|Maart 2026
|2&amp;nbsp;222
|style=&quot;background:#CCFFCC;&quot;|'''39%'''
|28%
|10%
|6%
|5%
|4%
|3%
|3%
|N.v.t.
|N.v.t
|style=&quot;background:#CCFFCC;&quot;|11
|-
|}
{{notelist}}

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

{{Verkiesings in Suid-Afrika}}

[[Kategorie:Verkiesings in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>pumno7tdmz7k64szce9uhqpecg6dlyb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pilibhit-tierreservaat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>454920</id>
    <revision>
      <id>2924870</id>
      <parentid>2901925</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T22:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7267" sha1="knhgu0osf3wsssk5u0w1tp6wo14d90o" xml:space="preserve">[[Lêer:Range_map_of_Pilibhit_Tiger_Reserve.jpg|regs|duimnael|300x300px|Die omvang van die Pilibhit-reservaatgebied in groen aangedui, met die Sharda sagar-dam en Nepalese grens aan die noordekant.]]
Die '''Pilibhit-tierreservaat''', geleë in die noorde van [[Indië]], is een van die smalste maar mees boomryke tierreservate met reuse blaardakke, en bestaan uit terreine wat oor 'n hoefystervormige landskap versprei is.&lt;ref name=&quot;the most narrowly-forested reserve&quot;&gt;{{Cite web |url= https://dfe.gov.in/uploads/documents/pilibhit_tiger_reserve_coimbatore.pdf|title=field experience of Pilibhit tiger reserve}}&lt;/ref&gt; 

Die reservaat is bekend vir 'n geraamde [[tier]]&lt;nowiki&gt;digtheid&lt;/nowiki&gt; van 10,8 per 100&amp;nbsp;km²-area.{{Voetnota|(totale aangetekende tiere in die kerngebied / area in vierkante kilometer)*100}} Die reservaat beslaan 'n totale oppervlakte van 730,24&amp;nbsp;km², waarvan 97,6% (712,88&amp;nbsp;km²) in die Pilibhit-distrik en 2,4% (17,36&amp;nbsp;km²) in die Sjahjahanpoer-distrik lê, albei in die Rohilkhand-streek van [[Uttar Pradesh]].&lt;ref name=&quot;district wise area percentage&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dfe.gov.in/uploads/documents/pilibhit_tiger_reserve_coimbatore.pdf#:~:text=PilibhitTiger%20Reserve%20has%20won%20the%20first%20ever,in%20just%20four%20years%20from%202014%2D18%20period.|title=district wise area percentage of Pilibhit tiger reserve|publisher=Central Academy for state forest service}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chanchani 2015&quot;&gt;{{Cite journal |last=Chanchani, P. |year=2015 |title=Pilibhit tiger reserve: conservation opportunities and challenges |url=https://www.epw.in/journal/2015/20/reports-states-web-exclusives/pilibhit-tiger-reserve.html |url-status=live |journal=Economic and Political Weekly |volume=50 |issue=20 |page=19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818135804/https://www.epw.in/journal/2015/20/reports-states-web-exclusives/pilibhit-tiger-reserve.html |archive-date=18 Augustus 2023 |access-date=18 Augustus 2023}}&lt;/ref&gt; 

Ongeveer 21% van die Pilibhit-distrik se totale geografiese gebied val binne die perke van die reservaat, wat dit in die kategorie van Uttar Pradesh se mees [[woud|bosryke]] distrikte plaas. Dit bestaan uit die Himalaja-laaglandgebied langs die [[Indië|Indo]]-[[Nepal|Nepalese]] grens in die hoërliggende noordelike vlaktes. Die habitat word deur langgras-grasvelde, salawoude (''Shorea robusta'') en die moeras-ekostelsel gekenmerk, wat deur gereelde oorstromings uit aanliggende riviere, waterlopies en mere tydens die reënseisoene onderhou word. Die Sharda sagar-dam, wat oor 'n afstand van 22&amp;nbsp;km (14&amp;nbsp;myl) strek, is aan die rand van die reservaat geleë.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://projecttiger.nic.in/pilibhit.htm |title=Pilibhit tiger reserve |website=Reserve Guide – Project Tiger Reserves In India |publisher=National Tiger Conservation Authority |access-date=29 Februarie 2012}}&lt;/ref&gt; 

Die kerngebied van die reservaat bevat 35 spesies [[Soogdier|soogdiere]],&lt;ref name=&quot;Mammals&quot;&gt;{{Cite web|url=https://mee-tr.wii.gov.in/Home/Geospatial/pilibhit-tiger-reserve#process|title=Pilibhit tiger reserve - mammals}}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 556 [[Voël|voëlspesies]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://upforest.gov.in/web/forestnew/upfd_PTR.aspx|title=556 birds species|website=Govt. of Uttar Pradesh|archive-url= https://web.archive.org/web/20200124101744/http://upforest.gov.in/web/forestnew/upfd_PTR.aspx|archive-date=24 Januarie 2020|access-date= 8 Oktober 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pilibhittigerreserve.in/biodiversity.php|title=Biodiversity|website=pilibhittigerreserve.in/|access-date= 1 November 2025|archive-date=24 Januarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260124181929/https://pilibhittigerreserve.in/biodiversity.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; en 79 spesies visse,&lt;ref name=&quot;Fishes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ntca.gov.in/assets/uploads/briefnote/pilibhit.pdf|title=Pilibhit tiger reserve- Fishes' species |website= National Tiger Conservation Authority}}&lt;/ref&gt; sowel as verskeie spesies [[Reptiel|reptiele]] en [[amfibieë]],&lt;ref name=&quot;ReptileAmphibians&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ntca.gov.in/assets/uploads/briefnote/pilibhit.pdf|title=Pilibhit tiger reserve – Reptiles and Amphibians|website=National Tiger Conservation Authority}}&lt;/ref&gt; insluitend [[Herbivoor|herbivore]], [[Karnivoor|vleisvretende]] en [[Omnivoor|omnivoriese]] fauna. In 2020 het die tierreservaat die eerste TX2-wêreldtoekenning ontvang ter erkenning van sy prestasie om die aantal tiere binne 'n vasgestelde tydsbestek te vermenigvuldig.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/pilibhit-tiger-reserve-gets-global-award-tx2-for-doubling-tiger-population-2330242|title=Pilibhit tiger reserve Gets Global Award For Doubling Tiger Population|website=NDTV.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126171048/https://www.ndtv.com/india-news/pilibhit-tiger-reserve-gets-global-award-tx2-for-doubling-tiger-population-2330242|archive-date=26 November 2020|access-date=29 November 2020}}&lt;/ref&gt; Volgens 'n interne opname wat in 2022 deur die owerhede gedoen is, het die reservaat meer as 99&amp;nbsp;882 diere van 22 spesies van verskillende [[Klas (biologie)|klasse]].&lt;ref name=&quot;Population survey -2022&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bareilly/up-160-surge-in-wildlife-population-in-pilibhit-tiger-reserve-in-3-years/articleshow/93098900.cms#:~:text=Official%20records%20of%20PTR%20show,number%20from%2036%20to%20101.|title=UP: 160% surge in wildlife population in Pilibhit Tiger Reserve in 3 years|date=25 Julie 2022|website=[[The Times of India]]|publisher=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt; Die reservaat se amptenare het in Augustus 2025 bevestig dat die kerngebied meer as 79 volwasse tiere huisves.{{Voetnota|bestaande uit 14 mannetjies, 53 wyfies en 12 tiere van onbepaalde geslag. Hierdie syfer sluit 'n bykomende 18 tiere uit van welpies jonger as een jaar oud, óf alleenloper-tiere wat buite die aangewese kernsone na aangrensende landbougebiede versprei het, en algemeen as &quot;suikerriettiere&quot; bekend staan.}}&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bareilly/pilibhit-tiger-reserve-introduces-new-method-to-count-tigers-by-gender/articleshow/123317399.cms|title=Pilibhit tiger reserve introduces new method to count tigers by gender|date=15 Augustus 2025|website=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bareilly/three-tigresses-with-nine-cubs-spotted-at-pilibhit-tiger-reserve-sign-of-rise-in-big-cat-count/articleshow/120288498.cms|title=Three tigresses with nine cubs spotted at Pilibhit tiger reserve; sign of rise in big cat count|date=15 April 2025|website=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Small_clusters_of_Bojhi_flora_in_a_Swamp_in_Pilibhit_tiger_reserve.jpg|senter|duimnael|999x999px|Klein bosgroepies, of sogenaamde ''bojhi'', in die Pilibhit-reservaatgebied, insluitend klam gemengde bladwisselende woude, oewermoeraswoude en [[grasveld]].]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Notas ==
{{Notas}}

{{koördinate|28|43|07|N|80|04|19|O|type:landmark_region:ZA|aansig=titel}}

{{Normdata}}
[[Kategorie:Koördinate op Wikidata]]
[[Kategorie:Geografie van Indië]]
[[Kategorie:Bewaringsgebiede]]</text>
      <sha1>knhgu0osf3wsssk5u0w1tp6wo14d90o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruiker:VamuhleOmuhle/Konsep 1</title>
    <ns>2</ns>
    <id>458321</id>
    <revision>
      <id>2924735</id>
      <parentid>2924587</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:51:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VamuhleOmuhle</username>
        <id>203624</id>
      </contributor>
      <origin>2924735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2140" sha1="2uflnca2tttfxjvse9f06ikx2xf0jph" xml:space="preserve">= Lanugo =
[[Lêer:Lanugo.png|duimnael|Lanugo op die skouer en rug van tweelingmeisies.]]
Lanugo is ’n baie fyn, sagte liggaamshare wat ’n [[fetus]] in die baarmoeder ontwikkel om warmte en beskerming te bied.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Stenn |first=K. S. |last2=Paus |first2=R. |date=2001-01-01 |title=Controls of Hair Follicle Cycling |url=https://doi.org/10.1152/physrev.2001.81.1.449 |journal=Physiological Reviews |volume=81 |issue=1 |pages=449–494 |doi=10.1152/physrev.2001.81.1.449 |issn=0031-9333}}&lt;/ref&gt; Dit verdwyn gewoonlik voor of kort ná geboorte, maar kan ook voorkom by volwassenes met ernstige wanvoeding of eetversteurings.

Die Latynse woord ''lanugo'' beteken letterlik “wol” of “veerbont”. 

== Die Funksies van Lanugo ==
Lanugo help fetuse met warmte, velbeskerming en groei. Dit hou die '''vernix caseosa''' (’n wasagtige beskermende laag) vas teen die vel, wat die fetus beskerm teen die amniotiese vloeistof. In fetuse lanugo hulp babas om liggamstemperatuuur te reguleer want die fetus aanvanklik min liggamsvet het.Die beweging van lanugo stimuleer reseptore in die vel en dra by tot fetale ontwikkeling. &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bystrova |first=Ksenia |date=2009-02 |title=Novel mechanism of human fetal growth regulation: A potential role of lanugo, vernix caseosa and a second tactile system of unmyelinated low-threshold C-afferents |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0306987708004957 |journal=Medical Hypotheses |language=en |volume=72 |issue=2 |pages=143–146 |doi=10.1016/j.mehy.2008.09.033}}&lt;/ref&gt; By volwassenes dui lanugo dikwels op ’n mediese probleem soos wanvoeding of eetversteurings soos anoreksie.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Marshman |first=Gillian M. |last2=Hanna |first2=Marshall J.D. |last3=Ben-Tovim |first3=David I. |last4=Walker |first4=M. Kay |date=1990 |title=Cutaneous Abnormalities in Anorexia Nervosa |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1440-0960.1990.tb00642.x |journal=Australasian Journal of Dermatology |language=en |volume=31 |issue=1 |pages=9–12 |doi=10.1111/j.1440-0960.1990.tb00642.x |issn=1440-0960}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==</text>
      <sha1>2uflnca2tttfxjvse9f06ikx2xf0jph</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924741</id>
      <parentid>2924735</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:59:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VamuhleOmuhle</username>
        <id>203624</id>
      </contributor>
      <origin>2924741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2450" sha1="7pwxzlwpfk4cn356wa8c67z6yxxhtfh" xml:space="preserve">= Lanugo =
[[Lêer:Lanugo.png|duimnael|Lanugo op die skouer en rug van tweelingmeisies.]]
Lanugo is ’n baie fyn, sagte liggaamshare wat ’n [[fetus]] in die baarmoeder ontwikkel om warmte en beskerming te bied.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Stenn |first=K. S. |last2=Paus |first2=R. |date=2001-01-01 |title=Controls of Hair Follicle Cycling |url=https://doi.org/10.1152/physrev.2001.81.1.449 |journal=Physiological Reviews |volume=81 |issue=1 |pages=449–494 |doi=10.1152/physrev.2001.81.1.449 |issn=0031-9333}}&lt;/ref&gt; Dit verdwyn gewoonlik voor of kort ná geboorte, maar kan ook voorkom by volwassenes met ernstige wanvoeding of eetversteurings.

Die Latynse woord ''lanugo'' beteken letterlik “wol” of “veerbont”. 

== Die Funksies van Lanugo ==
Lanugo help fetuse met warmte, velbeskerming en groei. Dit hou die '''vernix caseosa''' (’n wasagtige beskermende laag) vas teen die vel, wat die fetus beskerm teen die amniotiese vloeistof.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Verhave|first=Brendon L.|title=Embryology, Lanugo|date=2022-10-10|work=StatPearls [Internet]|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526092/|access-date=2026-08-13|publisher=StatPearls Publishing|language=en|pmid=30252348|last2=Nassereddin|first2=Ali|last3=Lappin|first3=Sarah L.}}&lt;/ref&gt; In fetuse lanugo hulp babas om liggamstemperatuuur te reguleer want die fetus aanvanklik min liggamsvet het.Die beweging van lanugo stimuleer reseptore in die vel en dra by tot fetale ontwikkeling. &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bystrova |first=Ksenia |date=2009-02 |title=Novel mechanism of human fetal growth regulation: A potential role of lanugo, vernix caseosa and a second tactile system of unmyelinated low-threshold C-afferents |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0306987708004957 |journal=Medical Hypotheses |language=en |volume=72 |issue=2 |pages=143–146 |doi=10.1016/j.mehy.2008.09.033}}&lt;/ref&gt; By volwassenes dui lanugo dikwels op ’n mediese probleem soos wanvoeding of eetversteurings soos anoreksie.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Marshman |first=Gillian M. |last2=Hanna |first2=Marshall J.D. |last3=Ben-Tovim |first3=David I. |last4=Walker |first4=M. Kay |date=1990 |title=Cutaneous Abnormalities in Anorexia Nervosa |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1440-0960.1990.tb00642.x |journal=Australasian Journal of Dermatology |language=en |volume=31 |issue=1 |pages=9–12 |doi=10.1111/j.1440-0960.1990.tb00642.x |issn=1440-0960}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==</text>
      <sha1>7pwxzlwpfk4cn356wa8c67z6yxxhtfh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924761</id>
      <parentid>2924741</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T16:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VamuhleOmuhle</username>
        <id>203624</id>
      </contributor>
      <origin>2924761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2469" sha1="m7qt82xoihizfdz19k75ulgnq8ir49z" xml:space="preserve">= Lanugo =
[[Lêer:Lanugo.png|duimnael|Lanugo op die skouer en rug van tweelingmeisies.]]
Lanugo is ’n baie fyn, sagte liggaamshare wat ’n [[fetus]] in die baarmoeder ontwikkel om warmte en beskerming te bied.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Stenn |first=K. S. |last2=Paus |first2=R. |date=2001-01-01 |title=Controls of Hair Follicle Cycling |url=https://doi.org/10.1152/physrev.2001.81.1.449 |journal=Physiological Reviews |volume=81 |issue=1 |pages=449–494 |doi=10.1152/physrev.2001.81.1.449 |issn=0031-9333}}&lt;/ref&gt; Dit verdwyn gewoonlik voor of kort ná geboorte, maar kan ook voorkom by volwassenes met ernstige wanvoeding of eetversteurings.

Die Latynse woord ''lanugo'' beteken letterlik “wol” of “veerbont”. 

== Die Funksies van Lanugo ==
Lanugo help fetuse met warmte, velbeskerming en groei. Dit hou die '''vernix caseosa''' (’n wasagtige beskermende laag) vas teen die vel, wat die fetus beskerm teen die amniotiese vloeistof.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Verhave|first=Brendon L.|title=Embryology, Lanugo|date=2022-10-10|work=StatPearls [Internet]|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526092/|access-date=2026-08-13|publisher=StatPearls Publishing|language=en|pmid=30252348|last2=Nassereddin|first2=Ali|last3=Lappin|first3=Sarah L.}}&lt;/ref&gt; In fetuse lanugo hulp babas om liggamstemperatuuur te reguleer want die fetus aanvanklik min liggamsvet het.Die beweging van lanugo stimuleer reseptore in die vel en dra by tot fetale ontwikkeling. &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bystrova |first=Ksenia |date=2009-02 |title=Novel mechanism of human fetal growth regulation: A potential role of lanugo, vernix caseosa and a second tactile system of unmyelinated low-threshold C-afferents |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0306987708004957 |journal=Medical Hypotheses |language=en |volume=72 |issue=2 |pages=143–146 |doi=10.1016/j.mehy.2008.09.033}}&lt;/ref&gt; By volwassenes dui lanugo dikwels op ’n mediese probleem soos wanvoeding of eetversteurings soos anoreksie.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Marshman |first=Gillian M. |last2=Hanna |first2=Marshall J.D. |last3=Ben-Tovim |first3=David I. |last4=Walker |first4=M. Kay |date=1990 |title=Cutaneous Abnormalities in Anorexia Nervosa |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1440-0960.1990.tb00642.x |journal=Australasian Journal of Dermatology |language=en |volume=31 |issue=1 |pages=9–12 |doi=10.1111/j.1440-0960.1990.tb00642.x |issn=1440-0960}}&lt;/ref&gt;

== Behandeling ==

== Verwysings ==</text>
      <sha1>m7qt82xoihizfdz19k75ulgnq8ir49z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nikita Haikin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>459019</id>
    <revision>
      <id>2924793</id>
      <parentid>2907140</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8322" sha1="hprnylli8piz33fwrqvp3h6fydvqc3t" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Nikita Haikin
| image = [[Lêer:Nikita_Haikin.jpg|240px]]
| caption = Haikin in 2021
| full_name = Nikita Iljitsj Haikin
| birth_date = {{birth date and age|1995|7|11|df=yes}}
| birth_place = [[Netanya]], [[Israel]]
| height = 1,88 m
| position = Doelwagter
| currentclub = [[FK Bodø/Glimt|Bodø/Glimt]]
| clubnumber = 12
| youthyears1 = 2002–2008
| youthclubs1 = [[FC FShM Moscow|FShM Moscow]]
| youthyears2 = 2009
| youthclubs2 = [[Dinamo Moskou]]
| youthyears3 = 2009–2010
| youthclubs3 = [[Chelsea FC|Chelsea]]
| youthyears4 = 2010–2012
| youthclubs4 = [[Portsmouth FC|Portsmouth]]
| youthyears5 = 2012–2013
| youthclubs5 = [[Reading FC|Reading]]
| years1 = 2013–2014
| clubs1 = [[CD Nacional|Nacional]]
| caps1 = 0
| goals1 = 0
| years2 = 2014–2015
| clubs2 = [[Marbella FC|Marbella]]
| caps2 = 0
| goals2 = 0
| years3 = 2015
| clubs3 = [[FC Rostov|  Rostov]]
| caps3 = 0
| goals3 = 0
| years4 = 2015–2016
| clubs4 = [[SK Koeban Krasnodar|Koeban Krasnodar]]
| caps4 = 0
| goals4 = 0
| years5 = 2016–2017
| clubs5 = [[Bnei Yehuda Tel Aviv FC|Bnei Yehuda]]
| caps5 = 2
| goals5 = 0
| years6 = 2017–2018
| clubs6 = [[Hapoel Kfar Saba FC|Hapoel Kfar Saba]]
| caps6 = 13
| goals6 = 0
| years7 = 2019–2022
| clubs7 = [[FK Bodø/Glimt|Bodø/Glimt]]
| caps7 = 77
| goals7 = 0
| years8 = 2023
| clubs8 = [[Bristol City FC|Bristol City]]
| caps8 = 0
| goals8 = 0
| years9 = 2023–
| clubs9 = [[FK Bodø/Glimt|Bodø/Glimt]]
| caps9 = 87
| goals9 = 0
| nationalyears1 = 2010
| nationalteam1 = [[Rusland o/16]]
| nationalcaps1 = 1
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2012
| nationalteam2 = [[Rusland o/17]]
| nationalcaps2 = 1
| nationalgoals2 = 0
| nationalyears3 = 2013
| nationalteam3 = [[Rusland o/18]]
| nationalcaps3 = 1
| nationalgoals3 = 0
| nationalyears4 = 2015–2016
| nationalteam4 = [[Rusland o/21]]
| nationalcaps4 = 2
| nationalgoals4 = 0
| club-update = 30 November 2025
| nationalteam-update = 2 November 2017
}}
'''Nikita Iljitsj Haikin''' ([[Russies]]: Никита Ильич Хайкин; gebore [[11 Julie]] [[1995]]) is ’n professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as doelwagter vir die [[Noorweë|Noorse]] klub [[FK Bodø/Glimt|Bodø/Glimt]] speel.

Haikin is in [[Netanya]], [[Israel]], gebore in ’n familie wat van [[Rusland]] na Israel geëmigreer het. Sy pa is die sakeman Ilya Haikin. In 1997, toe hy twee jaar oud was, het sy familie saam met hom terug na [[Moskou]], Rusland, verhuis. Hy het [[Russiese nasionale sokkerspan|Rusland]] op jeugvlak verteenwoordig.

Benewens Israeliese en Russiese burgerskap, is Haikin ook ’n Britse burger.

== Klubloopbaan ==
Op die ouderdom van 7 het Haikin sy jeugloopbaan by FSHM Torpedo-Moskou begin. Nikita was ook deel van die Dinamo Moskou-akademie voordat hy na Engeland verhuis het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lancs.live/sport/football/transfer-news/haikin-blackburn-chelsea-portsmouth-transfer-26026149|title=Who is Nikita Haikin? Former Chelsea &amp; Portsmouth youth goalkeeper linked with Blackburn Rovers|website=Lancs.live|date=20 January 2023 }}&lt;/ref&gt;

In September 2013 het Haikin op proef gegaan by Reading nadat hy deur [[Chelsea FC|Chelsea]] vrygelaat is.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tribalfootball.com/articles/reading-trials-russian-pair-sergey-kundik-and-nikita-khaykin-3556681 |title=Reading trials for Russian pair Sergey Kundik and Nikita Haikin |publisher=tribal football |accessdate=17 October 2012 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305005908/http://www.tribalfootball.com/articles/reading-trials-russian-pair-sergey-kundik-and-nikita-khaykin-3556681 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
Haikin het sy professionele debuut in die Israeli Premier League vir Bnei Yehuda Tel Aviv gemaak op 25 Februarie 2017 in ’n wedstryd teen Maccabi Tel Aviv.&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=Soccerway|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/02/25/israel/ligat-haal/maccabi-tel-aviv-fc/bnei-yehuda-tel-aviv-fc/2310432/|title=Game Report by Soccerway|date=25 February 2017}}&lt;/ref&gt;

Hy het daarna sy kontrak laat uitloop en vir een seisoen by Hapoel Kfar Saba aangesluit.

In Maart 2019 het hy ’n kontrak met die Noorse Eliteserien-klub Bodø/Glimt onderteken. In sy eerste seisoen het Nikita ’n silwermedalje gewen en in twee opeenvolgende seisoene die Noorse liga-kampioenskap in 2020 en 2021 verower. Haikin het ook in die [[UEFA Europa League|Europa League]] gespeel waar Bodø/Glimt teen spanne soos [[AC Milan|Milan]] by [[San Siro]], [[AS Roma]] by die [[Stadio Olimpico]] en [[Celtic FC|Celtic]] by Celtic Park gespeel het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uk.sports.yahoo.com/news/bodo-glimt-goalkeeper-nikita-haikin-050000149.html|title=Bodo/Glimt goalkeeper Nikita Haikin aiming to make Celtic his next big scalp, and earn a move back to British football|website=uk.sports.yahoo.com|access-date=16 Maart 2026|archive-date=25 Januarie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125202537/https://uk.sports.yahoo.com/news/bodo-glimt-goalkeeper-nikita-haikin-050000149.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Op 25 Januarie 2023, nadat hy deur Bodø/Glimt vrygelaat is, het Haikin ’n korttermynkontrak met die Engelse [[Football League Championship|Championship]]-klub Bristol City onderteken tot die einde van die seisoen.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=25 January 2023 |title=Bristol City sign goalkeeper Haikin |language=en |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/64407314 |access-date=26 January 2023}}&lt;/ref&gt; Haikin is op 21 Maart 2023 deur Bristol City vrygelaat en het dieselfde dag weer by Bodø/Glimt aangesluit, op ’n kontrak tot die somer van 2026.&lt;ref&gt;{{cite web |title=HAIKIN LEAVES CITY |url=https://www.bcfc.co.uk/news/haikin-leaves-city/ |website=bcfc.co.uk |publisher=Bristol City |access-date=3 April 2023 |date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=HAIKIN HENTES HJEM: – JEG ELSKER GLIMT OG BODØ |url=https://www.glimt.no/nyheter/haikin-hentes-hjem--jeg-elsker-glimt-og-bodo |website=glimt.no |publisher=FK Bodø/Glimt |access-date=3 April 2023 |language=no |date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt;

Op 17 April 2025, tydens die tweede been van Bodø/Glimt se UEFA Europa League-wedstryd teen [[SS Lazio|Lazio]], het Haikin twee strafskoppe gered en sy span gehelp om die eerste Noorse klub te word wat die halfeindronde van ’n Europese kompetisie bereik.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nst.com.my/sports/football/2025/04/1203795/haikin-hero-bodoglimt-europa-league-fairytale-continues|title=Haikin the hero as Bodo/Glimt Europa League fairytale continues|website=New Straits Times|accessdate=18 April 2025|date=18 April 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/c2de0597y1wt|title=Bodo/Glimt survived a superb Lazio fightback to win a frantic encounter on penalties and reach the Europa League semi-finals.|website=BBC|date=17 April 2025|accessdate=18 April 2025}}&lt;/ref&gt;

==Internasionale loopbaan==
Haikin is sedert 2010 ’n jeuginternasionaal vir Rusland, insluitend die Russiese Onder-21-span.

Hy is vir die eerste keer in Oktober 2021 na die [[Russiese nasionale sokkerspan|Russiese senior nasionale span]] opgeroep as deel van hul [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|Wêreldbeker]]-kwalifiseringswedstryde teen Siprus en [[Kroatiese nasionale sokkerspan|Kroasië]].&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=Russiese Sokkerunie|url=https://rfs.ru/news/214724|script-title=ru:Расширенный состав на Кипр и Хорватию|language=ru|date=25 October 2021}}&lt;/ref&gt;

Op 31 Oktober 2024 het Haikin bekend gemaak dat hy van plan is om vir Noorse burgerskap aansoek te doen weens sy verlowing met ’n Noorse vrou en sy wens om hom daar permanent te vestig. Die Noorweë-afrigter Ståle Solbakken het gesê dat Haikin vir ’n oproep oorweeg kan word indien hy daarvoor kwalifiseer.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Glimt-keeperen vil bli norsk: –⁠ Jeg elsker dette landet |url=https://www.vg.no/sport/i/lwJqjk/bodoe-glimt-maalvakt-nikita-haikin-vil-bli-norsk-statsborger-staale-solbakken-utelukker-ikke-landslagsspill |access-date=31 October 2024 |work=Verdens Gang |date=31 October 2024 |language=no}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Haikin, Nikita}}
[[Kategorie:Russiese sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1995]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>hprnylli8piz33fwrqvp3h6fydvqc3t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tanzaniese nasionale krieketspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>459599</id>
    <revision>
      <id>2924914</id>
      <parentid>2907834</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T09:59:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61879" sha1="789sujzpal5aqal4cv31plnkxqo2fm5" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Krieketspan
| naam                  = Tanzanië
| beeld                 = Kenteken van die Tanzaniese nasionale krieketspan.png
| byskrif               = Kenteken van die Tanzaniese nasionale krieketspan
| bynaam                = ''The Cows''
| konferensie           = [[Tanzaniese Krieketvereniging]] (TCA)
| kaptein               = [[Kassim Nassoro]]
| afrigter              = {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Salieg Nackerdien]], [[Imran Nackerdien]]
| toetsstatusjaar       = 
| ikr_status            = Assosiaatlid met [[Twintig20|T20I]]-status
| ikr_aansluiting       = 2001
| ikr_streek            = [[Afrikakrieketvereniging|AKV]] (Afrika)
| toetsrang             = 
| beste_toetsrang       = 
| edi-rang              = 
| beste_edi-rang        = 
| t20i-rang             = 34ste
| beste_t20i-rang       = 30ste (op 17 November 2021)
| eerste_wedstryd       = {{vlagikoon|Kenia|koloniaal}} [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]] t {{vlagikoon|Tanganjika|1923}} Tanganjika in [[Nairobi]]; 1 Desember 1951
| eerste_toets          = 
| mees_onlangse_toets   = 
| aantal_toetse         = 
| aantal_toetse_vanjaar = 
| toetsrekord           = 
| toetsrekord_vanjaar   = 
| eerste_edi            = 
| mees_onlangse_edi     = 
| aantal_edis           = 
| aantal_edis_vanjaar   = 
| edi-rekord            = 
| edi-rekord_vanjaar    = 
| wb_verskynings        = 0/14
| wb_eerste             = 
| wb_beste              = 
| wbk_verskynings       = 
| wbk_eerste            = 
| wbk_beste             = 
| kt_verskynings        = 0/10
| kt_eerste             = 
| kt_beste              = 
| eerste_t20i           = t {{vlagland|Mosambiek}} op [[Rwandese Krieketstadion]], [[Kigali]]; 2 November 2021
| mees_onlangse_t20i    = t {{vlagland|Sint Helena}} op [[Achimota Skool]], [[Accra]]; 28 Maart 2026
| aantal_t20is          = 83
| aantal_t20is_vanjaar  = 4
| t20i-rekord           = 51/29 (61,45%)&lt;br /&gt;(0 gelykop, 3 onbeslis)
| t20i-rekord_vanjaar   = 4/0&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wt20-verskynings      = 0/10
| eerste_wt20           = 
| beste_wt20            = 
| wt20k-verskynings     = 3
| eerste_wt20k          = 2021
| beste_wt20k           = 4de plek (in 2025)
| h_patroon_la          = 
| h_patroon_b           = 
| h_patroon_ra          = 
| h_patroon_broek       = 
| h_linkerarm           = 
| h_liggaam             = 
| h_regterarm           = 
| h_broek               = 
| a_patroon_la          = 
| a_patroon_b           = 
| a_patroon_ra          = 
| a_patroon_broek       = 
| a_linkerarm           = 
| a_liggaam             = 
| a_regterarm           = 
| a_broek               = 
| t_patroon_la          = _tan_t20i24
| t_patroon_b           = _tan_t20i24
| t_patroon_ra          = _tan_t20i24
| t_patroon_broek       = 
| t_linkerarm           = 0B75D5
| t_liggaam             = 0B75D5
| t_regterarm           = 0B75D5
| t_broek               = 0B75D5
}}

Die '''Tanzaniese nasionale krieketspan''' ([[Engels]]: ''Tanzania national cricket team''; [[Swahili]]: ''Timu ya kriketi ya Tanzania''), met die bynaam “The Cows”, is die nasionale [[krieket]]span wat [[Tanzanië]] in internasionale krieket verteenwoordig. Krieket word in Tanzanië deur die [[Tanzaniese Krieketvereniging]] (''TCA'', van Engels: ''Tanzania Cricket Association''; Swahili: ''Shirikisho la Kriketi Tanzania'') beheer. Tanzanië is sedert 2001 ’n assosiaatlid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR).&lt;ref name=&quot;IKR&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/88.html |title=Tanzania |publisher=Cricket Archive |accessdate=2 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702002835/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/88.html |archive-date=2 Julie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Ná die [[Toetskrieket|toetslande]] [[Proteas|Suid-Afrika]] en [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]], asook die assosiaatlede [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]], [[Namibiese nasionale krieketspan|Namibië]] en [[Ugandese nasionale krieketspan|Uganda]] is Tanzanië saam met [[Nigeriese nasionale krieketspan|Nigerië]] tradisioneel een van die sterker nasionale Afrikakrieketspanne.

