Wikipedia afwiki https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Spesiaal Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 1962 0 428 2929061 2921792 2026-08-23T10:29:10Z Aliwal2012 39067 /* Geboortes */ Jody Forster 2929061 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Sulfur-dioxide-resonance-2D.svg|teks=Swaeldioksied}} Die '''jaar 1962''' was 'n [[gewone jaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Maandag]] begin het. Dit was die 62ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. == Gebeure == * [[1 Januarie]] – [[Samoa|Wes-Samoa]] word onafhanklik van [[Nieu-Seeland]]. * [[10 Januarie]] – Drie mense verdrink toe die [[Boesmansrivier (KwaZulu-Natal)|Boesmansrivier]] sy walle oorstroom naby [[Estcourt]] en [[Weenen]] in Natal. * [[26 Januarie]] – Bouwerk begin aan die [[Pretoriase Kunsmuseum]] in [[Arcadia, Pretoria]]. * 26 Januarie – [[Ranger-program]]: [[Ranger 3]], 'n onbemande [[ruimtetuig]], word lanseer. * [[20 Februarie]] – [[John Glenn]], word die eerste Amerikaner wat om die [[Aarde]] wentel in [[Friendship 7]]. * [[8 Maart]] – Die [[Castel Bolognese-treinramp]] vind plaas naby [[Ravenna]] in [[Italië]]. * [[21 April]] – Die Universiteit van [[Brasília]] word geopen. * [[23 April]] – Ranger-program: [[Ranger 4]], 'n onbemande ruimtetuig, word lanseer. * [[26 April]] – Die Ranger 4-ruimtetuig bots met die [[maan]]. * [[24 Mei]] – [[Scott Carpenter]] wentel driemaal om die [[aarde]] in die [[Aurora 7]] ruimtekapsule. * [[30 Mei]]-[[17 Junie]] – Die sewende [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi]] word in [[Chili]] gespeel, wat deur [[Brasilië]] gewen word. * [[1 Julie]] – [[Burundi]] en [[Rwanda]] word onafhanklik van [[België]]. * [[3 Julie]] – [[Algerië]] word onafhanklik van [[Frankryk]]. * [[9 Julie]] – Die [[Starfish Prime-kernontploffing]] in die [[ruimte]] vind plaas. * [[10 Julie]] – Die kommunikasie satelliet [[Telstar 1]] word lanseer. * [[22 Julie]] – [[Mariner-program]]: [[Mariner 1]] word lanseer. * [[6 Augustus]] – [[Jamaika]] word van die [[Verenigde Koninkryk]] onafhanklik. * [[16 Augustus]] – Die [[Beatles]] vervang [[trom]]speler Pete Best met [[Ringo Starr]]. * [[27 Augustus]] – Mariner-program: [[Mariner 2]] word lanseer. * [[17 Augustus]] – [[Duitse Demokratiese Republiek|Oos-Duitse]] grenswagte skiet die 18-jarige [[Peter Fechter]] dood tydens sy poging om oor die [[Berlynse Muur]] na [[Wes-Berlyn]] te vlug. * [[31 Augustus]] – [[Trinidad en Tobago]] word van die Verenigde Koninkryk onafhanklik. * [[3 Oktober]] – Die [[fregat]] [[SAS President Kruger]] word in diens gestel. * [[9 Oktober]] – [[Uganda]] word van die Verenigde Koninkryk onafhanklik. * [[18 Oktober]] – Ranger-program: [[Ranger 5]], 'n onbemande ruimtetuig, word lanseer. * [[22 Oktober]] – [[Kubaanse missielkrisis]]: Die [[President van die Verenigde State van Amerika|Amerikaanse president]] [[John F. Kennedy]] kondig op [[televisie]] aan dat [[Sowjetunie|Sowjetse]] [[kernwapen]]s in [[Kuba]] ontdek is en dat hy ’n vlootkwarantyn van dié [[eilandnasie]] beveel het. * [[21 November]] – Meer as 200 lede van Poqo (die [[Pan Africanist Congress of Azania]] se militêre vleuel) val die polisiestasie en wit woonbuurtes van [[Paarl]] aan. Nadat drie Poqo-lede voor die polisiestasie doodgeskiet word, begin die vlugtende aanvallers huise in Loopstraat aanval en vermoor twee blanke burgerlikes; nog twee aanvallers word daarna doodgeskiet. * [[3 Desember]] – [[Londen]] word toegevou in 'n kombers van mis en tientalle mense gaan dood as gevolg van [[swaeldioksied]]-vergiftiging voor die mis vier dae later verdwyn. * [[14 Desember]] – Mariner 2 word die eerste ruimtetuig om verby [[Venus]] te vlieg. * In [[Kanada]] word die Trans-Canada Highway geopen, die eerste regstreekse verbinding tussen die Pasifiese en Atlantiese kusgebiede van die land. == Geboortes == * [[1 Januarie]] – [[Jaco Reinach]], [[Springbok]]rugbyspeler en atleet († [[1997]]). * 1 Januarie – [[Deon Coetzee]], Suid-Afrikaanse akteur. * [[6 Januarie]] – [[Mike Schüssler]], Suid-Afrikaanse ekonoom († [[2022]]). * [[17 Januarie]] – [[Jim Carrey]], Amerikaanse akteur. * [[21 Januarie]] – [[Jennifer van den Heever]], Namibiese politikus. * 21 Januarie – [[Tyler Cowen]], Amerikaanse ekonoom, rubriekskrywer en blogger. * [[1 Februarie]] – [[Zanele kaMagwaza-Msibi]], SA politikus en president van die [[Nasionale Vryheidsparty]] († [[2021]]). * [[22 Februarie]] – [[Steve Irwin]], [[Australië|Australiese]] wildkenner, TV-persoonlikheid en omgewingsbewaarder († [[2006]]). * [[8 Maart]] – [[Louis Rautenbach]], [[Afrikaanse skrywer]] en storieverteller. * [[9 Maart]] – [[Richard Quest]], Engelse joernalis en verslaggewer van [[CNN]] International in Londen. * [[21 Maart]] – [[Zackie Achmat]], Suid-Afrikaanse burgerregte-aktivis. * 21 Maart – [[Rosie O'Donnell]], Amerikaanse aktrise. * [[24 Maart]] – [[Francois Loots]], Suid-[[Afrikaanse skrywer]]. * [[16 April]] – [[Antony Blinken]], Amerikaanse Minister van Buitelandse Sake. * [[26 Mei]] – [[Black (sanger)|Colin Vearncombe]], verhoognaam Black, Engelse sanger en liedjieskrywer († [[2016]]). * [[27 Mei]] – [[David Mundell‎]], Britse politikus. * [[30 Mei]] – [[Bernd Glemser]], Duitse [[pianis]] en pedagoog. * [[8 Junie]] – Dr. [[Nicol Stassen]], skrywer, sakeman en direkteur van [[Protea Boekhuis]]. * [[16 Junie]] – [[Arnold Vosloo]], Suid-Afrikaanse akteur. * [[19 Junie]] – [[Paula Abdul]], Amerikaanse aktrise en sanger. * [[2 Julie]] – [[Wei Qingguang]], Chinese [[tafeltennis]]speler, later in Japan bekend as Seiko Iseki. * [[3 Julie]] – [[Tom Cruise]], Amerikaanse filmakteur. * [[5 Julie]] – [[Mandlenkosi Galo]], Suid-Afrikaanse politikus. * [[15 Julie]] – [[Ebrahim Rasool]], politikus en oud-premier van die Wes-Kaap. * [[19 Julie]] – [[Anthony Edwards]], Amerikaanse akteur, vervaardiger, en regisseur. * [[30 Augustus]] – [[Nataniël]] (le Roux), Suid-Afrikaanse kabaretkunstenaar en TV-sjef. * [[15 September]] – [[François Bloemhof]], Suid-Afrikaanse skrywer. * [[18 September]] – [[John Mann (musikant)|John Mann]], Kanadese musikant en akteur († [[2019]]). * [[20 September]] – [[Jim Al-Khalili]], Britse teoretiese fisikus en skrywer. * [[28 September]] – [[Thuli Madonsela]], advokaat en voormalige [[Openbare Beskermer]] van Suid-Afrika. * 28 September – [[Thomas Mørk]], Deense akteur en regisseur. * [[12 Oktober]] – [[Michelle Botes]], Suid-Afrikaanse aktrise († [[2024]]). * [[13 Oktober]] – [[Kelly Preston]], Amerikaanse aktrise († [[2020]]). * [[1 November]] – [[Anthony Kiedis]], Amerikaanse sanger, liedjieskrywer en akteur (''[[Red Hot Chili Peppers]]''). * [[14 November]] – [[Harland Williams]], Kanadese akteur en skrywer. * [[19 November]] – [[Jodie Foster]], Amerikaanse aktrise en regisseuse. * [[4 Desember]] – [[Alexander Litvinenko]], voormalige [[FSB]]-lid sterf in [[Londen]] na vermoedelike vergiftiging met [[polonium|polonium-210]] († [[2006]]). * [[21 Desember]] – [[Steven Mnuchin]], 77ste Minister van Finansies van die Verenigde State. == Sterftes == * [[17 Januarie]] – [[Gerrit Achterberg]], Nederlandse digter (* [[1905]]). * [[27 Januarie]] – [[Alfred Bitini Xuma]], Suid-Afrikaanse leier, aktivis en [[ANC]]-president van 1940 tot 1949 (* [[1893]]). * [[29 Januarie]] – [[Fritz Kreisler]], Oostenryksgebore violis en komponis (* [[1875]]). * [[8 Februarie]] – [[Agnieta Gijswijt]], [[Nederlanders|Nederlandse]] skilder (* [[1873]]). * [[17 Februarie]] – [[Bruno Walter]], Duits-Oostenrykse dirigent, pianis en komponis (* [[1876]]). * [[5 April]] – [[John Spurgeon Henkel]] Suid-Afrikaanse [[plantkundige]] (* [[1871]]). * [[28 April]] – [[Bennie Osler]], [[Suid-Afrika]] se sewentiende [[Springbokkaptein]] (* [[1901]]). * [[19 Junie]] – [[Frank Borzage]], Amerikaanse akteur, regisseur, en vervaardiger (* [[1894]]). * [[1 Junie]] – [[Adolf Eichmann]], [[Duitsland|Nazi-Duitse]] [[SS]]-offisier en oorlogsmisdadiger (* [[1906]]). * [[5 Augustus]] – [[Marilyn Monroe]] word dood in haar [[bed]] aangetref met 'n leë houer slaappille by haar sy (* [[1926]]). * [[3 September]] – [[E.E. Cummings]], Amerikaanse digter (* [[1894]]). * [[24 September]] – [[Charles Reisner]], Amerikaanse akteur, regisseur, en skrywer (* [[1887]]). * [[8 Oktober]] – [[Solomon Linda]], Suid-Afrikaanse sanger-liedjieskrywer (* [[1909]]). * [[18 November]] – [[Niels Bohr]], Deense [[fisikus]] (* [[1885]]). * [[28 November]] – [[Wilhelmina van Nederland|Wilhelmina]], koningin van [[Nederland]] (* [[1880]]). * [[7 Desember]] – [[Bob Loubser]], [[Springbokrugbyspeler]] en politikus (* [[1884]]). * [[21 Desember]] – [[Alys Fane Trotter]], Suid-Afrikaanse skryfster en kunstenares (* [[1863]]). * 21 Desember – [[Gary Hocking]] in 'n Lotus Climax sterf in 'n oefenwedren voor die Natalse Grand Prix op die Westmeadbaan (* [[1937]]). * [[23 Desember]] – [[Luis Alberni]], Amerikaanse akteur (* [[1886]]). * [[29 Desember]] – [[Hans Rosbaud]], Oostenrykse dirigent (* [[1895]]). [[Kategorie:1962| ]] [[Kategorie:20ste eeu]] nutgjp3inqi33l4s3oka5kdo6s4lyrq 1948 0 476 2929055 2911826 2026-08-23T10:13:49Z Aliwal2012 39067 /* Geboortes */ Ernst Kotzé 2929055 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=DFMalanPortret.jpg|teks=Malan}} Die '''jaar 1948''' was 'n [[skrikkeljaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Donderdag]] begin het. Dit was die 48ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. In teenstelling met [[gewone jaar|gewone jare]] het die jaar 366 dae en 'n [[29 Februarie]] gehad. == Gebeure == * [[4 Januarie]] – [[Mianmar]] verkry onafhanklikheid van die [[Britse Ryk]] sonder om die [[Britse Statebond]] te betree. * [[30 Januarie]]-[[8 Februarie]] – Die [[Olimpiese Winterspele 1948|vyfde Olimpiese Winterspele]] word in [[St. Moritz]], [[Switserland]], aangebied. * [[4 Februarie]] – [[Sri Lanka]] (destyds Ceylon) word van die [[Verenigde Koninkryk]] onafhanklik. * [[3 April]] – Amerikaanse President [[Harry S. Truman]] teken die [[Marshall-plan]]. * [[17 April]] – Onthulling van die [[Hugenotemonument]] in [[Franschhoek]] ([[Wes-Kaap]], [[Suid-Afrika]]). * [[14 Mei]] – [[Israel]] verklaar hulle as ’n onafhanklike staat en ’n voorlopige regering word gestig. * [[15 Mei]] – Die Arabies-[[Israel]]iese oorlog breek uit. * [[28 Mei]] – Die [[Israeliese Lugmag]] word gestig. * [[4 Junie]] – Die [[Nasionale Party]] kom aan bewind in Suid-Afrika. [[Daniël François Malan]] word die vierde [[Eerste Minister]] van die [[Unie van Suid-Afrika]]. * [[7 Junie]] – Edvard Benes bedank as President van [[Tsjeggo-Slowakye]] eerder as om 'n [[grondwet]] te teken wat sy land in 'n [[Kommunisme|Kommunistiese staat]] sou omskep. * [[24 Junie]] – Die [[Sowjetunie]] begin die Berlynse blokkade deur oorlandse beweging na [[Wes-Berlyn]] te keer. * [[26 Junie]] – Die Westerse geallieerdes begin ’n [[Berlynse Lugbrug|lugbrug na Wes-Berlyn]] teen die blokkade deur die [[Sowjetunie]]. * [[16 Julie]] – Die wêreld se eerste [[turboskroef]] aangedrewe passasiersvliegtuig, die [[Vickers Viscount]], voltooi sy nooienvlug. * [[29 Julie]] – [[14 Augustus]] – Die [[Olimpiese Somerspele 1948|14de Olimpiese Somerspele]] word in [[Londen]], Verenigde Koninkryk, aangebied. * [[8 September]] – Die [[Dietse Kinderfonds]] se 83 weeskinders arriveer in [[Kaapstad]]. == Geboortes == * [[7 Januarie]] – [[Ichirō Mizuki]], [[Japan]]nese sanger, komponis en filmakteur († [[2022]]). * [[23 Januarie]] – [[Aviva Pelham]], Suid-Afrikaanse sopraan. * [[28 Januarie]] – [[Mikhail Baryshnikov]], Russies-Amerikaanse balletdanser. * [[29 Januarie]] – [[Kathryn Kates]], Amerikaanse aktrise († [[2022]]). * [[2 Februarie]] – [[Ina Garten]], Amerikaanse skrywer en koskenner. * [[3 Februarie]] – [[Henning Mankell]], Sweedse dramaturg en skrywer († [[2015]]). * [[5 Februarie]] – [[Sven-Göran Eriksson]], Sweedse [[sokker]]afrigter († [[2024]]). * 5 Februarie – [[Tom Wilkinson]], Engelse akteur († [[2023]]). * [[14 Februarie]] – [[Ingrid Winterbach]], Suid-Afrikaanse skrywer. * [[16 Februarie]] – [[Eckhart Tolle]], Duitse onderwyser en skrywer. * [[20 Februarie]] – [[Jennifer O'Neill]], Amerikaanse [[aktrise]]. * [[24 Februarie]] – [[Dennis Waterman]], [[Engeland|Engelse]] akteur († [[2022]]). * [[3 Maart]] – [[Danny Keogh]], Suid-Afrikaanse akteur, skrywer, en assistentregisseur († [[2019]]). * [[5 Maart]] – [[Elaine Paige]], Engelse sangeres en [[aktrise]]. * [[8 Maart]] – [[Annelize van der Ryst]], Suid-Afrikaanse aktrise. * [[20 Maart]] – [[John de Lancie]], Amerikaanse akteur en vervaardiger. * [[21 Maart]] – [[Fariborz Sahba]], [[Iran]]nees-[[Kanada|Kanadese]] [[Argitektuur|argitek]]. * [[26 Maart]] – [[Steven Tyler]], Amerikaanse sanger en akteur. * [[28 Maart]] – [[Dianne Wiest]], Amerikaanse aktrise. * [[28 April]] – [[Terry Pratchett]], Britse outeur († [[2015]]). * [[30 April]] – [[Perry King]], Amerikaanse akteur. * [[11 Mei]] – [[Ernst Kotzé]], Suid-Afrikaanse taalkundige, [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. * 11 Mei – [[Willies Mchunu]], politikus en 7de [[premier van KwaZulu-Natal]]. * [[14 Mei]] – [[Bob Woolmer]], Britse krieketspeler en -afrigter († [[2007]]). * [[15 Mei]] – [[Brian Eno]], Engelse musikant, komponis, sanger en visuele kunstenaar. * [[15 Mei]] – [[Grace Jones]] OJ, Jamaikaanse model, sanger en aktrise. * [[21 Junie]] – [[Ian McEwan]], Britse skrywer van romans en rolprentdraaiboeke. * [[27 Junie]] – [[Richard G. Morris]], Britse [[neurowetenskap]]like. * [[28 Junie]] – [[Kathy Bates]], Amerikaanse aktrise. * [[4 Julie]] – [[René Arnoux]], Franse [[Formule Een]]renjaer. * [[9 Julie]] – [[Jeanne Zaidel-Rudolph]], Suid-Afrikaanse komponis en pianiste. * [[14 Julie]] – Koning [[Goodwill Zwelithini]], koning van die [[Zoeloes|Zoeloenasie]] van 1968–2021 († [[2021]]). * [[16 Julie]] – [[Pinchas Zukerman]], [[Israel]]se vioolspeler en dirigent. * [[18 Julie]] – [[James Faulkner]], Engelse akteur en vervaardiger. * [[21 Julie]] – [[Cat Stevens]] (alias Yusuf Islam), Britse sanger-liedjieskrywer. * [[1 Augustus]] – [[Pornpetch Wichitcholchai]], [[Thailand|Thaise]] prokureur. * [[13 Augustus]] – [[Mosiuoa Lekota]], Suid-Afrikaanse politikus († [[2026]]). * [[22 Augustus]] – [[Derek Watts]], Suid-Afrikaanse veteraan TV-joernalis (jarelange anker van [[Carte Blanche]]) († [[2023]]). * [[24 Augustus]] - Jean-Michel Jarre, [[Franse]] musikant. * [[29 Augustus]] – [[Paul Skelton]], Suid-Afrikaanse [[igtioloog]] en kenner van varswatervisse. * [[2 September]] – [[Christa McAuliffe]], Amerikaanse onderwyseres en [[ruimtevaarder]], sterf in [[Challenger-ramp]] († [[1986]]). * [[4 September]] – [[Peter Marais]], Wes-Kaapse veteraanpolitikus. * [[7 September]] – [[Khalifa bin Zayed Al Nahayan]], President van die [[Verenigde Arabiese Emirate]] sedert 2004 († [[2022]]). * [[10 September]] – [[Judy Geeson]], Engelse aktrise. * [[11 September]] – [[Marinda van Zyl]], [[Afrikaanse skrywer]]. * [[13 September]] – [[Nell Carter]], Amerikaanse aktrise en sangeres († [[2003]]). * [[16 September]] – [[Mariëtta Alberts]], Afrikaanse taalkundige, terminoloog en terminograaf. * [[19 September]] – [[Jeremy Irons]], Engelse akteur. * [[20 September]] – [[George R. R. Martin]], Amerikaanse skrywer, scenarioskrywer en televisievervaardiger. * [[22 September]] – [[Mark Phillips]], gewese eggenoot van [[Anne Mountbatten-Windsor|prinses Anne van die Verenigde Koninkryk]]. * [[23 September]] – [[Eileen Davies]], [[Engeland|Engelse]] [[aktrise]]. * [[26 September]] – [[Olivia Newton-John]], Brits-Australiese-Amerikaanse [[sangeres]] en filmster († [[2022]]). * [[29 September]] – [[Theo Jörgensmann]], Duitse jazzklarinetspeler. * [[6 Oktober]] – [[Gerry Adams]], Noord-Ierse politikus en die leier van [[Sinn Féin]]. * [[17 Oktober]] – [[S'bu Ndebele]], Suid-Afrikaanse [[ANC]]-politikus. * [[24 Oktober]] – [[Phil Bennett]], [[Wallis|Walliese]] internasionale rugbyspeler († [[2022]]). * [[4 November]] – [[Amadou Toumani Touré]], [[Mali|Maliese]] politikus († [[2020]]). * [[14 November]] – [[Charles III van die Verenigde Koninkryk]]. * [[30 November]] – [[Achmat Dangor]], tussentydse direkteur vir die Wêreldvigsveldtog († [[2020]]). * [[3 Desember]] – [[Ozzy Osbourne]], Engelse sanger († [[2025]]). * [[6 Desember]] – [[Keke Rosberg]], [[Finland|Finse]] [[Formule Een]]renjaer. * [[13 Desember]] – [[Bill Flynn]], Suid-Afrikaanse akteur en komediant († [[2007]]). * [[15 Desember]] – [[Cassandra Harris]], Amerikaanse aktrise († [[1991]]). * [[20 Desember]] – Dame [[Mitsuko Uchida]], klassieke pianis en dirigent. * [[29 Desember]] – [[Peter Robinson (politikus)|Peter Robinson]], [[Noord-Ierland|Noord-Ierse]] politikus en eerste minister in die Noord-Ierse regering * [[31 Desember]] – [[Donna Summer]], Amerikaanse sangeres († [[2012]]). * Onbekend – [[Trudie Taljaard]], Suid-Afrikaanse aktrise († [[2009]]). * Onbekend – [[Marie Prins]], Suid-Afrikaanse [[plantkundige]]. == Sterftes == * [[19 Januarie]] – [[Henri Georges Fourcade]], Suid-Afrikaanse landmeter, bosbouer en plantkundige (* [[1865]]). * [[30 Januarie]] – [[Mahatma Gandhi]], charismatiese Indiese massabewegingsleier, wat die saak van [[Brits-Indië|Brits-koloniale Indië]] onder die wêreld se aandag gebring het (* [[1869]]). * [[25 Februarie]] – [[Alexander du Toit]], Suid-Afrikaanse [[geoloog]] (* [[1878]]) * [[9 Maart]] – [[Edgar de Wahl]], skepper was van die [[kunsmatige taal]] [[Interlingue]] (* [[1867]]). * [[17 April]] – [[Kantarō Suzuki]], Japannese politikus en [[eerste minister]] ten tyde van Japan se oorgawe (* [[1868]]). * [[5 Mei]] – [[Austin Roberts]], 'n [[Suid-Afrika]]anse [[dierkunde|dierkundige]] en [[ornitoloog]] (* [[1883]]) * [[9 Mei]] – Dr. [[Jan van Bruggen]], [[Afrikaans]]e [[digter]], [[skrywer]], onderwyser en dosent (* [[1895]]). * [[29 Mei]] – Dame [[May Whitty]], Britse aktrise (* [[1865]]). * [[2 Junie]] – [[Karl Brandt]], SS-generaal en oorlogsmisdadiger (* [[1904]]). * [[3 Julie]] – [[J.F.W. Grosskopf]], 'n Afrikaanse skrywer (* [[1885]]). * [[13 Julie]] – [[Antonie Kock]], regter van die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]] (* [[1869]]). * [[21 Julie]] – [[Bruckner de Villiers]], Suid-Afrikaanse politikus (* [[1875]]). * [[16 Augustus]] – [[Babe Ruth]] (53), Amerikaanse bofbalspeler (* [[1895]]). * [[25 Augustus]] – [[Frederic Creswell]], leier van die [[Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1910)|Suid-Afrikaanse Arbeidersparty]] (* [[1866]]). * [[31 Augustus]] – [[Andrei Zhdanov]], Sowjetleier en kulturele ideoloog (* [[1896]]). * [[3 September]] – [[Edvard Beneš]], [[Tsjeggo-Slowakye|Tsjeggo-Slowaakse]] president (* [[1884]]). * [[22 September]] – [[Paul Roos]], Suid-Afrika se negende [[Springbokkaptein]] (* [[1878]]). * [[18 Oktober]] – [[Walther von Brauchitsch]], Nazi-Duitse veldmaarskalk (* [[1881]]). * [[2 Desember]] – [[Hendrik van der Bijl]], Suid-Afrikaanse wetenskaplike en “vader” van [[Yskor]] (* [[1887]]). * [[3 Desember]] – [[Jannie Hofmeyr]], Suid-Afrikaanse geleerde en politikus (* [[1894]]). [[Kategorie:1948| ]] [[Kategorie:20ste eeu]] 87hwsbno7p1ivo86sakooktxs4snltk 19 November 0 1384 2929062 2919605 2026-08-23T10:30:23Z Aliwal2012 39067 /* Geboortes */ 2929062 wikitext text/x-wiki {{NovemberKalender}} [[Lêer:Lucas meyer01.jpg|duimnael|200px|Genl. Lucas Meyer tydens die Tweede Vryheidsoorlog.]] '''19 November''' is die 323ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (324ste in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 42 dae in die res van die jaar. == Gebeure == * [[461]] – [[Pous Hilarius]] volg [[Pous Leo I]] op. * [[465]] – Sinode van [[Rome]]. Die oudste sinode waarvan die oorspronklike dokumente behoue gebly het. * [[1493]] – [[Christophorus Columbus]] word die eerste [[Europa|Europeër]] wat op [[Puerto Rico]], 'n [[eiland]] wat hy ''San Juan Bautista'' noem, land. * [[1523]] – [[Pous Clemens VII]] volg [[Pous Adrianus VI]] op as [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]]. * [[1576]] – [[Pous Gregorius XIII]] stel Andreas van Oostenryk, seun van aartshertog Ferdinand, aan as kardinaal. * [[1586]] – [[Giambattista Catagna]] (later [[Pous Urbanus VII]]) word hoof-inkwisiteur van die Heilige Offisie. * [[1629]] – [[Pous Urbanus VIII]] stel elf nuwe kardinale aan, waaronder Jan Olbracht Wazy, aartsbiskop van Kraków. * [[1629]] – [[Giovanni Battista Pamphilj]] (later [[Pous Innocentius X]]) word kardinaal-priester van S. Eusebio. * [[1725]] – [[Lorenzo Corsini]] (later [[Pous Clemens XII]]) word kardinaal-biskop van Frascati. * [[1759]] – [[Lorenzo Ganganelli]] (later [[Pous Clemens XIV]]) word kardinaal-priester van S. Lorenzo in Panisperna. * [[1794]] – Die [[VSA]] en die [[Verenigde Koninkryk|Koninkryk van Groot-Brittanje]] sluit die Jay Verdrag. * [[1863]] – [[VSA]]-[[President]] [[Abraham Lincoln]] voer die Gettysburg Rede. * [[1942]] – [[Tweede Wêreldoorlog]]: [[Sowjetunie|Sowjetse]] magte onder generaal [[Georgi Zjoekof]] begin Operasie Uranus – die omsingeling by die [[Slag van Stalingrad]] – wat 'n ommekeer bring aan die verloop van die slag teen gunste van die [[Sowjetunie]]. * [[1949]] – 'n Vernietigende haelstorm tref Pretoria se middestad en [[Pretoria-Wes]]. By die [[Uniegebou]] word 'n paar duisend dakpanne gebreek en by [[Yskor]] word 12&nbsp;000 vensters beskadig. * [[1977]] – Die [[Egipte|Egiptiese]] [[president]] [[Anwar Sadat]] word die eerste [[Arabies]]e leier wat 'n amptelike besoek aan [[Israel]] aflê. * [[2023]] – [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] klop [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] in die eindstryd met ses paaltjies en wen sodoende die 13de [[Krieketwêreldbeker 2023|Krieketwêreldbeker]] in [[Indië]]. == Geboortes == * [[1600]] – [[Karel I van Engeland]], koning van Engeland, Skotland en Ierland († [[1649]]). * [[1711]] – [[Michail Lomonosof]], [[Rusland|Russiese]] ''Renaissance-man'', [[wetenskaplike]] en [[skrywer]] († [[1765]]). * [[1805]] – [[Ferdinand de Lesseps]], Franse diplomaat en die dryfveer agter die bou van die [[Suezkanaal]] († [[1894]]). * [[1828]] – [[Rani Lakshmibai]], Indiese koningin en rebelleleidster († [[1858]]). * [[1831]] – [[James Garfield]], die twintigste [[President van die Verenigde State]] († [[1881]]). * [[1846]] – Genl. [[Lucas Johannes Meyer]], medestigter van die [[Nieuwe Republiek]] († [[1902]]). * [[1903]] – [[Nancy Carroll]], Amerikaanse aktrise († [[1965]]). * [[1917]] – [[Indira Gandhi]], Eerste Minister van [[Indië]] († [[1984]]). * [[1925]] – [[Zygmunt Bauman]], Pools-Britse sosioloog en filosoof († [[2017]]). * [[1930]] – [[Elize Botha]], Suid-Afrikaanse akademikus († [[2007]]). * [[1933]] – [[Larry King]], Amerikaanse televisie-gasheer († [[2021]]). * [[1961]] – [[Meg Ryan]], Amerikaanse aktrise. * [[1962]] – [[Jodie Foster]], Amerikaanse aktrise en regisseuse. * [[1972]] – [[Sandrine Holt]], Kanadese aktrise. * [[1977]] – [[Mette Frederiksen]], Eerste Minister van [[Denemarke]]. == Sterftes == * [[496]] – [[Pous Gelasius I]], die 49ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]] (*onbekend). * [[1828]] – [[Franz Schubert]], Oostenrykse komponis (* [[1797]]). * [[1904]] – [[August Snieders]], [[Vlaminge|Vlaamse]] [[skrywer]] (* [[1825]]). * [[1928]] – [[Johannes Baptist Hoffman]], Duitse Jesuïete linguis en sendeling onder die Munda-mense in Indië (* [[1857]]). * [[1949]] – [[James Ensor]], Belgiese skilder (* [[1860]]). * [[2011]] – [[Basil D'Oliveira]], veelsydige bruin Suid-Afrikaanse krieketspeler (* [[1931]]). * [[2013]] – [[Frederick Sanger]], Britse biochemikus (* [[1918]]). * [[2014]] – [[Roy Bhaskar]], Engelse wetenskapfilosoof en inisieerder van [[kritiese realisme]]. (* [[1944]]). * [[2022]] – [[Jason David Frank]], Amerikaanse akteur (* [[1973]]). * [[2023]] – [[Hannes Strydom]], [[Springbokke|Springbokrugbyspeler]] (* [[1965]]). * 2023 – [[Rosalynn Carter]], die Verenigde State se [[Eerste Dame]] tussen 1977 en 1981 (* [[1927]]). == Vakansies, vierings en waarnemingsdae == * [[Internasionale Mannedag]] {{commonskat|19 November}} [[Kategorie:November]] n3rzh4ns1ur6i4yhzz1bhxe36dntc7l 11 April 0 4050 2929056 2837102 2026-08-23T10:14:34Z Aliwal2012 39067 Ernst Kotzé 2929056 wikitext text/x-wiki {{AprilKalender}} '''11 April''' is die 101ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (102de in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 264 dae in die res van die jaar. == Gebeure == * [[627]] – Paulinus, 'n Romeinse sendeling, doop koning Edwin van Diera. * [[672]] – [[Pous Adeodatus]] volg [[Pous Vitalianus]] op. * [[1111]] – [[Teenpous Silvester IV]] onderwerp hom aan [[Pous Paschalis II]] (of dalk 12 April). * [[1286]] – [[Pous Honorius IV]] [[Ekskommunikasie|ekskommunikeer]] koning [[Jakobus II van Engeland|Jakobus II]] van [[Sisilië]] saam met die biskoppe wat hom gekroon het. * [[1682]] – [[Pous Innocentius XI]] annuleer die vier Galliese Vryhede. * [[1775]] – Laaste doodstraf vir [[toorkuns]] in [[Duitsland]]. * [[1814]] – [[Napoleon]] word verban na [[Elba]]. * [[1888]] – Die ''[[Concertgebouw]]'' in [[Amsterdam]] word geopen. * [[1899]] – [[Spanje]] handig [[Puerto Rico]] oor aan die [[Verenigde State]]. * [[1909]] – Die (latere) Israelse stad [[Tel Aviv]] word gestig. * [[1914]] – [[Hoërskool Ermelo]] kom tot stand. * [[1921]] – Eerste sportuitsending oor [[radio]]. * [[1941]] – [[Tweede Wêreldoorlog]]: Die [[Luftwaffe]] bombardeer [[Coventry]], [[Engeland]]. * [[1945]] – Tweede Wêreldoorlog: Die VSA-magte bevry [[Buchenwald]] [[konsentrasiekamp]]. * [[1945]] – Die Duitse stad [[Neumark]] in die Opperpalts word vir die tweede keer tydens die Tweede Wêreldoorlog deur 'n Geallieerde bomaanval vernietig. * [[1968]] – [[Duitsland|Duitse]] studenteleier, Rudi Dutschke, word geskiet in [[Berlyn]]. * [[1970]] – ''[[Apollo 13]]'' word gelanseer. * [[1979]] – Die bewind van die [[Uganda|Ugandese]] diktator, [[Idi Amin]], word omvergewerp. * [[1979]] – Die Oos-Duitse ambassadeur in Uganda, Gottfried Lessing, word saam met sy vrou in [[Kampala]] vermoor. Hy was voorheen getroud met die skryfster (en [[Nobelprys vir Letterkunde|Nobelpryswenner]]) [[Doris Lessing]]. * [[2001]] – Die [[Ellispark-stadion]]-ramp vind plaas en 42 mense sterf. == Geboortes ==<!-- *1184 – Wilhelm von Lüneburg, Duitse adellike. *1316 – Édouard I de Beaujeu, Franse heer van Beaujeu en heer van Montpensier. *[[1357]] – Koning Johan I van Portugal. *1370 – Friedrich I, Duitse vors uit die huis van Wettin. *[[1492]] – Margarete van Navarre, Koningin van Navarre en skrywer († [[1549]]). *1493 – Georg I, hertog van Pommere. *1540 – Johann Debel, Duitse literatuurwetenskaplike en lutherse teoloog. *1569 – Georg Carolides, Tsjeggiese humanis en digter. *1569 – Eusebius Schenck, Boheemse arts. *1611 – Joachim Ernst von Görzke, Koerbrandenburgse generaal-luitenant. *1661 – Antoine Coypel, Franse skilder. *1672 – Johann Christian Bucke, Duitse lutherse teoloog. *1675 – Johann Daniel Herrnschmidt, Duitse lutherse teoloog. *[[1819]] – Charles Hallé, Franse pianis en dirigent († [[1895]]). *[[1825]] – Ferdinand Lassalle, Franse politikus († [[1864]]). *[[1851]] – Johannes Lehmann-Hohenberg, Duitse geoloog. *1852 – Bérenger Saunière, Franse priester in Rennes-le-Château. *1855 – Ettore Ximenes, Italiaanse beeldhouer. *1860 – Ferdinand Boberg, Sweedse argitek. *1861 – Émile Bouichère, Franse orrelis. *1862 – Charles Evans Hughes, Amerikaanse politikus. *1862 – Heinrich Cunow, Duitse politikus. *1864 – Lillie P. Bliss, Amerikaanse kunsversamelaar en medestigter van die "Museum of Modern Art". *1864 – Ernst Karl August Klemens von Mann, Duitse vise-admiraal. *[[1866]] – [[Annie Sullivan]], Amerikaanse onderwyseres van [[Helen Keller]] († [[1936]]). *[[1867]] – [[William Edwin Haesche]], Amerikaanse komponis. *[[1869]] – [[Gustav Vigeland]], [[Noorweë|Norweegse]] beeldhouer († [[1943]]). *1871 – [[Theodor Pallady]], Roemeense skilder. *1873 – Gustav Böss, Duitse politikus en burgemeester van Berlyn. *1876 – [[Iwane Dschawghijhwili]], Georgiese geskiedkundige. *1878 – [[Heinrich Altherr]], Switserse skilder. *1878 – [[Kathleen Clarke]], Ierse politikus. *1881 – [[Harvey Bartlett Gaul]], Amerikaanse komponis en orrelis. *1882 – [[Rudolf Egger]], Oostenrykse geskiedkundige en argeoloog. *[[1883]] – [[Hozumi Shigeto]], [[Japan|Japannese]] outeur († [[1951]]). *1887 – [[Wilhelm Bette]], Duitse politikus. *1889 – [[Nick LaRocca]], Amerikaanse kornet-speler en jazz-pionier († [[1961]]). *1892 – [[Isacco Mariani]], Italiaanse motorfiets-renjaer. *1893 – [[Dean Acheson]], Amerikaanse politikus. *1894 – [[Lev Blatný]], Tsjeggiese digter, teater-kritikus en dramaturg. *1895 – [[Friedrich Pruss von Zglinicki]], Duitse skrywer, illustrator en spotprenttekenaar. *[[1896]] – [[Wieland Herzfelde]], Duitse uitgewer en outeur († [[1989]]). *1897 – [[Caspar Neher]], Duitse teater-kunstenaar. *[[1898]] – [[Robert d’Escourt Atkinson]], Britse astronoom, fisikus en uitvinder. *1899 – [[Leopold Hochgatterer]], Oostenrykse politikus. *1899 – [[Albrecht Aschoff]], Duitse politikus. *1900 – [[Sándor Márai]], Hongaarse skrywer. *1901 – [[Alexander Alexandrowitsj Andronow]], Russiese fisikus. *1901 – [[Donald Menzel]], Amerikaanse astronoom. *1901 – [[Theodor Rogalski]], Roemeense komponis. *1902 – [[Kobayashi Hideo]], Japannese literatuur-kritikus en skrywer. *1904 – [[Werner Berg]], Duitse skilder. *1904 – [[Erich Bödeker]], deutscher Bildhauer. *1905 – [[Attila József]], Hongaarse liedjieskrywer. *1905 – [[Joseph Platz]], Duitse skaakspeler. *1906 – [[Meta Menz]], Duitse balletdanser. *1906 – [[Dale Messick]], Amerikaanse spotprenttekenaar. *1907 – [[Erwin Levy]], Duitse sielkundige. *1907 – [[Mochizuki Minoru]], Japannese stigter van die "Yoseikan Budō" *1908 – [[Georg Brauer]], Duitse chemikus *1908 – [[Leo Rosten]], humoris, outeur († [[1997]]). *1908 – [[Josef Hermann Dufhues]], Duitse politikus. *1908 – [[Karel Ančerl]], Tsjeggiese dirigent. *1908 – [[Theodor Schieder]], Duitse geskiedkundige. *1909 – [[Werner Braune]], Duitse regsgeleerde en SS-offisier. *1910 – [[António de Spínola]], Portugese generaal en politikus. *1910 – [[Klaus-Joachim Zülch]], Duitse neuro-wetenskaplike. *[[1911]] – [[Leopold Hawelka]], Oostenrykse stigter van die "[[Café Hawelka]]". *[[1913]] – [[Oleg Cassini]], Franse mode-ontwerper. *[[1920]] – [[Marlen Haushofer]], Oostenrykse aktrise en outeur († [[1990]]).--> * [[146]] – [[Septimius Severus]], [[Romeinse Ryk|Romeinse keiser]] († [[211]]). * [[1348]] – [[Andronikos IV Palaiologos]], [[keiser]] van die [[Bisantynse Ryk]] († [[1385]]). * [[1920]] – [[Emilio Colombo]], Italiaanse prokureur en politikus, 40ste [[Eerste Minister]] van [[Italië]] († [[2013]]). * [[1922]] – [[Pierre Wack]], die eerste persoon om die gebruik van [[scenariobeplanning]] in die private sektor te ontwikkel († [[1997]]). * [[1930]] – [[Anton LaVey]], stigter van die [[Kerk van Satan]] († [[1997]]). * [[1932]] – [[Joel Grey]], Amerikaanse sanger en akteur. * [[1933]] – [[Denis Goldberg]] 'n Suid-Afrikaanse anti-apartheidsaktivis en skrywer († [[2020]]). * [[1941]] – [[Shirley Stelfox]], Engelse aktrise († 2015). * [[1947]] – [[Leonard Nolens]], Vlaamse digter, vertaler en skrywer. * [[1948]] – [[Ernst Kotzé]], Suid-Afrikaanse taalkundige, [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. * [[1950]] – [[Bill Irwin]], Amerikaanse akteur en skrywer. * [[1953]] – [[Guy Verhofstadt]], [[Eerste Minister]] van [[België]]. * [[1960]] – [[Jeremy Clarkson]], Engelse motorjoernalis en televisieaanbieder. * [[1961]] – [[Vincent Gallo]], Amerikaanse akteur en regisseur. * [[1966]] – [[Lisa Stansfield]], Engelse sangeres. * [[1972]] – [[Jennifer Esposito]], Amerikaanse aktrise en skrywer. * [[1974]] – [[Annie Malan]], Suid-Afrikaanse aktrise. * [[1979]] – [[Josh Server]], Amerikaanse akteur. * [[1980]] – [[Keiji Tamada]], Japannese sokkerspeler. * [[1990]] – [[Thulani Serero]], Suid-Afrikaanse sokkerspeler. == Sterftes == * [[678]] – [[Pous Donus]], die 78ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]] (* onbekend). * [[1034]] – [[Romanos III Argyros]], Bisantynse keiser (* [[968]]). * [[1838]] – [[Piet Uys]], Voortrekkerleier (* [[1797]]). * 1838 – [[Dirkie Uys]], kinderheld en seun van Voortrekkerleier Piet Uys (* [[1823]]). * 1987 – [[Primo Levi]], Italiaans-Joodse chemikus, komponis en outeur (* [[1919]]). * [[2007]] – [[Kurt Vonnegut]], Amerikaanse skrywer (* [[1922]]). * 2007 – [[Roscoe Lee Browne]], Amerikaanse akteur (* [[1925]]) * [[2023]] – [[Carol Locatell]], [[Verenigde State|Amerikaanse]] aktrise (* [[1940]]). == Vakansiedae == * [[1993]], [[2004]], [[2015]]: [[Paasfees]] [[Kategorie:April]] 5xeczuhvlyaiwcdgrek6qfbmcojhrdk Wikipedia:Bladsyverwydering 4 5338 2929083 2918693 2026-08-23T11:24:43Z Oesjaar 7467 /* Verwyderingsnominasies */ Kandidaat vir verwydering... 2929083 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia-Bladsyverwydering}} <div class="infobox" style="width:200px; padding:4px; border:1px solid #A3B1BF; background-color:#E6F2FF; vertical-align: top;"> ::[[Lêer:Gtk-go-down.svg|25px|Spring]] '''Spring na:''' * [[#Hoe om 'n bladsy vir verwydering te nomineer|Hoe om 'n bladsy vir verwydering te nomineer]] * [[#Betwisting van 'n verwydering|Betwisting van 'n verwydering]] * [[#Sien ook|Sien ook]] * [[#Verwyderingsnominasies|Huidige verwyderingsnominasies]] </div> {{argiefboks|3 | argief1 = [[/argief2024|2024]] | argief2 = [[/argief2025|2025]] | argief3 = [[/argief2026|2026]] }} == Hoe om 'n bladsy vir verwydering te nomineer == # Plaas die sjabloon {{ss|Verwyderingskandidaat}} bo-aan die genomineerde bladsy. # Vir die nominering van sjablone: om die afbeelding van sjablone nie te affekteer nie, plaas die kennisgewing tussen noinclude-hakies, soos dit: <nowiki><noinclude>{{verwyderingskandidaat}}</noinclude></nowiki>. # Noem in u wysigingsopsomming dat die bladsy vir verwydering genomineer is. # '''[http://af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Bladsyverwydering&action=edit&section=new Voeg die bladsy hier by]''' # Voeg die rede vir die nominasie by. Die proses van nominasie is nie 'n geval van "die meerderheid wen" nie. Dit is teoreties gesproke moontlik dat die meerderheid gebruikers stem om 'n artikel te behou, terwyl dit moontlik 'n voorbeeld van [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|oorspronklike navorsing]] is. In so 'n geval geniet die beleid voorkeur bo die gebruikers. Daar word egter altyd gepoog om konsensus te bereik deur die probleme van die betrokke artikel of beeld te bespreek. Dit is ook belangrik om te noem indien 'n artikel of beeld nie 'n spesifieke beleid in ag neem nie. Sodoende kan persone wat teen die nominasie gekant is die gemelde probleme hersien en poog om dit op te klaar, indien moontlik. Persone wat teen nominasies gekant is of die nominasies ondersteun, moet ook hulle teenkantings/ondersteunings met duidelik bewoorde redes voorsien. Gebruikers is welkom om die volgende sjablone te gebruik: * {{sl|verwyder}} ({{verwyder}}) * {{sl|hou}} ({{hou}}) * {{sl|neutraal}} ({{neutraal}}) * {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}}) * {{sl|vraag}} ({{vraag}}) * {{sl|skrapdatum|xx xxxx 20xx}} {{skrapdatum|xx xxxx 20xx}} En administrateurs by uitvoering: * {{sl|uitgevoer}} ({{uitgevoer}}) == Betwisting van 'n verwydering == Indien u nie saamstem met die verwydering van 'n artikel nie kan u die saak hier bespreek. Maak egter seker dat u vertroud is met die redes waarom die artikel verwyder is en dat u die teendeel kan bewys. Dit is raadsaam om dan ook 'n skakel te plaas van die oorspronklik debat by [[Wikipedia:Bladsyverwydering/Verwyder]], sodat ander gebruikers die oorspronklike redes vir nominasie en enige gesprek daaromtrent kan hersien. == Spoedige verwydering == Artikels kwalifiseer vir spoedige verwyder onder enige van die volgende redes: {{MediaWiki:Deletereason-dropdown/spoedige verwyderings}} 'n Artikel wat vir spoedige verwydering kwalifiseer, hoef nie hier vir verwydering genomineer te word nie. Plaas eenvoudig <nowiki>{{Skrap|rede}}</nowiki> bo-aan 'n betrokke artikel om dit vir spoedige verwydering te lys. 'n Gebruiker met skrapregte sal dit nagaan en indien hierdie gebruiker bepaal dat die artikel nie vir spoedige verwydering kwalifiseer nie, sal hy/sy die <nowiki>{{skrap}}</nowiki>-sjabloon van die bladsy verwyder en jou waarskynlik vra om dit hier vir verwydering te nomineer, sou jy steeds voel dat die artikel verwyder moet word. Jy kan ook in kennis gestel word van veranderinge tot enige bladsy deur dit by jou dophoulys te voeg: klik op die vyfpuntige ster tussen die knoppies "Wys geskiedenis" en "Meer" bo-aan die betrokke bladsy. == Sien ook == ''Administrateurs moet daarop let dat 'n bespreking oor die verwydering dalk ook op die betrokke artikel se besprekingsblad geplaas is.'' * [[:Kategorie:Bladsye vir verwydering]] vir bladsye wat die sjabloon het, maar dalk nie hier gelys is nie. * [http://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3ALog&type=delete Die skraplogboek] van verwyderde bladsye. * [[Wikipedia:Bladsyverwydering/Verwyder]] vir 'n besprekings omtrent bladsye wat se nominasies vir verwydering suksesvol was. * [[Wikipedia:Bladsyverwydering/Hou]] bevat besprekings omtrent onsuksesvolle nominasies, waar die gemeenskap besluit het om die bladsy te hou of waar geen konsensus bereik is nie. * [[Wikipedia:Argumente om te vermy tydens verwyderingsbesprekings]] == Verwyderingsnominasies == __TOC__ === [[Ziané Saayman]] === * {{verwyder}} – Geen ensiklopediese waarde nie, suiwer bemarking. Tot vanoggend toe nog nooit van die persoon gehoor nie. Groete! * {{verwyder}} – Behalwe vir die sosiale media liedjie uit 2025 kon ek nie enige ander informasie opspoor oor die persoon nie. Dink nie sy is noemenswaardig genoeg vir 'n artikel op die Afrikaanse Wikipedia nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:17, 21 Julie 2026 (UTC) === [[Husayn ibn Ali]] === {{verwyder}} - Bestaan nie in Engels nie en slegs een bron ''Ensiklopedia van Iran''. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:54, 21 Julie 2026 (UTC) {{Hou}} - Skakel ingesit en inderdaad is die dood van Husayn een van die belangrikste gebeure in die Islamitiese geskiedenis. Vinnig deurgelees en kom voor of dit ooreenstem met die Engelse artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:12, 21 Julie 2026 (UTC) === [[Candy crush]] === {{verwyder}} - ek sien nie meer kans om teen KI-produkte te veg nie, Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:24, 23 Augustus 2026 (UTC) cgff4odpijydl6nu5r7vdleyecnwvz2 2929084 2929083 2026-08-23T11:26:23Z Oesjaar 7467 /* Husayn ibn Ali */ Verbeter 2929084 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia-Bladsyverwydering}} <div class="infobox" style="width:200px; padding:4px; border:1px solid #A3B1BF; background-color:#E6F2FF; vertical-align: top;"> ::[[Lêer:Gtk-go-down.svg|25px|Spring]] '''Spring na:''' * [[#Hoe om 'n bladsy vir verwydering te nomineer|Hoe om 'n bladsy vir verwydering te nomineer]] * [[#Betwisting van 'n verwydering|Betwisting van 'n verwydering]] * [[#Sien ook|Sien ook]] * [[#Verwyderingsnominasies|Huidige verwyderingsnominasies]] </div> {{argiefboks|3 | argief1 = [[/argief2024|2024]] | argief2 = [[/argief2025|2025]] | argief3 = [[/argief2026|2026]] }} == Hoe om 'n bladsy vir verwydering te nomineer == # Plaas die sjabloon {{ss|Verwyderingskandidaat}} bo-aan die genomineerde bladsy. # Vir die nominering van sjablone: om die afbeelding van sjablone nie te affekteer nie, plaas die kennisgewing tussen noinclude-hakies, soos dit: <nowiki><noinclude>{{verwyderingskandidaat}}</noinclude></nowiki>. # Noem in u wysigingsopsomming dat die bladsy vir verwydering genomineer is. # '''[http://af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Bladsyverwydering&action=edit&section=new Voeg die bladsy hier by]''' # Voeg die rede vir die nominasie by. Die proses van nominasie is nie 'n geval van "die meerderheid wen" nie. Dit is teoreties gesproke moontlik dat die meerderheid gebruikers stem om 'n artikel te behou, terwyl dit moontlik 'n voorbeeld van [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|oorspronklike navorsing]] is. In so 'n geval geniet die beleid voorkeur bo die gebruikers. Daar word egter altyd gepoog om konsensus te bereik deur die probleme van die betrokke artikel of beeld te bespreek. Dit is ook belangrik om te noem indien 'n artikel of beeld nie 'n spesifieke beleid in ag neem nie. Sodoende kan persone wat teen die nominasie gekant is die gemelde probleme hersien en poog om dit op te klaar, indien moontlik. Persone wat teen nominasies gekant is of die nominasies ondersteun, moet ook hulle teenkantings/ondersteunings met duidelik bewoorde redes voorsien. Gebruikers is welkom om die volgende sjablone te gebruik: * {{sl|verwyder}} ({{verwyder}}) * {{sl|hou}} ({{hou}}) * {{sl|neutraal}} ({{neutraal}}) * {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}}) * {{sl|vraag}} ({{vraag}}) * {{sl|skrapdatum|xx xxxx 20xx}} {{skrapdatum|xx xxxx 20xx}} En administrateurs by uitvoering: * {{sl|uitgevoer}} ({{uitgevoer}}) == Betwisting van 'n verwydering == Indien u nie saamstem met die verwydering van 'n artikel nie kan u die saak hier bespreek. Maak egter seker dat u vertroud is met die redes waarom die artikel verwyder is en dat u die teendeel kan bewys. Dit is raadsaam om dan ook 'n skakel te plaas van die oorspronklik debat by [[Wikipedia:Bladsyverwydering/Verwyder]], sodat ander gebruikers die oorspronklike redes vir nominasie en enige gesprek daaromtrent kan hersien. == Spoedige verwydering == Artikels kwalifiseer vir spoedige verwyder onder enige van die volgende redes: {{MediaWiki:Deletereason-dropdown/spoedige verwyderings}} 'n Artikel wat vir spoedige verwydering kwalifiseer, hoef nie hier vir verwydering genomineer te word nie. Plaas eenvoudig <nowiki>{{Skrap|rede}}</nowiki> bo-aan 'n betrokke artikel om dit vir spoedige verwydering te lys. 'n Gebruiker met skrapregte sal dit nagaan en indien hierdie gebruiker bepaal dat die artikel nie vir spoedige verwydering kwalifiseer nie, sal hy/sy die <nowiki>{{skrap}}</nowiki>-sjabloon van die bladsy verwyder en jou waarskynlik vra om dit hier vir verwydering te nomineer, sou jy steeds voel dat die artikel verwyder moet word. Jy kan ook in kennis gestel word van veranderinge tot enige bladsy deur dit by jou dophoulys te voeg: klik op die vyfpuntige ster tussen die knoppies "Wys geskiedenis" en "Meer" bo-aan die betrokke bladsy. == Sien ook == ''Administrateurs moet daarop let dat 'n bespreking oor die verwydering dalk ook op die betrokke artikel se besprekingsblad geplaas is.'' * [[:Kategorie:Bladsye vir verwydering]] vir bladsye wat die sjabloon het, maar dalk nie hier gelys is nie. * [http://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3ALog&type=delete Die skraplogboek] van verwyderde bladsye. * [[Wikipedia:Bladsyverwydering/Verwyder]] vir 'n besprekings omtrent bladsye wat se nominasies vir verwydering suksesvol was. * [[Wikipedia:Bladsyverwydering/Hou]] bevat besprekings omtrent onsuksesvolle nominasies, waar die gemeenskap besluit het om die bladsy te hou of waar geen konsensus bereik is nie. * [[Wikipedia:Argumente om te vermy tydens verwyderingsbesprekings]] == Verwyderingsnominasies == __TOC__ === [[Ziané Saayman]] === * {{verwyder}} – Geen ensiklopediese waarde nie, suiwer bemarking. Tot vanoggend toe nog nooit van die persoon gehoor nie. Groete! * {{verwyder}} – Behalwe vir die sosiale media liedjie uit 2025 kon ek nie enige ander informasie opspoor oor die persoon nie. Dink nie sy is noemenswaardig genoeg vir 'n artikel op die Afrikaanse Wikipedia nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:17, 21 Julie 2026 (UTC) === [[Husayn ibn Ali]] === * {{verwyder}} - Bestaan nie in Engels nie en slegs een bron ''Ensiklopedia van Iran''. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:54, 21 Julie 2026 (UTC) * {{Hou}} - Skakel ingesit en inderdaad is die dood van Husayn een van die belangrikste gebeure in die Islamitiese geskiedenis. Vinnig deurgelees en kom voor of dit ooreenstem met die Engelse artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:12, 21 Julie 2026 (UTC) === [[Candy crush]] === {{verwyder}} - ek sien nie meer kans om teen KI-produkte te veg nie, Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:24, 23 Augustus 2026 (UTC) 9emqbhqpe4piggxyhdt7mgenv61ugi6 Hoofstad 0 8272 2928837 2265702 2026-08-22T14:30:01Z ~2026-46041-33 213278 2928837 wikitext text/x-wiki [[Lêer:CentralPretoria.jpg|duimnael|'n Uitsig oor [[Pretoria]], [[Suid-Afrika]] se uitvoerende hoofstad]] [[Lêer:Bloemfontein panorama.jpg|duimnael|[[Bloemfontein]], geregtelike hoofstad van Suid-Afrika]] [[Lêer:Cape Town City.jpg|duimnael|[[Kaapstad]] is Suid-Afrika se wetgewende hoofstad]] {{Gesproke Wikipedia klein|Hoofstad.ogg}} 'n '''Hoofstad''' is 'n belangrike [[stad]] in 'n gebied (soos 'n [[land]] of 'n [[provinsie]]) wat sentraal staan in 'n sekere sin (gewoonlik 'n politieke sin). Die hoofstad van 'n land verwys gewoonlik na die setel van die regering van . Dit kan daarop dui dat die stad die meeste ekonomiese of kulturele aktiwiteit beleef of as sodanige middelpunt gesien word deur meeste mense. In party gevalle het lande meer as een hoofstad, of die setel is in 'n ander stad as die hoofstad: * In [[Suid-Afrika]] is [[Pretoria]] die uitvoerende hoofstad met die regeringskantore by die [[Uniegebou]]. [[Kaapstad]] is die wetgewende hoofstad met die [[parlement van Suid-Afrika]] wat daar vergader en [[Bloemfontein]] is die geregtelike hoofstad met die [[Appèlhof van Suid-Afrika]]. * [[Yamoussoukro]] is in [[1983]] as die hoofstad van die [[Ivoorkus]] verkies, maar baie van die staatskantore en [[ambassade]]s is steeds in [[Abidjan]]. * [[Sucre]] is steeds die grondwetlike hoofstad van [[Bolivië]], maar meeste van die nasionale regering het reeds verhuis na [[La Paz]]. * [[Amsterdam]], die hoofstad van [[Nederland]], is nie die setel van die regering nie. Dié is in [[Den Haag]]. == Terminologie == Die term "hoofstad" is afgelei van die [[Latyn]]se ''caput'' (genitief ''capitis''), wat "[[kop]]" beteken. == Lande met meer as een hoofstad == === Lande wat tans meer as een hoofstad het === [[Lêer:Capital not largest city.svg|duimnael|400px|Lande waar die hoofstad nie die grootste stad is nie]] [[Lêer:Capitales con y sin mar.PNG|duimnael|400px| {{sleutel|#1E90FF|Lande wie se hoofstad aan die kus is}} {{sleutel|#B22222|Lande wie se hoofstad nie aan die kus is nie}} {{sleutel|#8B0000|[[Landingeslote land|Lande sonder kus]]}}]] [[Lêer:Countries with multiple capitals map.PNG|duimnael|400px| {{sleutel|#FF0000|Lande wat tans verskeie hoofstede het}} {{sleutel|#D78991|Lande wat in die verlede verskeie hoofstede gehad het}}]] {| class="wikitable sortable centered" |- class="hintergrundfarbe6" ! Land !! Hoofstede !! Notas |- |rowspan="2"| {{vlagland|Benin}} | [[Porto-Novo]] || Amptelike hoofstad |- | [[Cotonou]] || ''[[De facto]]'' [[regeringsetel]] |- |rowspan="2"| {{vlagland|Bolivia}} | [[Sucre]] || Grondwetlike hoofstad en setel van die opperste hof |- | [[La Paz]] || Regeringsetel en parlementsetel van die parlement |- |rowspan="2"| {{vlagland|Burundi}} | [[Gitega]] || Amptelike (grondwetlike) hoofstad |- | [[Bujumbura]] || Setel van die nasionale uitvoerende hoof |- |rowspan="2"| {{vlagland|Chili}} | [[Santiago de Chile|Santiago]] || Amptelike hoofstad; regeringsetel |- | [[Valparaíso]] || Setel van die kongres |- |rowspan="2"| {{vlagland|eSwatini}} | [[Mbabane]] || Hoofstad |- | [[Lobamba]] || Tradisionele hoofstad, regeringsetel en parlementsetel |- |rowspan="2"| {{vlagland|Ivoorkus}} | [[Yamoussoukro]] || Amptelike hoofstad |- | [[Abidjan]] || ''De facto'' regeringsetel |- |rowspan="2"| {{vlagland|Jemen}} | [[Sanaa]] || Grondwetlike hoofstad |- | [[Aden]] || Voorlopige hoofstad |- |rowspan="2"| {{vlagland|Maleisië}} | [[Kuala Lumpur]] || Amptelike hoofstad; parlementsetel |- | [[Putrajaya]] || Regeringsetel |- |rowspan="2"| {{vlagland|Mianmar}} | [[Naypyidaw]] || Amptelike hoofstad; regeringsetel |- | [[Yangon]] || Ekonomiese hoofstad |- |rowspan="2"| {{vlagland|Montenegro}} | [[Podgorica]] || Amptelike hoofstad; regeringsetel |- | [[Cetinje]] || Setel van die president |- |rowspan="2"| {{vlagland|Nederland}} | [[Amsterdam]] || Grondwetlike hoofstad |- | [[Den Haag]] || Regeringsetel |- |rowspan="2"| {{vlagland|Sri Lanka}} | [[Sri Jayawardenepura]] || Regerings- en parlementsetel |- | [[Colombo]] || Hoofstad |- |rowspan="2"| {{vlagland|Staat Palestina}} | (Oos-)[[Jerusalem]] || Geproklameerde hoofstad |- | [[Ramallah]] || Uitvoerende hoofstad |- |rowspan="3"| {{vlagland|Suid-Afrika}} | [[Pretoria]] || Administratiewe hoofstad ([[Uniegebou|Regeringsetel]]) |- | [[Kaapstad]] || Wetgewende hoofstad ([[Parlement van Suid-Afrika|Parlementsetel]]) |- | [[Bloemfontein]] || Geregtelike hoofstad (Setel van die opperste [[Appèlhof van Suid-Afrika|Appèlhof]]) |- |rowspan="2"| {{vlagland|Tanzanië}} | [[Dodoma]] || Amptelike hoofstad |- | [[Dar-es-Salaam]] || ''De facto'' Regeringsetel |- |rowspan="2"| {{vlagland|Wes-Sahara}} | [[Laâyoune]] || Geproklameerde hoofstad |- | [[Tifariti]] || Uitvoerende hoofstad |} === Lande wat in die verlede verskeie hoofstede gehad het === {| class="wikitable sortable centered" |- class="hintergrundfarbe6" ! Land !! Tydperk !! Hoofstede !! Notas |- |rowspan="2"| [[Lêer:Flag of Herat until 1842.svg|23px]] [[Afghanistan]] |rowspan="2"| 1776–1818 | [[Kaboel]] | Somerhoofstad |- | [[Pesjawar]] | Herfshoofstad |- |rowspan="3"| {{vlagland|Brits-Indië}} |rowspan="3"| 1858–1947 | [[Kolkata]] (1858–1911) |rowspan="2"| Winterhoofstad |- | [[Delhi]] (1911–1947) |- | [[Shimla]] | Somerhoofstad |- |rowspan="2"| {{vlagland|Duitsland}} |rowspan="2"| 1990–1999 | [[Berlyn]] || Amptelike hoofstad |- | [[Bonn]] || Regeringsetel |- |rowspan="3"| {{vlagland|Filippyne|1936}} |rowspan="2"| 1948–1976 | [[Quezon Stad]] || Amptelike hoofstad |- | [[Manila]] || ''De facto'' regeringsetel |- |rowspan="1"| 1901–1976 | [[Baguio]] || Somerhoofstad (nog steeds bekend as somerhoofstad, buite politieke gebruik) |- |rowspan="2"| {{vlagland|Frankryk}} |rowspan="2"| 1940–1944 | [[Parys]] | Besete gebied van Frankryk |- | [[Vichy]] | [[Vichy-Regime]] |- |rowspan="2"| {{vlagland|Georgië}} |rowspan="2"| 2012–2018 | [[Tbilisi]] || Amptelike hoofstad |- | [[Koetaisi]] || Parlementsetel |- |rowspan="2"| {{vlagland|Laos|1952}} |rowspan="2"| 1947–1975 | [[Vientiane]] || Administratiewe hoofstad |- | [[Luang Prabang]] || Koninklike hoofstad |- |rowspan="2"| {{vlagland|Libië|1951}} |rowspan="2"| 1951–1969 | [[Tripoli]] | Een van die twee amptelike hoofstede van die Verenigde Koninkryk Libië |- | [[Benghazi]] | Een van die twee amptelike hoofstede van die Verenigde Koninkryk Libië |- |rowspan="2"| {{vlagland|Malawi}} |rowspan="2"| 1974–1994 | [[Lilongwe]] | Administratiewe en regterlike hoofstad |- | [[Zomba]] | Wetgewende hoofstad |- |rowspan="4"| {{vlagland|Republiek China}} |rowspan="2"| 1937–1945 | [[Nanjing]] | Hoofstad van marionetstaat |- | [[Chongqing]] | Voorlopige hoofstad van die [[Kuomintang]] |- |rowspan="2"| 1945–1991 | [[Nanjing]] | Administratiewe, wetgewende en geregtelike hoofstad (opgeëis na 1949) |- | [[Taipei]] | Voorlopige hoofstad van die Kuomintang-regeerde Republiek China op Taiwan |- |rowspan="2"| {{vlagland|Serwië en Montenegro}} |rowspan="2"| 2003–2006 | [[Belgrado]] || Regeringsetel en parlementsetel |- | [[Podgorica]] || Setel van die grondwetlike hof |} == Sien ook == * [[Lys van hoofstede]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Capitals}} {{Wikt-inlyn|hoofstad}} {{Hoofstede in Afrika}} {{Hoofstede in Asië}} {{Hoofstede in Europa}} {{Hoofstede in Noord-Amerika}} {{Hoofstede in Oseanië}} {{Hoofstede in Suid-Amerika}} {{Normdata}} [[Kategorie:Hoofstede| ]] k1qgsqz34jhwdmxx36ti54pgzldd1nj 2928838 2928837 2026-08-22T14:30:49Z SpesBona 2720 Wysiging deur [[Special:Contributions/~2026-46041-33|~2026-46041-33]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:SpesBona|SpesBona]] 2050695 wikitext text/x-wiki [[Lêer:CentralPretoria.jpg|duimnael|'n Uitsig oor [[Pretoria]], [[Suid-Afrika]] se uitvoerende hoofstad]] [[Lêer:Bloemfontein panorama.jpg|duimnael|[[Bloemfontein]], geregtelike hoofstad van Suid-Afrika]] [[Lêer:Cape Town City.jpg|duimnael|[[Kaapstad]] is Suid-Afrika se wetgewende hoofstad]] {{Gesproke Wikipedia klein|Hoofstad.ogg}} 'n '''Hoofstad''' is 'n belangrike [[stad]] in 'n gebied (soos 'n [[land]] of 'n [[provinsie]]) wat sentraal staan in 'n sekere sin (gewoonlik 'n politieke sin). Die hoofstad van 'n land verwys gewoonlik na die setel van die regering van die land. Daar kan ook verwys word na 'n stad as die ekonomiese of kulturele hoofstad van 'n gebied. Dit kan daarop dui dat die stad die meeste ekonomiese of kulturele aktiwiteit beleef of as sodanige middelpunt gesien word deur meeste mense. In party gevalle het lande meer as een hoofstad, of die setel is in 'n ander stad as die hoofstad: * In [[Suid-Afrika]] is [[Pretoria]] die uitvoerende hoofstad met die regeringskantore by die [[Uniegebou]]. [[Kaapstad]] is die wetgewende hoofstad met die [[parlement van Suid-Afrika]] wat daar vergader en [[Bloemfontein]] is die geregtelike hoofstad met die [[Appèlhof van Suid-Afrika]]. * [[Yamoussoukro]] is in [[1983]] as die hoofstad van die [[Ivoorkus]] verkies, maar baie van die staatskantore en [[ambassade]]s is steeds in [[Abidjan]]. * [[Sucre]] is steeds die grondwetlike hoofstad van [[Bolivië]], maar meeste van die nasionale regering het reeds verhuis na [[La Paz]]. * [[Amsterdam]], die hoofstad van [[Nederland]], is nie die setel van die regering nie. Dié is in [[Den Haag]]. == Terminologie == Die term "hoofstad" is afgelei van die [[Latyn]]se ''caput'' (genitief ''capitis''), wat "[[kop]]" beteken. == Lande met meer as een hoofstad == === Lande wat tans meer as een hoofstad het === [[Lêer:Capital not largest city.svg|duimnael|400px|Lande waar die hoofstad nie die grootste stad is nie]] [[Lêer:Capitales con y sin mar.PNG|duimnael|400px| {{sleutel|#1E90FF|Lande wie se hoofstad aan die kus is}} {{sleutel|#B22222|Lande wie se hoofstad nie aan die kus is nie}} {{sleutel|#8B0000|[[Landingeslote land|Lande sonder kus]]}}]] [[Lêer:Countries with multiple capitals map.PNG|duimnael|400px| {{sleutel|#FF0000|Lande wat tans verskeie hoofstede het}} {{sleutel|#D78991|Lande wat in die verlede verskeie hoofstede gehad het}}]] {| class="wikitable sortable centered" |- class="hintergrundfarbe6" ! Land !! Hoofstede !! Notas |- |rowspan="2"| {{vlagland|Benin}} | [[Porto-Novo]] || Amptelike hoofstad |- | [[Cotonou]] || ''[[De facto]]'' [[regeringsetel]] |- |rowspan="2"| {{vlagland|Bolivia}} | [[Sucre]] || Grondwetlike hoofstad en setel van die opperste hof |- | [[La Paz]] || Regeringsetel en parlementsetel van die parlement |- |rowspan="2"| {{vlagland|Burundi}} | [[Gitega]] || Amptelike (grondwetlike) hoofstad |- | [[Bujumbura]] || Setel van die nasionale uitvoerende hoof |- |rowspan="2"| {{vlagland|Chili}} | [[Santiago de Chile|Santiago]] || Amptelike hoofstad; regeringsetel |- | [[Valparaíso]] || Setel van die kongres |- |rowspan="2"| {{vlagland|eSwatini}} | [[Mbabane]] || Hoofstad |- | [[Lobamba]] || Tradisionele hoofstad, regeringsetel en parlementsetel |- |rowspan="2"| {{vlagland|Ivoorkus}} | [[Yamoussoukro]] || Amptelike hoofstad |- | [[Abidjan]] || ''De facto'' regeringsetel |- |rowspan="2"| {{vlagland|Jemen}} | [[Sanaa]] || Grondwetlike hoofstad |- | [[Aden]] || Voorlopige hoofstad |- |rowspan="2"| {{vlagland|Maleisië}} | [[Kuala Lumpur]] || Amptelike hoofstad; parlementsetel |- | [[Putrajaya]] || Regeringsetel |- |rowspan="2"| {{vlagland|Mianmar}} | [[Naypyidaw]] || Amptelike hoofstad; regeringsetel |- | [[Yangon]] || Ekonomiese hoofstad |- |rowspan="2"| {{vlagland|Montenegro}} | [[Podgorica]] || Amptelike hoofstad; regeringsetel |- | [[Cetinje]] || Setel van die president |- |rowspan="2"| {{vlagland|Nederland}} | [[Amsterdam]] || Grondwetlike hoofstad |- | [[Den Haag]] || Regeringsetel |- |rowspan="2"| {{vlagland|Sri Lanka}} | [[Sri Jayawardenepura]] || Regerings- en parlementsetel |- | [[Colombo]] || Hoofstad |- |rowspan="2"| {{vlagland|Staat Palestina}} | (Oos-)[[Jerusalem]] || Geproklameerde hoofstad |- | [[Ramallah]] || Uitvoerende hoofstad |- |rowspan="3"| {{vlagland|Suid-Afrika}} | [[Pretoria]] || Administratiewe hoofstad ([[Uniegebou|Regeringsetel]]) |- | [[Kaapstad]] || Wetgewende hoofstad ([[Parlement van Suid-Afrika|Parlementsetel]]) |- | [[Bloemfontein]] || Geregtelike hoofstad (Setel van die opperste [[Appèlhof van Suid-Afrika|Appèlhof]]) |- |rowspan="2"| {{vlagland|Tanzanië}} | [[Dodoma]] || Amptelike hoofstad |- | [[Dar-es-Salaam]] || ''De facto'' Regeringsetel |- |rowspan="2"| {{vlagland|Wes-Sahara}} | [[Laâyoune]] || Geproklameerde hoofstad |- | [[Tifariti]] || Uitvoerende hoofstad |} === Lande wat in die verlede verskeie hoofstede gehad het === {| class="wikitable sortable centered" |- class="hintergrundfarbe6" ! Land !! Tydperk !! Hoofstede !! Notas |- |rowspan="2"| [[Lêer:Flag of Herat until 1842.svg|23px]] [[Afghanistan]] |rowspan="2"| 1776–1818 | [[Kaboel]] | Somerhoofstad |- | [[Pesjawar]] | Herfshoofstad |- |rowspan="3"| {{vlagland|Brits-Indië}} |rowspan="3"| 1858–1947 | [[Kolkata]] (1858–1911) |rowspan="2"| Winterhoofstad |- | [[Delhi]] (1911–1947) |- | [[Shimla]] | Somerhoofstad |- |rowspan="2"| {{vlagland|Duitsland}} |rowspan="2"| 1990–1999 | [[Berlyn]] || Amptelike hoofstad |- | [[Bonn]] || Regeringsetel |- |rowspan="3"| {{vlagland|Filippyne|1936}} |rowspan="2"| 1948–1976 | [[Quezon Stad]] || Amptelike hoofstad |- | [[Manila]] || ''De facto'' regeringsetel |- |rowspan="1"| 1901–1976 | [[Baguio]] || Somerhoofstad (nog steeds bekend as somerhoofstad, buite politieke gebruik) |- |rowspan="2"| {{vlagland|Frankryk}} |rowspan="2"| 1940–1944 | [[Parys]] | Besete gebied van Frankryk |- | [[Vichy]] | [[Vichy-Regime]] |- |rowspan="2"| {{vlagland|Georgië}} |rowspan="2"| 2012–2018 | [[Tbilisi]] || Amptelike hoofstad |- | [[Koetaisi]] || Parlementsetel |- |rowspan="2"| {{vlagland|Laos|1952}} |rowspan="2"| 1947–1975 | [[Vientiane]] || Administratiewe hoofstad |- | [[Luang Prabang]] || Koninklike hoofstad |- |rowspan="2"| {{vlagland|Libië|1951}} |rowspan="2"| 1951–1969 | [[Tripoli]] | Een van die twee amptelike hoofstede van die Verenigde Koninkryk Libië |- | [[Benghazi]] | Een van die twee amptelike hoofstede van die Verenigde Koninkryk Libië |- |rowspan="2"| {{vlagland|Malawi}} |rowspan="2"| 1974–1994 | [[Lilongwe]] | Administratiewe en regterlike hoofstad |- | [[Zomba]] | Wetgewende hoofstad |- |rowspan="4"| {{vlagland|Republiek China}} |rowspan="2"| 1937–1945 | [[Nanjing]] | Hoofstad van marionetstaat |- | [[Chongqing]] | Voorlopige hoofstad van die [[Kuomintang]] |- |rowspan="2"| 1945–1991 | [[Nanjing]] | Administratiewe, wetgewende en geregtelike hoofstad (opgeëis na 1949) |- | [[Taipei]] | Voorlopige hoofstad van die Kuomintang-regeerde Republiek China op Taiwan |- |rowspan="2"| {{vlagland|Serwië en Montenegro}} |rowspan="2"| 2003–2006 | [[Belgrado]] || Regeringsetel en parlementsetel |- | [[Podgorica]] || Setel van die grondwetlike hof |} == Sien ook == * [[Lys van hoofstede]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Capitals}} {{Wikt-inlyn|hoofstad}} {{Hoofstede in Afrika}} {{Hoofstede in Asië}} {{Hoofstede in Europa}} {{Hoofstede in Noord-Amerika}} {{Hoofstede in Oseanië}} {{Hoofstede in Suid-Amerika}} {{Normdata}} [[Kategorie:Hoofstede| ]] qcnxzc1dw95as1h0p41lrp97fdvj8qx Ethiopië 0 10407 2928941 2927414 2026-08-22T21:50:42Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928941 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Federale Demokratiese Republiek Ethiopië |volle_naam = <small>''Ityoppiah Federalih Demokrasih Ummuno'' ([[Afar]])<br />የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ<br />''Ye'ītiyop'iya Fēdēralawī Dēmokirasīyawī Rīpebilīki'' ([[Amharies]])<br />''Rippabliikii Federaalawaa Dimokraatawaa Itiyoophiyaa'' ([[Oromo]])<br />''Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Federaalka Itoobiya'' ([[Somalies]])<br />ናይኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ<br />''Nayəʾitəyop̣əya Federalawi Demokərasiyawi Ripsäbəlikə'' ([[Tigrinya]])</small> |algemene_naam = Ethiopië |beeld_vlag = Flag of Ethiopia.svg |beeld_wapen = Coat of arms of Ethiopia.svg |simbool_tipe = Embleem |beeld_kaart = Location Ethiopia AU Africa.svg |leuse = |volkslied = የዜግነት ክብር<br /><small>''([[Amharies]] vir: "Maart vorentoe, Liewe Moeder Ethiopië")''</small><br /><center>[[Lêer:Wedefit Gesgeshi Widd Innat Ittyoppya.ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Afar]], [[Amharies]], [[Oromo]], [[Somalies]] en [[Tigrinya]]<ref>{{en}} {{cite web |url=http://venturesafrica.com/ethiopia-to-add-4-more-official-languages-to-foster-unity/ |title=Ethiopia to add 4 more official languages to foster unity |publisher=Ventures Africa |date=4 Maart 2020 |accessdate=6 September 2021}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nazret.com/2020/03/07/ethiopia-is-adding-four-more-official-languages-to-amharic-as-political-instability-mounts/ |title=Ethiopia is adding four more official languages to Amharic as political instability mounts |publisher=Nazret |accessdate=6 September 2021 |archive-date=17 Augustus 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817225007/https://www.nazret.com/2020/03/07/ethiopia-is-adding-four-more-official-languages-to-amharic-as-political-instability-mounts/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.africanews.com/2020/03/04/one-to-five-ethiopia-gets-four-new-federal-working-languages/ |title=One to five: Ethiopia gets four new federal working languages |publisher=Africa News |author=Abdurahman Shaban |access-date=29 Oktober 2020 |archive-date=28 Oktober 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028052106/https://www.africanews.com/2020/03/04/one-to-five-ethiopia-gets-four-new-federal-working-languages/ |url-status=dead }}</ref> |hoofstad = [[Addis Abeba]] {{Koördinate|9|1|N|38|45|O}} |latd = 9 |latm = 1 |latNS = N |longd = 38 |longm = 45 |longEW = O |grootste_stad = [[Addis Abeba]] |regeringsvorm = Etnofederale parlementêre<br />grondwetlike [[republiek]] |leiertitels = <br />• [[President]]<br />• [[Eerste minister]]<br />• Adjunkpremier |leiername = [[Taye Atske Selassie]]<br />[[Abiy Ahmed]]<br />Temesgen Tiruneh |oppervlak_rang = 28<sup>ste</sup> |oppervlak_grootte = |oppervlak = 1&nbsp;104&nbsp;300<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/|title=Ethiopia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=8 Oktober 2024|archive-date=21 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421154941/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/|url-status=dead}}</ref> |oppervlakmi² = 426&nbsp;372,6 |persent_water = 0,7 |bevolking_skatting = 118&nbsp;550&nbsp;298<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2024 |bevolking_rang = 12<sup>de</sup> |bevolking_sensus = 73&nbsp;750&nbsp;932<ref name=2007Census>{{en}} {{cite web |title=Country Level |url=http://www.csa.gov.et/index.php?option=com_rubberdoc&view=doc&id=264&format=raw&Itemid=521 |work=2007 Population and Housing Census of Ethiopia |publisher=Central Statistical Agency (Ethiopia) |date=13 Julie 2010 |accessdate=5 Maart 2016 |archive-date=13 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121113215945/http://www.csa.gov.et/index.php?option=com_rubberdoc&view=doc&id=264&format=raw&Itemid=521 |url-status=bot: unknown }}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2007 |bevolkingsdigtheid = 107,4 |bevolkingsdigtheidmi² = 278 |bevolkingsdigtheidrang = 123<sup>ste</sup> |BBP_PPP = $431,688&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=644,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Ethiopia |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2024 |accessdate=8 Oktober 2024}}</ref> |BBP_PPP_rang = 55<sup>ste</sup> |BBP_PPP_jaar = 2024 |BBP_PPP_per_kapita = $4&nbsp;019<ref name="imf2" /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 159<sup>ste</sup> |BBP = $205,130&nbsp;miljard<ref name="imf2" /> |BBP_rang = 59<sup>ste</sup> |BBP_jaar = 2024 |BBP_per_kapita = $1&nbsp;910<ref name="imf2" /> |BBP_per_kapita_rang = 159<sup>ste</sup> |onafhanklikheidstipe = Vorming |onafhanklikheidsgebeure = • Dʿmt<br />• [[Koninkryk Aksoem]]<br />• [[Keiserryk van Ethiopië]]<br />• Huidige grondwet |onafhanklikheidsdatums = <br /><br />ca. 980 v.C.<br />ca. 100 n.C.<br />1137–1974<br />[[21 Augustus]] [[1995]] |MOI = {{wins}} 0,492<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |title=Human Development Report 2023/2024 |publisher=United Nations Development Programme |date=13 Maart 2024 |accessdate=8 Oktober 2024}}</ref> |MOI_rang = 176<sup>ste</sup> |MOI_jaar = 2022 |MOI_kategorie = {{kleur|#990000|laag}} |Gini = 35,0<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=ET |title=Gini Index |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=8 Oktober 2024}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2015 |Gini_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |geldeenheid = [[Ethiopiese birr|Birr]] |geldeenheid_kode = ETB |land_kode = ET |tydsone = OAT |utc_afwyking = [[UTC+03:00|+3]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+03:00|+3]] |internet_domein = [[.et]] |skakelkode = 251 |voetskrif = }} '''Ethiopië''' of '''Etiopië''' ([[Afar]]: ''Itiyoophiyaa''; [[Amharies]]: ኢትዮጵያ, ''ʾĪtyōṗṗyā'', {{Audio|Ityopya.ogg|luister}}; [[Ge'ez]]: ኢትዮጵያ; [[Oromo]]: ''Itoophiyaa''; [[Somalies]]: ''Itoobiya''; [[Tigrinya]]: ኢትዮጵያ), amptelik die '''Federale Demokratiese Republiek Ethiopië''', is 'n [[landingeslote land]] in [[Oos-Afrika]] in die [[Horing van Afrika]]. Ethiopië grens in die noorde aan [[Eritrea]], in die ooste aan [[Djiboeti]] en [[Somalië]], in die suide aan [[Kenia]] en in die weste aan [[Soedan]] en [[Suid-Soedan]]. Die land beslaan 'n oppervlakte van 1&nbsp;104&nbsp;300&nbsp;km² en het in 2024 'n bevolking van meer as 118 miljoen gehad.<ref name="CIA" /> Die [[hoofstad]] en grootste stad is [[Addis Abeba]], wat sentraal in Ethiopië geleë is. Die land se volle naam in sy vyf amptelike tale is: ''ityoppiah federalih demokrasih ummuno'' (Afar); የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ, ''yeʾĪtiyoṗṗiya Fēdēralawī Dēmokirasīyawī Rīpebilīk'' (Amharies), {{Audio|Ye Ityopya Federalawi Dimokrasiyawi Ripeblik.ogg|luister}}; ''Rippabliikii Federaalawaa Dimokraatawaa Itiyoophiyaa'' (Oromo); ''Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Federaalka Itoobyaa'' (Somalies); en ናይኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ, ''nayi'ītiyop'iya fēdēralawī dēmokirasīyawī rīpebilīki'' (Tigrinya). [[Beeld:Addis abeba meskele square.jpg|thumb|220px|links|Addis Abeba, die hoofstad van Ethiopië.]] Ethiopië se nasionale identiteit is gewortel in die historiese en huidige rolle van die [[Christendom]] en [[Islam]], asook die onafhanklikheid van die land van buitelandse heerskappy, soos die geval was in verskeie antieke Ethiopiese koninkryke.<ref>{{Cite book|last=Kessler |first = David F.|title=The Falashas : a Short History of the Ethiopian Jews |date= 2012|publisher=Routledge|isbn= 978-1-283-70872-2 |oclc=819506475}}</ref> Van die oudste skelette van [[Mens|mense met moderne anatomie]] is in Ethiopië ontdek.<ref>{{Cite journal |doi=10.1038/news050214-10 |title=Ethiopia is top choice for cradle of ''Homo sapiens'' |journal=Nature |date=16 Februarie 2005 |last=Hopkin |first=Michael }}</ref> Dit word algemeen beskou as die gebied van waar moderne mense eerste na die [[Midde-Ooste]] en verder plekke migreer het.<ref>{{Cite journal |last1=Li |first1=J.Z. |last2=Absher |first2=D.M. |last3=Tang |first3=H. |last4=Southwick |first4=A.M. |last5=Casto |first5=A.M. |last6=Ramachandran |first6=S. |last7=Cann |first7=H.M. |last8=Barsh |first8=G.S. |last9=Feldman |first9=M. |last10=Cavalli-Sforza |first10=L.L. |last11=Myers |first11=R.M. |title=Worldwide Human Relationships Inferred from Genome-Wide Patterns of Variation |url=https://archive.org/details/sim_science_2008-02-22_319_5866/page/1100 |journal=Science |volume=319 |issue=5866 |pages=1100–04 |year=2008 |doi=10.1126/science.1153717 |pmid=18292342 |bibcode=2008Sci...319.1100L |s2cid=53541133 }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=awJVkvnk8KjM |title=Humans Moved From Africa Across Globe, DNA Study Says |publisher=Bloomberg News |date=21 Februarie 2008 |access-date=16 Maart 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629125652/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=awJVkvnk8KjM |archive-date=29 Junie 2011 }}</ref> Volgens [[Linguistiek|linguiste]] het die eerste sprekers van [[Afro-Asiatiese tale]] hulle in die [[Neolitikum|Neolitiese Tydperk]] in die Horing-gebied gevestig.<ref name="Zarins">{{cite journal |last=Zarins |first=Juris |year=1990 |title=Early Pastoral Nomadism and the Settlement of Lower Mesopotamia |url=https://archive.org/details/sim_bulletin-of-the-american-schools-of-oriental-research_1990-11_280/page/n32 |journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research |jstor=1357309 |doi=10.2307/1357309 |volume=280 |issue=280 |pages=31–65 |s2cid=163491760 }}</ref> Van die 2de millennium&nbsp;v.C. af was Ethiopië vir die grootste deel van sy geskiedenis ’n [[monargie]]. Volgens oorlewering is die monargie gestig deur die [[Salomoniese Dinastie]] van die [[koningin van Skeba]], onder sy eerste koning, [[Menelik I]].<ref>{{cite web |url=https://www.nationalgeographic.com/travel/destinations/africa/ethiopia/mysterious-queen-sheba-legend-church-archaeology/?cmpid=org=ngp::mc=social::src=twitter::cmp=editorial::add=tw20190213travel-resurfsheba::rid=&sf207660858=1 |title=In search of the real Queen of Sheba| date=3 Desember 2018}}</ref> In die eerste eeue het die [[Koninkryk Aksoem]] die beskawing in die streek verenig gehou.<ref>''Ancient India, A History Textbook'' for Class XI, Ram Sharan Sharma, National Council of Educational Research and Training, India</ref><ref name="Munro-Hay57">[[#Munro-Hay|Munro-Hay]], p. 57</ref><ref name="Paul B. Henze 2005">Henze, Paul B. (2005) ''Layers of Time: A History of Ethiopia'', {{ISBN|1-85065-522-7}}.</ref> Gedurende die [[Wedloop om Afrika]] in die laat 19de eeu was Ethiopië en [[Liberië]] die enigste twee lande wat hulle [[soewereiniteit]] te midde van [[kolonialisme]] behou het, en baie nasies op die kontinent wat pas onafhanklik geword het, het die Ethiopiese vlagkleure, [[groen]], [[Goud (kleur)|goud]] en [[rooi]], aangeneem. In dié tyd het Ethiopië sy moderne grense vasgestel deur middel van groot verowerings van gebiede in sy ooste, weste en suide.<ref name="ReferenceA">{{Cite journal | doi = 10.1080/01436599814415| title = Regionalism and democracy in Ethiopia| url = https://archive.org/details/sim_third-world-quarterly_1998_19_2/page/191| journal = Third World Quarterly| volume = 19| issue = 2| pages = 191–204| year = 1998| last1 = Young | first1 = J. |jstor=3993156 }}</ref> Ethiopië was die eerste onafhanklike [[Afrika]]-lid van die [[Volkebond]] en die [[Verenigde Nasies]].<ref>[http://www.thereporterethiopia.com/index.php/opinion/commentary/item/460-ethiopia-and-the-oau-recalling-the-contributions-of-ethiopia%E2%80%99s-pan-africanist-leaders "The Reporter – English Edition"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131029210521/http://www.thereporterethiopia.com/index.php/opinion/commentary/item/460-ethiopia-and-the-oau-recalling-the-contributions-of-ethiopia%E2%80%99s-pan-africanist-leaders |date=29 Oktober 2013}}. ''thereporterethiopia.com''.</ref> Die land is in 1936 deur [[Italië]] beset en het Italiaans-Ethiopië geword as deel van [[Italiaans-Oos-Afrika]], totdat dit vyf jaar later, in 1941 tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]], bevry is. Tydens die Italiaanse bewind het die regering die eeue oue praktyk van [[slawerny]] afgeskaf,<ref>{{cite web |last1=Goitom |first1=Hanibal |title=Abolition of Slavery in Ethiopia |url=https://blogs.loc.gov/law/2012/02/abolition-of-slavery-in-ethiopia/ |website=Library of Congress|date=14 Februarie 2012 }}</ref> en [[verstedeliking]] het stelselmatig toegeneem.<ref name="Accessed 15 Mei 2008">Shivley, K. "Addis Ababa, Ethiopia" [http://www.macalester.edu/courses/geog61/kshively/index.html Macalester.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170211101151/https://www.macalester.edu/courses/geog61/kshively/index.html |date=11 Februarie 2017 }}. Besoek op 15 Mei 2008.</ref> In 1974 is die langdurige Ethiopiese monargie onder [[Haile Selassie]] omvergewerp deur die [[Derg]], ’n [[Kommunisme|kommunisties]]-militêre regering wat deur die [[Sowjetunie]] gesteun is.<ref>{{Cite web|title=Ethiopia|url=https://communistcrimes.org/en/countries/ethiopia|access-date=2020-10-23|website=Ethiopia {{!}} Communist Crimes|language=en}}</ref> In 1987 het die Derg die Demokratiese Volksrepubliek Ethiopië gestig wat in 1991 deur die Ethiopiese Rewolusionêre Demokratiese Volksfront omvergewerp is. Dit was die heersende politieke koalisie tot in 2019, toe dit deur [[Abiy Ahmed]] se Welvaartparty opgevolg is. [[Lêer:Etihopiekaart.png|duimnael|220px|links|'n Kaart van Ethiopië.]] Ethiopië is ’n nasie met vele [[Taal|tale]]; daar is sowat 80 etnolinguistiese groepe – die grootse vier is die [[Oromo (volk)|Oromo]], [[Amhare]], [[Somaliërs]] en [[Tigrinya (volk)|Tigrinya]]. Die meeste mense in die land praat [[Afro-Asiatiese tale]] tale van die [[Koesjitiese tale|Koesjitiese]] of [[Semitiese tale|Semitiese]] tak. Verder word [[Omotiese tale]] deur etniese minderheidsgroepe in die suidelike streke gepraat. [[Nilo-Sahariese tale]] word ook deur Nilotiese minderheidsgroepe gepraat. Oromo het die meeste moedertaalsprekers, terwyl Amharies die meeste totale sprekers het. Ge'ez bly belangrik as ’n liturgiese taal vir beide die [[Ethiopies-Ortodokse Tewahedo-kerk]] en die [[Eritrees-Ortodokse Tewahedo-kerk]] en vir die [[Beta Israel]]. Die meeste bewoners is [[Christen]]e (veral van die Ethiopies-Ortodokse Tewahedo-kerk en [[P'ent'ay]]), en die historiese Koninkryk Aksoem was een van die eerste state wat dié geloof aangeneem het. ’n Derde van die bewoners volg [[Islam]], veral [[Soenni]]. Die land het die oudste Moslemnedersetting in Afrika, by Negash. ’n Aansienlike bevolking [[Jode]], bekend as Beta Israel, het ook tot in die 1980's in Ethiopië gewoon.<ref>Weil, Shalva (2008) "Jews in Ethiopia", pp. 467–75 in ''Encyclopaedia of the Jewish Diaspora'', Vol. 2. M.A. Erlich (red.). Santa Barbara, VSA: ABC CLIO.</ref><ref>Weil, Shalva (2011) "Ethiopian Jews", pp. 165–66 in ''Cambridge Dictionary of Judaism and Jewish Culture''. Judith Baskin (red.). New York: Cambridge University Press.</ref> Die land is vol [[geografie]]se teenstrydighede, van die uitgestrekte en vrugbare weste met sy [[woud]]e en talle [[rivier]]e tot die wêreld se warmste nedersetting, Dallol in die noorde. Die [[Ethiopiese Hoogland]] is die grootste aaneenlopende [[bergreeks]] in Afrika, en die [[Sof Omar-grotte]] het een van die kontinent se langste grotte (15,1&nbsp;km). Ethiopië het ook die tweede grootste getal [[Unesco]]-[[wêrelderfenisgebied]]e in Afrika.<ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/&search=&searchSites=&search_by_country=&search_yearinscribed=&themes=&criteria_restrication=&media=&description=&order=region|title=UNESCO World Heritage Centre – World Heritage List|first=UNESCO World Heritage|last=Centre|website=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> In die 1970's en 1980's het Ethiopië burgerlike onrus en die [[Rooi Terreur (Ethiopië)|Rooi Terreur]]-suiwerings beleef, wat sy [[ekonomie]] geknou het. Die land het sedertdien herstel en het in 2010 die grootste ekonomie (volgens [[BBP]]) in [[Oos-Afrika]] gehad,<ref>{{cite web |url=http://nazret.com/blog/index.php/2010/02/06/ethiopia_surpasses_kenya_to_become_east_ |title=Ethiopia surpasses Kenya to become East Africa's Biggest Economy |publisher=Nazret.com |date=6 Februarie 2010 |access-date=2 Junie 2010 |archive-date=22 Desember 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101222182548/http://nazret.com/blog/index.php/2010/02/06/ethiopia_surpasses_kenya_to_become_east_ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=52&pr.y=2&sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=644&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= Ethiopia GDP purchasing power 2010: 86 billion]. [[Internasionale Monetêre Fonds]] (14 September 2006). Besoek op 3 Maart 2012.</ref> maar bly een van die wêreld se armste lande.<ref name=":32">{{Cite web |url= http://www.worldbank.org/en/topic/poverty/publication/ethiopia-poverty-assessment |title=Ethiopia Poverty Assessment| publisher =World Bank |access-date= 2018-12-17}}</ref> [[Armoede]], [[honger]]snood, [[korrupsie]], ’n swak infrastrutuur, min respek vir [[menseregte]] en beperkte toegang tot gesondheid en opvoeding staar die land in die gesig – net 49% is [[Geletterdheid|geletterd]].<ref>{{Cite web|url= https://www.africaw.com/major-problems-facing-ethiopia-today|title=Major problems facing Ethiopia today|website= Africaw}}</ref> ==Etimologie== Die [[Grieks]]e naam Αιθιοπία (''Aithiopia'', van Αιθίοψ ''Aithiops'', "Ethiopiër") kom van die woorde αἴθω (''aitho'', "ek brand") + ὤψ (''ops'', "gesig"). Volgens Liddell-Scott Jones se ''Greek-English Lexicon'' beteken dit as [[selfstandige naamwoord]] "gebrande gesig" en as [[byvoeglike naamwoord]] "rooibruin".<ref>{{cite encyclopedia|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%232329&redirect=true |contribution=Aithiops|first1=Henry George|last1=Liddell|first2=Robert|last2=Scott|title=A Greek-English Lexicon|publisher=Perseus|access-date=16 Maart 2009}}</ref> Die historikus [[Herodotos]] het die term gebruik vir dié dele van [[Afrika suid van die Sahara]] wat toe aan die "bewoonde wêreld" bekend was.<ref name=Herodotus1>Vir alle verwysings na Ethiopië in Herodotus, sien: [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/nebrowser?query=Perseus%3Atext%3A1999.01.0126&id=tgn%2C7000489 dié lys] by die Perseus Project.</ref> Die Griekse term kan ook ’n volksetimologie wees vir die [[Egipties]]e term ''athtiu-abu'', wat beteken "rowers van harte".<ref>Partridge, Eric. Origins: A Short Etymological Dictionary of the English Language, 4de uitg. 1966, p. 188.</ref> Dié Griekse naam is deur Amharies geleen as ኢትዮጵያ, ''ʾĪtyōṗṗyā''. In Grieks-[[Romeinse Ryk|Romeinse]] inskripsies was ''Aethiopia'' ’n spesifieke [[toponiem]] vir antieke [[Nubië]].<ref name="Hatke">{{cite book|last1=Hatke|first1=George|title=Aksum and Nubia: Warfare, Commerce, and Political Fictions in Ancient Northeast Africa|date=2013|publisher=NYU Press|isbn=978-0-8147-6066-6|pages=52–53|url=https://www.google.com/books?id=PA4UCgAAQBAJ&pg=PA52}}</ref> Die naam ''Aethiopia'' verskyn ook in baie vertalings van die [[Ou Testament]] met verwysing na Nubië. Na aanleiding van die [[Hellenistiese Griekeland|Hellenistiese]] en [[Bybel]]se tradisie lui die ''Monumentum Adulitanum'', ’n 3de-eeuse inskripsie uit die Koninkryk Aksoem, dat Aksoem se destydse heerser regeer het oor ’n streek wat in die weste begrens is deur die gebied Ethiopië en Sasu. Koning [[Ezana van Aksoem]] het Nubië die volgende eeu geannekseer en die Aksoemiete het die naam "Ethiopiërs" vir hulleself aanvaar. In die 15de-eeuse ''Boek van Aksum'', in Ge'ez, kom die naam "Ethiopië" van ’n legendariese individu met die naam Itijopp'is. Hy was ’n seun van [[Kus (seun van Gam)|Kus]], die seun van Gam, wat nie in die [[Bybel]] genoem word nie. Hy het glo die stad [[Aksoem]] gestig.<ref name="Agrvt">{{cite book|title=Africa Geoscience Review, Volume 10|date=2003|publisher=Rock View International|page=366|url=https://www.google.com/books?id=QWBPAQAAIAAJ|access-date=9 Augustus 2014}}</ref> Buite die land was Ethiopië eens bekend as '''Abessinië'''. Dié toponiem is afgelei van die gelatiniseerde vorm van die antieke ''Ḥabashat'', wat gebruik word in die Ge'ez-weergawe van die Ezana-inskripsie en in [[Arabies]] ''Ḥabasha'' is.<ref>{{cite book|last1=Schoff|first1=Wilfred Harvey|title=The Periplus of the Erythraean Sea: travel and trade in the Indian Ocean|date=1912|publisher=Longmans, Green, and Co.|page=62|url=https://archive.org/stream/periplusoferythr00schouoft#page/62/mode/2up|access-date=28 September 2016}}</ref> ==Geskiedenis== ===Voorgeskiedenis=== Verskeie belangrike vondste het Ethiopië en die omringende gebied laat uitstaan in [[paleontologie]]. Die oudste [[Hominidae|hominiede]] wat tot dusver in Ethiopië ontdek is, is die 4,2&nbsp;miljoen jaar oue ''[[Ardipithecus|Ardipithecus ramidus]]'' (Ardi), wat in 1994 deur Tim D. White gevind is.<ref name="OldestHuman">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2009/TECH/science/10/01/oldest.human.skeleton/index.html|title=Oldest human skeleton offers new clues to evolution|last=Ansari|first=Azadeh|date=7 Oktober 2009|access-date=2 Maart 2011|newspaper=CNN.com/technology}}</ref> Die bekendste hominied wat ontdek is, is ''[[Australopithecus afarensis]]'' ([[Lucy]]). Die spesimen is plaaslik as "Dinkinesh" bekend en is in 1974 in die [[Awashrivier|Awashvallei]] van Ethiopië se Afarstreek ontdek deur Donald Johanson. Dit is een van die volledigste en bes bewaarde [[fossiel]]e van ''[[Australopithecus]]'' wat nog ontdek is. Lucy se wetenskaplike naam verwys na die streek waar die ontdekking gedoen is. Die hominied het na raming 3,2&nbsp;miljoen jaar gelede gelewe.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/sn/prehistoric_life/human/human_evolution/mother_of_man1.shtml|title=Mother of man – 3.2&nbsp;million years ago|publisher=Bbc.co.uk|access-date=16 Maart 2009}}</ref><ref name="Dinkinesh">{{cite book|title=Lucy's Legacy: The Quest for Human Origins|last2=Wong|first2=Kate|date=2010|publisher=Crown Publishing Group|isbn=978-0-307-39640-2|pages=8–9|last1=Johanson|first1=Donald C.}}</ref><ref name="iho1">{{cite web|url=https://iho.asu.edu/about/lucys-story|title=Institute of Human Origins: Lucy's Story|date=15 Junie 2016|access-date=23 Maart 2017|archive-date=12 Maart 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150312130802/https://iho.asu.edu/about/lucys-story|url-status=dead}}</ref> [[Beeld:Homo Sapiens Idaltu.JPG|thumb|220px|links|’n Skedel van ''[[Homo sapiens idaltu]]''.]] Ethiopië word ook beskou as een van die eerste plekke waar die [[Mens|anatomies moderne mens]], ''[[Homo sapiens]]'', gewoon het. Die oudste van dié plaaslike fossiele vondste, die [[Omo-oorblyfsels]], is in die suidwestelike Omo Kibish-gebied opgegrawe en dateer uit die Middel-[[Paleolitikum]] van sowat 200 000 jaar gelede.<ref name=Mcdougall2005>{{Cite journal| first1 = I.| last2 = Brown| last3 = Fleagle | first2 = H. | first3 = G. | journal = Nature | volume = 433| last1 = Mcdougall | title = Stratigraphic placement and age of modern humans from Kibish, Ethiopia| url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2005-02-17_433_7027/page/733| issue = 7027 | pages = 733–36 | date=Feb 2005 | pmid = 15716951 | doi = 10.1038/nature03258|bibcode = 2005Natur.433..733M | s2cid = 1454595}}</ref> Verder is skelette van ''[[Homo sapiens idaltu]]'' op ’n terrein in die Middel-Awashvallei ontdek. Hulle is sowat 160&nbsp;000 jaar oud en kan dele wees van ’n uitgestorwe subspesie van ''Homo sapiens'', of die onmiddellike voorouers van die anatomies moderne mens.<ref>{{Cite journal | doi = 10.1038/nature01669| title = Pleistocene Homo sapiens from Middle Awash, Ethiopia| url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-06-12_423_6941/page/742| journal = Nature| volume = 423| issue = 6941| pages = 742–47| year = 2003| last1 = White | first1 = T.D. | last2 = Asfaw | first2 = B. | last3 = Degusta | first3 = D. | last4 = Gilbert | first4 = H. | last5 = Richards | first5 = G.D. | last6 = Suwa | first6 = G. | last7 = Clark Howell | first7 = F. | pmid=12802332|bibcode = 2003Natur.423..742W | s2cid = 4432091}}</ref> Fossiele van [[argaïese mense]] wat in [[Marokko]] opgegrawe is, is sedertdien gedateer as uit ’n vroeëre tydperk, sowat 300&nbsp;000 jaar gelede,<ref>{{cite journal|last=Callaway|first=Ewan|title=Oldest ''Homo sapiens'' fossil claim rewrites our species' history|url=http://www.nature.com/news/oldest-homo-sapiens-fossil-claim-rewrites-our-species-history-1.22114|date=7 Junie 2017|journal=Nature|doi=10.1038/nature.2017.22114|access-date=5 Julie 2017}}</ref> terwyl Omo-Kibish I (Omo I) van Suid-Ethiopië sover bekend die oudste anatomies moderne menslike skelet is (196&nbsp;000 jaar).<ref>{{Cite journal|last1=Hammond|first1=Ashley S.|last2=Royer|first2=Danielle F.|last3=Fleagle|first3=John G.|date=Jul 2017|title=The Omo-Kibish I pelvis|journal=Journal of Human Evolution|volume=108|pages=199–219|doi=10.1016/j.jhevol.2017.04.004|issn=1095-8606|pmid=28552208}}</ref> Volgens linguiste het die eerste [[Afro-Asiatiese tale|Afro-Asiaties]]sprekende bevolkings tydens die [[Neolitikum]] in die streek aangekom uit hulle vermeende oorspronklike vaderland in die [[Nyl]]vallei<ref name="Zarins"/> of die [[Nabye Ooste]].<ref name="Aane">{{Cite journal | doi = 10.1126/science.1078208 | last1 = Diamond | first1 = J. | last2 = Bellwood | first2 = P. | title = Farmers and Their Languages: The First Expansions | journal = Science | volume = 300 | issue = 5619 | pages = 597–603 | year = 2003 |jstor=3834351 | pmid = 12714734|bibcode = 2003Sci...300..597D | url = http://faculty.bennington.edu/%7Ekwoods/classes/enviro-hist/diamond%20agriculture%20and%20language.pdf | type = Submitted manuscript | citeseerx = 10.1.1.1013.4523 | s2cid = 13350469 }}</ref> Ander geleerdes glo die Afro-Asiatiese familie het in die Horing van Afrika ontstaan en dat die sprekers later van daar af versprei het.<ref name="Blench143144">{{cite book|last1=Blench|first1=R.|title=Archaeology, Language, and the African Past|date=2006|publisher=Rowman Altamira|isbn=978-0-7591-0466-2|pages=143–44|url=https://www.google.com/books?id=esFy3Po57A8C}}</ref> In 2019 het [[Argeologie|argeoloë]] ’n 30&nbsp;000 jaar oue rotsskuiling uit die Middel-[[Steentydperk]] by Fincha Habera in die Baleberge van Ethiopië ontdek – op ’n hoogte van 3&nbsp;469 meter bo die [[seevlak]]. Op hierdie hoogte is mense aan beide hipoksie (’n gebrek aan suurstof) en ekstreme weer blootgestel. Volgens ’n studie wat in die tydskrif ''Nature'' gepubliseer is, is dit ’n bewys van die vroegste permanente menslike woonplek op groot hoogtes wat nog ontdek is. Duisende [[Been|dierebene]], honderde stukke steengereedskap en antieke vuurmaakplekke is ontdek, asook bewyse van ’n dieet van [[Spalacidae|reusetandmolle]].<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2019/08/08/science/humans-high-altitude-ethiopia.html|title=In the Ethiopian Mountains, Ancient Humans Were Living the High Life|last=Zimmer|first=Carl|date=8 Augustus 2019|work=The New York Times|access-date=16 Augustus 2019|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.smithsonianmag.com/smart-news/found-earliest-evidence-high-altitude-home-humans-180972878/|title=Archaeologists Uncover Evidence of an Ancient High-Altitude Human Dwelling|last=Katz|first=Brigit|website=Smithsonian|language=en|access-date=16 Augustus 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://arstechnica.com/science/2019/08/ethiopia-provides-the-earliest-evidence-of-people-living-at-altitude/|title=The first people to live at high elevations snacked on giant mole rats|last=Smith|first=Kiona N.|date=9 Augustus 2019|website=Ars Technica|language=en-us|access-date=16 Augustus 2019}}</ref> Bewyse van die vroegste bekende projektiele met klippunte (’n tipiese wapen van ''Homo sapiens'') is in 2013 op die Ethiopiese terrein Gademotta ontdek. Dit is sowat 279&nbsp;000 jaar oud.<ref name="SahlePLOS1">{{Cite journal |last1=Sahle |first1=Y. |last2=Hutchings |first2=W. K. |last3=Braun |first3=D. R. |last4=Sealy |first4=J. C. |last5=Morgan |first5=L. E. |last6=Negash |first6=A. |last7=Atnafu |first7=B. |editor1-last=Petraglia |editor1-first=Michael D |title=Earliest Stone-Tipped Projectiles from the Ethiopian Rift Date to >279,000 Years Ago |doi=10.1371/journal.pone.0078092 |journal=PLOS ONE |volume=8 |issue=11 |pages=e78092 |year=2013 |pmid=24236011 |pmc=3827237 |bibcode=2013PLoSO...878092S }}</ref> In 2019 is nog bewyse van komplekse projektielwapens uit die Middel-Steentydperk by Aduma, ook in Ethiopië, ontdek wat sowat 80&nbsp;000 tot 100&nbsp;000 jaar oud is. Die punte was waarskynlik deel van pyle wat deur spieswerpers afgevuur is.<ref name="Sahle">{{Cite journal|title=Assessment of complex projectiles in the early Late Pleistocene at Aduma, Ethiopia|journal=PLOS ONE|volume=14|issue=5|pages=e0216716|year=2018|doi = 10.1371/journal.pone.0216716|pmid=31071181|pmc=6508696|vauthors=Sahle Y, Brooks AS}}</ref> ===Oudheid=== [[Beeld:ET Axum asv2018-01 img37 Stelae Park.jpg|thumb|180px|Die Obelisk van Aksoem.]] Omstreeks die 8ste eeu&nbsp;v.C. is ’n koninkryk met die naam [[Dʿmt]] in [[Tigray-provinsie|Tigray]] en [[Eritrea]] gestig. Die hoofstad was Jeha in Noord-Ethiopië. Die meeste historici dink dié beskawing was inheems Ethiopies, hoewel vroeër vermoed is dit was onder [[Sabeërs|Sabese]] invloed vanweë laasgenoemde se heerskappy oor die [[Rooisee]].<ref name="Munro-Hay57"/> Ander geleerdes beskou Dʿmt as die resultaat van ’n vereniging van Afro-Asiatiessprekende kulture van die Koesjitiese en die Semitiese tak; naamlik plaaslike [[Agau-volk]]e en [[Sabeërs]] van Suid-Arabië. [[Ge'ez]], die antieke Semitiese taal van Ethiopië, het egter vermoedelik onafhanklik ontwikkel van [[Sabees]], een van die Suid-Semitiese tale. Reeds omstreeks 2000&nbsp;v.C. het ander Semitiessprekendes in Ethiopië en Eritrea gewoon waar Ge'ez ontwikkel het.<ref>Tamrat, Taddesse (1972) ''Church and State in Ethiopia: 1270–1527''. Londen: Oxford University Press, pp. 5–13.</ref><ref>Uhlig, Siegbert (red.) (2005) ''Encyclopaedia Aethiopica'', "Ge'ez". Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, p. 732.</ref> Daar word nou vermoed die Sabese invloed was klein en beperk tot ’n paar plekke, en dat dit ná ’n paar dekades of ’n eeu verdwyn het. Dit kon ’n handels- of militêre kolonie gewees het in ’n alliansie met die Ethiopiese beskawing van Dʿmt of ’n ander proto-Aksoemitiese staat.<ref name="Munro-Hay57"/> [[Beeld:KingEndybisEthiopia227-235CE.jpg|thumb|220px|links|Muntstukke van koning Endubis van Aksoem, 227-'35, in die [[Britse Museum]]. Die inskripsie in antieke Grieks lui: "ΑΧΩΜΙΤΩ ΒΑΣΙΛΕΥΣ" ("KONING VAN AKSOEM") en "ΕΝΔΥΒΙΣ ΒΑΣΙΛΕΥΣ" ("KONING ENDUBIS"). Grieks was teen dié tyd die [[lingua franca]] en die konings het dit op muntstukke aangebring om buitelandse handel te vereenvoudig.]] Ná die val van Dʿmt in die 4de eeu&nbsp;v.C. is die Ethiopiese plato oorheers deur kleiner opvolgerkoninkryke. In die eerste eeu&nbsp;n.C. het die [[Koninkryk Aksoem]] ontstaan in wat nou Tigray en Eritrea is. Volgens die [[Middeleeuse]] ''Boek van Aksoem'' is die koninkryk se eerste hoofstad, Mazaber, gebou deur Itijopp'is, seun van die Bybelse Kus.