Krieket in die huidige Tanzanië is in 1890 vir die eerste keer op die eiland [[Zanzibar]] deur matrose en bemanningslede van die [[Britse Vloot]] gespeel en ná die Britse oorname van die vastelandse [[Tanganjika]] het krieket ook daar begin versprei. Hulle het egter eers van die vroeë 1950’s af gereeld teen ander spanne begin speel&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Teams/0/367/Other_Matches.html |titel=Other matches played by Uganda |publisher=Cricket Archive |accessdate=22 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122051855/https://cricketarchive.com/Archive/Teams/0/367/Other_Matches.html |archive-date=22 November 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en gereeld reekse teen die plaaslike mededingers Kenia en Uganda beslis.&lt;ref name=&quot;KenHist&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.friendsofkenyacricket.org.uk/know.html |title=History of Kenyan cricket |accessdate=24 Julie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080724174301/http://www.friendsofkenyacricket.org.uk/know.html |archive-date=24 Julie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Voor dié Afrikaland se naamverandering in 1964 het  die nasionale span onder die naam Tanganjika opgetree. Van 1966 af het Tanzanië spelers beskikbaar gestel vir die gesamentlike [[Oos-Afrikaanse krieketspan|Oos-Afrikaanse span]] wat in 1989 die Oos- en Sentraal-Afrikaanse span geword het; as Oos-Afrika het hulle aan die eerste [[Krieketwêreldbeker 1975]] deelgeneem.

In April 2018 het die IKR besluit om aan al sy lede volle T20I-status toe te ken. Vervolgens word al die [[Twintig20|T20I-wedstryde]] wat Tanzanië ná 1 Januarie 2019 teen ander IKR-lede speel as ’n volle T20I erken.&lt;ref name=&quot;T20I-status&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |title=All T20 matches between ICC members to get international status |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 April 2018 |accessdate=3 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003012749/https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |archive-date=3 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tanzanië is tans (Mei 2026) 34ste op die Twintig20-wêreldranglys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/t20i |title=Men's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=27 Mei 2026 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Tanzaniese Krieketvereniging}}
Die Tanzaniese Krieketvereniging (Engels: ''Tanzania Cricket Association'', TCA; Swahili: ''Shirikisho la Kriketi Tanzania'') is in 1958, voor Tanganjika se onafhanklikwording, as die Tanganjikaanse Krieketvereniging (Engels: ''Tanganyika Cricket Association'', TCA; Swahili: ''Shirikisho la Kriketi Tanganyika'') gestig. Ná Tanganjika se vereniging met Zanzibar in 1964 het die beheerliggaam sy huidige naam verkry. Die beheerliggaam is verantwoordelik vir die reël van krieket in Tanzanië.&lt;ref name=&quot;TCA&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://tanzaniacricket.com/about.php |title=History of TCA |publisher=[[Tanzaniese Krieketvereniging]] |accessdate=24 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210924192344/http://tanzaniacricket.com/about.php |archive-date=24 September 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 2001 het dit ’n assosiaatlid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) geword.&lt;ref name=&quot;IKR&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/tanzania-cricket-association |title=Tanzania Cricket Association |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar het hulle by die [[Afrikakrieketvereniging]] (''Africa Cricket Association'', “ACA”) aangesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.africacricket.com/members.php |title=Members |publisher=[[Afrikakrieketvereniging]] |accessdate=27 Mei 2026 |archive-date= 8 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260408095251/http://www.africacricket.com/members.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Die Tanzaniese Krieketvereniging bestuur al die Tanzanië-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van T20I-reekse teen ander spanne, en die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is die TCA verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Tanzaniese span.&lt;ref name=&quot;TCA&quot; /&gt;

Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander krieketlande beskik Tanzanië oor ’n o/19-nasionale span wat aan die [[o/19-krieketwêreldbeker]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-under-19-world-cup-232496 |title=The Under-19 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Januarie 2006 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
=== Beginjare ===
Britse koloniste het krieket aan die einde van die 19de eeu na die huidige Tanzanië gebring. Matrose en bemanningslede van die [[Britse Vloot]] het die spel vir die eerste keer in die destydse [[Zanzibar|Sultanaat Zanzibar]] gespeel. In 1890 is die eerste gedokumenteerde wedstryd op die eiland Zanzibar tussen Britse setlaars en lede van die Britse Vloot beslis.&lt;ref name=&quot;TCA&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot;&gt;{{en}} {{cite book |author=Roy Morgan |title=The Encyclopedia of World Cricket |publisher=SportsBooks Ltd |date=2007 |isbn=978-1-899807-51-2 |page=216–218}}&lt;/ref&gt; Reeds in 1916, tydens die [[Oos-Afrika-veldtog]], het Britse troepe Lushoto naby Tanga in die destydse [[Duits-Oos-Afrika]] bereik en krieket na die vasteland gebring.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; In dieselfde jaar is daar gereeld krieket in dié gebied gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre &amp; Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9 |page=327}}&lt;/ref&gt; Ná die Britse oorname van die voormalige Duitse kolonie as die [[Volkebond]]mandaat [[Tanganjika]] in 1919 het die spel op die vasteland verder begin versprei.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; Aan die begin was krieket veral langs die kus en op die eiland Zanzibar gevestig met vername ontwikkelinge in [[Dar-es-Salaam]],&lt;ref name=&quot;TCA&quot; /&gt; die nuwe magsentrum onder die Britte.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; Nasionale wedstryde (“Amptenare t Settlers”) is tot in 1964 gereeld beslis, maar geen interterritoriale wedstryde is gespeel nie.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt;

In die vroeë 1920’s het Britse militêre en burgerlike beamptes die Government Service Sports Club, die Railways Sports Club en die Dar es Salaam Gymkhana gestig, terwyl die Indian Sports Club deur [[Brits-Indië|Indiese]] handelaars en spoorwegwerkers gestig is.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; Ná die toestroming van Indiese arbeiders na Afrika om die streek se spoornetwerk op te rig het die gewildheid van krieket toegeneem. Immigrante van die [[Indiese subkontinent]] het teen die 1930’s die meeste spelers gestel, met ’n aansienlike Europese minderheid, terwyl die Afrikabevolking geen belangstelling in die spel getoon het nie. Teen dié tyd was krieket goed gevestig in Dar-es-Salaam en die leidende krieketklubs het op 20 Maart 1935 die Dar-es-Salaam Krieketvereniging ter bevordering en organisasie van krieket gestig. Hoewel die beheerliggaam multi-etnies was, was die [[etniese groep]]e lede van hulle eie krieketklubs. In die 1930’s en 1940’s het die Britse en Indiese gemeenskappe krieket na ander dele van die land geneem. Die groot afstande tussen die stede en die stadige vervoer het die reël van wedstryde egter gekniehalter, waarvolgens die spel in die binneland nie dieselfde status bereik het soos aan die kus nie.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; Aan die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]] was dit een van die mees beoefende sportsoorte in die streek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre &amp; Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9 |page=194}}&lt;/ref&gt;

=== Oos-Afrikaanse span ===
{{Hoofartikel|Oos-Afrikaanse krieketspan}}
[[Lêer:ECACC.jpg|duimnael|Vlag van die Oos-Afrikaanse nasionale krieketspan, later Oos- en Sentraal-Afrika]]
[[Lêer:Tanganyika cricket team, early 1960s.jpg|duimnael|Die Tanganjikaanse krieketspan nadat hulle die driehoekige toernooi teen Kenia en Uganda in die vroeë 1960’s gewen het]]
In 1951 is die Oos-Afrikaanse Krieketkonferensie (Engels: ''East Africa Cricket Conference'', EACC; later die Oos- en Sentraal-Afrikaanse Krieketkonferensie, ''East and Central Africa Cricket Conference'', ECACC) gestig as die beheerliggaam van krieket in die streek. Hulle het toesig gehou oor die interkoloniale wedstryde tussen die drie stigtingslede [[Kenia]], [[Uganda]] en Tanganjika.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre &amp; Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9 |page=361}}&lt;/ref&gt; Later dieselfde jaar het ’n saamgestelde Oos-Afrikaanse span [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Rhodesië]] gehuisves.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre &amp; Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9 |page=359}}&lt;/ref&gt; Ook in 1951 het ’n Tanganjikaanse span vir die eerste keer in ’n driehoekige toernooi teen [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]] en [[Ugandese nasionale krieketspan|Uganda]] hul eerste internasionale wedstryde gespeel. Een jaar later is Tanganjika deur Uganda met vyf paaltjies geklop. Ongereelde wedstryde teen Kenia en Uganda is dwarsdeur die 1950’s gespeel&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; en Zanzibar het van 1956 af ook teen Uganda gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/TZN/1956_TZN_Uganda_in_Zanzibar_1956.html |title=Uganda in Zanzibar 1956 |publisher=Cricket Archive |accessdate=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924135352/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/TZN/1956_TZN_Uganda_in_Zanzibar_1956.html |archive-date=24 September 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Oos-Afrika se volgende gedokumenteerde wedstryd was in 1956 teen ’n besoekende [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistanse span]]. Onder die kapteinskap van [[Denis Dawson]] (die broer van die [[Suid-Afrika]]anse [[Toetskrieket|toetsspeler]] [[Ossie Dawson]]) het die Oos-Afrikane die driedaagse wedstryd met agt paaltjies verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/137/137490.html |title=East Africa v Pakistan Cricket Writers' XI |publisher=Cricket Archive |accessdate=1 Mei 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501140259/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/137/137490.html |archive-date=1 Mei 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In die volgende jaar is die Oos-Afrikane deur die besoekende Sunder-krieketklub met nege paaltjies verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/137/137632.html |title=East Africa v Sunder Cricket Club |publisher=Cricket Archive |accessdate=13 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121113230148/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/137/137632.html |archive-date=13 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 1958 het ’n Suid-Afrikaanse span met spelers van ’n nie-Europese herkoms na die streek getoer en een wedstryd teen Oos-Afrika in [[Nairobi]] gespeel. Onder hul kaptein [[Malcolm Ronaldson]], ’n voormalige [[Eersterangse krieket|eersterangse]] speler vir die Oostelike Provinsie, is Oos-Afrika in dié wedstryd deur die Suid-Afrikane met sewe paaltjies verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/97/97177.html |title=East Africa v South African Non-Europeans |publisher=Cricket Archive |accessdate=19 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221119001810/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/97/97177.html |archive-date=19 November 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 1958, nog voor Tanganjika se onafhanklikwording, is die beheerliggaam Tanganjikaanse Krieketvereniging (Engels: ''Tanganyika Cricket Association'', TCA; Swahili: ''Shirikisho la Kriketi Tanganyika'') gestig&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre &amp; Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9 |page=365}}&lt;/ref&gt; en ná die vereniging van Tanganjika met [[Zanzibar]] in 1964 is dit in Tanzaniese Krieketvereniging (TCA, van Engels: ''Tanzania Cricket Association''; Swahili: ''Shirikisho la Kriketi Tanzania'') hernoem. In ooreenstemming met die Afrikaland se naamverandering is die nasionale span van Tanganjika in Tanzanië hernoem.&lt;ref name=&quot;TCA&quot; /&gt;

Ander teenstanders het ook na Tanganjika begin toer, waaronder die [[Marylebone-krieketklub]] (MKK) in 1957&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/137/137559.html |title=Scorecard of Tanganyika v MCC, 28 December 1957 |publisher=Cricket Archive |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303210132/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/137/137559.html |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en 1963,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/TZN/1963-64_TZN_Marylebone_Cricket_Club_in_East_Africa_1963-64.html |title=MCC in East Africa 1963/64 |publisher=Cricket Archive |accessdate=18 Oktober 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121018133805/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/TZN/1963-64_TZN_Marylebone_Cricket_Club_in_East_Africa_1963-64.html |archive-date=18 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; asook in 1958 ’n Suid-Afrikaanse nie-Europese span (wat ook teen Zanzibar gespeel het)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/TZN/1958-59_TZN_South_African_Non-Europeans_in_East_Africa_1958-59.html |title=South African Non-Europeans in East Africa 1958/59 |publisher=Cricket Archive |accessdate=18 Oktober 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121018133817/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/TZN/1958-59_TZN_South_African_Non-Europeans_in_East_Africa_1958-59.html |archive-date=18 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en in 1964 ’n [[Pakistan International Airlines]]-span.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/TZN/1964_TZN_Pakistan_International_Airlines_in_East_Africa_1964.html |title=Pakistan International Airlines in East Africa 1964 |publisher=Cricket Archive |accessdate=18 Oktober 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121018133829/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/TZN/1964_TZN_Pakistan_International_Airlines_in_East_Africa_1964.html |archive-date=18 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Daarnaas het baie van die Oos-Afrika besoekende spanne teen Tanganjika (later Tanzanië) te staan gekom, waaronder Pakistan Cricket Writers (in 1956), Sunder Cricket Club (in 1957), Gujarat (in 1959), F.R. Brown’s XI (in 1961) en Commonwealth XI (in 1962), met die Pakistan Cricket Writers, Sunder, Gujarat en F.R. Brown’s XI wat ook Zanzibar ontmoet het. Aangesien baie van die toerende spanne ook ervare toetsspelers ingesluit het, het die gashere geen oorwinning aangeteken nie. Tanganjika, oftewel Tanzanië, het in vier onbesliste wedstryde gespeel en ses nederlae gely, terwyl Zanzibar een onbesliste uitslag aangeteken het en in vier wedstryde verslaan is.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt;

Gedurende die 1960’s het Oos-Afrika verskeie toerende spanne ontmoet. In 1962 het hulle twee wedstryde teen die [[Britse Statebond|Statebond]] se krieketspan gespeel. In die eerste wedstryd in Nairobi (10 tot 12 Februarie 1962) is die Oos-Afrikane met 20 lopies geklop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/138/138031.html |title=East Africa v International XI |publisher=Cricket Archive |accessdate=7 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107124602/http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/138/138031.html |archive-date=7 Januarie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dié wedstryd word veral onthou vir ’n vinnige honderdtal deur [[Basil D'Oliveira]] in die Statebondspan se tweede beurt.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/CHP19620213.2.154 |title=D'Oliviera Hits Out |publisher=[[The Press]] |date=13 Februarie 1962 |volume=CI |issue=29746 |page=15 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In die tweede wedstryd in Oktober, ook in Nairobi, het die Statebondspan Oos-Afrika met 118 lopies geklop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/CHP19621003.2.186 |title=Century |publisher=[[The Press]] |date=3 Oktober 1962 |volume=CI |issue=29943 |page=19 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die besoekende MKK het in 1963/64 drie wedstryde in Uganda gespeel, een in Tanganjika en sewe in Kenia. Een van dié wedstryde teen die Oos-Afrikaanse span in [[Kampala]] het die MKK met ’n beurt en 71 lopies gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/26/26461.html |title=East African Invitation XI v Marylebone Cricket Club |publisher=Cricket Archive |accessdate=9 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309234743/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/26/26461.html |archive-date=9 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 1966 het Oos-Afrika by die Internasionale Krieketkonferensie (IKK; nou [[Internasionale Krieketraad]], IKR) as ’n assosiaatlid aangesluit.&lt;ref name=&quot;EACA&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/10.html |title=East Africa |publisher=Cricket Archive |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204190225/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/10.html |archive-date=4 Februarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar het Zambië by die jaarlikse toernooi aangesluit, wat daarmee ’n vierhoekige toernooi geword het. In Augustus 1967 het die besoekende [[Indiese nasionale krieketspan|Indiërs]] teen Uganda met ses paaltjies en een driedaagse eersterangse wedstryd teen Oos-Afrika met agt paaltjies gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/29/29058.html |title=East Africa v Indians |publisher=Cricket Archive |accessdate=26 Januarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126072238/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/29/29058.html |archive-date=26 Januarie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 1968 het ’n internasionale span van Engelse eersterangse spelers in ’n driedaagse wedstryd teen Oos-Afrika in Nairobi onbeslis gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/138/138843.html |title=East Africa v International XI |publisher=Cricket Archive |accessdate=4 Januarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104040238/http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/138/138843.html |archive-date=4 Januarie 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar het Tanzanië die vierhoekige toernooi teen Kenia, Uganda en Zambië vir die eerste keer gewen. Die toernooi het neergekom in die laaste wedstryd teen Zambië in Nairobi wat Tanzanië met ses paaltjies gewen het. In dié wedstryd het C. D. Patel vir Zambië gespeel, terwyl sy broer R. D. Patel deel was van die Tanzaniese span.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/151/151524.html |title=Tanzania v Zambia in 1968 |publisher=Cricket Archive |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303211726/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/151/151524.html |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In Junie en Julie 1972 het Oos-Afrika [[Engeland]] vir 18 wedstryde teen plaaslike spanne besoek en ’n oorwinning oor Noord-Wallis aangeteken. Geen van dié wedstryde het eersterangse status geniet nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/32/32623.html |title=North Wales v East Africa |publisher=Cricket Archive |accessdate=5 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121105160434/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/32/32623.html |archive-date=5 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die MKK het in 1973/74 weer Oos-Afrika besoek. In Desember 1973 het hulle twee wedstryde in [[Zambië]] gespeel, gevolg deur nog twee in Tanzanië en toe vier in Kenia. Hul enigste wedstryd teen die volle Oos-Afrikaanse span, wat oor eersterangse status beskik het, is deur die MKK met 237 lopies gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1973-74/MCC_IN_EA/MCC_EA_18-20JAN1974.html |title=Marylebone Cricket Club in East Africa, 1973/74 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

As gevolg van die Arusha-verklaring van 1967 is baie besighede in die 1970’s genasionaliseer en die meeste [[Indië]]rs en [[Verenigde Koninkryk|Britte]] het die land begin verlaat.&lt;ref name=&quot;TCA&quot; /&gt; Krieketspelers soos R. D. en C. D. Patel het die land verlaat en hulle in Zambië gevestig, waarna die krieketvlakke in Tanzanië agteruitgegaan het en daarna weer op Dar-es-Salaam beperk was. Die jong en belowende krieketspeler [[John Solanky]] het reeds in 1967 na Engeland vertrek, waar hy vir [[Glamorgan]] gespel het, en nooit na Tanzanië teruggekeer nie.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; Die veelsydige Solanky het die bekendste Tanzaniese “krieketuitvoer” geword en gedurende sy vier jaar vir Glamorgan (1972–1976) 275 paaltjies geneem en 3&amp;nbsp;508 lopies in [[Eersterangse krieket|eersterangse]] en Lys A-krieket aangeteken.&lt;ref name=&quot;Emerging Cricket&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/insight/how-success-of-the-womens-team-is-driving-cricket-growth-in-tanzania/ |title=How Success of the Women’s Team is Driving Cricket Growth in Tanzania |publisher=Emerging Cricket |author=Shounak Sarkar |date=27 Julie 2022 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Nogtans het Tanzanië hul eerste en enigste toer buite Oos-Afrika aangepak en in Februarie en Maart 1974 na [[Nigeriese nasionale krieketspan|Nigerië]] getoer. Hulle het dié reeks van drie wedstryde ná twee oorwinnings en een onbesliste wedstryd beklink. Sedert die 1970’s het die Tanzaniese Krieketvereniging ter vermyding van ’n verdere agteruitgang van die spel daarop gefokus om die spel onder Afrikane te vestig.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt;

Oos-Afrika is genooi om aan die eerste [[Krieketwêreldbeker 1975]] deel te neem. Hulle was naas [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] een van twee nietoetspanne wat vir dié toernooi genooi is.&lt;ref name=&quot;WC75&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ENG/1975_ENG_Prudential_World_Cup_1975.html |title=World Cup 1975 |publisher=Cricket Archive |archive-url=https://web.archive.org/web/20121001192305/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ENG/1975_ENG_Prudential_World_Cup_1975.html |archive-date=1 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Kenia het die helfte van die span se 14 spelers gestel.&lt;ref name=&quot;Hist&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.friendsofkenyacricket.org.uk/know.html |title=A history of Kenyan cricket |publisher=Friends of Kenya Cricket |accessdate=24 Julie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080724174301/http://www.friendsofkenyacricket.org.uk/know.html |archive-date=24 Julie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; [[Praful Mehta]] en [[Shiraz Sumar]] was die enigste twee Tanzaniese krieketspelers wat vir die Oos-Afrikanse span verskyn het.&lt;ref name=&quot;Emerging Cricket&quot; /&gt; Voor dié toernooi is die span se deelname egter bevraagteken, nadat Tanzanië gedreig het sy spelers te verbied om na Engeland te toer in protes teen die [[Britse en Ierse Leeus]]-[[rugby]]span se toer na Suid-Afrika onder [[apartheid]] in 1974.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/CHP19740726.2.161 |title=N.Z. cricketers to play E. Africa |publisher=[[The Press]] |date=26 Julie 1974 |volume=CXIV |issue=33596 |page=20 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die insluiting van Oos-Afrika is as ’n belangrike stap vir die toernooi beskou, aangesien die deelname van ’n Afrikaspan as nodig geag is om van dit ’n ware wêreldbekertoernooi te maak. Die twee sterkste krieketlande in Afrika, [[Suid-Afrika]] en [[Rhodesië]], het hul spelers op grond van ras gekeur en is uitgesluit as deel van die sportboikot teen Suid-Afrika, waarvolgens Oos-Afrika as Afrikaverteenwoordiger deelgeneem het. Ná opwarmingswedstryde teen [[Somerset]], [[Wallis]], Glamorgan en verskeie ander klubspanne, het hulle in die eerste rondte teen [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]], Indië en [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] gespeel, maar al drie sy wedstryde verloor.&lt;ref name=&quot;WC75&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC75_HISTORY.html |title=West Indies victory heralds a new era |publisher=ESPNcricinfo |author=Tony Cozier |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die krieketwêreldbekertoernooi is opgevolg deur ’n eersterangse wedstryd teen Sri Lanka op die [[County Ground, Taunton|County Ground]] in [[Taunton]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/35/35269.html |title=Scorecard of East Africa v Sri Lanka match, 23 June 1975 |publisher=Cricket Archive |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204190322/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/35/35269.html |archive-date=4 Februarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In 1978 het die Minor Counties Krieketvereniging Kenia besoek vir sewe wedstryde, waaronder twee teen Oos-Afrika. Die eerste wedstryd met 60 boulbeurte het die Minor Counties met agt paaltjies gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/115/115799.html |title=East Africa Cricket Conference v Minor Counties |publisher=Cricket Archive |accessdate=11 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311041401/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/115/115799.html |archive-date=11 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ’n Beplande driedaagse wedstryd is afgelas sonder dat ’n bal geboul is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/115/115800.html |title=East Africa Cricket Conference v Minor Counties |publisher=Cricket Archive |accessdate=7 Oktober 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007084742/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/115/115800.html |archive-date=7 Oktober 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Oos-Afrika het aan die IKR-trofeë in 1979,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT79/ |title=ICC Trophy, 1979: England |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; 1982&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT82/ |title=ICC Trophy, 1982: England |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; en 1986 deelgeneem,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/ICCT86/ |title=1986 ICC Trophy in England |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; maar hulle kon nie vir die [[krieketwêreldbeker]]toernooie in [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]], [[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] en [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] kwalifiseer nie.

Die jaarlikse toernooi teen Kenia en Uganda is voortgesit, hoewel Kenia in 1981 van die Oos-Afrikaanse span weggebreek het en voorts deur sy eie nasionale span verteenwoordig is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/16.html |title=Kenya |publisher=Cricket Archive |accessdate=4 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204190440/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/16.html |archive-date=4 Februarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 1966 is die driehoekige toernooi in ’n vierhoekige omskep, nadat Zambië aangesluit het. Tot in 1980 kon Tanzanië dié toernooi slegs een keer wen.&lt;ref name=&quot;KenHist&quot; /&gt;

=== Oos- en Sentraal-Afrikaanse span ===
{{Hoofartikel|Oos- en Sentraal-Afrikaanse krieketspan}}
In 1989 het die Oos-Afrikaanse span homself aan die IKR onttrek&lt;ref name=&quot;EACA&quot; /&gt; en is in dieselfde jaar met die Oos- en Sentraal-Afrikaanse krieketspan vervang.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/96.html |title=East and Central Africa |publisher=Cricket Archive |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303190613/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/96.html |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dié nuwe span was ’n gesamentlike span van [[Malawi]], Tanzanië, Uganda en Zambië, en hulle het in 1990 vir die eerste keer aan die IKR-trofee deelgeneem, en daarna in 1994, 1997 en 2001, maar hulle kon nie vir die krieketwêreldbekertoernooie in [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]], [[Krieketwêreldbeker 1996|1996]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] en [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] kwalifiseer nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Records/EastandCentralAfrica/Icct/Icct_List.html |title=ICC Trophy matches played by East and Central Africa |publisher=Cricket Archive |accessdate=9 Oktober 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121009034616/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Records/EastandCentralAfrica/Icct/Icct_List.html |archive-date=9 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== IKR-lidmaatskap ===
Terselfdertyd het Tanzanië se vermoë in die middel-1990’s toegeneem, toe hulle twee Afrikatoernooie in 1994 en 1995 as naaswenner afgesluit het, waarna aan die begin van die 2000’s ’n swak fase begin het.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; Net ná die IKR-trofee 2001 het Tanzanië homself aan die Oos- en Sentraal-Afrikaanse span onttrek en op sy eie as ’n assosiaatlid by die IKR aangesluit&lt;ref name=&quot;TCA&quot; /&gt; wat met nuwe geleenthede vir Tanzaniese krieket gepaard gegaan het. Die nasionale span het tydens die Afrikabeker 2002 sy eerste wedstryde gespeel, maar al vier sy wedstryde verloor.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2002/TOURNAMENTS/AFRICACUP/about.shtml |title=2002 Africa Cup |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=20 Maart 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120320165034/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2002/TOURNAMENTS/AFRICACUP/about.shtml |archive-date=20 Maart 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Tydens die Afrikakrieketvereniging Kampioenskap 2004, wat as ’n kwalifisering vir die IKR-trofee 2005 en daarmee vir die [[Krieketwêreldbeker 2007]] gedien het, het Tanzanië verbeter, hoewel hulle dié toernooi steeds laaste afgesluit het, maar die gasheer Zambië in die laaste wedstryd kon klop.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/ICCT2005/DATABASE/QUALIFYING/africa.shtml |title=African qualifying for the 2005 ICC Trophy |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=4 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104231113/http://www.cricketeurope4.net/ICCT2005/DATABASE/QUALIFYING/africa.shtml |archive-date=4 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Twee jaar later het die Tanzaniërs nog beter gevaar, toe hulle afdeling twee van die Wêreldkrieketliga Afrikastreek, ’n tweedevlaktoernooi onder die Wêreldkrieketliga, gewen het.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/ICC_World_Cricket_League_Africa_Region_Division_Two_2006.html |title=Points Table for ICC World Cricket League Africa Region Division Two 2006 |publisher=Cricket Archive |accessdate=4 Januarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170104162401/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/ICC_World_Cricket_League_Africa_Region_Division_Two_2006.html |archive-date=4 Januarie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Daarmee het Tanzanië afdeling drie van die Wêreldkrieketliga 2007–09 in [[Darwin]], [[Australië]] gehaal. Tanzanië is in Groep B deur beide die Kaaimanseilande en Uganda geklop, waarna hulle slegs een oorwinning oor [[Hongkongse nasionale krieketspan|Hongkong]] kon aanteken. In die uitspeelwedstryd het hulle weer vir Hongkong ontmoet, maar hulle is dié keer verslaan, waarmee die span na afdeling vier gerelegeer is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000046/004698.shtml |title=Uganda lift Division Three title |publisher=[[Europese Krieketraad]] |author=Andrew Nixon |date=2 Junie 2007 |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303170417/http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000046/004698.shtml |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die beheerliggaam se poging om die spel onder die inheemse bevolking te vestig was suksesvol en die nasionale span bevat nou tussen 20 en 25% Afrikaspelers. In 2005 het die Tanzaniese Krieketvereniging ’n ontwikkelingsprogram geloods om die aantal Afrikaspelers verder te laat groei en krieket in die hele land weer in te stel. Hulle het veral op demonstrasiesessies by skole gefokus om onderwysers aan te moedig dat hulle die sport deel maak van die kurrikulum.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; In 2008 het Tanzanië die Wêreldkrieketliga 2007–09 se afdeling vier vir die [[Krieketwêreldbeker 2011]] gehuisves. Die gasheer het in die uitspeelwedstryd om die derde plek teen [[Italiaanse nasionale krieketspan|Italië]] vasgeval en daarmee vir die daaropvolgende Wêreldkrieketliga 2009–14 in dié afdeling aangebly.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-four-2008-09-353166/tanzania-vs-italy-3rd-place-playoff-369441/match-report |title=Afghanistan claim another title |publisher=ESPNcricinfo |date=11 Oktober 2008 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Dit is in 2010 in Italië beslis en was deel van die [[Krieketwêreldbeker 2015]]-kwalifisering, waar hulle weer in die vierde plek geëindig en daarmee in die Wêreldkrieketliga 2012 steeds in afdeling vier gespeel het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-four-2010-467028/nepal-vs-tanzania-3rd-place-play-off-467094/match-report |title=Cush century takes USA to title triumph |publisher=ESPNcricinfo |date=21 Augustus 2010 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die in Maleisië besliste afdeling vier 2012 het die Tanzaniërs die sesde plek behaal, nadat hulle in die uitspeelwedstryd deur die gasheer geklop en na die Wêreldkrieketliga 2012–18 se afdeling vyf gerelegeer is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-four-2012-571057/malaysia-vs-tanzania-5th-place-playoff-576419/match-report |title=Nepal crush USA in the final |publisher=ESPNcricinfo |date=10 September 2012 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Dit is ook in Maleisië aangebied en was deel van die [[Krieketwêreldbeker 2019]]-kwalifisering. Tanzanië het in die wedstryd om die derde plek Nigerië verslaan en daarmee in 2016 in dié afdeling aangebly.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-five-2013-14-722647/nigeria-vs-tanzania-3rd-place-play-off-722687/match-report |title=Jersey win WCL Division Five |publisher=ESPNcricinfo |date=13 Maart 2014 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Dit het die Tanzaniërs slegs in die vyfde plek afgesluit, waarna hulle die Wêreldkrieketliga 2017–19 in die Afrikakwalifisering 2017 begin het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-five-2016-979781/nigeria-vs-tanzania-5th-place-playoff-979841/match-report |title=Jersey bowlers tie down Oman to take Division Five title |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=29 Mei 2016 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Tanzanië het nie aan die [[T20I-wêreldbeker]]kwalifiserings vir die toernooie in [[T20I-wêreldbeker 2007|2007]], [[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] en [[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] deelgeneem nie. In 2012 het die Tanzaniërs versuim om die T20I-wêreldbekerkwalifisering te haal, waarmee hulle ook die [[T20I-wêreldbeker 2012]] misgeloop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-africa-division-two-t20-championship-nigeria-win-africa-division-two-t20-tournament-515832 |title=Nigeria win Africa Division Two T20 tournament |publisher=ESPNcricinfo |date=19 Mei 2011 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Tanzanië het ook nie die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2013 gehaal nie, waarmee hulle versuim het om vir die [[T20I-wêreldbeker 2014]] te kwalifiseer. In die daaropvolgende kwalifiseringsfase het hulle nie die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2015 vir die [[T20I-wêreldbeker 2016]] gehaal nie. Tydens die Afrikakwalifisering 2017 vir die [[Krieketwêreldbeker 2023]] het die span die derde plek behaal en daarmee die afdeling vyf 2017 misgeloop.

=== Verdere ontwikkeling ===
In April 2018 het die wêreldbeheerliggaam IKR aan al sy lede volle T20I-status toegeken. Vervolgens word al die [[Twintig20|T20I-wedstryde]] tussen Tanzanië en ander IKR-lede sedert 1 Januarie 2019 as ’n volle T20I erken.&lt;ref name=&quot;T20I-status&quot; /&gt; Tanzanië het aan die [[T20I-wêreldbeker 2021]] se Afrikakwalifisering 2019 deelgeneem, maar hulle is reeds in die plaaslike kwalifisering uitgeskakel. Op 2 November 2021 het Tanzanië tydens die Afrikakwalifisering 2021 in [[Kigali]] teen Mosambiek in sy eerste T20I-wedstryd gespeel en met sewe paaltjies gewen. Reeds met sy T20I-buiging het die span met 242 lopies sy hoogste T20I-telling aangeteken. Vier dae later het die Tanzaniërs dié rekord amper gehaal, toe hulle 240 lopies teen Rwanda aangeteken het. Albei tellings is die Tanzaniese span se hoogstes in dié tyd.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/team-highest-innings-totals/tanzania-211/twenty20-internationals-3 |title=Highest totals by Tanzania in T20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die span het daarna die plaaslike kwalifisering gehaal, maar hulle is uitgeskakel en het daarmee die [[T20I-wêreldbeker 2022]] misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2021/articles/000014/001489.shtml |title=The Andrew Nixon Column: 21 November |publisher=[[Europese Krieketraad]] |author=Andrew Nixon |accessdate=21 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211121114017/https://cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2021/articles/000014/001489.shtml |archive-date=21 November 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Daarna het Tanzanië in die Afrika T20I-bekereindstryd met agt paaltjies teen Uganda vasgeval.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/news/uganda-win-aca-africa-t20-cup-after-shah-blitz/ |title=Uganda win ACA Africa T20 Cup after Shah blitz |publisher=Emerging Cricket |author=Tom Grunshaw |date=26 September 2022 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die plaaslike Afrikakwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2024]] het Tanzanië beklink en daarmee die Afrikakwalifisering gehaal. In dié proses het [[Yalinde Nkanya]] op 9 Desember 2022 teen Kameroen vyf paaltjies vir slegs twee lopies geneem, waarmee hy die beste boulsyfer in dié tyd vir Tanzanië geneem het. Daarmee het hy die eerste Tanzaniese bouler geword wat ’n T20I-vyf-paaltjie-oes geneem het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/bowling-best-figures-innings/tanzania-211/twenty20-internationals-3 |title=Best bowling figures in an innings for Tanzania in T20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die daaropvolgende Oos-Afrikaanse T20I-reeks het die Tanzaniërs as naaswenner na Uganda en voor Rwanda afgesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2022/articles/000016/001603.shtml |title=Uganda win mammoth tri-series in Rwanda |publisher=[[Europese Krieketraad]] |author=Andrew Nixon |date=24 Desember 2022 |accessdate=24 Desember 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221224104823/https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2022/articles/000016/001603.shtml |archive-date=24 Desember 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In Junie 2023 sou hulle aan die Kontinentbeker T20I Afrika 2023 deelgeneem het, maar hulle het hulleself aan dié toernooi onttrek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.wisden.com/amp/cricket-news/africa-t20-continent-cup-2023-schedule-full-fixtures-list-and-match-timings |title=Africa T20 Continent Cup 2023 schedule: Full fixtures list and match timings |publisher=Wisden |date=8 Junie 2023 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Twee maande later het Tanzanië tydens die Oos-Afrikaanse T20I-beker 2023 die tweede plek ná Uganda en voor Rwanda behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://kawowo.com/2023/08/31/cricket-cranes-retain-east-africa-t20-cup-in-kigali/ |title=Cricket Cranes retain East Africa T20 Cup in Kigali |publisher=Kawowo |date=31 Augustus 2023 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Op die Afrikaspele 2023 (beslis in Februarie 2024) in [[Accra]], [[Ghana]], is vir die eerste keer ’n kriekettoernooi beslis, waartydens Tanzanië ná nederlae teen beide [[Namibiese nasionale krieketspan|Namibië]] en Zimbabwe, asook ’n oorwinning oor Nigerië gelyk op punte met Namibië en Nigerië was, maar weens sy swakker lopietempo uitgeskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/insight/zimbabwe-men-win-cricket-gold-at-the-african-games-but-status-kerfuffle-leaves-a-sour-taste-in-the-mouth/ |title=Zimbabwe men win cricket gold at African Games but status kerfuffle leaves sour taste |publisher=Emerging Cricket |author=Shounak Sarkar |date=25 Maart 2024 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

In November 2023 het Tanzanië tydens die Afrikakwalifisering versuim om vir die T20I-wêreldbeker 2024 te kwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/africa-region-qualifier-namibia-seal-their-spot-in-2024-t20-world-cup-1410937 |title=Namibia seal their spot in 2024 T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=28 November 2023 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Afrikakwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2026]] het die Tanzaniërs die vierde plek behaal en daarmee die hooftoernooi misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/namibia-zimbabwe-qualify-for-2026-men-s-t20-world-cup-1505360 |title=Namibia, Zimbabwe qualify for 2026 men's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=2 Oktober 2025 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Uitdaagliga-uitspeelrondte 2024 het Tanzanië die Uitdaagliga 2023–2026 gehaal. Daar het die span egter versuim om vir die [[Krieketwêreldbeker 2027]] te kwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.ippmedia.co.tz/the-guardian/sports/cricket/read/tanzania-misses-out-on-qualification-for-cwc-qualifier-play-off-2025-02-16-184055 |title=Tanzania misses out on qualification for CWC Qualifier Play-off |publisher=IPP Media |author=Japhet Kazenga |date=17 Februarie 2025 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In 2026 het hulle tydens die plaaslike kwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2028]] die Afrikakwalifisering gehaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://dailynews.co.tz/tanzania-cruise-into-t20-world-cup-qualifiers/ |title=Tanzania cruise into T20 World Cup qualifiers |publisher=Daily News |author=Mbonile Burton |date=31 Maart 2026 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In die wedstryd teen die Seychelle op 27 Maart het [[Ivan Selemani]] die eerste Tanzaniese kolwer geword wat ’n T20I-honderdtal aangeteken het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/batting-most-runs-innings/tanzania-211/twenty20-internationals-3 |title=High scores for Tanzania in T20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Voorheen het die o/19-nasionale span vir die eerste keer vir ’n [[O/19-krieketwêreldbeker|krieketwêreldbekertoernooi]] gekwalifiseer en tydens die 2026-toernooi in [[Namibië]] en [[Zimbabwe]] sy eerste verskyning gemaak.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://dailynews.co.tz/heroic-u-19-cricket-team-return-home-after-world-cup-qualification/ |title=Heroic U-19 Cricket Team return home after World Cup qualification |publisher=Daily News |author=Elkana Kuhenga |date=8 April 2025 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die o/19-span het grootliks uit inheemse Tanzaniërs en drie spelers met ’n Indiese herkoms bestaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/insight/we-want-tanzania-to-be-one-of-the-leading-associate-sides-in-cricket-states-tca-chairman-sreekumar/ |title=“We want Tanzania to be one of the leading Associate sides in cricket” states TCA Chairman Sreekumar |publisher=Emerging Cricket |author=Shounak Sarkar |date=20 April 2025 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

== Kleure ==
In T20I-krieket dra Tanzanië blou truie met ’n swart kleuraksent, ’n swart V-halslyn en blou broeke. Veldspelers dra ’n blou bofbalpet of ’n blou sonhoed. Die kolwers se helms is ook blou geverf. Gedurende IKR-toernooie verskyn die borg se embleem op die regter mou en die belettering ''TANZANIA'' verskyn op die middel van die trui.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://tanzaniacricket.com/gallery/ |title=Gallery |publisher=[[Tanzaniese Krieketvereniging]] |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Tanzaniese nasionale krieketspan se bynaam is ''The Cows''.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.topendsports.com/sport/cricket/team-nicknames.htm |title=Cricket Team Nicknames |publisher=Topend Sports |date=November 2017 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die Tanzaniese Krieketvereniging se kenteken toon ’n [[Masai-kameelperd]], die nasionale dier van die land.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |authors=Adam Scott Kennedy, Vicki Kennedy |title=Animals of the Serengeti, and Ngorongoro Conservation Area |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, New Jersey |date=2014 |isbn=978-1-4008-5138-6 |oclc=873760148}}&lt;/ref&gt;

== Tuisstadions ==
{{Location map+ |Tanzanië
|caption=Ligging van Tanzaniese krieketstadions
|places=
{{location map~|Tanzanië|label=&lt;small&gt;[[Annadil Burhani Ground]]&lt;/small&gt;|position=top|lat=-6.8094|long=39.28288}}
{{location map~|Tanzanië|label=&lt;small&gt;[[Gymkhana Klubveld, Dar-es-Salaam|Gymkhana]]&lt;/small&gt;|position=left|lat=-6.8084|long=39.2904}}
{{location map~|Tanzanië|label=&lt;small&gt;[[Universiteit van Dar-es-Salaam Ground|Universiteit van Dar-es-Salaam]]&lt;/small&gt;|position=bottom|lat=-6.776012|long=39.178326}}
}}
Tanzanië beskik oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Tanzaniese nasionale krieketspan gebruik vir hul krieketwedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Tanzanië:

{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! No. !! Stadion !! Plek !! Eerste wedstryd
|-
| 1
| [[Annadil Burhani Ground]]
| [[Dar-es-Salaam]]
| 31 Oktober 2022
|-
| 2
| [[Gymkhana Klubveld, Dar-es-Salaam|Gymkhana]]
| Dar-es-Salaam
| 21 September 2024
|-
| 3
| [[Universiteit van Dar-es-Salaam Ground|Universiteit van Dar-es-Salaam]]
| Dar-es-Salaam
| 21 September 2024
|}

== Spelers ==
=== Spelerstatistieke ===
Daar het altesaam 35 spelers [[Twintig20|T20I-krieket]] vir Tanzanië gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Tanzaniese span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het.

==== Lopies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Lopies
|-
| [[Ivan Selemani]]
| 2021–hede
| align=center | 68
| align=center | '''1&amp;nbsp;640'''
|-
| [[Abhik Patwa]]
| 2021–2025
| align=center | 57
| align=center | '''1&amp;nbsp;387'''
|-
| [[Amal Rajeevan]]
| 2022–2025
| align=center | 55
| align=center | '''1&amp;nbsp;063'''
|-
| [[Kassim Nassoro]]
| 2021–hede
| align=center | 79
| align=center | '''{{0}}913'''
|-
| [[Omary Kitunda]]
| 2021–hede
| align=center | 59
| align=center | '''{{0}}559'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 5 April 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=211;type=team |title=Records / Tanzania / Twenty20 Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

==== Paaltjies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Paaltjies
|-
| [[Ally Kimote]]
| 2021–hede
| align=center | 81
| align=center | '''90'''
|-
| [[Yalinde Nkanya]]
| 2022–hede
| align=center | 55
| align=center | '''71'''
|-
| [[SanjayKumar Thakor]]
| 2021–2024
| align=center | 58
| align=center | '''65'''
|-
| [[Salum Jumbe]]
| 2021–hede
| align=center | 66
| align=center | '''65'''
|-
| [[Kassim Nassoro]]
| 2021–hede
| align=center | 79
| align=center | '''51'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 5 April 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3;id=211;type=team |title=Records / Tanzania / Twenty20 Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Spankapteins ===
Tot op hede was vier spelers reeds die [[Kaptein (sport)|kaptein]] vir Tanzanië tydens ’n T20I-wedstryd.&lt;ref&gt;Die tydperk verwys na die ooreenstemmende krieketseisoen waarin die eerste of laaste wedstryd van die tyd as kaptein gespeel is.&lt;/ref&gt;

{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! colspan=&quot;3&quot;| T20I&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=3;id=211;type=team |title=Records / Tanzania / Twenty20 Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! No. !! Naam !! Tydperk
|-
| 1
| Abhik Patwa
| 2021–2025
|-
| 2
| '''Kassim Nassoro'''
| 2022–hede
|-
| 3
| Salum Jumbe
| 2024
|-
| 4
| Laksh Bakrania
| 2025
|}

== Rekords ==
=== Krieketwêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] || ''Sien {{Cr-OA}}''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] || ''Sien {{Cr-OA}}''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] || ''Sien {{Cr-OA}}''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] || ''Sien {{Cr-OA}}''
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] || Nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] || Nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] || Nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] || Nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2027|2027]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Kampioenetrofeerekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Kampioenetrofee 1998|1998]] || Nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2000|2000]] || Nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2002|2002]] || Nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2004|2004]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2006|2006]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2009|2009]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2013|2013]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2017|2017]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2025|2025]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2029|2029]] || Nie gekwalifiseer nie
|}

=== T20I-rekord teen ander lande ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste T20I-oorwinning
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Toetslande'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Assosiaatlede'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Bahrein}} || 4 || 2 || 2 || 0 || 0 || 50,00 || 8 Julie 2025
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Botswana}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 7 November 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Duitsland}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 12 Julie 2025
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Eswatini}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 6 Desember 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Gambië}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 6 Desember 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Ghana}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 4 Desember 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Kameroen}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 6 November 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-KE}} || 5 || 2 || 3 || 0 || 0 || 40,00 || 17 November 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Koeweit}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Lesotho}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 22 September 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Malawi}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 20 September 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Maleisië}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Mali}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 21 September 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Mosambiek}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 2 November 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NA}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NG}} || 5 || 3 || 1 || 0 || 1 || 75,00 || 17 November 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Rwanda}} || 18 || 16 || 2 || 0 || 0 || 88,89 || 31 Oktober 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Sierra Leone}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 3 November 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-UG}} || 17 || 3 || 12 || 0 || 2 || 20,00 || 19 Desember 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Vanuatu}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''83''' || '''51''' || '''29''' || '''0''' || '''3''' || '''61,45''' || 2 November 2021
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met T20I #3801 op 5 April 2026. Gelykop verwys na wedstryde wat deur ’n valbyl (soos ’n Superboulbeurt) beslis is. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en gelykop as ’n halwe oorwinning (ongeag die valbyl).''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=211;type=team |title=Records / Tanzania / Twenty20 Internationals / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=5 April 2026 |accessdate=27 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== T20I-wêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] || Nie deelgeneem nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] || Nie deelgeneem nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] || Nie deelgeneem nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2012|2012]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2014|2014]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2016|2016]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2026|2026]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2028|2028]] || {{n.v.t.}}
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2030|2030]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Afrikaspele ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|2023 || Groepfase
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}}

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Roy Morgan |title=The Encyclopedia of World Cricket |publisher=SportsBooks Ltd |date=2007 |isbn=978-1-899807-51-2}}
* {{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre &amp; Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Tanzania national cricket team|Tanzaniese nasionale krieketspan}}
* {{en}} {{sw}} [http://www.tanzaniacricket.com/ Amptelike webwerf van die Tanzaniese Krieketvereniging]
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/team/tanzania-160 Tanzanië op ESPNcricinfo]
* {{en}} [https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/tanzania-cricket-association Tanzanië by die IKR]

{{Nasionale krieketspanne}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Krieket in Tanzanië]]
[[Kategorie:Nasionale krieketspanne van Afrika]]</text>
      <sha1>789sujzpal5aqal4cv31plnkxqo2fm5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nigeriese nasionale krieketspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>459948</id>
    <revision>
      <id>2924788</id>
      <parentid>2907836</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T17:33:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52545" sha1="4hygwvqxqkoiuuy9yzn4w9zd2byrru0" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Krieketspan
| naam                  = Nigerië
| beeld                 = Kenteken van die Nigeriese nasionale krieketspan.png
| byskrif               = Kenteken van die Nigeriese nasionale krieketspan
| bynaam                = ''Yellow Greens''
| konferensie           = [[Nigeriese Krieketfederasie]] (NCF)
| kaptein               = [[Sulaimon Runsewe]]
| afrigter              = {{vlagikoon|Zimbabwe}} Stephen Mangongo
| toetsstatusjaar       = 
| ikr_status            = Assosiaatlid met [[Twintig20|T20I]]-status
| ikr_aansluiting       = 2002
| ikr_streek            = [[Afrikakrieketvereniging|AKV]] (Afrika)
| toetsrang             = 
| beste_toetsrang       = 
| edi-rang              = 
| beste_edi-rang        = 
| t20i-rang             = 38ste
| beste_t20i-rang       = 36ste (op 25 Mei 2019)
| eerste_wedstryd       = {{vlagikoon|Nigerië|1888}} Kolonie Lagos t {{vlagikoon|Goudkus}} [[Goudkus (streek)|Goudkus]] in [[Lagos]]; 25 Mei 1904
| eerste_toets          = 
| mees_onlangse_toets   = 
| aantal_toetse         = 
| aantal_toetse_vanjaar = 
| toetsrekord           = 
| toetsrekord_vanjaar   = 
| eerste_edi            = 
| mees_onlangse_edi     = 
| aantal_edis           = 
| aantal_edis_vanjaar   = 
| edi-rekord            = 
| edi-rekord_vanjaar    = 
| wb_verskynings        = 0/14
| wb_eerste             = 
| wb_beste              = 
| wbk_verskynings       = 
| wbk_eerste            = 
| wbk_beste             = 
| kt_verskynings        = 0/10
| kt_eerste             = 
| kt_beste              = 
| eerste_t20i           = t {{Cr-KE}} op [[Kyambogo-krieketovaal]], [[Kampala]]; 20 Mei 2019
| mees_onlangse_t20i    = t {{vlagland|Rwanda}} op [[Nigeriese Krieketfederasie-ovaal]], [[Abuja]]; 14 Desember 2025
| aantal_t20is          = 93
| aantal_t20is_vanjaar  = 0
| t20i-rekord           = 48/43 (52,74%)&lt;br /&gt;(0 gelykop, 2 onbeslis)
| t20i-rekord_vanjaar   = 0/0&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wt20-verskynings      = 0/10
| eerste_wt20           = 
| beste_wt20            = 
| wt20k-verskynings     = 3
| eerste_wt20k          = 2019
| beste_wt20k           = 4de plek (in 2021)
| h_patroon_la          = 
| h_patroon_b           = 
| h_patroon_ra          = 
| h_patroon_broek       = 
| h_linkerarm           = 
| h_liggaam             = 
| h_regterarm           = 
| h_broek               = 
| a_patroon_la          = 
| a_patroon_b           = 
| a_patroon_ra          = 
| a_patroon_broek       = 
| a_linkerarm           = 
| a_liggaam             = 
| a_regterarm           = 
| a_broek               = 
| t_patroon_la          = _yellow_thin_border
| t_patroon_b           = _nga_t20i24
| t_patroon_ra          = _yellow_thin_border
| t_patroon_broek       = 
| t_linkerarm           = 00935cff
| t_liggaam             = 00935cff
| t_regterarm           = 00935cff
| t_broek               = 00935cff
}}

Die '''Nigeriese nasionale krieketspan''' ([[Engels]]: ''Nigeria national cricket team''), met die bynaam “Yellow Greens”, is die nasionale [[krieket]]span wat [[Nigerië]] in internasionale krieket verteenwoordig. Krieket word in Nigerië deur die [[Nigeriese Krieketfederasie]] (''NCF'', van Engels: ''Nigeria Cricket Federation'') beheer. Nigerië is sedert 2002 ’n assosiaatlid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR).&lt;ref name=&quot;Cricket_Archive&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/73.html |title=Nigeria |publisher=Cricket Archive |accessdate=7 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190807094129/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/73.html |archive-date=7 Augustus 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Ná die [[Toetskrieket|toetslande]] [[Proteas|Suid-Afrika]] en [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]], asook die assosiaatlede [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]], [[Namibiese nasionale krieketspan|Namibië]] en [[Ugandese nasionale krieketspan|Uganda]] is Nigerië saam met [[Tanzaniese nasionale krieketspan|Tanzanië]] tradisioneel een van die sterker nasionale Afrikakrieketspanne.

Die eerste internasionale krieketwedstryd in die huidige Nigerië is in 1904 tussen die destydse Kolonie Lagos en die [[Goudkus (streek)|Goudkus]] in [[Lagos]] gespeel. Van 1982 af het Nigerië spelers beskikbaar gestel vir die gesamentlike Wes-Afrikaanse span wat egter nooit aan ’n [[krieketwêreldbeker]]toernooi deelgeneem het nie.

In April 2018 het die IKR besluit om aan al sy lede volle T20I-status toe te ken. Vervolgens word al die [[Twintig20|T20I-wedstryde]] wat Nigerië ná 1 Januarie 2019 teen ander IKR-lede speel as ’n volle T20I erken.&lt;ref name=&quot;T20I-status&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |title=All T20 matches between ICC members to get international status |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 April 2018 |accessdate=3 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003012749/https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |archive-date=3 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Nigerië is tans (Mei 2026) 38ste op die Twintig20-wêreldranglys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/t20i |title=Men's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=20 Mei 2026 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Nigeriese Krieketfederasie}}
Die Nigeriese Krieketfederasie (Engels: ''Nigeria Cricket Federation'', NCF) het in 1957, voor Nigerië se onafhanklikwording, ontstaan met die samesmelting van die in 1932 gestigte Nigeriese Krieketvereniging (Engels: ''Nigeria Cricket Association'', NCA) vir Europeërs en die in 1933 gestigte gelyknamige beheerliggaam vir Afrikane onder dieselfde naam wat in 1951 nog los verbonde was met aparte takke vir albei bevolkingsgroepe. Die beheerliggaam is verantwoordelik vir die reël van krieket in Nigerië.&lt;ref name=&quot;NCF&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nigeriacricket.com.ng/about-us/ |title=About us |publisher=[[Nigeriese Krieketfederasie]] |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In 2002 het dit ’n assosiaatlid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) geword.&lt;ref name=&quot;Cricket_Archive&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;IKR&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/nigeria-cricket-federation |title=Nigeria Cricket Federation |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar het hulle by die [[Afrikakrieketvereniging]] (''Africa Cricket Association'', “ACA”) aangesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.africacricket.com/members.php |title=Members |publisher=[[Afrikakrieketvereniging]] |accessdate=21 Mei 2026 |archive-date= 8 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260408095251/http://www.africacricket.com/members.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; In 2006 het die beheerliggaam sy huidige naam verkry.&lt;ref name=&quot;NCF&quot; /&gt;

Die Nigeriese Krieketfederasie bestuur al die Nigerië-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van T20I-reekse teen ander spanne, en die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is die NCF verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Nigeriese span.&lt;ref name=&quot;NCF&quot; /&gt;

Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander krieketlande beskik Nigerië oor ’n o/19-nasionale span wat aan die [[o/19-krieketwêreldbeker]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-under-19-world-cup-232496 |title=The Under-19 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Januarie 2006 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
=== Beginjare ===
[[Lêer:Tafawa Balewa Square Lagos Island.jpg|duimnael|Die kolfblad by die Tafawa Balewa Square in die hartjie van Lagos in 2022]]
Britse koloniste het krieket aan die einde van die 19de eeu na die huidige Nigerië gebring.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-51125938 |title=How Nigeria's cricket team 'shocked the world' |publisher=[[BBC]] |date=21 Januarie 2020 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Kontakte tussen die owerhede in [[Lagos]] en hul eweknieë in [[Goudkus (streek)|Goudkus]] (nou [[Ghana]]) het tot ’n internasionale wedstryd by Race Course (nou [[Tafawa Balewa Square]]), [[Lagos]], op 25 Mei 1904 gelei&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://allafrica.com/stories/201904020517.html |title=Nigeria's Cricket Milestone |publisher=All Africa |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.aipsmedia.com/aips/pages/articles/2022/31157.html |title=Nigeria Invitational in Lagos points towards promising future for women’s cricket in Africa |publisher=Association Internationale de la Presse Sportive |author=Ijeoma Okigbo |date=21 April 2022 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; wat die Goudkus met 22 lopies gewen het.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot;&gt;{{en}} {{cite book |author=Roy Morgan |title=The Encyclopedia of World Cricket |publisher=SportsBooks Ltd |date=2007 |isbn=978-1-899807-51-2 |page=158–159}}&lt;/ref&gt; Daarmee het krieket die eerste moderne sportsoort in Nigerië geword waarin ’n internasionale wedstryd in dié land gespeel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/how-cricket-is-taking-root-in-countries-like-sierra-leone-and-nigeria-516884 |title=Taking Africa to the next level |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=28 Mei 2011 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens was dit die eerste interkoloniale krieketwedstryd in Wes-Afrika.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre &amp; Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9 |page=315}}&lt;/ref&gt;

Dié ontmoeting het ’n jaarlikse wedstryd geword en was vir die eerste drie wedstryde multi-etnies. Die vierde wedstryd in Desember 1906 is slegs deur spelers met ’n Europese herkoms beslis en die Afrikabevolking het hul eerste jaarlikse wedstryde in 1907 begin. Internasionale wedstryde is weens die [[Eerste Wêreldoorlog]] gekniehalter en eers weer in 1925 (vir Europeërs) en 1926 (vir Afrikane) hervat.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; In die tussenoorlogse jare is krieket op ’n meer formele basis begin reël met twee aparte krieketbeheerliggame vir die Europeërs en Afrikane wat onderskeidelik in 1932 en 1933 gestig is, albei met die naam Nigeriese Krieketvereniging (''Nigerian Cricket Association'').&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre &amp; Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9 |page=343}}&lt;/ref&gt; [[Eersterangse krieket]]spelers van Engeland het in die jaarlikse wedstryde teen die Goudkus begin verskyn,&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; en die 1939-wedstryd, die laaste voor die [[Tweede Wêreldoorlog]], het die Goudkus met 58 lopies gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1930S/1938-39/OTHERS+ICC/NGA_IN_G-COAST/NGA_G-COAST_22-25MAR1939.html |title=Nigeria in Gold Coast, 1938/39 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Onder die Engelse spelers wat vir Nigerië gespeel het, was [[William Shirley]], wat van 1928 tot 1938 in Nigerië gebly en in vyf internasionale wedstryde teen die Goudkus verskyn het, waartydens hy 350 lopies aangeteken en 21 paaltjies geneem het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/william-shirley-20555 |title=William Shirley |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Ná die oorlog is in 1947 die wedstryde vir Europeërs hervat met die wedstryde vir Afrikane wat een jaar later gevolg het.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; Die eerste naoorlogse vyfdaagse wedstryd vir Europeërs in Lagos het onbeslis geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/136/136806.html |title=Scorecard of Nigeria v Gold Coast, 18 March 1947 |publisher=Cricket Archive |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303200553/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/136/136806.html |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In die 1949-wedstryd het die Goudkus geseëvier.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/136/136892.html |title=Scorecard of Nigeria v Gold Coast, 6 April 1949 |publisher=Cricket Archive |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303180319/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/136/136892.html |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Nadat die aantal Europeërs in die land begin afneem het, het meer Afrikane krieket begin speel. In 1951 is ’n gesamentlike beheerliggaam in Lagos gestig met albei bevolkingsgroepe wat aparte takke behou het en van 1956 af is die spel op ’n multi-etniese basis begin reël.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; In 1957 het albei beheerliggame in die Nigeriese Krieketvereniging (NCA, ''Nigeria Cricket Association'') saamgesmelt.&lt;ref name=&quot;IKR&quot; /&gt;

=== Ná onafhanklikwording ===
In die eerste jare ná Nigerië se onafhanklikwording in 1960 was daar baie belangstelling in krieket. In 1964 is die eerste wedstryde teen beide Gambië en Sierra Leone gespeel.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre &amp; Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9 |page=373}}&lt;/ref&gt; Dié wedstryde is tot in die laat 1970’s jaarliks beslis, toe [[sokker]] in die land meer gewild geword het. Krieket het agteruitgegaan en tydens [[Tanzaniese nasionale krieketspan|Tanzanië]] se besoek in 1974 het Nigerië twee van drie die wedstryde verloor en die derde het onbeslis geëindig. In 1976 het hulle ook die driedaagse wedstryd teen die [[Marylebone-krieketklub]] (MKK) met tien paaltjies verloor. In die laat 1970’s het Nigerië ’n ekonomiese krisis beleef en minder geld was vir krieket beskikbaar. Die aantal jong mense wat in krieket belanggestel het, het gedaal en die spel is deur beide [[atletiek]] en sokker verbygesteek. Die Nigeriese krieket het deurgaans die 1970’s en 1980’s die algemene probleme in dié land soos wanbestuur, regeringsinmenging, [[korrupsie]], onderbefondsing, gebreek aan ondersteuning vir ’n sport met ’n sterk koloniale assosiasie en konflikte tussen die verskeie [[etniese groep]]e in die gesig gestaar. Nigerië se enigste voordeel was dat hulle die meeste spelers vir die [[Wes-Afrikaanse nasionale krieketspan|Wes-Afrikaanse span]] beskikbaar gestel het wat in 1976 ’n assosiaatlid van die IKR geword het.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/97.html |title=West Africa |publisher=Cricket Archive |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303213855/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/97.html |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Wes-Afrikaanse span ===
Destyds was nóg Nigerië nóg Wes-Afrika lede van die IKR en albei spanne het dus nie in aanmerking gekom vir die eerste twee [[krieketwêreldbeker]]toernooie in [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] en [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] nie. Die Wes-Afrikaanse span het in 1982 vir die eerste keer aan die IKR-trofee deelgeneem. Die span kon egter geen oorwinning aanteken nie, alhoewel hulle ná talle onbesliste wedstryde in die voorlaaste plek geëindig en daarmee die [[Krieketwêreldbeker 1983]] misgeloop het. Nadat die span twee toernooie moes oorslaan en die krieketwêreldbekertoernooie in [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] en [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] versuim het, het hulle weer aan die IKR-trofee 1994 deelgeneem. Hulle het die eerste rondte in die laaste plek afgesluit en nie vir die [[Krieketwêreldbeker 1996]] gekwalifiseer nie, maar hulle het die troosrondte gewen en uiteindelik in die 17de plek geëindig. Drie jaar later het die span die eerste rondte voor Argentinië in die voorlaaste plek afgesluit en daarmee nie die [[Krieketwêreldbeker 1999]] gehaal nie. Tydens die troosrondte het hulle die 18de plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Records/WestAfrica/Icct/Icct_List.html |title=List of West Africa ICC Trophy Matches |publisher=Cricket Archive |accessdate=16 Oktober 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016231018/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Records/WestAfrica/Icct/Icct_List.html |archive-date=16 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Net voor die IKR-trofee 2001 het die span nie visums ontvang nie en moes vervolgens hulleself aan dié toernooi onttrek, waarmee hulle nie vir die [[Krieketwêreldbeker 2003]] kon kwalifiseer nie. Die Kanadese amptenare het gevrees dat die spelers van Sierra Leone sou weier om na hul land terug te keer weens die burgeroorlog in dié land.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-trophy-west-african-officials-unhappy-with-the-confusion-in-canada-101554 |title=ICC Trophy: West African officials unhappy with the confusion in Canada |publisher=ESPNcricinfo |author=Tony Munro |date=13 Julie 2001 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die bestaan van die Wes-Afrikaanse span het Nigerië steeds op sy eie opgetree,&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; hoewel hulle by tye hulleself aan toernooie onttrek het soos tydens die Afrikakrieketverenigingkampioenskap 1998.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1998-99/OTHERS+ICC/ACAC/ACAC_OCT1998_GROUPS.html |title=African Cricket Association Championships, 1998 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1998-99/OTHERS+ICC/ACAC/ACAC_OCT1998_RESULTS-SUMMARY.html |title=Africa Cricket Association Cup Oct-98 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Vanweë sy oorheersing binne die Wes-Afrikaanse span het die Nigeriaanse krieket die moeilike jare oorleef en die beheerliggaam het in 2002 ’n assosiaatlid van die IKR geword, terwyl die ander voormalige lede van Wes-Afrika slegs geaffilieerde status ontvang het. Daarmee is die Wes-Afrikaanse Krieketkonferensie in dieselfde jaar ontbind.&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Cricket_Archive&quot; /&gt;