<ref name="Agrvt"/> Aksoem het later sy heerskappy uitgebrei na [[Jemen]] aan die ander kant van die Rooisee.<ref>{{cite book |first=David W. |last=Phillipson |title=Ancient Ethiopia. Aksum: Its Antecedents and Successors |publisher=The British Museum Press |year=1998 |pages=7, 48–50 |isbn=978-0-7141-2763-7}}</ref> Die Persiese profeet [[Mani]] noem Aksoem in die 3de eeu saam met [[Rome]], [[Persië]] en [[China]] as die vier groot magte van dié tydperk.<ref>[[#Munro-Hay|Munro-Hay]], p. 13</ref> Omstreeks 316&nbsp;n.C. het die twee broers Frumentius en Edesius van [[Tirus]] hulle oom op ’n reis na Ethiopië vergesel. Toe die skip aan die Rooiseehawe vasmeer, het die plaaslike mense al die reisigers buiten die broers doodgemaak. Die twee is as [[Slaaf|slawe]] na die koninklike hof geneem. Hulle het vertrouensposisies by die monarg gekry en het lede van die hof tot die [[Christendom]] bekeer. Frumentius het die eerste biskop van Aksoem geword.<ref name="isbn0-313-32273-2">{{cite book |author=Adejumobi, Saheed A. |title=The history of Ethiopia |publisher=Greenwood Press |location=Westport, CN |year=2007 |page=171 |isbn=978-0-313-32273-0|url= https://books.google.com/books?id=3Un6_LGIEyQC&pg=PA171}}</ref> ’n Muntstuk uit 324 wys Ethiopië was die eerste land naas [[Armenië]] (in 301) wat die Christelike geloof aangeneem het, hoewel dit aanvanklik net tot hofkringe beperk was. Die verswakkende Koninkryk Aksoem het in die 9de eeu tot ’n einde gekom toe [[Goedit]] die dinastie se laaste koning verslaan. Koningin Goedit, wat 40 jaar lank regeer het, wou die Christelike geloof afskaf deur kerke af te brand en Christene van die Ortodokse Tewahedo-kerk te laat kruisig; die kerk is in dié tyd as die staatsgodsdiens beskou. Sy het ook ’n groot deel van die nalatenskap van die Koninkryk Aksoem vernietig. Haar bewind het eindelik in 912 tot ’n einde gekom nadat sy deur die [[Zagwe-dinastie]] verslaan is.<ref>{{Cite book|title=Tegelachen|last=Haile Mariam|first=Mengistu|publisher=corneal Mengistu Haile Mariam|year=2004|location=Ethiopia|pages=16–21}}</ref> ===Middeleeue=== [[Beeld:Cristofano_dell’Altissimo,_Portrait_of_Lebnä-Dengel._c._1552-1568.jpg|thumb|180px|[[Dawid II van Ethiopië|Dawid II]], keiser van Ethiopië van 1507 tot 1540 en lid van die [[Salomoniese Dinastie]].]] Die Zagwe-dinastie het tussen die 12de en 13de eeu oor groot dele van die hedendaagse Ethiopië en Eritrea regeer. Die dinastie se naam kom van die [[Koesjitiese tale|Koesjitiessprekende]] [[Agau-volk]] van Noord-Ethiopië. Die bewind van die Zagwe-dinastie is deur [[Jekoeno Amlak]] beëindig.<ref>{{cite book|author1=Greville Stewart Parker Freeman-Grenville |author2=Stuart Christopher Munro-Hay|title=Islam: An Illustrated History|date=2006|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1-4411-6533-6|pages=177–78|url=https://www.google.com/books?id=3fKoAwAAQBAJ&pg=PA177}}</ref> Van 1270 tot met die ''[[Zemene Mesafint]]'' (Era van Prinse) het die [[Salomoniese Dinastie]] oor die [[Keiserryk Ethiopië]] regeer.<ref>A.K. Irvine, "Review: The Different Collections of Nägś Hymns in Ethiopic Literature and Their Contributions." ''Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London''. School of Oriental and African Studies, 1985.</ref> In die vroeë 15de eeu wou Ethiopië diplomatieke kontak met [[Europa]] maak, vir die eerste keer sedert die Koninkryk Aksoem. ’n Brief van [[Hendrik IV van Engeland]] aan die keiser van Abessinië het bewaar gebly.<ref>Mortimer, Ian (2007) ''The Fears of Henry IV'', p. 111. {{ISBN|1-84413-529-2}}</ref> In 1428 het [[Isak I van Ethiopië|Isak I]] twee gesante na Alfonso V van Aragon gestuur. Dié het self twee gesante gestuur, maar hulle het nie weer na Aragon teruggekeer nie.<ref>[[#Beshah|Beshah]], pp. 13–14.</ref> Die eerste aaneenlopende betrekkinge met ’n Europese land het in 1508 met [[Portugal]] begin; dit was tydens die bewind van [[Dawid II van Ethiopië|Dawid II]] (Lebna Dengel), wat pas die troon van sy pa geërf het.<ref>[[#Beshah|Beshah]], p. 25.</ref> In 1487 het koning Johannes II van Portugal gesante na die ooste gestuur.<ref>{{Cite book|date=5 November 2004|title=A History of Portuguese Overseas Expansion 1400–1668|url=https://books.google.com/books?id=HDODAgAAQBAJ|isbn=9781134553044|last1=Newitt|first1=Malyn}}</ref> ===''Zemene Mesafint''=== Tussen 1769 en 1855 het Ethiopië ’n tydperk van isolasie beleef wat die ''Zemene Mesafint'', of "Era van Prinse", genoem word. Die keisers het skynhoofde geword wat deur streeksadellikes soos [[Ras (titel)|''Ras'']] [[Mikael Sehoel]] van Tigray beheer is. Net voor die ''Zemene Mesafint'' het keiser [[Joas I van Ethiopië|Joas I]] die taal [[Oromo]] aan die hof ingestel in die plek van [[Amharies]].<ref>{{cite book|author=Pankhurst, Richard|title=The Ethiopian Royal Chronicles|location=London|publisher=Oxford University Press|year=1967|pages=139–143}}</ref><ref>{{cite web|url=http://gargaaraoromopc.org/OPC_Program.aspx |title=Political Program of the Oromo People's Congress (OPC) |publisher=Gargaaraoromopc.org |date=23 April 1996 |access-date=16 Maart 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090307213227/http://gargaaraoromopc.org/OPC_Program.aspx |archive-date=7 Maart 2009 }}</ref> [[File:Téwodros_II_-_2.jpg|thumb|180px|Keiser [[Tewodros II]] van Ethiopië.]] Ethiopië se isolasie het geëindig ná ’n Britse sending om ’n verbondskap met Ethiopië te sluit, maar dit was eers in 1855 dat die Amhara-koninkryke van Noord-Ethiopië (Gondar, Gojam en Shoa) vir ’n kort rukkie verenig is nadat die mag van die keiser onder [[Tewodros II]] herstel is. Tewodros het die land gemoderniseer en die mag onder die keiser gesentraliseer. Ethiopië het weer aan wêreldsake deelgeneem.<ref>{{Cite book|chapter-url=https://oxfordre.com/africanhistory/view/10.1093/acrefore/9780190277734.001.0001/acrefore-9780190277734-e-279|chapter=Ethiopia in the Nineteenth Century|last=Tibebu|first=Teshale|date=June 2018|title=Oxford Research Encyclopedia of African History|doi=10.1093/acrefore/9780190277734.013.279|isbn=9780190277734}}</ref> Tewodros het ook ’n proses van konsolidasie en staatsbou begin wat onder sy opvolgers voortgesit is. In dié proses is die mag van streekshoofde verminder, die ryk se administrasie gerestruktureer en ’n professionele weermag op die been gebring. Dié veranderings het die basis gevorm vir die doeltreffende [[soewereiniteit]] en territoriale integriteit van Ethiopië.<ref>{{cite book |last1=Keller |first1=Edmond J. |editor1-last=Laremont |editor1-first=Ricardo René |title=Borders, Nationalism, and the African State |date=2005 |publisher=Lynne Rienner Publishers |isbn=9781588263407 |pages=89–92 |url=https://www.sscnet.ucla.edu/polisci/faculty/keller/papers/SelectedPub/EthiopiaState.pdf |chapter=Making and Remaking State and Nation in Ethiopia |access-date=18 Junie 2021 |archive-date= 3 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240403153053/https://www.sscnet.ucla.edu/polisci/faculty/keller/papers/SelectedPub/EthiopiaState.pdf |url-status=dead }}</ref> Daar was egter verskeie rebellies teen Tewodros. Noordelike Oromo-militante, Tigray-rebellies en konstante invalle deur die [[Ottomaanse Ryk]] en [[Egipte]] naby die Rooisee het Tewodros II se mag verswak en ’n einde aan sy bewind gebring. Hy het in 1868 [[selfmoord]] gepleeg tydens sy laaste veldslag, by Magdala, teen die Britse ekspedisie in Abessinië. ===Van Menelik II tot Adoea (1889-1913)=== [[Beeld:Menelik campaign map 1 3.jpg|links|thumb|220px|Gebiede wat van 1879 tot 1889 deur Ethiopië verower is.]] Ethiopië in rofweg sy huidige vorm het begin tydens die bewind van [[Menelik II]], wat van 1889 tot met sy dood in 1913 keiser was. Uit sy basis in die sentrale provinsie [[Shewa]] het Menelik streke in die suide, ooste en weste geannekseer<ref name="ReferenceA"/> – streke wat deur die Oromo, Sidama, Gurage, Welayta en ander volke bewoon is.<ref name=igg/> Van dié streke was nooit tevore deur Ethiopië beset nie, maar ander wel.<ref>{{cite journal |title=Great Britain and Ethiopia 1897–1910: Competition for Empire |author=Keefer, Edward C. |journal=International Journal of African Studies |volume=6 |issue=3 |pages=468–74 |year=1973 |jstor=216612 |doi=10.2307/216612}}</ref> Tydens die verowering van die Oromo het die Ethiopiese weermag groot gruweldade teen die Oromo-bevolking gepleeg, insluitende massaverminkings en -moorde en grootskaalse slawerny.<ref name="ReferenceD">Conquest, Tyranny, and Ethnocide against the Oromo: A Historical Assessment of Human Rights Conditions in Ethiopia, ca. 1880s–2002 by Mohammed Hassen, Northeast African Studies Volume 9, Number 3, 2002 (New Series)</ref><ref>Genocidal violence in the making of nation and state in Ethiopia by Mekuria Bulcha, African Sociological Review</ref> Sommige raam dat miljoene mense tydens die verowering dood is.<ref>A.K. Bulatovich Ethiopia Through Russian Eyes: Country in Transition, 1896–1898, vertaal deur Richard Seltzer, 2000</ref><ref name="ReferenceD"/><ref name="ReferenceE">Power and Powerlessness in Contemporary Ethiopia by Alemayehu Kumsa, Charles University in Prague</ref> Grootskaalse misdade is ook teen die Dizi-volk en die mense van die Koninkryk Kaficho gepleeg.<ref>Haberland, "Amharic Manuscript", pp. 241f</ref> Menelik se veldtog teen die Oromo was grootliks uit weerwraak vir eeue van Oromo-[[ekspansionisme]] en die ''Zemene Mesafint'', toe ’n reeks feodale Oromo-heersers die hooglanders oorheers het.<ref name="Kanno">{{cite book|last=Martial (de Salviac, père.)|first=Ayalew Kanno|title=An Ancient People in the State of Menelik: The Oromo (said to be of Gallic Origin) Great African Nation|year=2005|publisher=Ayalew Kanno|isbn=978-1-59975-189-4|page=8|url=https://books.google.com/books?id=pZpyAAAAMAAJ}}</ref> Menelik II het tydens sy bewind ook paaie, elektrisiteit en opvoeding verbeter; ’n sentrale belastingstelsel ontwikkel; en die stad [[Addis Abeba]] gestig en laat bou. Dit het in 1881 die hoofstad van die Shewa-provinsie geword. Nadat Menelik die troon in 1889 bestyg het, het dit die nuwe hoofstad van Abessinië geword. Menelik II word danksy sy leierskap in baie kringe as ’n held beskou. Hy het die Verdrag van Wichale met [[Italië]] in Mei 1889 onderteken waarkragtens Italië Ethiopië se soewereiniteit sou erken, solank Italië ’n gebied noord van Ethiopië (nou deel van Eritrea) kon beheer. In ruil daarvoor sou Italië Menelik van wapens voorsien en hom as keiser steun. Voordat die verdrag deur die Italiaanse regering bekragtig is, het Italië sy grondgebied probeer uitbrei. Dit het gelei tot die [[Slag van Adoea]] op 1 Maart 1896 waarin Italië se koloniale magte deur Ethiopië verslaan is.<ref name=igg>International Crisis Group, "Ethnic Federalism and its Discontents". Issue 153 of ''ICG Africa'' report (4 September 2009) p. 2</ref><ref>Negash, Tekeste. [https://books.google.com/books?id=txsoS39UplMC Eritrea and Ethiopia : The Federal Experience]. Uppsala, Swede: Nordiska Afrikainstitutet (2005) {{ISBN|1-56000-992-6}} pp. 13–14</ref> ===Haile Selassie (1916-1974) en Italiaans-Ethiopië=== [[Beeld:Addis Ababa-8e00855u.jpg|thumb|[[Haile Selassie]] in sy paleis se studeerkamer.]] Die vroeë 20ste eeu is gekenmerk deur die bewind van keiser [[Haile Selassie]] (''[[Ras (titel)|Ras]]'' Tafari). Haile Selassie se ouers het etniese bande met drie van Ethiopië se Afro-Asiatiessprekende bevolkings gehad: die Oromo en Amhare, die land se grootste twee etniese groepe, en die Gurage. Hy het aan die bewind gekom nadat [[Lidj Josua van Ethiopië|''Lidj'' Josua]] afgesit is en het onderneem om ’n landwye moderniseringsveldtog te onderneem vanaf 1916, toe hy ’n ''Ras'' en ’n regent (''Inderase'') vir die regerende keiserin, [[Zauditu]], en die [[de facto]]-heerser van die Keiserryk Ethiopië word. Met Zauditu se dood op 2 November 1930 het hy keiser geword.<ref>{{Cite web|url=https://www.merit.unu.edu/publications/publications-search/|title=U.S. and Soviet Foreign Aid during the Cold War – A Case Study of Ethiopia|last=Broich|first=Tobias|date=2017|website=The United Nations University – Maastricht Economic and Social Research Institute on Innovation and Technology (UNU-MERIT)|access-date=18 Junie 2021|archive-date=15 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915183529/http://www.merit.unu.edu/publications/publications-search/|url-status=dead}}</ref> In 1931 het Haile Selassie aan Ethiopië sy eerste [[grondwet]] gegee, in navolging van keiserlike [[Japan]] se 1890-grondwet, waardeur die [[Sentraal-Europa|Sentraal-Europese]] model van ’n unitêre en homogene etnolinguistiese nasiestaat vir die keiserryk aanvaar is.<ref>Asnake Kefale, Tomasz Kamusella en Christopher Van der Beken. 2021. ''Eurasian Empires as Blueprints for Ethiopia: From Ethnolinguistic Nation-State to Multiethnic Federation''. Londen: Routledge, pp 23-34.</ref> Ethiopië se onafhanklikheid is onderbreek deur die Tweede Italiaans-Ethiopiese Oorlog, wat begin het toe die land vroeg in Oktober 1935 deur fascistiese Italië binnegeval en van 1936 tot 1941 [[Italiaans-Oos-Afrika|deur Italië beset is]].<ref>Clapham, Christopher (2005) "Ḫaylä Śəllase" in Siegbert von Uhlig, red., ''Encyclopaedia Aethiopica: D-Ha''. Wiesbaden:Harrassowitz Verlag. pp. 1062–63.</ref> In 1935 het Haile Selassie ’n beroep op die [[Volkebond]] gedoen en ’n toespraak gelewer wat hom ’n wêreldwye figuur gemaak het, asook 1935 se ''Time''-[[Time se Persoon van die Jaar|persoon van die jaar]].<ref>{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,755559-1,00.html|title=Man of the Year|date=6 Januarie 1936|magazine=TIME|access-date=16 Maart 2009|archive-date=30 Julie 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090730014234/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,755559-1,00.html|url-status=dead}}</ref> Haile Selassie het na [[Engeland]] in ballingskap gevlug. Mussolini het die land tot Italiaans-Ethiopië verklaar en die Italiaanse koning Vittorio Emanuele III het die keiserlike titel opgeëis.<ref>Leggere la storia, Dai Nazionalismi alla Seconda Guerra Mondiale. Editore: Einaudi Scuola; Autori: Manzoni Occhipinti Cereda Innocenti; pp. 302–03 La politica coloniale : La proclamazione dell'impero.</ref> In 1937 het die Italiaanse slagting van [[Yekatit 12]] plaasgevind, waartydens tot 30&nbsp;000 Ethiopiese burgerlikes vermoor en talle ander in hegtenis geneem is.<ref name=":02">{{Cite book|last=Campbell|first=Ian|title=The Addis Ababa Massacre: Italy's National Shame|year=2017|isbn=978-1-84904-692-3|location=London|oclc=999629248}}</ref><ref>{{Cite book|last=Barker|first=A. J.|title=The Civilising Mission: The Italo-Ethiopian War 1935–6|publisher=Cassell|year=1968|isbn=978-0-304-93201-6|location=London|pages=292–293}}</ref><ref>{{Cite book|last=Martel|first=Gordon|title=The origins of the Second World War reconsidered : A.J.P. Taylor and the Historians|publisher=Routledge|year=1999|isbn=0-203-01024-8|edition=2nd|location=London|pages=188|oclc=252806536}}</ref> Die slagting was uit weerwraak vir die poging tot ’n sluipmoord op [[Rodolfo Graziani]], die onderkoning van [[Italiaans-Oos-Afrika]].<ref>{{Cite web|last=David|first=Forgacs|date=September 2016|title=Italian Massacres in Occupied Ethiopia|url=https://arb.crasc.dz/index.php/fr/37-volume-12-n%C2%B0-02-septembre-2016/313-italian-massacres-in-occupied-ethiopia1|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171202132955/http://arb.crasc.dz/index.php/fr/37-volume-12-n%C2%B0-02-septembre-2016/313-italian-massacres-in-occupied-ethiopia1|archive-date=2 Desember 2017|website=Revue Africaine des Livres – Centre de Recherche en Antropologie Sociale et Culturelle}}</ref> Die gebruik van chemiese wapens deur Italië, ’n oorlogsmisdaad, was algemeen tydens die inval en die besetting van Ethiopië.<ref>Sbacchi A. (2005) Poison Gas and Atrocities in the Italo-Ethiopian War (1935–1936). In: Ben-Ghiat R., Fuller M. (eds) Italian Colonialism. Italian and Italian American Studies. Palgrave Macmillan, New York. https://doi.org/10.1007/978-1-4039-8158-5_5</ref> [[Beeld:RAS Abissini Pd-italy-005.jpg|thumb|220px|links|''Ras'' Seyoum Mengesha, ''Ras'' Getachew Abate en ''Ras'' Kebede Gubret by [[Benito Mussolini]] op 6 Februarie 1937 in [[Rome]], Italië, na die Italiaanse besetting van Ethiopië.]] Die Italianers het tydens hulle besetting die Ethiopiese infrastruktuur verbeter. Hulle het die sogenaamde "Keiserlike Weg" tussen Addis Abeba en Massaua gebou.<ref>{{Cite web |url=http://media.tecnici.it/file/novecento/autocamionale_assab_addis-abeba.pdf |title=1940 Article on the special road Addis Ababa-Assab and map (in Italiaans) |access-date=14 Oktober 2019 |archive-date=2 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402195204/http://media.tecnici.it/file/novecento/autocamionale_assab_addis-abeba.pdf |url-status=dead }}</ref> Spoorlyne van meer as 900&nbsp;km, damme en hidroëlektriese aanlegte is gebou, en baie openbare en privaat maatskappye is gestig. Die Italiaanse regering het ook die eeue oue praktyk slawerny in die land afgeskaf.<ref name="Accessed 15 May 2008">Shivley, K. "Addis Ababa, Ethiopia" [http://www.macalester.edu/courses/geog61/kshively/index.html Macalester.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170211101151/https://www.macalester.edu/courses/geog61/kshively/index.html |date=11 Februarie 2017 }}. Besoek op 15 Mei 2008.</ref> Nadat Italië die [[Tweede Wêreldoorlog]] betree het, het die [[Britse Ryk]] magte en weerstandsoldate gestuur om Ethiopië se soewereiniteit in 1941 te herstel. ’n Italiaanse guerrillaoorlog het tot in 1943 geduur. Dit is gevolg deur Brittanje se erkenning van Ethiopië se volle soewereiniteit, sonder enige voordele vir Brittanje, toe die Anglo-Ethiopiese Ooreenkoms in Desember 1944 onderteken is.<ref>Clapham, "Ḫaylä Śəllase", ''Encyclopaedia Aethiopica'', p. 1063.</ref> Kragtens die vredesooreenkoms van 1947 het Italië ook die soewereiniteit en onafhanklikheid van Ethiopië erken. Op 26 Augustus 1942 het Haile Selassie ’n proklamasie uitgevaardig waarkragtens slawerny finaal afgeskaf is.<ref>Hinks, Peter P.; McKivigan, John R. and Williams, R. Owen (2007). ''[https://books.google.com/books?id=_SeZrcBqt-YC Encyclopedia of Antislavery and Abolition]'', Greenwood Publishing Group, p. 248. {{ISBN|0-313-33143-X}}.</ref> Ethiopië het in die vroeë 20ste eeu tussen 2&nbsp;miljoen en 4&nbsp;miljoen slawe gehad, uit ’n totale bevolking van sowat 11&nbsp;miljoen.{{sfn|Campbell|Miers|Miller|2007|p=219}} In 1952 het Haile Selassie ’n federasie met Eritrea georkestreer. Hy het dit in 1962 afgeskaf en Eritrea geannekseer, ’n stap wat tot die Eritrese Onafhanklikheidsoorlog gelei het. Haile Selassie het ’n leidende rol gespeel in die stigting van die [[Organisasie vir Afrika-eenheid]] (OAE) in 1963.<ref>{{Cite web|url=https://blackpast.org/1963-haile-selassie-towards-african-unity|title=(1963) Haile Selassie, "Towards African Unity"|date=7 Augustus 2009|website=BlackPast.org}}</ref> Haile Selassie het ongewild geraak in Ethiopië ná die wêreldwye oliekrisis van 1973. Dit het ’n skerp styging in brandstofpryse op 13 Februarie 1974 veroorsaak, asook voedseltekorte, onsekerheid oor die opvolging, grensoorloë en ontevredenheid onder die middelklas weens modernisering.<ref name="Black Book">''[[The Black Book of Communism]]'', pp. 687–95</ref> Taxidrywers en onderwysers het op 18 Februarie 1974 begin staak oor die hoë brandstofpryse, en studente en werkers in Addis Abeba het op 20 Februarie 1974 teen die regering begin betoog.<ref>Valdes Vivo, p. 115.</ref> Die kabinet van Akilou Habte Wolde is omvergewerp en ’n nuwe regering is gevorm met Endelkachew Makonnen as premier.<ref>Valdes Vivo, p. 21.</ref> ===Die Dergtydperk (1974-1991)=== [[Beeld:EPRP.jpg|thumb|180px|Die Ethiopiese Rewolusionêre Volksparty het tydens die [[Rooi Terreur (Ethiopië)|Rooi Terreur]] met die [[Derg]] gebots.]] Haile Selassie se bewind het op 12 September 1974 geëindig toe hy van die troon gesit is deur die [[Derg]], ’n nie-ideologiese komitee wat bestaan het uit militêre en polisie-offisiere onder leiding van Aman Andom.<ref>{{Cite news|last=Reuters|date=1974-09-13|title=REMOVAL IS QUIET|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1974/09/13/archives/removal-is-quiet.html|access-date=2021-06-17|issn=0362-4331}}</ref> Ná die teregstelling van 60 voormalige regerings- en militêre amptenare, insluitende Andom, in November 1974<ref>{{Cite news|last=Reuters|date=1974-11-24|title=Ethiopia Executes 60 Former Officials, Including 2 Premiers and Military Chief|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1974/11/24/archives/ethiopia-executes-60-former-officials-including-2-premiers-and.html|access-date=2021-06-17|issn=0362-4331}}</ref> het die nuwe Voorlopige Militêre Administratiewe Raad onder generaal Tafari Benti die monargie in Maart 1975 afgeskaf en Ethiopië as ’n [[Marxisme|Marxisties]]-[[Leninisme|Leninistiese]] eenpartystaat gevestig met die raad as die voorste party in ’n voorlopige regering.<ref>{{Cite news|date=1975-03-22|title=Ethiopia's Military Government Abolishes Monarchy and Titles|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1975/03/22/archives/ethiopias-military-government-abolishes-monarchy-and-titles.html|access-date=2021-06-17|issn=0362-4331}}</ref> Die afskaffing van [[feodalisme]], groter [[geletterdheid]], nasionalisasie en groot grondhervormings, insluitende hervestiging vanaf die [[Ethiopiese Hoogland]], het prioriteite geword.<ref>{{Cite book|last=ʼAndārgāčaw Ṭerunah|url=https://www.worldcat.org/oclc/25316141|title=The Ethiopian revolution, 1974-1987 : a transformation from an aristocratic to a totalitarian autocracy|date=1993|publisher=Cambridge University Press|others=Thomas Leiper Kane Collection|isbn=0-521-43082-8|location=Cambridge|oclc=25316141}}</ref> In 1987 het die Derg ontbind en die 1987-grondwet afgekondig wat op die 1977-grondwet van die [[Sowjetunie]] gegrond was.<ref>Asnake Kefale, Tomasz Kamusella en Christopher van der Beken. 2021. ''Eurasian Empires as Blueprints for Ethiopia: From Ethnolinguistic Nation-State to Multiethnic Federation''. London: Routledge, pp 35-43</ref> Ná binnelandse konflik, wat gelei het tot die teregstelling van generaal Benti en verskeie van sy ondersteuners in Februarie 1977, en die teregstelling van kolonel Atnafu Abate in November 1977, het [[Mengistu Haile Mariam]] die onbetwiste leier van die Derg geword.<ref>{{Cite news|last=Kaufman|first=Michael T.|date=1977-11-15|title=Ethiopian Official Is Believed to Have Been Executed|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1977/11/15/archives/ethiopian-official-is-believed-to-have-been-executed.html|access-date=2021-06-17|issn=0362-4331}}</ref> Die Derg het met verskeie staatsgrepe, opstande, ’n droogte en ’n groot vlugtelingprobleem te kampe gehad. In 1977 het [[Somalië]], wat voorheen hulp en wapens van die USSR ontvang het, Ethiopië binnegeval in die [[Ogadenoorlog]] en ’n deel van die Ogadenstreek verower. Ethiopië het dit teruggewen nadat dit enorme militêre hulp ontvang het van die Sowjetbloklande die USSR, [[Kuba]], [[Jemen|Suid-Jemen]], [[Oos-Duitsland]]<ref>{{cite book|last=Dagne|first=Haile Gabriel|title=The commitment of the German Democratic Republic in Ethiopia: a study based on Ethiopian sources|publisher=Global Lit.|year=2006|isbn=978-3-8258-9535-8|location=Londen}}</ref> en [[Noord-Korea]]. Dit het ingesluit sowat 15&nbsp;000 Kubaanse strydende troepe.<ref>{{cite web|title=The Mengistu Regime and Its Impact|url=https://memory.loc.gov/frd/etsave/et_01_08.html|website=Library of Congress}}</ref><ref>{{cite news|last=Oberdorfer|first=Don|date=March 1978|title=The Superpowers and the Ogaden War|newspaper=The Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1978/03/05/the-superpowers-and-the-ogaden-war/00f60ef2-01b4-4cd3-8c5f-e545df388def/?}}</ref> [[Beeld:Mengistu_Haile_Mariam_4.jpg|thumb|180px|Die Ethiopiese leier [[Mengistu Haile Mariam]] (in sy amp 1977-1991) is ter dood veroordeel vir misdade wat deur sy regering gepleeg is. Hy het in 2018 nog in [[Zimbabwe]] in bannelingskap gewoon.]] In 1976-'78 is tot 500&nbsp;000 mense dood weens die [[Rooi Terreur (Ethiopië)|Rooi Terreur]],<ref>{{cite web|date=22 December 1999|title=US admits helping Mengistu escape|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/575405.stm|access-date=13 Desember 2017|website=BBC}}</ref> ’n gewelddadige politieke onderdrukkingsveldtog deur die Derg teen verskeie opposisiegroepe, veral die Ethiopiese Rewolusionêre Volksparty.<ref name="Black Book2">''The Black Book of Communism'', pp. 687–95</ref> Die Rooi Terreur was ’n antwoord op wat die Derg die "Wit Terreur" genoem het: ’n reeks gewelddadige voorvalle, sluipmoorde en moorde deur wat hy genoem het "klein bourgeois reaksionêre" wat ’n ommekeer van die 1974-rewolusie wou hê.<ref>{{cite news|last=Ottaway|first=David B.|date=21 Maart 1979|title=Addis Ababa Emerges From a Long, Bloody War|work=The Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1979/03/21/addis-ababa-emerges-from-a-long-bloody-war/263ac7da-0f96-444c-ab87-03c80bb1632a/|access-date=13 Desember 2017}}</ref><ref>{{cite news|last=Katz|first=Donald R.|date=21 September 1978|title=Ethiopia After the Revolution: Vultures in the Land of Sheba|work=Rolling Stone|url=https://www.rollingstone.com/culture/features/ethiopia-after-the-revolution-vultures-return-to-the-land-of-sheba-19780921|access-date=13 Desember 2017}}</ref> Die droogte van 1983-'85 het sowat 8&nbsp;miljoen mense geraak, van wie ’n miljoen dood is. Opstande teen outoritêre heerskappy het voorgekom, veral in die noordelike streke [[Eritrea]] en [[Tigray-provinsie|Tigray]]. Die Volksbevrydingsfront van Tigray het in 1989 met ander etniesgebaseerde opposisiebewegings saamgesmelt en ’n koalisie gevorm bekend as die Ethiopiese Rewolusionêre Demokratiese Volksfront (ERDVF).<ref>{{cite book|last=Stapleton|first=Timothy J.|title=A History of Genocide in Africa|publisher=ABC-CLIO|year=2017|isbn=978-1-4408-3052-5|page=163}}</ref> In dié tyd het die Sowjetunie onder [[Michail Gorbatsjof]] sy beleid van wêreldkommunisme vervang met een van [[glasnost]] en [[perestroika]], en daar was ’n groot afname in hulp aan Ethiopië van die Sowjetblok. Dit het gelei tot groter ekonomiese probleme en die val van die militêre mag voor aanvalle deur vasbeslote guerrillas in die noorde. Die val van Marxisme-Leninisme oor die algemeen, en in [[Oos-Europa]] tydens die rewolusies van 1989, het saamgeval met die onttrekking van alle Sowjethulp aan Ethiopië in 1990. Om internasionale steun te kry het Mengistu ’n gemengde ekonomie ingestel en ’n einde gebring aan eenpartyregering, maar dit was te laat om sy regering te red.<ref>{{cite web|title=Foreign Policy|url=https://memory.loc.gov/frd/etsave/et_04_08.html|website=Library of Congress – American Memory: Remaining Collections.}}</ref><ref>{{cite web|last=Crowell Anderson-Jaquest|first=Tommie|date=May 2002|title=Restructuring the Soviet–Ethiopian Relationship: A Csse Study in Asymmetric Exchange|url=http://etheses.lse.ac.uk/2110/1/U613342.pdf|website=London School of Economics and Political Science|access-date=19 Junie 2021|archive-date=22 Oktober 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022232615/http://etheses.lse.ac.uk/2110/1/U613342.pdf|url-status=dead}}</ref> ERDVF-magte het Addis Abeba in Mei 1991 genader en die Sowjetunie het nie ingegryp om die regering te help nie. Mengistu het uit die land gevlug en [[asiel]] gekry in [[Zimbabwe]], waar hy steeds woon.<ref>{{cite web|last=Tessema|first=Seleshi|date=November 2017|title=ADDIS ABABA|url=https://www.aa.com.tr/en/africa/ethiopians-follow-zimbabwe-events-with-mengistu-in-mind/968413#|website=Anadolu Agency}}</ref><ref>{{cite news|date=Augustus 2018|title=Why a photo of Mengistu has proved so controversial|website=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-45043811}}</ref> In 2006, ná ’n verhoor wat 12 jaar geduur het, het Ethiopië se federale hooggeregshof in Addis Abeba Mengistu in absentia skuldig bevind aan [[volksmoord]].<ref>{{cite news|date=12 December 2006|title=Mengistu found guilty of genocide|publisher=BBC|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6171429.stm|access-date=21 Julie 2007}}</ref> Talle ander topleiers van sy regering is ook in absentia aan oorlogsmisdade skuldig bevind nadat hulle gevlug het. Verskeie voormalige amptenare is ter dood veroordeel en dosyne ander het 20 jaar in die tronk deurgebring voordat hulle vonnisse van lewenslange gevangenisstraf verkort is.<ref>{{Cite web|date=Junie 2006|title=Mengistu Haile Mariam|url=https://trialinternational.org/latest-post/mengistu-haile-mariam/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022232516/https://trialinternational.org/latest-post/mengistu-haile-mariam/|archive-date=22 Oktober 2018|access-date=22 Oktober 2018|website=Trial International}}</ref><ref>{{Cite web|date=Januarie 2018|title=Eshetu Alemu|url=https://trialinternational.org/latest-post/eshetu-alemu/|website=Trial International|access-date=19 Junie 2021|archive-date=22 Oktober 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022232452/https://trialinternational.org/latest-post/eshetu-alemu/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Alemu Aneme|first=Girmachew|date=2001|title=Apology and trials: The case of the Red Terror trials in Ethiopia|url=http://www.ahrlj.up.ac.za/aneme-g-a|website=African Human Rights Law Journal}}</ref> In Julie 1991 het die ERDVF ’n nasionale konferensie saamgestel om die Oorgangsregering van Ethiopië daar te stel. Dit het bestaan uit ’n raad van verteenwoordigers met 87 lede, wat onderworpe was aan ’n oorgangsgrondwet.{{sfn|Lyons|1996|pp=121–23}} In Junie 1992 het die Oromo-bevrydingsfront aan die regering onttrek, en in Maart 1993 lede van die Suid-Ethiopiese Demokratiese Volkskoalisie.<ref>{{Cite web|title=Ethiopia (03/08)|url=https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/ethiopia/91642.htm|website=U.S. Department of the State}}</ref><ref>{{Cite web|title=About Ethiopia|url=http://www.ethiopia.gov.et/history?p_p_id=56_INSTANCE_eglYuFCcMdKJ&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_count=1&_56_INSTANCE_eglYuFCcMdKJ_page=6|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20181023034822/http://www.ethiopia.gov.et/history?p_p_id=56_INSTANCE_eglYuFCcMdKJ&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_count=1&_56_INSTANCE_eglYuFCcMdKJ_page=6|archive-date=23 Oktober 2018|website=Ethiopian Government Portal}}</ref> In 1994 is ’n nuwe grondwet opgestel wat Ethiopië gevestig het as ’n parlementêre republiek met ’n tweekamerwetgewer en ’n regstelsel.<ref name="Constitution2">{{cite web|title=Article 5|url=http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/et/et007en.pdf|access-date=2 Julie 2015|work=Ethiopian Constitution|publisher=WIPO}}</ref> ===Federale Demokratiese Republiek (1991-hede)=== [[Beeld:Meles Zenawi - World Economic Forum Annual Meeting 2012.jpg|thumb|180px|Die voormalige premier [[Meles Zenawi]] in 2012 by die jaarvergadering van die [[Wêreld- Ekonomiese Forum]].]] Die eerste veelpartyverkiesing in Ethiopië het in Mei 1995 plaasgevind en is deur die ERDVF gewen.{{Sfn|Lyons|1996|p=142}} Die president van die oorgangsregering, die ERDVF-leier [[Meles Zenawi]], het die eerste premier van die Federale Demokratiese Republiek Ethiopië geword, en [[Negasso Gidada]] is tot president verkies.<ref>{{Cite news|url=http://www.irinnews.org/report/22561/ethiopia-president-expelled-ruling-party|title=President expelled from ruling party|date=25 Junie 2001|work=IRIN|access-date=7 November 2017}}</ref> In Mei 1998 het ’n grensdispuut met Eritrea gelei tot die Eritrees-Ethiopiese Oorlog, wat tot Junie 2000 geduur en albei lande miljoene [[dollar]]s gekos het.<ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/750789.stm |title=Will arms ban slow war? |date=18 Mei 2000 |website=BBC News |archive-url=https://archive.today/20170112074549/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/750789.stm |archive-date=12 Januarie 2017 |url-status=live |access-date=12 Januarie 2017 }}</ref> Dit het ’n negatiewe uitwerking op Ethiopië se ekonomie gehad.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1476618.stm |title=War 'devastated' Ethiopian economy |date=7 Augustus 2001 |website=BBC News |archive-url=https://web.archive.org/web/20160704131529/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1476618.stm |archive-date=4 Julie 2016 |url-status=live |access-date=12 Januarie 2017 }}</ref> Middel 2011 het twee agtereenvolgende jare sonder reën die ergste [[droogte]] in 60 jaar in [[Oos-Afrika]] veroorsaak. Ethiopië het eers in 2012 hiervan herstel, danksy langtermynstrategieë deur die regering in samewerking met ontwikkelingsagentskappe.<ref name="Twdisyihoa">{{cite web|title=The worst drought in 60 years in Horn Africa |url=http://www.africa-eu-partnership.org/node/2158 |publisher=Africa and Europe in Partnership |access-date=2 Augustus 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102172007/http://www.africa-eu-partnership.org/node/2158 |archive-date=2 November 2011 }}</ref> Op 5 Augustus 2016 het betogings dwarsoor die land voorgekom en dosyne betogers is deur die polisie doodgeskiet. Die betogers het aangedring op die beëindiging van vergrype teen [[menseregte]], die vrylating van politieke gevangenes, ’n regverdiger verdeling van rykdom wat uit meer as ’n dekade van ekonomiese groei ontstaan het en die teruggee van die Wolqayt-distrik aan die Amhara-streek.<ref name="BBC1">{{cite news|date=7 Augustus 2016|title='Several killed' as Ethiopia police clash with protesters|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-37004725|work=BBC|access-date=8 Augustus 2016}}</ref><ref name="BBC2">{{cite web|date=8 August 2016|title=Internet shutdown ends as protests continue in Ethiopia|url=https://www.bbc.com/news/live/world-africa-36881410|work=BBC Monitoring|access-date=8 Augustus 2016}}</ref><ref name="Reuters1">{{cite news|last=Maasho|first=Aaron|date=8 Augustus 2016|title=At least 33 protesters killed in Ethiopia's Oromiya region: opposition|url=https://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN10J0ZJ?sp=true|work=Reuters|access-date=8 Augustus 2016|archive-date=12 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912011946/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFKCN10J0ZJ?sp=true|url-status=dead}}</ref> Dit was die gewelddadigste onderdrukking van betogings in [[Afrika suid van die Sahara]] sedert die Ethiopiese regering in November en Desember 2015 minstens 75 people mense gedood het tydens proteste in die Oromia-streek.<ref>{{Citation|title=At least 75 killed in Ethiopia protests|url=https://www.youtube.com/watch?v=AYVC7iSR2Qc|language=en|access-date=13 Augustus 2019}}</ref><ref>{{Citation|title=Ethiopia Protests {{!}} At Least 140 Killed in Over State Land Plan|url=https://www.youtube.com/watch?v=HhnLs4kLETk|language=en|access-date=13 Augustus 2019}}</ref> Op 6 Oktober 2016 is ’n noodsituasie afgekondig,<ref>{{Cite news|url=http://www.africanews.com/2016/10/09/ethiopia-declares-6-months-state-of-emergency-over-oromia-protests//|title=Ethiopia declares 6 months state of emergency over Oromia protests {{!}} Africanews|last=AfricaNews|work=Africanews|access-date=7 November 2017|archive-date= 7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107172159/http://www.africanews.com/2016/10/09/ethiopia-declares-6-months-state-of-emergency-over-oromia-protests//|url-status=dead}}</ref> wat geduur het tot in Augustus 2017.<ref>{{Cite news|url=http://www.africanews.com/2017/10/26/deaths-reported-as-ethiopia-elite-forces-clash-with-protesters-in-oromia//|title=10 killed as Ethiopia forces clash with protesters in Oromia|last=AfricaNews|date=26 Oktober 2017|work=Africanews|access-date=7 November 2017|archive-date= 7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107171221/http://www.africanews.com/2017/10/26/deaths-reported-as-ethiopia-elite-forces-clash-with-protesters-in-oromia//|url-status=dead}}</ref> Op 16 Februarie 2018 het die Ethiopiese regering ’n ses maande lange landwye noodtoestand afgekondig ná die bedanking van premier [[Hailemariam Desalegn]].<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-43091248|title=Ethiopia declares state of emergency|date=16 February 2018|work=BBC News}}</ref> Hy was die eerste leier in die moderne geskiedenis van Ethiopië wat bedank het; vorige leiers is almal in hulle amp dood of is omvergewerp.<ref>{{cite web|url=http://www.france24.com/en/20180306-ethiopia-state-emergency-protest-strike|title=Ethiopians protesting state of emergency shut down capital, Oromia region|date=6 Maart 2018|publisher= France 24}}</ref> Hailemariam het gesê hy wil die geleentheid skep vir hervormings. ===Abiy Ahmed en die Welvaartparty (2018-hede)=== Die nuwe premier was [[Abiy Ahmed]], wat in 2018 ’n historiese besoek aan [[Eritrea]] gebring en die 20 jaar lange oorlog tussen die twee lande beëindig het.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-44764597|title=Ethiopia and Eritrea declare end of war|date=9 Julie 2018|work=BBC News}}</ref> Hy het daarvoor in 2019 die [[Nobelprys vir Vrede]] ontvang.<ref>{{cite news|url=https://edition.cnn.com/videos/world/2019/10/11/ethiopian-prime-minister-abiy-ahmed-wins-2019-nobel-peace-prize-lon-orig.cnn/video/playlists/intl-stories-worth-watching/|title=Ethiopian Prime Minister wins the 2019 Nobel Peace Prize|date=16 Oktober 2019|work=CNN News}}</ref> Nadat hy sy amp in April 2018 aanvaar het, het die {{ouderdom|1976|8|15}} jaar oue Abiy politieke gevangenes vrygelaat, regverdige verkiesings belowe en groot ekonomiese hervormings aangekondig.<ref>{{cite web |last1=Kaps |first1=Alisa |title=From agrarian country to industrial hub |url=https://www.dandc.eu/en/article/strengthening-foreign-trade-has-helped-ethiopias-governments-achieve-remarkable-economic |website=D+C, Development and cooperation}}</ref> Sedert 2019 is al die voorheen gesensorde [[webtuiste]]s weer toeganklik gemaak, meer as 13&nbsp;000 politieke gevangenes vrygelaat en honderde administratiewe personeellede afgedank as deel van die hervormings.<ref>{{cite news |title=Abiy's Ethiopia pardons 13,000 accused of treason or terrorism |url=https://www.reuters.com/article/us-ethiopia-politics-idUSKCN1PG1IZ |work=Reuters |date=22 Januarie 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ooni.torproject.org/post/ethiopia-unblocking/|title=OONI – Ethiopia: Verifying the unblocking of websites|website=ooni.torproject.org|access-date=14 Januarie 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://newbusinessethiopia.com/ethiopia-prison-administration-fires-103-individuals/|title=Ethiopia prison administration fires 103 individuals – New Business Ethiopia|language=en-US|access-date=14 Januarie 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190113175528/https://newbusinessethiopia.com/ethiopia-prison-administration-fires-103-individuals/|archive-date=13 January 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://cyberethiopia.com/2013/?p=2012|title=Reflections on the Rule of Law and Ethiopia's Transition to Democratic Rule (Part I)|date=12 Januarie 2019|website=Cyber Ethiopia|language=en-US|access-date=14 Januarie 2019}}</ref> [[Beeld:Ethiopian Prime Minister Abiy Ahmed receiving the Nobel Peace Prize in Oslo 2019.jpg|thumb|240px|Premier [[Abiy Ahmed]] ontvang in 2019 die [[Nobelprys vir Vrede]] in [[Oslo]].]] Etniese geweld het saam met politieke onrus toegeneem. Daar was botsings tussen die Oromo, die grootste etniese groep in die land, en die etniese Somaliërs, wat daartoe gelei het dat 400&nbsp;000 mense in 2017 ontwortel is.<ref name=irinnews>{{cite news|url=http://www.irinnews.org/analysis/2017/11/08/ethnic-violence-displaces-hundreds-thousands-ethiopians|title=Ethnic violence displaces hundreds of thousands of Ethiopians|publisher=irinnews.com|date=8 November 2017}}</ref> Botsings tussen die Oromo en die Gedeo in die suide van die land het in 2018 daartoe gelei dat Ethiopië die grootste getal mense in die wêreld gehad het wat uit hulle huis moes vlug: 1,4&nbsp;miljoen.<ref>{{cite news|url=https://reliefweb.int/report/ethiopia/ethiopia-tops-global-list-highest-internal-displacement-2018|title=Ethiopia tops global list of highest internal displacement in 2018|publisher=Relief Web|access-date=7 April 2019}}</ref> Van 2019 af was burgermagslede van die Gumuz-volk betrokke in gevegte teen Amhare en Agaus in die Metekel-sone van die Benishangul-Gumuz-streek.<ref>{{Cite web|title=12 killed in latest attack in western Ethiopia|url=https://www.news24.com/news24/africa/news/12-killed-in-latest-attack-in-western-ethiopia-20201013|access-date=2020-12-26|website=News24|language=en-US}}</ref> In September 2018 is 23 mense gedood in opstande in die spesiale sone van Oromia naby die hoofstad, Addis Abeba.<ref>{{cite web|url=http://www.dailystar.com.lb/News/World/2018/Sep-17/463632-at-least-23-die-in-weekend-of-ethiopia-ethnic-violence.ashx|title=At least 23 die in weekend of Ethiopia ethnic violence|date=17 September 2018|access-date=19 Junie 2021|archive-date= 2 Oktober 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181002001149/http://www.dailystar.com.lb/News/World/2018/Sep-17/463632-at-least-23-die-in-weekend-of-ethiopia-ethnic-violence.ashx|url-status=dead}}</ref> Op 22 Junie 2019 het faksies van die veiligheidsmagte van die Amhara-streek ’n mislukte staatsgreep op die streek se regering uitgevoer waartydens die streek se president vermoor is.<ref name=":10">{{cite news|url=https://www.ethiopiaobserver.com/2019/06/23/president-of-the-amhara-region-killed-regional-media/|title=President of the Amhara region killed|date=23 Junie 2019|work=Ethiopia Observer|access-date=24 Junie 2019}}</ref> ’n Lyfwag wat aan die kant van die nasionalistiese faksies was, het ’n sluipmoord uitgevoer op generaal Se'are Mekonnen, stafhoof van die Ethiopiese weermag, sowel as sy adjudant, generaal-majoor Gizae Aberra.<ref name=":10" /> Die premier se kantoor het brigadier-generaal Asaminew Tsige, hoof van die Amhara-streek se veiligheidsmag, daarvan beskuldig dat hy aan die hoof van die sameswering was,<ref>{{cite news|url=https://www.npr.org/2019/06/23/735236160/ethiopia-army-chief-killed-in-attempted-coup-government-says|title=Ethiopia Army Chief Killed In Attempted Coup, Government Says|last=Ingber|first=Sasha|date=23 Junie 2019|work=NPR|access-date=24 Junie 2019}}</ref> en Tsige is op 24 Junie naby Bahir Dar deur die polisie doodgeskiet.<ref>{{Cite news|url=https://www.i24news.tv/en/news/international/africa/1561381510-ethiopian-coup-mastermind-shot-dead-after-36-hour-manhunt|title=Alleged Ethiopian coup mastermind shot dead after 36-hour manhunt|date=24 Junie 2019|work=i24 news|access-date=24 Junie 2019}}</ref> Fano is ’n Amhaarse jeuggroep wat as óf ’n protesgroep óf ’n gewapende burgermag beskou word.<ref>{{cite web | last1 = Lefort | first1 =René | title= Preaching unity but flying solo, Abiy's ambition may stall Ethiopia's transition | website= Ethiopian Insight |date = 2020-02-25 | url = https://www.ethiopia-insight.com/2020/02/25/preaching-unity-but-flying-solo-abiys-ambition-may-stall-ethiopias-transition/ | access-date = 2020-12-02 |archive-url= https://archive.today/20201202200135/https://www.ethiopia-insight.com/2020/02/25/preaching-unity-but-flying-solo-abiys-ambition-may-stall-ethiopias-transition/ |archive-date= 2020-12-02 |url-status=live }}</ref> Fano-eenhede word beskuldig van deelname aan etniese slagtings, onder meer op 10-11 Januarie 2019.<ref>{{cite web | title= Beyond law enforcement – Human rights violations by Ethiopian security forces in Amhara and Oromia | website= Amnesty International |date = 2020-07-24 | url =https://www.amnesty.org/download/Documents/AFR2523582020ENGLISH.PDF | access-date = 2020-12-02 |archive-url= https://web.archive.org/web/20201030063235/https://www.amnesty.org/download/Documents/AFR2523582020ENGLISH.PDF |archive-date= 2020-10-30 |url-status=live }}</ref> Betogings het uitgebreek ná die sluipmoord op die Oromo-musikant [[Hachalu Hundessa]]<ref>{{Cite web|last=Hundessa|first=Hachalu|date=Julie 2020|title=Two men arrested for the murder of the singer|url=https://www.horndaily.com/2020/07/10/breaking-news-two-men-arrested-for-murder-of-ethiopian-protest-singer/|access-date=26 Augustus 2020|website=The Daily Horn News}}</ref> op 29 Junie 2020, en dit het gelei tot die dood van minstens 239 mense.<ref>{{cite news |title=Ethiopia's week of unrest sees 239 dead, 3,500 arrested |url=https://www.washingtonpost.com/world/africa/ethiopias-week-of-unrest-sees-239-dead-3500-arrested/2020/07/08/8eb30952-c100-11ea-8908-68a2b9eae9e0_story.html |work=The Washington Post |date=8 Julie 2020}}</ref> Die dispuut tussen Ethiopië en [[Egipte]] oor die [[Groot Ethiopiese Renaissancedam]] het in 2020 in felheid toegeneem.<ref>{{cite news |last1=Walsh |first1=Decian |title=For Thousands of Years, Egypt Controlled the Nile. A New Dam Threatens That |url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/02/09/world/africa/nile-river-dam.html |newspaper=New York Times |date=9 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210015121/https://www.nytimes.com/interactive/2020/02/09/world/africa/nile-river-dam.html |archive-date=10 Februarie 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=An Egyptian cyber attack on Ethiopia by hackers is the latest strike over the Grand Dam |url=https://qz.com/africa/1874343/egypt-cyber-attack-on-ethiopia-is-strike-over-the-grand-dam/ |work=Quartz |date=27 Junie 2020}}</ref> Egipte is teen die bou van die dam gekant, omdat hy bang is dit verminder die hoeveelheid water wat hy uit die [[Nyl]]rivier kry.