=== IKR-lidmaatskap ===
Nigerië het sy eerste verskyning tydens ’n IKR by die Afrikabeker 2002 in [[Zambië]] gemaak. Die Nigeriërs het in die vierde plek geëindig nadat hulle slegs Malawi kon klop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2002/TOURNAMENTS/AFRICACUP/about.shtml |title=3rd Africa Cup 2002 |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=12 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612095304/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2002/TOURNAMENTS/AFRICACUP/about.shtml |archive-date=12 Junie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Hulle het die Afrikakrieketverenigingkampioenskap 2004 in die vyfde plek afgesluit en slegs die laaste geplaasde Tanzanië verslaan, waarmee hulle versuim het om vir die IKR-trofee 2005 en daarmee vir die [[Krieketwêreldbeker 2007]] te kwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/ICCT2005/DATABASE/QUALIFYING/africa.shtml |title=Africa Qualifying Tournaments |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=24 Mei 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524025516/http://www.cricketeurope4.net/ICCT2005/DATABASE/QUALIFYING/africa.shtml |archive-date=24 Mei 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In 2006 is die Nigeriese beheerliggaam in Nigeriese Krieketfederasie (NCF, ''Nigeria Cricket Federation'') hernoem.&lt;ref name=&quot;IKR&quot; /&gt; In Augustus dieselfde jaar het Nigerië aan afdeling twee van die Wêreldkrieketliga Afrikastreek in [[Tanzanië]] deelgeneem, ’n tweedevlaktoernooi onder die Wêreldkrieketliga en deel van die [[Krieketwêreldbeker 2011]]-kwalifisering,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/TZN/2006_TZN_ICC_World_Cricket_League_Africa_Region_Division_Two_2006.html |title=ICC World Cricket League Africa Region Division Two 2006 |publisher=Cricket Archive |accessdate=24 Julie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080724055835/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/TZN/2006_TZN_ICC_World_Cricket_League_Africa_Region_Division_Two_2006.html |archive-date=24 Julie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; maar in die laaste plek geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/ICC_World_Cricket_League_Africa_Region_Division_Two_2006.html |title=WCL Africa Division Two Points Table |publisher=Cricket Archive |accessdate=2 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602041126/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/ICC_World_Cricket_League_Africa_Region_Division_Two_2006.html |archive-date=2 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Daarmee is hulle aanvanklik na afdeling drie gerelegeer,&lt;ref name=&quot;Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan&quot; /&gt; maar hulle het hulleself aan die 2008-toernooi onttrek.&lt;ref name=&quot;WCLA308&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2008/TOURNAMENTS/AFRICADIV3/about.shtml |title=2008 Africa Division Three Championship |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=24 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080424064320/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2008/TOURNAMENTS/AFRICADIV3/about.shtml |archive-date=24 April 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Nigeriërs het die Noordwes-Afrikaanse Kampioenskap in 2007&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2007/TOURNAMENTS/AFRICANW/about.shtml |title=2007 North West Africa Championship |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=12 Mei 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080512020756/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2007/TOURNAMENTS/AFRICANW/about.shtml |archive-date=12 Mei 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en 2008 beklink.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2008/TOURNAMENTS/NWAFRICA/about.shtml |title=North West Africa Championship |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=11 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080411090533/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2008/TOURNAMENTS/NWAFRICA/about.shtml |archive-date=11 April 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Daarna het Nigerië afdeling twee van die Wêreldkrieketliga Afrikastreek 2008 as naaswenner afgesluit en daarmee vir die Wêreldkrieketliga 2009–14 se afdeling sewe vir die [[Krieketwêreldbeker 2015]] gekwalifiseer. Dié toernooi het die span in die derde plek afgesluit en daarmee in die afdeling aangebly.&lt;ref name=&quot;WCLA308&quot; /&gt;

In Mei 2011 het Nigerië afdeling sewe in [[Botswana]] as naaswenner afgesluit, nadat hulle in die eindstryd teen Koeweit vasgeval het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2011/TOURNAMENTS/WCL7/about.shtml |title=World Cricket League Division 7, 2011 |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=24 Mei 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524180427/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2011/TOURNAMENTS/WCL7/about.shtml |archive-date=24 Mei 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Daarmee het die span vir afdeling ses 2011 gekwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-seven-2011-475040/nigeria-vs-kuwait-final-511471/match-report |title=Kuwait beat Nigeria to lift trophy |publisher=ESPNcricinfo |date=8 Mei 2011 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Dit het die Nigeriërs in die vyfde plek afgesluit, nadat hulle Fidji in die uitspeelwedstryd geklop het, waarmee hulle na afdeling sewe gerelegeer is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-six-2011-529926/fiji-vs-nigeria-5th-place-play-off-529944/match-report |title=Kimber helps Guernsey win final |publisher=ESPNcricinfo |date=24 September 2011 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Daar het hulle regstreekse promosie na afdeling ses 2013 behaal, waar die span ook promosie na afdeling 2014 behaal het. Dit is in Maleisië aangebied en was deel van die [[Krieketwêreldbeker 2019]]-kwalifisering. Nigerië het in die wedstryd om die derde plek teen Tanzanië vasgeval en daarmee in 2016 in dié afdeling aangebly.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-five-2013-14-722647/nigeria-vs-tanzania-3rd-place-play-off-722687/match-report |title=Jersey win WCL Division Five |publisher=ESPNcricinfo |date=13 Maart 2014 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Dit het die Nigeriërs slegs in die sesde plek afgesluit, waarna hulle die Wêreldkrieketliga 2017–19 in die Afrikakwalifisering 2017 begin het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-five-2016-979781/nigeria-vs-tanzania-5th-place-playoff-979841/match-report |title=Jersey bowlers tie down Oman to take Division Five title |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=29 Mei 2016 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Nigerië het nie aan die [[T20I-wêreldbeker]]kwalifiserings vir die toernooie in [[T20I-wêreldbeker 2007|2007]], [[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] en [[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] deelgeneem nie. In 2012 het die Nigeriërs versuim om die T20I-wêreldbekerkwalifisering te haal, waarmee hulle ook die [[T20I-wêreldbeker 2012]] misgeloop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-africa-region-division-one-twenty20-2011-518828/nigeria-vs-kenya-3rd-place-play-off-518849/match-report |title=Uganda take title with comprehensive win |publisher=ESPNcricinfo |date=15 Julie 2011 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Nigerië het ook nie die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2013 gehaal nie, waarmee hulle versuim het om vir die [[T20I-wêreldbeker 2014]] te kwalifiseer. In die daaropvolgende kwalifiseringsfase het hulle nie die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2015 vir die [[T20I-wêreldbeker 2016]] gehaal nie. Tydens die Afrikakwalifisering 2017 vir die [[Krieketwêreldbeker 2023]] het die span die vierde plek behaal en daarmee afdeling vyf 2017 misgeloop, waarmee hulle ook die [[Krieketwêreldbeker 2027]]-kwalifisering versuim het.

=== Verdere ontwikkeling ===
In April 2018 het die wêreldbeheerliggaam IKR aan al sy lede volle T20I-status toegeken. Vervolgens word al die [[Twintig20|T20I-wedstryde]] tussen Nigerië en ander IKR-lede sedert 1 Januarie 2019 as ’n volle T20I erken.&lt;ref name=&quot;T20I-status&quot; /&gt; In Augustus 2018 is Nigerië by [[Krieket Suid-Afrika]] se T20I-Afrikabekertoernooi 2018 ingesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket365.com/latest-news/cricket-south-africa-launches-expanded-africa-t20-cup |title=CSA launches expanded Africa T20 Cup |publisher=Cricket365 |date=7 Augustus 2018 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/798465 |title=Ghana and Nigeria set to join Kenya, Namibia, Zimbabwe, and South African domestic sides in expanded Africa T20 Cup |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=7 Augustus 2018}}&lt;/ref&gt; Die noordwestelike substreek se kwalifisering is op die Tafawa Balewa Square-krieketovaal in die hartjie van Lagos beslis en die gasheer het agter Ghana as naaswenner geëindig, waarmee Nigerië die Afrikakwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2021]] gehaal het. Daar het die span op 20 Mei 2019 in sy eerste T20I-wedstryd teen [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]] in [[Kampala]] gespeel, maar hulle is met agt paaltjies geklop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/669712 |title=Ghana and Nigeria advance to Africa finals |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=21 April 2018}}&lt;/ref&gt; Die Nigeriërs het tydens die Afrikakwalifisering die derde plek behaal en daarmee glo die [[T20I-wêreldbeker 2021]]-kwalifisering naelskraap misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/events/mens-t20-world-cup/namibia-and-kenya-complete-next-step-toward-mens-t20-world-cup/ |title=Namibia and Kenya complete next step toward men’s T20 World Cup |publisher=Emerging Cricket |author=Denis Musali |date=28 Mei 2019 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In Julie 2019 is egter [[Zimbabwe Krieket]] deur die IKR geskors, waarmee [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] van IKR-toernooie uitgesluit is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1288479 |title=ICC board and full council concludes in London |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=18 Julie 2019}}&lt;/ref&gt; Gevolglik is hulle tydens die T20I-wêreldbekerkwalifisering met Nigerië vervang.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1196860.html |title=Nigeria awarded men's T20 World Cup Qualifiers entry |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Hulle het egter ná nederlae in al ses hul wedstryde die hooftoernooi misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nigeriacricket.com.ng/2019/11/07/curtain-falls-on-the-icc-twenty20-world-cup-qualifiers-in-the-uae/ |title=Curtain falls on the ICC Twenty20 world cup qualifiers in the UAE |publisher=[[Nigeriese Krieketfederasie]] |author=Musa Musa |date=7 November 2019 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Voorheen het die o/19-nasionale span vir die eerste keer vir ’n [[O/19-krieketwêreldbeker|krieketwêreldbekertoernooi]] gekwalifiseer en tydens die 2020-toernooi in [[Suid-Afrika]] sy eerste verskyning gemaak.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.premiumtimesng.com/sports/321954-nigeria-qualifies-for-first-u-19-cricket-world-cup.html |title=Nigeria qualifies for first U-19 Cricket World Cup |publisher=Premium Times |author=Tunde Eludini |date=23 Maart 2019 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

In November 2020 is die vroeëre Sri Lankaanse krieketspeler [[Asanka Gurusinha]] as hoofafrigter en hoëprestasiebestuurder aangestel en hy het die taak gehad om toesig te hou oor die afrigting en plaaslike opleiding.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/news/world-cup-winning-sri-lankan-appointed-nigeria-head-coach/ |title=World Cup winning Sri Lankan appointed Nigeria head coach |publisher=Emerging Cricket |author=Tim Cutler |date=29 November 2020 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In voorbereiding op die Afrikakwalifisering 2021 het Nigerië in Oktober 2021 Sierra Leone vir ses T20I-wedstryde gehuisves.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nigeriacricket.com.ng/2021/10/11/nigeria-sierra-leone-bilateral-series-old-titans-clash-in-renewed-rivalry/ |title=Nigeria/Sierra Leone bilateral series, old titans clash in renewed rivalry |publisher=[[Nigeriese Krieketfederasie]] |author=Musa Musa |date=11 Oktober 2021 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die vyfde wedstryd 24 Oktober 2021 het [[Peter Aho]] ses paaltjies vir slegs vyf lopies geneem, waarmee hy die beste boulsyfer in dié tyd geneem en ’n nuwe rekord aangeteken het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nigeriacricket.com.ng/2021/10/26/peter-aho-breaks-world-record-with-his-bowling-figures-on-match-day-5/ |title=Peter Aho breaks world record with his bowling figures on match day 5 |publisher=[[Nigeriese Krieketfederasie]] |author=Musa Musa |date=26 Oktober 2021 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/best-figures-in-an-innings-283973 |title=Best figures in an innings in T20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Daarmee het hy die eerste Nigeriese bouler geword wat ’n T20I-driekuns behaal en ’n -vyf-paaltjie-oes geneem het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/hat-tricks-283738 |title=Hat-tricks in T20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=3;filter=advanced;orderby=start;size=200;template=results;type=bowling;view=innings;wicketsmin1=5;wicketsval1=wickets |title=Statistics / Statsguru / Twenty20 Internationals / Bowling records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die daaropvolgende Afrikakwalifisering 2021 het die span die plaaslike kwalifisering gehaal, maar hulle is uitgeskakel en het daarmee die [[T20I-wêreldbeker 2022]] misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2021/articles/000014/001489.shtml |title=The Andrew Nixon Column: 21 November |publisher=[[Europese Krieketraad]] |author=Andrew Nixon |accessdate=21 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211121114017/https://cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2021/articles/000014/001489.shtml |archive-date=21 November 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In Oktober 2023 het die gasheer Nigerië die Wes-Afrikaanse Trofee beklink, waaraan ook Ghana, Rwanda en Sierra Leone deelgeneem het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.premiumtimesng.com/sports/nigeria-sports-news/634042-cricket-nigeria-win-west-africa-trophy-in-grand-style.html |title=Cricket: Nigeria win West Africa Trophy in grand style |publisher=Premium Times |author=Tunde Eludini |date=16 Oktober 2023 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die aansluitende plaaslike kwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2024]] het Nigerië die Afrikakwalifisering gehaal, waar hulle versuim het om vir die hooftoernooi te kwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/africa-region-qualifier-namibia-seal-their-spot-in-2024-t20-world-cup-1410937 |title=Namibia seal their spot in 2024 T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=28 November 2023 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In Desember 2023 het die beheerliggaam ter ontwikkleing van die plaaslike spelbedryf die stigting van die Nigerian Super League na aanleiding van die [[Indiese Premierliga]] aangekondig en aan sy nasionale spelers sentrale kontrakte oorhandig, waarmee hulle professionele spelers geword het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/insight/the-rapid-rise-of-nigerian-cricket-and-becoming-iccs-priority-member-a-chat-with-uyi-akpata/ |title=The Rapid Rise of Nigerian Cricket and Becoming ICC’s Priority Member: A Chat with Uyi Akpata |publisher=Emerging Cricket |author=Shounak Sarkar |date=29 Desember 2023 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Op die Afrikaspele 2023 (beslis in Februarie 2024) in [[Accra]], [[Ghana]], is vir die eerste keer ’n kriekettoernooi beslis, waartydens Nigerië ná nederlae teen beide Tanzanië en Zimbabwe, asook ’n oorwinning oor Namibië gelyk op punte met [[Namibiese nasionale krieketspan|Namibië]] en Tanzanië was, maar weens sy swakker lopietempo uitgeskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/insight/zimbabwe-men-win-cricket-gold-at-the-african-games-but-status-kerfuffle-leaves-a-sour-taste-in-the-mouth/ |title=Zimbabwe men win cricket gold at African Games but status kerfuffle leaves sour taste |publisher=Emerging Cricket |author=Shounak Sarkar |date=25 Maart 2024 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Troosprys was hul eerste oorwinning oor die meer ervare Namibiërs ooit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-match-results/namibia-nigeria-28vs173/twenty20-internationals-3 |title=Match results for Namibia vs Nigeria in T20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

In November 2024 het Nigerië die plaaslike kwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2026]]-Afrikakwalifisering aangebied. In die wedstryd teen die Ivoorkus op 24 November het [[Selim Salau]] die eerste Nigeriese kolwer geword wat ’n T20I-honderdtal aangeteken het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/batting-most-runs-innings/nigeria-173/twenty20-internationals-3 |title=High scores for Nigeria in T20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In dieselfde wedstryd het nog rekords in dié tyd gespat, nadat Nigerië met 271 lopies sy hoogste T20I-telling aangeteken het, die teenstander met sewe lopies op die laagste T20I-telling uitgeboul en daarmee hul hoogste T20I-oorwinning aangeteken het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/world-cup-sub-regional-africa-qualifier-group-c-2024-25-1459372/nigeria-vs-ivory-coast-5th-match-1459387/match-report |title=7 all out! Ivory Coast collapse against Nigeria to record lowest men's T20I total |publisher=ESPNcricinfo |date=25 November 2024 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/highest-innings-totals-283218 |title=Highest innings totals in T20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/lowest-innings-totals-283172 |title=Lowest innings totals in T20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/largest-margin-of-victory-by-runs-283283 |title=Largest margin of victory (by runs) in T20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Daartussen het Nigerië die eindstryd van die Kontinentbeker T20I Afrika gehaal, waar hulle egter met ses paaltjies teen [[Ugandese nasionale krieketspan|Uganda]] vasgeval het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/match-center-scorecard/nigeria-vs-uganda-live-score-update-final-africa-continental-cup-2024/ugnig12142024254754 |title=Uganda vs Nigeria Match Highlights &amp; Results |publisher=[[The Times of India]] |date=14 Desember 2024 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; In die T20I-wêreldbeker 2026-kwalifisering het die Nigeriërs onoorwonne die Afrikakwalifisering gehaal, waar hulle in die vierde plek geëindig en daarmee die hooftoernooi misgeloop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/namibia-zimbabwe-qualify-for-2026-men-s-t20-world-cup-1505360 |title=Namibia, Zimbabwe qualify for 2026 men's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=2 Oktober 2025 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Daarteenoor kon hulle onder hul kaptein [[Sulaimon Runsewe]] hul titel tydens die daaropvolgende Wes-Afrikaanse Trofee 2025 verdedig, waaraan naas die gasheer ook Rwanda, Zambië en Sierra Leone deelgeneem het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://punchng.com/cricket-runsewe-leads-nigeria-to-west-africa-trophy/ |title=Cricket: Runsewe leads Nigeria to West Africa Trophy |publisher=Punch |author=Abiodun Adewale |date=3 Desember 2025 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://von.gov.ng/nigeria-wins-west-africa-trophy-cricket-tournament/ |title=Yellow Greens Win West Africa Trophy Cricket Tournament |publisher=Voice of Nigeria |date=3 Desember 2025 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Nigerië sal die plaaslike kwalifisering 2026 vir die [[T20I-wêreldbeker 2028]] huisves.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://kawowo.com/2026/01/20/the-only-way-is-up-for-cricket-uganda-in-2026/ |title=The only way is up for Cricket Uganda in 2026 |publisher=Kawowo Sports |author=Denis Musali |date=20 Januarie 2026 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

== Kleure ==
In T20I-krieket dra Nigerië groen truie met ’n geel kleuraksent, ’n groen V-halslyn en groen broeke. Veldspelers dra ’n groen bofbalpet of ’n groen sonhoed. Die kolwers se helms is ook groen geverf. Gedurende IKR-toernooie verskyn die borg se embleem op die regter mou en die belettering ''NIGERIA'' verskyn op die middel van die trui.&lt;ref name=&quot;Gallery&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nigeriacricket.com.ng/gallery/ |title=Gallery |publisher=[[Nigeriese Krieketfederasie]] |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Nigeriese nasionale krieketspan se bynaam is ''Yellow Greens''.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.topendsports.com/sport/cricket/team-nicknames.htm |title=Cricket Team Nicknames |publisher=Topend Sports |date=November 2017 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die Nigeriese Krieketvereniging se kenteken toon ’n skild met die gestiliseerde uitbeelding van beide die [[Nigerrivier|Niger-]] en [[Benuerivier]]e se rivierloop in Nigerië en die letters NCF met die belettering ''Nigeria Cricket Federation''.&lt;ref name=&quot;Gallery&quot; /&gt;

== Tuisstadions ==
{{Location map+ |Nigerië
|caption=Ligging van Nigeriese krieketstadions
|places=
{{location map~|Nigerië|label=&lt;small&gt;[[Tafawa Balewa Square]]&lt;/small&gt;|position=top|lat=6.447222|long=3.401389}}
{{location map~|Nigerië|label=&lt;small&gt;[[Universiteit van Lagos-krieketovaal]]&lt;/small&gt;|position=bottom|lat=6.513499|long=3.392852}}
{{location map~|Nigerië|label=&lt;small&gt;[[Nigeriese Krieketfederasie-ovaal]]&lt;/small&gt;|position=bottom|lat=9.0377|long=7.4507}}
{{location map~|Nigerië|label=&lt;small&gt;[[Nasionale Stadion Abuja]]&lt;/small&gt;|position=top|lat=9.038057|long=7.453402}}
}}
Nigerië beskik oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Nigeriese nasionale krieketspan gebruik vir hul krieketwedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Nigerië:

{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! No. !! Stadion !! Plek !! Eerste wedstryd
|-
| 1
| [[Nasionale Stadion Abuja|Nasionale Stadion]]
| [[Abuja]]
| 26 Januarie 2019
|-
| 2
| [[Universiteit van Lagos-krieketovaal]]
| [[Lagos]]
| 19 Oktober 2021
|-
| 3
| [[Tafawa Balewa Square]]
| [[Lagos]]
| 28 Maart 2022
|-
| 4
| [[Nigeriese Krieketfederasie-ovaal]]
| Abuja
| 23 November 2024
|}

Die Tafawa Balewa Square-krieketveld in die middestad van Lagos word tradisioneel as “tuiste van krieket” in Nigerië beskou en in 2021 het dié krieketveld ’n opknapping ondergaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/news/from-concrete-to-turf-nigerias-tbs-oval-pitches-get-a-makeover/ |title=From concrete to turf: Nigeria’s TBS Oval pitches get a makeover |publisher=Emerging Cricket |author=Shounak Sarkar |date=18 Januarie 2022 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die Nigeriese Krieketfederasie is by die [[Nasionale Stadion Abuja|Nasionale Stadion]] in Abuja gesetel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://nigeriacricket.com.ng/contact-us/ |title=Contact us |publisher=[[Nigeriese Krieketfederasie]] |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

== Spelers ==
=== Spelerstatistieke ===
Daar het altesaam 42 spelers [[Twintig20|T20I-krieket]] vir Nigerië gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Nigeriese span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het.

==== Lopies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Lopies
|-
| [[Sulaimon Runsewe]]
| 2019–hede
| align=center | 76
| align=center | '''1&amp;nbsp;399'''
|-
| [[Isaac Danladi]]
| 2019–hede
| align=center | 59
| align=center | '''1&amp;nbsp;224'''
|-
| [[Isaac Okpe]]
| 2019–hede
| align=center | 84
| align=center | '''{{0}}822'''
|-
| [[Selim Salau]]
| 2024–hede
| align=center | 33
| align=center | '''{{0}}793'''
|-
| [[Sesan Adedeji]]
| 2019–hede
| align=center | 47
| align=center | '''{{0}}772'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 7 Mei 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=173;type=team |title=Records / Nigeria / Twenty20 Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

==== Paaltjies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Paaltjies
|-
| [[Isaac Okpe]]
| 2019–hede
| align=center | 84
| align=center | '''84'''
|-
| [[Sylvester Okpe]]
| 2019–hede
| align=center | 81
| align=center | '''70'''
|-
| [[Peter Aho]]
| 2021–hede
| align=center | 62
| align=center | '''67'''
|-
| [[Ridwan Abdulkareem]]
| 2021–hede
| align=center | 52
| align=center | '''54'''
|-
| [[Prosper Useni]]
| 2021–hede
| align=center | 61
| align=center | '''52'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 7 Mei 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3;id=173;type=team |title=Records / Nigeria / Twenty20 Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Spankapteins ===
Tot op hede was vier spelers reeds die [[Kaptein (sport)|kaptein]] vir Nigerië tydens ’n T20I-wedstryd.&lt;ref&gt;Die tydperk verwys na die ooreenstemmende krieketseisoen waarin die eerste of laaste wedstryd van die tyd as kaptein gespeel is.&lt;/ref&gt;

{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! colspan=&quot;3&quot;| T20I&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=3;id=173;type=team |title=Records / Nigeria / Twenty20 Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! No. !! Naam !! Tydperk
|-
| 1
| Ademola Onikoyi
| 2019–2023
|-
| 2
| Joshua Ayannaike
| 2021
|-
| 3
| Sylvester Okpe
| 2021–2025
|-
| 4
| '''Sulaimon Runsewe'''
| 2025–hede
|}

== Rekords ==
=== Krieketwêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2027|2027]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Kampioenetrofeerekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Kampioenetrofee 1998|1998]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2000|2000]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2002|2002]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2004|2004]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2006|2006]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2009|2009]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2013|2013]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2017|2017]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2025|2025]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2029|2029]] || Nie gekwalifiseer nie
|}

=== T20I-rekord teen ander lande ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste T20I-oorwinning
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Toetslande'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IE}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Assosiaatlede'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Botswana}} || 6 || 5 || 1 || 0 || 0 || 83,33 || 21 Mei 2019
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Eswatini}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 4 Desember 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Gambië}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 4 Desember 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Ghana}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 22 Mei 2019
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-HK}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Ivoorkus}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 24 November 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Jersey}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Kameroen}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 5 Desember 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-CA}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-KE}} || 15 || 3 || 12 || 0 || 0 || 20,00 || 16 September 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Malawi}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 26 September 2025
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Mosambiek}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 1 Desember 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NA}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 0 || 33,33 || 18 Maart 2014
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-OM}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Rwanda}} || 12 || 9 || 2 || 0 || 1 || 66,67 || 4 Oktober 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Sierra Leone}} || 14 || 13 || 1 || 0 || 0 || 92,85 || 20 Oktober 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Sint Helena}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 23 November 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-TZ}} || 5 || 1 || 3 || 0 || 1 || 20,00 || 26 November 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-UG}} || 13 || 0 || 13 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AE}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Zambië}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 4 Desember 2025
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''93''' || '''48''' || '''43''' || '''0''' || '''2''' || '''52,74''' || 21 Mei 2019
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met T20I #3836 op 7 Mei 2026. Gelykop verwys na wedstryde wat deur ’n valbyl (soos ’n Superboulbeurt) beslis is. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en gelykop as ’n halwe oorwinning (ongeag die valbyl).''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=173;type=team |title=Records / Nigeria / Twenty20 Internationals / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=7 Mei 2026 |accessdate=21 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== T20I-wêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] || Nie deelgeneem nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] || Nie deelgeneem nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] || Nie deelgeneem nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2012|2012]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2014|2014]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2016|2016]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2026|2026]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2028|2028]] || {{n.v.t.}}
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2030|2030]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Afrikaspele ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|2023 || Groepfase
|}

=== Wes-Afrikaanse Trofee ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|2023 || '''Kampioen'''
|-
|2025 || '''Kampioen'''
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}}

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Roy Morgan |title=The Encyclopedia of World Cricket |publisher=SportsBooks Ltd |date=2007 |isbn=978-1-899807-51-2}}
* {{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre &amp; Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9}}

== Eksterne skakels ==
* {{en}} [https://nigeriacricket.com.ng/ Amptelike webwerf van die Nigeriese Krieketfederasie]
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/team/nigeria-122 Nigerië op ESPNcricinfo]
* {{en}} [https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/nigeria-cricket-federation Nigerië by die IKR]

{{Nasionale krieketspanne}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Krieket in Nigerië]]
[[Kategorie:Nasionale krieketspanne van Afrika]]</text>
      <sha1>4hygwvqxqkoiuuy9yzn4w9zd2byrru0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jacinta Ngobese-Zuma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>463335</id>
    <revision>
      <id>2924701</id>
      <parentid>2920304</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T12:43:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2924701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5413" sha1="2d5270w7x32w9dc3q7yv52jrcma5hhr" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam             = Jacinta Ngobese-Zuma 
| bynaam           = 
| beeld            =
| beeldbeskrywing  = 
| onderskrif       = Jacinta Ngobese-Zuma in 2026
| geboortenaam     = 
| geboortedatum    = {{Geboortedatum|1989|6|7}}
| geboorteplek     = 
| dood_datum       = 
| sterfteplek      = 
| ouers            = 
| titel            = 
| nasionaliteit    = {{vlagland|Suid-Afrika}}
| beroep           = anti-onwettige immigrante aktivis
| ander            = 
| bekend           = stigter en leier van [[March and March]]
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = 
| party            = 
| godsdiens        =
| huweliksmaat     = 
| kinders          = 
| webblad          = 
| handtekening     = 
}}

'''Jacinta Ngobese-Zuma''' (gebore [[6 Julie]] [[1986]]) is 'n [[Suid-Afrikaanse]] aktivis en voormalige radio-omroeper. Sy is die stigter en nasionale leier van die burgerlike beweging [[March and March]], wat veldtog voer vir strenger afdwinging van Suid-Afrika se immigrasiewette. Haar aktivisme het aansienlike nasionale aandag getrek en is beide ondersteun en gekritiseer, met ondersteuners wat dit beskryf as voorspraak vir wetstoepassing terwyl kritici aangevoer het dat die beweging [[xenofobie]] bevorder.&lt;ref name=&quot;who&quot;&gt;{{cite news |title=Who is Jacinta Ngobese-Zuma? The woman behind March and March |work=The Post |publisher=Independent Media |date=4 Junie 2026 |url=https://iol.co.za/thepost/news/2026-06-04-who-is-jacinta-ngobese-zuma-the-woman-behind-the-march-and-march-movement/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;xen&quot;&gt;{{cite news |title=Who is Jacinta Ngobese-Zuma, the woman making waves around the world and branded xenophobic? |work=IOL |date=3 Junie 2026 |url=https://iol.co.za/news/2026-06-03-who-is-jacinta-ngobese-zuma-the-woman-making-waves-around-the-world-and-branded-xenophobic/}}&lt;/ref&gt;

==Loopbaan==
Ngobese-Zuma het haar loopbaan in uitsaaiwese begin en by verskeie [[radiostasie]]s in [[KwaZulu-Natal]] gewerk - Vibe 94.7 FM, Inanda FM, en Gagasi FM - voordat sy 'n aanbieder op Vuma FM geword het. Sy het tussen 2019 en 2025 'n middagprogram genaamd &quot;''Cruise with Jacinta Ngobese''&quot; by Vuma FM aangebied. Gedurende haar uitsaailoopbaan het sy erkenning in die bedryf ontvang en verskeie toekennings gewen, insluitend 'n MTN Radio-toekenning vir inhoudproduksie op Gagasi FM.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Jabulani |first1=Langa |title=Presenter starts year on a high note! |url=https://www.snl24.com/dailysun/celebs/radio-jacinta-ngobese-is-nominated-for-the-ladies-in-media-awards-20240108 |website=snl24.com |access-date=28 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Durban media personality chosen for prestigious programme in the US |work=Daily News |publisher=Independent Media |date=1 September 2023 |url=https://iol.co.za/dailynews/news/2023-09-01-durban-media-personality-chosen-for-prestigious-programme-in-the-us/}}&lt;/ref&gt;

In 2023 is sy gekies om deel te neem aan die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] se Departement van Buitelandse Sake se Internasionale Besoekersleierskapsprogram, waar sy Suid-Afrikaanse mediaprofessionele verteenwoordig.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Durban media personality chosen for prestigious programme in the US |work=Daily News |publisher=Independent Media |date=1 September 2023 |url=https://iol.co.za/dailynews/news/2023-09-01-durban-media-personality-chosen-for-prestigious-programme-in-the-us/}}&lt;/ref&gt;  Haar kontrak op Vuma FM is sonder redes in 2025 beëindig tydens haar anti-immigrasieveldtogte.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Presenter takes legal action against Vuma FM over termination of contract |url=https://sundaytribune.co.za/news/2025-08-27-presenter-takes-legal-action-against-vuma-fm-over-termination-of-contract/ |website=sunday tribune.co.za |access-date=28 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Sy het later 'n nuwe [[podsending]] op [[YouTube]] bekendgestel, getiteld ''Zoom in with Jacinta MaNgobese Zuma''.

== Aktivisme ==
Ngobese-Zuma het nasionale prominensie bereik nadat sy March and March gestig het, 'n burgerlike beweging wat strenger afdwinging van immigrasiewetgewing en die verwydering van ongedokumenteerde immigrante uit Suid-Afrika bepleit. Die organisasie het demonstrasies en openbare veldtogte oor verskeie provinsies georganiseer.&lt;ref name=&quot;who&quot; /&gt;

Ngobese-Zuma het verklaar dat die beweging gerig is op ongedokumenteerde immigrasie en wetstoepassing eerder as buitelandse burgers in die algemeen. Sy het beskuldigings verwerp dat die organisasie [[Xenofobie|xenofobies]] is.&lt;ref name=&quot;who&quot; /&gt;

==Openbare ontvangs==
Die aktiwiteite en verklarings van Ngobese-Zuma en March and March het wydverspreide openbare debat ontketen. Ondersteuners het aangevoer dat die beweging kommer wek oor onwettige immigrasie, misdaad en die afdwinging van bestaande immigrasiewette. Menseregte-organisasies, politieke partye en burgerlike samelewingsgroepe het die beweging gekritiseer en aangevoer dat die retoriek daarvan die risiko loop om xenofobie en vyandigheid teenoor migrante aan te moedig.&lt;ref name=&quot;xen&quot; /&gt;
Media-dekking het Ngobese-Zuma beskryf as een van Suid-Afrika se mees prominente en kontroversiële aktiviste oor immigrasiebeleid gedurende 2026.&lt;ref name=&quot;who&quot; /&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Ngobese-Zuma, Jacinta}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse aktiviste]]
[[Kategorie:Geboortes in 1986]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>2d5270w7x32w9dc3q7yv52jrcma5hhr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MoltCourt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>463433</id>
    <revision>
      <id>2924708</id>
      <parentid>2915205</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T13:10:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3131" sha1="m54036z7u02tqk1ypkk7yy2h4vi5tt9" xml:space="preserve">'''MoltCourt''' is 'n eksperimentele aanlynplatform vir gestruktureerde debatte tussen [[kunsmatige intelligensie|KI]]-agente. Die platform is in 2026 in die EigenCloud-ekosisteem bekendgestel en is beskryf as 'n &quot;hofsaal&quot; of debat-arena waarin [[KI-agent]]e mekaar kan uitdaag, oor verskeie rondes argumenteer en deur 'n KI-jurie beoordeel word.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hourani |first=Mustafa |date=2 Maart 2026 |title=MoltCourt: What Happens When Agents Disagree? |url=https://blog.eigencloud.xyz/moltcourt-what-happens-when-agents-disagree/ |access-date=1 Julie 2026 |website=EigenCloud Blog |language=en |archive-date= 2 Julie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702104220/https://blog.eigencloud.xyz/moltcourt-what-happens-when-agents-disagree/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 Maart 2026 |title=Monthly Updates - February 2026 |url=https://l2beat.com/publications/monthly-update-2026-02 |access-date=1 Julie 2026 |website=L2Beat |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Agtergrond ==
MoltCourt het ontstaan teen die agtergrond van toenemende belangstelling in sogenaamde [[KI-agent|KI-agente]]: sagtewarestelsels wat namens gebruikers take kan uitvoer, met ander agente kan kommunikeer en besluite binne voorafbepaalde perke kan neem. EigenCloud het MoltCourt aangebied as 'n demonstrasie van hoe geskille tussen sulke agente in 'n gestruktureerde omgewing hanteer kan word.

Volgens EigenCloud is die kernprobleem nie bloot dat agente met mekaar kan verskil nie, maar dat die prosesse waarvolgens sulke verskille opgelos word, betroubaar, deursigtig en teen inmenging bestand moet wees. Die platform is daarom verbind met EigenCompute, 'n diens vir verifieerbare buiteketting-rekenwerk wat gebruik maak van vertroude uitvoeringsomgewings en kriptografiese attestasie.

== Werking ==
Op MoltCourt kan KI-agente in gestruktureerde, meerrondte-debatte teen mekaar meeding. Die agente stel argumente, lewer repliek en word daarna deur 'n KI-jurie beoordeel. Die platform beskryf sy uitsprake as kriptografies verifieerbaar, sodat die proses en uitkoms van 'n debat nagegaan kan word.&lt;ref &gt;{{Cite web |title=MoltCourt — Where Agents Settle Scores |url=https://moltcourt.fun/ |access-date=1 Julie 2026 |website=MoltCourt |language=en}}&lt;/ref&gt;
L2Beat het MoltCourt beskryf as 'n eksperimentele KI-debatarena waarin agente gestruktureerde argumente voer en waar elke uitspraak met kriptografiese bewys deur EigenCompute ondersteun word.

== Betekenis ==
MoltCourt is nie 'n regshof in die gewone regsbetekenis nie, maar eerder 'n eksperimentele demonstrasie van hoe geskille tussen outonome of semi-outonome KI-agente in die toekoms hanteer kan word. Dit sluit aan by breër navorsing en ontwikkeling rondom multi-agent-debat, verifieerbare rekenwerk en agent-tot-agent-interaksie.
Die platform is ook gebruik as voorbeeld van die moontlike behoefte aan nuwe institusionele vorme vir digitale agente, veral indien sulke agente in die toekoms finansiële, kontraktuele of organisatoriese rolle namens mense of instellings sou vervul.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]]</text>
      <sha1>m54036z7u02tqk1ypkk7yy2h4vi5tt9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllis Schlafly</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464360</id>
    <revision>
      <id>2924868</id>
      <parentid>2924522</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T21:48:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2924868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56348" sha1="opklr6gr7cuh58x3ti2r06r4zn6rcgm" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Persoon
| naam                        = Phyllis Schlafly
| beeld                       = Activist Phyllis Schafly wearing a &quot;Stop ERA&quot; badge, demonstrating with other women against the Equal Rights Amendment in front of the White House, Washington, D.C. (42219314092) (cropped 2).jpg
| beeldonderskrif             = Schlafly in 1977
| geboortenaam                = Phyllis McAlpin Stewart
| geboortedatum               = {{Geboortedatum|1924|8|15}}
| geboorteplek                = [[St. Louis]], [[Missouri]], [[Verenigde State]] &lt;ref name=&quot;UXL&quot;&gt;{{cite web |title=Phyllis Schlafly profile |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_gx5221/is_2005/ai_n19140122/print?tag=artBody;col1 |work=UXL Newsmakers |publisher=FindArticles.com |year=2005 |access-date=9 Augustus 2008 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| sterfdatum                  = {{Sterfdatum en ouderdom|2016|9|5|1924|8|15}}
| sterfplek                   = Ladue, [[Missouri]], Verenigde State
| politieke_party             = [[Republikeinse Party (Verenigde State)|Republikeins]]
| huweliksmaat                = {{marriage|Fred Schlafly|1949|1993|end=geskei}}
| kinders                     = 6, insluitende Andrew Schlafly
| familie                     = Thomas Schlafly &lt;br /&gt;Suzanne Venker
| education                   = Washington University in St. Louis ([[Baccalaureus Artium|B.A.]], Juris Doctor)&lt;br /&gt;Radcliffe College ([[Magister Artium|M.A.]])
}}
'''Phyllis Stewart Schlafly''' (gebore '''Phyllis McAlpin Stewart'''; [[15 Augustus]] [[1924]] – [[5 September]] [[2016]]) was 'n Amerikaanse prokureur en konserwatiewe aktivis wat prominent was in die [[konserwatisme|konserwatiewe beweging]] in die Verenigde State van Amerika. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 Maart 2007 |title=Schlafly cranks up agitation at Bates |url=https://www.sunjournal.com/2007/03/29/schlafly-cranks-agitation-bates/ |access-date=8 September 2022 |website=Lewiston Sun Journal |archive-date=23 Oktober 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201023055246/https://www.sunjournal.com/2007/03/29/schlafly-cranks-agitation-bates/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Sy was 'n opponent van [[feminisme]], gays en [[aborsie]] in die Verenigde State, en het 'n suksesvolle veldtog gevoer teen die ratifikasie van die &quot;Equal Rights&quot;-wysiging tot die [[Grondwet van die Verenigde State]].

Meer as drie miljoen eksemplare van haar selfgepubliseerde boek, ''A Choice Not an Echo'' (1964), 'n [[polemiek]] ter ondersteuning van die Republikeinse kandidaat Barry Goldwater, en wat die meer liberale Ooskus-Republikeine, met Nelson Rockefeller aan die hoof daarvan, veroordeel het, is verkoop of gratis versprei. Schlafly was die mede-skryfster van boeke oor nasionale verdediging, en was krities oor ooreenkomste oor vuurwapenbeheer met die [[Sowjetunie]].&lt;ref&gt;Chip Berlet and Matthew N. Lyons. 2000. ''Right-Wing Populism in America: Too Close for Comfort''. New York: Guilford Press, p. 202.&lt;/ref&gt;

In 1972 was Schlafly die stigter van die Eagle Forum, 'n konserwatiewe politiese belangeorganisasie, waarvan sy tot haar heengaan in 2016 die voorsitster en [[hoof- uitvoerende beampte|HUB]] was. Sy was tot en met haar dood 'n aktiewe stryder vir konserwatiewe beginsels. 

== Vroeë lewe ==
Sy is gebore as Phyllis McAlpin Stewart, en het grootgeword in [[St. Louis]]. Schlafly se oor-grootvader Stewart, wat 'n lidmaat was van die Presbiteriaanse Kerk, het in 1851 van Skotland na New York geëmigreer en weswaarts deur Kanada beweeg voordat hy hom in Michigan gevestig het. &lt;ref&gt;''Men of West Virginia''. Biographical Publishing Co., Chicago: 1903, pp. 157–158.&lt;/ref&gt; Haar grootvader, Andrew F. Stewart, was 'n werktuigkundige en het vir die Chesapeake &amp; Ohio Railway gewerk. Schlafly se vader, John Bruce Stewart, was 'n masjinis en verkoopsman van industriële toerusting, hoofsaaklik vir Westinghouse Electric Corporation. Hy het in 1944 'n patent verkry vir 'n rotasiemotor.&lt;ref&gt;Carol Felsenthal, ''The Sweetheart of the Silent Majority: The Biography of Phyllis Schlafly''. (Doubleday, 1981).&lt;/ref&gt;

Gedurende die [[Groot Depressie]] was Schlafly se vader vir lang tye werkloos, beginnende in 1932.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;&gt;Donald Critchlow. ''Founding Mother-Phyllis Schlafly and Grassroots Conservatism: A Woman's Crusade'', p. 422.&lt;!-- ISSN/ISBN needed --&gt;&lt;/ref&gt; Voor haar huwelik was haar moeder, Odile Stewart (née Dodge),&lt;ref&gt;{{cite web|title=Phyllis Schlafly profile|url=https://www.nwhm.org/education-resources/biography/biographies/phyllis-schlafly|publisher=National Women's History Museum|access-date=6 September 2016|archive-date=6 Oktober 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006231434/https://www.nwhm.org/education-resources/biography/biographies/phyllis-schlafly/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 'n onderwyseres aan 'n privaatmeisiesskool St. Louis. Tydens die depressie het sy weer begin werk as bibliotekaresse en onderwyseres ten einde haar gesin te ondersteun.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/us-news/2016/sep/06/phyllis-schlafly-obituary|title=Phyllis Schlafly obituary|last=Reed|first=Christopher|date=6 September 2016 |work=The Guardian|access-date=12 Desember 2019 |archive-date=22 Oktober 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022204641/https://www.theguardian.com/us-news/2016/sep/06/phyllis-schlafly-obituary|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mevrou Stewart kon haar gesin op die wyse aan die lewe hou en Phyllis laat skoolgaan in 'n katolieke meisiesskool.&lt;ref&gt;Ehrenreich, pp. 152–153.&lt;/ref&gt; Phyllis se enigste suster of broer was haar jonger suster, Odile.

=== Opvoeding ===
Schlafly het aanvanklik aan Maryville College gestudeer, maar na 'n jaar haar studies aan die instelling gestaak en ingeskryf aan die Washington-universiteit in St. Louis.&lt;ref&gt;Critchlow 2005, pp. 22-23.&lt;/ref&gt; In 1944 het sy 'n [[Baccalaureus Artium|B.A.-graad]] aan die instelling verwerf. In 1945, nadat sy aanvanklik gestudeer het aan [[Harvard-universiteit|Harvard]],&lt;ref&gt;[https://www.newspapers.com/article/st-louis-post-dispatch/131949172/ Conservative just co-authored a new book]. ''St. Louis Post-Dispatch'', 6 September 2016, p. A13. Besoek op 17 September 2023&lt;/ref&gt; verwerf sy 'n [[Magister Artium|meestersgraad]] in regeringskunde aan Radcliffe College.&lt;ref&gt;[https://www.thecrimson.com/article/1999/4/21/radcliffe-timeline-pb1879b-the-harvard-annex/ Radcliffe timeline]&lt;/ref&gt;

In ''Strike From Space'' (1965) skryf Schlafly dat sy gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]], werksaam was as &quot;'n ballistiese tegnikus by die grootste ammunisieaanleg ter wêreld&quot;. Sy het in 1978 'n Juris Doctor-graad verwerf aan die Washington University School of Law.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;/&gt;

== Aktivisme en politiese aktiwiteite ==
[[Lêer:Claude Bakewell.jpg|duimnael|Een van Schlafly se vroeë ondervindinge in die politiek was haar deelname aan die suksesvolle verkiesingsvekdtog van kongreslid Claude I. Bakewell in 1946.]]
In 1946 het Schlafly 'n navorser geword vir die American Enterprise Institute. sy was deel van die suksesvolle verkiesingsveldtog van die Republikein Claude I. Bakewell vir die Huis van Verteenwoordigers.&lt;ref&gt;Critchlow 2005, pp. 25–29.&lt;/ref&gt;

Tydens die verkiesing vir die Huis van Verteenwoordigers in 1952 het sy as Republikein gestaan vir Illinois se 24ste kongressionele distrik.&lt;ref name=&quot;Chichlow48-59&quot;/&gt; Sy het die Republikeinse voorverkiesing gewen teen John T. R. Godlewski. met 18,793 stemme (61.14%) teenoor 11,943 (38.86%) stemme.&lt;ref name=&quot;1952votea&quot;&gt;Official Vote
of the State of Illinois -- Cast at the General Election, 4 November 1952, Judicial Election, 1951 
Primary Election General Primary, April 8, 1952, Compiled By Charles F. Carpentier Secretary of State (1952)&lt;/ref&gt; Sy het egter die algemene verkiesing verloor teen die ingesetene, die Demokraat Charles Melvin Price, met 63,778 stemme (35.20%) teenoor Price se 117,408 stemme (64.80%).&lt;ref name=&quot;Chichlow48-59&quot;&gt;Critchlow 2005, pp. 47–59.&lt;/ref&gt; Schlafly se begroting vir die veldtog was nie baie groot nie, en sy het swaar gesteun op die plaaslike gedrukte media, die groot ammunisievervaardigers John M. Olin en Spencer Truman Olin, en die Texas-oliemiljardêr H.L. Hunt.&lt;ref&gt;Critchlow 2005, p. 55.&lt;/ref&gt; Sy was die hoofspreekster tydens die Illinois-staatskonvensie van die Republikeinse Party in Junie 1952. In haar toespraak het sy die Truman-administrasie daarvan beskuldig dat hulle &quot;ons kinders demoraliseer deur slegte voorbeelde vir hul te stel, ons mans vir militêre diensplig oproep, en ons gesinsinkomste konfiskeer.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Stevenson Is Lambasted at GOP Meeting |url=https://www.newspapers.com/image/542846791 |via=Newspapers.com |url-access=subscription |publisher=Streator Daily Times-Press |access-date=25 Julie 2024 |language=en |date=24 Junie 1952}}&lt;/ref&gt; Vroeg in Julie 1952 het sy haar eerste Republikeinse Nasionale Konvensie bygewoon. Sy sou elke daaropvolgende Republikeinse Nasionale Konvensie tot haar dood bywoon. As deel van die Illinois-afvaardiging van die 1952-konvensie het Schlafly die Amerikaanse senator Robert A. Taft onderskryf as die party se genomineerde in die presidensiële verkiesing.&lt;ref&gt;Critchlow 2005, p. 46.&lt;/ref&gt;

Sy het in 1957 saam met haar man 'n belangrike rol gespeel in die skryf van die &quot;American Bar Association's Report on Communist Tactics, Strategy, and Objectives.&quot; Donald T. Critchlow skryf dat dit &quot;nie slegs een van die wyd geleesde dokumente ooit deur die ABA was nie, maar dat dit waarskynlik die enkele mees wyd geleesde publikasie van die voetsoolvlak-antikommunistiese beweging was.&quot;&lt;ref&gt;Critchlow 2005, [https://books.google.com/books?id=JwBaDwAAQBAJ&amp;pg=PA79 online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220410032743/https://books.google.com/books?id=JwBaDwAAQBAJ&amp;pg=PA79 |date=10 April 2022 }}&lt;/ref&gt;

Schlafly is verkies om te dien as alternatiewe afgevaardigde na die Republikeinse Nasionale Konvensie in 1960 vir Illinois se 24ste kongressionele distrik.&lt;ref name=&quot;1960votea&quot;/&gt;
Tydens die konvensie het Schlafly gehelp om 'n opstand van &quot;morele konserwatiewes&quot; te lei wat [[Richard Nixon]] se standpunt &quot;teen segregasie en diskriminasie&quot; teengestaan het.&lt;ref name=&quot;nytimes.com&quot;&gt;Warner, Judith. [https://www.nytimes.com/2006/01/29/books/review/29warner.html?pagewanted=all She Changed America] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150415123458/http://www.nytimes.com/2006/01/29/books/review/29warner.html?pagewanted=all |date=15 April 2015 }}, ''The New York Times'', 29 Januarie 2006.&lt;/ref&gt; Schlafly was weereens die Republikeinse kandidaat vir Illinois se 24ste kongressionele distrik in 1960. Sy het weer die verkiesing verloor teen Price, hierdie keer met 144,560 stemme (72.22%) teenoor 55,620 (27.79%) stemme.&lt;ref name=&quot;1960votea&quot;&gt;Official Vote of the State of Illinois Cast at the General Election November 8, 1952, Judicial Election 1959–1960 Primary Election General Primary April 12, 1960, Compiled by Charles F. Carpentier Secretary of State&lt;/ref&gt;

Sy het nasionale prominensie verkry toe miljoene eksemplare van haar selfgepubliseerde boek, ''A Choice Not an Echo'', versprei is ter ondersteuning van Barry Goldwater se presidensiële verkiesingsveldtog in 1964, veral in Kalifornië se wenner-neem-alle-afgevaardigdes, fel betwiste GOP-voorverkiesing.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Critchlow |first=Donald T. |title=Phyllis Schlafly and Grassroots Conservatism |date=2005 |publisher=Drukpers van Princeton-university |isbn=9780691070025 |pages=109}}&lt;/ref&gt; In die boek het Schlafly sterk te velde getrek teen die &quot;Rockefeller-Republicans&quot; en hul beskuldig van korrupsie en globalisme. Kritici het die boek beskryf as 'n samesweringsteorie oor &quot;geheime koningmakers&quot; binne die Republikeinse Party.&lt;ref&gt;Berlet and Lyons. 2000. ''Right–Wing Populism in America'', pp. 180, 202.&lt;!-- ISSN/ISBN word benodig --&gt;&lt;/ref&gt;
Schlafly was voorheen 'n lid van die John Birch Society; die stigter daarvan, Robert Welch Jnr., het haar 'n &quot;baie lojale&quot; lid genoem.&lt;ref&gt;{{cite thesis |last1=Celestini |first1=Carmen |title=God, Country, and Christian Conservatives: The National Association of Manufacturers, the John Birch Society, and the Rise of the Christian Right |date=2018 |type=PhD |publisher=Universiteit van Waterloo |url=https://uwspace.uwaterloo.ca/bitstream/handle/10012/13361/Celestini_Carmen.pdf |pages=183–184}}&lt;/ref&gt; Sy het later uit die organisasie bedank en ontken dat sy 'n lid was omdat sy gevrees het dat haar verbintenis met die organisasie haar boek se reputasie sou skaad. Deur wedersydse ooreenkoms is haar boeke nie in die vereniging se tydskrif, ''American Opinion'', genoem nie, en die verspreiding van haar boeke deur die vereniging is so hanteer dat hul betrokkenheid verbloem is. Die vereniging kon 300 000 eksemplare van ''A Choice Not an Echo'' in Kalifornië versprei voor die Republikeinse voorverkiesing op 2 Junie 1964. Gardiner Johnson, lid van die Republikeinse Nasionale Komitee vir Kalifornië, het verklaar dat die verspreiding van haar boek in Kalifornië 'n belangrike faktor was in Goldwater se benoeming.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite book|title=A Choice Not An Echo|last=Schlafly|first=Phyllis|publisher=Pere Marquette Press|year=1964|pages=preface}}&lt;/ref&gt;

In 1967 het Schlafly haar veldtog om die presidentskap van die National Federation of Republican Women (NFRW) te bekom teen die meer gematigde kandidaat, Gladys O'Donnell van Kalifornië, verloor. Die uittredende NFRW-president en toekomstige Tesourier van die Verenigde State, Dorothy Elston van [[Delaware]], het tydens die veldtog teen Schlafly gewerk.&lt;ref name=&quot;Evangelist&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Critchlow 2005, pp. 138-59.&lt;/ref&gt;

In 1970 was Schlafly onsuksesvol in haar veldtog om Illinois se 23ste kongressionele distrik; sy het verloor teen die ingesetene, die Demokraat George E. Shipley, met 91,158 stemme (53.97%) teenoor haar 77,762 (46.04%) stemme. Hierna het sy nooit weer probeer om 'n openbare amp te betree nie.

Amerikaanse feministe het hul grootste poging aangewend om nasionale aandag te trek tydens die Nasionale Vrouekonferensie van 1977 in Houston; die historikus Marjorie J. Spruill voer egter aan dat die anti-feministe onder leiding van Schlafly 'n hoogs suksesvolle teenkonferensie, die Pro-Life, Pro-Family-byeenkoms, georganiseer het om teen die Nasionale Vrouekonferensie te protesteer en dit duidelik te maak dat feministe nie namens hulle praat nie. Tydens hul byeenkoms by die NRG Arena het hulle 15 000 mense getrek,&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/1977/11/20/archives/equal-rights-plan-and-abortion-are-opposed-by-15000-at-rally-like-a.html |title=Equal Rights Plan and Abortion Are Opposed by 15,000 at Rally |work=The New York Times |date=20 November 1977 |access-date=27 Mei 2020 |archive-date=23 Julie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180723004558/https://www.nytimes.com/1977/11/20/archives/equal-rights-plan-and-abortion-are-opposed-by-15000-at-rally-like-a.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; en die begin van 'n pro-gesinsbeweging aangekondig om politici wat [[feminisme]] en [[liberalisme]] ondersteun, teen te staan, en om gesinswaardes in die Amerikaanse politiek te bevorder, en sodoende die Republikeinse Party na regs te skuif en die bekragtiging van die ERA (Equal Rights Amendment, of in Afrikaans, die Gelyke Regte-wysiging) te verslaan. &lt;ref&gt;Marjorie J.  Spruill.''Divided We Stand: The Battle Over Women's Rights and Family Values That Polarized American Politics''. (2017) [https://www.nytimes.com/2017/03/06/books/review/divided-we-stand-marjorie-j-spruill.html?rref=collection%2Fsectioncollection%2Fbooks&amp;action=click&amp;contentCollection=books&amp;region=rank&amp;module=package&amp;version=highlights&amp;contentPlacement=5&amp;pgtype=sectionfront online review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170908112840/https://www.nytimes.com/2017/03/06/books/review/divided-we-stand-marjorie-j-spruill.html?rref=collection%2Fsectioncollection%2Fbooks&amp;action=click&amp;contentCollection=books&amp;region=rank&amp;module=package&amp;version=highlights&amp;contentPlacement=5&amp;pgtype=sectionfront |date=8 September 2017 }}.&lt;/ref&gt;

=== Teenkanting van die Gelyke Regte-wysiging (ERA) ===
[[Lêer:STOP ERA.gif|duimnael|120px|Die simbool wat gebruik is op tekens en knope van ERA opponente]]
Schlafly het gedurende die 1970's 'n uitgesproke teenstander van die ''Equal Rights Amendment'' (ERA) geword as die organiseerder van die &quot;STOP ERA&quot;-veldtog. STOP het gestaan vir ''&quot;Stop Taking Our Privileges&quot;''. Sy het aangevoer dat die ERA geslagspesifieke voorregte wat vroue geniet, sou wegneem, insluitende die &quot;afhanklike vrou&quot;-voordele onder die maatskaplike sekerheidstelsel van die Verenigde State, aparte badkamers vir mans en vroue, en vrystelling van selektiewe diensplig (militêre diensplig).&lt;ref name=&quot;Firebrand&quot;&gt;{{citation|last=Kolbert|first=Elizabeth|title=Firebrand: Phyllis Schlafly and the Conservative Revolution|url=http://www.newyorker.com/archive/2005/11/07/051107crbo_books?currentPage=all|magazine=The New Yorker|volume=81|issue=34|date=7 November 2005|page=134|access-date=4 Februarie 2012|archive-date=17 Mei 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517152154/http://www.newyorker.com/archive/2005/11/07/051107crbo_books?currentPage=all|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;eilperin&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/03/27/AR2007032702357_pf.html|newspaper=The Washington Post|title=New Drive Afoot to Pass Equal Rights Amendment|first=Juliet|last=Eilperin|access-date=22 Mei 2010|archive-date=25 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190925233329/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/03/27/AR2007032702357_pf.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Sy is bestry deur groepe soos die ''National Organization for Women'' (NOW) en die ERAmerica-koalisie. Die ''Homemakers' Equal Rights Association'' is gestig as teenkanting tot Schlafly se veldtog.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Heath|first=Carol|date=2008|title=Homemakers' Equal Rights Association (HERA) Records, 1971-1987, n.d|url=https://www.luc.edu/media/lucedu/wla/pdfs/Homemakers%27%20Equal%20Rights%20Association.pdf|journal=Women and Leadership Archives Loyola University Chicago|access-date=12 Desember 2019|archive-date=23 Februarie 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200223154310/https://www.luc.edu/media/lucedu/wla/pdfs/Homemakers%27%20Equal%20Rights%20Association.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

In 1972, toe Schlafly haar veldtog teen die Gelyke Regte-wysiging van stapel gestuur het, was die wysiging reeds geratifiseer deur 28 van die vereiste 38 [[Deelstate van die Verenigde State van Amerika|deelstate]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Women Who Fought For And Against The ERA: Part II |url=https://www.wwno.org/podcast/tripod-new-orleans-at-300/2017-04-27/the-women-who-fought-for-and-against-the-era-part-ii |website=wwno.org |publisher=WWNO |access-date=1 Junie 2022 |archive-date=26 Julie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726110407/https://www.wwno.org/podcast/tripod-new-orleans-at-300/2017-04-27/the-women-who-fought-for-and-against-the-era-part-ii |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Sewe verdere deelstate het die wysiging geratifiseer nadat Schlafly haar veldtog geloods het, maar 'n verdere vyf deelstate het hul ratifikasie herroep. Die laaste deelstaat wat die wysiging geratifiseer het was [[Indiana]],
waar staatsenator Wayne Townsend die deurslaggewende stem was in Januarie 1977.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.southbendtribune.com/news/politics/indiana-governor-candidate-wayne-townsend-dies/article_6a1a975c-4c6a-5b96-b4ec-1942dc38a901.html|title=1984 Indiana governor candidate Wayne Townsend dies|author=Tom Davies|agency=Associated Press|website=South Bend Tribune|language=en|access-date=12 Desember 2019|archive-date=12 Desember 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191212005939/https://www.southbendtribune.com/news/politics/indiana-governor-candidate-wayne-townsend-dies/article_6a1a975c-4c6a-5b96-b4ec-1942dc38a901.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
(Nevada, Illinois en [[Virginië]] het die wysiging geratifiseer tussen 2017 en 2020, baie jare nadat die sperdatum om so te doen reeds verstryk het.)