<ref>{{cite news |title=Row over Africa's largest dam in danger of escalating, warn scientists |url=https://www.nature.com/articles/d41586-020-02124-8 |work=Nature |date=15 Julie 2020}}</ref> Premier Abiy van Ethiopië het gesê: "Geen mag kan Ethiopië keer om ’n dam te bou nie. As ’n oorlog nodig is, kan ons miljoene gereed kry."<ref>{{cite news |title=Are Egypt and Ethiopia heading for a water war? |url=https://www.theweek.co.uk/107468/are-egypt-and-ethiopia-heading-for-a-water-war |work=The Week |date=8 Julie 2020}}</ref> Die federale regering, onder leiding van die Welvaartparty, het die nasionale verkiesingsraad gevra om 2020 se verkiesings uit te stel weens vrese oor die [[Covid-19-pandemie]], totdat ’n [[entstof]] ontwikkel is.<ref>{{Cite web|title=Ethiopian parliament allows PM Abiy to stay in office beyond term|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/06/ethiopian-parliament-pm-abiy-stay-office-term-200610195337702.html|access-date=2020-09-10|website=www.aljazeera.com}}</ref> Die Tigray- Liberale Volksfront, die regerende party in Tigray, het die besluit teengestaan en in elk geval op 9 September 2020 ’n verkiesing gehou. Hulle het saam met streekspartye gewerk en internasionale waarnemers in die verkiesingsproses betrek.<ref>{{Cite web|date=2020-09-09|title=Ethiopia's Tigray region defies PM Abiy with 'illegal' election|url=https://www.france24.com/en/20200909-ethiopia-s-tigray-region-defies-pm-abiy-with-illegal-election-1|access-date=2020-09-10|website=France 24|language=en}}</ref> Die betrekkinge tussen die federale regering en die Tigray-streeksregering het sedertdien kwaai versleg<ref>{{cite news |title=Ethiopia Tigray crisis: Rockets hit outskirts of Eritrea capital |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-54942546 |work=BBC News |date=15 November 2020}}</ref> en op 4 November 2020 het Abiy met ’n militêre aanval op die Tigray-streek begin uit reaksie op aanvalle op weermageenhede wat daar gestasioneer is. Duisende mense het na die naburige [[Sudan]] gevlug. Dit was die begin van die [[Tigray-oorlog]].<ref>{{cite news |title=Ethiopia Tigray crisis: Rights commission to investigate 'mass killings' |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-54941833 |work=BBC News |date=14 November 2020}}</ref><ref>{{cite news |title=Ethiopia: Tigray leader confirms bombing Eritrean capital |url=https://www.aljazeera.com/news/2020/11/15/rockets-fired-from-ethiopias-tigray-region-hit-eritrean-capital |work=Al-Jazeera |date=15 November 2020}}</ref> ==Regering en politiek== Ethiopië is ’n [[Federasie|federale]] [[parlement]]êre [[republiek]] met ’n [[eerste minister]] as regeringshoof. Die president is die staatshoof, maar het hoofsaaklik seremoniële magte. Die regering het die uitvoerende gesag. Federale wetgewende gesag lê by die regering en twee parlementskamers. Kragtens Artikel 78 van die Ethiopiese grondwet van 1994 is die regterlike gesag heeltemal onafhanklik van die uitvoerende en wetgewende gesag.<ref>{{Cite web|url=http://www.civicwebs.com/cwvlib/constitutions/ethiopia/constitution_1994.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20080509194433/http://www.civicwebs.com/cwvlib/constitutions/ethiopia/constitution_1994.htm|url-status=dead|title=Constitution of Ethiopia – 8 Desember 1994|archive-date=9 Mei 2008}}</ref> [[Beeld:Ethiopian general elections 2005.jpg|thumb|220px|Die Ethiopiese algemene verkiesing van 2005. Net partye met meer as 10 setels word gewys.<br />Rooi: ERDVF<br />Groen: KED<br />Pers: VEDM<br />Donkerblou: SDVP<br />Oranje: OFDB<br />Ligblou: Ander]] Volgens die Demokrasie-indeks wat laat in 2010 deur die VK-gebaseerde Economist Intelligence Unit gepubliseer is, was Ethiopië ’n "outoritêre regime" wat op ’n lys van die demokratiesste lande nommer 118 van 167 was.<ref>[http://graphics.eiu.com/PDF/Democracy_Index_2010_web.pdf The Economist Intelligence Unit's Index of Democracy 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180606141853/http://graphics.eiu.com/PDF/Democracy_Index_2010_web.pdf |date= 6 Junie 2018 }}. (PDF). Besoek op 3 Maart 2012.</ref> Ethiopië het sedert 2006 ’n hele 12 plekke afgeskuif, en die 2010-verslag skryf dit toe aan die regering se onderdrukking van opposisiebedrywighede, media en die burgerlike gemeenskap voor die Ethiopiese algemene verkiesing van 2010. Dit het Ethiopië ’n de facto-eenpartystaat gemaak. ===Regering=== Die eerste verkiesing van Ethiopië se grondwetgewende vergadering van 547 lede is in Junie 1994 gehou. Dié vergadering het die nuwe Ethiopiese grondwet in Desember 1994 aanvaar. Die verkiesings vir die land se eerste algemeen verkose nasionale parlement en wetgewende streeksmagte is in Mei en Junie 1995 gehou. Die meeste opposisiepartye het die verkiesings geboikot. Die Ethiopiese Rewolusionêre Demokratiese Volksfront (ERDVF) het loshande gewen. Die eerste regering onder die nuwe grondwet is in Augustus 1995 saamgestel met Negasso Gidada as president. Die regering van [[Meles Zenawi]] onder die ERDVF het ’n beleid van etniese federalisme gevolg en aansienlike magte aan etniesgebaseerde streeksowerhede gegee. Ethiopië het vandag 10 semi-outonome administratiewe streke wat die mag het om hulle eie inkomste te genereer en bestee. [[Beeld:Secretary Kerry and Ethiopian Foreign Minister Adhanom Hold a News Conference in Addis Ababa (3).jpg|thumb|240px|links|Die voormalige Ethiopiese eerste minister [[Tedros Adhanom]] (regs) by die voormalige Amerikaanse minister van buitelandse sake John Kerry.]] Ethiopiërs het min toegang tot ander media as die staat se eie netwerke. Die koerante in privaat besit het gesukkel om voort te bestaan en is periodiek deur die regering geteister.<ref name="FH Ethiopia">{{cite web |url=http://www.freedomhouse.org/report/freedom-world/2007/ethiopia?page=22&year=2007&country=7175 |year=2007 |title=Map of Freedom 2007 |publisher=Freedom House |access-date=25 Desember 2007 |archive-date= 9 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130909123107/http://www.freedomhouse.org/report/freedom-world/2007/ethiopia?page=22&year=2007&country=7175 |url-status=dead }}</ref> Sedert die 2005-verkiesing is minstens 18 joernaliste in hegtenis geneem wat kritiek jeens die regering uitgespreek het en is hulle van onder meer verraad aangekla. Die regering gebruik perswette oor laster om joernaliste te intimideer wat krities jeens sy beleide is.<ref name="HRW Ethiopia">{{cite web|url=http://hrw.org/englishwr2k7/docs/2007/01/11/ethiop14704.htm |title=Essential Background: Overview of human rights issues in Ethiopia |publisher=Human Rights Watch |access-date=25 Desember 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071224074548/http://hrw.org/englishwr2k7/docs/2007/01/11/ethiop14704.htm |archive-date=24 Desember 2007 }}</ref> Meles se regering is in 2000 verkies in Ethiopië se eerste veelpartyverkiesing; internasionale waarnemers het die uitslag egter gekritiseer en die opposisie het gesê daar was bedrog. Die ERDVF het in 2005 weer die verkiesing gewen en Meles teruggeplaas in sy amp. Hoewel die opposisiestemme toegeneem het, het beide die opposisie en waarnemers van die [[Europese Unie]] en elders gemeen die stemmery het nie aan internasionale standaarde vir vry en regverdige verkiesings voldoen nie.<ref name="FH Ethiopia"/> Volgens berigte het die polisie 193 betogers, die meeste in die hoofstad, Addis Abeba, doodgemaak in die geweld wat op die verkiesing van Mei 2005 gevolg het.<ref>{{cite news|title=Ethiopian probe team criticises judge over report. |url=http://www.kilil5.com/node/4419 |archive-url=https://archive.today/20120907072116/http://www.kilil5.com/node/4419 |url-status=dead |archive-date=7 September 2012 |agency=Reuters |date=11 September 2006 |access-date=21 Julie 2007 }}</ref> Die vyf belangrikste opposisiepartye in 2008 was die Eenheid vir Demokrasie en Geregtigheid (EDG) onder regter Birtukan Mideksa, die Verenigde Ethiopiese Demokratiese Magte (VEDM) onder dr. Beyene Petros, die Oromo- Federalistiese Demokratiese Beweging (OFDB) onder dr. Bulcha Demeksa, die Oromo-volkskongres (OVK) onder dr. Merera Gudina en die Verenigde Ethiopiese Demokratiese Party – Medhin (VEDP) onder Lidetu Ayalew. Ná die 2015-verkiesing was daar geen parlementslede van opposisiepartye in Ethiopië oor nie.<ref name = "AJE opposition">{{Cite web | title = Ethiopia election: No seat in parliament for opposition | url = http://www.aljazeera.com/indepth/interactive/2015/06/ethiopia-election-seat-parliament-opposition-150623150257749.html | website = aljazeera.com | date = 23 Junie 2015 | access-date = 24 Junie 2015 }}</ref><ref name = "BBC Obama trip">{{Cite news | title = Obama in Ethiopia for key talks with regional leaders | url = https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-33671340 | website = BBC News | date = 27 Julie 2015 | access-date = 27 Julie 2015 }}</ref> ===Weermag=== Die grootte van die Ethiopiese Nasionale Weermag het sedert 2000, ná die oorlog teen [[Eritrea]], aansienlik gewissel. In 2002 was daar sowat 250&nbsp;000 tot 350&nbsp;000 sodate.<ref name="Ethiopian armed forces">{{cite web|title=Ethiopia Armed Forces|url=http://www.nationsencyclopedia.com/Africa/Ethiopia-ARMED-FORCES.html|publisher=Nations Encyclopedia}}</ref> Dit is later verminder, en in 2012 is die getal soldate geraam op 135&nbsp;000 grondmaglede en 3&nbsp;000 lugmaglede.<ref name=IISS2012>IISS Military Balance 2012, 434-5.</ref> Die weermag bestaan uit twee afdelings, ’n leër en lugmag.<ref name=IISS2012 /> Omdat Ethiopië ’n landingeslote staat is, het dit geen vloot nie. Daar is verskeie weermagnywerheidsorganisasies, wat verskillende wapenstelsels vervaardig en opknap. Diensplig is vrywillig vir mense bo 18 jaar oud, maar daar kan verpligtende oproepe tot militêre diens wees indien nodig.<ref name="CIA handbook">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2024.html|title=The World Factbook|access-date=27 October 2014|archive-date=22 Maart 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160322125136/https://www.cia.gov/library//publications/the-world-factbook/fields/2024.html|url-status=dead}}</ref> ===Menseregte=== Onlangse skendings van [[menseregte]] in Ethiopië sluit in die dood van 100 vreedsame betogers aan die hand van die regering in 2016 in die Oromo- en die Amhara-streek.<ref>{{cite web|url=https://www.npr.org/sections/parallels/2016/08/10/489433678/ethiopia-grapples-with-the-aftermath-of-a-deadly-weekend|title=Ethiopia Grapples with the Aftermath of a Deadly Weekend|access-date=2 Mei 2017}}</ref> Die VN het waarnemers in Ethiopië gevra om die voorval te ondersoek,<ref>{{cite web|url=http://www.aljazeera.com/news/2016/08/calls-probe-ethiopia-protesters-killings-160810163517810.html|title=UN calls for probe into Ethiopia protesters killings|website=www.aljazeera.com|access-date=2 Mei 2017}}</ref> maar die regering het nie gehoor gegee nie.<ref>{{cite web|url=http://www.aljazeera.com/news/2016/08/ethiopia-observers-needed-protests-rage-160811105846673.html|title=Ethiopia says UN observers not needed as protests rage|website=www.aljazeera.com|access-date=2 Mei 2017}}</ref> Die betogings was teen grondbeslagleggings, skendings van menseregte en verkiesingsbedrog.<ref name="reuters.com">{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-ethiopia-landrights-violence-idUSKCN10M12X|title=Ethiopia's battle for land reforms could lead to civil war: opposition leader|date=11 Augustus 2016|access-date=8 Mei 2017|newspaper=Reuters}}</ref> Merera Gudina, leier van die Oromo-volkskongres, het gesê die land is "by ’n kruispad. Mense maak aanspraak op hulle regte. Mense is moeg vir wat die regering ’n kwarteeu lank al doen," het hy in ’n onderhoud met [[Reuters]] gesê. "As die regering aanhou onderdruk terwyl miljoene mense hulle regte opeis, is dit (burgeroorlog) een van die moontlike scenario's."<ref name="reuters.com" /> [[Beeld:Omo River Valley IMG 0463.jpg|thumb|260px|Mense van die Karo-volk in ’n multinasionale streek in die suide van Ethiopië.]] Volgens peilings in 2003 deur die Nasionale Komitee oor Tradisionele Praktyke in Ethiopië lei bruidsontvoerings tot 69% van die land se huwelike – sowat 80% kom in die grootste streek, Oromiya, voor en tot 92% in ’n streek met gemengde etniese groepe in die suide van die land.<ref>{{cite web |url=http://www.irinnews.org/IndepthMain.aspx?InDepthID=28&ReportID=69993 |title=Youth in Crisis: Coming of age in the 21st century |publisher=Office for the Coordination of Humanitarian Affairs |date=23 Februarie 2007 |access-date=14 Junie 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20101205144923/http://www.irinnews.org/IndepthMain.aspx?InDepthID=28&ReportID=69993|archive-date=5 Desember 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://reliefweb.int/report/ethiopia/unicef-supports-fight-end-marriage-abduction-ethiopia|title=UNICEF supports fight to end marriage by abduction in Ethiopia|publisher=reliefweb.int|date=9 November 2004|access-date=29 Augustus 2013}}</ref> [[Homoseksualiteit|Homoseksuele dade]] is onwettig in Ethiopië.<ref>{{cite web |url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2016/06/13/here-are-the-10-countries-where-homosexuality-may-be-punished-by-death-2/ |title= Here are the 10 countries where homosexuality may be punished by death | work = The Washington Post | date= 16 Junie 2016}}</ref> Joernaliste en aktiviste is al gedreig en gearresteer vir hulle dekking van die [[Covid-19-pandemie]] in die land.<ref>{{cite news |title=Ethiopia: Free Speech at Risk Amid Covid-19 |url=https://www.hrw.org/news/2020/05/06/ethiopia-free-speech-risk-amid-covid-19 |work=Human Rights Watch |date=6 Mei 2020}}</ref> Onder die Karo- en Hamer-volk van Suid-Ethiopië word volwassenes en kinders met fisieke abnormaliteite as ''mingi'', "ritueel onrein", beskou. Daar word geglo laasgenoemde het ’n bose uitwerking op ander; kinders met gebreke is tradisioneel vermoor en het geen behoorlike begrafnis gekry nie.<ref name="Petros">{{cite book|last=Petros|first=Gezahegn|title=The Karo of the lower Omo Valley: subsistence, social organisation and relations with neighbouring groups|year=2000|publisher=Dept. of Sociology, Anthropology and Social Administration, Addis Ababa University|page=57|url=https://books.google.com/books?id=bE0wAQAAIAAJ}}</ref> Die Karo het die praktyk in Julie 2012 amptelik verbied.<ref>{{cite news|url=http://www.nationalgeographic.com/explorers/bios/lale-labuko/|title=Lale Labuko|publisher=nationalgeographic.com|access-date=5 Desember 2013}}</ref> In 2013 het die dinksentrum Oakland-instituut ’n verslag uitgereik waarin hy die Ethiopiese regering beskuldig van die gedwonge verskuiwing van "honderdduisende lede van inheemse volke van hulle grond af" in die Gambela-streek.<ref name=":1">{{Cite journal|year=2013|title=Unheard Voices: The Human Rights Impact of Land Investments on Indigenous Communities in Gambella|url=https://www.oaklandinstitute.org/sites/oaklandinstitute.org/files/OI_Report_Unheard_Voices.pdf|journal=The Oakland Institute}}</ref> Volgens verskeie verslae deur die organisasie is mense wat nie wou gehoor gee nie, blootgestel aan ’n verskeidenheid intimidasietegnieke, onder meer fisieke en seksuele aanranding, wat soms tot die dood gelei het.<ref>{{Cite web|url=https://www.oaklandinstitute.org/country/ethiopia|title=Country: Ethiopia|website=The Oakland Institute|access-date=14 Maart 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/global-development/poverty-matters/2013/feb/25/indian-land-grabs-ethiopia|title=Indian land grabs in Ethiopia show dark side of south-south co-operation|last=Mittal|first=Anuradha|date=25 Februarie 2013|work=The Guardian|access-date=14 Maart 2017|archive-url=https://archive.today/20170314050916/https://www.theguardian.com/global-development/poverty-matters/2013/feb/25/indian-land-grabs-ethiopia|archive-date=14 Maart 2017|url-status=live}}</ref><ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2015/apr/14/ethiopia-villagisation-violence-land-grab|title=Ethiopians talk of violent intimidation as their land is earmarked for foreign investors|last=Smith|first=David|date=14 April 2015|work=The Guardian|access-date=14 Maart 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20150414212612/http://www.theguardian.com/world/2015/apr/14/ethiopia-villagisation-violence-land-grab|archive-date=14 April 2015|url-status=live}}</ref> ’n Soortgelyke verslag deur [[Human Rights Watch]] het in 2012 die Ethiopiese regering se hervestigingsprogram in Gambela beskryf, met soortgelyke planne in ander streke.<ref>{{Cite news|url=https://www.hrw.org/report/2012/01/16/waiting-here-death/forced-displacement-and-villagization-ethiopias-gambella-region|title=Waiting Here for Death|last=Horne|first=Felix|date=16 Januarie 2012|work=Human Rights Watch|access-date=14 Maart 2017|archive-url=https://archive.today/20170314054904/https://www.hrw.org/report/2012/01/16/waiting-here-death/forced-displacement-and-villagization-ethiopias-gambella-region|archive-date=14 Maart 2017|url-status=live}}</ref> Die Ethiopiese regering het die beskuldigings van grondbeslagleggings ontken en die positiewe groei van die land se ekonomie genoem as bewys van die voordele van die ontwikkelingsplan.<ref name=":2" /> ’n Landwye reeks gewelddadige betogings het op 23 Oktober 2019 uitgebreek wat in die Oromia-streeks gekonsentreer was, nadat die aktivis en mediaeienaar Jawar Mohammed beweer het die veiligheidsmagte het hom probeer aanhou. Volgens amptelike verslae is 86 mense dood.<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-ethiopia-politics/ethiopia-pm-abiy-says-death-toll-from-recent-protests-rises-to-86-idUSKBN1XD0F6|title=Ethiopia PM Abiy says death toll from recent protests rises to 86|website=reuters.com}}</ref> Op 29 Mei 2020 het [[Amnestie Internasionaal]] ’n verslag uitgereik waarin hy die Ethiopiese weermag beskuldig van massa-aanhoudings en buitegeregtelike teregstellings. Volgens die verslag is minstens 25 mense wat daarvan verdink is dat hulle die Oromo-bevrydingsleër steun, in 2019 in die Oromia-streek deur die weermag gedood. Verder is minstens 10&nbsp;000 mense onder verdenking tussen Januarie en September 2019 aangehou, van wie die meeste "onderwerp is aan ’n wrede slanery".<ref>{{cite web|url=https://apnews.com/78d1d784e9c7c441df4ee9632557a900|title=New report alleges killings, mass detentions in Ethiopia|access-date=29 Mei 2020|website=Associated Press}}</ref> ===Administratiewe verdelings=== [[Beeld:Map of zones of Ethiopia.svg|thumb|240px|’n Kaart van Ethiopië se streke en sones.]] Voor 1996 was Ethiopië verdeel in 13 provinsies, waarvan baie uit historiese streke gevorm is. Die land het nou ’n regeringstelsel met lae wat bestaan uit ’n federale regering, streekstate, sones, distrikte (''woreda'') en buurte (''kebele''). Daar is 10 etniesgebaseerde en politiek outonome streekstate (''kililoch'', enkelvoud: ''kilil'') en twee charter-stede (''astedader akababiwoch'', enkelvoud: ''astedader akababi''). Laasgenoemde is Addis Abeba en Dire Dawa. Die ''kililoch'' is onderverdeel in 68 sones en dan verder in 550 ''woreda'' en verskeie spesiale ''woreda''. Die streekstate het aansienlike mag kragtens die grondwet. Hulle kan hulle eie regering en demokrasie saamstel solank dit in lyn met die federale regering se grondwet is. Aan die hoof van elke streek is ’n streeksraad met lede wat regstreeks verkies word om die distrikte te verteenwoordig. Die rade het wetgewende en uitvoerende gesag en kan die streke se interne sake bestuur. Die 10 ''kililoch'', met hulle hoofstad tussen hakies, is: Afar (Semera), Amhara (Bahir Dar), Benishangul-Gumuz (Asosa), Gambela (Gambela), Harari (Harar), Oromia (Addis Abeba), Sidama (Awasa), Somali (Jijiga), Suidelike Nasies, Nasionaliteite en Volke (Awasa) en [[Tigray-streek|Tigray]] (Mek'ele). ==Geografie== [[Beeld:Ethiopia sat.png|duimnael|240px|'n [[Nasa]]-satellietbeeld van Ethiopië.]] [[Beeld:Blue Nile.jpg|thumb|240px|Die begin van die [[Blou-Nyl]] in die [[Tanameer]].]] Ethiopië het ’n totale oppervlakte van 1&nbsp;104&nbsp;300&nbsp;km²,<ref name="CIA World Factbook">{{cite web |title=CIA World Factbook – Rank Order – Area |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html |access-date=2 Februarie 2008 |archive-date= 9 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209041128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html |url-status=dead }}</ref> waarvan 1&nbsp;119&nbsp;683&nbsp;km² land en 7&nbsp;444&nbsp;km² water is. Dit is die 28ste grootste land ter wêreld en omtrent so groot soos [[Bolivia]]. Die grootste deel van die land lê in die [[Horing van Afrika]], die oostelikste deel van die kontinent [[Afrika]]. Die lande wat aan Ethiopië grens, is [[Eritrea]] in die noorde en daarna, kloksgewys, [[Djiboeti]], [[Somaliland]], [[Somalië]], [[Kenia]], [[Suid-Soedan]] en [[Soedan]]. Ethiopië het ’n uitgespreide hooglandkompleks van berge en plato's wat deur die [[Groot Skeurvallei]] geskei word – laasgenoemde loop meestal van suidwes tot noordoos en word omring deur laaglande, [[steppe]] of [[Woestyn|halfwoestyn]]. Daar is ’n groot verskeidenheid terreine met groot wisselings in [[klimaat]], [[grond]], natuurlike [[plante]]groei en woonpatrone. Ethiopië is ’n [[ekologie]]s uiteenlopende land, met woestyne aan die oosgens tot [[Tropiese reënwoud|tropiese woude]] in die suide tot berge in die noorde en suidweste. Die [[Tanameer]] in die noorde is die bron van die [[Blou-Nyl]]. Dit het ook baie [[Inheems|endemiese]] [[spesie]]s, soos die [[gelada]], die bergbok ''Walia ibex'' en die Ethiopiese wolf, ''Simien fox''. Die groot wisselings in hoogte gee die land verskeie ekologies unieke gebiede, en dit het die [[evolusie]] van endemiese spesies in ekologiese isolasie aangehelp. ===Klimaat=== [[Beeld:Köppen climate types of Ethiopia.svg|thumb|240px|links|Die [[Köppen-klimaatklassifikasie]] van Ethiopië.]] Die oorheersende [[klimaat]]soort is [[Trope|tropiese]] [[moeson]], met die wisselings wat deur die topografie veroorsaak word. Die [[Ethiopiese Hoogland]] strek oor die grootste deel van die land en het ’n klimaat wat gewoonlik beskou word as koeler as ander streke wat net so naby aan die [[ewenaar]] is. Die meeste van die stede lê op hoogtes van sowat 2&nbsp;000 tot 2&nbsp;500&nbsp;m bo die [[seevlak]], en dit sluit historiese hoofstede soos [[Gondar]] en [[Aksoem]] in. Die hedendaagse hoofstad, [[Addis Abeba]], is aan die voorheuwels van [[berg Entoto]] geleë, op ’n hoogte van sowat 2&nbsp;400&nbsp;m. Dit het dwarsdeur die jaar ’n matige klimaat. Omdat die temperature deur die jaar redelik gelykmatig is, word die seisoene in Addis Abeba grootliks deur die [[reën]]val bepaal: ’n droë seisoen van Oktober tot Februarie, ’n ligte reënseisoen van Maart tot Mei en ’n swaar reënseisoen van Junie tot September. Die gemiddelde jaarlikse reënval is sowat 1&nbsp;200&nbsp;mm. Daglig is gemiddeld sewe uur per dag. Die droë seisoen is die sonnigste deel van die jaar, hoewel daar selfs in die middel van die reënseisoen in Julie en Augustus steeds ’n paar uur helder sonskyn is. Die gemiddelde jaartemperatuur in Addis Abeba is 16&nbsp;°C, en die daaglike maksimum deur die jaar gemiddeld 20 tot 25&nbsp;°C. Snags is die minimum sowat 5 tot 10&nbsp;°C. Die meeste groot stede en toeristeterreine in Ethiopië lê op dieselfde hoogte as Addis Abeba en het ’n soortgelyke klimaat. In laer streke, veral die gras- en struiklande in die ooste van die land, kan die klimaat aansienlik warmer en droër wees. [[Dallol]], in die middel van die Danakillaagte in die ooste, het die hoogste gemiddelde jaarlikse temperatuur ter wêreld: 34&nbsp;°C. Ethiopië is kwesbaar vir ’n groot deel van die uitwerking van klimaatsveranderings. Dit sluit in hoër temperature en veranderings in reënval. Sulke klimaatsveranderings bedreig voedselsekuriteit en die ekonomie, wat op die [[landbou]] gebaseer is.<ref>{{Cite journal|last=Gezie|first=Melese|date=2019-01-01|editor-last=Moral|editor-first=Manuel Tejada|title=Farmer's response to climate change and variability in Ethiopia: A review|journal=Cogent Food & Agriculture|volume=5|issue=1|pages=1613770|doi=10.1080/23311932.2019.1613770|s2cid=155380174|doi-access=free}}</ref> ===Biodiversiteit=== [[Beeld:Mountain Nyala (M), Bale,Ethiopia (14496349688).jpg|thumb|200px|Bergnjalas in die Balegebergte- Nasionale Park, een van verskeie natuurreservate in Ethiopië.]] Ethiopië het 31 spesies inheemse [[soogdiere]].<ref name="Massicot"/> Die [[wildehond]] het prehistories wydverspreid in die gebied voorgekom, maar is vermoedelik plaaslik [[Uitgestorwe spesie|uitgesterf]]. Die Ethiopiese wolf is seker die bedreigde spesie wat die beste in Ethiopië nagevors is. Ethiopië is ’n wêreldwye sentrum van diversiteit in [[voël]]s. Meer as 856 voëlspesies is al hier aangeteken, waarvan 20 inheems is.<ref>{{cite web|last=Lepage|first=Denis|title=Bird Checklists of the World|url=http://avibase.bsc-eoc.org/checklist.jsp?region=et&list=clements|publisher=Avibase|access-date=6 Oktober 2013}}</ref> Sestien spesies word bedreig of kritiek bedreig. Baie van dié voëls se vernaamste kos is [[skoenlapper]]s, soos die ''Bicyclus anynana''. Nes deur die hele Afrika is natuurlewebevolkings vinnig aan die afneem weens ontbossing, burgeroorloë, besoedeling, wilddiefstal en ander menslike faktore.<ref>Bakerova, Katarina et al. (1991) Wildlife Parks Animals Africa. Besoek op 24 Mei 2008, van die Afrika-kultuursentrum] {{Cite web |url=http://www.africanculturalcenter.org/3_0wildlife.html |title=argiefkopie |access-date=21 Junie 2021 |archive-date= 5 Februarie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110205045029/http://www.africanculturalcenter.org/3_0wildlife.html |url-status=bot: unknown }}.</ref> Baie van die Ethiopiese spesies is bedreig, kritiek bedreig en kwesbaar, volgens [[IUBN]]-ramings.<ref name="Massicot">Massicot, Paul (2005). [http://www.animalinfo.org/country/ethiopia.htm Animal Info-Ethiopia].</ref> Ontbossing veroorsaak gronderosie, minder voedingstowwe in die grond, ’n verlies aan [[habitat]]s vir diere en ’n afname in [[biodiversiteit]]. Aan die begin van die 20ste eeu was sowat 420&nbsp;000&nbsp;km<sup>2</sup> (of 35%) van Ethiopië deur bome bedek, maar volgens onlangse navorsing het dit nou afgeneem tot net 11,9%.<ref>Mongabay.com Ethiopia statistics. (n.d). Besoek op 18 November 2006, van [http://rainforests.mongabay.com/deforestation/2000/Ethiopia.htm Rainforests.mongabay.com]</ref> Die land verloor ’n geraamde 1&nbsp;410&nbsp;km<sup>2</sup> natuurlike woude per jaar.<ref>{{cite web|url=https://rainforests.mongabay.com/20ethiopia.htm|title=Ethiopia: Environmental Profile|access-date=29 November 2020|publisher=Mongabay|date=4 Februarie 2006}}</ref> Huidige regeringsprogramme om ontbossing te beheer bestaan uit opvoeding, reklame vir omkeerprogramme en die verskaffing van rou materiale wat [[hout]] kan vervang. Op die platteland verskaf die regering ook ander brandstofbronne as hout en bevordering dit landbou wat nie die woudhabitat vernietig nie.<ref>{{cite book|author=Chaitanya Iyyer|title=Land Management: Challenges & Strategies|url=https://books.google.com/books?id=1Bls24MgPuMC&pg=PA16|year=2009|publisher=Global India Publications|isbn=978-93-80228-48-8|page=16}}</ref> ==Demografie== {{Staafgrafiek kas |sweef=regs |byskrif='''Etniese groepe in Ethiopië''' |wydte=300px |stawe= {{Staafgrafiek persent|[[Oromo (volk)|Oromo]]|groen|34.4}} {{Staafgrafiek persent|[[Amhare]]|geel|27}} {{Staafgrafiek persent|[[Somaliërs]] |rooi|6.2}} {{Staafgrafiek persent|Tigrayane |blou|6.1}} {{Staafgrafiek persent|Sidama |oranje|4}} {{Staafgrafiek persent|Gurage|bruin|2.5}} {{Staafgrafiek persent|Welayta|swart|2.3}} {{Staafgrafiek persent|[[Afar (volk)|Afar]]|rooi|1.7}} {{Staafgrafiek persent|Hadiya|oranje|1.7}} {{Staafgrafiek persent|Gamo|grys|1.5}} {{Staafgrafiek persent|Ander|silwer|12.6}} }} Ethiopië se totale bevolking het gegroei van 38,1&nbsp;miljoen in 1983 tot 109,5&nbsp;miljoen in 2018.<ref>{{Cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?end=2018&locations=ET&start=1982|title=Population, total {{!}} Data|website=data.worldbank.org|access-date=23 September 2019}}</ref> In die 19de eeu was die bevolking maar sowat 9&nbsp;miljoen.<ref>Clarence-Smith, W.G. (1989) [https://books.google.com/books?id=9Hfl5rpXM1sC&pg=PA100 ''The Economics of the Indian Ocean slave trade in the nineteenth century'']. p. 100. {{ISBN|0-7146-3359-3}}</ref> Volgens die resultate van die Bevolkings- en Behuisingsensus van 2007 het die bevolking van 1994 tot 2007 met ’n gemiddelde tempo van 2,6% per jaar toegeneem, 2,8% minder as van 1983 tot 1994. Die tempo is tans onder die 10 hoogstes ter wêreld. Die bevolking sal na raming in 2060 meer as 210&nbsp;miljoen wees, wat ’n toename met ’n faktor van 2,5 is van ramings in 2011.<ref>{{cite web|url=https://www.google.com/publicdata/explore?ds=n4ff2muj8bh2a_#ctype=l&strail=false&bcs=d&nselm=h&met_y=POP&fdim_y=scenario:1&scale_y=lin&ind_y=false&rdim=world&idim=country:ET&ifdim=world&dl=en|title=IFs Forecast – Version 7.00 – Google Public Data Explorer|access-date=24 Oktober 2015}}</ref> Volgens ramings van die VN het die lewensverwagting in onlangse jare aansienlik toegeneem; dit staan nou op 56 jaar vir mans en 60 jaar vir vroue.<ref name="auto">{{Cite news| title = National Accounts Estimates of Main Aggregates | publisher = The United Nations Statistics Division | url = http://data.un.org/Data.aspx?d=SNAAMA&f=grID%3a101%3bcurrID%3aUSD%3bpcFlag%3a1 | access-date = 12 November 2013}}</ref> {| class="wikitable" style="float: left; margin-right: 10px; text-align:center" ! colspan="4" style="background:#cfb;"| Bevolking in Ethiopië<ref>[http://esa.un.org/wpp/Documentation/WPP%202010%20publications.htm World Population Prospects, the 2010 Revision]. UN.org</ref> |- ! style="background:#cfb;"| Jaar ! style="background:#cfb;"| Miljoen ! style="background:#cfb;"| Verskil |- | 1950 || 18,4 || – |- | 1960 || 22,5 ||4,1 |- | 1970 || 29,0 ||6,5 |- | 1980 || 35,4 ||6,4 |- | 1990 || 48,3 ||12,9 |- | 2000 || 65,6 ||17,3 |- | 2010 || 82,9 ||17,3 |- | 2013 || 93,8 ||10,9 |- | 2018 || 107,5 ||13,7 |} Die land se bevolking is uiters uiteenlopend, met meer as 80 verskillende [[etniese groep]]e. Volgens die nasionale [[sensus]] van 2007 is die Oromo op 25,4&nbsp;miljoen (34,4% van die totaal) die grootste groep, die Amhare is 19,9&nbsp;miljoen (27% van die bevolking) en Somaliërs en Tigrayane onderskeidelik 4,59&nbsp;miljoen (6,2%) en 4,49&nbsp;miljoen (6,1%).<ref name=2007Census /> Ander prominente etniese groepe is soos volg: Sidama 2,95&nbsp;miljoen (4%), Gurage 1,86&nbsp;miljoen (2,5%), Welayta 1,68&nbsp;miljoen (2,3%), Afar 1,28&nbsp;miljoen (1,7%), Hadiya 1,27&nbsp;miljoen (1,7%) en Gamo 1,1&nbsp;miljoen (1,5%). [[Afro-Asiatiese tale|Afro-Asiatiessprekende]] gemeenskappe maak die meerderheid van die bevolking uit. Die [[Semitiese tale|Semitiessprekende]] deel van die bevolking verwys dikwels na hulleself as die "Habesja-volk". Die [[Arabies]]e vorm van die term (''al-Ḥabasha'') is die etimologiese basis van die naam "Abessinië," ’n ou naam vir Ethiopië.<ref>{{cite web|url=http://www.time.com/time/europe/timetrails/selassie/hs260809.html |title=Time Europe&nbsp;– Abyssinia: Ethiopian Protest |access-date=5 Junie 2005 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040206124546/http://www.time.com/time/europe/timetrails/selassie/hs260809.html |archive-date=6 Februarie 2004 }}. 9 Augustus 1926</ref> Daarbenewens bewoon [[Nilo-Sahariese tale|Nilo-Sahariessprekende]] minderheidsgroepe die suidelike streke van die land, veral gebiede in die Gambela-streek, wat aan Suid-Soedan grens. Daar was ook meer as 75&nbsp;000 [[Italië|Italiaanse]] setlaars tydens die Italiaanse besetting van die land.<ref name="Istat 2010">{{cite journal|last=Istat|title=I censimenti nell'Italia unita I censimenti nell'Italia unita Le fonti di stato della popolazione tra il XIX e il XXI secolo Istituto Nazionale Di Statistica Società Italiana Di Demografia Storica, Le fonti di stato della popolazione tra il XIX e il XXI secolo|journal=Annali di Statistica|date=December 2010|volume=2|series=XII|page=263|url=http://www3.istat.it/dati/catalogo/20120911_00/Annali_serie_XII_vol_2_anno_141_I_Censimenti_nell'Italia_unita_bis.pdf|access-date=24 Desember 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140803195051/http://www3.istat.it/dati/catalogo/20120911_00/Annali_serie_XII_vol_2_anno_141_I_Censimenti_nell%27Italia_unita_bis.pdf|archive-date= 3 Augustus 2014|url-status=dead}}</ref> Nadat Ethiopië onafhanklik geword het, het baie Italianers nog dekades lank in die land gebly nadat hulle deur keiser [[Haile Selassie]] begenadig is, want hy het die geleentheid vir verdere modernisering gesien.<ref name="Italoethiopians">{{Cite web|url=https://ladywriteronline.wordpress.com/2008/04/29/fratelli-detiopia/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211022551/https://ladywriteronline.wordpress.com/2008/04/29/fratelli-detiopia/|url-status=dead|title=Fratelli d'Etiopia|date=29 April 2008|archive-date=11 Februarie 2017}}</ref> Ná die Ethiopiese Burgeroorlog van 1974 het byna 22&nbsp;000 Italianers in Ethiopië egter die land verlaat.<ref name="Italoethiopians"/> In 2009 was daar sowat 135&nbsp;000 vlugtelinge en asielsoekers in Ethiopië, veral van [[Somalië]] (sowat 64&nbsp;300), [[Eritrea]] (41&nbsp;700) en [[Soedan]] (25&nbsp;900). Hulle het amper almal in vlugtelingkampe gewoon.<ref name="World Refugee Survey 2009">{{cite news|title=World Refugee Survey 2008 |publisher=U.S. Committee for Refugees and Immigrants |date=19 Junie 2008 |url=http://www.refugees.org/resources/refugee-warehousing/archived-world-refugee-surveys/2009-wrs-country-updates/ethiopia.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120502073801/http://www.refugees.org/resources/refugee-warehousing/archived-world-refugee-surveys/2009-wrs-country-updates/ethiopia.html |archive-date=2 Mei 2012 }}</ref> ===Tale=== {{Pie chart | thumb = right | caption='''Tale van Ethiopië (2007)'''<ref name=2007Census /> | label1 = [[Oromo]] | value1 = 33.8 | color1 = Green | label2 = [[Amharies]] | value2 = 29.3 | color2 = Yellow | label3 = [[Somalies]] | value3 = 6.3 | color3 = Red | label4 = [[Tigrinya]] | value4 = 5.9 | color4 = Blue | label5 = Sidamo | value5 = 4.0 | color5 = Purple | label6 = Wolaytta | value6 = 2.2 | color6 = Black | label7 = Gurage | value7 = 2.0 | color7 = Brown | label8 = [[Afar]] | value8 = 1.7 | color8 = Orange | label9 = Hadiyya | value9 = 1.7 | color9 = Teal | label10 = Gamo-Gofa-Dawro | value10 = 1.5 | color10 = Gray | label11 = Ander | value11 = 11.6 | color11 = Lightgrey }} Volgens ''[[Ethnologue]]'' word 90 individuele [[Taal|tale]] in Ethiopië gepraat.<ref name="Ethnologue">{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/country/ET|title=Languages of Ethiopia|publisher=SIL International|archive-url=https://archive.today/20170318194709/https://www.ethnologue.com/country/ET|archive-date=18 Maart 2017|url-status=live|work=Ethnologue|access-date=9 Februarie 2013}}</ref> Die meeste mense praat tale van die [[Koesjitiese tale|Koesjitiese]] en die [[Semitiese tale|Semitiese]] tak van die [[Afro-Asiatiese tale]]. Eersgenoemde sluit in [[Oromo]], wat deur die Oromo-volk gepraat word, en [[Somalies]], wat deur die Somaliërs gepraat word. Laasgenoemde tak sluit in [[Amharies]] (Amahare) en Tigrinya (Tigrayane). Saam word dié vier groepe deur sowat driekwart van die bevolking gepraat. Ander Afro-Asiatiese tale met ’n aansienlike aantal sprekers sluit in die Koesjitiese Sidamo, [[Afar]], Hadiyya en [[Agau-tale|Agau]], en die Semitiese Gurage, Harari, Silt'e en Argobba.<ref name=2007Census /> [[Arabies]], wat ook tot die Afro-Asiatiese taalfamilie behoort, word ook in sommige gebiede gepraat.<ref>{{cite book|last1=Yigezu|first1=Moges|title=Language Ideologies and Challenges of Multilingual Education in Ethiopia|date=2012|publisher=African Books Collective|isbn=978-99944-55-47-8|page=143|url=https://www.google.com/books?id=2Is2nUM-5UQC&pg=PA143}}</ref> Verder word [[Omotiese tale]] deur Omotiese minderheidsgroepe in die suidelike streke gepraat. Daaronder tel die tale Aari, Bench, Dime, Dizin, Gamo-Gofa-Dawro, Maale, Hamer en Wolaytta.<ref name=2007Census /> Tale van die Nilo-Sahariese familie word deur minderheidsgroepe gepraat wat in die suidwestelike dele van die land gekonsentreer is. Dit sluit in Nuer, Anuak, Nyangatom, Majang, Suri, Me'en en Mursi.<ref name=2007Census /> [[Engels]] is die buitelandse taal wat die meeste gepraat word, en is die onderrigmedium in sekondêre skole en alle tersiêre inrigtings. Alle federale wette word ook in Engels in die ''Federal Negarit Gazeta'' gepubliseer.<ref name="FDRE">{{cite web |last1=FDRE |title=Federal Negazit Gazeta Establishment Proclamation |url=https://www.fsc.gov.et/Content/Negarit%20Gazeta/Negarit%20Gazeta/Gazeta-1987/Proc%20No.%203-1995%20Federal%20Negarit%20Gazeta%20Establishment%20.pdf |publisher=Federal Democratic Republic of Ethiopia |archive-url=https://web.archive.org/web/20191104223222/https://www.fsc.gov.et/Content/Negarit%20Gazeta/Negarit%20Gazeta/Gazeta-1987/Proc%20No.%203-1995%20Federal%20Negarit%20Gazeta%20Establishment%20.pdf |access-date=21 Junie 2021|archive-date=4 November 2019 }}</ref> Alle tale geniet gelyke status in die grondwet, maar Oromo is die taal wat deur die meeste moedertaalsprekers gepraat word, terwyl Amharies in totaal die meeste sprekers het.<ref name="Constitution">{{cite web|title=Article 5|url=http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/et/et007en.pdf|access-date=2 Julie 2015|work=Ethiopian Constitution|publisher=WIPO}}</ref> [[Italiaans]] word nog deur sekere dele van die bevolking gepraat, veral die ouer mense, en word in baie skole geleer. Die verskeie streke van Ethiopië en charter-stede mag self hulle werkstale bepaal.<ref name="Llicuv">{{cite book|editor1=Mpoche, Kizitus |editor2=Mbuh, Tennu |title=Language, literature, and identity|year=2006|publisher=Cuvillier|isbn=978-3-86537-839-2|pages=163–64|url=https://books.google.com/books?id=PNEiAQAAMAAJ}}</ref> ===Skrif=== Ethiopië se belangrikste [[skryfstelsel]] is die [[Ge'ez-skrif]]. Dit word as [[abugida]] deur verskeie van die land se tale gebruik en word al sedert die 6de of 5de eeu&nbsp;v.C. as [[abjad]] gebruik om die Semitiese taal [[Ge'ez]] te [[Transkripsie|transkribeer]].<ref>Fattovich, Rodolfo (2003) "Akkälä Guzay" in von Uhlig, Siegbert, red. ''Encyclopaedia Aethiopica: A-C''. Weissbaden: Otto Harrassowitz KG, p.169.</ref> Ge'ez is nou ’n liturgiese taal van die Ethiopies- en die Eritrees-Ortodokse Kerk. In die 1980's is die Ethiopiese letters vir die rekenaar verwerk; dit is vandag deel van [[Unicode]] as "Ethiopic", "Ethiopic Extended", "Ethiopic Supplement" en "Ethiopic Extended-A". ===Godsdiens=== {{Pie chart |thumb = right |caption = '''Godsdiens in Ethiopië (2016)'''<ref>https://www.indexmundi.com/ethiopia/religions.html</ref> |label1 = [[Ethiopies-Ortodokse Tewahedo-kerk|Ethiopies-Ortodoks]] |value1 = 43 |color1 = Orchid |label2 = [[Islam]]ities |value2 = 31 |color2 = Green |label3 = [[Protestantisme|Protestants]] |value3 = 23 |color3 = DodgerBlue |label4 = Tradisionele gelowe |value4 = 1 |color54 = GreenYellow |label5 = [[Rooms-Katolieke Kerk|Katoliek]] |value5 = 1 |color5 = DarkBlue |label6 = Ander |value6 = 1 |color6 = Red }} Ethiopië het noue historiese bande met al drie die wêreld se grootste [[Abrahamitiese gelowe]]. In die 4de eeu was die [[Keiserryk Ethiopië]] een van die eerstes in die wêreld wat die [[Christendom]] amptelik as ’n staatsgodsdiens aangeneem het. Vanweë die besluite van die [[Konsilie van Chalcedon]] is die [[Miafisitisme|miafisiete]],<ref name="first seven">{{cite book|last= Davis, Society of Jesus|first= Leo Donald|title= The First Seven Ecumenical Councils (325–787): Their History and Theology (Theology and Life Series 21)|year= 1990|publisher= Michael Glazier/Liturgical Press|location= Collegeville, MN|isbn= 978-0-8146-5616-7|page= [https://archive.org/details/firstsevenec_davi_1990_000_6702418/page/342 342]|url= https://archive.org/details/firstsevenec_davi_1990_000_6702418/page/342}}</ref> wat die oorgrote meerderheid van Christene in [[Egipte]] en Ethiopië ingesluit het, in 451 beskuldig van [[monofisitisme]] en as ketters aangewys onder die algemene naam [[Kopties-Ortodokse Kerk|Koptiese Christendom]] (sien [[Oriëntale Ortodoksie]]). Hoewel dit nie meer as ’n staatsgodsdiens beskou is nie, het die [[Ethiopies-Ortodokse Tewahedo-kerk]] die grootste Christelike denominasie gebly. Daar is ook ’n aansienlike groep wat [[Islam]] aanhang – sowat ’n derde van die bevolking. Ethiopië het die bestemming van die "Eerste [[Hidjra]]", ’n groot migrasie in die Islamitiese geskiedenis. ’n Dorp in die Tigray-streek, Negash, is die oudste Moslemse nedersetting in Afrika. [[Beeld:Lalibela, san giorgio, esterno 24.jpg|thumb|220px|links|Die ondergrondse rotskerk van sint Joris in [[Lalibela]] is ’n [[Unesco]]-[[wêrelderfenisgebied]].]] Volgens die nasionale sensus van 2007 maak Christene tot 62,8% van die land se bevolking uit (43,5% Ethiopies-Ortodoks en 19,3% ander denominasies), Moslems 33,9%, aanhangers van tradisionele gelowe 2,6% en ander godsdienste 0,6%.<ref name="2007Census" /> Dit stem ooreen met die CIA World Factbook, waarin staan die Christendom is die grootste godsdiens in Ethiopië.<ref name="CIA" /> [[Soenni]]ete maak die grootste deel van die Moslems uit, met niedenominasionele Moslems as die tweede grootste groep en [[Sjia|Sjiiete]] en [[Ahmadiyya]]s as minderheidsgroepe. Daar is ook baie [[Soefisme|Soefiste]].<ref>Pew Forum on Religious & Public life. 9{{nbsp}}August 2012. Besoek op 29 Oktober 2013</ref> Die groot Moslembevolking in die noordelike Afar-streek het gelei tot ’n Moslemse seperatistegroep bekend as die "Islamitiese Staat van Afaria" – hulle wil ’n grondwet hê wat aan die [[sjaria]] voldoen.<ref>{{cite journal|title=Islam and nationalism: Two trends of the separatist movement in Ethiopia |journal=Northeast African Studies|first=Alexander|last=Krylov|volume=12|issue=2/3|pages=171–76|year= 1990|jstor=43660322}}</ref> Sommige kritici meen die Haile Selassie-regering het die sensus gekook om Ethiopië as ’n Christenland aan die wêreld voor te hou. Hulle sê Islam het in 1991 altesaam 50% van die totale bevolking uitgemaak, gebaseer op die 1984-sensus deur die [[Derg]]-regering.<ref>{{cite book |last1=Levtzion |first1=Nehemia|title=The History of Islam in Africa |date=31 Maart 2000|publisher=Ohio University Press |pages=240–241 |isbn=9780821444610|url=https://books.google.com/books?id=J1Ipt5A9mLMC&q=Haile+selassie%27s+regime+which+had+presented+Ethiopia+abroad+as+a+christian+country,+had+carefully+kepy+two+secrets&pg=PA240}}</ref> Verskeie Moslem-waarnemers en {{nowrap|-bloggers}} beweer Moslems is in die meerderheid en stem nie met bogenoemde sensussyfers saam nie, hoewel hulle nie feite verskaf om hulle bewerings te staaf nie.<ref>{{cite book |last1=Prunier |first1=Gérard |title=Understanding Contemporary Ethiopia: Monarchy, Revolution and the Legacy of Meles Zenawi |date=15 September 2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=9781849046183 |url=https://books.google.com/books?id=wnxeCwAAQBAJ&q=muslims+could+make+up+majority+ethiopia&pg=PT100}}</ref> Die [[Koninkryk Aksoem]] was een van die eerste state wat die Christelike geloof aangeneem het, in die 4de eeu.<ref name="isbn0-313-32273-2"/><ref name="Ofcansky">{{cite book|last=Thomas P. Ofcansky|first=LaVerle Berry|title=Ethiopia: A Country Study|year=2004|publisher=Kessinger Publishing|isbn=978-1-4191-1857-9|pages=130–41|url=https://books.google.com/books?id=R3M0V0VfgiMC}}</ref> Volgens die [[Nuwe Testament]] het die Christendom Ethiopië nog vroeër bereik, toe ’n amptenaar wat die koningin se geldsake beheer het, deur Filippus die evangelis gedoop is ([[Handelinge]] 8:26-39). Tot in die 1980's het daar ook ’n aansienlike bevolking [[Beta Israel]] (Ethiopiese Jode) in die land gewoon.<ref name="Ofcansky"/><ref>Weil, Shalva (2008) "Zionism among Ethiopian Jews" in ''Jewish Communities in the 19th and 20th Centuries''. Salamon, Hagar (ed.). Ethiopia, Jerusalem: Ben-Zvi Institute, pp. 187–200. (Hebrew).</ref> ===Verstedeliking=== [[Beeld:Addis Abeba07 (Sam Effron).jpg|thumb|260px|’n Straattoneel in Addis Abeba.]] Die bevolkingsgroei, migrasie en verstedeliking plaas alles spanning op beide die [[regering]] en die [[ekostelsel]] se vermoë om basiese dienste aan mense te verskaf.<ref>Racin, L. (4 Maart 2008) [http://www.wilsoncenter.org/event/future-shock-how-environmental-change-and-human-impact-are-changing-the-global-map "Future Shock: How Environmental Change and Human Impact Are Changing the Global Map"]. Woodrow Wilson International Center for Scholars.</ref> Verstedeling neem geleidelik toe, met twee tydperke van vinnige groei. Die eerste was in 1936-1941, tydens die Italiaanse besetting onder [[Mussolini]] se fascistiese regering, en die tweede in 1967-1975, toe die bevolking in stedelike gebiede verdriedubbel het.<ref name="countrystudies1991">Ofcansky, T and Berry, L. "Ethiopia: A Country Study". Edited by Washington: GPO for the Library of Congress, 1991. [http://countrystudies.us/ethiopia Countrystudies.us]</ref> Ná Italië se besetting van Ethiopië in 1936 het dit ’n infrastruktuur gebou om groot stede met mekaar te verbind, asook ’n dam om krag en water te verskaf.