Die Gelyke Regte-wysiging is nouliks verslaan, nadat dit in altesaam 35 state bekragtig is.&lt;ref name=&quot;Founding&quot;/&gt; Die Politieke wetenskaplike, Jane J. Mansbridge, het in haar geskiedenis van die Gelyke Regte-wysiging tot die volgende gevolgtrekking gekom:{{blockquote|Baie mense wat die stryd oor die wysiging gevolg het, het geglo – tereg na my mening – dat die wysiging teen 1975 of 1976 bekragtig sou gewees het as dit nie vir Phyllis Schlafly se vroeë en effektiewe poging was om potensiële teenstanders te organiseer nie.&lt;ref&gt;Jane J. Mansbridge, ''Why we lost the ERA'' (Drukpers van die Universiteit van Chicago, 1986) p 110.&lt;/ref&gt;}}

Joan Williams argumenteer dat die &quot;ERA verslaan is toe Schlafly dit verander het in 'n oorlog tussen vroue oor geslagsrolle.&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Joan Williams|title=Unbending Gender: Why Family and Work Conflict and What To Do About It|url=https://books.google.com/books?id=SxtNubyWAEMC&amp;pg=PA147|year=1999|publisher=Oxford UP|page=147|isbn=9780199840472|access-date=19 Februarie 2016|archive-date=2 Januarie 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160102075538/https://books.google.com/books?id=SxtNubyWAEMC&amp;pg=PA147|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die geskiedkundige Judith Glazer-Raymo argumenteer soos volg:{{blockquote|As gematigdes, het ons gedink ons verteenwoordig die magte van rede en welwillendheid, maar het versuim om die krag van die gesinswaardes-argument en die enkelgesindheid van Schlafly en haar volgelinge ernstig op te neem. Die ERA se nederlaag het die vrouebeweging ernstig beskadig, die momentum en die potensiaal daarvan om maatskaplike verandering aan te wakker, vernietig... Uiteindelik het dit gelei tot feministiese ontevredenheid met die Republikeinse Party, wat die Demokrate 'n nuwe bron van krag gegee het wat, gekombineer met oorweldigende minderheidsteun, gehelp het om Bill Clinton in 1992 en weer in 1996 tot president te verkies.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Judith Glazer-Raymo|title=Shattering the Myths: Women in Academe|url=https://books.google.com/books?id=pTWzBcW07RwC&amp;pg=PA19|year=2001|publisher=Johns Hopkins UP|page=19|isbn=9780801866418|access-date=February 19, 2016|archive-date=2 Januarie 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160102075538/https://books.google.com/books?id=pTWzBcW07RwC&amp;pg=PA19|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}

Kritici van Schlafly het daarop gewys dat sy nie 'n tipiese huisvrou was nie, aangesien sy baie betrokke was by politieke aangeleenthede. &lt;ref name=&quot;Evangelist&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,945990,00.html |magazine=Time |title=Nation: Anti-ERA Evangelist Wins Again |date=3 Julie 1978 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110121004145/http://www.time.com/time/magazine/article/0%2C9171%2C945990%2C00.html |archive-date=21 Januarie 2011 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.buzzflash.com/interviews/04/02/int04008.html|title=Buzzflash Headlines|access-date=7 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20130828012920/http://www.buzzflash.com/interviews/04/02/int04008.html|archive-date=28 Augustus 2013}}&lt;/ref&gt;

=== Uitsaaiwese ===
In die uitsaaimedia het Schlafly vanaf 1973 tot 1975 kommentaar gelewer op die Chicagose-nuusradiostasie WBBM, ''CBS Morning News'' vanaf 1974 tot 1975, en CNN vanaf 1980 tot 1983. In 1983 het sy begin met die skep van gesindikeerde daaglikse 3-minuut-kommentare vir radio. In 1989 het sy begin om 'n weeklikse radiogeselsprogram, ''Eagle Forum Live'', aan te bied.&lt;ref name=&quot;Eagle bio&quot;&gt;{{cite web|title=Phyllis Schlafly bio|url=http://www.eagleforum.org/misc/bio.html|publisher=Eagle Forum|access-date=4 Februarie 2012|archive-date=3 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131103171548/http://www.eagleforum.org/about/bio.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Oogpunte ==
=== Maatskaplike oogpunte ===

==== Vrouekwessies ====
In November 1977 was sy 'n opposisiespreker tydens die 1977-Nasionale Vrouekonferensie saam met Lottie Beth Hobbs, Dr. Mildred Jefferson, Nellie Gray en Bob Dornan.&lt;ref&gt;&quot;[https://americanarchive.org/catalog/cpb-aacip-526-f47gq6s51g 1977 National Women's Conference: A Question of Choices],&quot; 1977-11-21, The Walter J. Brown Media Archives &amp; Peabody Awards Collection at the University of Georgia, American Archive of Public Broadcasting&lt;/ref&gt;[[Lêer:President Ronald Reagan meeting with Phyllis Schlafly in the Oval Office - DPLA - a7d2792f3feb8726a43e2008829a2f9f.jpg|duimnael|Schlafly saam met President [[Ronald Reagan]] in 1983.]]
Schlafly het in 1978 aan die tydskrif ''Time'' gesê, &quot;Ek het toesprake gekanselleer wanneer my man van mening was dat ek te veel van die huis afwesig was.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news |date=3 Julie 1978 |title=Anti-ERA Evangelist Wins Again |url=http://www.time.com/time/printout/0,8816,945990,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110121004145/http://www.time.com/time/magazine/article/0%2C9171%2C945990%2C00.html |archive-date=21 Januarie 2011 |magazine=Time}}&lt;/ref&gt;

Tydens 'n onderhoud op 30 Maart 2006 het sy die verbetering in vrouens se lewe gedurende die laaste dekades van die 20ste eeu toegeskryf aan koste- en arbeidsbesparende toestelle en items soos die tuimeldroeër en weggooibare doeke.&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{cite news |last=Bellafante |first=Ginia |date=March 30, 2006 |title=A Feminine Mystique All Her Own |url=https://www.nytimes.com/2006/03/30/garden/30phyllis.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140304171607/http://www.nytimes.com/2006/03/30/garden/30phyllis.html |archive-date=4 Maart 2014 |access-date=31 Januarie 2008 |work=The New York Times}}&lt;/ref&gt;

Sy het die ''[[Roe v. Wade]]''-beslissing &quot;die betreurenswaardigste uitspraak in die geskiedenis van die Hoë Hof van die Verenigde State&quot; genoem en gesê dat dit &quot;verantwoordelik is vir die moord van miljoene ongebore babas&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |date=18 Januarie 2002 |title=Anniversary: Roe v. Wade |url=http://discuss.washingtonpost.com/wp-srv/zforum/02/nation_schlafly011802.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110610060153/http://discuss.washingtonpost.com/wp-srv/zforum/02/nation_schlafly011802.htm |archive-date=10 Junie 2011 |newspaper=The Washington Post}}&lt;/ref&gt;

==== Gelyke Regte-wysiging  ====
Schlafly se politieke teenkanting teen die Gelyke Regte-wysiging was gebaseer op die verdediging van tradisionele geslagsrolle, soos slegs mans wat in oorloë veg. Sy het aangevoer dat die Gelyke Regte-wysiging die diensplig van slegs mans sou uitskakel en verseker dat vroue ewe veel aan diensplig onderworpe sou wees en verplig sou wees om ook te veg, en dat die verdediging van tradisionele geslagsrolle 'n nuttige taktiek geblyk het. In Illinois het die anti-ERA-aktiviste tradisionele simbole van die Amerikaanse huisvrou gebruik en tuisgemaakte kos (brood, konfyt, appeltert, ens.) na die staatswetgewers geneem, met die slagspreuke: &quot;Preserve us from a congressional jam; Vote against the ERA sham&quot; and &quot;I am for Mom and apple pie.&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|first=Rosalind|last=Rosenberg|title=Divided Lives: American Women in the Twentieth Century|url=https://books.google.com/books?id=h-GMcnUaLhEC&amp;pg=PA225|year=2008|page=225|publisher=Macmillan |isbn=9780809016310|access-date=19 Februarie 2016|archive-date=2 Januarie 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160102075538/https://books.google.com/books?id=h-GMcnUaLhEC&amp;pg=PA225|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Die geskiedkundige Lisa Levenstein het gesê dat die feministiese beweging in die laat-1970's vlugtig gepoog het om 'n program op die been te bring om ouer geskeide vroue en weduwees by te staan.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uncg.edu/his/faculty/levenstein.html|title=Lisa Levenstein – HIS – UNCG|access-date=24 Augustus 2015|archive-date=10 Desember 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151210190838/http://www.uncg.edu/his/faculty/levenstein.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Baie weduwees is nie in aanmerking geneem vir maatskaplike sekerheidsvoordele nie, min geskeides het onderhoud van hul vorige huweliksmaats ontvang, en na 'n loopbaan as huisvrou het min vroue enige vaardighede gehad om die arbeidsmark te betree. Die program het egter skerp kritiek van jong aktiviste ontvang, wat voorkeur gegee het aan arm minderhede eerder as aan die middelklas. Teen 1980 het NOW die program afgeskaal, aangesien hulle amper uitsluitlik op die bekragtiging van die Gelyke Regte-wysiging gefokus het. Schlafly het in die politieke vakuum inbeweeg en die feministe veroordeel omdat hulle ouer, middelklasweduwees en geskeides in nood in die steek gelaat het, en gewaarsku dat die wysiging die wette ten gunste van mans sou skoei en die wetlike beskerming wat ouer vroue dringend nodig gehad het, sou afstroop.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Levenstein |first1=Lisa |title=&quot;Don't Agonize, Organize!&quot;: The Displaced Homemakers Campaign and the Contested Goals of Postwar Feminism |journal=The Journal of American History |date=1 Maart 2014 |volume=100 |issue=4 |pages=1114–1138 |doi=10.1093/jahist/jau007 }}&lt;/ref&gt;

Schlafly het gesê dat die Gelyke Regte-wysiging slegs tot voordeel van jong werkende vroue was, en het gewaarsku dat indien mans en vroue gelyk behandel moes word, die wending die sekuriteit van middeljarige huisvroue sonder werksvaardighede sou bedreig. Sy het ook aangevoer dat die wysiging wetlike beskermingsmaatreëls soos onderhoud sou bedreig en die regbank se neiging om ten guste van geskeide moeders te beslis in verband met toesig oor hul kinders, sou uitskakel.&lt;ref&gt;{{cite book|first1=Deborah L.|last1=Rhode|title=Justice and Gender: Sex Discrimination and the Law|url=https://books.google.com/books?id=S1qosJPdqPkC&amp;pg=PA66|year=2009|publisher=Harvard
 UP|pages=66–67|isbn=9780674042674|access-date=19 Februarie 2016|archive-date=2 Januarie 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160102075538/https://books.google.com/books?id=S1qosJPdqPkC&amp;pg=PA66|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Schlafly se argument dat beskermende wette verbeur sal word het aanklank gevind by werkende vroue.&lt;ref&gt;{{cite book|first=Rosalind|last=Rosenberg|title=Divided Lives: American Women in the Twentieth Century|url=https://books.google.com/books?id=h-GMcnUaLhEC&amp;pg=PA225|year=2008|pages=225–26|publisher=Macmillan |isbn=9780809016310|access-date=19 Februarie 2016|archive-date=2 Januarie 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160102075538/https://books.google.com/books?id=h-GMcnUaLhEC&amp;pg=PA225|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

In 2007, terwyl sy daaraan gewerk het om 'n nuwe weergawe van die Gelyke Regte-wysiging te verslaan, het Schlafly gewaarsku dat dit howe sou dwing om huwelike van dieselfde geslag goed te keur en huisvroue en weduwees se voordele vir maatskaplike sekerheid te weier.&lt;ref name=eilperin/&gt;

==== Salarisverskiile by die geslagte ====
Schlafly het beswaar gemaak teen die konsep van die geslags-salariskloof en gesê dat &quot;'n misleidende propagandaveldtog deur die feministiese beweging georkestreer word.&quot;{{sfn|Schlafly|2003|p=98}} Sy het verklaar dat dit &quot;deel is van die feministe se vernedering van die rol van moederskap [...] wat ontwerp is om [...] moederskap uit te skakel deur die Verenigde State te verander na 'n samelewing waarin vroue voltyds en lewenslank vir arbeid ingespas word&quot;.{{sfn|Schlafly|2003|p=98}} Trouens, sy het geglo dat selfs al verdien mans meer as vroue, dit voordelig is vir die samelewing as geheel, want &quot;ons wil 'n samelewing hê waarin die gemiddelde man meer as die gemiddelde vrou verdien sodat sy verdienste sy voorsieningsrol kan vervul om 'n tuiste en ondersteuning vir sy vrou te bied wat hul kinders koester.&quot;{{sfn|Schlafly|2003|p=79}} Sy het gesê: &quot;Ons wil beslis nie 'n samelewing hê waarin die gemiddelde loon wat aan alle vroue betaal word, gelyk is aan [daardie van] mans, want daardie samelewing sou die rol van moederskap uitskakel.&quot;{{sfn|Schlafly|2003|p=99}}

==== Moederskap ====
Schlafly het geglo dat die primêre rol van 'n vrou dié van vrou, moeder en huisvrou moet wees, eerder as loopbaanvrou.{{sfn|Schlafly|1977|p=56}} Sy het ook geglo dat moederskap noodsaaklik is vir die welstand van die samelewing, en gesê: &quot;[Moederskap] is die mees sosiaal nuttige rol van almal&quot;{{sfn|Schlafly|2003|p=99}} en &quot;die afhanklike vrou en moeder wat vir haar eie kinders sorg...vervul die mees sosiaal noodsaaklike rol in ons samelewing.&quot;{{sfn|Schlafly|2003|p=94}}

==== Verskille tussen mans en vroue ====
Schlafly het die standpunt gehuldig dat mans en vroue fundamenteel verskil en het teengestaan wat sy genoem het die &quot;feministiese [propagandistiese]&quot; bewering dat &quot;ons die samelewing moet herontwerp om geslagsneutraal te word en dat mans hul macho-beeld moet afskud en hulself moet herontwerp om huismans te word.&quot;{{sfn|Schlafly|2003|p=60}} In plaas daarvan het sy geglo dat dit nie moontlik was om die verskille tussen mans en vroue uit te wis nie. Sy het aangevoer dat feministe &quot;hul klagte by God sal moet opneem,&quot; omdat &quot;geen ander mag die fundamentele en noodsaaklike verskille tussen mans en vroue kan verander nie.&quot;{{sfn|Schlafly|1977|p=12-3}}

==== Gesin ====
Schlafly het aangevoer dat die gesin die plek van die grootste groei en bevrediging vir vroue is.{{sfn|Schlafly|1977|p=52}} Sy het verwerp wat sy beweer die feministiese siening is dat die gesin 'n anachronisme is wat vroue vasbind.{{sfn|Schlafly|2003|p=195}} Sy het geglo dat die instelling van die gesin as &quot;die basiese eenheid van die samelewing [...] die grootste enkele prestasie in die hele geskiedenis van vroueregte is.&quot;{{sfn|Schlafly|1977|p=33}} Sy het gesê dat &quot;die toekoms van ons nasie afhang van kinders wat grootword om goeie burgers te wees, en die beste manier om daardie doel te bereik, is om emosioneel stabiele, ongeskonde gesinne te hê.&quot;{{sfn|Schlafly|2003|p=102}}

==== Huwelik  ====
In Maart 2007 het Schlafly uitgevaar teen die begrip &quot;huweliksverkragting&quot; tydens 'n toespraak by Bates College in Lewiston, Maine: &quot;Deur in die huwelik te tree, stem die vrou toe tot seks, en ek dink nie mens kan dit verkragting noem nie.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Leonard |first=J.T. |date=29 Maart 2007 |title=Schlafly cranks up agitation at Bates |url=https://www.sunjournal.com/2007/03/29/schlafly-cranks-agitation-bates/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201023055246/https://www.sunjournal.com/2007/03/29/schlafly-cranks-agitation-bates/ |archive-date=23 Oktober 2020 |access-date=28 Desember 2010 |newspaper=Sun Journal}}&lt;/ref&gt;

Schlafly het aangevoer dat mans en vroue se rolle in die huwelik verskil en so moet bly. Sy het haar standpunt verdedig as een wat noodsaaklik is vir orde in pleks daarvan dat dit 'n bedreiging vir gelykheid is; sy het gesê: &quot;As die huwelik 'n suksesvolle instelling moet wees, moet dit ... 'n uiteindelike besluitnemer hê, en dit is die man.&quot;{{sfn|Schlafly|1977|p=50}}

==== Selfdegeslaghuwelike ====
Schlafly was gekant teen selfdegeslaghuwelike en burgerlike verbintenisse: &quot;[a]anvalle op die definisie van 'n huwelik as die verbintenis tussen 'n man en 'n vrou is afkomstig van die gay-lobby wat erkenning soek vir hul leefstyl.&quot;&lt;ref name=&quot;PSR_09-11&quot;&gt;{{cite web |last=Schlafly |first=Phyllis |date=November 2009 |title=Feminists Psychoanalyze Themselves Again |url=http://www.eagleforum.org/psr/2009/nov09/psrnov09.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124173251/http://www.eagleforum.org/psr/2009/nov09/psrnov09.html |archive-date=24 November 2010 |access-date=23 November 2010 |website=The Phyllis Schlafly Report |publisher=Eagle Forum}}&lt;/ref&gt; Schlafly se koppeling van die Gelyke Regte-wysiging met gays en selfdegeslaghuwelike het 'n rol gespeel in haar teenkanting van die Gelyke Regte-wysiging.&lt;ref name=&quot;PSR_86-09&quot;&gt;{{cite web |last=Schlafly |first=Phyllis |date=September 1986 |title=A Short History of E.R.A |url=http://www.eagleforum.org/psr/1986/sept86/psrsep86.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125172914/http://www.eagleforum.org/psr/1986/sept86/psrsep86.html |archive-date=25 November 2010 |access-date=23 November 2010 |website=The Phyllis Schlafly Report |publisher=Eagle Forum}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Time_2009&quot;&gt;{{cite news |last=Sachs |first=Andrea |date=7 April 2009 |title=Phyllis Schlafly at 84 |url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1889757,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20090410072604/http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1889757,00.html |archive-date=10 April 2009 |access-date=23 November 2010 |magazine=Time}}&lt;/ref&gt;

==== Verenigde Nasies en internasionale verhoudinge ====
Schlafly het die [[Verenigde Nasies]] verpes en verag. Op die 50ste herdenking van die VN in 1995 het sy daarna verwys as &quot;'n rede vir rou, nie vir viering nie. Dit is 'n monument vir dwase hoop, kompromieë vol verleentheid, verraad van ons dienspligtiges en 'n bestendige stroom beledigings teenoor ons nasie. Dit is 'n [[Trojaanse perd]] wat die vyand in ons midde dra en Amerikaners lok om onder vreemde wapens te veg en te sterf in verre lande.&quot; Sy het president [[Bill Clinton]] se besluit in 1996 teengestaan om 20 000 Amerikaanse troepe na [[Bosnië en Herzegowina|Bosnië]] te stuur tydens die Joego-Slawiese Oorloë. Schlafly het opgemerk dat [[Balkan]]-nasies mekaar al 500 jaar lank beveg en aangevoer dat die Amerikaanse weermag nie &quot;polisiemanne&quot; van wêreldprobleme moet wees nie.&lt;ref&gt;Critchlow 2005, pp. 298–99&lt;/ref&gt;

Voor die kongressionele verkiesings van 1994 het Schlafly [[globalisering]] deur die [[Wêreldhandelsorganisasie]] veroordeel as 'n &quot;direkte aanval op Amerikaanse [[soewereiniteit]], onafhanklikheid, werkgeleenthede en ekonomie ... enige land wat sy wette moet verander om die beslissings van 'n wêreldorganisasie te gehoorsaam, het sy soewereiniteit opgeoffer.&quot;&lt;ref&gt;Critchlow 2005, p. 298&lt;/ref&gt;

Teen die einde van 2006 het Schlafly saam met Jerome Corsi en die aktivis Howard Phillips 'n webwerf geskep wat teen die idee van 'n &quot;Noord-Amerikaanse Unie gekant was, waaronder die Verenigde State, Mexiko en Kanada 'n geldeenheid sou deel en geïntegreer sou word in 'n struktuur soortgelyk aan die Europese Unie.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://archive.boston.com/bostonglobe/ideas/articles/2007/11/25/the_amero_conspiracy/|title=The amero conspiracy|last=Bennett|first=Drake|date=25 November 2007|work=The Boston Globe|access-date=20 Februarie 2009|archive-date=15 Februarie 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090225173748/http://www.boston.com/bostonglobe/ideas/articles/2007/11/25/the_amero_conspiracy/?page=full|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Gedurende die [[Koue Oorlog]] was Schlafly gekant teen ooreenkomste op vuurwapenbeheer met die [[Sowjetunie]]. In 1961 skryf sy dat &quot;vuurwapenbeheer] nie [[Kommunisme|Rooi]] aggressie sal voorkom nie, net soos die ontwapening van ons polisie nie moord, diefstal en verkragting sal stuit nie.&quot;&lt;ref&gt;Phyllis Schlafly, &quot;Communist Master Plan for
1961&quot;, ''Cardinal Mindszenty Newsletter'', 15 Februarie 1961.&lt;/ref&gt;

==== Regbank ====
Schlafly was 'n uitgesproke kritikus teen aktivis-regters, veral regters wat dien op die Hoë Hof van die Verenigde State van Amerika. In 2005 het sy nasionale opskrifte gehaal tydens 'n konferensie van die Joods-Christelike Raad vir Grondwetlike Herstel, deur voor te stel dat &quot;die Kongres moet begin praat oor die verwydering&quot; van Regter Anthony Kennedy, met as rede vir die inisiasie van die proses, Regter Kennedy se beslissende stem om die doodstraf vir minderjariges te herroep.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Dana|last=Milbank|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A38308-2005Apr8.html|title=And the Verdict on Justice Kennedy Is: Guilty|newspaper=The Washington Post|date=9 April 2005|page=A03|access-date=8 September 2017|archive-date=26 Mei 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170526101742/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A38308-2005Apr8.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

In April 2010, kort nadat John Paul Stevens sy aftrede as regter van die Hoë Hof van die Verenigde State aangekondig het, het Schlafly gevra vir die aanstelling van 'n militêre veteraan in die Hof. Stevens was 'n veteraan en met sy aftrede was die hof &quot;in gevaar om sonder 'n enkele militêre veteraan gelaat te word&quot;.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/schlafly--obama-would-be-foolish-to-leave-supreme-court-without-a-veteran-90368884.html|title=Schlafly: Obama Would Be Foolish to Leave Supreme Court Without a Veteran|publisher=Prnewswire.com|access-date=2 Junie 2013|archive-date=15 Oktober 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015132948/http://www.prnewswire.com/news-releases/schlafly--obama-would-be-foolish-to-leave-supreme-court-without-a-veteran-90368884.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==== Voorstelle in verband met immigrasie ====
Schlafly het geglo dat die Republikeinse Party voorstelle vir immigrasiehervorming moet verwerp; sy het aan ''Focus Today'' gesê dat dit 'n &quot;groot mite&quot; is dat die GOP Latyns-Amerikaanse kiesers in die Verenigde State moet bereik. &quot;Die mense na wie die Republikeine moet uitreik, is die blanke stemme, die blanke kiesers wat nie tydens die laaste verkiesing gestem het nie. Die propagandiste lei ons op die verkeerde pad ... [D]aar is glad geen bewyse dat die Latyns-Amerikaners wat van Meksiko afkomstig is Republikeins sal stem nie.&quot;&lt;ref name=&quot;ABCUnivision&quot;&gt;[https://abcnews.go.com/ABC_Univision/Politics/phyllis-schlafly-myth-republicans-seek-hispanic-voters/story?id=19287799 Phyllis Schlafly's White Voter Mirage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201130032035/https://abcnews.go.com/ABC_Univision/Politics/phyllis-schlafly-myth-republicans-seek-hispanic-voters/story?id=19287799|date=30 November 2020}}, Jordan Fabian, ABC News/Univision, 29 Mei 2013&lt;/ref&gt;

==== Presidensiële verkiesings ====
[[Lêer:Phyllis Schlafly by Gage Skidmore 2.jpg|links|duimnael|Schlafly tydens 'n vergadering van konserwatiewes in Des Moines, [[Iowa]], in Maart 2011]]
Schlafly het nie 'n kandidaat vir die Republikeinse presidensiële nominasie in 2008 onderskryf nie, maar sy het haar uitgespreek teen Mike Huckabee, wat, volgens haar, as goewerneur die Republikeinse Party in [[Arkansas]] &quot;in 'n gemors&quot; gelaat het. Tydens die Eagle Forum het sy die kongreslid van die Amerikaanse Huis van Verteenwoordigers, Tom Tancredo van [[Colorado]], as gas gehad, wat bekend is vir sy teenkanting teen onwettige immigrasie. Voor sy verkiesing, het sy Barack Obama gekritiseer as &quot;'n elitis wat met woorde werk&quot;.&lt;ref name=&quot;Man of words&quot;&gt;{{cite web|first=Sam|last=Leith|title=Obama's Oratory|url=https://www.ft.com/content/acef9222-e35a-11dd-a5cf-0000779fd2ac|website=Financial Times|date=17-18 Januarie 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100108064335/http://www.ft.com/cms/s/2/acef9222-e35a-11dd-a5cf-0000779fd2ac.html|archive-date=8 Januarie 2010}}&lt;/ref&gt;

Gedurende die verkiesing het sy John McCain onderskryf tydens 'n onderhoud deur te sê: &quot;Well, I'm a Republican, I'm supporting McCain&quot;. Toe sy gevra is oor Rush Limbaugh se kritiek op John McCain, het sy gesê: &quot;Well, there are problems, we are trying to teach him&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=vExMOKn3Swk| archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/vExMOKn3Swk| archive-date=17 November 2021 | url-status=live|title=Phyllis Schlafly Speaks Out|date=15 Mei 2008|publisher=YouTube|access-date=2 Junie 2013}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;

Schlafly het Michele Bachmann in Desember 2011 onderskryf vir die Iowa-koukus van die 2012 Republikeinse presidensiële voorverkiesings, met verwysing na Bachmann se werk teen &quot;ObamaCare&quot; en voorstelle vir besuinigingsmaatreëls&quot; en Bachmann se ondersteuning van tradisionele waardes.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://caucuses.desmoinesregister.com/2011/12/04/conservative-activist-phyllis-schlafly-endorses-michele-bachmann|title=Conservative activist Phyllis Schlafly endorses Michele Bachmann|last=Jacobs|first=Jennifer|date=4 Desember 2011|newspaper=The Des Moines Register|access-date=6 Desember 2011}}{{Dead link|date=Oktober 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Phyllis Schlafly by Gage Skidmore 3.jpg|regs|duimnael|Schlafly tydens die 2013-Conservative Political Action Conference (CPAC).]]
Op 3 Februarie 2012 het Schlafly aangekondig dat sy vir Rick Santorum sal stem in 2012 se Republikeinse voorverkiesing vir [[Missouri]].&lt;ref name=&quot;SantorumSupport&quot;&gt;{{cite web|last1=Levy|first1=Pema|title=Phyllis Schlafly Will Vote For Santorum|url=http://talkingpointsmemo.com/livewire/phyllis-schlafly-will-vote-for-santorum|website=TPM|access-date=16 Julie 2017|format=Livewire|date=3 Februarie 2012|quote=... planning to vote for Rick Santorum|archive-date=2 Oktober 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171002022116/http://talkingpointsmemo.com/livewire/phyllis-schlafly-will-vote-for-santorum|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In 2016 het sy [[Donald Trump]] se kandidaatskap vir president onderskryf.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Ward|first1=Jon|title=The Trump supporter who matters more to Iowa conservatives than Palin|url=https://www.yahoo.com/politics/the-trump-supporter-who-matters-more-to-iowa-215629893.html|website=Yahoo! Politics|date=20 Januarie 2016|quote=And she's willing to take a chance with someone who's going to shake things up.|access-date=21 Januarie 2016|archive-date=20 Januarie 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160120234816/https://www.yahoo.com/politics/the-trump-supporter-who-matters-more-to-iowa-215629893.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die onderskrywing het aanleiding gegee tot 'n geskil in die raad van die Eagle Forum. Schlafly het verskil van ses ander raadslede, sowel as haar dogter, Anne Cori,&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.freerepublic.com/focus/f-news/3419831/posts?page=1|title=Phyllis Schlafly Pushes Own Daughter to Resign Amid Cruz-Trump Split|work=Daily Caller|date=11 April 2016|first1=Alex|last1=Pfeiffer|access-date=11 April 2016|archive-date=16 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416221237/http://freerepublic.com/focus/f-news/3419831/posts?page=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt; en Cathie Adams, die voormalige voorsitster van die Republikeinse Party van Texas.&lt;ref name=&quot;EagleCoup&quot;&gt;{{cite news|last1=Weigel|first1=David|title=Phyllis Schlafly faces coup over Trump endorsement|url=https://www.washingtonpost.com/news/post-politics/wp/2016/04/11/phyllis-schlafly-endorses-trump-then-faces-coup/|access-date=19 Julie 2017|newspaper=The Washington Post|date=10 April 2016|archive-date=2 Oktober 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171002022535/https://www.washingtonpost.com/news/post-politics/wp/2016/04/11/phyllis-schlafly-endorses-trump-then-faces-coup/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Adams het voorkeur gegee aan Senator [[Ted Cruz]] van Texas, Trump se belangrikste opponent, wat Adams as 'n meer konserwatiewe keuse beskou het.&lt;ref name=&quot;EndorseCruz&quot;&gt;{{cite web|last1=Medina|first1=Jose|title=Texas Eagle Forum's Cathie Adams: Schlafly Was Manipulated into Endorsing Trump|url=http://tfn.org/texas-eagle-forums-cathie-adams-schlafly-manipulated-trump/|date=23 Maart 2016|website=Texas Freedom Network|quote=When you're 91 and you're not out with the grass roots all the time, it is very much taking advantage of someone.|access-date=17 Julie 2017|archive-date=9 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170909131159/http://tfn.org/texas-eagle-forums-cathie-adams-schlafly-manipulated-trump/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Schlafly se laaste boek, ''The Conservative Case for Trump'', is gepubliseer op 6 September 2016, een dag na haar afsterwe.&lt;ref name=&quot;ConservativeCase&quot;&gt;{{cite book|last1=Schlafly|first1=Phyllis|last2=Martin|first2=Ed|last3=Decker|first3=Brett M.|title=The Conservative Case for Trump|date=6 September 2016|publisher=Regnery Publishing|isbn=978-1621576280|page=272}}&lt;/ref&gt;

== Gepubliseerde werke  ==

Schlafly was die [[Skrywer|skryfster]] van 26 [[boek]]e oor 'n aantal onderwerpe, van kindersorg tot ''phonics''. &lt;ref&gt;Die begrip moet nie verwar word met die begrippe [[fonetiek]] en [[fonologie]] nie. Waar eersgenoemde begrip 'n vertakking van [[taalkunde]] is wat die studie van die [[klank]]e van menslike spraak behels, of — in die geval van gebaretaal — die ekwivalente aspekte van handseine, is laasgenoemde 'n vertakking van die taalkunde wat gemoeid is met die sistematiese organisasie van klanke in tale. Dit fokus tradisioneel grootliks op die studie van die sisteme van [[Foneem|foneme]], in besonder tale, maar kan ook enige [[Sinchroniese taalkunde|linguistiese
 ontleding]] dek, of op 'n vlak onder die woord (insluitend lettergrepe, begin en rym, artikulatoriese gebare, artikulatoriese kenmerke, mora ens), of op alle vlakke van taal waar klank oorweeg word as gestruktureerd vir die oordra van linguistiese betekenis. Fonologie sluit ook die studie van ekwivalente organisatoriese sisteme in gebaretaal in. Die woord fonologie kan ook verwys na die fonologiese sisteem (klanksisteem) van 'n gegewe taal. Dit is een van die fundamentele stelsels waaruit gemeen word 'n taal bestaan, soos sy [[Sinsbou|sintaksis]] en [[woordeskat]].

Fonologie word gereeld afgesonder van [[fonetiek]]. Terwyl fonetiek gemoeid is met die fisiese produksie, akoestiese oordrag en waarneming van die spraakklanke, beskryf fonologie die manier waarop klanke funksioneer binne 'n gegewe taal of regdeur tale om betekenis te enkodeer. Volgens baie taalkundiges behoort fonetiek tot [[Sinchroniese taalkunde|beskrywende linguistiek]] en fonologie tot teoretiese linguistiek, hoewel die vasstelling van die fonologiese sisteem van 'n taal noodwendig 'n toepassing van die teoretiese aspekte is vir die ontleding van fonetiese bewyse. 

Neem kennis dat die onderskeiding nie altyd gemaak is nie, veral nie voor die ontwikkeling van die moderne konsep van [[foneem|foneme]] in die middel van die 20ste eeu nie. Sekere onderafdelings van moderne fonologie oorvleuel met fonetiek in beskrywende dissiplines soos psigolinguistiek en spraakpersepsie, met spesifieke areas tot gevolg soos artikulatoriese fonologie of laboratorium-fonologie.&lt;/ref&gt;

''Phonics'' is 'n metode vir die onderrig van [[lees]] en skryf aan beginners. Dit behels onderrig in die verhouding tussen die klanke van die gesproke [[taal]] ([[foneem|foneme]]) en die letters ([[Grafeem|grafeme]]) of groepe letters of [[lettergreep|lettergrepe]] van die geskewe taal. ''Phonics'' staan ook bekend as die alfabetiese beginsel of die &quot;alfabetiese kode&quot;.&lt;ref name=&quot;NRP 2-89&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.nichd.nih.gov/sites/default/files/publications/pubs/nrp/Documents/report.pdf |title=National reading panel, pg. 2-89, nichd.nih.gov (USA)}}&lt;/ref&gt;

Schlafly het ook 'n gesindikeerde weeklikse [[koerant]]rubriek geskryf vir Creators Syndicate.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.creators.com/opinion/phyllis-schlafly.html|title=Gang of Eight Increases Unemployment by Phyllis Schlafly on Creators.com – A Syndicate of Talent|publisher=Creators.com|access-date=2 Junie 2013|archive-date=11 Mei 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130511140557/http://www.creators.com/opinion/phyllis-schlafly.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Schlafly se gepubliseerde werke sluit in:

* ''A Choice Not an Echo'' (Pere Marquette Press, 1964) {{ISBN|0-686-11486-8}}
* ''Grave Diggers'' (saam met Chester Ward) (Pere Marquette Press, 1964) {{ISBN|0-934640-03-3}}
* ''Strike from Space: A Megadeath Mystery'' (Pere Marquette Press, 1965) {{ISBN|80-7507-634-6}}
* ''Safe Not Sorry'' (Pere Marquette Press, 1967) {{ISBN|0-934640-06-8}}
* ''The Betrayers'' (Pere Marquette Press, 1968) ISBN B0006CY0CQ
* ''Mindszenty the Man'' (saam met Josef Vecsey) (Cardinal Mindszenty Foundation, 1972) ISBN B00005WGD6
* ''Kissinger on the Couch'' (Arlington House Publishers, 1974) {{ISBN|0-87000-216-3}}
* ''Ambush at Vladivostok'', saam met Chester Ward (Pere Marquette Press, 1976) {{ISBN|0-934640-00-9}}
* ''The Power of the Positive Woman'' (Crown Pub, 1977) {{ISBN|0-87000-373-9}}
* ''The Power of the Christian Woman'' (Standard Pub, 1981) ISBN B0006E4X12
* ''Equal Pay for Unequal Work'' (Eagle Forum, 1984) {{ISBN|99950-3-143-4}}
* ''Child Abuse in the Classroom'' (Crossway Books, 1984) {{ISBN|0-89107-365-5}}
* ''Pornography's Victims'' (Crossway Books, 1987) {{ISBN|0-89107-423-6}}
* ''Who Will Rock the Cradle?: The Battle for Control of Child Care in America'' (World Publications, 1989) {{ISBN|978-0849931987}}
* ''First Reader'' (Pere Marquette Press, 1994) {{ISBN|0-934640-24-6}}
* ''Turbo Reader'' (Pere Marquette Press, 2001) {{ISBN|0-934640-16-5}}
* ''Feminist Fantasies'', met 'n voorwoord deur Ann Coulter (Spence Publishing Company, 2003) {{ISBN|1-890626-46-5}}
* ''The Supremacists: The Tyranny of Judges and How to Stop It'' (Spence Publishing Company, 2004) {{ISBN|1-890626-55-4}}
* ''Judicial Tyranny: The New Kings of America?'' – bydraende skryfster (Amerisearch, 2005) {{ISBN|0-9753455-6-7}}
* ''The Flipside of Feminism: What Conservative Women Know—and Men Can't Say'' (WorldNetDaily, 2011) {{ISBN|978-1935071273}}
* ''No Higher Power: Obama's War on Religious Freedom'' (Regnery Publishing, 2012) {{ISBN|978-1621570127}}
* ''Who Killed the American Family?'' (WND Books, 2014) {{ISBN|978-1938067525}}
* ''A Choice Not an Echo: Updated and Expanded 50th Anniversary Edition'' (Regnery Publishing, 2014) {{ISBN|978-1621573159}}
* ''How the Republican Party Became Pro-Life'' (Dunrobin Publishing, 2016) {{ISBN|978-0-9884613-9-0}}
* ''The Conservative Case for Trump'' – postuum, saam met Ed Martin en Brett M. Decker (Regnery Publishing, 2016) {{ISBN|978-1-62157-628-0}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

*{{cite book | title = The Power of the Positive Woman
  | url = https://archive.org/details/powerofpositivew00schl
  | url-access = registration
  | last = Schlafly | first = Phyllis
  | year = 1977
  | publisher = Arlington House Publishers | isbn = 9780870003738
  | place = New York
             }}
*{{cite book | title = Feminist Fantasies
  | last = Schlafly | first = Phyllis
  | year = 2003
  | publisher = Spence Publishing Company| place = Texas
             }}

== Bronnelys ==
* Critchlow, Donald T. ''Phyllis Schlafly and Grassroots Conservatism: A Woman's Crusade''. Drukpers van [[Princeton-universiteit]], 2005. {{ISBN|0-691-07002-4}}.
* Ehrenreich, Barbara. 1983. ''The Hearts of Men: American Dreams and the Flight from Commitment''. New York: Anchor Books.
* Felsenthal, Carol. ''The Sweetheart of the Silent Majority: The Biography of Phyllis Schlafly''. Doubleday, 1981. {{ISBN|0-89526-873-6}}.