<ref name="Accessed 15 May 2008" /> Dit, tesame met die invloei van Italianers en werkers, was die grootste rede vir die vinnige verstedeliking in dié tydperk. Die tweede groeitydperk van 1967 af was toe plattelanders na die stede gestroom het ter wille van beter werk en lewenstoestande.<ref name="countrystudies1991"/> Dié patroon is verlangsaam deur die regering se grondhervormingsprogram, wat mense aangespoor het om in plattelandse gebiede te bly. Meer kos was vir meer mense in die stede nodig en die grondhervormingswet was bedoel om landbou te verbeter en kosproduksie te verhoog. Die program het gelei tot die stigting van boereverenigings: groot dorpe wat op landbou gebaseer was. Hoewel die kosproduksie verhoog is, word oor die rede gedebatteer: Dit kon danksy weerstoestande gewees het eerder as die hervormings.<ref name="Anderson, Frank 1991. Pages 159-175">{{Cite journal | doi = 10.1016/0169-5150(91)90022-D| title = Development of agriculture in Ethiopia since the 1975 land reform| journal = Agricultural Economics| volume = 6| issue = 2| pages = 159–75| year = 1991| last1 = Belete | first1 = A. | url = http://ageconsearch.umn.edu/record/172821/files/agec1991-1992v006i002a004.pdf}}</ref> Stedelike bevolkings het van 1975 tot 2000 steeds met 8,1% gegroei.<ref name="Accessed 5-10-08">[http://worldbank.org Worldbank.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313170039/http://worldbank.org/ |date=13 Maart 2018 }}. Besoek op 5 Oktober 2008</ref> {{Grootste stede | naam = Grootste 10 stede en dorpe van Ethiopië | land = Ethiopië | stat_verw = CSA, 2016<noinclude><ref>{{cite web|title=Population Projection of Ethiopia for All Regions At Wereda Level from 2014 – 2017|url=http://www.csa.gov.et/images/general/news/pop_pro_wer_2014-2017|publisher=Government of Ethiopia|access-date=20 April 2016|archive-date=17 Oktober 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017033609/http://www.csa.gov.et/images/general/news/pop_pro_wer_2014-2017|url-status=dead}}</ref></noinclude> | klas = nav | afd_naam = Streek | stad_1 = Addis Abeba | afd_1 = Addis Abeba | pop_1 = 3 352 000 | afb_1 = Addis Ababa (16314616596).jpg | stad_2 = Adama | afd_2 = Oromia | pop_2 = 342,940 | afb_2 = AdamaHotels.jpg | stad_3 = Gondar | afd_3 = Amhara | pop_3 = 341,991 | afb_3 = Gonder_from_the_Goha_hotel.jpg | stad_4 = Mek'ele | afd_4 = Tigray | pop_4 = 340 858 | afb_4 = Mosque, Mekele, Ethiopia 2013 - panoramio.jpg | stad_5 = Hawassa | afd_5 = Suidelike Nasies | pop_5 = 318 618 | afb_5 = | stad_6 = Bahir Dar | afd_6 = Amhara | pop_6 = 297 794 | afb_6 = | stad_7 = Dire Dawa | afd_7 = Dire Dawa | pop_7 = 285 000 | afb_7 = | stad_8 = Dessie | afd_8 = Amhara | pop_8 = 198 428 | afb_8 = | stad_9 = Jimma | afd_9 = Oromia | pop_9 = 186 148 | afb_9 = | stad_10 = Jijiga | afd_10 = Somali | pop_10 = 164 321 | afb_10 = }} ====Plattelandse en stedelike lewe==== Migrasie na stedelike gebiede word gewoonlik gemotiveer deur die geleentheid op ’n beter lewe. In Ethiopië se boereverenigings is oorlewing ’n daaglikse stryd. Sowat 16% van die bevolking oorleef op minder as ’n dollar per dag (2008). Net 65% van plattelandse huishoudings kry die [[Wêreldgesondheidsorganisasie]] (WGO) se minimum standaard van 9&nbsp;200&nbsp;kJ kos per dag in; 42% van kinders onder vyf jaar oud is ondergewig.<ref name="Crawley">Crawley, Mike. [http://www.idrc.ca/EN/Resources/Publications/Pages/ArticleDetails.aspx?PublicationID=587 "Breaking the Cycle of Poverty in Ethiopia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625131910/http://www.idrc.ca/EN/Resources/Publications/Pages/ArticleDetails.aspx?PublicationID=587 |date=25 Junie 2012 }}. April 2003. International Development Research Centre. Besoek op 24 Mei 2008</ref> [[Beeld:On The Road To Simien Mountains National Park, Ethiopia (2446794591).jpg|thumb|links|240px|’n Plattelandse gebied in die Simienberge- Nasionale Park.]] Sowat 75% van arm gesinne deel hulle slaapplek met diere en 40% van kinders slaap op die vloer, waar die temperatuur in die koue seisoen snags tot gemiddeld 5&nbsp;[[Celsius|°C]] daal.<ref name="Crawley"/> Die gemiddelde gesin bestaan uit ses tot sewe lede wat in ’n modderhut van 30&nbsp;[[Meter|m]]<sup>2</sup> met ’n strooidak woon, met minder as 2&nbsp;[[Hektaar|ha]] grond om te bewerk.<ref name="Crawley"/> ’n Siklus van armoede staar boere in die gesig. Omdat hulle landerye so klein is, kan die boere dit nie braak laat lê nie, wat die vrugbaarheid van die grond laat afneem.<ref name="Crawley"/> Dit verminder die gehalte van veevoer, wat weer lae melkproduksie tot gevolg het.<ref name="Crawley"/> Omdat die diere se mis as brandstof gebruik word en nie as voedingstof in die grond teruggeploeg word nie, neem die gehalte van die gewasse af.<ref name="Crawley"/> Die lae produktiwiteit lei tot ’n onvoldoende inkomste, honger, ondervoeding en siektes. Dié ongesonde boere kry swaar om die landerye te bewerk, en dit lei tot nog laer produktiwiteit.<ref name="Crawley"/> [[Beeld:Any Day, Adigrat (12582724894).jpg|thumb|260px|’n Straattoneel in Adigrat.]] Hoewel toestande baie beter in stede is, ly alle Ethiopiërs onder armoede en swak sanitasie. Armoede het egter van 2000 tot 2011 met 44% tot 29,6% afgeneem, volgens die [[Wêreldbank]].<ref>{{Cite web|url=http://www.worldbank.org/en/news/press-release/2015/01/20/poverty-ethiopia-down-33-percent|title=Poverty in Ethiopia Down 33 Percent Since 2000|access-date=24 Junie 2016}}</ref> In die hoofstad, Addis Abeba, het 55% van die inwoners vroeër in krotbuurte gewoon.<ref name="Accessed 15 May 2008"/> ’n Opbloei in bouwerk in beide die privaat en openbare sektor het egter gelei tot drastiese verbeterings in die lewenstandaarde in groot stede, veral Addis Abeba. Die regering het ook kondominiumkomplekse dwarsdeur die stad gebou, wat byna 600&nbsp;000 individue bevoordeel het.<ref>{{Cite web|url=http://www.mwud.gov.et/c/document_library/get_file?uuid=a27abebf-66ba-473c-a618-89d3c1a180ed&groupId=10136|title=Condominium housing in Ethiopia|archive-url=https://web.archive.org/web/20170104064529/http://www.mwud.gov.et/c/document_library/get_file?uuid=a27abebf-66ba-473c-a618-89d3c1a180ed&groupId=10136|archive-date=4 Januarie 2017|url-status=dead}}</ref> Sanitasie is die dringendste behoefte in die stad. ’n Gebrek aan toegang tot behoorlike geriewe lei tot die verspreiding van siektes deur middel van besoedelde water.<ref name="Accessed 15 May 2008"/> Opvoeding is ook veel beter in die stede. Sowat 69% van stedelike kinders woon ’n laerskool by, en van hulle gaan 35% na ’n hoërskool.<ref name="Accessed 15 May 2008"/> Addis Abeba het ook ’n universiteit. Sowat 82% van die bevolking is geletterd.<ref name="Accessed 15 May 2008"/> Baie nieregeringsorganisasie werk aan die probleme in verband met opvoeding, maar hulle is min en werk afsonderlik.<ref name="Accessed 5-10-08"/> Daar is tans ’n poging om die werk te konsolideer.<ref name="Accessed 5-10-08"/> ===Gesondheid=== Volgens die WGO se wêreldgesondheidsverslag van 2006 was daar in 2003 altesaam 1&nbsp;936 dokters in Ethiopië,<ref>{{cite web |title=Global distribution of health workers in WHO Member States |work=The World Health Report 2006 |publisher=World Health Organization|url=https://www.who.int/whr/2006/annex/06_annex4_en.pdf |access-date=2 Februarie 2008}}</ref> wat sowat 2,6 per 100&nbsp;000 van die bevolking is. Baie beroepslui verlaat die land vir beter geleenthede in die [[Weste]]. [[Beeld:Addis Ababa Fistula Hospital - from Flickr 159817756.jpg|thumb|240px|links|’n Hospitaal in Addis Abeba.]] Ethiopië se grootste gesondheidsprobleme is [[aansteeklike siekte]]s, wat deur swak sanitasie vererger word, en ondervoeding. Meer as 44&nbsp;miljoen mense (amper die helfte van die bevolking) het nie toegang tot skoon water nie.<ref>{{Cite web|title = WaterAid UK – Where we work – Ethiopia|url = http://www.wateraid.org/uk/where-we-work/page/ethiopia|website = www.wateraid.org|access-date = 16 Mei 2015|archive-date = 10 Augustus 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20170810103934/http://www.wateraid.org/uk/where-we-work/page/ethiopia|url-status = dead}}</ref> Toestande in die stede is beter. Sterftes onder babas is hier laer danksy beter geriewe en medisyne,<ref name="Accessed 15 May 2008"/> hoewel sowat 41 babas per 1&nbsp;000 geboortes in die land sterf.<ref>{{Cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SP.DYN.IMRT.IN|title=Mortality rate, infant (per 1,000 live births) {{!}} Data|website=data.worldbank.org|access-date=1 July 2016}}</ref> Die lewensverwagting is ook hoër as op die platteland, hoewel daar landwyd ’n toename was. Die gemiddelde lewensverwagting in 2016 was sowat 62,2 jaar, volgens ’n verslag van die [[VN]].<ref>{{Cite web|url=http://www.et.undp.org/content/ethiopia/en/home/library/mdg/EthiopiaMDG2014.html|title=Ethiopia MDG Report (2014)|website=UNDP in Ethiopia|access-date=1 Julie 2016|archive-date=29 Julie 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160729030811/http://www.et.undp.org/content/ethiopia/en/home/library/mdg/EthiopiaMDG2014.html|url-status=dead}}</ref> Daar is 119 hospitale in die land (12 in Addis Abeba) asook 412 gesondheidsentrums.<ref name=":0">{{cite web |url=http://www.etharc.org/publications/june2005whoestimate_eth.pdf |title=Ethiopia |access-date=2 Junie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080624223842/http://www.etharc.org/publications/june2005whoestimate_eth.pdf |archive-date=24 Junie 2008}}</ref> [[MIV]]/[[vigs]] in Ethiopië was 1,1% in 2014, ’n groot afname teenoor vyf jaar gelede. Veral vroue word geraak weens ’n gebrek aan inligting, bemagtiging en sosiale welsyn. Die regering en baie internasionale organisasies soos die WGO en die VN voer veldtogte en werk aan die verbetering van Ethiopië se gesondheidsprobleme en {{nowrap|-opvoeding}}.<ref>(Dugassa, 2005).</ref> ’n Algemene praktyk in Ethiopië, ongeag godsdiens of ekonomiese status, is [[vroulike genitale verminking]] (VGV), ’n prosedure waardeur ’n deel van of al die buitenste geslagsdele van ’n vrou verwyder word, of enige ander verminking van die geslagsdele om 'n niemediese rede.<ref>[https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs241/en/ Female genital mutilation]. ''who.int''.</ref> Die praktyk is sedert 2004 onwettig in die land.<ref>See the 2004 Penal Code: Article 565 – Female Circumcision; Article 566 – Infibulation of the Female Genitalia [http://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/70993/75092/F1429731028/ETH70993.pdf]</ref> Dit word voor die huwelik uitgevoer. VGV kom by 74% van vroue tussen 15 en 49 jaar voor, volgens ’n Ethiopiese gesondheidsverslag.<ref>Ethiopian Demographic and Health Survey (Central Statistics Agency, 2005), p. 1.</ref> Dit is feitlik algemeen in die streke Dire Dawa, Somali en Afar. In die streke Oromo en Harari ondergaan meer as 80% van meisies die prosedure, in Tigray 29% en in Gambela 27%.<ref>[http://www.gtz.de/de/dokumente/en-fgm-countries-ethiopia.pdf Female Genital Mutilation in Ethiopia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120904083613/http://www.gtz.de/de/dokumente/en-fgm-countries-ethiopia.pdf |date=4 September 2012 }}, Africa Department, gtz.de, 2007.</ref> [[Besnydenis]] is ook algemeen onder mans; sowat 76% van Ethiopiese mans is besny.<ref name="Ahuja">{{cite web|url=http://www.cid.harvard.edu/neudc07/docs/neudc07_s1_p02_ahuja.pdf |title=Male Circumcision and AIDS: The Macroeconomic Impact of a Health Crisis by Eric Werker, Amrita Ahuja, and Brian Wendell :: NEUDC 2007 Papers :: Northeast Universities Development Consortium Conference|publisher= Center for International Development at Harvard University |access-date=30 Desember 2010}}</ref> Volgens die nasionale geestesgesondheidstrategie van 2012 is die regering se beleid om [[geestesgesondheid]] by primêre gesondheidsorg te integreer.<ref>{{Cite web|url=https://www.mhinnovation.net/resources/national-mental-health-strategy-ethiopia|title=National Mental Health Strategy of Ethiopia|date=14 August 2014|website=Mental Health Innovation Network}}</ref> Die sukses van die strategie is egter beperk; [[depressie]] het byvoorbeeld tussen 2007 en 2017 met 34,2% toegeneem.<ref>{{Cite web|url=http://www.healthdata.org/ethiopia|title=Ethiopia|date=9 September 2015|website=Institute for Health Metrics and Evaluation}}</ref> ==Ekonomie== {|class="wikitable" style="float: right; margin-left: 10px" ! style="text-align:center; background:#cfb;" colspan="2" |Deel van wêreld-[[BBP]] ([[Koopkragpariteit|KKP]])<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database (customised report) |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2018/October/weo-report?c=644,&s=NGDP_RPCH,&sy=1980&ey=2023&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |website=International Monetary Fund |publisher=IMF |access-date=17 April 2021}}</ref> |- ! style="background:#cfb;"|Jaar ! style="background:#cfb;"|Deel |- |style="text-align:left;"|1980 || style="text-align:right;" |0,08% |- |style="text-align:left;"|1990 || style="text-align:right;" |0,07% |- |2000 | style="text-align:right;"|0,07% |- |2010 | style="text-align:right;"|0,10% |- | style="text-align:left;" |2017 || style="text-align:right;" |0,16% |} Volgens die [[Internasionale Monetêre Fonds]] (IMF) was Ethiopië een van die vinnigs groeiende ekonomieë in die wêreld, met ’n groeikoers van meer as 10% van 2004 tot einde 2009.<ref name="Outlook 2012">{{cite web|title=World Economic Outlook|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/02/pdf/text.pdf|publisher=IMF|access-date=13 Januarie 2013}}</ref> Dit was van 2007 tot 2008 die vinnigs groeiende Afrika-ekonomie wat nie van [[olie]] afhanklik was nie.<ref>{{cite web|title=Ethiopia: IMF Positive on Country's Growth Outlook|url=http://allafrica.com/stories/200706181790.html|publisher=allAfrica|access-date=13 Januarie 2013}}</ref> In 2015 het die [[Wêreldbank]] gesê Ethiopië het ’n vinnige ekonomiese groei ondervind met ’n groei in [[BBP]] van gemiddeld 10,9% tussen 2004 en 2014.<ref>{{Cite web|url=http://www.worldbank.org/en/country/ethiopia/publication/ethiopia-great-run-growth-acceleration-how-to-pace-it|title=With Continued Rapid Growth, Ethiopia is Poised to Become a Middle Income Country by 2025|access-date=24 Junie 2016}}</ref> In 2008 en 2011 is die land se groei belemmer deur hoë [[inflasie]] en ’n moeilike betalingsbalanssituasie. Inflasie het in Augustus 2011 tot 40% opgeskiet weens ’n losse monetêre beleid, ’n groot verhoging in staatsdienssalarisse vroeg in 2011 en hoë kospryse.<ref name="Ethiopia Overview">{{cite web|url=http://www.worldbank.org/en/country/ethiopia/overview|title=Economic Overview|date=23 September 2015|publisher=[[Wêreldbank]]|access-date=1 Februarie 2016}}</ref> Ondanks ’n vinnige groeikoers in onlangse jare is Ethiopië se BBP per kapita een van die laagstes in die wêreld en ’n paar ernstige probleme staar die ekonomie in die gesig. Die land belê egter in openbare infrastruktuur en nywerheidsparke om ’n belangrike sentrum vir vervaardiging in Afrika te word.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/ethiopia-industrialoutput-idUSL8N1343EO20151109|title=Ethiopia to launch four more industry parks within two years|date=9 November 2015|newspaper=Reuters|access-date=24 June 2016}}</ref> ===Energie en hidroëlektrisiteit=== [[Beeld:Renaissance Dam site.jpg|thumb|200px|Die uitleg van die Groot Renaissancedam.]] Ethiopië het 14 groot [[rivier]]e wat van die hoogland af vloei, insluitende die [[Nyl]]. Dit het die grootste waterreserwes in Afrika. Groot hidroëlektriese aanlegte maak sowat 88,2% van die totale kragopwekking uit. Die res word vervaardig uit [[fossielbrandstof|fossielbrandstowwe]] (8,3%) en herwinbare bronne (3,6%). In 2016 het 42% van die land elektrisiteit gehad: 85% van die stedelike gebiede en 26% van die platteland. Ethiopië verskaf sowat 81% van die watervolume van die Nyl deur die rivierkomme van die [[Blou-Nyl]], Sobat en Atbara. In 1959 het Ethiopië en [[Soedan]] ’n verdrag onderteken waarkragtens albei lande eksklusiewe maritieme regte op die Nyl het. [[Egipte]] het sedertdien feitlik alle projekte in Ethiopië ontmoedig wat gebruik sou maak van die plaaslike sytakke van die Nyl. Dit het die gevolg dat eksterne finansiering van hidroëlektriese en [[besproeiing]]sprojekte in Wes-Ethiopië ontmoedig en watergebaseerde ekonomiese-ontwikkelingsprojekte belemmer word. Ethiopië bou egter ’n groot hidroëlektrisiteitsdam van 6&nbsp;450&nbsp;MW in die Blou-Nyl. Die [[Groot Ethiopiese Renaissancedam]] sal by voltooiing die grootste hidroëlektriese kragstasie in Afrika wees.<ref>{{Cite web|url=http://www.cnn.com/2012/05/31/business/ethiopia-grand-renaissance-dam/index.html|title=Ethiopia powers on with controversial dam project |author1= Victoria Eastwood |author2=Nima Elbagir|access-date=24 Junie 2016}}</ref> ===Landbou en uitvoer=== [[Beeld:Tef in Ethiopia 01.jpg|thumb|200px|links|’n Tefland naby Mojo in Sentraal-Ethiopië.]] [[Beeld:Blessed Coffee brand bags.jpg|thumb|200px|links|Ethiopiese koffie in die [[VSA]].]] [[Landbou]] verteenwoordig sowat 85% van die arbeidsmag. Die dienssektor verteenwoordig egter die grootste deel van die [[BBP]].<ref name=CIA/> Baie ander ekonomiese bedrywighede is van die landbou afhanklik, insluitende die bemarking, prosessering en uitvoer van landbouprodukte. Kleinboere en ondernemings is verantwoordelik vir verreweg die grootste deel van die vervaardiging. Die belangrikste gewasse sluit in [[koffie]], [[Peulgewas|peulvrugte]], oliesade, [[graan]], [[aartappel]]s, [[suiker]]riet en [[groente]]. Ethiopië is ook Afrika se tweede grootste vervaardiger van [[mielie]]s.<ref>{{cite news| title = Get the gangsters out of the food chain | newspaper = The Economist | date = 7 June 2007 | url = http://www.economist.com/node/9304411?story_id=9304411 | access-date = 2 February 2008}}</ref> [[Tef]] is ’n gras wat inheems is aan die [[Horing van Afrika]], veral Ethiopië. Uitvoerprodukte is feitlik geheel en al op landbou aangewese (met die uitsondering van [[goud]]), en koffie is die grootste verdiener van buitelandse valuta. Uitvoer in die boekjaar 2009/'10 was $1,4&nbsp;miljard.<ref>''The Economist'' 22 Mei 2010, bl. 49</ref> Ander uitvoerprodukte is [[Boesmanstee|khat]], [[Leer (stof)|leerprodukte]] en oliesade. Danksy ontwikkelings in die blomkwekerysektor beplan Ethiopië ook om een van die grootste [[blom]]- en [[plant]]uitvoerders in die wêreld te word.<ref>{{cite news|title=Ethiopia's flower trade in full bloom |url=http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=264689&area=/breaking_news/breaking_news__business/ |quote=|work=Mail & Guardian |date=19 Februarie 2006 |access-date=21 Junie 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070418195017/http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=264689&area=%2Fbreaking_news%2Fbreaking_news__business%2F |archive-date=18 April 2007 }}</ref> Die privaat sektor groei stadigaan en leerprodukte soos handsakke raak ’n gewilde uitvoerproduk, met Taytu wat die land se eerste luukse-ontwerphandelsmerk geword het.<ref>{{cite news |first=Victoria |last=Averill |title=Ethiopia's designs on leather trade |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/6703551.stm |quote= |publisher=BBC |date=31 Mei 2007 |access-date=21 Junie 2007}}</ref> Ander goedere wat op klein skaal uitgevoer word, is graan, [[katoen]], suikerriet, aartappels en velle. Met die bou van verskeie nuwe damme en die toename in hidroëlektriese elektrisiteitsaanlegte landwyd beplan Ethiopië om ook elektrisiteit na sy bure uit te voer.<ref>{{cite web |url=http://english.people.com.cn/200604/12/eng20060412_257767.html |title=Largest hydro electric power plant goes smoothly |publisher=English.people.com.cn |date=12 April 2006 |access-date=2 Junie 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.addistribune.com/Archives/2004/02/27-02-04/New.htm |title=Hydroelectric Power Plant built |publisher=Addistribune.com |access-date=16 Maart 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103085843/http://www.addistribune.com/Archives/2004/02/27-02-04/New.htm |archive-date= 3 Januarie 2010 }}</ref> Baie mense beskou Ethiopië se groot waterbronne en {{nowrap|-potensiaal}} as sy "wit olie" en sy koffiebronne as sy "swart goud".<ref>{{cite web|url=http://www.ethiopianreporter.com/modules.php?name=News&file=article&sid=7303 |title=The "white oil" of Ethiopia |access-date=2 Februarie 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928055936/http://www.ethiopianreporter.com/modules.php?name=News&file=article&sid=7303 |archive-date=28 September 2007 }}. ethiopianreporter.com</ref><ref>{{cite web|author=Independent Online |url=http://www.int.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=87&art_id=qw1145360700509B231 |date=18 April 2006 |title=Ethiopia hopes to power neighbors with dams |publisher=Int.iol.co.za |access-date=16 Maart 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060612203747/http://www.int.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=87&art_id=qw1145360700509B231 |archive-date=12 Junie 2006 }}</ref> Die land het ook groot mineralebronne en oliepotensiaal in sommige van die yler bewoonde gebiede. Politieke onstabiliteit daar belemmer egter ontwikkeling. ===Vervoer=== [[Beeld:Addis Ababa Light Rail vehicle, March 2015.jpg|thumb|200px|’n Ligte passasierstrein in Addis Abeba.]] [[Beeld:Ethiopian_Airlines_Boeing_787-8_ET-AOS_FRA_2012-10-28.png|thumb|200px|’n [[Boeing 787 Dreamliner|Boeing 787-8]] van [[Ethiopian Airlines]].]] Ethiopië het geëlektrifiseerde spoorlyne van 926&nbsp;km – 656&nbsp;km tussen Addis Abeba en [[Djiboeti (stad)|Djiboeti]] se hawe<ref>{{Cite web|title = Ethiopia–Djibouti electric railway line opens|url = http://www.railwaygazette.com/news/infrastructure/single-view/view/ethiopia-djibouti-railway-inaugurated.html|website = railwaygazette.com|date = 5 Oktober 2016|access-date = 5 Oktober 2016|archive-date = 7 Oktober 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20161007214940/http://www.railwaygazette.com/news/infrastructure/single-view/view/ethiopia-djibouti-railway-inaugurated.html|url-status = dead}}</ref> en 270&nbsp;km tussen Addis Abeba en die tweelingstede Dessie/Kombolcha.<ref name="AKH">{{cite web|url=http://akhrailway.com/index.php/about-project/project-summary|title=Project Summary|date=Januarie 2017|publisher=AKH Project owners|access-date=13 Augustus 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170802170326/http://akhrailway.com/index.php/about-project/project-summary|archive-date=2 Augustus 2017|url-status=dead}}</ref> Teen 2017 was albei spoorlyne nog in aanbou of onder toetsing, maar die verwagting was dat wanneer hulle ten volle operatief is, albei passasiers met ’n spoed van 120&nbsp;km/h en vrag met ’n spoed van sowat 80&nbsp;km/h sou vervoer. Nog twee spoorlyne is in aanbou, maar dit is onseker wanneer hulle in gebruik geneem sal word.<ref>{{Cite web|title = Ceremony in Ethiopia|url = http://www.ym.com.tr/icerik/40/398/ceremony-in-ethiopia.aspx|publisher = Yapı Merkezi|date = 25 Februarie 2015|access-date = 7 Oktober 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20161007195428/http://www.ym.com.tr/icerik/40/398/ceremony-in-ethiopia.aspx|archive-date = 7 Oktober 2016|url-status=dead|df = dmy-all}}</ref><ref>{{Cite web|title = Foundation stone laid for northern Ethiopia line|url = http://www.railwaygazette.com/news/news/africa/single-view/view/foundation-stone-laid-for-northern-ethiopia-line.html|website = railwaygazette.com|date = 25 Februarie 2015|access-date = 5 Oktober 2016|archive-date = 7 Oktober 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20161007191750/http://www.railwaygazette.com/news/news/africa/single-view/view/foundation-stone-laid-for-northern-ethiopia-line.html|url-status = dead}}</ref> Al die lyne is deel van ’n beplande netwerk van altesaam 5&nbsp;000&nbsp;km. As die eerste deel van ’n tienjaarplan het Ethiopië tussen 1997 en 2002 die land se infrastruktuur van paaie verbeter. In 2015 was daar paaie van altesaam 100&nbsp;000&nbsp;km.<ref>{{Cite web|title=Ethiopia's Road Sector Dev't Becoming Proportionate to Rapid Economic Growth: WB |url=http://www.ena.gov.et/en/index.php/economy/item/386-ethiopia-s-road-sector-dev-t-becoming-proportionate-to-rapid-economic-growth-wb |website=www.ena.gov.et |access-date=23 Desember 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151224055826/http://www.ena.gov.et/en/index.php/economy/item/386-ethiopia-s-road-sector-dev-t-becoming-proportionate-to-rapid-economic-growth-wb |archive-date=24 Desember 2015 }}</ref> Die land het in 2012 altesaam 58 lughawens gehad<ref name="CIA" /> en in 2016 altesaam 61.<ref>{{Cite web|url=http://airport-authority.com/browse-ET|title=List of all airports in Ethiopia|website=airport-authority.com|access-date=25 Maart 2016}}</ref> Twee van hulle, een in Addis Abeba en een in Dire Dawa, onderneem internasionale vlugte. [[Ethiopian Airlines]] is die land se vlagskiplugdiens en word ten volle deur die Ethiopiese regering besit.<ref name="Eaeacp">{{cite web |url=http://www.ethiopianairlines.com/en/corporate/default.aspx |title=Ethiopian Airlines: Company Profile |publisher=Ethiopian Airlines |archive-url=https://web.archive.org/web/20121005083446/http://www.ethiopianairlines.com/en/corporate/default.aspx |archive-date=5 Oktober 2012 |access-date=13 Oktober 2012 |url-status=dead }}</ref> Die lugdiens vlieg na 102 internasionale passasiers-, 20 binnelandse passasiers- en 44 vragbestemmings.<ref>{{cite web |title=Ethiopian-short-Factsheet |url=https://www.ethiopianairlines.com/Cms_Data/Contents/EthiopianAirlines/Media/Corporate/Company/EthiopianFactsheet/Ethiopian-short-FactSheet-December- |date=Desember 2017 }}{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Bpea">{{cite news |title=Profile: Ethiopian Airlines |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8478290.stm |work=BBC News |date=25 Januarie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120406080056/http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8478290.stm |archive-date=6 April 2012 |access-date=26 April 2012 |url-status=dead }}</ref> ==Kultuur== ===Name=== [[Beeld:HagerFikirTheatre.jpg|thumb|200px|links|Die Hager Fikir-teater in Addis Abeba. Dit is in 1935 geopen.]] Ethiopiërs gebruik ’n ander naamstelsel as die [[Weste]]. Kinders gebruik die voornaam van hulle pa en oupa aan vaderskant ná mekaar agter hulle eie voornaam. Vir doeleindes van versoenbaarheid, soos in paspoorte, word die oupa se voornaam as die gesin se [[van]] gebruik, terwyl die persoon en sy pa se voorname hulle eie voorname vorm. Almal word by hulle voorname genoem. In amptelike situasies word die voorvoegsels ''Ato'' (አቶ) vir mans gebruik, ''Weyzero'' (ወይዘሮ) vir getroude vroue en ''Weyzerīt'' (ወይዘሪት) vir ongetroude vroue. ===Kalender=== [[Beeld:Celebrate The Return of Axum Obelisk (Detail) (3172365788).jpg|thumb|200px|links|’n Model wat die Obelisk van Aksoem se terugkeer na Ethiopië uit Italië gedenk. Dit toon die datum toe die obelisk die land verlaat en weer binnegekom het volgens die [[Ethiopiese kalender]].]] Ethiopië het verskeie plaaslike kalenders. Die bekendste een is die [[Ethiopiese kalender]], ook bekend as die Ge'ez-kalender. Dit is geskryf in die antieke [[Ge'ez-skrif]], een van die oudste alfabette ter wêreld wat nog gebruik word.<ref name="Wilfpag">{{cite book|last=Page|first=Willie F.|url=https://books.google.com/books?id=gK1aAAAAYAAJ|title=Encyclopedia of African history and culture: African kingdoms (500 to 1500), Volume 2|publisher=Facts on File|year=2001|isbn=978-0-8160-4472-6|page=230}}</ref> Dit is geskoei op die Alexandriese of Koptiese kalender, wat weer op die [[Egiptiese kalender]] geskoei is. Nes die Koptiese kalender het die Ethiopiese kalender 12 maande van presies 30 dae elk plus vyf of ses ekstra dae, wat ’n 13de maand vorm. Nes met die [[Juliaanse kalender]] word die sesde ekstra dag, wat eintlik ’n [[Skrikkeljaar|skrikkeldag]] is, elke vier jaar op 29 Augustus van die Juliaanse kalender bygevoeg, ses maande voor die Juliaanse skrikkeldag. Die kalender is sowat sewe jaar en drie maande agter die [[Gregoriaanse kalender]] vanweë ’n alternatiewe berekening om die dag van [[Jesus]] se [[Hemelvaart]] te bepaal. ’n Ander kalender is omstreeks 300&nbsp;v.C. deur die [[Oromo]] geskep. Dit is ’n maansterkalender. Dit is geskoei op sterrekundige waarnemings van die maan in konjunksie met sewe spesifieke [[ster]]re of [[sterrebeeld]]e. Oromo-maande (sterre/maanfases) is ''Bittottessa'' (Iangulum), ''Camsa'' ([[Plejades (sterreswerm)|Plejades]]), ''Bufa'' ([[Aldebaran]]), ''Waxabajjii'' ([[Bellatrix]]), ''Obora Gudda'' ([[Saiph]]), ''Obora Dikka'' ([[Sirius]]), ''Birra'' ([[volmaan]]), ''Cikawa'' (bolmaan), ''Sadasaa'' (kwartmaan), ''Abrasa'' (groot sekelmaan), ''Ammaji'' (medium sekelmaan) en ''Gurrandala'' (klein sekelmaan).<ref>{{cite web|first=Lawrence R |last=Doyle |url=http://www.tusker.com/Archaeo/art.currentanthro.htm |title=The Borana Calendar Reinterpreted |work=tusker.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081029073246/http://www.tusker.com/Archaeo/art.currentanthro.htm |archive-date=29 Oktober 2008 }}</ref> ===Tyd=== Tyd in Ethiopië werk anders as in feitlik alle ander lande. Die Ethiopiërs beskou 06:00, wanneer die [[son]] dwarsdeur die jaar opkom omdat die land so naby aan die [[ewenaar]] is en die dag en nag feitlik ewe lank is, as die begin van die dag in plaas van 00:00. Hulle werk met ’n twaalfuursiklus;<ref name=tips>{{Cite web|url=https://www.linkethiopia.org/ethiopia/travellers-guide/travel-tips/|title=Travel Tips}}</ref> die nag duur van sonsondergang tot sonsopkoms en daarna begin die twaalfuursiklus weer vir die dag. Om die tydsverskil tussen ’n Ethiopiese en Westerse horlosie te bereken, moet ses uur bygetel of afgetrek word. Voorbeeld: 08:00 Westerse tyd in Addis Abeba word "tweeuur die oggend" genoem (letterlik twee uur ná sonsopkoms), terwyl 20:00 "tweeuur die aand" genoem word (twee uur ná sononder). Ondanks druk om internasionale standaarde te volg, bly dié twaalfuurstelsel algemeen in Ethiopië.<ref name="twelve">{{Cite news|url=https://www.pri.org/stories/2015-01-30/if-you-have-meeting-ethiopia-you-better-double-check-time|title=If you have a meeting in Ethiopia, you'd better double check the time|newspaper=The World|archive-url=https://archive.ph/20150201033857/http://www.pri.org/stories/2015-01-30/if-you-have-meeting-ethiopia-you-better-double-check-time|archive-date=2015-02-01|date=2015-01-30|access-date=2021-06-22|url-status=live}}</ref> ===Voedsel=== [[Beeld:Alicha 1.jpg|thumb|200px|Tipiese Ethiopiese geregte: ''injera'' (pannekoekagtige brood) en verskeie soorte ''wat'' (bredie).]] Die bekendste Ethiopiese kos is verskeie soorte dik bredies, bekend as ''wat'', en bykosse van groente wat op ’n ''injera'', ’n groot platbrood van [[tef]]meel en suurdeeg, voorgesit word. Dit word nie met ’n mes en vurk geëet nie – die ''injera'' word gebruik om die kos mee te skep. Dit is algemeen dat ’n paar mense saam uit een bak in die middel van die tafel eet. Dit is ook algemeen om ander in die groep met jou hande te voer, ’n tradisie wat ''gursha'' genoem word.<ref>{{cite web|title=The Simpsons Episode Well-Received by Ethiopians On Social Media|url=http://www.tadias.com/12/01/2011/the-simpsons-episode-well-received-by-ethiopians-on-social-media-elsewhere/|publisher=Tadias Magazine|date=1 Desember 2011}}</ref> Tradisionele Ethiopiese geregte bevat geen [[varkvleis]] of skulpvis van enige aard nie, want die eet van albei word verbied deur Ortodokse Christene, Jode én Moslems. ''Chechebsa'', ''Marqa'', ''Chukko'', ''Michirra'' en ''Dhanga'' is die [[Oromo]] se gewildste kosse. ''Kitfo'', wat onder die Gurage ontstaan het, is een van die land se gewildste lekkernye. Ook ''Doro wot'' en ''Tsebehi derho'' uit Noordwes-Ethiopië is gewild. ''Tihlo'' het in die Tigray-streek ontstaan en is ’n soort [[kluitjie]]; dit word berei van geroosterde gortmeel en raak al hoe gewilder.<ref>{{cite web|title=Culture of the people of Tigrai|url=http://www.tigraionline.com/bahlina.html|publisher=Tigrai Online|access-date=3 Januarie 2013}}</ref> ===Media=== [[Beeld:Ethiopian Television.JPG|thumb|200px|Die hoofkwartier van die Ethiopiese Uitsaaikorporasie in Addis Abeba.]] EBC (die Ethiopiese Uitsaaikorporasie), voorheen bekend as ETV, is die nasionale [[TV]]-kanaal in regeringsbesit terwyl Kana TV die gewildste kanaal is.<ref>http://www.ipsnews.net/2017/12/ethiopias-new-addiction-says-media-freedom/#:~:text=%E2%80%9CKana%E2%80%9D%20translates%20as%20something%20between,of%20the%20prime%20time%20market</ref> Laasgenoemde is veral bekend vir buitelandse inhoud wat in [[Amharies]] oorgeklank is. Die [[koerant]]e met die grootste sirkulasie is ''Addis Fortune'', ''Capital Ethiopia'', ''Ethiopian Reporter'', ''Addis Zemen'' en ''Ethiopian Herald''. ’n Groot deel van die land besoek die [[internet]] op mobiele toestelle. Die enigste diensverskaffer is die nasionale telekommunikasiemaatskappy Ethio telecom.<ref name=":3">{{Cite news|url=http://www.newsweek.com/ethiopia-internet-blocked-618806|title=Why has Ethiopia pulled its mobile internet access again?|last=Gaffey|first=Conor|date=1 Junie 2017|work=Newsweek|access-date=14 Augustus 2017}}</ref> In Julie 2016 was daar sowat 4,29&nbsp;miljoen mense met toegang tot die internet tuis, in vergelyking met ’n kwartmiljoen in die dekade vooraf.<ref>{{Cite web|url=http://www.internetlivestats.com/internet-users/ethiopia/|title=Ethiopia Internet Users|date=1 Julie 2016|website=Internet Live Stats|publisher=Internet Live Stats}}</ref> Tydens tydperke van politieke onrus het die regering al toegang tot sekere sosiale media geblokkeer, soos vir twee dae in Augustus 2016 ná protesoptogte in Oromia.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-36940906|title=What is behind Ethiopia's wave of protests?|date=22 Augustus 2016|work=BBC News|access-date=14 Augustus 2017}}</ref> ===Musiek=== [[Beeld:MJS 090214 2880p.JPG|thumb|200px|Mahmoud Ahmed, ’n Ethiopiese sanger van Gurage-herkoms.]] Ethiopië se musiek is baie uiteenlopend en elk van die 80 etniese groepe word met sy eie klanke verbind. Ethiopiese musiek gebruik ’n unieke modale stelsel wat pentatonies (met vyf tone per oktaaf) is, met kenmerkende lang intervalle tussen sommige note. Net soos ander aspekte van die Ethiopiese kultuur en tradisie, stem smaak in musiek en lirieke baie ooreen met dié in die naburige [[Eritrea]], [[Somalië]], [[Djiboeti]] en [[Soedan]].<ref name="Abdullahi">{{cite book |last=Abdullahi |first=Mohamed Diriye |title=Culture and Customs of Somalia |year=2001 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-31333-2 |page=170 |url=https://books.google.com/books?id=2Nu918tYMB8C&pg=PA170 |quote=}}</ref><ref name="Tekle">{{cite book |last=Tekle |first=Amare |title=Eritrea and Ethiopia: from conflict to cooperation |year=1994 |publisher=The Red Sea Press |isbn=978-0-932415-97-4 |page=197 |url=https://books.google.com/books?id=xbQTEF0rd7wC&pg=PA197 |quote=}}</ref> Tradisionele sang in Ethiopië verteenwoordig uiteenlopende style van polifonie (heterofonie, [[boerdon]], imitasie en [[kontrapunt]]). Lirieke hou tradisioneel verband met patriotisme of nasionale trots, romanse, vriendskap en ’n unieke soort memoires bekend as ''Tizita''. ===Sport=== [[Beeld:Abebe Bikila, 1972 card.jpg|thumb|links|160px|Die atleet Abebe Bikila.]] Die gewildste [[sport]]soorte in Ethiopië is [[atletiek]] (veral lang afstande) en [[sokker]]. Ethiopiese atlete het al baie goue medaljes op die [[Olimpiese Spele]] gewen.<ref>{{cite web|title=Ethiopian Olympic Committee|url=http://www.olympic.org/ethiopia|publisher=International Olympic Committee|access-date=3 Januarie 2013}}</ref> [[Abebe Bikila]] was die eerste atleet van [[Afrika suid van die Sahara]] en die eerste swart atleet uit [[Afrika]] wat ’n Olimpiese goue medalje gewen het: in die [[marathon]] op die [[Olimpiese Somerspele 1960]] in [[Rome]], met ’n wêreldrekordtyd van 2:15:16.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/gallery/2012/apr/25/athletics-olympics-2012|title=50 stunning Olympic moments: Abebe Bikila's 1960 marathon victory – in pictures|last=Bloor|first=Steven|date=2012-04-25|work=The Guardian|access-date=2019-10-14|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.olympic.org/news/barefooted-bikila-steps-in-for-heroic-marathon-triumph|title=Athletics – Abebe Bikila (ETH)|date=2019-10-13|website=International Olympic Committee|language=en|access-date=2019-10-14}}</ref> Haile Gebrselassie, Kenenisa Bekele en Tirunesh Dibaba is almal wêreldbekende langafstandatlete, elk met verskeie goue Olimpiese en Wêreldkampioenskap-medaljes. Letesenbet Gidey en Almaz Ayana hou die wêreldrekord in onderskeidelik die 5&nbsp;000 en 10&nbsp;000 meter vir vroue. Ander noemenswaardige atlete is Mamo Wolde, Miruts Yifter, Derartu Tulu, Meseret Defar, Birhane Adere, Tiki Gelana, Genzebe Dibaba, Tariku Bekele, Gelete Burka en Yomif Kejelcha. Die nasionale sokkerspan van Ethiopië, met die bynaam "Walayia Antelopes", het in 2012 geskiedenis gemaak deur vir die [[Afrikanasiesbeker]] te kwalifiseer. Hulle het ook die laaste 10 Afrika-sokkerspanne gehaal in die laaste kwalifikasiefase vir die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|Sokkerwêreldbekertoernooi van 2014]]. == Fotogalery == === Addis Abeba === <gallery mode=packed> Lêer:Aartsbiskop se paleis, Addis Ababa.JPG|Die aartsbiskop van [[Addis Abeba]] se paleis. Lêer:Middestad, Addis Ababa.JPG|'n Toneel in Addis Abeba se middestad. Lêer:Kerk van die Heilige Drie-Eenheid, Addis Ababa.JPG|Gebrandskilderde glas in die Kerk van die Heilige Drie-Eenheid. Lêer:Merkato, Addis Ababa.JPG|'n Mark (merkato) in die hoofstad. Lêer:Nuwe katedraal, Addis Ababa.jpg|Die nuwe katedraal in Addis Abeba. Lêer:Nasionale Museum, Addis Ababa.JPG|Die Nasionale Museum. </gallery> === Res van die land === <gallery mode="packed" heights="160"> Lêer:Dire Dawa-spoorwegstasie, Ethiopië.jpg|Spoorwegstasie in [[Dire Dawa]], Ethiopië se naasgrootste stad. Lêer:Abreha Atsbeha-rotskerk (3).JPG|Die Abreha Atsbeha-rotskerk. Lêer:Abreha Atsbeha-rotskerk.JPG|Die ingang na die Abreha-rotskerk in die [[Tigray-streek]]. Lêer:Simiengebergte.JPG|'n Landskap in die Simiengebergte. </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|3}} ==Algemene bronne== {{refbegin|3}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Ethiopia|title=Ethiopia|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=8 Oktober 2024}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/|title=Ethiopia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=8 Oktober 2024|archive-date=21 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421154941/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/|url-status=dead}} * {{cite book |ref=Abir |author=Abir, Mordechai |title = Ethiopia: The Era of the Princes; The Challenge of Islam and the Re-unification of the Christian Empire (1769–1855) |location = Londen, Engeland |publisher=Longmans |year= 1968 }} * {{cite book |ref=Beshah |author1=Beshah, Girma |author2=Aregay, Merid Wolde |title=The Question of the Union of the Churches in Luso-Ethiopian Relations (1500–1632) |location = Lissabon |publisher= Junta de Investigações do Ultramar and Centro de Estudos Históricos Ultramarinos |year=1964 }} * {{cite journal |last=Lyons |first=Terrence |year=1996 |title=Closing the Transition: the May 1995 Elections in Ethiopia |url=https://www.academia.edu/9622394 |journal=The Journal of Modern African Studies |volume=34 |issue=1 |pages=121–42 |doi=10.1017/S0022278X00055233 }} * {{cite book |ref=Munro-Hay |author=Munro-Hay, Stuart |year=1991 |url=http://www.dskmariam.org/artsandlitreature/litreature/pdf/aksum.pdf |title=Aksum: An African Civilization of Late Antiquity |location=Edinburgh |publisher=University Press |isbn=978-0-7486-0106-6 |access-date=3 March 2012 |archive-date=23 Januarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130123223427/http://www.dskmariam.org/artsandlitreature/litreature/pdf/aksum.pdf |url-status=dead }} * {{cite book |ref=Valdes Vivo|author=Valdes Vivo, Raul |title=Ethiopia's Revolution |publisher=International Publishers |location = New York, NY |year= 1977|isbn=978-0-7178-0556-3 }} * Mauri Arnaldo (2009), "The re-establishment of the national monetary and banking system in Ethiopia (1941–1963)", ''The South African Journal of Economic History'', Vol. 24, n. 2, bl. 82-130. * Mauri Arnaldo (2003), "The early development of banking in Ethiopia", ''International Review of Economics and Business'', Vol. L, N. 4, bl. 521-543. {{refend}} ==Nog leesstof== {{Refbegin|3}} * {{Cite book |last=Zewde |first=Bahru |title=A History of Modern Ethiopia, 1855–1991 |edition=2nd |year=2001 |publisher=Ohio University Press |location=Athene, OH |isbn=978-0-8214-1440-8 |url=https://archive.org/details/historyofmoderne00bahr }} * {{Cite book|last=Selassie I. |first=Haile |title=My Life and Ethiopia's Progress: The Autobiography of Emperor Haile Selassie I |others=Translated by Edward Ullendorff |year=1999 |publisher=Frontline |location=Chicago |isbn=978-0-948390-40-1}} * Deguefé, Taffara (2006). ''Minutes of an Ethiopian Century'', Shama Books, Addis Abeba, {{ISBN|99944-0-003-7}}. * Hugues Fontaine, ''Un Train en Afrique. African Train'', Centre Français des Études Éthiopiennes / Shama Books. Édition bilingue français / anglais. Traduction : Yves-Marie Stranger. Postface : Jean-Christophe Belliard. Avec des photographies de Matthieu Germain Lambert et Pierre Javelot. Addis Abeba, 2012, {{ISBN|978-99944-867-1-7}}. Engels en Frans. [http://www.africantrain.org/ UN TRAIN EN AFRIQUE] * {{Cite book|last=Henze |first=Paul B. |title=Layers of Time: A History of Ethiopia |year=2004 |publisher=Shama Books|isbn=978-1-931253-28-4 }} * {{Cite book|last=Marcus |first=Harold G. |title=The Life and Times of Menelik II: Ethiopia, 1844–1913 |year=1975 |publisher=Clarendon |location=Oxford}} Reprint, Trenton, NJ: Red Sea, 1995. {{ISBN|1-56902-009-4}}. * {{Cite book|last=Marcus |first=Harold G. |title=A History of Ethiopia |edition=updated |year=2002 |publisher=University of California Press |location=Berkeley |isbn=978-0-520-22479-7}} * Mauri, Arnaldo (2010). ''Monetary developments and decolonization in Ethiopia'', Acta Universitatis Danubius Œconomica, VI, n. 1/2010, pp.&nbsp;5–16. [http://journals.univ-danubius.ro/index.php/oeconomica/article/view/337-319 Monetary Developments and Decolonization in Ethiopia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303180844/http://journals.univ-danubius.ro/index.php/oeconomica/article/view/337-319 |date= 3 Maart 2016 }} and WP [http://ideas.repec.org./p/mil/wpdepa/2010-15.html Monetary developments and decolonization in Ethiopia] * {{Cite book|last=Mockler |first=Anthony |title=Haile Selassie's War |year=1984 |publisher=Random House |location=New York }} Reprint, New York: Olive Branch, 2003. {{ISBN|0-902669-53-2}}. * Murphy, Dervla (1968). ''In Ethiopia with a Mule''. Londen: Century, 1984, cop. 1968. ''N.B''.: An account of the author's travels in Ethiopia. 280 p., ill. {{ISBN|0-7126-3044-9}} * {{Cite book|last=Rubenson|first=Sven|title=The Survival of Ethiopian Independence|edition=4de|year=2003|publisher=Tsehai|location=Hollywood, CA |isbn=978-0-9723172-7-6}} * Siegbert Uhlig, et al. (reds.) (2003). ''Encyclopaedia aethiopica'', Vol. 1-5 en addendums: A–C. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag. * {{cite book |last1=Keller |first1=Edmond |title=Revolutionary Ethiopia From Empire to People's Republic |date=1991 |publisher=Indiana University Press |isbn=9780253206466}} {{Refend}} ==Skakels== * [https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13349398 BBC Ethiopia Profile] * [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/ETH/Year/2012/Summary World Bank Ethiopia Summary Trade Statistics] * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=ET Key Development Forecasts for Ethiopia] van International Futures. * [https://www.state.gov/countries-areas/ethiopia Ethiopia pages – U.S. Department of State] * {{Wikivoyage|Ethiopia|Ethiopië}} {{CommonsKategorie-inlyn|Ethiopia}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Ethiopia}} {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Ethiopië}} | Noord = {{vlagland|Eritrea}} | Noordoos = {{vlagland|Djiboeti}} | Oos = {{vlagland|Somalië}} | Suidoos = {{vlagland|Somalië}} | Suid = {{vlagland|Kenia}} | Suidwes = {{vlagland|Suid-Soedan}} | Wes = {{vlagland|Soedan}} • {{vlagland|Suid-Soedan}} | Noordwes = {{vlagland|Soedan}} }} {{Lande van Afrika}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Ethiopië| ]] [[Kategorie:Voormalige Italiaanse kolonies]] 6frnurn2kb3vogo5c1nvconckozjn4w Johan Degenaar 0 13967 2928911 2597178 2026-08-22T20:45:58Z Pynappel 70858 2928911 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | naam = Johan Degenaar | beeld = Johan Degenaar.jpg | beeldbeskrywing = | onderskrif = | geboortenaam = Johannes Jacobus Degenaar | geboortedatum = 7 Maart 1926 | geboorteplek = [[Ladysmith]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = {{SDEO|1926|3|7|2015|7|22}} | sterfplek = [[Somerset-Wes]], [[Suid-Afrika]] | alma mater = [[Universiteit Stellenbosch]] | nasionaliteit = [[Unie van Suid-Afrika]]<br>[[Republiek van Suid-Afrika]] | titel = Professor | instelling = | vakgebied = Filosofie, teologie | stroming = | invloede = | beïnvloed = | bydraes = | bekend = | eerbewyse = | webblad = | handtekening = }} '''Johan Degenaar''' (* [[7 Maart]] [[1926]], [[Ladysmith]] – † [[22 Julie]] [[2015]], [[Somerset-Wes]]) was ’n [[Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse]] [[Filosofie|filosoof]] en [[Teologie|teoloog]]. Degenaar was veral uitgesproke oor [[Afrikanernasionalisme]] en [[apartheid]] en hy moes deur sy loopbaan sterk kritiek oor sy denkwyses aanhoor.