== Verdere leesstof ==
* Bass, Paul W. ''Missouri Innovators: Famous (and Infamous) Missourians who led the way in their field''. Missouri: The Acclaim Press, 2019.
* Carroll, Peter N. ''Famous in America: The Passion to Succeed: Jane Fonda, George Wallace, Phyllis Schlafly, John Glenn''. New York: Dutton, 1985.
* Farber, David. ''The Rise and Fall of Modern American Conservatism: A Short History''. 2010. pp.&amp;nbsp;119–158.
* Hallow, Ralph Z. &quot;[http://washingtontimes.com/national/20051007-120157-1091r.htm Conservatives' first lady sparked pro-family effort].&quot; ''The Washington Times'', 7 Oktober 2005.
* Schlafly, Phyllis. ''A Choice Not an Echo''.
* Spruill, Marjorie J. ''Divided We Stand: The Battle Over Women's Rights and Family Values That Polarized American Politics''. Bloomsbury, 2017.

== Eksterne skakels ==
{{commons}}
{{Wikiquote|Phyllis Schlafly}}
* [http://www.phyllisschlafly.com/ Phyllis Schlafly Eagles webwerf]
* [https://web.archive.org/web/20080704195513/http://www.umsl.edu/~whmc/guides/whm0224.htm Phyllis Schlafly Collection (1972–1982) in the Western Historical Manuscript Collection, University of Missouri-St. Louis]
* {{C-SPAN|3706}}
** [https://www.c-span.org/video/?174246-1/depth-phyllis-schlafly ''In Depth'' onderhoud met Schlafly, 5 Januarie 2003]
* {{find a Grave|169429833}}
*[https://americanarchive.org/catalog/cpb-aacip_15-086348h98h Onderhoud met Phyllis Schlafly] (2014), ''1964 Interviews'' Collection, American Archive of Public Broadcasting

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Schlafly, Phyllis}}
[[Kategorie:Geboortes in 1924]]
[[Kategorie:Sterftes in 2016]]
[[Kategorie:Amerikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Amerikaanse advokate]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktiviste]]</text>
      <sha1>opklr6gr7cuh58x3ti2r06r4zn6rcgm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Burgerlike nasionalisme</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464779</id>
    <revision>
      <id>2924845</id>
      <parentid>2924274</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:39:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>skakel</comment>
      <origin>2924845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19884" sha1="raod1i9o8i99ghx4bjm340cvp8pyrql" xml:space="preserve">'''Burgerlike nasionalisme''', ook bekend as '''demokratiese nasionalisme''', is 'n vorm van [[nasionalisme]] wat aan tradisionele [[Liberalisme|liberale waardes]] van [[vryheid]], verdraagsaamheid, gelykheid en individuele regte voldoen, en nie gebaseer is op etnosentrisme nie.&lt;ref name=Auer&gt;{{cite book|last1=Auer|first1=Stefan|title=Liberal Nationalism in Central Europe|date=2004|publisher=Routledge|isbn=1134378602|page=5|url=https://books.google.com/books?id=BhNsM_ttOb4C&amp;pg=PA5|access-date=13 Mei 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Tamir, Yael. 1993. ''Liberal Nationalism.'' Princeton University Press. {{ISBN|0-691-07893-9; Will Kymlicka. 1995. ''Multicultural Citizenship.'' Oxford University Press. {{ISBN|0-19-827949-3}}{{Page needed |date=Junie 2016}}; David Miller. 1995. [http://www.oup.co.uk/isbn/0-19-829356-9 ''On Nationality.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000601183631/http://www.oup.co.uk/isbn/0-19-829356-9 |date=1 June 2000 }} Oxford University Press. {{ISBN|0-19-828047-5}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Beiner |first=Ronald |url=https://books.google.com/books?id=iQL8MWJ8PhYC&amp;pg=PA202 |title=Liberalism, Nationalism, Citizenship: Essays on the Problem of Political Community |publisher=UBC Press |year=2003 |isbn=978-0-7748-0987-0 |language=en |quote=Sodra daar 'n vorm van burgerlike lewe, norme en praktyke van [[burgerskap]], 'n gedeelde politieke geskiedenis en 'n polities gedefinieerde lewenswyse ontstaan, is daar 'n basis vir individue wat mekaar as burgers beskou (in teenstelling met as mede-godsdienstiges, lede van dieselfde etniese groep, van dieselfde geslag of [[seksuele oriëntasie]], ensovoorts): die kenmerkende burgerlike verhouding. Hierdie hele konsepsie word soms burgerlike nasionalisme genoem (of wat [[Jürgen Habermas]] konstitusionele patriotisme noem)}}&lt;/ref&gt; Burgerlike nasionaliste verdedig dikwels die waarde van nasionale identiteit deur te sê dat individue dit as 'n gedeeltelike gedeelde aspek van hul identiteit (’n hoër identiteit) nodig het om betekenisvolle, outonome lewens te lei,&lt;ref&gt;Kymlicka, Will. 1995. ''Multicultural Citizenship''. Oxford University Press. {{ISBN|0-19-827949-3}}. For criticism, see: Patten, Alan. 1999. [https://www.doi.org/10.1111/j.1354-5078.1999.00001.x &quot;The Autonomy Argument for Liberal Nationalism.&quot;] ''Nations and Nationalism.'' 5(1): 1-17.&lt;/ref&gt; en dat demokratiese beleide 'n nasionale identiteit nodig het om behoorlik te funksioneer.&lt;ref&gt;Miller, David. 1995. ''On Nationality''. Oxford University Press. {{ISBN|0-19-828047-5}}. For criticism, see: Abizadeh, Arash. 2002. [http://abizadeh.wix.com/arash#!Article-Does-Liberal-Democracy-Presuppose-a-Cultural-Nation/c22zv/558da7580cf298ff2bcbdc82 &quot;Does Liberal Democracy Presuppose a Cultural Nation? Four Arguments.&quot;] ''American Political Science Review'' 96 (3): 495-509; Abizadeh, Arash. 2004. &quot;[http://abizadeh.wix.com/arash#!Article-Liberal-Nationalist-vs-Postnational-Social-Integration/c22zv/558eaf0b0cf20d45521f9542 Liberal Nationalist versus Postnational Social Integration].&quot; ''Nations and Nationalism'' 10(3): 231-250.&lt;/ref&gt; Liberale nasionalisme word in dieselfde sin as &quot;burgerlike nasionalisme&quot; gebruik, maar liberale etnosionalisme bestaan ook,&lt;ref name=Taiwan&gt;{{cite book |author1=Glenn Drover |author2=Graham Johnson |author3=Julia Lai Po-Wah Tao |title=Regionalism and Subregionalism in East Asia: The Dynamics of China |url=https://books.google.com/books?id=OO9OAAAAMAAJ&amp;q=%22liberal+ethno-nationalism%22 |date=2001 |publisher=Nova Science |pages=101|isbn=978-1-56072-872-6 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author1=Mark Hewitson |author2=Timothy Baycroft |title=What Is a Nation?; Europe 1789-1914 |date=2001 |publisher=OUP Oxford |pages=180}}&lt;/ref&gt; en &quot;staatsnasionalisme&quot; is 'n tak van burgerlike nasionalisme, maar dit kan ook illiberaal wees.

Burgerlike nasionaliteit is 'n politieke identiteit wat gebou is rondom gedeelde burgerskap binne die [[staat]]. Dus definieer 'n &quot;burgerlike nasie&quot; homself nie deur [[kultuur]] nie, maar deur politieke instellings en liberale beginsels, wat sy burgers belowe om te handhaaf. Lidmaatskap van die burgerlike nasie is oop vir elke persoon deur [[burgerskap]], ongeag kultuur of etnisiteit. Diegene wat hierdie waardes deel, word as lede van die nasie beskou&lt;ref name= definition&gt;{{cite journal|journal=Philosophy &amp; Public Affairs|author=ANNA STILZ|title=Civic Nationalism and Language Policy|page=257|volume=37|issue=3}}&lt;/ref&gt; en, in teorie, poog 'n burgerlike nasie of staat nie om een kultuur bo 'n ander te bevorder nie.&lt;ref name=&quot;definition&quot; /&gt; Die Duitse filosoof [[Jürgen Habermas]] het aangevoer dat immigrante na 'n liberaal-demokratiese staat nie in die gasheerkultuur hoef te assimileer nie, maar slegs die beginsels van die land se grondwet (grondwetlike patriotisme) hoef te aanvaar.&lt;ref name=&quot;definition&quot; /&gt;

Burgerlike nasionalisme word gereeld gekontrasteer met [[etniese nasionalisme]]. Volgens Donald Ipperciel was burgerlike nasionalisme histories 'n bepalende faktor in die ontwikkeling van moderne grondwetlike en demokratiese regeringsvorme, terwyl etniese nasionalisme meer geassosieer is met [[Outoritarisme|outoritêre heerskappy]] en selfs [[diktatorskap]].&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Ipperciel |first=Donald |date=2007 |title=Constitutional democracy and civic nationalism |journal=Nations and Nationalism |publisher=Wiley-Blackwell on behalf of the Association for the Study of Ethnicity and Nationalism |volume=13 |issue=3 |pages=395–416 |doi=10.1111/j.1469-8129.2007.00293.x |issn=1469-8129}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Alhoewel dit 'n algemene tendens is, is daar noemenswaardige uitsonderings. In plekke soos [[Hongkong]], [[Mongolië]], [[Suid-Korea]] en [[Taiwan]] het &quot;onder-na-bo&quot; etniese nasionalisme dikwels as 'n dryfkrag vir [[Demokrasie|demokratisering]] gedien en as 'n sleutelmotivering gedien om outoritêre &quot;bo-na-onder&quot; staatsnasionalisme teen te staan, wat as 'n vorm van burgerlike nasionalisme kan funksioneer.&lt;ref name=&quot;British Hong Kong&quot;&gt;{{cite book |author1=Daniel Cetrà |url=https://books.google.com/books?id=eJGZEAAAQBAJ&amp;dq=%22Hong+Kong+nationalism%22&amp;pg=PT31 |title=State and Majority Nationalism in Plurinational States |author2=Coree Brown Swan |date=2022 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-1-000-81250-3 |pages=135 |quote= Op 1 Julie 2019 het 'n groep betogers die wetgewende raad bestorm, dit met politieke slagspreuke en oproepe tot hervorming graffiti gemaak en 'n Britse koloniale vlag van Hongkong op die sentrale podium geplaas - die uiteindelike verklaring van Hongkong-nasionalisme, of ten minste teenkanting teen Chinese staatsnasionalisme.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |author1=Sang-hoon Jang |url=https://books.google.com/books?id=PzDLDwAAQBAJ&amp;dq=%22Korean+ethnic+nationalism+which+tended+to+be+against+authoritarian+regimes+and+foreign+powers%22&amp;pg=PT77 |title=A Representation of Nationhood in the Museum |date=20 Januarie 2020 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-0-429-75396-1 |quote=Korean ethnic nationalism which tended to be against authoritarian regimes and foreign powers}}&lt;/ref&gt; Namate lande wat in die verlede kommunistiese diktatorskappe ervaar het – insluitend [[Oos-Europa]] en lande soos [[Noord-Masedonië]] – [[Liberalisme|liberalisering]] ondergaan het, het hulle etno-nasionalisme gemobiliseer om die outoritêre regerings wat nasionalisme onderdruk het, teen te staan.&lt;ref name=&quot;North Macedonia&quot;&gt;{{cite book |last=Ismaili |first=Flamur |title=Ethnic Nationalism and Democracy: The Case of the Republic of North Macedonia |publisher=Balkan University Press |year=2025 |url=https://www.jstor.org/stable/jj.34278823 |jstor=jj.34278823}}&lt;/ref&gt; Inderdaad, die 20ste-eeuse herlewing van burgerlike nasionalisme het 'n sleutelrol gespeel in die ideologiese poging om [[rassisme]] teen te staan.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Nancy Foner|author2=Patric Simon|title=Fear, Anxiety, and National Identity Immigration and Belonging in North America and Western Europe|publisher=Russell Sage Foundation|year=2015|page=38|isbn=9781610448536|url=https://books.google.com/books?id=NRooCwAAQBAJ&amp;pg=PT38}}&lt;/ref&gt;  Soos Umut Özkırımlı egter stel, kan &quot;burgerlike&quot; nasies net so onverdraagsaam en wreed wees soos die sogenaamde &quot;etniese&quot; nasies, met verwysing na Franse [[Jakobyn]]se vervolgingstegnieke wat deur 20ste-eeuse fasciste gebruik is.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Özkırımlı |first=Umut |year=2005 |title=Contemporary Debates on Nationalism: A Critical Introduction |location=London |publisher=Red Globe Press |edition=1st |pages=27–28 |isbn=9780333947739}}&lt;/ref&gt; Sommige voer aan dat burgerlike nasionalisme onvermydelik 'n onderliggende etniese konsep van nasionale behoort behels omdat abstrakte waardes nie aan 'n spesifieke plek gekoppel kan word nie.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Etherington |first1=John |title=Nationalism, Exclusion and Violence: A Territorial Approach |journal=Studies in Ethnicity and Nationalism |date=2007 |volume=7 |issue=3 |pages=24–44 |doi=10.1111/j.1754-9469.2007.tb00160.x |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/j.1754-9469.2007.tb00160.x |access-date=20 Februarie 2024|url-access=subscription }} bl.31&lt;/ref&gt;

==Geskiedenis==
Burgerlike nasionalisme lê binne die tradisies van [[rasionalisme]] en liberalisme, maar as 'n vorm van nasionalisme word dit gekontrasteer met etniese nasionalisme. Ernest Renan word dikwels beskou as 'n vroeë burgerlike nasionalis .&lt;ref&gt;Ernest Renan. &quot;What is a Nation?&quot;, 1882; cf. Chaim Gans, ''The Limits of Nationalism'', Cambridge University Press, 2003, bl. 11.&lt;/ref&gt; Filosoof Hans Kohn was een van die eerstes wat burgerlike nasionalisme van etniese nasionalisme onderskei het in sy 1944-publikasie The Idea of Nationalism: A Study in Its Origins and Background.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tamir|first=Yael (Yuli)|date=2019-05-11|title=Not So Civic: Is There a Difference Between Ethnic and Civic Nationalism?|journal=Annual Review of Political Science|language=en|volume=22|issue=1|pages=419–434|doi=10.1146/annurev-polisci-022018-024059|issn=1094-2939|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Lidmaatskap van die burgerlike nasie word as vrywillig beskou, soos in Renan se klassieke definisie in &quot;Qu'est-ce qu'une nation?&quot; van die nasie as 'n &quot;daaglikse referendum&quot; wat gekenmerk word deur die &quot;wil om saam te leef&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Renan |first=Ernest |date=11 Maart 1882 |title=What Is A Nation |url=http://ucparis.fr/files/9313/6549/9943/What_is_a_Nation.pdf |access-date=November 29, 2022 |website=UCParis}}&lt;/ref&gt;  Sommige outeurs kritiseer die definisie wat deur Renan gebruik is, gebaseer op 'n &quot;daaglikse referendum&quot;, weens die dubbelsinnigheid van die konsep en die idealisering daarvan. Hulle voer aan dat die argumente wat deur Renan by die konferensie &quot;Wat is 'n Nasie?&quot; gebruik is, nie ooreenstem met sy denke nie.&lt;ref&gt;Azurmendi, Joxe (2014): ''Historia, arraza, nazioa ''. Donostia, Elkar. {{ISBN|978-84-9027-297-8}}&lt;/ref&gt; Burgerlik-nasionale ideale het die ontwikkeling van verteenwoordigende demokrasie in lande soos die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en [[Frankryk]] beïnvloed (sien die Verenigde State se Onafhanklikheidsverklaring van 1776, en die Verklaring van die Regte van die Mens en van die Burger van 1789).&lt;ref&gt;{{cite book|author=Michael Keating|title=Nations Against the State The New Politics of Nationalism in Quebec, Catalonia and Scotland|publisher=Palgrave Macmillan|year=1996|page=6|isbn=9780230374348|url=https://books.google.com/books?id=l2TNDwAAQBAJ&amp;pg=PT178}}&lt;/ref&gt;

Die Korsikaanse nasionalistiese beweging wat rondom die FLNC georganiseer is, gee 'n burgerlike definisie van die Korsikaanse nasie (&quot;noodgemeenskap&quot;) in die voortsetting van Pasquale Paoli en die idees van die [[Verligting]]. Die [[Skotse Nasionale Party]],&lt;ref name=&quot;O'Neill2004&quot;&gt;{{cite book|author=Michael O'Neill|title=Devolution and British Politics|url=https://books.google.com/books?id=tuzpsTYEZ28C&amp;pg=PA92|year=2004|publisher=Pearson/Longman|isbn=978-0-582-47274-7|pages=92–}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SalmonImber2008&quot;&gt;{{cite book|author1=Trevor C. Salmon|author2=Mark F. Imber|title=Issues In International Relations|url=https://books.google.com/books?id=ayz0kWKhKacC&amp;pg=PA50|date=6 Junie 2008|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-0-203-92659-8|pages=50–}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnicitywithoutgroups&quot; /&gt; sowel as [[Plaid Cymru]],&lt;ref name=&quot;ethnicitywithoutgroups&quot;&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=ZrV9fnIkgjcC&amp;q=plaid+cymru+%22civic+nationalism%22&amp;pg=PA134 |title=Ethnicity Without Groups |first=Rogers |last=Brubaker |publisher=Harvard University Press |date=2004 |isbn=0674015398 |page=134}}&lt;/ref&gt; wat die onafhanklikheid van hul onderskeie nasies van die Verenigde Koninkryk voorstaan, verklaar hulself as burgerlike nasionalistiese partye, waarin hulle die onafhanklikheid en volksoewereiniteit van die mense wat in hul nasie se samelewing woon, nie individuele etniese groepe, voorstaan. Die Republikeinse Linkses van [[Katalonië]] ondersteun 'n burgerlike Katalaanse onafhanklikheid en verdedig 'n Katalaanse Republiek gebaseer op republikanisme en burgerlike waardes binne 'n diverse samelewing.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Els valors republicans com a pilar de la nostra societat|url=https://www.esquerra.cat/ca/els-valors-republicans-com-a-pilar-de-la-nostra-societat|language=ca}}&lt;/ref&gt;

Die Unie van Sipriote definieer sy [[ideologie]] as Sipriotiese nasionalisme,&lt;ref&gt;{{cite magazine |last=Aldrich |first=Alan |date=17 Augustus 2018 |title=Cypriotism in the Twenty-First Century |url=https://bellacaledonia.org.uk/2018/08/17/cypriotism-in-the-twenty-first-century/ |magazine=Bella Caledonia |location=Scotland |archive-url=https://web.archive.org/web/20180821064324/https://bellacaledonia.org.uk/2018/08/17/cypriotism-in-the-twenty-first-century/ |archive-date=21 Augustus 2018 |access-date=21 Augustus 2018 }}&lt;/ref&gt; 'n burgerlike nasionalisme wat fokus op die gedeelde identiteit van Grieks-Sipriote en Turkse Sipriote. Dit beklemtoon beide gemeenskappe se gemeenskaplike kultuur, erfenis en tradisies, sowel as ekonomiese, politieke en sosiale regte. Dit ondersteun ook die hereniging van [[Siprus]] en die einde van buitelandse inmenging deur [[Griekeland]], [[Turkye]] en die Verenigde Koninkryk.&lt;ref name=&quot;HayMenon2007&quot;&gt;{{cite book|author1=Colin Hay|author2=Anand Menon|title=European Politics|url=https://books.google.com/books?id=XUecAQAAQBAJ&amp;pg=PA125|date=18 Januarie 2007|publisher=OUP Oxford|isbn=978-0-19-928428-3|pages=125}}&lt;/ref&gt; Die [[Moldowa|Moldawiese]] diplomaat Mihai Gribincea het die Party van Aksie en Solidariteit (PAS) beskryf as 'n &quot;burgerlike Moldawiese nasie&quot; wat 'n &quot;burgerlike Moldawiese nasie&quot; bevorder.&lt;ref&gt;{{Citation | url=https://www.podul.ro/articol/26199/natiunea-civica-moldoveneasca-intre-vis-european-si-amnezie-identitara| title=&quot;Națiunea civică moldovenească&quot; – între vis european și amnezie identitară| newspaper=Podul.ro| date= 2025-06-06| accessdate=2025-10-03}}&lt;/ref&gt;  Buite Europa is dit ook gebruik om die Republikeinse Party in die Verenigde State tydens die Burgeroorlog-era te beskryf.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=YJ3CrOiJ6wYC&amp;q=conservative+%22civic+nationalism%22&amp;pg=PA140|title=Fenians, Freedmen, and Southern Whites: Race and Nationality in the Era of Reconstruction|author=Snay, Mitchell|publisher=Louisiana State University Press|year=2007|isbn=9780807132739}}&lt;/ref&gt; Burgerlike nasionalisme deel elemente van die Switserse konsep van Willensnation [de], wat Duits is vir &quot;nasie deur wil&quot;, geskep deur Carl Hilty, verstaan as gedeelde ervaring en toewyding deur burgers.

==Kritiek==
Voormalige Israeliese minister Yael Tamir het aangevoer dat die verskille tussen etniese en burgerlike nasionalisme vervaag. Sy stel: &quot;Deur die burgerlike vlag te swaai, gee Westerse demokrasieë voor dat hulle meer vreedsaam en inklusief is as wat hulle werklik is, wat 'n selfbeeld bevorder wat hulle toelaat om hulself vry te spreek en hulle onvoorbereid laat om interne konflikte te hanteer&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tamir|first=Yael (Yuli)|date=2019|title=Not So Civic: Is There a Difference Between Ethnic and Civic Nationalism?|journal=Annual Review of Political Science|language=en|volume=22|issue=1|pages=419–434|doi=10.1146/annurev-polisci-022018-024059|issn=1094-2939|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Die onderskeid tussen etniese en burgerlike nasionalisme is ook gekritiseer deur geleerdes soos Bernard Yack&lt;ref name=&quot;Yack&quot;&gt;{{cite journal | url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/08913819608443417?journalCode=rcri20 | doi=10.1080/08913819608443417 | title=The myth of the civic nation | date=1996 | last1=Yack | first1=Bernard | journal=Critical Review | volume=10 | issue=2 | pages=193–211 | url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; en Umut Özkırımlı.&lt;ref&gt;Özkırımlı, Umut. (2005). Contemporary Debates on Nationalism: A Critical Introduction. Basingstoke: Palgrave Macmillan.&lt;/ref&gt; Yack verwerp Renan se idee van &quot;vrywillige&quot; burgerlike nasionalisme as 'n illusie en voer aan dat dit &quot;die politieke werklikheid net so seker as die etnonasionalistiese mites wat dit ontwerp is om te bestry, verkeerd voorstel&quot;, en gaan verder om te verklaar hoe kulturele herinneringe 'n onafskeidbare deel van elke nasionale politieke identiteit vorm.&lt;ref name=&quot;Yack&quot;&gt;{{cite journal | url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/08913819608443417?journalCode=rcri20 | doi=10.1080/08913819608443417 | title=The myth of the civic nation | date=1996 | last1=Yack | first1=Bernard | journal=Critical Review | volume=10 | issue=2 | pages=193–211 | url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; Deur Rogers Brubaker aan te haal, voer Özkırımlı aan:

 “Aangesien alle nasies aanspraak maak op 'n unieke plek in die geskiedenis en op sekere grense, is alle nasionale identiteite uitsluitend. In daardie sin is alle nasies etniese nasies [...] Brubaker brei hierop uit en beweer dat daar twee verskillende maniere is om kultuur op die etnies-burgerlike onderskeiding te karteer. Etniese nasionalisme kan eng geïnterpreteer word, asof dit 'n klem op afkoms behels. In hierdie geval, argumenteer Brubaker, is daar baie min etniese nasionalisme, aangesien volgens hierdie siening 'n klem op gemeenskaplike kultuur as 'n spesie van burgerlike nasionalisme gekodeer moet word. As etniese nasionalisme egter breed geïnterpreteer word, as etnokultureel, terwyl burgerlike nasionalisme eng geïnterpreteer word, asof dit 'n kulturele konsepsie van burgerskap behels, is die probleem die teenoorgestelde: 'burgerlike nasionalisme word uit die bestaan gedefinieer, en feitlik alle nasionalismes sal as etnies of kultureel gekodeer word'. Selfs die paradigmatiese gevalle van burgerlike nasionalisme, Frankryk en Amerika, sal ophou om as burgerlike nasionalisme te tel, aangesien hulle 'n deurslaggewende kulturele komponent het.” — Umut Özkırımlı, ''Contemporary Debates on Nationalism: A Critical Engagement'', bl.24-5

Na aanleiding van Brubaker demonstreer John Etherington hoe burgerlike nasionalisme onvermydelik 'n onderliggende etniese konsep van nasionale behoort behels. Omdat vermeende burgerlike waardes abstrak, universeel en dus oop vir almal is, &quot;kan hulle nie gekoppel word aan 'n spesifieke plek – die nasionale tuisland nie. Dus is enige burgerlike opvatting van die nasie afhanklik van 'n vorige etniese opvatting vanweë die behoefte om vas te stel wie aan die nasie en sy tuisland behoort en wie nie&quot;.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Etherington |first1=John |title=Nationalism, Exclusion and Violence: A Territorial Approach |journal=Studies in Ethnicity and Nationalism |date=2007 |volume=7 |issue=3 |pages=24–44 |doi=10.1111/j.1754-9469.2007.tb00160.x |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/j.1754-9469.2007.tb00160.x |access-date=20 Februarie 2024|url-access=subscription }} bl.31&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}


{{Politieke ideologieë}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Nasionalisme]]</text>
      <sha1>raod1i9o8i99ghx4bjm340cvp8pyrql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Puntila en sy kneg Matti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464819</id>
    <revision>
      <id>2924720</id>
      <parentid>2924602</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T15:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Icodense</username>
        <id>92844</id>
      </contributor>
      <comment>Requesting speedy deletion with rationale &quot;cross-wiki-spam/low-quality machine translation&quot;. (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>2924720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2699" sha1="6p6oho1tsiwtmo70lvgafdclmj05u15" xml:space="preserve">{{Skrap|1=cross-wiki-spam/low-quality machine translation}}
‘’’’‘Mnr. Puntila en sy kneg Matti’’’’’ (Duits: ‘‘Herr Puntila und sein Knecht Matti’’) is ’n drama deur [[Bertolt Brecht]], geskryf in 1940–1941. Die première het in 1948 in [[Zürich]] plaasgevind.

Gedurende die jare van ballingskap is Brecht en sy medewerkers deur die Finse skrywer [[Hella Wuolijoki]] genooi om op haar landgoed in [[Marlebäck]], noordoos van [[Helsinki]], te bly.{{cite web|url=http://www.kirjasto.sci.fi/brecht.htm|title=Bertolt Brecht (1898-1956)|author=Petri Liukkonen|date=2008|website=Books and writers|archive-url=https://web.archive.org/web/20140719150502/http://www.kirjasto.sci.fi/brecht.htm|archive-date=2014-07-19|access-date=2026-07-25|url-status=bot: unknown}} In die somer van 1940 het Brecht die drama in Marlebäck geskryf, gebaseer op verhale en ’n konsep van ’n drama wat deur Wuolijoki geskryf is. Die drama is ’n [[Komedie|volkskomedie]].{{cite web|url=http://www.gp.se/kulturnoje/scenkonst/1.227881-stockholms-stadsteater-puntila-matti|title=Stockholms stadsteater - Puntila/Matti|author=Amelie Björck|date=24 September 2015|website=Göteborgs-Posten|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924052231/http://www.gp.se/kulturnoje/scenkonst/1.227881-stockholms-stadsteater-puntila-matti|archive-date=24 September 2015}}

Volgens latere navorsing het Hella Wuolijoki ook inspirasie vir die karakters in die drama geput uit die Finse boer [[Roope Juntula]] van Hauho en die [[Juntulan tila|Juntula-landgoed]], wat sy persoonlik geken het. [[Bertolt Brecht]] het die materiaal later op onafhanklike wyse verwerk en die karakter Puntila geskep.{{cite book |author=Erkki Wuolijoki |title=Niskavuoren henki – Viljapelloilta valkokankaalle |publisher=Karisto |year=2015}}{{cite book |author=Jan Knopf |title=Brecht-Handbuch |publisher=Verlag J.B. Metzler |year=2001}}

== Intrige ==
Puntila is ’n ryk grondeienaar en herinner aan ’n karakter soos [[Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde|dr. Jekyll en mnr. Hyde]]. Wanneer hy dronk is, is hy vrygewig en vriendelik, terwyl hy selfsugtig en hardvogtig is wanneer hy nugter is. Puntila wil hê dat sy dogter Eva met ’n [[diplomaat]] moet trou, maar sy dronk alter ego wil hê dat sy met sy bestuurder en drinkmaat, die kneg Matti, moet trou. ’n Verlowingspartytjie vir Eva en die diplomaat word gehou. Wanneer Puntila dronk word, beledig hy die diplomaat en wil hy hê dat Matti met sy dogter moet trou. Matti toets Eva dan, en sy toon dat sy nie ’n goeie vrou vir ’n arbeider sou wees nie. Matti verlaat Puntila daarom en sluit by sy vriende uit die werkersklas aan.