<ref>http://www.litnet.co.za/hulde-aan-johan-degenaar/</ref> Degenaar is op 22 Julie 2015 in Somerset-Wes oorlede. == Lewe en werk == Johannes Jacobus Degenaar is op 7 Maart 1926 in [[Ladysmith]] in [[Natal]] gebore en ontvang sy skoolopleiding aan die Hoërskool Ladysmith. Hy studeer verder aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]] en behaal in [[1948]] die M.A.-graad met ’n verhandeling oor “''Kennis as lewe''” en in [[1950]] die D.Phil.-graad met ’n proefskrif oor “''Die herhaling van die vraag na die filosofie''”. In [[1949]] sluit hy aan by die akademiese personeel van sy alma mater as lektor in die Departement van [[Filosofie]]. Hy word bevorder tot professor in [[1969]] en is hoof van die Departement tot met sy aftrede in [[1991]]. Weens sy [[kritiese denke|kritiese bevraagtekening]] van die oorheersende politieke en godsdienstige denke van hierdie tyd word die Departement in 1969 verdeel in Staatsfilosofie onder sy leierskap en Filosofie, die uitsluitlike doel waarvan was om die teologiestudente teen hom te beskerm. Sy konsekwente houding is dat slegs ’n lewe wat geëksamineer of bevraagteken word, die moeite werd is om te lewe. Hy bring verskeie post-doktorale studiebesoeke aan oorsese universiteite, waaronder Groningen in 1949–1950, [[Universiteit van Leiden|Leiden]] in [[1961]], [[Oxford]] in 1969, Berlyn in [[1973]] en Heidelberg in [[1974]].<ref name=":0">http://www.rd.nl/in-memoriam-de-zuid-afrikaanse-filosoof-johan-degenaar-1926-2015-1.485554</ref> In die vyftigs en sestigs bied hy ’n honneurskursus oor Kierkegaard aan en sy kursus oor Camus en Heidegger stel [[eksistensialisme]] aan Suid-Afrikaners bekend. In die vyftigs verdiep hy hom ook in ’n studie oor sekularisasie, wat aanleiding gee tot sy boek “''Die sterflikheid van die siel''”, waarmee hy hom die gramskap van die NG Kerk op die hals haal.<ref name=":0" /> Hy stig in [[1958]] ’n geselsgroep van hoofsaaklik nie-Broederbonders wat by sy huis bymekaarkom. Sy intellektuele teenstand teen die beleid van [[apartheid]] maak van hom ’n uitgeworpene by baie van sy mede-Afrikaners.<ref name=":1">http://www.stellenboschwriters.com/degenaarj.html</ref> Hy is getroud met Jetty Maria Houtman en hulle het twee seuns, Hans en Marc.<ref>http://esat.sun.ac.za/index.php/Johan_Degenaar</ref> Die egpaar bly in van der Stelstraat in [[Stellenbosch]]. Sy vrou is in [[2011]] oorlede en sy gesondheid verswak van Augustus [[2012]] sodanig dat hy in die afdeling vir verswakte bejaardes van die Helderberg Village aftreeoord in [[Somerset-Wes]] opgeneem word. Makulêre degenerasie tas sy sig al hoe meer aan, sodat hy later slegs met moeite met ’n vergrootglas kan lees. Hy is op Woensdag 22 Julie 2015 oorlede.<ref>Nienaber, Malherbe Netwerk24: <nowiki>http://www.netwerk24.com/Nuus/Johan-Degenaar-89-se-dood-n-groot-verlies-20150723</nowiki></ref> == Skryfwerk == Hy publiseer meer as 150 artikels in vaktydskrifte en lewer verskeie bydraes tot boeke. In “'''''Eksistensie en gestalte'''''” ontleed hy die denkstruktuur in die poësie van [[N.P. van Wyk Louw]] en bring dit in verband met die filosofie van die eksistensialisme. Hy gee ’n oorsig oor die eksistensialisme en die vernaamste filosowe van hierdie denkrigting, waarna hy voorbeelde van die eksistensialisme in Van Wyk Louw se poësie aantoon.<ref>Antonissen, Rob “Standpunte” Nuwe reeks 50, Desember 1963</ref><ref>Kannemeyer, J.C. “Konfrontasies” Academica Pretoria en Kaapstad Eerste uitgawe 1977</ref><ref>Antonissen, Rob “Spitsberaad” Nasou Beperk Elsiesrivier Eerste uitgawe Eerste druk 1966</ref><ref>Kannemeyer, J.C. “Kriterium”, Oktober 1963</ref> ’n Soortgelyke studie oor ’n figuur uit die wêreldletterkunde is “'''''Die wêreld van Albert Camus'''''”. “'''''Op weg na ’n nuwe politieke lewenshouding'''''” bevat vier filosofiese opstelle waarin hy poog om die politieke denke en die politieke werklikheid van die [[20ste eeu|twintigste eeu]] te oriënteer. Die vier opstelle is “''Vryheid en binding in die alledaagse lewe''”, “''Burger en staat''”, “''Op weg na ’n nuwe politieke lewenshouding”'' en “''Staat en kerk in ’n gesekulariseerde wêreld''”. Deur middel van hierdie opstelle stel hy die nuutste filosofiese tendense aan die bod en argumenteer hoe dit die politieke interaksie van die individu kan beïnvloed.<ref>Versfeld, Martin “Kriterium”, Oktober 1963</ref> “'''''[[Moraliteit]] en politiek'''''” bevat nege artikels, waarvan slegs een voorheen gepubliseer is. Baie van die artikels is voorlesings wat hy by verskillende geleenthede gehou het en waaruit sy beskouinge oor die [[teologie]] en die [[politiek]], afsonderlik en in interaksie met mekaar, weergegee word.<ref>Dreyer, P.S. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 16 no. 4, Desember 1976</ref> Die opstelle in “'''''Voortbestaan in geregtigheid'''''” formuleer wyses waarop die [[Afrikaners]] relevant kan bly in ’n veranderende Suid-Afrika.<ref>Dreyer, P.S. “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 20 no. 1, Februarie 1982</ref><ref>Nieuwoudt, C.F. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 21 no. 4, Desember 1981</ref> In “'''''Tweede refleksie'''''” word ’n keur uit sy geskrifte saamgestel deur W.L. van der Merwe en P. Duvenage. Die samestellers verdeel sy werk in vier afdelings, naamlik filosofie, [[religie]], [[kuns]] en politiek.<ref>Rossouw, Johann “Rapport” 9 November 2008</ref> “'''''Power of imagination'''''” is ’n bundeling van die laaste reeks lesings wat hy by die Somerskool van die [[Universiteit van Kaapstad]] gehou het. Hierin het hy die konsep van verbeelding deur die eeue nagevors en die ontwikkeling daarvan vanaf die begin tot die hede geskets.<ref name=":1" /> == Geselekteerde bibliografie == {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1962 |Eksistensie en gestalte |- |1963 |Die sterflikheid van die siel Op weg na 'n nuwe politieke lewenshouding |- |1965 |Evolusie en Christendom |- |1966 |Die wêreld van Albert Camus |- |1967 |Sekularisasie |- |1969 |Beweging uitwaarts (saam met W.A. de Klerk en Marthinus Versfeld) |- |1976 |Moraliteit en Politiek |- |1978 |Christian responsibility in South Africa's plural society |- |1979 |Afrikaner nationalism |- |1980 |Voortbestaan in geregtigheid |- |1982 |Ideologies: Ways of looking at South Africa The roots of nationalism Keuse vir die Afrikaner |- |2009 |Tweede refleksie |- |2012 |Proof of imagination |} == Bronne == ===  Boeke === * Antonissen, Rob “Spitsberaad” Nasou Beperk Elsiesrivier Eerste uitgawe Eerste druk 1966 * HAUM “Stellenbosse Galery” HAUM-Uitgewers Kaapstad en Pretoria 1974 * Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2” Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983 * Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005 * Rabie, Jan “Hutspot” Protea Boekhuis Pretoria Eerste uitgawe Eerste druk 2004 === Tydskrifte en koerante === * Brümmer, Willemien “’n Ware sprokie” “Insig” 1987–2007 * Brümmer, Willemien “Die wysgeer en die wonder van lewe” “By” 29 Junie 2013 * De Villiers, Johannes “NHN vereer filosoof Degenaar” “Rapport” 21 Junie 2009 * Duvenage, Pieter “Sy invloed sal nooit stil word nie” “Beeld” 24 Julie 2015 * Esterhuyse, Willie “’n Rebel teen die dinkdiktators” “Rapport” 26 Julie 2015 * Pauw, J.C. “’n Keuse vir die Afrikaner” “Standpunte” Nuwe reeks 170, April 1984 * [[Leopold Scholtz|Scholtz, Leopold]] “Goeiemôre, dames en here. My naam is Johan Degenaar” “Beeld” 15 Maart 2005 * Snyman, Johan “Johan Degenaar (1926–2015)” “Tydskrif vir Letterkunde Jaargang 52 no. 2 Lente 2015 * Van Niekerk, Anton “Vader van groot denke” “Die Burger” 8 Maart 2006 == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [http://www.stellenboschwriters.com/degenaarj.html Johan Degenaar] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Degenaar, Johan}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Geboortes in 1926]] [[Kategorie:Sterftes in 2015]] [[Kategorie:Afrikaners]] fanil44awc43iftn2kg8l0xrt9cxbwd Karel Schoeman 0 15551 2928977 2915888 2026-08-22T23:06:13Z HermanvanAswegen988 200973 /* Ander */ verbeter 2928977 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Karel Schoeman | bynaam = | beeld = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | geboortenaam = | geboortedatum = [[26 Oktober]] [[1939]] | geboorteplek = [[Trompsburg]], [[Oranje-Vrystaat]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = [[1 Mei]] [[2017]] | sterfteplek = [[Bloemfontein]], [[Vrystaat]], [[Republiek van Suid-Afrika]] | ouers = | titel = | nasionaliteit = {{vlagland|Suid-Afrika}} | beroep = Skrywer, vertaler, historikus | ander = | bekend = | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = | party = | religie = | huweliksmaat = | kinders = | webblad = | handtekening = }} '''Karel Schoeman''' (* 26 Oktober 1939, [[Trompsburg]], [[Oranje-Vrystaat]] – † 1 Mei 2017, <!-- in die Noorderbloem-aftreeoord --> [[Bloemfontein]]) was 'n [[Afrikaanse skrywer]]. In 1956 het hy sy matriekeksamen aan die Hoër Jongenskool in die [[Paarl]] geslaag. Schoeman het taalkunde aan die [[Universiteit van die Oranje-Vrystaat]] gestudeer en in 1959 'n BA-graad behaal. In dieselfde jaar het hy die Rooms-Katolieke geloof aangeneem en aan die Rooms-Katolieke Seminarium St. Jean-Marie Vianney in [[Pretoria]] gestudeer. In 1961 het hy tot die orde van die Fransiskane in [[Republiek van Ierland|Ierland]] toegetree. Ná drie jaar se novisiaat in die [[klooster]]s van Killarney en Gilwald het hy egter besluit om nie sy gelofte as priester af te lê nie. Hy het in 1964 na [[Bloemfontein]] in [[Suid-Afrika]] teruggekeer en die Hoër Diploma in Biblioteekkunde behaal. == Pryse en eretoekennings == Schoeman se werk is verskeie kere met pryse bekroon. Hy het drie keer die [[Hertzogprys]] gewen (in 1970 vir sy romans ''By fakkellig'', '' 'n Lug vol helder wolke'' en ''Spiraal''; in 1986 vir '' 'n Ander land'' en in 1995 vir ''Hierdie lewe''). Vir die roman '' 'n Ander land'' het hy ook die Ou Mutual-prys, die [[W.A. Hofmeyrprys]] en die [[Helgaard Steyn-prys]] gekry, terwyl hy vir ''Hierdie lewe'' ook die [[Central News Agency-prys vir Letterkunde|CNA-letterkundeprys]] ontvang het. Vir ''Verkenning'' het Schoeman in 1997 die M-Net-boekprys en die Stals-prys vir kultuurgeskiedenis gewen. Hy het in 2002 vir 'n tweede keer die W.A. Hofmeyr-prys vir ''Armosyn van die Kaap'' opgeraap. Hy het ook vier [[Recht Malan-prys]]e gewen. In 1999 het hy in Pretoria die Orde van Voortreflike Diens van oudpres. [[Nelson Mandela]] ontvang. == Loopbaan == [[Lêer:Sint Jean-Marie Vianney-seminarie, Pretoria, a.jpg|duimnael|regs|Sint Jean-Marie Vianney-seminarie in [[Pretoria]], waar Schoeman sy aanvanklike geestelike opleiding ontvang het.]] Nadat hy sy studies aan die [[Universiteit van die Vrystaat]] voltooi het was hy vir 'n wyle by die Rooms-Katolieke seminarie in Pretoria. Daarna is hy na die buiteland, waar hy van tyd tot tyd gewoon het. Aanvanklik was hy 'n broeder in ʼn Franciskaneklooster in [[Ierland]], waarna hy in onderskeidelik [[Amsterdam]] en [[Kreta]] gewoon het. Later het hy in [[Glasgow]], [[Skotland]], as verpleër gewerk. Schoeman het later weer in Suid-Afrika gewoon en was verbonde aan die Provinsiale Biblioteekdiens van die Vrystaat. Hoewel Schoeman hoofsaaklik as prosaïs bekend geword het, het hy ook vertalings van dramas soos [[Tsjechof]] se ''Oom Wanja'' en [[Friedrich Schiller|Schiller]] se ''Maria'' ''Stuart'' gedoen. Soos in sy prosawerk word sy werk gekenmerk deur 'n fyn wisseling van stemminge, die broosheid, tydelikheid en mislukking van menslike verhoudinge en aktuele politieke strominge, en die spanninge van die tyd. Hoewel hy in die periode van die sestigers en die sewentigers val, is sy werk individualisties van aard. Schoeman se debuutwerk, ''Veldslag'', het in 1960 verskyn. Die werk bestaan uit twee novelles wat elk 'n aspek van die [[Anglo-Boereoorlog]] as tema het. Hy het ook die volgende romans geskryf: ''In ballingskap'' (1964); ''By fakkellig'' (1966); ''Spiraal'' (1968); ''ʼn Lug vol helder wolke'' (1967); ''Op ʼn eiland'' (1971); ''Na die geliefde land'' (1972); ''Die noorderlig'' (1975); ''Om te sterwe'' (1976); ''Afrika: 'n roman'' (1977); ''Die hemeltuin'' (1979); ''Die reisiger'' (1980) en ''Waar ek gelukkig was'' (1981). Al die werke handel oor persoonlike verhoudings en in ʼn hele paar, soos ''Om te sterwe'', kom Suid-Afrika se politieke situasie ter sprake. Vir ''<nowiki/>'n Lug vol helder wolke'' wat in 1982 deur die [[SAUK]] se televisiediens gebeeldsaai is, ''By fakkellig'' en ''Spiraal'' het Schoeman die [[Hertzogprys]] in 1970 verower. Benewens bogenoemde romans het Schoeman ook 'n aantal reisbeskrywings, soos ''Berig uit die vreemde'' (1966), ''Koninkryk in die noorde'' (1977) en ''Onderweg'' (1978), geskryf. Hy het ook biografiese romans oor kunstenaars soos Shakespeare, Rembrandt en Beethoven geskryf (onderskeidelik ''Die hart van die son'', 1965, ''Lig in die donke''r, 1969, en ''Eroica'', 1973). Sy veelsydigheid blyk voorts ook uit ʼn bundel verhale uit die [[Ierse mitologie]]: ''Helde van die rooi tak'' (1973). In die eerste televisietekste wat in Afrikaans gepubliseer is, ''Besoek'' (1975), ''Die somerpaleis'' (1975) en ''Die jare'' (1976), toon Schoeman, soos in sy ander werk, 'n fyn aanvoeling vir menslike verhoudinge en stemmingswisselinge. Die laaste stuk word as sy geslaagdste beskou. ''Bloemfontein, die ontstaan van ʼn stad'', 1846-1946, wat in 1980 verskyn het, word alom beskou as ʼn uitsonderlike stuk geskiedskrywing. ''Die dood van 'n Engelsman'' (1982) is 'n roman wat ook op historiese gebeure gebaseer is. == Literêre werk == Hieronder volg 'n verkorte en bondige lys van werke uit sy omvattende oeuvre: === Romans === * 1965: ''Veldslag - Twee novelles''; ''Die Hart van die Son - 'n roman oor die lewe van [[Shakespeare]]'' * 1966: ''By fakkellig'' * 1967: '' 'n Lug vol helder wolke'' * 1968: ''Spiraal'' * 1969: ''Lig in die donker - 'n roman oor die lewe van [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]]'' * 1971: ''Op 'n eiland'' * 1972: ''Na die geliefde land'' * 1973: ''Eroica - 'n roman oor die lewe van [[Beethoven]]'' * 1975: ''Die Noorderlig'' * 1976: ''Om te sterwe'' * 1977: ''Afrika: 'n roman'' * 1979: ''Die hemeltuin'' * 1980: ''Die Reisiger'' (Die roman is geskryf in opdrag van die [[SAUK]] vir die eeufees in 1980 van [[C. Louis Leipoldt]] se geboorte. Dit is 'n denkbeeldige herskepping van die kort periode in die lewe van die pas gekwalifiseerde dokter Leipoldt gedurende die winter van 1908-09 aan boord die privaatjag van die Amerikaanse koerantmagnaat [[Joseph Pulitzer]].) * 1981: ''Waar ek gelukkig was'' * 1984: '''n Ander land'' * 1990: ''Afskeid en vertrek'' * 1993: ''Hierdie lewe'' (Deel van Schoeman se ''Stemme''-reeks, as ''Stemme 2'') * 1995: ''Die uur van die engel'' (Deel van Schoeman se ''Stemme''-reeks, as ''Stemme 3'') * 1996: ''Verkenning'' * 1998: ''Verliesfontein'' (Deel van Schoeman se ''Stemme''-reeks, as ''Stemme 1'') * 2009: ''Titaan'' (Historiese roman oor die lewe van [[Michelangelo|Michelangelo Buonarroti]]) === Reisverslae en -beskrywings === * 1977: ''Koninkryk in die Noorde - 'n boek oor Skotland'' * 2011: ''Riviereland - twee besoeke aan Nederland'' * 2013: ''Deelstad - 'n boek oor Berlyn'' * 2017: ''Afskeid van Europa - Aantekeninge'' * 2019: ''Die laaste reis'' (Karel Schoeman se “reisbriewe” - mymeringe, gedagtes en herinneringe van sy laaste drie kort reise na [[Lesotho]]) === Geskiedkundige werk === * ''Bloemfontein: die ontstaan van 'n stad, 1846-1946'' (1980) * ''Vrystaatse erfenis'' (1982) * ''Bloemfontein in beeld, 1860-1910'' (1987) * ''Die Vrijstatia-reeks: Sophie Leviseur: Memories'' * ''Frantz Balfet: Samuel Rolland (1801-1873)'' * ''J.G. Fraser - James Briggs: Sotho War Diaries: 1864-1865'' * ''Die Huis van die Armes: die [[Berlynse Sendinggenootskap]] in die OVS, 1833-1869'' * ''Maude Bidwell: Pen Pictures of the Past'' * ''The Free State Mission: the Anglican Church in the OFS, 1863-1883'' * ''Die Herinneringe van JC de Waal'' * ''The Recollections of Elizabeth Rolland (1803-1901)'' * ''The Bloemfontein Diary of Lieut. W.J. St John, 1852-1853'' * ''The Early Days of the Orange Free State'' * ''The Wesleyan Mission in the Orange Free State, 1833-1854'' * ''The Missionary Letters of Gottlob Schreiner, 1873-1846'' * ''The British Presence in the Transorange, 1845-1854'' * ''Armosyn van die Kaap'' (2001) * ''Die suidhoek van Afrika'' (2003) * ''The early Mission in South Africa/Die vroeë Sending in Suid-Afrika, 1799-1819'' (2005) * ''Kolonie aan die Kaap. Jan van Riebeeck en die vestiging van die eerste blankes, 1652-1662'' (2010) * ''Die Bosmans van Drakenstein - Persoonlike dokumente van die familie Bosman van Drakenstein, 1705-1842'' (2010, getranskribeer en geredigeer deur Karel Schoeman) * ''Imperiale somer: Suid-Afrika tussen Oorlog en Unie, 1902 – 1910'' (2015) * ''Skepelinge - Aanloop tot 'n roman'' (2017) * ''Rekonstruksie - Die naoorlogsjare in Suid-Afrika, 1902-1905'' (2021, postuum) * ''Babilon - Johannesburg in die koloniale tydperk, 1902-1910'' (2021, postuum) * ''Herlewing - Transvaal en die grensgebiede in die naoorlogsjare, 1902-1910'' (2022, postuum) === Biografieë === * ''In liefde en trou'' (1989) * ''Die wêreld van die digter'' (1986) * ''[[Olive Schreiner]]: 'n Lewe in Suid-Afrika, 1855-1881'' (1989) * ''Only an anguish to live here: Olive Schreiner and the Anglo-Boer War, 1899-1902'' (1992) * ''Die wêreld van [[Susanna Smit]], 1799 - 1863'' (1995) * ''The Face of the Country: A South African family album, 1860-1910'' (1996) * ''Dogter van Sion'' (1997) * ''Merksteen'' (1998; outobiografie) * ''Stamland - 'n Reis deur Nederland'' (1999; vervolging op Schoeman se "familiebiografie" ''Merksteen'') * ''From the collections of the South African Library'' (1999) * ''Die laaste Afrikaanse boek'' (2002; outobiografie) * '''n Duitser aan die Kaap, 1724-1765'' (2004; outobiografie) * ''Witnesses to War: Personal documents of the Anglo-Boer War (1899-1902)'' * ''Slot van die Dag - Gedagtes'' (2017; outobiografie) === Vertalings in Afrikaans deur Schoeman === * [[Anton Tsjechof]], ''Oom Wanja: Tonele uit die Plattelandse Lewe in Vier Bedrywe'' (1968) * ''Uit die Iers: Middeleeuse Gedigte'' (1970) * ''Helde van die Rooi Tak: Die Saga van Cucullin en die Veeroof van Culne'' (1973) * [[Friedrich Schiller]], ''Maria Stuart'' (1973) * [[Anton Tsjechof]], ''Die Kersieboord: Blyspel in Vier Bedrywe'' (1975) * ''Gode, Helde en Konings: Middeleeuse Ierse Verhale'' (1975) * ''Finn en sy Mense: Die Avonture van die [[Fianna]] van Ierland'' (1976) * [[Pieter Langendijk]], ''Die Huweliksbedrog: 'n Blyspel'' (1976) * [[Herman Heijermans]], ''Op Hoop van Seën: 'n Spel van die See in Vier Bedrywe'' (1979) * [[Arthur Schnitzler]], ''Liebelei'' (1981) * [[Rob Nairn]], ''’n Stil Gemoed: 'n Inleiding tot die Boeddhisme en Meditasie'' (1997) == Vertalings van Schoeman se werke == Vertalings van Schoeman se romans het in Duits, Engels, Frans, Nederlands en Russies verskyn. === [[Duits]] === * ''In einem fremden Land'' ('n Ander land), vertaal deur Gisela Stege, Knaus, München, 1993 === [[Engels]] === * ''Promised Land'' (''Na die geliefde land''), vertaal deur Marion Friedmann, Julian Friedmann Publishers Limited, Londen 1978 * ''Another Country'' ('''n Ander land''), vertaal deur David Schalkwyk, Sinclair-Stevenson, Londen 1991 * ''Take Leave and Go'' (''Afskeid en Vertrek''), vertaal deur Karel Schoeman, Sinclair-Stevenson, Londen 1992 * ''Miss Godby and the magistrate'', uittreksel van ''Verliesfontein'', in Michael Rice en Chris N. van der Merwe (red.) ''A Century of Anglo-Boer War Stories'', Jonathan Ball Publisher, Johannesburg 1999 * ''This Life'' (''Hierdie Lewe''), vertaal deur Elsa Silke, Human & Rousseau, Kaapstad-Pretoria 2005 === [[Frans]] === '''Kortverhale:''' ''Dans le parc'' (Die park na die val van die blare); ''L'hôtel'' (Die hotel); ''Point de rupture'' (Onderbreking), vertaal deur Pierre-Marie Finkelstein in ''Caravanes'', Éditions Phébus, Parys 2003 '''Romans :''' * ''En étrange pays'' ('n Ander land), vertaal (uit Engels) deur Jean Guiloineau, Éditions Robert Laffont, Parys 1993, Éditions Rivages, Parys 1998 en Éditions Phébus, Parys 2008 * ''La saison des adieux'' (Afskeid en vertrek), vertaal deur Pierre-Marie Finkelstein, Éditions Phébus, Parys 2004 (Prix Amphi 2006). * ''Retour au pays bien-aimé'' (Na die geliefde land), vertaal deur Pierre-Marie Finkelstein, Éditions Phébus, Parys 2006. * ''Cette vie'' (Hierdie lewe), vertaal deur Pierre-Marie Finkelstein, Éditions Phébus, Parys 2009, Prix du Meilleur Livre étranger 2009 * ''Des voix parmi les ombres'' (Verliesfontein), vertaal deur Pierre-Marie Finkelstein, Éditions Phébus, Parys 2014 * ''L'heure de l'ange'' (Die uur van die engel), vertaal deur Pierre-Marie Finkelstein, Éditions Phébus, Parys 2018, Prix Transfuge du Meileur roman africain 2018 * ''Le jardin céleste'' (Die Hemeltuin), vertaal deur Pierre-Marie Finkelstein, Actes Sud, Parys 2022 === [[Nederlands]] === * ''Een ander land'' ('''n Ander land''), vertaal deur Riet de Jong-Goossens, Uitgeverij Contact, Amsterdam 1993 * ''Merksteen: een dubbelbiografie'' (Merksteen: 'n dubbelbiografie), vertaal deur Riet de Jong-Goossens, Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam 2004 * ''Dit leven'' (''Hierdie lewe''), vertaal deur Rob van der Veer, Brevier Uitgeverij, Kampen 2014<ref>{{Cite web |url=http://www.maandbladzuidafrika.nl/node/152 |title=argiefkopie |access-date= 3 Maart 2014 |archive-date=27 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141027011345/http://www.maandbladzuidafrika.nl/node/152 |url-status=dead }}</ref> en <ref>http://www.brevieruitgeverij.nl/auteur/492/schoeman-karel.html</ref> === [[Russies]] === * ''В родную страну'' (''Na die geliefde land''), vertaal deur A. K. Slavinska, Прогресс, Moskou 1978 == Bronne == ===Vakkundige artikels=== *Bezuidenhout, Andries. 2017. Niemand op Rietvlei nie- ter nagedagtenis aan Karel Schoeman . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Burger, Willie. 2000. Karel Schoeman's voices from the past- Narrating the Anglo‐Boer war . ''Current Writing.'' *Burger, Willie. 2003. "Bolwerk teen tyd en vergetelheid" Karel Schoeman se outobiografiese aantekeninge. ''Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans.'' *Burger, Willie. 2010. Grafstene in Karel Schoeman se ''Hierdie lewe''. Vertellings wat die afwesige aandui. ''Stilet.'' *Burger, Willie. 2014. “[T]og het iets gebeur [...] iets wat die jare en die afstand en die aarselende, ontoereikende woorde oorlewe hê. Die gebeurtenis en die getuie in Karel Schoeman se ''Die uur van die engel''. ''Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans.'' *Coertzen, Alta. 2020. Musiek en dans as teks in drie romans van Karel Schoeman- ''Na die geliefde land'', ''’n Ander land'' en ''Verliesfontein''. ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe.'' *Coetzee, Emile. 2023. Karel Schoeman - Rekonstruksie - Die naoorlogsjare in Suid-Afrika, 1902–1905. ''Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis.'' *Crous, Marius. 2010. Tussen mans- 'n Perspektief op homososiale begeerte in Karel Schoeman se '''n Ander land''. ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe.'' *Grobbelaar, M. en H. Roos. 1993. ’n Interpretasie van Karel Schoeman se roman, ''’n Ander land'' binne die raamwerk van die laat negentiendeeeuse estetisistiese en dekadente literêre tradisie. ''Literator.'' *Groenewald, Gerald. 2024. ‘Ons lewe almal in twee wêrelde…’ - aspekte van primordialiteit in enkele laat romans van Karel Schoeman. ''Stilet.'' *Haarhoff, Johannes. 2007. Die bydrae van Karel Schoeman tot geskiedskrywing oor die Kaapkolonie. ''Historia.'' *Hunter, Eva. 2008. Gender Politics and the Gothic in Karel Schoeman's ''This Life''. ''Journal of Literary Studies.'' *John, Philip. 2002. Die abjekte einde van ''Verkenning'' van Karel Schoeman en die Afrikaanse rewolusie. ''Stilet.'' *Jooste, GA. 1995. Die vreemdelíngskaptema in enkele romans van Karel Schoeman, ’n Bespreking van die tussenskap. ''Literator.'' *Klopper, Elsa. 1999. The Use of Conceptual Metaphor in Karel Schoeman's ''Another Country''. ''Alternation.'' *Koch, Jerzy. 2002. Rondom de Ander in ''Na die geliefde land'' van Karel Schoeman. ''Stilet.'' *Marais, Renée. 2001. Nederland in de romans van Karel Schoeman. ''Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans.'' *Marais, Renée. 2003. Die Karel Schoemanversameling en die werkswyse van die skrywer - 'n voorlopige verkenning. ''Stilet.'' *Marais, Renée. 2017. Karel Schoeman se skrywerskap en vroeër werk- ’n persoonlike perspektief . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Minnaar, L.C.. 1984. Aspekte van Karel Schoeman se Woordwêreld. ''Literator.'' *Nel, Adéle. 2018. Kladboek van 'n flaneur- ''Afskeid van Europa'' (Karel Schoeman)– Aantekeninge. ''Literator.'' *Parkendorf, Margot en Willie Burger. 2003. "Terwyl ons volke mekaar nog verskeur het, het ons oor verslete skryfboeke gesit." Die motto in ''Afskeid en vertrek'' - Jan Karel Schoeman. ''Stilet.'' *Raath, Andries. 2018. Karel Schoeman se impressionistiese-historiografiese rekonstruksie van marginalisering en die seemansspiritualiteit in ''Skepelinge'' (2017) – ‘n bronnestudie. ''Joernaal vir Eietydse Geskiedenis.'' *Reddy, Vasu. 2017. Karel Schoeman (1939-2017) se dood- 'n Koue dag vir die letterkunde. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Renders, Luc. 1987. '''n Ander Land'' of Karel Schoeman in de voetsporen van Dante. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Rens, Susan. 1973. Die Reismotief in Karel Schoeman se op 'n eiland met spesiale verwysing na die gesprek as opboumiddel. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Roos, Henriette. 2000. Die "vaslê en behou van wat eens hier gebeur het" vrouestemme in Karel Schoeman se ''Verkenning'' en ''Dogter van Sion''. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Roos, Henriette. 2002. Skrywer en Stamland - Karel Schoeman se Nederlandse verbintenis. ''Stilet.'' *Rossouw, Johann. 2018. Die reis gaan inwaarts- Die kuns van sterwe in kreatiewe werke van Karel Schoeman (Cas Wepener) . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Schutte, HJ. 1985. By fakkellig (Karel Schoeman). ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Sleigh, Daniel. 2017. Geskiedskrywing in Karel Schoeman se ''Skepelinge''. Aanloop tot ’n roman. ''Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans.'' *Titlestad, Mike Kissack, Michael. 2008. Hospitality in Karel Schoeman's ''Promised Land'' and Antjie Krog's ''Country of My Skull''. ''Journal of Literary Studies.'' *Van der Merwe, Catrien. 1993. Aantekeninge oor ''By fakkellig'' - Karel Schoeman. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Van der Merwe, Chris. 2018. ''Skepelinge'' (Karel Schoeman) . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Van der Merwe, Peet. 1986. By fakkellig (Karel Schoeman). ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Van der Mescht, Heinrich. 2005. "Die monnik by die see" en die monnik in Trompsburg - Caspar David Friedrich se skilderye en Karel Schoeman se roman ''Hierdie lewe''. ''Stilet.'' *Van der Mescht, Heinrich. 2013. Eensaamheid, alleenheid, vryheid- Joseph Joachim se F-A-E-lewensmotto (“Frei aber einsam”) en Karel Schoeman se roman ''Hierdie lewe''. ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe.'' *Van Deventer, Susanne. 1997. 'n Onderdrukte volk bevry (''By fakkellig'' - Karel Schoeman). ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Van Niekerk, Jacomien. 2015. ''Die vrou wat alleen bly'' (Karel Schoeman) . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Van Vuuren, Helize. 1997. ‘Op die limiete’- Karel Schoeman se ''Verkenning'' (1996). ''Literator.'' *Van Vuuren, Helize. 2004. “Kuns en Argief” in die Suid‐Afrikaanse skrywers‐outobiografie- Karel Schoeman en J.M.Coetzee . ''Journal of Literary Studies.'' *Van Zyl, Ia. 1992. Die aard van die oorlog in Karel Schoeman se roman ''Afskeid en vertrek''. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Viljoen, Louise. 2004. “'n brief in ‘n bottel”- ‘n Lesing van Karel Schoeman se ''Die laaste Afrikaanse boek''. ''Journal of Literary Studies.'' *Wepener, Cas. 2017. Karel Schoeman en die kuns van sterwe. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Willemse, Hein. 2017. Karel Schoeman (1939-2017) . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' === Ander === * Roux, Henk: By Fakkellig deur Karel Schoeman. In: Lantern. Die Kultuurtydskrif. Jaargang 41, nr. 2, 1992, ISSN 0023-8422 * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409664}}, volume 25, bl. 22 * '' Reise met Schoeman - in die voetspore van die skrywer'' Ria Winters 2020 [[Protea Boekhuis]] * ''Daardie Lewe: Karel Schoeman'' Ria Winters 2026 Protea Boekhuis == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Schoeman, Karel}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse dade van selfmoord]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1939]] [[Kategorie:Sterftes in 2017]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Afrikaanse letterkunde]] siedfm89y0xq6ps3jumjcr6jx4ld1n8 Eintracht Frankfurt 0 17588 2929057 2909725 2026-08-23T10:15:48Z -Lemmy- 64938 2929057 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | beeld = | klubnaam = Eintracht Frankfurt| vollenaam = Eintracht Frankfurt e.V.| bynaam = ''Die Adler'',<br />''Launische Diva'' | stigting = [[8 Maart]] [[1899]] | stadion = [[Deutsche Bank Park]]<br />(vroeër ''Waldstadion''), <br />[[Frankfurt am Main]] | kapasiteit = 60 100 | voorsitter = [[Mathias Beck]]| bestuurder =[[Adi Hütter]] | liga = [[Bundesliga]] | seisoen = 2025/26 | posisie = 8. posisie |patroon_la1=_frankfurt2627h |patroon_b1= _frankfurt2627h |patroon_ra1=_frankfurt2627h |linkerarm1= 000000 |liggaam1= 000000 |regterarm1= 000000 |broek1= 000000 |kouse1= 000000 |patroon_la2= _frankfurt2627a |patroon_b2= _frankfurt2627a |patroon_ra2= _frankfurt2627a |linkerarm2= FFFFFF |liggaam2= FFFFFF |regterarm2= FFFFFF |broek2= 000000 |kouse2= FFFFFF |patroon_la3=_frankfurt2627t |patroon_b3= _frankfurt2627t |patroon_ra3=_frankfurt2627t |linkerarm3= |liggaam3= |regterarm3= |broek3= |kouse3= | [[Lêer:Commerzbank-Arena-Luftbild.jpg|regs|duimnael|250px|Deutsche Bank Park]] }} '''Eintracht Frankfurt''' is 'n [[sport]]klub uit [[Frankfurt am Main]] in die [[Deelstate van Duitsland|deelstaat]] [[Hessen]] in [[Duitsland]], veral bekend vir sy [[sokker]]afdeling. Behalwe sokker, het die klub ook afdelings vir onder meer [[atletiek]], [[basketbal]], [[driekamp]], [[boks]], [[e-sport]], [[gholf]], [[gimnastiek]], [[handbal]], [[hokkie]], [[rugby]], [[stoei]], [[tafelsokker]], [[tafeltennis]], [[tennis]], [[sokkerondersteunersafdeling]], [[skermsport]], [[ultimate frisbee]], [[veerpyltjies]], [[vegkuns]], [[vlugbal]], [[yshokkie]] en [[ysstoksport]]. Die klub is op [[8 Maart]] [[1899]] gestig as ''Frankfurter Fußball-Club Viktoria von 1899''. In Mei [[1911]] is daar met ''Frankfurter Fußball-Club Kickers von 1899'' saamgesmelt as ''Frankfurter FV (Kickers-Viktoria)''. In [[1920]] het die klub met die gimnastiekklub ''Frankfurter Turngemeinde von 1861'' saamgesmelt om ''TuS Eintracht Frankfurt von 1861'' te vorm. In [[1927]] het die twee klubs weer uitmekaargespat as gevolg van druk van die nasionale gimnastiekvereniging en weer die name ''Turngemeinde Eintracht Frankfurt von 1861'' en ''Sportgemeinde Eintracht Frankfurt (FFV) von 1899'' aangeneem. Die klub se beste prestasie in sy vroeë jare was toe die eindstryd om die Duitse nasionale kampioenskap in [[1932]] bereik is, waar daar met 0-2 teen [[FC Beiere München]] verloor is. In [[1933]] is Duitse sokker geherstruktureer in 16 [[Gauliga]]s. Eintracht het in die Gauliga Suidwes meegeding en die liga in [[1938]] gewen, maar is in die groepsfase van die uitspeelwedstryde om die Duitse titel uitgeskakel. Na die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die klub in die [[Oberliga Suid]] meegeding en die Duitse kampioen geword in [[1959]] deur 5-3 met [[Kickers Offenbach]] klaar te speel in die eindstryd. Die titel is opgevolg met 'n puik lopie in die [[UEFA Champions League|Europese beker]]-kompetisie. Eintracht het die eindstryd gehaal, maar met 3-7 verloor teen [[Real Madrid]] in 'n wedstryd wat vandag nog beskou word as een van die beste wedstryde wat nog ooit gespeel is. Eintracht was een van die klubs wat aan die eerste [[Bundesliga]]seisoen in [[1963]] deelgeneem het, maar die klub se beste prestasie in hierdie liga was die 5 keer wat daar derde geëindig is. Die ''Deutsche Bank Park'' (vroeër ''Waldstadion'') is sedert [[1925]] die tuiste van die klub. Die ondersteuners van Eintracht Frankfurt het die afgelope jare bekend geraak as van die mees fanatiese ondersteuners in Duitsland, wat ongelukkig ook gepaardgaan met sokkerboewery en die klub al duur te staan gekom het met boetes wat opgelê is. == Erelys == '''[[Duitse sokkerkampioen]]''' * 1959 '''[[DFB-Pokal]]''' * 1974, 1975, 1981, 1988, 2018 '''[[UEFA Europa League|UEFA-beker]]''' * 1980, 2022 '''[[UEFA Intertoto-beker]]''' * 1967 == Onlangse ligaposisionering == {| | valign="top" | * 1963–64 (I) Bundesliga 3de * 1964–65 (I) Bundesliga 8ste * 1965–66 (I) Bundesliga 7de * 1966–67 (I) Bundesliga 4de * 1967–68 (I) Bundesliga 6de * 1968–69 (I) Bundesliga 8ste * 1969–70 (I) Bundesliga 8ste * 1970–71 (I) Bundesliga 15de * 1971–72 (I) Bundesliga 5de * 1972–73 (I) Bundesliga 8ste * 1973–74 (I) Bundesliga 4de * 1974–75 (I) Bundesliga 3de * 1975–76 (I) Bundesliga 9de * 1976–77 (I) Bundesliga 4de * 1977–78 (I) Bundesliga 7de * 1978–79 (I) Bundesliga 5de * 1979–80 (I) Bundesliga 9de * 1980–81 (I) Bundesliga 5de * 1981–82 (I) Bundesliga 8ste * 1982–83 (I) Bundesliga 10de * 1983–84 (I) Bundesliga 16de | valign="top" | * 1984–85 (I) Bundesliga 12de * 1985–86 (I) Bundesliga 15de * 1986–87 (I) Bundesliga 15de * 1987–88 (I) Bundesliga 9de * 1988–89 (I) Bundesliga 16de * 1989–90 (I) Bundesliga 3de * 1990–91 (I) Bundesliga 4de * 1991–92 (I) Bundesliga 3de * 1992–93 (I) Bundesliga 3de * 1993–94 (I) Bundesliga 5de * 1994–95 (I) Bundesliga 9de * 1995–96 (I) Bundesliga 17de * 1996–97 (II) 2.Bundesliga 7de * 1997–98 (II) 2.Bundesliga 1ste * 1998–99 (I) Bundesliga 15de * 1999-00 (I) Bundesliga 14de * 2000-01 (I) Bundesliga 17de * 2001-02 (II) 2.Bundesliga 7de * 2002-03 (II) 2.Bundesliga 3de * 2003-04 (I) Bundesliga 16de * 2004-05 (II) 2.Bundesliga 3de | valign="top" | * 2005-06 (I) Bundesliga 14de * 2006-07 (I) Bundesliga 14de * 2007-08 (I) Bundesliga 9de * 2008-09 (I) Bundesliga 13de * 2009-10 (I) Bundesliga 10de * 2010-11 (I) Bundesliga 17de * 2011-12 (II) 2.Bundesliga 2de * 2012–13 (I) Bundesliga 6de * 2013–14 (I) Bundesliga 13de * 2014–15 (I) Bundesliga 9de * 2015–16 (I) Bundesliga 16de * 2016–17 (I) Bundesliga 11de * 2017–18 (I) Bundesliga 8ste * 2018–19 (I) Bundesliga 7de * 2019–20 (I) Bundesliga 9de * 2020–21 (I) Bundesliga 5de * 2021–22 (I) Bundesliga 11de * 2022–23 (I) Bundesliga 7de * 2023–24 (I) Bundesliga 6de * 2024–25 (I) Bundesliga 3de * 2025–26 (I) Bundesliga 8de |} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} * {{de}} [http://www.eintracht.de/ Amptelike klubblad] * {{de}} [http://www.abseits-soccer.com/clubs/frankfurt.html Abseits Guide to German Soccer] * {{de}} [http://www.sge4ever.de/ Eerste amptelike ondersteunerswerf] * {{de}} [http://www.commerzbank-arena.de/ Amptelike stadionwebblad] * {{de}} [http://www.resultsfromfootball.com/bundesliga-team/eintrachtfrankfurt.html Eintracht Frankfurt statistiek] {{Navigasie Bundesligaseisoen}} {{Normdata}} [[Kategorie:Duitse sokkerklubs|Frankfurt]] [[Kategorie:Frankfurt am Main]] f0k983abs3ny6wchnmervugdzmc6d0l Gallia Aquitania 0 22295 2928987 2817874 2026-08-23T00:44:16Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928987 wikitext text/x-wiki [[Lêer:REmpire-05 Aquitania.png|duimnael|Gallia Aquitania as 'n provinsie van die Romeinse Ryk in omtrent 120.]] [[Lêer:Gaul in the time of Caesar (134037767).jpg|duimnael|Die Romeinse Provinsie Gallia Aquitania c. 58 v.C.]] '''Gallia Aquitania''' was 'n provinsie van die [[Romeinse Republiek]] en die [[Romeinse Ryk]]. Die provinsie was geleë in die suidweste van moderne [[Frankryk]] tussen die [[Pireneë]] en die [[Garonne]]rivier wat nou as die [[Akwitanië]] (Frans: ''Aquitaine'') bekendstaan. [[Keiser Augustus]] het die gebied tussen die Garonne en die [[Loire (rivier)|Loirerivier]] by die provinsie gevoeg. [[Kelte|Keltiese]] [[Gallië]] is tussen 58 en 50 v.C. deur [[Julius Caesar]] verower en in vier provinsies verdeel: Gallia Aquitania in die Suidweste, [[Gallia Celtica]] (of Gallia Lugdunensis) tussen die Loire en die [[Seine]], [[Gallia Narbonensis]] in die Suidooste (rofweg waar [[Provence]] vandag geleë is) en [[Gallia Belgica]] waar die [[Lae Lande]] vandag geleë is. Die Romeinse provinsie [[Hispania Tarraconensis]] het Gallia Aquitania in die Suide begrens<ref>John Frederick Drinkwater "Gaul (Transalpine)" The Oxford Companion to Classical Civilization. Ed. Simon Hornblower and Antony Spawforth. Oxford University Press, 1998. Oxford Reference Online. Oxford University Press. [http://www.oxfordreference.com/views/ENTRY.html?subview=Main&entry=t133.e282 Gaul (Transalpine)].</ref><ref>[http://www.unrv.com/ Roman History], [http://www.unrv.com/provinces/gallia.php Gallia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070609074643/http://www.unrv.com/provinces/gallia.php |date= 9 Junie 2007 }}, United Nations of Roma Victrix, Besoek op 27 Mei 2007</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Romeinse provinsies 120}} {{Saadjie}} [[Kategorie:Geskiedenis van Frankryk]] [[Kategorie:Romeinse provinsies]] tv7a3h7n5ff491xm6vfnjn2q61tr8r1 Pieter Duvenage 0 22792 2928953 2919936 2026-08-22T22:06:05Z Pynappel 70858 2928953 wikitext text/x-wiki {{Geen bronne}} {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Pieter Duvenage | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = {{geboortedatum en ouderdom|1963|10|17}} | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Dekaan van die Fakulteit Geesteswetenskappe by [[Akademia]] | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Stellenbosch]]<br>[[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Nelson Mandela-universiteit]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Husserl]], [[Heidegger]], Gadamer en Arendt en Ricoeur, Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis, [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Hermann Gilliomee]], [[Bert Olivier]], [[Danie Goosen]] | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = Politieke filosofie, sosiale filosofie | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Pieter Duvenage''' (gebore [[17 Oktober]] [[1963]]) is 'n politieke en sosiale [[filosoof]]. Hy het aan die universiteite van [[Universiteit Stellenbosch|Stellenbosch]], [[Universiteit van Pretoria|Pretoria]] en [[Nelson Mandela-universiteit|Port Elizabeth]] [[filosofie]] gestudeer (1982-1994). Suid-Afrikaanse denkers wat hom in die proses beïnvloed het, is [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Bert Olivier]] en [[Danie Goosen]]. Hy was ook 'n nagraadse student aan die universiteite van Göttingen en [[Frankfurt am Main]] ([[Duitsland]]) ([[1988]]-[[1989]]). Hy behaal sy doktorsgraad oor die Duitse sosiale filosoof, [[Jürgen Habermas]], in [[1994]]. Hy was mede-professor en professor in filosofie en mediastudies aan verskeie Suid-Afrikaanse universiteite en twee Australiese universiteite met kampusse in Suid-Afrika (1997-2011). Van 2011-2018 was hy professor en hoof van die Departement Filosofie aan die [[Universiteit van die Vrystaat]]. Vanaf 2019 tot 2024 dien hy as die dekaan van Geesteswetenskappe by die onhafhanklike Afrikaanse universiteit [[Akademia]]. Hy is die skrywer en mede-redakteur van verskeie boeke, akademiese artikels en populêre bydraes. Hy lewer sy werk veral op die gebied van politieke en sosiale filosofie en is beïnvloed deur die breë fenomenologies-hermeneutiese tradisie (Husserl, Heidegger, Gadamer en Arendt en Ricoeur), [[kritiese teorie]] (Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis) en Suid-Afrikaanse intellektuele geskiedenis (André du Toit en Hermann Gilliomee). == Geselekteerde bibliografie == * 1989. ''Hermeneutiek en Praxis. Postmoderne perspektiewe in die kontemporêre filosofie''. Ongepubliseerde MA. Pretoria: UP. * 1990. "Wanneer die ou sekerhede verdwyn: Perspektiewe in die kontemporêre Filosofie." Resensie in ''SA Tydskrif vir Wysbegeerte'' 9: 49-55. * 1991. "Filosofie en Argitektuur: Moderniteit en Post-moderniteit." ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kuns- en Argitektuurgeskiedenis 2'': 69-77. * 1993. "Hannah Arendt en 'n Hermeneutiese Politiek." ''Politeia 12(2)'': 68-79. * 1993. "Introduction." In J. Rüsen: ''Studies in Metahistory''. Ed. and intro. by Pieter Duvenage. Pretoria: RGN. * 1994. Botha, E; Duvenage, P. e.a. (Reds.) ''Wysgerige Perspektiewe op die Twintigste Eeu''. Bloemfontein: Tekskor. * 1994. ''Die estetiese heling van die instrumentele rede. 'n Kritiese interpretasie van Jürgen Habermas se sosiale filosofie''. Ongepubliseerde DPhil. Port Elizabeth: UPE. * 1995. "Citizenship, Democracy, and Constitutional Patriotism: Reflections on South Africa. In M. Matshabaphala e.a. (eds.): ''The Spring Lectures, University of the North.'' Sovenga: UNIN Press. (pp. 72-83.) * 1997. "Geregtigheid en Heterogeniteit. Oor die Etiese wending in die Postmoderne." ''South African Journal of Philosophy 16 (3)'': 101-112. * 1999. "The Politics of Memory and Forgetting after Auschwitz and Apartheid." ''Philosophy and Social Criticism 28(3)'': 1-28. * 2000. "Is daar 'n Afrikaans filosofiese tradisie?" ''Hervormde Teologiese Studies 56 (2&3)'': 723-742. * 2000/2001. ''South African Journal of Philosophy'' editor. "André du Toit - a philosopher from and for South Africa." ''South African Journal of Philosophy'' 19 (4): 299-306. En: "André du Toit - Part two." ''South African Journal of Philosophy'' 20 (1): 1-21. * 2001. "Philosophike Martyria. Aristotle, Gadamer and the relevance of Phronesis in a multicultural society." In A.P.J. Roux and P. Coetzee (eds.): ''Culture in Retrospect. Essays in Honour of E.D. Prinsloo.'' Pretoria: Unisa Press. * 2002. “Die einde van kommunikasie as Geletterdheid. Notas oor Peter Sloterdijk se Reëls vir die Mensepark”. ''Fragmente 9'': pp.19-25. * 2002. "Gadamer en die Estetiese Rekonstruksie van die Kantiaanse Projek: Vir 'n Kontekstuele Kosmopolitanisme." ''South African Journal of Philosophy 21 (4)'': 306-329. * 2002. "Die skone kaal skouers en die geseling. 'n Voorlopige lesing van [[Karel Schoeman]] se Verkenning" (pp. 321-328). In W. Burger and H. van Vuuren (eds.): ''Sluiswagter by die dam van stemme. Beskouings oor die werk van Karel Schoeman.'' Pretoria: Protea. * 2003. ''Habermas and Aesthetics. The Limits of Communicative Reason''. Cambridge: Polity Press. * 2003. "The Politics of Memory and Forgetting after Apartheid." In K. Wiredu (ed.): ''Companion to African Philosophy.'' Oxford: Blackwell. (pp. 509-518.) * 2004. “Alessandro Ferrara’s Reflective Authenticity – Rethinking the project of Modernity.” ''Philosophy and Social Criticism'' 30(1): 127-134. * 2005. “South Africa, philosophy in.” In E. Craig (ed.). ''Routledge Encyclopedia of Philosophy (online)''. * 2005. “Habermas, the Public Sphere, and Beyond.” ''Communicatio 31(1)'': 1-12. * 2005. “Vryheid, Gelykheid en Andersheid: Oor die Brose aard van Demokrasie.” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe 45(4)'': 491-499. * 2006. “Andersheid, nie-rassigheid, pluralisme -- Die blywende belang van Johan Degenaar.” In D. Hertzog, E. Britz e.a. (reds.): ''Gesprek sonder Grense. Huldigingsbundel vir Johan Degenaar by 80''. Stellenbosch. H&B Uitgewers. (pp. 121-134.) * 2006. “The Ecstasy of Communication. Critical remarks on Baudrillard.” ''Communicare 25(2)'': 13-24. * 2006. "Multilingualism, Afrikaans and Normative Political Theory." ''Acta Academica'' (Supplementum: Multilingualism & Media) 2006(2): 76-92. * 2007. “The role of the public sphere in contemporary society: Habermas.” (pp. 324-349.) In P. Fourie (ed.), ''Media Studies'', 2ed. Cape Town: Juta. * 2008. “Het Verschijnsel van een Afrikaanstalige Filosofie.” ''Bijdragen. International Journal in Philosophy and Theology'' 69. (In pers.) * 2016. Afrikaanse filosofie: Perspektiewe en dialoë. Bloemfontein: SUN Press. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Duvenage, Pieter}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Geboortes in 1963]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] 76b16sx5vh10nlhio641k05jacdmv0d 2928954 2928953 2026-08-22T22:06:23Z Pynappel 70858 [[:Kategorie:Alumni van die Universiteit Stellenbosch]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2928954 wikitext text/x-wiki {{Geen bronne}} {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Pieter Duvenage | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = {{geboortedatum en ouderdom|1963|10|17}} | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Dekaan van die Fakulteit Geesteswetenskappe by [[Akademia]] | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Stellenbosch]]<br>[[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Nelson Mandela-universiteit]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Husserl]], [[Heidegger]], Gadamer en Arendt en Ricoeur, Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis, [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Hermann Gilliomee]], [[Bert Olivier]], [[Danie Goosen]] | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = Politieke filosofie, sosiale filosofie | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Pieter Duvenage''' (gebore [[17 Oktober]] [[1963]]) is 'n politieke en sosiale [[filosoof]]. Hy het aan die universiteite van [[Universiteit Stellenbosch|Stellenbosch]], [[Universiteit van Pretoria|Pretoria]] en [[Nelson Mandela-universiteit|Port Elizabeth]] [[filosofie]] gestudeer (1982-1994). Suid-Afrikaanse denkers wat hom in die proses beïnvloed het, is [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Bert Olivier]] en [[Danie Goosen]]. Hy was ook 'n nagraadse student aan die universiteite van Göttingen en [[Frankfurt am Main]] ([[Duitsland]]) ([[1988]]-[[1989]]). Hy behaal sy doktorsgraad oor die Duitse sosiale filosoof, [[Jürgen Habermas]], in [[1994]]. Hy was mede-professor en professor in filosofie en mediastudies aan verskeie Suid-Afrikaanse universiteite en twee Australiese universiteite met kampusse in Suid-Afrika (1997-2011). Van 2011-2018 was hy professor en hoof van die Departement Filosofie aan die [[Universiteit van die Vrystaat]]. Vanaf 2019 tot 2024 dien hy as die dekaan van Geesteswetenskappe by die onhafhanklike Afrikaanse universiteit [[Akademia]]. Hy is die skrywer en mede-redakteur van verskeie boeke, akademiese artikels en populêre bydraes. Hy lewer sy werk veral op die gebied van politieke en sosiale filosofie en is beïnvloed deur die breë fenomenologies-hermeneutiese tradisie (Husserl, Heidegger, Gadamer en Arendt en Ricoeur), [[kritiese teorie]] (Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis) en Suid-Afrikaanse intellektuele geskiedenis (André du Toit en Hermann Gilliomee). == Geselekteerde bibliografie == * 1989. ''Hermeneutiek en Praxis. Postmoderne perspektiewe in die kontemporêre filosofie''. Ongepubliseerde MA. Pretoria: UP. * 1990. "Wanneer die ou sekerhede verdwyn: Perspektiewe in die kontemporêre Filosofie." Resensie in ''SA Tydskrif vir Wysbegeerte'' 9: 49-55. * 1991. "Filosofie en Argitektuur: Moderniteit en Post-moderniteit." ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kuns- en Argitektuurgeskiedenis 2'': 69-77. * 1993. "Hannah Arendt en 'n Hermeneutiese Politiek." ''Politeia 12(2)'': 68-79. * 1993. "Introduction." In J. Rüsen: ''Studies in Metahistory''. Ed. and intro. by Pieter Duvenage. Pretoria: RGN. * 1994. Botha, E; Duvenage, P. e.a. (Reds.) ''Wysgerige Perspektiewe op die Twintigste Eeu''. Bloemfontein: Tekskor. * 1994. ''Die estetiese heling van die instrumentele rede. 'n Kritiese interpretasie van Jürgen Habermas se sosiale filosofie''. Ongepubliseerde DPhil. Port Elizabeth: UPE. * 1995. "Citizenship, Democracy, and Constitutional Patriotism: Reflections on South Africa. In M. Matshabaphala e.a. (eds.): ''The Spring Lectures, University of the North.'' Sovenga: UNIN Press. (pp. 72-83.) * 1997. "Geregtigheid en Heterogeniteit. Oor die Etiese wending in die Postmoderne." ''South African Journal of Philosophy 16 (3)'': 101-112. * 1999. "The Politics of Memory and Forgetting after Auschwitz and Apartheid." ''Philosophy and Social Criticism 28(3)'': 1-28. * 2000. "Is daar 'n Afrikaans filosofiese tradisie?" ''Hervormde Teologiese Studies 56 (2&3)'': 723-742. * 2000/2001. ''South African Journal of Philosophy'' editor. "André du Toit - a philosopher from and for South Africa." ''South African Journal of Philosophy'' 19 (4): 299-306. En: "André du Toit - Part two." ''South African Journal of Philosophy'' 20 (1): 1-21. * 2001. "Philosophike Martyria. Aristotle, Gadamer and the relevance of Phronesis in a multicultural society." In A.P.J. Roux and P. Coetzee (eds.): ''Culture in Retrospect. Essays in Honour of E.D. Prinsloo.'' Pretoria: Unisa Press. * 2002. “Die einde van kommunikasie as Geletterdheid. Notas oor Peter Sloterdijk se Reëls vir die Mensepark”. ''Fragmente 9'': pp.19-25. * 2002. "Gadamer en die Estetiese Rekonstruksie van die Kantiaanse Projek: Vir 'n Kontekstuele Kosmopolitanisme." ''South African Journal of Philosophy 21 (4)'': 306-329. * 2002. "Die skone kaal skouers en die geseling. 'n Voorlopige lesing van [[Karel Schoeman]] se Verkenning" (pp. 321-328). In W. Burger and H. van Vuuren (eds.): ''Sluiswagter by die dam van stemme. Beskouings oor die werk van Karel Schoeman.'' Pretoria: Protea. * 2003. ''Habermas and Aesthetics. The Limits of Communicative Reason''. Cambridge: Polity Press. * 2003. "The Politics of Memory and Forgetting after Apartheid." In K. Wiredu (ed.): ''Companion to African Philosophy.'' Oxford: Blackwell. (pp. 509-518.) * 2004. “Alessandro Ferrara’s Reflective Authenticity – Rethinking the project of Modernity.” ''Philosophy and Social Criticism'' 30(1): 127-134. * 2005. “South Africa, philosophy in.” In E. Craig (ed.). ''Routledge Encyclopedia of Philosophy (online)''. * 2005. “Habermas, the Public Sphere, and Beyond.” ''Communicatio 31(1)'': 1-12. * 2005. “Vryheid, Gelykheid en Andersheid: Oor die Brose aard van Demokrasie.” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe 45(4)'': 491-499. * 2006. “Andersheid, nie-rassigheid, pluralisme -- Die blywende belang van Johan Degenaar.” In D. Hertzog, E. Britz e.a. (reds.): ''Gesprek sonder Grense. Huldigingsbundel vir Johan Degenaar by 80''. Stellenbosch. H&B Uitgewers. (pp. 121-134.) * 2006. “The Ecstasy of Communication. Critical remarks on Baudrillard.” ''Communicare 25(2)'': 13-24. * 2006. "Multilingualism, Afrikaans and Normative Political Theory." ''Acta Academica'' (Supplementum: Multilingualism & Media) 2006(2): 76-92. * 2007. “The role of the public sphere in contemporary society: Habermas.” (pp. 324-349.) In P. Fourie (ed.), ''Media Studies'', 2ed. Cape Town: Juta. * 2008. “Het Verschijnsel van een Afrikaanstalige Filosofie.” ''Bijdragen. International Journal in Philosophy and Theology'' 69. (In pers.) * 2016. Afrikaanse filosofie: Perspektiewe en dialoë. Bloemfontein: SUN Press. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Duvenage, Pieter}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Geboortes in 1963]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Stellenbosch]] ckteyzc9atgg6yk8t6niamwmdbw9wg7 2928955 2928954 2026-08-22T22:06:33Z Pynappel 70858 [[:Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2928955 wikitext text/x-wiki {{Geen bronne}} {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Pieter Duvenage | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = {{geboortedatum en ouderdom|1963|10|17}} | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Dekaan van die Fakulteit Geesteswetenskappe by [[Akademia]] | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Stellenbosch]]<br>[[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Nelson Mandela-universiteit]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Husserl]], [[Heidegger]], Gadamer en Arendt en Ricoeur, Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis, [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Hermann Gilliomee]], [[Bert Olivier]], [[Danie Goosen]] | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = Politieke filosofie, sosiale filosofie | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Pieter Duvenage''' (gebore [[17 Oktober]] [[1963]]) is 'n politieke en sosiale [[filosoof]]. Hy het aan die universiteite van [[Universiteit Stellenbosch|Stellenbosch]], [[Universiteit van Pretoria|Pretoria]] en [[Nelson Mandela-universiteit|Port Elizabeth]] [[filosofie]] gestudeer (1982-1994). Suid-Afrikaanse denkers wat hom in die proses beïnvloed het, is [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Bert Olivier]] en [[Danie Goosen]]. Hy was ook 'n nagraadse student aan die universiteite van Göttingen en [[Frankfurt am Main]] ([[Duitsland]]) ([[1988]]-[[1989]]). Hy behaal sy doktorsgraad oor die Duitse sosiale filosoof, [[Jürgen Habermas]], in [[1994]]. Hy was mede-professor en professor in filosofie en mediastudies aan verskeie Suid-Afrikaanse universiteite en twee Australiese universiteite met kampusse in Suid-Afrika (1997-2011). Van 2011-2018 was hy professor en hoof van die Departement Filosofie aan die [[Universiteit van die Vrystaat]]. Vanaf 2019 tot 2024 dien hy as die dekaan van Geesteswetenskappe by die onhafhanklike Afrikaanse universiteit [[Akademia]]. Hy is die skrywer en mede-redakteur van verskeie boeke, akademiese artikels en populêre bydraes. Hy lewer sy werk veral op die gebied van politieke en sosiale filosofie en is beïnvloed deur die breë fenomenologies-hermeneutiese tradisie (Husserl, Heidegger, Gadamer en Arendt en Ricoeur), [[kritiese teorie]] (Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis) en Suid-Afrikaanse intellektuele geskiedenis (André du Toit en Hermann Gilliomee). == Geselekteerde bibliografie == * 1989. ''Hermeneutiek en Praxis. Postmoderne perspektiewe in die kontemporêre filosofie''. Ongepubliseerde MA. Pretoria: UP. * 1990. "Wanneer die ou sekerhede verdwyn: Perspektiewe in die kontemporêre Filosofie." Resensie in ''SA Tydskrif vir Wysbegeerte'' 9: 49-55. * 1991. "Filosofie en Argitektuur: Moderniteit en Post-moderniteit." ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kuns- en Argitektuurgeskiedenis 2'': 69-77. * 1993. "Hannah Arendt en 'n Hermeneutiese Politiek." ''Politeia 12(2)'': 68-79. * 1993. "Introduction." In J. Rüsen: ''Studies in Metahistory''. Ed. and intro. by Pieter Duvenage. Pretoria: RGN. * 1994. Botha, E; Duvenage, P. e.a. (Reds.) ''Wysgerige Perspektiewe op die Twintigste Eeu''. Bloemfontein: Tekskor. * 1994. ''Die estetiese heling van die instrumentele rede. 'n Kritiese interpretasie van Jürgen Habermas se sosiale filosofie''. Ongepubliseerde DPhil. Port Elizabeth: UPE. * 1995. "Citizenship, Democracy, and Constitutional Patriotism: Reflections on South Africa. In M. Matshabaphala e.a. (eds.): ''The Spring Lectures, University of the North.'' Sovenga: UNIN Press. (pp. 72-83.) * 1997. "Geregtigheid en Heterogeniteit. Oor die Etiese wending in die Postmoderne." ''South African Journal of Philosophy 16 (3)'': 101-112. * 1999. "The Politics of Memory and Forgetting after Auschwitz and Apartheid." ''Philosophy and Social Criticism 28(3)'': 1-28. * 2000. "Is daar 'n Afrikaans filosofiese tradisie?" ''Hervormde Teologiese Studies 56 (2&3)'': 723-742. * 2000/2001. ''South African Journal of Philosophy'' editor. "André du Toit - a philosopher from and for South Africa." ''South African Journal of Philosophy'' 19 (4): 299-306. En: "André du Toit - Part two." ''South African Journal of Philosophy'' 20 (1): 1-21. * 2001. "Philosophike Martyria. Aristotle, Gadamer and the relevance of Phronesis in a multicultural society." In A.P.J. Roux and P. Coetzee (eds.): ''Culture in Retrospect. Essays in Honour of E.D. Prinsloo.'' Pretoria: Unisa Press. * 2002. “Die einde van kommunikasie as Geletterdheid. Notas oor Peter Sloterdijk se Reëls vir die Mensepark”. ''Fragmente 9'': pp.19-25. * 2002. "Gadamer en die Estetiese Rekonstruksie van die Kantiaanse Projek: Vir 'n Kontekstuele Kosmopolitanisme." ''South African Journal of Philosophy 21 (4)'': 306-329. * 2002. "Die skone kaal skouers en die geseling. 'n Voorlopige lesing van [[Karel Schoeman]] se Verkenning" (pp. 321-328). In W. Burger and H. van Vuuren (eds.): ''Sluiswagter by die dam van stemme. Beskouings oor die werk van Karel Schoeman.'' Pretoria: Protea. * 2003. ''Habermas and Aesthetics. The Limits of Communicative Reason''. Cambridge: Polity Press. * 2003. "The Politics of Memory and Forgetting after Apartheid." In K. Wiredu (ed.): ''Companion to African Philosophy.'' Oxford: Blackwell. (pp. 509-518.) * 2004. “Alessandro Ferrara’s Reflective Authenticity – Rethinking the project of Modernity.” ''Philosophy and Social Criticism'' 30(1): 127-134. * 2005. “South Africa, philosophy in.” In E. Craig (ed.). ''Routledge Encyclopedia of Philosophy (online)''. * 2005. “Habermas, the Public Sphere, and Beyond.” ''Communicatio 31(1)'': 1-12. * 2005. “Vryheid, Gelykheid en Andersheid: Oor die Brose aard van Demokrasie.” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe 45(4)'': 491-499. * 2006. “Andersheid, nie-rassigheid, pluralisme -- Die blywende belang van Johan Degenaar.” In D. Hertzog, E. Britz e.a. (reds.): ''Gesprek sonder Grense. Huldigingsbundel vir Johan Degenaar by 80''. Stellenbosch. H&B Uitgewers. (pp. 121-134.) * 2006. “The Ecstasy of Communication. Critical remarks on Baudrillard.” ''Communicare 25(2)'': 13-24. * 2006. "Multilingualism, Afrikaans and Normative Political Theory." ''Acta Academica'' (Supplementum: Multilingualism & Media) 2006(2): 76-92. * 2007. “The role of the public sphere in contemporary society: Habermas.” (pp. 324-349.) In P. Fourie (ed.), ''Media Studies'', 2ed. Cape Town: Juta. * 2008. “Het Verschijnsel van een Afrikaanstalige Filosofie.” ''Bijdragen. International Journal in Philosophy and Theology'' 69. (In pers.) * 2016. Afrikaanse filosofie: Perspektiewe en dialoë. Bloemfontein: SUN Press. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Duvenage, Pieter}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Geboortes in 1963]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Stellenbosch]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] 5e7p67e9qmz99qa22vp150waoi49clh 2928956 2928955 2026-08-22T22:06:44Z Pynappel 70858 [[:Kategorie:Alumni van Nelson Mandela-universiteit]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2928956 wikitext text/x-wiki {{Geen bronne}} {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Pieter Duvenage | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = {{geboortedatum en ouderdom|1963|10|17}} | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Dekaan van die Fakulteit Geesteswetenskappe by [[Akademia]] | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Stellenbosch]]<br>[[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Nelson Mandela-universiteit]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Husserl]], [[Heidegger]], Gadamer en Arendt en Ricoeur, Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis, [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Hermann Gilliomee]], [[Bert Olivier]], [[Danie Goosen]] | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = Politieke filosofie, sosiale filosofie | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Pieter Duvenage''' (gebore [[17 Oktober]] [[1963]]) is 'n politieke en sosiale [[filosoof]]. Hy het aan die universiteite van [[Universiteit Stellenbosch|Stellenbosch]], [[Universiteit van Pretoria|Pretoria]] en [[Nelson Mandela-universiteit|Port Elizabeth]] [[filosofie]] gestudeer (1982-1994). Suid-Afrikaanse denkers wat hom in die proses beïnvloed het, is [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Bert Olivier]] en [[Danie Goosen]]. Hy was ook 'n nagraadse student aan die universiteite van Göttingen en [[Frankfurt am Main]] ([[Duitsland]]) ([[1988]]-[[1989]]). Hy behaal sy doktorsgraad oor die Duitse sosiale filosoof, [[Jürgen Habermas]], in [[1994]]. Hy was mede-professor en professor in filosofie en mediastudies aan verskeie Suid-Afrikaanse universiteite en twee Australiese universiteite met kampusse in Suid-Afrika (1997-2011). Van 2011-2018 was hy professor en hoof van die Departement Filosofie aan die [[Universiteit van die Vrystaat]]. Vanaf 2019 tot 2024 dien hy as die dekaan van Geesteswetenskappe by die onhafhanklike Afrikaanse universiteit [[Akademia]]. Hy is die skrywer en mede-redakteur van verskeie boeke, akademiese artikels en populêre bydraes. Hy lewer sy werk veral op die gebied van politieke en sosiale filosofie en is beïnvloed deur die breë fenomenologies-hermeneutiese tradisie (Husserl, Heidegger, Gadamer en Arendt en Ricoeur), [[kritiese teorie]] (Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis) en Suid-Afrikaanse intellektuele geskiedenis (André du Toit en Hermann Gilliomee). == Geselekteerde bibliografie == * 1989. ''Hermeneutiek en Praxis. Postmoderne perspektiewe in die kontemporêre filosofie''. Ongepubliseerde MA. Pretoria: UP. * 1990. "Wanneer die ou sekerhede verdwyn: Perspektiewe in die kontemporêre Filosofie." Resensie in ''SA Tydskrif vir Wysbegeerte'' 9: 49-55. * 1991. "Filosofie en Argitektuur: Moderniteit en Post-moderniteit." ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kuns- en Argitektuurgeskiedenis 2'': 69-77. * 1993. "Hannah Arendt en 'n Hermeneutiese Politiek." ''Politeia 12(2)'': 68-79. * 1993. "Introduction." In J. Rüsen: ''Studies in Metahistory''. Ed. and intro. by Pieter Duvenage. Pretoria: RGN. * 1994. Botha, E; Duvenage, P. e.a. (Reds.) ''Wysgerige Perspektiewe op die Twintigste Eeu''. Bloemfontein: Tekskor. * 1994. ''Die estetiese heling van die instrumentele rede. 'n Kritiese interpretasie van Jürgen Habermas se sosiale filosofie''. Ongepubliseerde DPhil. Port Elizabeth: UPE. * 1995. "Citizenship, Democracy, and Constitutional Patriotism: Reflections on South Africa. In M. Matshabaphala e.a. (eds.): ''The Spring Lectures, University of the North.'' Sovenga: UNIN Press. (pp. 72-83.) * 1997. "Geregtigheid en Heterogeniteit. Oor die Etiese wending in die Postmoderne." ''South African Journal of Philosophy 16 (3)'': 101-112. * 1999. "The Politics of Memory and Forgetting after Auschwitz and Apartheid." ''Philosophy and Social Criticism 28(3)'': 1-28. * 2000. "Is daar 'n Afrikaans filosofiese tradisie?" ''Hervormde Teologiese Studies 56 (2&3)'': 723-742. * 2000/2001. ''South African Journal of Philosophy'' editor. "André du Toit - a philosopher from and for South Africa." ''South African Journal of Philosophy'' 19 (4): 299-306. En: "André du Toit - Part two." ''South African Journal of Philosophy'' 20 (1): 1-21. * 2001. "Philosophike Martyria. Aristotle, Gadamer and the relevance of Phronesis in a multicultural society." In A.P.J. Roux and P. Coetzee (eds.): ''Culture in Retrospect. Essays in Honour of E.D. Prinsloo.'' Pretoria: Unisa Press. * 2002. “Die einde van kommunikasie as Geletterdheid. Notas oor Peter Sloterdijk se Reëls vir die Mensepark”. ''Fragmente 9'': pp.19-25. * 2002. "Gadamer en die Estetiese Rekonstruksie van die Kantiaanse Projek: Vir 'n Kontekstuele Kosmopolitanisme." ''South African Journal of Philosophy 21 (4)'': 306-329. * 2002. "Die skone kaal skouers en die geseling. 'n Voorlopige lesing van [[Karel Schoeman]] se Verkenning" (pp. 321-328). In W. Burger and H. van Vuuren (eds.): ''Sluiswagter by die dam van stemme. Beskouings oor die werk van Karel Schoeman.'' Pretoria: Protea. * 2003. ''Habermas and Aesthetics. The Limits of Communicative Reason''. Cambridge: Polity Press. * 2003. "The Politics of Memory and Forgetting after Apartheid." In K. Wiredu (ed.): ''Companion to African Philosophy.'' Oxford: Blackwell. (pp. 509-518.) * 2004. “Alessandro Ferrara’s Reflective Authenticity – Rethinking the project of Modernity.” ''Philosophy and Social Criticism'' 30(1): 127-134. * 2005. “South Africa, philosophy in.” In E. Craig (ed.). ''Routledge Encyclopedia of Philosophy (online)''. * 2005. “Habermas, the Public Sphere, and Beyond.” ''Communicatio 31(1)'': 1-12. * 2005. “Vryheid, Gelykheid en Andersheid: Oor die Brose aard van Demokrasie.” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe 45(4)'': 491-499. * 2006. “Andersheid, nie-rassigheid, pluralisme -- Die blywende belang van Johan Degenaar.” In D. Hertzog, E. Britz e.a. (reds.): ''Gesprek sonder Grense. Huldigingsbundel vir Johan Degenaar by 80''. Stellenbosch. H&B Uitgewers. (pp. 121-134.) * 2006. “The Ecstasy of Communication. Critical remarks on Baudrillard.” ''Communicare 25(2)'': 13-24. * 2006. "Multilingualism, Afrikaans and Normative Political Theory." ''Acta Academica'' (Supplementum: Multilingualism & Media) 2006(2): 76-92. * 2007. “The role of the public sphere in contemporary society: Habermas.” (pp. 324-349.) In P. Fourie (ed.), ''Media Studies'', 2ed. Cape Town: Juta. * 2008. “Het Verschijnsel van een Afrikaanstalige Filosofie.” ''Bijdragen. International Journal in Philosophy and Theology'' 69. (In pers.) * 2016. Afrikaanse filosofie: Perspektiewe en dialoë. Bloemfontein: SUN Press. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Duvenage, Pieter}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Geboortes in 1963]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Stellenbosch]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] [[Kategorie:Alumni van Nelson Mandela-universiteit]] 2lo7wmixc6s3lq0q2flrvhq6qurw5fb 2928957 2928956 2026-08-22T22:07:00Z Pynappel 70858 [[:Kategorie:Akademiese personeel van die Universiteit van die Vrystaat]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2928957 wikitext text/x-wiki {{Geen bronne}} {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Pieter Duvenage | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = {{geboortedatum en ouderdom|1963|10|17}} | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Dekaan van die Fakulteit Geesteswetenskappe by [[Akademia]] | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Stellenbosch]]<br>[[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Nelson Mandela-universiteit]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Husserl]], [[Heidegger]], Gadamer en Arendt en Ricoeur, Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis, [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Hermann Gilliomee]], [[Bert Olivier]], [[Danie Goosen]] | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = Politieke filosofie, sosiale filosofie | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Pieter Duvenage''' (gebore [[17 Oktober]] [[1963]]) is 'n politieke en sosiale [[filosoof]]. Hy het aan die universiteite van [[Universiteit Stellenbosch|Stellenbosch]], [[Universiteit van Pretoria|Pretoria]] en [[Nelson Mandela-universiteit|Port Elizabeth]] [[filosofie]] gestudeer (1982-1994). Suid-Afrikaanse denkers wat hom in die proses beïnvloed het, is [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Bert Olivier]] en [[Danie Goosen]]. Hy was ook 'n nagraadse student aan die universiteite van Göttingen en [[Frankfurt am Main]] ([[Duitsland]]) ([[1988]]-[[1989]]). Hy behaal sy doktorsgraad oor die Duitse sosiale filosoof, [[Jürgen Habermas]], in [[1994]]. Hy was mede-professor en professor in filosofie en mediastudies aan verskeie Suid-Afrikaanse universiteite en twee Australiese universiteite met kampusse in Suid-Afrika (1997-2011). Van 2011-2018 was hy professor en hoof van die Departement Filosofie aan die [[Universiteit van die Vrystaat]]. Vanaf 2019 tot 2024 dien hy as die dekaan van Geesteswetenskappe by die onhafhanklike Afrikaanse universiteit [[Akademia]]. Hy is die skrywer en mede-redakteur van verskeie boeke, akademiese artikels en populêre bydraes. Hy lewer sy werk veral op die gebied van politieke en sosiale filosofie en is beïnvloed deur die breë fenomenologies-hermeneutiese tradisie (Husserl, Heidegger, Gadamer en Arendt en Ricoeur), [[kritiese teorie]] (Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis) en Suid-Afrikaanse intellektuele geskiedenis (André du Toit en Hermann Gilliomee). == Geselekteerde bibliografie == * 1989. ''Hermeneutiek en Praxis. Postmoderne perspektiewe in die kontemporêre filosofie''. Ongepubliseerde MA. Pretoria: UP. * 1990. "Wanneer die ou sekerhede verdwyn: Perspektiewe in die kontemporêre Filosofie." Resensie in ''SA Tydskrif vir Wysbegeerte'' 9: 49-55. * 1991. "Filosofie en Argitektuur: Moderniteit en Post-moderniteit." ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kuns- en Argitektuurgeskiedenis 2'': 69-77. * 1993. "Hannah Arendt en 'n Hermeneutiese Politiek." ''Politeia 12(2)'': 68-79. * 1993. "Introduction." In J. Rüsen: ''Studies in Metahistory''. Ed. and intro. by Pieter Duvenage. Pretoria: RGN. * 1994. Botha, E; Duvenage, P. e.a. (Reds.) ''Wysgerige Perspektiewe op die Twintigste Eeu''. Bloemfontein: Tekskor. * 1994. ''Die estetiese heling van die instrumentele rede. 'n Kritiese interpretasie van Jürgen Habermas se sosiale filosofie''. Ongepubliseerde DPhil. Port Elizabeth: UPE. * 1995. "Citizenship, Democracy, and Constitutional Patriotism: Reflections on South Africa. In M. Matshabaphala e.a. (eds.): ''The Spring Lectures, University of the North.'' Sovenga: UNIN Press. (pp. 72-83.) * 1997. "Geregtigheid en Heterogeniteit. Oor die Etiese wending in die Postmoderne." ''South African Journal of Philosophy 16 (3)'': 101-112. * 1999. "The Politics of Memory and Forgetting after Auschwitz and Apartheid." ''Philosophy and Social Criticism 28(3)'': 1-28. * 2000. "Is daar 'n Afrikaans filosofiese tradisie?" ''Hervormde Teologiese Studies 56 (2&3)'': 723-742. * 2000/2001. ''South African Journal of Philosophy'' editor. "André du Toit - a philosopher from and for South Africa." ''South African Journal of Philosophy'' 19 (4): 299-306. En: "André du Toit - Part two." ''South African Journal of Philosophy'' 20 (1): 1-21. * 2001. "Philosophike Martyria. Aristotle, Gadamer and the relevance of Phronesis in a multicultural society." In A.P.J. Roux and P. Coetzee (eds.): ''Culture in Retrospect. Essays in Honour of E.D. Prinsloo.'' Pretoria: Unisa Press. * 2002. “Die einde van kommunikasie as Geletterdheid. Notas oor Peter Sloterdijk se Reëls vir die Mensepark”. ''Fragmente 9'': pp.19-25. * 2002. "Gadamer en die Estetiese Rekonstruksie van die Kantiaanse Projek: Vir 'n Kontekstuele Kosmopolitanisme." ''South African Journal of Philosophy 21 (4)'': 306-329. * 2002. "Die skone kaal skouers en die geseling. 'n Voorlopige lesing van [[Karel Schoeman]] se Verkenning" (pp. 321-328). In W. Burger and H. van Vuuren (eds.): ''Sluiswagter by die dam van stemme. Beskouings oor die werk van Karel Schoeman.'' Pretoria: Protea. * 2003. ''Habermas and Aesthetics. The Limits of Communicative Reason''. Cambridge: Polity Press. * 2003. "The Politics of Memory and Forgetting after Apartheid." In K. Wiredu (ed.): ''Companion to African Philosophy.'' Oxford: Blackwell. (pp. 509-518.) * 2004. “Alessandro Ferrara’s Reflective Authenticity – Rethinking the project of Modernity.” ''Philosophy and Social Criticism'' 30(1): 127-134. * 2005. “South Africa, philosophy in.” In E. Craig (ed.). ''Routledge Encyclopedia of Philosophy (online)''. * 2005. “Habermas, the Public Sphere, and Beyond.” ''Communicatio 31(1)'': 1-12. * 2005. “Vryheid, Gelykheid en Andersheid: Oor die Brose aard van Demokrasie.” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe 45(4)'': 491-499. * 2006. “Andersheid, nie-rassigheid, pluralisme -- Die blywende belang van Johan Degenaar.” In D. Hertzog, E. Britz e.a. (reds.): ''Gesprek sonder Grense. Huldigingsbundel vir Johan Degenaar by 80''. Stellenbosch. H&B Uitgewers. (pp. 121-134.) * 2006. “The Ecstasy of Communication. Critical remarks on Baudrillard.” ''Communicare 25(2)'': 13-24. * 2006. "Multilingualism, Afrikaans and Normative Political Theory." ''Acta Academica'' (Supplementum: Multilingualism & Media) 2006(2): 76-92. * 2007. “The role of the public sphere in contemporary society: Habermas.” (pp. 324-349.) In P. Fourie (ed.), ''Media Studies'', 2ed. Cape Town: Juta. * 2008. “Het Verschijnsel van een Afrikaanstalige Filosofie.” ''Bijdragen. International Journal in Philosophy and Theology'' 69. (In pers.) * 2016. Afrikaanse filosofie: Perspektiewe en dialoë. Bloemfontein: SUN Press. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Duvenage, Pieter}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Geboortes in 1963]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Stellenbosch]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] [[Kategorie:Alumni van Nelson Mandela-universiteit]] [[Kategorie:Akademiese personeel van die Universiteit van die Vrystaat]] o302zm2b94pux3p9yw6k6qlebd06x15 2928971 2928957 2026-08-22T22:34:50Z Pynappel 70858 2928971 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Pieter Duvenage | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = {{geboortedatum en ouderdom|1963|10|17}} | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Dekaan van die Fakulteit Geesteswetenskappe by [[Akademia]]<ref name="Cornelissen, 2021">{{Cite web| last = Cornelissen| first = Christel| title = Politieke omwenteling kom ná verkiesing| work = [[Maroela Media]]| access-date = 2026-08-22| date = 2021-11-07| url = https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/politieke-omwenteling-kom-na-verkiesing/}}</ref> | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Stellenbosch]]<br>[[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Nelson Mandela-universiteit]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Husserl]], [[Heidegger]], Gadamer en Arendt en Ricoeur, Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis, [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Hermann Gilliomee]], [[Bert Olivier]], [[Danie Goosen]] | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = Politieke filosofie, sosiale filosofie | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Pieter Duvenage''' (gebore [[17 Oktober]] [[1963]]) is 'n politieke en sosiale [[filosoof]]. Hy het aan die universiteite van [[Universiteit Stellenbosch|Stellenbosch]], [[Universiteit van Pretoria|Pretoria]] en [[Nelson Mandela-universiteit|Port Elizabeth]] [[filosofie]] gestudeer (1982-1994). Suid-Afrikaanse denkers wat hom in die proses beïnvloed het, is [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Bert Olivier]] en [[Danie Goosen]]. Hy was ook 'n nagraadse student aan die universiteite van Göttingen en [[Frankfurt am Main]] ([[Duitsland]]) ([[1988]]-[[1989]]). Hy behaal sy doktorsgraad oor die Duitse sosiale filosoof, [[Jürgen Habermas]], in [[1994]]. Hy was mede-professor en professor in filosofie en mediastudies aan verskeie Suid-Afrikaanse universiteite en twee Australiese universiteite met kampusse in Suid-Afrika (1997-2011). Van 2011-2018 was hy professor en hoof van die Departement Filosofie aan die [[Universiteit van die Vrystaat]]. Vanaf 2019 tot 2024 dien hy as die dekaan van die Fakulteit Geesteswetenskappe by die onhafhanklike Afrikaanse universiteit [[Akademia]].<ref name="Cornelissen, 2021" /> Hy is die skrywer en mede-redakteur van verskeie boeke, akademiese artikels en populêre bydraes. Hy lewer sy werk veral op die gebied van politieke en sosiale filosofie en is beïnvloed deur die breë fenomenologies-hermeneutiese tradisie (Husserl, Heidegger, Gadamer en Arendt en Ricoeur), [[kritiese teorie]] (Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis) en Suid-Afrikaanse intellektuele geskiedenis (André du Toit en Hermann Gilliomee). == Geselekteerde bibliografie == * 1989. ''Hermeneutiek en Praxis. Postmoderne perspektiewe in die kontemporêre filosofie''. Ongepubliseerde MA. Pretoria: UP. * 1990. "Wanneer die ou sekerhede verdwyn: Perspektiewe in die kontemporêre Filosofie." Resensie in ''SA Tydskrif vir Wysbegeerte'' 9: 49-55. * 1991. "Filosofie en Argitektuur: Moderniteit en Post-moderniteit." ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kuns- en Argitektuurgeskiedenis 2'': 69-77. * 1993. "Hannah Arendt en 'n Hermeneutiese Politiek." ''Politeia 12(2)'': 68-79. * 1993. "Introduction." In J. Rüsen: ''Studies in Metahistory''. Ed. and intro. by Pieter Duvenage. Pretoria: RGN. * 1994. Botha, E; Duvenage, P. e.a. (Reds.) ''Wysgerige Perspektiewe op die Twintigste Eeu''. Bloemfontein: Tekskor. * 1994. ''Die estetiese heling van die instrumentele rede. 'n Kritiese interpretasie van Jürgen Habermas se sosiale filosofie''. Ongepubliseerde DPhil. Port Elizabeth: UPE. * 1995. "Citizenship, Democracy, and Constitutional Patriotism: Reflections on South Africa. In M. Matshabaphala e.a. (eds.): ''The Spring Lectures, University of the North.'' Sovenga: UNIN Press. (pp. 72-83.) * 1997. "Geregtigheid en Heterogeniteit. Oor die Etiese wending in die Postmoderne." ''South African Journal of Philosophy 16 (3)'': 101-112. * 1999. "The Politics of Memory and Forgetting after Auschwitz and Apartheid." ''Philosophy and Social Criticism 28(3)'': 1-28. * 2000. "Is daar 'n Afrikaans filosofiese tradisie?" ''Hervormde Teologiese Studies 56 (2&3)'': 723-742. * 2000/2001. ''South African Journal of Philosophy'' editor. "André du Toit - a philosopher from and for South Africa." ''South African Journal of Philosophy'' 19 (4): 299-306. En: "André du Toit - Part two." ''South African Journal of Philosophy'' 20 (1): 1-21. * 2001. "Philosophike Martyria. Aristotle, Gadamer and the relevance of Phronesis in a multicultural society." In A.P.J. Roux and P. Coetzee (eds.): ''Culture in Retrospect. Essays in Honour of E.D. Prinsloo.'' Pretoria: Unisa Press. * 2002. “Die einde van kommunikasie as Geletterdheid. Notas oor Peter Sloterdijk se Reëls vir die Mensepark”. ''Fragmente 9'': pp.19-25. * 2002. "Gadamer en die Estetiese Rekonstruksie van die Kantiaanse Projek: Vir 'n Kontekstuele Kosmopolitanisme." ''South African Journal of Philosophy 21 (4)'': 306-329. * 2002. "Die skone kaal skouers en die geseling. 'n Voorlopige lesing van [[Karel Schoeman]] se Verkenning" (pp. 321-328). In W. Burger and H. van Vuuren (eds.): ''Sluiswagter by die dam van stemme. Beskouings oor die werk van Karel Schoeman.'' Pretoria: Protea. * 2003. ''Habermas and Aesthetics. The Limits of Communicative Reason''. Cambridge: Polity Press. * 2003. "The Politics of Memory and Forgetting after Apartheid." In K. Wiredu (ed.): ''Companion to African Philosophy.'' Oxford: Blackwell. (pp. 509-518.) * 2004. “Alessandro Ferrara’s Reflective Authenticity – Rethinking the project of Modernity.” ''Philosophy and Social Criticism'' 30(1): 127-134. * 2005. “South Africa, philosophy in.” In E. Craig (ed.). ''Routledge Encyclopedia of Philosophy (online)''. * 2005. “Habermas, the Public Sphere, and Beyond.” ''Communicatio 31(1)'': 1-12. * 2005. “Vryheid, Gelykheid en Andersheid: Oor die Brose aard van Demokrasie.” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe 45(4)'': 491-499. * 2006. “Andersheid, nie-rassigheid, pluralisme -- Die blywende belang van Johan Degenaar.” In D. Hertzog, E. Britz e.a. (reds.): ''Gesprek sonder Grense. Huldigingsbundel vir Johan Degenaar by 80''. Stellenbosch. H&B Uitgewers. (pp. 121-134.) * 2006. “The Ecstasy of Communication. Critical remarks on Baudrillard.” ''Communicare 25(2)'': 13-24. * 2006. "Multilingualism, Afrikaans and Normative Political Theory." ''Acta Academica'' (Supplementum: Multilingualism & Media) 2006(2): 76-92. * 2007. “The role of the public sphere in contemporary society: Habermas.” (pp. 324-349.) In P. Fourie (ed.), ''Media Studies'', 2ed. Cape Town: Juta. * 2008. “Het Verschijnsel van een Afrikaanstalige Filosofie.” ''Bijdragen. International Journal in Philosophy and Theology'' 69. (In pers.) * 2016. Afrikaanse filosofie: Perspektiewe en dialoë. Bloemfontein: SUN Press. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Duvenage, Pieter}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Geboortes in 1963]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Stellenbosch]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] [[Kategorie:Alumni van Nelson Mandela-universiteit]] [[Kategorie:Akademiese personeel van die Universiteit van die Vrystaat]] f2v2kgt0zqpx8nyrkws7szm3qdhbxbz 2928973 2928971 2026-08-22T22:52:36Z HermanvanAswegen988 200973 Verbeter. 2928973 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Pieter Duvenage | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = {{geboortedatum en ouderdom|1963|10|17}} | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Dekaan van die Fakulteit Geesteswetenskappe by [[Akademia]]<ref name="Cornelissen, 2021">{{Cite web| last = Cornelissen| first = Christel| title = Politieke omwenteling kom ná verkiesing| work = [[Maroela Media]]| access-date = 2026-08-22| date = 2021-11-07| url = https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/politieke-omwenteling-kom-na-verkiesing/}}</ref> | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Stellenbosch]]<br>[[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Nelson Mandela-universiteit]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Edmund Husserl|Husserl]], [[Heidegger]], Gadamer en Arendt en Ricoeur, Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis, [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Hermann Giliomee]], [[Bert Olivier]], [[Danie Goosen]] | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = Politieke filosofie, sosiale filosofie | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Pieter Duvenage''' (gebore [[17 Oktober]] [[1963]]) is 'n politieke en sosiale [[filosoof]]. Hy het aan die universiteite van [[Universiteit Stellenbosch|Stellenbosch]], [[Universiteit van Pretoria|Pretoria]] en [[Nelson Mandela-universiteit|Port Elizabeth]] [[filosofie]] gestudeer (1982-1994). Suid-Afrikaanse denkers wat hom in die proses beïnvloed het, is [[C.K. Oberholzer]], [[Johan Degenaar]], [[André du Toit]], [[Bert Olivier]] en [[Danie Goosen]]. Hy was ook 'n nagraadse student aan die universiteite van Göttingen en [[Frankfurt am Main]] ([[Duitsland]]) ([[1988]]-[[1989]]). Hy behaal sy doktorsgraad oor die Duitse sosiale filosoof, [[Jürgen Habermas]], in [[1994]]. Hy was mede-professor en professor in filosofie en mediastudies aan verskeie Suid-Afrikaanse universiteite en twee Australiese universiteite met kampusse in Suid-Afrika (1997-2011). Van 2011-2018 was hy professor en hoof van die Departement Filosofie aan die [[Universiteit van die Vrystaat]]. Vanaf 2019 tot 2024 dien hy as die dekaan van die Fakulteit Geesteswetenskappe by die onhafhanklike Afrikaanse universiteit [[Akademia]].<ref name="Cornelissen, 2021" /> Hy is die skrywer en mede-redakteur van verskeie boeke, akademiese artikels en populêre bydraes. Hy lewer sy werk veral op die gebied van politieke en sosiale filosofie en is beïnvloed deur die breë fenomenologies-hermeneutiese tradisie (Husserl, Heidegger, Gadamer en Arendt en Ricoeur), [[kritiese teorie]] (Horkheimer, Adorno, Habermas, Honneth, Kompridis) en Suid-Afrikaanse intellektuele geskiedenis (André du Toit en [[Hermann Giliomee]]). == Geselekteerde bibliografie == * 1989. ''Hermeneutiek en Praxis. Postmoderne perspektiewe in die kontemporêre filosofie''. Ongepubliseerde MA. Pretoria: UP. * 1990. "Wanneer die ou sekerhede verdwyn: Perspektiewe in die kontemporêre Filosofie." Resensie in ''SA Tydskrif vir Wysbegeerte'' 9: 49-55. * 1991. "Filosofie en Argitektuur: Moderniteit en Post-moderniteit." ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kuns- en Argitektuurgeskiedenis 2'': 69-77. * 1993. "Hannah Arendt en 'n Hermeneutiese Politiek." ''Politeia 12(2)'': 68-79. * 1993. "Introduction." In J. Rüsen: ''Studies in Metahistory''. Ed. and intro. by Pieter Duvenage. Pretoria: RGN. * 1994. Botha, E; Duvenage, P. e.a. (Reds.) ''Wysgerige Perspektiewe op die Twintigste Eeu''. Bloemfontein: Tekskor. * 1994. ''Die estetiese heling van die instrumentele rede. 'n Kritiese interpretasie van Jürgen Habermas se sosiale filosofie''. Ongepubliseerde DPhil. Port Elizabeth: UPE. * 1995. "Citizenship, Democracy, and Constitutional Patriotism: Reflections on South Africa. In M. Matshabaphala e.a. (eds.): ''The Spring Lectures, University of the North.'' Sovenga: UNIN Press. (pp. 72-83.) * 1997. "Geregtigheid en Heterogeniteit. Oor die Etiese wending in die Postmoderne." ''South African Journal of Philosophy 16 (3)'': 101-112. * 1999. "The Politics of Memory and Forgetting after Auschwitz and Apartheid." ''Philosophy and Social Criticism 28(3)'': 1-28. * 2000. "Is daar 'n Afrikaans filosofiese tradisie?" ''Hervormde Teologiese Studies 56 (2&3)'': 723-742. * 2000/2001. ''South African Journal of Philosophy'' editor. "André du Toit - a philosopher from and for South Africa." ''South African Journal of Philosophy'' 19 (4): 299-306. En: "André du Toit - Part two." ''South African Journal of Philosophy'' 20 (1): 1-21. * 2001. "Philosophike Martyria. Aristotle, Gadamer and the relevance of Phronesis in a multicultural society." In A.P.J. Roux and P. Coetzee (eds.): ''Culture in Retrospect. Essays in Honour of E.D. Prinsloo.'' Pretoria: Unisa Press. * 2002. “Die einde van kommunikasie as Geletterdheid. Notas oor Peter Sloterdijk se Reëls vir die Mensepark”. ''Fragmente 9'': pp.19-25. * 2002. "Gadamer en die Estetiese Rekonstruksie van die Kantiaanse Projek: Vir 'n Kontekstuele Kosmopolitanisme." ''South African Journal of Philosophy 21 (4)'': 306-329. * 2002. "Die skone kaal skouers en die geseling. 'n Voorlopige lesing van [[Karel Schoeman]] se Verkenning" (pp. 321-328). In W. Burger and H. van Vuuren (eds.): ''Sluiswagter by die dam van stemme. Beskouings oor die werk van Karel Schoeman.'' Pretoria: Protea. * 2003. ''Habermas and Aesthetics. The Limits of Communicative Reason''. Cambridge: Polity Press. * 2003. "The Politics of Memory and Forgetting after Apartheid." In K. Wiredu (ed.): ''Companion to African Philosophy.'' Oxford: Blackwell. (pp. 509-518.) * 2004. “Alessandro Ferrara’s Reflective Authenticity – Rethinking the project of Modernity.” ''Philosophy and Social Criticism'' 30(1): 127-134. * 2005. “South Africa, philosophy in.” In E. Craig (ed.). ''Routledge Encyclopedia of Philosophy (online)''. * 2005. “Habermas, the Public Sphere, and Beyond.” ''Communicatio 31(1)'': 1-12. * 2005. “Vryheid, Gelykheid en Andersheid: Oor die Brose aard van Demokrasie.” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe 45(4)'': 491-499. * 2006. “Andersheid, nie-rassigheid, pluralisme -- Die blywende belang van Johan Degenaar.” In D. Hertzog, E. Britz e.a. (reds.): ''Gesprek sonder Grense. Huldigingsbundel vir Johan Degenaar by 80''. Stellenbosch. H&B Uitgewers. (pp. 121-134.) * 2006. “The Ecstasy of Communication. Critical remarks on Baudrillard.” ''Communicare 25(2)'': 13-24. * 2006. "Multilingualism, Afrikaans and Normative Political Theory." ''Acta Academica'' (Supplementum: Multilingualism & Media) 2006(2): 76-92. * 2007. “The role of the public sphere in contemporary society: Habermas.” (pp. 324-349.) In P. Fourie (ed.), ''Media Studies'', 2ed. Cape Town: Juta. * 2008. “Het Verschijnsel van een Afrikaanstalige Filosofie.” ''Bijdragen. International Journal in Philosophy and Theology'' 69. (In pers.) * 2016. Afrikaanse filosofie: Perspektiewe en dialoë. Bloemfontein: SUN Press. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Duvenage, Pieter}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Geboortes in 1963]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Stellenbosch]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] [[Kategorie:Alumni van Nelson Mandela-universiteit]] [[Kategorie:Akademiese personeel van die Universiteit van die Vrystaat]] k0ngwa2dnzlc66cv6p958erm97t47hb Jaar 0 24296 2929016 2926254 2026-08-23T09:16:10Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2929016 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Analemma fishburn.tif|duimnael|'n [[Analemma]] illustreer die veranderende posisie van die [[Son]] in die loop van ’n jaar, soos gesien op ’n vaste tyd van die dag van die [[Aarde]] af.]] ’n '''Jaar''' is die relatiewe eenheid van [[tyd]] wat die tydperk beskryf waarin ’n [[planeet]] om sy [[ster]] wentel. In algemene taalgebruik is dit die tyd waarin die [[Aarde]] een maal om die [[Son]] wentel. Vanweë die Aarde se [[ashelling]] kom vier [[seisoen]]e in ’n jaar voor, en dit word gekenmerk deur ’n verandering in die [[weer]], in die ure daglig en in die [[plant]]egroei en vrugbaarheid van die [[grond]]. In gematigde en subarktiese streke word vier seisoene gewoonlik erken: [[lente]], [[somer]], [[herfs]] en [[winter]]. In [[Trope|tropiese]] en [[Subtropiese klimaat|subtropiese streke]] is daar nie gedefinieerde seisoene nie; in die trope kan wel tussen ’n nat en droë seisoen onderskei word. ’n [[Kalender]]jaar is min of meer die getal dae wat die Aarde se wentelperiode duur, soos aangedui op ’n gegewe kalender. Volgens die [[Gregoriaanse kalender|Gregoriaanse]], of moderne, kalender is ’n jaar 365 [[dag|dae]] lank. Elke vier jaar word ’n dag bygetel om op te maak vir die feit dat die Aarde se [[wentelbaan]] om die Son nie in volledige dae geskied nie. Só ’n jaar word ’n [[skrikkeljaar]] genoem. Dieselfde gebeur met die [[Juliaanse kalender]]. Volgens eersgenoemde kalender is die lengte van ’n kalenderjaar (of gemiddelde jaar) oor die hele lengte van die skrikkelsiklus van 400 jaar altesaam 365,2425 dae. Die [[ISO]]-standaard ISO 80000-3, bylae C, gebruik die simbool ''a'' (vir die [[Latyn]]se ''annus'') vir ’n jaar van óf 365 óf 366 dae. In [[Afrikaans]] word die [[afkorting]] j. meestal gebruik. In [[sterrekunde]] is ’n Juliaanse astronomiese jaar ’n tydseenheid van 365,25 dae van presies 86&nbsp;400 [[sekonde]]s ([[SI-stelsel|SI-eenheid]]) elk, en dus presies 31&nbsp;557&nbsp;600 sekondes.