== Verwysings ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>6p6oho1tsiwtmo70lvgafdclmj05u15</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:FA Venter, valskleur-KI-herskepping.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>464822</id>
    <revision>
      <id>2924694</id>
      <timestamp>2026-08-13T12:06:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=
{{af|1=Afrikaanse skrywer [[F.A. Venter]], ca 1965}}
|bron=''Boekewêreld'', met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=L%C3%AAer:FA_Venter.jpg foto] as bron
|datum=Omstreeks 1965
|daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes= [[Lêer:FA Venter.jpg|85px|oorspronklike]]
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN...</comment>
      <origin>2924694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="630" sha1="km4set2bhvhpjb9szas1836t9tvf8js" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=
{{af|1=Afrikaanse skrywer [[F.A. Venter]], ca 1965}}
|bron=''Boekewêreld'', met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=L%C3%AAer:FA_Venter.jpg foto] as bron
|datum=Omstreeks 1965
|daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes= [[Lêer:FA Venter.jpg|85px|oorspronklike]]
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
[[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]]
[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]

== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}</text>
      <sha1>km4set2bhvhpjb9szas1836t9tvf8js</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Eugène Marais, valskleur-KI-herskepping, a.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>464823</id>
    <revision>
      <id>2924709</id>
      <timestamp>2026-08-13T13:41:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=
{{af|1=Afrikaanse skrywer, digter en natuurkenner [[Eugène Marais]], ca 1920}}
|bron=Plateatlas by die Afrikaanse Letterkunde, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Eug%C3%A8ne_Marais_in_Plateatlas_by_die_Afrikaanse_Letterkunde,_1931.jpg foto] as bron
|datum=1931 gepubliseer
|daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes= [[Lêer:Eugèn...</comment>
      <origin>2924709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="753" sha1="f7r919m9zz6dwcfiv1c9law1zn6keu3" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=
{{af|1=Afrikaanse skrywer, digter en natuurkenner [[Eugène Marais]], ca 1920}}
|bron=Plateatlas by die Afrikaanse Letterkunde, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Eug%C3%A8ne_Marais_in_Plateatlas_by_die_Afrikaanse_Letterkunde,_1931.jpg foto] as bron
|datum=1931 gepubliseer
|daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes= [[Lêer:Eugène Marais in Plateatlas by die Afrikaanse Letterkunde, 1931.jpg|85px|oorspronklike]]
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
[[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]]
[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]</text>
      <sha1>f7r919m9zz6dwcfiv1c9law1zn6keu3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Koos de la Rey</title>
    <ns>14</ns>
    <id>464824</id>
    <revision>
      <id>2924740</id>
      <timestamp>2026-08-13T15:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>skep kat</comment>
      <origin>2924740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="h9h0ge5imlp4wrcg10wj3pdswerpczs" xml:space="preserve">{{broodkrummels}}
{{commonskat|Koos de la Rey}}

[[Kategorie:Boeregeneraals]]</text>
      <sha1>h9h0ge5imlp4wrcg10wj3pdswerpczs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Limeum</title>
    <ns>14</ns>
    <id>464825</id>
    <revision>
      <id>2924785</id>
      <timestamp>2026-08-13T17:32:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe kategorie</comment>
      <origin>2924785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="9qqxnbicork35jwzdfvhuhhb2v90lm3" xml:space="preserve">{{Broodkrummels}}
{{Hoofartikel}}

[[Kategorie:Limeaceae]]</text>
      <sha1>9qqxnbicork35jwzdfvhuhhb2v90lm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriebespreking:Limeum</title>
    <ns>15</ns>
    <id>464826</id>
    <revision>
      <id>2924787</id>
      <timestamp>2026-08-13T17:32:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Limeum aethiopicum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464827</id>
    <revision>
      <id>2924812</id>
      <timestamp>2026-08-13T18:01:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie met foto.</comment>
      <origin>2924812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1178" sha1="sm414hldjophmnf2fhj9t6d6sponzs9" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Aarbossie
| image =
| taxon = Limeum aethiopicum
| authority = [[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]], (1768)
| synonyms =
}}
Die '''aarbossie''' (''Limeum aethiopicum'') is 'n klein [[struik]] wat deel van die Limeaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Botswana]], [[Lesotho]], [[Namibië]], [[Suid-Afrika]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[Noord-Kaap]], [[Noordwes]], [[Oos-Kaap]], [[Vrystaat]] en die [[Wes-Kaap]] voor.

Die spesie staan ook as ''boesmandagga'', ''koggelmandervoet'', ''koggelmandervoet'' en ''koggelmandervoetkaroo'' bekend.

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=1997-4001 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:362388-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/41a99786-e487-447e-b087-37b70f98ff9f Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum|aethiopicum]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Lesotho]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>sm414hldjophmnf2fhj9t6d6sponzs9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Limeum aethiopicum</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464828</id>
    <revision>
      <id>2924813</id>
      <timestamp>2026-08-13T18:03:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Erasmus Smit, valskleur-KI-herskepping.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>464829</id>
    <revision>
      <id>2924817</id>
      <timestamp>2026-08-13T18:11:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=
{{af|1=Eerw. [[Erasmus Smit]], eerste predikant van die Voortrekkers}}
|bron=[http://www.voortrekker-history.co.za/momentum_great_trek.php#.U6lrtrHb658 The Voortrekkers], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Erasmus_Smit.jpg foto] as bron
|datum=Omstreeks 1830
|daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes= [[Lêer:Erasmus Smit.jpg|85...</comment>
      <origin>2924817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="708" sha1="8qdf9yfmd1bayj0tfrl7js3m7w7wkus" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing=
{{af|1=Eerw. [[Erasmus Smit]], eerste predikant van die Voortrekkers}}
|bron=[http://www.voortrekker-history.co.za/momentum_great_trek.php#.U6lrtrHb658 The Voortrekkers], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Erasmus_Smit.jpg foto] as bron
|datum=Omstreeks 1830
|daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT
|outeur=Onbekend
|ander_weergawes= [[Lêer:Erasmus Smit.jpg|85px|oorspronklike]]
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
[[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]]
[[Kategorie:Predikante]]

== Lisensiëring ==
{{PD-SA}}</text>
      <sha1>8qdf9yfmd1bayj0tfrl7js3m7w7wkus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Aarbossie</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464830</id>
    <revision>
      <id>2924822</id>
      <timestamp>2026-08-13T18:34:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Limeum subnudum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464831</id>
    <revision>
      <id>2924824</id>
      <timestamp>2026-08-13T18:46:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie met foto.</comment>
      <origin>2924824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1152" sha1="kzhirzkltd0fj17h1lj2djtbgvtbux6" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = EN
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Limeum subnudum
| authority = Friedrich, (1956)
| synonyms =
}}
'''''Limeum subnudum''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Limeaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]], van die [[Olifantsrivierberge]] tot by [[Piketberg]] en [[Redelinghuys]], voor. Die spesie het 'n [[voorkomsgebied]] van slegs 434&amp;nbsp;km² en daar is tussen vier en ses bevolkings bekend. Die spesie staan van sy [[habitat]] af aan gewas verbouing, oorbeweiding, [[indringerplant]]e en 'n gebrek aan brandbestuur. Die spesie is deel van die [[fynbos]] en [[renosterveld]].

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=1997-35 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:676281-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/10bab8fe-b464-4ae2-b136-cc1e40c8437e Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum|subnudum]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>kzhirzkltd0fj17h1lj2djtbgvtbux6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924825</id>
      <parentid>2924824</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T18:47:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1171" sha1="43ccva2d4phcar9rzztxri1z6dgttto" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = EN
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Limeum subnudum
| authority = Friedrich, (1956)
| synonyms =
}}
'''''Limeum subnudum''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Limeaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]], van die [[Olifantsrivierberge]] tot by [[Piketberg]] en [[Redelinghuys]], voor. Die spesie het 'n [[voorkomsgebied]] van slegs 434&amp;nbsp;km² en daar is tussen vier en ses bevolkings bekend. Die spesie staan van sy [[habitat]] af aan [[Gewas (landbou)|gewasverbouing]], oorbeweiding, [[indringerplant]]e en 'n gebrek aan brandbestuur. Die spesie is deel van die [[fynbos]] en [[renosterveld]].

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=1997-35 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:676281-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/10bab8fe-b464-4ae2-b136-cc1e40c8437e Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum|subnudum]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>43ccva2d4phcar9rzztxri1z6dgttto</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Limeum subnudum</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464832</id>
    <revision>
      <id>2924826</id>
      <timestamp>2026-08-13T18:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Limeum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464833</id>
    <revision>
      <id>2924837</id>
      <timestamp>2026-08-13T19:05:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe genus.</comment>
      <origin>2924837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2414" sha1="64jg7h5z7mm7r7ore6ahyg5ovybesqt" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image =
|image_caption =
|display_parents = 3
|taxon = Limeum
|authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1759)
|subdivision_ranks = Spesies
|subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
|synonyms =* ''Acanthocarpea'' &lt;small&gt;Klotzsch&lt;/small&gt;
* ''Dicarpaea'' &lt;small&gt;C.Presl&lt;/small&gt;
* ''Ditroche'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Moq.&lt;/small&gt;
* ''Gaudinia'' &lt;small&gt;J.Gay&lt;/small&gt;
* ''Linscotia'' &lt;small&gt;Adans.&lt;/small&gt;
* ''Semonvillea'' &lt;small&gt;J.Gay&lt;/small&gt;
}}
'''''Limeum''''' is 'n [[genus]] van [[struik]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Limeaceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]] en [[Asië]]. Die naam ''Limeum'' is 'n antieke klassieke naam vir giftige plante en verwys na sommige spesies van die genus.

== Spesies ==
Daar is 25 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:&lt;ref&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:16235-1 Plants of the World Online]&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=20em}}
* ''[[Limeum aethiopicum]]'' &lt;small&gt;Burm.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum africanum]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum angustifolium]]'' &lt;small&gt;Verdc.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum arabicum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum arenicola]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum argute-carinatum]]'' &lt;small&gt;Wawra&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum deserticola]]'' &lt;small&gt;Dinter &amp; G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum diffusum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Schinz&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum dinteri]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum fenestratum]]'' &lt;small&gt;(Fenzl) Heimerl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum fruticosum]]'' &lt;small&gt;Verdc.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum humifusum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum humile]]'' &lt;small&gt;Forssk.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum katangense]]'' &lt;small&gt;Hauman&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum madagascariense]]'' &lt;small&gt;Sukhor.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum myosotis]]'' &lt;small&gt;H.Walter&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum obovatum]]'' &lt;small&gt;Vicary&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum pauciflorum]]'' &lt;small&gt;Moq.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum praetermissum]]'' &lt;small&gt;C.Jeffrey&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum pterocarpum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Heimerl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum rhombifolium]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum subnudum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum sulcatum]]'' &lt;small&gt;(Klotzsch) Hutch.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum telephioides]]'' &lt;small&gt;E.Mey. ex Fenzl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum viscosum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Fenzl&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum| ]]</text>
      <sha1>64jg7h5z7mm7r7ore6ahyg5ovybesqt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924838</id>
      <parentid>2924837</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:06:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2456" sha1="041zf3gy0mpph39u8r0smbp8ttew6zn" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Limeum_africanum.jpg
|image_caption = ''Limeum africanum''
|display_parents = 3
|taxon = Limeum
|authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1759)
|subdivision_ranks = Spesies
|subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
|synonyms =* ''Acanthocarpea'' &lt;small&gt;Klotzsch&lt;/small&gt;
* ''Dicarpaea'' &lt;small&gt;C.Presl&lt;/small&gt;
* ''Ditroche'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Moq.&lt;/small&gt;
* ''Gaudinia'' &lt;small&gt;J.Gay&lt;/small&gt;
* ''Linscotia'' &lt;small&gt;Adans.&lt;/small&gt;
* ''Semonvillea'' &lt;small&gt;J.Gay&lt;/small&gt;
}}
'''''Limeum''''' is 'n [[genus]] van [[struik]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Limeaceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]] en [[Asië]]. Die naam ''Limeum'' is 'n antieke klassieke naam vir giftige plante en verwys na sommige spesies van die genus.

== Spesies ==
Daar is 25 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:&lt;ref&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:16235-1 Plants of the World Online]&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=20em}}
* ''[[Limeum aethiopicum]]'' &lt;small&gt;Burm.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum africanum]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum angustifolium]]'' &lt;small&gt;Verdc.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum arabicum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum arenicola]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum argute-carinatum]]'' &lt;small&gt;Wawra&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum deserticola]]'' &lt;small&gt;Dinter &amp; G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum diffusum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Schinz&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum dinteri]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum fenestratum]]'' &lt;small&gt;(Fenzl) Heimerl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum fruticosum]]'' &lt;small&gt;Verdc.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum humifusum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum humile]]'' &lt;small&gt;Forssk.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum katangense]]'' &lt;small&gt;Hauman&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum madagascariense]]'' &lt;small&gt;Sukhor.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum myosotis]]'' &lt;small&gt;H.Walter&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum obovatum]]'' &lt;small&gt;Vicary&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum pauciflorum]]'' &lt;small&gt;Moq.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum praetermissum]]'' &lt;small&gt;C.Jeffrey&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum pterocarpum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Heimerl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum rhombifolium]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum subnudum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum sulcatum]]'' &lt;small&gt;(Klotzsch) Hutch.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum telephioides]]'' &lt;small&gt;E.Mey. ex Fenzl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum viscosum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Fenzl&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum| ]]</text>
      <sha1>041zf3gy0mpph39u8r0smbp8ttew6zn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924839</id>
      <parentid>2924838</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:07:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spesies */ Skakel</comment>
      <origin>2924839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2484" sha1="rkvupnozgvcffx0dxakde4qkdrxq8eo" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Limeum_africanum.jpg
|image_caption = ''Limeum africanum''
|display_parents = 3
|taxon = Limeum
|authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1759)
|subdivision_ranks = Spesies
|subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
|synonyms =* ''Acanthocarpea'' &lt;small&gt;Klotzsch&lt;/small&gt;
* ''Dicarpaea'' &lt;small&gt;C.Presl&lt;/small&gt;
* ''Ditroche'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Moq.&lt;/small&gt;
* ''Gaudinia'' &lt;small&gt;J.Gay&lt;/small&gt;
* ''Linscotia'' &lt;small&gt;Adans.&lt;/small&gt;
* ''Semonvillea'' &lt;small&gt;J.Gay&lt;/small&gt;
}}
'''''Limeum''''' is 'n [[genus]] van [[struik]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Limeaceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]] en [[Asië]]. Die naam ''Limeum'' is 'n antieke klassieke naam vir giftige plante en verwys na sommige spesies van die genus.

== Spesies ==
Daar is 25 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:&lt;ref&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:16235-1 Plants of the World Online]&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=20em}}
* ''[[Limeum aethiopicum]]'' &lt;small&gt;[[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum africanum]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum angustifolium]]'' &lt;small&gt;Verdc.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum arabicum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum arenicola]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum argute-carinatum]]'' &lt;small&gt;Wawra&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum deserticola]]'' &lt;small&gt;Dinter &amp; G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum diffusum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Schinz&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum dinteri]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum fenestratum]]'' &lt;small&gt;(Fenzl) Heimerl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum fruticosum]]'' &lt;small&gt;Verdc.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum humifusum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum humile]]'' &lt;small&gt;Forssk.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum katangense]]'' &lt;small&gt;Hauman&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum madagascariense]]'' &lt;small&gt;Sukhor.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum myosotis]]'' &lt;small&gt;H.Walter&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum obovatum]]'' &lt;small&gt;Vicary&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum pauciflorum]]'' &lt;small&gt;Moq.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum praetermissum]]'' &lt;small&gt;C.Jeffrey&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum pterocarpum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Heimerl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum rhombifolium]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum subnudum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum sulcatum]]'' &lt;small&gt;(Klotzsch) Hutch.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum telephioides]]'' &lt;small&gt;E.Mey. ex Fenzl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum viscosum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Fenzl&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum| ]]</text>
      <sha1>rkvupnozgvcffx0dxakde4qkdrxq8eo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924840</id>
      <parentid>2924839</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T19:07:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Spesies */ Skakel</comment>
      <origin>2924840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2519" sha1="mebpcyrw0qyy1tgnuxqbcrs8d53jt8f" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Limeum_africanum.jpg
|image_caption = ''Limeum africanum''
|display_parents = 3
|taxon = Limeum
|authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1759)
|subdivision_ranks = Spesies
|subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
|synonyms =* ''Acanthocarpea'' &lt;small&gt;Klotzsch&lt;/small&gt;
* ''Dicarpaea'' &lt;small&gt;C.Presl&lt;/small&gt;
* ''Ditroche'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Moq.&lt;/small&gt;
* ''Gaudinia'' &lt;small&gt;J.Gay&lt;/small&gt;
* ''Linscotia'' &lt;small&gt;Adans.&lt;/small&gt;
* ''Semonvillea'' &lt;small&gt;J.Gay&lt;/small&gt;
}}
'''''Limeum''''' is 'n [[genus]] van [[struik]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Limeaceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]] en [[Asië]]. Die naam ''Limeum'' is 'n antieke klassieke naam vir giftige plante en verwys na sommige spesies van die genus.

== Spesies ==
Daar is 25 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:&lt;ref&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:16235-1 Plants of the World Online]&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=20em}}
* ''[[Limeum aethiopicum]]'' &lt;small&gt;[[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum africanum]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum angustifolium]]'' &lt;small&gt;Verdc.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum arabicum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum arenicola]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum argute-carinatum]]'' &lt;small&gt;Wawra&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum deserticola]]'' &lt;small&gt;Dinter &amp; G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum diffusum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Schinz&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum dinteri]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum fenestratum]]'' &lt;small&gt;(Fenzl) Heimerl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum fruticosum]]'' &lt;small&gt;Verdc.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum humifusum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum humile]]'' &lt;small&gt;Forssk.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum katangense]]'' &lt;small&gt;Hauman&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum madagascariense]]'' &lt;small&gt;Sukhor.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum myosotis]]'' &lt;small&gt;H.Walter&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum obovatum]]'' &lt;small&gt;Vicary&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum pauciflorum]]'' &lt;small&gt;Moq.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum praetermissum]]'' &lt;small&gt;C.Jeffrey&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum pterocarpum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Heimerl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum rhombifolium]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum subnudum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum sulcatum]]'' &lt;small&gt;(Klotzsch) Hutch.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum telephioides]]'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Fenzl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum viscosum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Fenzl&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum| ]]</text>
      <sha1>mebpcyrw0qyy1tgnuxqbcrs8d53jt8f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924917</id>
      <parentid>2924840</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T10:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2536" sha1="te5mcra0e2ybl8a6k10nb88o42fjeva" xml:space="preserve">{{Outomatiese taksoboks
|image = Limeum_africanum.jpg
|image_caption = ''Limeum africanum''
|display_parents = 3
|taxon = Limeum
|authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1759)
|subdivision_ranks = Spesies
|subdivision = &lt;center&gt;[[#Spesies|Sien teks]]&lt;/center&gt;
|synonyms =* ''Acanthocarpea'' &lt;small&gt;Klotzsch&lt;/small&gt;
* ''Dicarpaea'' &lt;small&gt;C.Presl&lt;/small&gt;
* ''Ditroche'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Moq.&lt;/small&gt;
* ''Gaudinia'' &lt;small&gt;J.Gay&lt;/small&gt;
* ''Linscotia'' &lt;small&gt;Adans.&lt;/small&gt;
* ''Semonvillea'' &lt;small&gt;J.Gay&lt;/small&gt;
}}
'''''Limeum''''' (klosaarbossies) is 'n [[genus]] van [[struik]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Limeaceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]] en [[Asië]]. Die naam ''Limeum'' is 'n antieke klassieke naam vir giftige plante en verwys na sommige spesies van die genus.

== Spesies ==
Daar is 25 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:&lt;ref&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:16235-1 Plants of the World Online]&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=20em}}
* ''[[Limeum aethiopicum]]'' &lt;small&gt;[[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]]&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum africanum]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum angustifolium]]'' &lt;small&gt;Verdc.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum arabicum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum arenicola]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum argute-carinatum]]'' &lt;small&gt;Wawra&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum deserticola]]'' &lt;small&gt;Dinter &amp; G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum diffusum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Schinz&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum dinteri]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum fenestratum]]'' &lt;small&gt;(Fenzl) Heimerl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum fruticosum]]'' &lt;small&gt;Verdc.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum humifusum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum humile]]'' &lt;small&gt;Forssk.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum katangense]]'' &lt;small&gt;Hauman&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum madagascariense]]'' &lt;small&gt;Sukhor.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum myosotis]]'' &lt;small&gt;H.Walter&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum obovatum]]'' &lt;small&gt;Vicary&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum pauciflorum]]'' &lt;small&gt;Moq.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum praetermissum]]'' &lt;small&gt;C.Jeffrey&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum pterocarpum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Heimerl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum rhombifolium]]'' &lt;small&gt;G.Schellenb.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum subnudum]]'' &lt;small&gt;Friedrich&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum sulcatum]]'' &lt;small&gt;(Klotzsch) Hutch.&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum telephioides]]'' &lt;small&gt;[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Fenzl&lt;/small&gt;
* ''[[Limeum viscosum]]'' &lt;small&gt;(J.Gay) Fenzl&lt;/small&gt;
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum| ]]</text>
      <sha1>te5mcra0e2ybl8a6k10nb88o42fjeva</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Limeum</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464834</id>
    <revision>
      <id>2924841</id>
      <timestamp>2026-08-13T19:09:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Limeum madagascariense</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464835</id>
    <revision>
      <id>2924846</id>
      <timestamp>2026-08-13T19:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie</comment>
      <origin>2924846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="581" sha1="dwom01n8lxcplgf7sb1x6xweyk5exg3" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status =
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Limeum madagascariense
| authority = Sukhor., (2020)
| synonyms =
}}
'''''Limeum madagascariense''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Limeaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Madagaskar]].

== Bronnelys ==
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77211462-1 Plants of the World]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum|madagascariense]]
[[Kategorie:Flora van Madagaskar]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Madagaskar]]</text>
      <sha1>dwom01n8lxcplgf7sb1x6xweyk5exg3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Limeum madagascariense</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464836</id>
    <revision>
      <id>2924848</id>
      <timestamp>2026-08-13T19:42:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Limeum katangense</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464838</id>
    <revision>
      <id>2924851</id>
      <timestamp>2026-08-13T19:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie</comment>
      <origin>2924851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="641" sha1="p7hq9ej6e1vbpzw7gdfit61eogrg2a3" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status =
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Limeum katangense
| authority = Hauman, (1949)
| synonyms =
}}
'''''Limeum katangense''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Limeaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Demokratiese Republiek die Kongo]].

== Bronnelys ==
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:676265-1 Plants of the World]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum|katangense]]
[[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]]
[[Kategorie:Endemiese plante van die Demokratiese Republiek die Kongo]]</text>
      <sha1>p7hq9ej6e1vbpzw7gdfit61eogrg2a3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Limeum katangense</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464839</id>
    <revision>
      <id>2924852</id>
      <timestamp>2026-08-13T19:46:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Limeum praetermissum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464840</id>
    <revision>
      <id>2924854</id>
      <timestamp>2026-08-13T19:50:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie</comment>
      <origin>2924854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="597" sha1="qs7bgdnkd4v5y1625vhtcsaj46euw4v" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status =
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Limeum praetermissum
| authority = C.Jeffrey, (1960)
| synonyms =
}}
'''''Limeum praetermissum''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Limeaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Ethiopië]], [[Kenia]] en [[Somalië]].

== Bronnelys ==
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:676276-1 Plants of the World]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum|praetermissum]]
[[Kategorie:Flora van Ethiopië]]
[[Kategorie:Flora van Kenia]]
[[Kategorie:Flora van Somalië]]</text>
      <sha1>qs7bgdnkd4v5y1625vhtcsaj46euw4v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Limeum praetermissum</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464841</id>
    <revision>
      <id>2924855</id>
      <timestamp>2026-08-13T19:51:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Limeum angustifolium</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464842</id>
    <revision>
      <id>2924857</id>
      <timestamp>2026-08-13T19:54:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie</comment>
      <origin>2924857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="552" sha1="psftz9z9begtmmxn9u2s8u71fmpsyb6" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status =
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Limeum angustifolium
| authority = Verdc., (1965)
| synonyms =
}}
'''''Limeum angustifolium''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Limeaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Ethiopië]] en [[Somalië]].

== Bronnelys ==
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:57579-1 Plants of the World]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Limeum|angustifolium]]
[[Kategorie:Flora van Ethiopië]]
[[Kategorie:Flora van Somalië]]</text>
      <sha1>psftz9z9begtmmxn9u2s8u71fmpsyb6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Limeum angustifolium</title>
    <ns>1</ns>
    <id>464843</id>
    <revision>
      <id>2924858</id>
      <timestamp>2026-08-13T19:55:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2924858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koichabpan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464844</id>
    <revision>
      <id>2924900</id>
      <timestamp>2026-08-14T08:44:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AFM</username>
        <id>21229</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met 'Die '''Koichabpan''' is ‘n droë vlak opvanggebied in die suidweste van [[Namibië]].  ==Ligging== Hierdie laagte in die [[Namibwoestyn]] is by 26° 12′ 33″ suid, 15° 38′ 18″ oos, noord van ‘n duinereeks en 533 m bo seespieël. Dit is ’n 100 km noordoos van [[Lüderitz]] en noordwes van [[Aus]] en maak deel uit van die [[Namib-Naukluft Nasionale Park]].  ==Pan== Hierdie laagte is langwerpig van noordoos na suidwes, het meestal darem ‘n bietjie water...'</comment>
      <origin>2924900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="978" sha1="1d7vlh7ekh1m72brmbulxzq54t62net" xml:space="preserve">Die '''Koichabpan''' is ‘n droë vlak opvanggebied in die suidweste van [[Namibië]].

==Ligging==
Hierdie laagte in die [[Namibwoestyn]] is by 26° 12′ 33″ suid, 15° 38′ 18″ oos, noord van ‘n duinereeks en 533 m bo seespieël. Dit is ’n 100 km noordoos van [[Lüderitz]] en noordwes van [[Aus]] en maak deel uit van die [[Namib-Naukluft Nasionale Park]].

==Pan==
Hierdie laagte is langwerpig van noordoos na suidwes, het meestal darem ‘n bietjie water en word soms gevoed deur die nie-standhoudende [[Koichabrivier]]. Hierdie is ‘n duinepan wat deur stormwater gevoed word. Die water word nie vir besproeiingdoeleindes benut nie. Lüderitz kry egter wel drinkwater uit hierdie bron.

==Lees ook==
*[[Namib-wildeperde]]

==Bibliografie==
*https://iol.co.za/travel/2009-02-23-all-is-dust-in-the-wind/
*https://www.mindat.org/feature-3356044.html
*https://wikimapia.org/35080355/Koichab-Depression

[[Kategorie: Landvorme van Namibië]]
[[Kategorie: Namibië]]</text>
      <sha1>1d7vlh7ekh1m72brmbulxzq54t62net</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koeberg (gebied)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>464845</id>
    <revision>
      <id>2924905</id>
      <timestamp>2026-08-14T09:23:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AFM</username>
        <id>21229</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met 'Die '''Koeberg''' is ‘n geskiedkunddige area in die [[Wes-Kaap]] wat bekend geword het weens die kernkragsentrale wat daar teen die see lê.  ==Ligging== Koeberg is heuwels noord van die [[Tygerberg]]. Die grens van die oorspronklike gebied Koeberg is [[Durbanville]], Potsdam, Killarney, Philadelphia, Klipheuwel en die see. Die Dieprivier loop deur die gebied. Soos die stad noordweswaarts uitbrei, neem al meer woongebiede en nywerhiedsterreine die plek van die eer...'</comment>
      <origin>2924905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1266" sha1="95b568gfxj1qr9kv0xpfx3o0a16a7cw" xml:space="preserve">Die '''Koeberg''' is ‘n geskiedkunddige area in die [[Wes-Kaap]] wat bekend geword het weens die kernkragsentrale wat daar teen die see lê.

==Ligging==
Koeberg is heuwels noord van die [[Tygerberg]]. Die grens van die oorspronklike gebied Koeberg is [[Durbanville]], Potsdam, Killarney, Philadelphia, Klipheuwel en die see. Die Dieprivier loop deur die gebied. Soos die stad noordweswaarts uitbrei, neem al meer woongebiede en nywerhiedsterreine die plek van die eertydse graanlande en suiwelboerdery in.

==Geskiedenis==
Die streek het sy naam te danke aan die seekoeie wat voorheen in die Dieprivier geleef het. In 1685 is die eerste plaas in die Koeberg deur die [[VOC]] toegeken. Dit was die plaas [[Vissershok]] waar die VOC-amptenaar Hendrik Visser gaan woon het. Die Van Niekerks het hulle in 1702 op Bloemendal gevestig. Onder verskeie ander ou plaasname wat in die kontrei behoue gebly het, is die bekendstes Diemersdal, [[Fisantekraal]], Maastricht, Meerendal, Contermanskloof en Eversdal.

==Bibliografie==
*Green, Lawrence G.:  Beyond the City Lights. The Story of the Western Province – the Towns and the  Farms, the Life and the People, the Folklore and the Legends. Kaapstad: Howard Timmins, 1957

[[Kategorie: Wes-Kaap]]
[[Kategorie: Kaapstad]]</text>
      <sha1>95b568gfxj1qr9kv0xpfx3o0a16a7cw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Gezina Kruger</title>
    <ns>14</ns>
    <id>464846</id>
    <revision>
      <id>2924908</id>
      <timestamp>2026-08-14T09:35:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>skep kat</comment>
      <origin>2924908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122" sha1="9oj1xi5b7rhibbrgeivzbckppx149zi" xml:space="preserve">{{broodkrummels}}
{{commonskat|Gezina Kruger}}

[[Kategorie:Paul Kruger]]
[[Kategorie:Mense in die Tweede Vryheidsoorlog]]</text>
      <sha1>9oj1xi5b7rhibbrgeivzbckppx149zi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924911</id>
      <parentid>2924908</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T09:41:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="171" sha1="qr1i6q73qqcricy8861k0opbfiugh9j" xml:space="preserve">{{broodkrummels}}
{{commonskat|Gezina Kruger}}

[[Kategorie:Paul Kruger]]
[[Kategorie:Mense in die Tweede Vryheidsoorlog]]
[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>qr1i6q73qqcricy8861k0opbfiugh9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>464847</id>
    <revision>
      <id>2924916</id>
      <timestamp>2026-08-14T10:10:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>skep kat</comment>
      <origin>2924916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131" sha1="00j4czk1fp6z59dgq4kil9qk195m6aa" xml:space="preserve">{{broodkrummels}}
{{commonskat|Memorial stones in South Africa|Gedenkstene in Suid-Afrika}}

[[Kategorie:Hoekstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>00j4czk1fp6z59dgq4kil9qk195m6aa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924937</id>
      <parentid>2924916</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="04akgqq22o793mbdfn2ym1g31wpuup0" xml:space="preserve">{{broodkrummels}}
{{commonskat|Memorial stones in South Africa|Gedenkstene in Suid-Afrika}}

[[Kategorie:Hoekstene in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Gedenkstene]]</text>
      <sha1>04akgqq22o793mbdfn2ym1g31wpuup0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Gedenkstene</title>
    <ns>14</ns>
    <id>464848</id>
    <revision>
      <id>2924935</id>
      <timestamp>2026-08-14T10:59:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>skep kat</comment>
      <origin>2924935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="1ggc8ie919r335k3ja7tykqr5zz6139" xml:space="preserve">{{broodkrummels}}
{{commonskat|Memorial stones|Gedenkstene}}

[[Kategorie:Geboue en struture]]</text>
      <sha1>1ggc8ie919r335k3ja7tykqr5zz6139</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2924936</id>
      <parentid>2924935</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T11:00:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>2924936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119" sha1="mfirbgpky8j7vsva47rby7oeihtqcta" xml:space="preserve">{{broodkrummels}}
{{commonskat|Memorial stones|Gedenkstene}}

[[Kategorie:Geboue en strukture]]
[[Kategorie:Hoekstene]]</text>
      <sha1>mfirbgpky8j7vsva47rby7oeihtqcta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Gedenknaalde in Suid-Afrika</title>
    <ns>14</ns>
    <id>464849</id>
    <revision>
      <id>2924940</id>
      <timestamp>2026-08-14T11:07:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>skep kat</comment>
      <origin>2924940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="152" sha1="l8qpda3um7kjsirv3z38wuvnbkjlk8i" xml:space="preserve">{{broodkrummels}}
{{commonskat|Obelisks in South Africa|Spitssuile in Suid-Afrika}}

[[Kategorie:Gedenknaalde]]
[[Kategorie:Gedenkstene in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>l8qpda3um7kjsirv3z38wuvnbkjlk8i</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>