<ref>{{cite web |publisher=[[Internasionale Astronomiese Unie|IAU]] |url=http://www.iau.org/science/publications/proceedings_rules/units/ |title=SI units |accessdate=18 Februarie 2010 |archive-date=16 Julie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130716232020/http://www.iau.org/science/publications/proceedings_rules/units/ |url-status=dead }} (Sien Tabel 5 en Afdeling 5.15.) Herdruk van: {{cite journal |first=George A. |last=Wilkins |url=http://www.iau.org/static/publications/stylemanual1989.pdf |title=The IAU Style Manual |year=1989 |journal=IAU Transactions |volume=XXB |access-date=28 Julie 2020 |archive-date=26 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726170213/http://www.iau.org/static/publications/stylemanual1989.pdf |url-status=dead }}</ref> Die woord "jaar" word ook gebruik vir tydperke wat losweg met ’n jaar of astronomiese jaar verbind word, maar nie identies daaraan is nie, soos die [[#Seisoenale jaar|seisoenale jaar]], [[#Boekjaar|boekjaar]], [[#Akademiese jaar|akademiese jaar]], ens. Die term word ook gebruik vir die wenteltydperk van enige [[planeet]]; ’n [[Mars]]- en [[Venus]]jaar is byvoorbeeld die tyd waarin dié planete ’n hele wentelbaan voltooi. Dit kan ook in ’n vae sin gebruik word vir ’n lang tydperk, soos [[mitologie]], [[poësie]] of algemene spreektaal (byvoorbeeld: "Tot siens. Moenie weer 'n jaar wegbly nie!") == Etimologie == Die [[Afrikaans]]e woord "jaar" kom via [[Nederlands]] van die [[Germaanse tale|Proto-Germaanse]] ''*jǣran''. Die woord in sommige ander [[Taal|tale]] is ''Jahr'' ([[Duits]]), ''jār'' (Oud-Hoogduits), ''ár'' ([[Noors|Oud-Noors]]) en ''𐌾𐌴𐍂'' ([[Goties]]), van die [[Indo-Europese tale|Proto-Indo-Europese]] selfstandige naamwoord ''{{PIE|*yeh₁r-om}}'' "jaar, seisoen". Nog woorde wat van dieselfde Proto-Indo-Europese term afgelei is, is ''yārǝ'' ([[Avesties]]), ὥρα (''hṓra'', [[Grieks]]) en ''jarŭ'' ([[Ou Kerkslawies]]). Die Latynse ''annus'' is ’n manlike selfstandige naamwoord (''annum'' is die [[akkusatief]] [[enkelvoud]] en ''annō'' die [[datief]]) van die Proto-Indo-Europese selfstandige naamwoord ''{{PIE|*h₂et-no-}}''. Hoewel die meeste tale die woord as tematies ''*yeh₁r-o-'' behandel, is daar getuienis van ’n oorspronklike afleiding met ’n ''*-r/n''-agtervoegsel, ''*yeh₁-ro-''. Albei Indo-Europese woorde vir jaar, ''*yeh₁-ro-'' en ''*h₂et-no-'', sou afgelei gewees het van werkwoordstamme wat beteken "om te gaan, beweeg", ''*h₁ey-'' en ''*h₂et-'' onderskeidelik (vergelyk [[Sanskrit]] ''éti'' "gaan", ''atasi'' "jy gaan, loop"). In Afrikaans word Latynse uitdrukkings gebruik met afleidings van ''annus'', soos ''per annum'' ("per jaar"), ''anno Domini'' ("in die jaar van ons Here") en ''annus mirabilis'' ("wonderjaar"). In sommige tale is dit algemeen om jare te tel met verwysing na een seisoen, soos in "somers" of "winters". In Russies word byvoorbeeld benewens год (''god'' "jaar") ook лет (''ljet'', [[genitief]] [[meervoud]] vir "somer") gebruik. Die ISO-standaard ISO 80000-3 gebruik die simbool ''a'' (vir die Latynse ''annus'') vir ’n jaar van óf 365 óf 366 dae. In Afrikaans word die afkorting j. vir jaar meestal gebruik. == Interkalasie == Astronomiese jare het nie ’n heelgetal dae of maanmaande nie. Enige kalender wat ’n astronomiese jaar volg, moet dus ’n stelsel van [[Interkalasie (tydmeting)|interkalasie]], soos die invoeging van skrikkeldae, hê. [[Lêer:Bogojavlenie.jpg|duimnael|200px|links|Die doop van Jesus, een van die [[Oosters-Ortodokse Kerk]] se vaste feesdae, wat op 6 Januarie gevier word. In kerke wat nog die [[Juliaanse kalender]] gebruik, val die feesdag volgens die Gregoriaanse kalender op 19 Januarie vanweë die verskil tussen die Gregoriaanse en Juliaanse kalender.]] === Juliaanse kalender === In die Juliaanse kalender is die gemiddelde lengte van ’n jaar 365,25 dae. In ’n jaar wat nie ’n skrikkeljaar is nie, is daar 365 dae; in ’n skrikkeljaar is daar 366 dae. ’n Skrikkeljaar kom elke vier jaar voor, wanneer ’n ekstra dag in die maand [[Februarie]] geïnterkaleer word. Die ekstra dag word ’n skrikkeldag genoem. Die [[Hersiene Juliaanse kalender]], wat in 1923 voorgestel en in sommige [[Oosters-Ortodokse Kerk]]e gebruik word, het elke 900 jaar 218 skrikkeljare, en dit gee ’n gemiddelde jaarlengte van {{val|365.2422222}} dae, amper so lank soos ’n gemiddelde tropiese jaar, {{val|365.24219}} dae. In die jaar 2800&nbsp;n.C. sal die Gregoriaanse en Hersiene Juliaanse kalender begin om met een kalenderdag te verskil.<ref>{{Cite journal |bibcode = 1924PA.....32..407S|title = The new calendar of the eastern churches|last1 = Shields|first1 = Miriam Nancy|journal = Popular Astronomy|year = 1924|volume = 32|pages = 407}}</ref> === Gregoriaanse kalender === {{dubbelbeeld|regs|Gregory XIII.jpg|178|Inter-grav.jpg|130|[[Pous Gregorius XIII]], wat die Gregoriaanse kalender ingestel het.|Die pouslike bul wat die kalender aankondig.}} Die Gregoriaanse kalender is afgelei van die Juliaanse kalender en deur [[pous Gregorius XIII]] ingestel. Dit probeer toesien dat die [[Dag-en-nag-ewening|Maart-nagewening]], of noordwaartse nagewening, op of net voor 21 Maart val en daarom volg dit die [[tropiese jaar]].<ref>{{Cite book |last=Ziggelaar |first=A. |year=1983 | chapter-url=http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?journal=grc..&year=1983&volume=book&letter=.&db_key=GEN&page_ind=230&plate_select=NO&data_type=GIF&type=SCREEN_GIF&classic=YES |chapter=The Papal Bull of 1582 Promulgating a Reform of the Calendar |editor1=G. V. Coyne|editor2=M. A. Hoskin |editor3=O. Pedersen |title=Gregorian Reform of the Calendar: Proceedings of the Vatican Conference to Commemorate its 400th Anniversary |location=Vatican City |publisher=Pontifical Academy of Sciences|page=223}}</ref> In die Gregoriaanse kalender is jare wat deur 100 deelbaar is, maar nie deur 400 nie, nie skrikkeljare nie om akkuraatheid te verbeter. Dus was 2000 ’n skrikkeljaar, maar nie 1700, 1800 en 1900 nie. Omdat 97 van elke 400 jaar ’n skrikkeljaar is, is die gemiddelde lengte van die Gregoriaanse kalenderjaar {{val|365.2425}} dae, amper so lank soos die huidige lengte van die gemiddelde tropiese jaar ({{val|365.24219}} dae). Daar word geraam dat teen die jaar 4000&nbsp;n.C. die Maart-nagewening ’n dag vroeër sal wees volgens die Gregoriaanse kalender – nie vanweë die kalender nie, maar omdat die Aarde al hoe stadiger draai en die dae dus langer word. === Ander kalenders === Histories interkaleer [[maansonkalender]]s hele skrikkelmaande. Of ’n skrikkelmaand in ’n sekere jaar bygevoeg moet word of nie, kan bepaal word deur die gebruik van gereelde siklusse soos die 19-jaar-maansiklus (in die [[Hebreeuse kalender]] en in die bepaling van die [[Paasfees|Paastyd]]) of deur die berekening van [[maanfase]]s ([[Hindoekalender|Hindoe-]] en [[Chinese kalender]]). Die Boeddhistekalender voeg beide ’n skrikkeldag en {{nowrap|-maand}} by ’n gewoonlik gereelde siklus. Dié soort kalenders het meestal in onbruik geraak, behalwe om liturgiese redes (soos die Hebreeuse en verskeie Hindoekalenders). == Jaartelling == In ’n kalender-era word ’n nommer toegeken aan elke opeenvolgende jaar, met ’n verwysingspunt in die verlede as die begin van ’n era. Die wêreldwye standaard is [[Anno Domini]] ("in die jaar van ons Here"), hoewel sommige die term Algemene of Huidige Jaartelling verkies omdat dit nie eksplisiet na die [[Christendom]] verwys nie. Dit is in die 6de eeu ingestel en tel jare sedert die geboorte van [[Jesus]].<ref>{{cite book |last=Richards |first=E.G. |date=2013 |contribution=Calendars |editor1-first=S.E. |editor1-last=Urban |editor2-first=P.K. |editor2-last=Seidelmann |url=http://aa.usno.navy.mil/publications/docs/c15_usb_online.pdf |title=Explanatory Supplement to the Astronomical Almanac |edition=3rd |pages=585, 590 |location=Mill Valley, CA |publisher=University Science Books |isbn=978-1-891389-85-6 |access-date=28 Julie 2020 |archive-date=30 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190430134555/http://aa.usno.navy.mil/publications/docs/c15_usb_online.pdf |url-status=dead }}</ref> Die afkorting van "Anno Domini" is AD, van "Algemene Jaartelling" AJ en van "Huidige Jaartelling" HJ. In Afrikaans word meestal n.C. gebruik, vir "ná Christus". Die jare voor 1&nbsp;n.C. kry die afkorting v.C. agteraan vir "voor Christus" of VAJ/VHJ<ref>"VHJ" in die [[HAT]]. Aanlyn by [https://viva-afrikaans.org/ viva-afrikaans.org] (intekening nodig). Besoek op 29 Julie 2020.</ref> vir "Voor die Algemene/Huidige Jaartelling". Die jaar 1&nbsp;n.C. het op 1&nbsp;v.C. gevolg; daar was geen "jaar nul" nie. Die [[Joodse kalender|Joodse jaartelling]] begin met die jaar waarin die skepping van die wêreld (''Anno Mundi'') volgens Bybelse berekenings plaasgevind het. Daarom val die "eerste dag" op [[Roosj Hasjana]] (1 Tishrei), ’n belangrike tweedaagse tydperk van gebed en inkeer wat volgens die Gregoriaanse kalender in September of Oktober plaasvind. Die Joodse jaar begin egter met die maand Nisan (lente), die maand van verlossing toe die volk van [[Israel]] uit [[Egipte]] getrek het. Die [[Islamitiese kalender|Islamitiese jaartelling]] begin in die jaar waarin die ''[[hidjra]]'' (die emigrasie van die profeet [[Mohammed]] van [[Mekka]] na [[Medina]]) plaasgevind het en kom ooreen met 15 Julie of 16 Julie 622 van die Gregoriaanse kalender. Die Islamitiese kalender word in [[Saoedi-Arabië]] en enkele omliggende lande as algemene kalender gebruik.<ref>{{cite web |url=http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/islam_nl.htm |title=De Islamitische Tijdrekening |publisher=Universiteit van Utrecht |access-date=12 Desember 2018 |language=nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20180426223352/http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/islam_nl.htm |archive-date=26 April 2018 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> In die alledaagse lewe van die meeste Islamitiese lande word die Gregoriaanse kalender egter gebruik. In ’n [[0 (jaar)|moderne alternatiewe jaartelling]] dui positiewe nommers jare ná Christus aan: Jaar 1 is dus 1&nbsp;n.C. Negatiewe nommers dui jare voor Christus aan, maar verskil daarvan: Die nommer 0 dui op 1&nbsp;v.C., -1 op 2&nbsp;v.C., ensovoorts. == Pragmatiese verdelings == Finansiële en wetenskaplike berekenings maak dikwels gebruik van ’n kalender van 365 dae om daaglike tariewe of maatstawwe te vereenvoudig. === Boekjaar === ’n Finansiële of boekjaar is ’n tydperk van 12 maande wat gebruik word vir die berekening van [[Finansiële staat|finansiële state]] in [[onderneming]]s en ander organisasies, asook vir [[inkomstebelasting]]. In baie [[reg]]sgebiede vereis regulasies oor [[rekeningkunde]] dat maatskappye sulke state een keer elke 12 maande publiseer, maar dié 12 maande hoef nie ’n kalenderjaar te wees nie. In [[Suid-Afrika]] is ’n boekjaar byvoorbeeld van 1&nbsp;Maart af,<ref>[https://www.sars.gov.za/Tax-Rates/Pages/default.aspx#:~:text=2019%20tax%20year%20is%201,March%202015%20%E2%80%93%2029%20February%202016 What are tax rates?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728170348/https://www.sars.gov.za/Tax-Rates/Pages/default.aspx#:~:text=2019%20tax%20year%20is%201,March%202015%20%E2%80%93%2029%20February%202016 |date=28 Julie 2020 }} SARS. Laas bygewerk op 26 Februarie 2020. Besoek op 28 Julie 2020.</ref> in [[Kanada]] en [[Indië]] van 1&nbsp;April af en in [[Australië]] van 1&nbsp;Julie af. === Akademiese jaar === [[Lêer:Holiday feeeling in Tanzanian School by Rasheedhrasheed.jpg|duimnael|240px|Die laaste skooldag in [[Tanzanië]].]] ’n Akademiese jaar is die jaarlikse tydperk waarin ’n student ’n [[opvoedingsinstelling]] bywoon. Dit kan in termyne soos [[Kwartaal|kwartale]] of [[semester]]s verdeel word. Die skooljaar in sommige lande begin in Januarie en ander lande in Augustus of September. In Israel begin die akademiese jaar omstreeks Oktober of November, om saam te val met die tweede maand van die [[Hebreeuse kalender]]. Die skooljaar in [[Suid-Afrika]] word in vier kwartale verdeel. Sommige skole in [[Brittanje]] en die [[VSA]] verdeel die akademiese jaar in drie termyne wat omtrent ewe lank is en min of meer ooreenstem met die herfs, winter en lente. Ander skole verdeel die jaar rofweg in twee hoofsemesters, waarvan elk in die helfte verdeel kan word deur middeltermyneksamens. In Suid-Afrika<ref>[https://wcedonline.westerncape.gov.za/circulars/minutes17/IDCminutes/aimgp2_17.html Skoolkwartale en Openbare Vakansiedae vir 2018 (Binnelandse en Kusprovinsies)], Wes-Kaapse regering. 2017. Besoek op 28 Julie 2020.</ref> en [[Australië]] is daar min of meer 200 skooldae per jaar, in die VSA 180 en in Kanada, [[Nieu-Seeland]] en Brittanje 190. == Astronomiese jaar == === Juliaanse jaar === Die Juliaanse jaar, soos dit in sterrekunde en ander wetenskappe gebruik word, is ’n eenheid van presies 365,25 dae. Dit is die gewone betekenis van die woord "jaar" in verskeie wetenskaplike kontekste. Die Juliaanse eeu van {{val|36525}} dae en Juliaanse millennium van {{val|365250}} dae word in sterrekundige berekenings gebruik. Om ’n tydperk in Juliaanse jare aan te gee is ’n manier om aan te dui presies hoeveel dae (en nie "regte" jare nie) iets geduur het waar die aangee van die getal dae onprakties sou wees. Die Juliaanse jaar word ook gebruik in die berekening van die afstand wat in ’n [[ligjaar]] afgelê word. In die Unified Code for Units of Measure verwys die simbool ''a'' altyd na die Juliaanse jaar, of ''a<sub>j</sub>'', of presies {{val|31557600}} sekondes. : 365,25 dae van {{val|86400}} sekondes = 1&nbsp;''a'' = 1&nbsp;''a<sub>j</sub>'' = {{val|31.5576}}&nbsp;miljoen sekondes. [[SI]]-voorvoegsels kan aangelas word soos ''ka'' (kilo-annus, vir duisend jaar), ''Ma'' (mega-annus, vir miljoen jaar), ensovoorts. === Sideriese, tropiese en anomalistiese jaar === [[Lêer:Earth precession.svg|duimnael|190px|links|Die Aarde se presessie. Die Aarde roteer (wit pyle) een keer per dag om sy draaias (rooi). Dié as roteer self stadigaan (wit sirkel). As gevolg hiervan is die tropiese jaar sowat 20 minute korter as die sideriese jaar.]] Elk van dié drie jare kan rofweg ’n "astronomiese jaar" genoem word. Die [[sideriese jaar]] is die tyd wat die Aarde neem om een keer om die Son te wentel, soos gemeet teen ’n vaste verwysingsraamwerk (soos die [[ster]]re; Latyn ''sidera'', enkelvoud ''sidus''). Dit is dus die tyd wat die Son neem om terug te keer na dieselfde posisie teen die agtergrond van vaste sterre nadat dit oënskynlik een keer om die [[sonnebaan]] beweeg het. Die gemiddelde duur daarvan is {{val|365.256363004}} dae (365&nbsp;d 6&nbsp;h 9&nbsp;m 9,76&nbsp;s; by die [[Epog (sterrekunde)|epog J2000.0]] = 1&nbsp;Januarie 2000, 12:00:00 [[Terrestriale Tyd]]).<ref>International Earth Rotation and Reference System Service. (2010).[http://hpiers.obspm.fr/eop-pc/models/constants.html IERS EOP PC Useful constants.]</ref> Vandag word die gemiddelde [[tropiese jaar]] gedefinieer as die tydperk waarin die gemiddelde [[Lengtegraad|ekliptiese lengtegraad]] van die Son met 360&nbsp;grade toeneem.<ref>Richards, E.G. (2013). Calendars. In S.E. Urban & P.K. Seidelmann (reds.), ''Explanatory Supplement to the Astronomical Almanac'' (3de uitg.). Mill Valley, CA: University Science Books. p. 586.</ref> Omdat die Son se ekliptiese lengtegraad gemeet word ten opsigte van die [[dag-en-nag-ewening|nagewening]],<ref>"[http://asa.usno.navy.mil/SecM/Glossary.html#longitude-ecliptic longitude, ecliptic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170819204825/http://asa.usno.navy.mil/SecM/Glossary.html#longitude-ecliptic |date=19 Augustus 2017 }}" en "[http://asa.usno.navy.mil/SecM/Glossary.html#dynamical-equinox dynamical equinox] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170819204825/http://asa.usno.navy.mil/SecM/Glossary.html#dynamical-equinox |date=19 Augustus 2017 }}". (2018). In "Glossary", ''The Astronomical Almanac Online''. United States Naval Observatory.</ref> omvat die tropiese jaar ’n volle siklus van die seisoene. Vanweë die biologiese en sosiaalekonomiese belangrikheid van die seisoene, is die tropiese jaar die basis van die meeste kalenders. Die moderne definisie van "gemiddelde tropiese jaar" verskil van die werklike tyd tussen posisies, byvoorbeeld die noordwaartse nagewening, om verskeie redes wat onder verduidelik word. As gevolg van die Aarde se [[aksiale presessie]], is dit sowat 20&nbsp;minute korter as die sideriese jaar. Die gemiddelde tropiese jaar is sowat 365 dae, 5 uur, 48 minute, 45 sekondes volgens die moderne definisie.<ref>{{cite book |url=http://asa.usno.navy.mil/SecM/Glossary.html#y |title=Astronomical Almanac for the Year 2011 |year=2009 |publisher=U.S. Government Printing Office and the U.K. Hydrographic Office |location=Washington and Taunton |page=M18 (Glossary) |access-date=28 Julie 2020 |archive-date=19 Augustus 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170819204825/http://asa.usno.navy.mil/SecM/Glossary.html#y |url-status=dead }}</ref> (= 365,242&nbsp;19 dae van 86&nbsp;400 sekondes) Die anomalistiese jaar is die tyd waarin die Aarde een omwenteling met betrekking tot sy [[apside]]s voltooi. Die Aarde se wentelbaan is ovaal; die uiterse punte, wat apsides genoem word, is die [[perihelium]], waar die Aarde die naaste aan die Son is (5 Januarie 07:48 [[UTC|UT]] in 2020), en die [[afelium]], waar dit die verste is (4 Julie 11:35 UT in 2020). Die anomalistiese jaar word gewoonlik gedefinieer as die verloop van tyd tussen periheliumposisies. Dit duur gemiddeld 365,259&nbsp;636 dae (365&nbsp;d 6&nbsp;h 13&nbsp;min 52,6&nbsp;s) (by die epog J2011.0).<ref>{{cite book |title=Astronomical Almanac for the Year 2011 |year=2009 |publisher = US Government Printing Office en die UK Hydrographic Office |location = Washington en Taunton |pages = A1, C2 }}</ref> === Drakoniese jaar === Die drakoniese of ekliptiese jaar is die tyd waarin die Son (soos van die Aarde af gesien) een omwenteling voltooi met betrekking tot dieselfde [[maanknoop]] (’n punt waar die Maan se wentelbaan dié van die Son kruis). Die jaar word verbind met [[Verduistering|eklipse]]: Hulle kom net voor wanneer die Son en Maan naby hierdie knope is; eklipse kom dus voor binne ’n maand van elke halwe ekliptiese jaar. Dus is daar twee ekliptiese seisoene in elke ekliptiese jaar. Die gemiddelde duur van die ekliptiese jaar is: : {{val|346.620075883}} dae (346&nbsp;d 14&nbsp;h 52&nbsp;m 54&nbsp;s) (by die epog J2000.0). === Volmaansiklus === Die volmaansiklus is die tyd waarin die Son (soos van die Aarde af gesien) een omwenteling voltooi met betrekking tot die [[perigeum]] (naaste afstand) van die Maan se wentelbaan. Dié tydperk word verbind met die oënskynlike grootte van die [[volmaan]], en ook met die wisselende duur van die [[sinodiese maand]]. Die duur van ’n volle volmaansiklus is: : {{val|411.78443029}} dae (411&nbsp;d 18&nbsp;h 49&nbsp;m 35&nbsp;s) (by die epog J2000.0). === Maanjaar === Die [[maanjaar]] omvat 12 volle siklusse van die [[maanfase]]s, soos van die Aarde af gesien. Dit duur sowat 354,37 dae. [[Moslems]] gebruik dit vir die viering van hulle eids en om die begin van die [[Vastyd|vasmaand]] [[Ramadan]] aan te dui. ’n [[Islamitiese kalender]]jaar is op die maansiklus gebaseer. === Voldagjaar === Dit is ’n heelgetalweergawe van ’n jaar en is 365 dae lank. Dit wyk dus af van meer presiese jare. ’n Voldagjaar word gewoonlik verdeel in 12 maande van 30 dae elk plus vyf [[Interkalasie (tydmeting)|ingevoegde]] dae. Dit is gebruik in die kalenders van [[Ethiopië]], [[Antieke Egipte]], [[Iran]], [[Armenië]] en in [[Meso-Amerika]] onder die [[Asteke]] en [[Maja]].<ref>[http://www.mayacalendar.com/descripcion.html Calendar Description and Coordination] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426010158/http://www.mayacalendar.com/descripcion.html |date=26 April 2012 }} Maya World Studies Center</ref> Dit word steeds gebruik deur baie [[Zoroastrisme|Zoroastristiese]] gemeenskappe. === Heliakiese jaar === ’n Heliakiese jaar is die tussenposes tussen die heliakiese opkoms van ’n ster (wanneer ’n ster elke jaar vir ’n kort rukkie voor sonsopkoms bo die horison verskyn nadat dit ’n ruk lank nie sigbaar was nie). Dit verskil van die sideriese jaar vir sterre weg van die [[sonnebaan]] vanweë hoofsaaklik aksiale presessie. === Sothis-jaar === Die Sothis-jaar is die tussenposes tussen die heliakiese opkomste van die ster [[Sirius]]. Dit is tans korter as die sideriese jaar en baie na aan die Juliaanse jaar van 365,25 dae. === Gaussiese jaar === Die Gaussiese jaar is die sideriese jaar vir ’n planeet met ’n onbeduidende [[massa]] (in vergelyking met die Son), en onversteur deur ander planete, wat beheer word deur die [[Gaussiese swaartekragkonstante]]. So ’n planeet sou effens nader aan die Son gewees het as die Aarde. Die lengte van ’n Gaussiese jaar is: : {{val|365.2568983}} dae (365&nbsp;d 6&nbsp;h 9&nbsp;m 56&nbsp;s). === Wisselings in die jaar- en daglengte === [[Lêer:Earth-lighting-equinox af.png|duimnael|300px|Tydens ’n nagewening is die Aarde nie na of weg van die Son gedraai nie en is die dag en nag dus op alle plekke op Aarde ewe lank.]] Die presiese lengte van ’n astronomiese jaar wissel mettertyd. * Die posisie van die nagewenings en sonstilstande met betrekking tot die apsides van die Aarde se wentelbaan verander: Die nagewenings en sonstilstande beweeg weswaarts met betrekking tot die sterre vanweë presessie, en die apsides beweeg in die teenoorgestelde rigting vanweë die langtermynuitwerking van swaartekragaantrekking deur die ander planete. Omdat die spoed van die Aarde wissel volgens sy posisie in sy wentelbaan soos gemeet vanaf sy perihelium, verander die Aarde se spoed wanneer dit in ’n nagewenings- en sonstilstandpunt is mettertyd: As so ’n punt nader aan die perihelium skuif, sal die tussenpose tussen twee posisies van jaar tot jaar ’n bietjie afneem; as die punt nader aan die afelium beweeg, sal die tussenpose van jaar tot jaar ’n bietjie toeneem. So ’n "tropiese jaar" wat gemeet word van een posisie by die noordwaartse of Maart-nagewening tot die volgende, verskil van een wat gemeet word van een posisie by die suidwaartse of September-nagewening tot die volgende. Die gemiddelde oor die volle wentelbaan verander nie hieroor nie, en dus verander die lengte van die tropiese jaar nie. * Elke planeet se beweging word deur die swaartekrag van elke ander planeet versteur. Dit lei tot korttermynwisselings in die Aarde se spoed, en dus sy wentelperiode van jaar tot jaar. Dit bring ook langtermynveranderings in sy wentelbaan mee, en dus ook langtermynveranderings in sy wentelperiode. * [[Gety]]kragte tussen die Aarde en die Maan en Son laat die lengte van die dag en die maand toeneem (deur die oordrag van [[hoekmomentum]] van die rotasie van die Aarde na die wenteling van die Maan). Omdat die oënskynlike gemiddelde son-dag die eenheid is waarmee gewone mense die lengte van die jaar meet, voel dit of die lengte van die jaar korter word. Die Aarde se draaiing word ook deur ander faktore beïnvloed soos die uitsetting van die Aarde vanweë dunner [[ys]]lae en die styging van die [[Oseaan|seevlakke]]. ==== Gemiddelde jaarlengtes ==== Gemiddelde jaarlengtes in hierdie afdeling word aangedui vir 2000, en verskille in jaarlengtes in vergelyking met 2000 word vir jare in die verlede en toekoms aangedui. In die tabelle is ’n dag 86&nbsp;400 sekondes lank.<ref>{{cite book |title=Astronomical Almanac for the year 2011 |location=Washington |publisher=U.S. Government Printing Office |author=U.S. Naval Observatory Nautical Almanac Office and Her Majesty's Nautical Almanac Office |year=2010 |pages=C2, L8 }}</ref><ref>{{cite journal |title = Numerical expressions for precession formulae and mean elements for the Moon and planets |url = https://archive.org/details/sim_astronomy-and-astrophysics_1994-02-10_282_2/page/663 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=282 |issue=2 |pages=663–683 |date=February 1994 |last1=Simon |first1=J.L. |last2=Bretagnon |first2=P. |last3=Chapront |first3=J. |last4=Chapront-Touzé |first4=M. |last5=Francou |first5=G. |last6=Laskar | first6=J. |bibcode=1994A&A...282..663S }}</ref><ref>{{cite book |last1=Taff |first1=Lawrence G. |title=Celestial Mechanics: A Computational Guide for the Practitioner |year=1985 |isbn=978-0-471-89316-5 |place=New York |publisher=John Wiley & Sons |page=103 }} Waardes in tabelle is na aan mekaar vir 2000, en verskil met tot 44 sekondes vir jare die verste in die verlede of toekoms.</ref> {| border="1" class="wikitable" |+ Gemiddelde jaarlengtes vir 2000 ! Soort jaar !! Dae !! Ure !! Minute !! Sekondes |- | Tropiese jaar || 365 || 5 || 48 || 45 |- | Sideriese jaar || 365 || 6 || 9 || 10 |- | Anomalistiese jaar || 365 || 6 || 13 || 53 |- | Ekliptiese jaar || 346 || 14 || 52 || 55 |} {| border="1" class="wikitable" |+ Verskille in jaarlengtes teenoor 2000 <br />(sekondes; positief as die jaar langer is as 2000) ! Jaar !! Tropies !! Sideries !! Anomalisties !! Eklipties |- | −4000 || −8 || −45 || −15 || −174 |- | −2000 || 4 || −19 || −11 || −116 |- | 0 || 7 || −4 || −5 || −57 |- | 2000 || 0 || 0 || 0 || 0 |- | 4000 || −14 || −3 || 5 || 54 |- | 6000 || −35 || −12 || 10 || 104 |} === Opsomming === {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | Dae ! scope="col" | Soort jaar |- | 346,62 || Drakonies, ook genoem eklipties. |- | 354,37 || Maanjaar. |- | 365 || Afwykend, en ’n algemene jaar in sommige sonkalenders. |- | {{val|365.24219}} || Tropies, gemiddeld en daarna afgerond vir epog J2000.0. |- | {{val|365.2425}} || Gregoriaans, gemiddeld. |- | {{val|365.25}} || Juliaans. |- | {{val|365.25636}} || Sideries, vir epog J2000.0. |- | {{val|365.259636}} || Anomalisties, gemiddeld en daarna afgerond vir epog J2000.0. |- | 366 || Skrikkeljaar in baie sonkalenders. |} ’n Gemiddelde Gregoriaanse jaar is 365,2425 dae (52,1775 [[week|weke]], {{val|8765.82}} uur, {{val|525949.2}} minute of {{val|31556952}} sekondes). Vir hierdie kalender is ’n algemene jaar 365 dae ({{val|8760}} uur, {{val|525600}} minute of {{val|31536000}} sekondes), en ’n skrikkeljaar is 366 dae ({{val|8784}} uur, {{val|527040}} minute of {{val|31622400}} sekondes). Die 400-jaarsiklus van die Gregoriaanse kalender het {{val|146097}} dae en dus presies {{val|20871}} weke. == Seisoenale jaar == ’n Seisoenale jaar is die tyd tussen opeenvolgende gebeure wat met ’n [[seisoen]] verband hou, soos die oorstroming van ’n [[rivier]], die migrasie van ’n [[voël]][[spesie]], die blom van ’n [[plant]]spesie, die eerste [[ryp]] of die eerste wedstryd van ’n sekere [[sport]]soort. Al hierdie gebeure kan in ’n groot mate van jaar tot jaar wissel, met tot ’n maand. == Galaktiese jaar == Die galaktiese jaar is die tyd waarin die [[Sonnestelsel]] om die middel van die [[Melkweg]] wentel. Dit is rofweg 230&nbsp;miljoen aardjare<ref>{{cite web |url = http://www.orau.gov/SCIENCEBOWL/teams/files/astrset2.pdf |title = Science Bowl Questions, Astronomy, Set 2 |work = Science Bowl Practice Questions |year = 2009 |publisher = Oak Ridge Associated Universities |accessdate = 9 Desember 2009 |url-status=dead |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100307191635/http://www.orau.gov/sciencebowl/teams/files/astrset2.pdf |archivedate = 7 Maart 2010 |df = mdy-all }}</ref> en is 'n gerieflike eenheid om kosmiese en geologiese typerke saam mee weer te gee. (Miljoene jare gee aanleiding tot te groot getalle en biljoene jare is te lank om werklik van toespassing op geologiese tydperke te wees.)<ref name="timeline">[http://www.vendian.org/mncharity/dir3/geologic_time_galactic Geologic Time Scale – as 18 galactic rotations]</ref> Die Sonnestelsel beweeg teen 'n gemiddelde spoed van 230&nbsp;km/s (828 000&nbsp;km/h) in sy wentelbaan om die galaktiese sentrum,<ref name="StarChild">http://starchild.gsfc.nasa.gov/docs/StarChild/questions/question18.html NASA – StarChild Question of the Month for February 2000</ref> wat ooreenstem met 'n voorwerp wat in 2&nbsp;minute 54&nbsp;sekondes om die Aarde se [[ewenaar]] beweeg; dit is sowat 1/1300 van die [[ligsnelheid]]. == Afkortings == Soos reeds gesê, word die simbool ''a'' in die ISO-standaard ISO 80000-3 vir ’n jaar as eenheid van tyd gebruik, en dit kom van die Latynse woord ''annus''.<ref name="How">{{cite web |work=How Many? A Dictionary of Units of Measurement |author=Russ Rowlett |publisher=University of North Carolina |title=Units: A |url=http://www.unc.edu/~rowlett/units/dictA.html |accessdate=9 Januarie 2009 |archive-date=20 Desember 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081220111445/http://www.unc.edu/~rowlett/units/dictA.html |url-status=dead }}</ref> In Afrikaans word jaar gewoonlik nie afgekort nie, maar indien wel, word die afkorting j. meestal gebruik. In [[Engels]] word die afkortings ''y'' of ''yr'' meer algemeen gebruik in niewetenskaplike geskrifte, maar veral ook in [[geologie]] en [[paleontologie]], waar ''kyr'', ''myr'', ''byr'' (onderskeidelik duisende, miljoene en miljarde jare) en soortgelyk afkortings gebruik word om tydperke lank voor of ná die huidige tyd aan te dui.<ref name="How" /><ref name="AGUStyle">{{cite web |url=https://www.agu.org/Publish-with-AGU/Publish/Author-Resources/Grammar-Style-Guide#datetime |publisher=American Geophysical Union |title=AGU publications: Grammar and Style Guide |date= 1 September 2017 |accessdate= 9 Januarie 2009 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20190918210347/https://www.agu.org/Publish-with-AGU/Publish/Author-Resources/Grammar-Style-Guide#datetime |archivedate = 18 September 2018 }}</ref><ref name="Strat">{{cite journal |author=North American Commission on Stratigraphic Nomenclature |url=http://ngmdb.usgs.gov/Info/NACSN/Code2/code2.html#Article13 |title=North American Stratigraphic Code |journal=The American Association of Petroleum Geologists Bulletin |volume=89 |issue=11 |date=November 2005 |pages=1547–1591 |doi=10.1306/07050504129 |edition=Article 13 (c) |access-date=28 Julie 2020 |archive-date= 2 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202155725/http://ngmdb.usgs.gov/Info/NACSN/Code2/code2.html#Article13 |url-status=dead }}</ref> === Simbole === Die Unified Code for Units of Measure<ref>{{cite web |author1=Gunther Schadow |author2=Clement J. McDonald |url=http://aurora.rg.iupui.edu/ucum |title=Unified Code for Units of Measure |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080520112256/http://aurora.rg.iupui.edu/UCUM/ |archivedate=20 Mei 2008 |df= }}</ref> maak ’n onderskeid tussen verskeie simbole vir die verskillende soorte jaar: : ''a<sub>t</sub>'' = {{val|365.24219}} dae van die gemiddelde tropiese jaar; : ''a<sub>j</sub>'' = 365,25 dae van die gemiddelde Juliaanse jaar; : ''a<sub>g</sub>'' = {{val|365.2425}} dae van die gemiddelde Gregoriaanse jaar; ==== SI-voorvoegsels ==== Die volgende SI-voorvoegsels word gebruik veral in berekenings en om plek te bespaar, soos in tabelle met data. * '''ka''' (vir '''kilo-annum''') – [[duisend]], of 10<sup>3</sup>, jaar, ook bekend as ’n [[millennium]]. Dit word gewoonlik in geologie, paleontologie en [[argeologie]] gebruik vir die [[Periode (geologie)|periodes]] [[Holoseen]] en [[Pleistoseen]]. * '''Ma''' (vir '''mega-annum''') – ’n [[miljoen]], of 10<sup>6</sup>, jaar. Die [[dinosourus]]spesie ''[[Tyrannosaurus rex]]'' het byvoorbeeld sowat 66&nbsp;Ma (66&nbsp;miljoen jaar) gelede floreer. * '''Ga''' (vir '''giga-annum''') – ’n [[miljard]], of 10<sup>9</sup>, jaar. Soms word van "duisend miljoen jaar" gepraat. Voorbeelde is die vorming van die Aarde sowat 4,54&nbsp;Ga (4,54&nbsp;miljard jaar) gelede en die [[heelal]] wat sowat 13,8&nbsp;Ga oud is. * '''Ta''' (vir tera-annum) – ’n [[biljoen]], of 10<sup>12</sup>, jaar. Dit is ’n besonder lang tyd, sowat 70 keer so lank as die ouderdom van die heelal. Dit is omtrent so lank as die leeftyd van ’n klein [[rooidwerg]]. * '''Pa''' (vir peta-annum) – ’n [[Kort en lang skaalverdeling#Vergelyking|biljard]], of 10<sup>15</sup>, jaar. Die [[Halfleeftyd|halveringstyd]] van die nuklied [[Kadmium|kadmium-113]] is sowat 8&nbsp;Pa.<ref>{{cite journal| author = P. Belli| display-authors = etal| title = Investigation of β decay of <sup>113</sup>Cd| journal = Phys. Rev. C |volume = 76|page = 064603|year = 2007 |doi = 10.1103/PhysRevC.76.064603|bibcode = 2007PhRvC..76f4603B| issue = 6 }}</ref> * '''Ea''' (vir eksa-annum) – ’n [[Kort en lang skaalverdeling#Vergelyking|triljoen]], of 10<sup>18</sup>, jaar. Die halveringstyd van [[Wolfram|wolfram-180]] is 1,8&nbsp;Ea.<ref>{{cite journal| author = F.A. Danevich| display-authors = etal| title = α activity of natural tungsten isotopes| journal = Phys. Rev. C |volume = 67| issue = 1|page = 014310|year = 2003| arxiv = nucl-ex/0211013|doi = 10.1103/PhysRevC.67.014310|bibcode = 2003PhRvC..67a4310D }}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Nog leesstof == * {{Cite book | title=Time, the Familiar Stranger | url=https://archive.org/details/timefamiliarstra0000fras | journal=Time. The Familiar Stranger | last=Fraser | first=Julius Thomas | edition=Geïllustreerde | location=Amherst | publisher=University of Massachusetts Press | year=1987 | isbn=978-0-87023-576-4 | oclc=15790499 | bibcode=1988tfs..book.....F }} * {{Cite book | title=What is Time? | last=Whitrow | first=Gerald James | location=Oxford | publisher=Oxford University Press | year=2003 | isbn=978-0-19-860781-6 | oclc=265440481 }} == Eksterne skakels == * [[:v:sl:letnice|Foto's van jare]] {{Commons-kategorie inlyn|Years}} {{Wikt-inlyn|jaar}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Year}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Jare| ]] [[Kategorie:Kalenders]] [[Kategorie:Eenhede van tyd]] mgl91v5eg4p9ir2r8fmyj8qk7ggiwxp Samoaanse nasionale rugbyspan 0 24983 2928853 2928743 2026-08-22T17:30:09Z SpesBona 2720 Bygewerk 2928853 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die Samoaanse nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Samoaanse nasionale vrouerugbyspan]].'' {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Samoa | beeld = Samoa Rugby.jpg | unie = [[Rugby Samoa]] (RS) | bynaam = ''Manu Samoa'' | embleem = die [[Suiderkruis]] | stadion = [[Apiapark]], [[Apia]] | kapasiteit = 12&nbsp;000 | kaptein = [[Theo McFarland]] | afrigter = {{vlagikoon|Samoa}} [[Tusi Pisi]] <small>(sedert 2025)</small> | patroon_la1 = | patroon_b1 = _vneckwhite | patroon_ra1 = | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _whitetop | linkerarm1 = 000099 | liggaam1 = 000099 | regterarm1 = 000099 | broek1 = ffffff | kouse1 = 000099 | patroon_la2 = | patroon_b2 = _vnecknavy | patroon_ra2 = | patroon_sh2 = | patroon_so2 = _bluetop | linkerarm2 = FFFFFF | liggaam2 = FFFFFF | regterarm2 = FFFFFF | broek2 = 000099 | kouse2 = FFFFFF | statistiek = Statistiek | toetse = [[Brian Lima]] (65)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=15;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Tusi Pisi]] (245)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=15;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> | meestedrieë = [[Brian Lima]] (29)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=15;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> | jongstespeler = | eerste = [[Lêer:Flag of the Samoa Trust Territory.svg|20px]] '''Wes-Samoa''' 0–6 {{FIJru-r}}<br />([[Apia]], [[Samoa]]; 18 Augustus 1924) | grootwen = {{SAMru}} 115–7 {{PNGru-r}}<br />(Apia, Samoa; 11 Julie 2009) | grootverloor = {{NZLru}} 101–14 {{SAMru-r}}<br />([[Nieu-Plymouth]], [[Nieu-Seeland]]; 3 September 2008) | Wêreldbekerverskynings = 9/10 | jaar = 1991 | beste = Kwarteindrondte in [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] en [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] | url = www.manusamoa.com | unieurl = }} Die '''Samoaanse nasionale rugbyspan''' ([[Engels]]: ''Samoa national rugby union team''; [[Samoaans]]: ''Manu Samoa'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Samoa]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Rugby word in Samoa geadministreer deur [[Rugby Samoa]] (''Lakapi Samoa'') wat in 1924 gestig is. Samoa word deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak twee-span erken. Die Samoaanse rugbyspan is tans (November 2025) 17de op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die span neem deel aan die jaarlikse [[Stille Oseaan-nasiesbeker]], saam met [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] en [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]]. Samoa was ’n lid van die Stille Oseaan-eilande Rugbyalliansie (Engels: ''Pacific Islands Rugby Alliance''; ''PIRA''), saam met Fidji en Tonga; maar hulle het in 2009 hulself onttrek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.samoaobserver.ws/index.php?view=article&id=10568%3Awe-quit&option=com_content&Itemid=53 |title=We quit: SRU |publisher=Samoa Observer |accessdate=20 Februarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220102824/http://www.samoaobserver.ws/index.php?view=article&id=10568%3Awe-quit&option=com_content&Itemid=53 |archive-date=20 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Samoa het in 1924 sy eerste internasionale wedstryd teen Fidji gespeel. Samoa, Fidji en Tonga speel gereeld teen mekaar in toernooie soos die Stille Oseaan-nasiesbeker (tot in 2005 Stille Oseaan-drienasies), waarin Samoa tot dusver 14 titels gewen het. Samoa se bynaam is ''Manu Samoa''. Om die teenstander te intimideer en hulself te motiveer word voor elke toetswedstryd die Siva Tau-oorlogsdans deur die Samoaanse span uitgevoer. Dié oorlogsdans dateer uit die land se oorloë met naburige eilande.<ref name="history">{{en}} {{cite web |url=http://www.teivovo.com/history/index.html |title=Rugby History in Fiji |publisher=Teivovo |accessdate=14 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071114224240/http://www.teivovo.com/history/ |archive-date=14 November 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Samoa het tot dusver vir tien van die elf [[rugbywêreldbeker]]toernooie gekwalifiseer en slegs die [[Rugbywêreldbeker 1987]] in [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] misgeloop. In [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] en [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] het hulle daarin geslaag om tot die kwarteindrondte deur te dring. Sedertdien vaar Samoa nie meer so goed in die Wêreldbeker nie. Twee voormalige Samoaanse rugbyspelers is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. Samoa speel tradisioneel in blou truie met wit kleuraksente, wit broeke en blou sokkies. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Rugby Samoa}} Die beheerliggaam vir rugby in Samoa is Rugby Samoa (Samoaans: ''Lakapi Samoa''). Rugby Samoa is in 1924 gestig en het in 1988, net ná die [[Rugbywêreldbeker 1987|eerste rugbywêreldbekertoernooi]], ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref name="Wêreldrugby">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/samoa |title=Samoa |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=19 November 2025}}</ref> Daarbenewens was Rugby Samoa in 2000 ’n stigterslid van die Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]], OR).<ref name="islands">{{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Rugby Union Football, Pacific Islands |editor=John Nauright, Charles Parrish |work=Sports around the world: History, culture and practice |edition=1 |publisher=ABC-Clio |location=Santa Barbara |year=2012 |ISBN=978-1-59884-300-2 |pages=445–447}}</ref> Naas die amptelike nasionale span roep Rugby Samoa ook ander keurspanne byeen. ''Samoa A'' is die tweede nasionale span van Samoa en hulle neem aan Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi deel. Die ''Samoa Sevens'' is die Samoaanse [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker, [[Olimpiese Somerspele]] en die [[Statebondspele]] deel. Net soos ander rugbylande beskik Samoa oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/championship |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=19 November 2025}}</ref> Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. As deel van die Stille Oseaan-eilande Rugbyalliansie het die beheerliggaam van 2004 wedstryde gereël van die Stille Oseaan-eilanders, ’n gemeensame keurspan van die drie Stille Oseaan-[[Eilandstaat|eilandstate]] [[Fidji]], Samoa en [[Tonga]]. Aangesien die Stille Oseaan-eilanders nie die gewenste inkomste vir die beheerliggame gegenereer het nie, het die Samoaanse beheerliggaam dié samewerking in 2009 beëindig.<ref name="Samoa quits">{{en}} {{cite web |url=http://www.planetrugby.com/story/0,25883,16024_5437460,00.html |title=Samoa quits Pacific Islands Rugby Alliance |publisher=Planet Rugby |date=17 Julie 2009 |accessdate=21 Julie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721003642/http://www.planetrugby.com/story/0,25883,16024_5437460,00.html |archive-date=21 Julie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sedert 2022 word die [[Stille Oseaan]]-eilande (feitlik die Cookeilande, Fidji, Samoa en Tonga) in die internasionale [[Superrugby]]toernooi verteenwoordig deur die gesamentlike professionele span Moana Pasifika, wat aan dié toernooi deelneem saam met spanne uit Australië, Nieu-Seeland en een uit Fidji.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sarugbymag.co.za/super-rugby-set-twelve-2022/ |title=Reports: Agreement reached for 12-team Super Rugby from 2022 |publisher=SA Rugby Magazine |accessdate=19 November 2025}}</ref> == Algemene situasie == Samoa is een van die min lande waar rugby die hoofsport is. Slegs die [[Cookeilande]], [[Fidji]], [[Nieu-Seeland]], [[Tonga]] en [[Wallis]] kan soortgelyke bewerings maak.<ref name="history" /> Met ’n bevolking van amper 200&nbsp;000 is die keuring van talentvolle spelers in vergelyking met ander lande baie klein, maar Samoa behoort konstant aan die 15 beste spanne wêreldwyd en hulle is redelik mededingend. Dié land ly egter onder ’n groot uitvloei aan talent, aangesien baie spelers in die professionele ligas in [[Australië]], [[Nieu-Seeland]], [[Europa]] of [[Japan]] speel en deur die onderskeie land ingeburger word. Volgens [[Wêreldrugby]] se reëls is ’n tydperk van vyf jaar ononderbroke blyplek genoeg om vir die nasionale span van ’n ander land uit te draf (tot aan die einde van 2020 was dit slegs drie jaar).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/39868065 |title=World Rugby raises international eligibility period from three to five years |publisher=[[BBC]] |date=10 Mei 2017 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Sedert die 1970’s het baie Samoane veral na Nieu-Seeland vertrek. Van die bekendste Nieu-Seelandse spelers met ’n Samoaanse herkoms is [[Jerry Collins]], [[Michael Jones (rugbyspeler)|Michael Jones]], [[Chris Masoe]], [[Malili Muliaina|Mils Muliaina]], [[Isaia Toeava]] en [[Tana Umaga]], terwyl [[Manu Tuilagi]] vir Engeland uitdraf. Met ’n bevolking van ’n rapsie meer as ’n 200&nbsp;000 is Samoa van die kleinste lande wat gereeld aan rugbywêreldbekertoernooie deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2023/09/12/rugby-world-cup-2023-country-populations/ |title=Rugby World Cup 2023 – Country Populations |publisher=Americas Rugby News |date=12 September 2023 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die Stille Oseaan-eilandstate se beheerliggame is nie sterk genoeg om hierdie uitvloei aan talent stop te sit nie. Soms word die sistematiese stropery in ’n ironiese manier met die 19de eeuse ''Blackbirding'' vergelyk.<ref name="gain">{{en}} {{cite web |url=https://www.northweststar.com.au/story/937123/pacifics-brawn-drain-is-world-rugbys-gain/ |title=Pacific's brawn drain is world rugby's gain |publisher=North West Star |date=7 Oktober 2011 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Samoane, wat hul eie land verteenwoordig, kan nie altyd vir hul nasionale span verskyn nie, aangesien veral Engelse klubs huiwerig is om spelers vir toetswedstryde beskikbaar te stel. Die professionele span [[Moana Pasifika]], wat sedert 2022 aan die internasionale toernooi [[Superrugby]] deelneem, sal as ’n oplossing dien. In dié span, wat in die Nieu-Seelandse stad [[Auckland]] gesetel is, speel Samoane saam met Tongane en Nieu-Seelanders met ’n [[Polinesië|Polinesiese]] herkoms; dié span streef ’n verkieslik “Stille Oseaan”-karakter na.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/news/next-steps-in-pacific-island-professional-teams-journey-confirmed-by-nz-rugby/ |title=Next steps in Pacific Island professional teams' journey confirmed by NZ Rugby |publisher=[[All Blacks]] |date=14 April 2021 |accessdate=5 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205120957/https://www.allblacks.com/news/next-steps-in-pacific-island-professional-teams-journey-confirmed-by-nz-rugby/ |archive-date=5 Februarie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Amerikaans-Samoa]], ’n [[Eilandgebiede van die Verenigde State van Amerika|eilandgebied van die Verenigde State van Amerika]] wat net soos Samoa aan [[Samoa-eilande|dieselfde argipel]] behoort, beskik oor sy eie nasionale rugbyspan. Dit bereik egter by verre nie dieselfde status nie en hulle speel slegs af en toe. In Amerikaans-Samoa is [[Amerikaanse voetbal]] die gewildste sportsoort; baie Samoane speel in die Nasionale Voetballiga.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://gvwire.com/2019/08/15/why-samoans-are-40-times-more-likely-to-play-in-the-nfl/ |title=Why Samoans Are 40 Times More Likely to Play in the NFL |publisher=GV Wire |date=15 Augustus 2019 |accessdate=19 November 2025}}</ref> == Geskiedenis == === ’n Beskeie begin === In Wes-Samoa was die in ander gebiede van [[Oseanië]] reeds goed gevestigde rugbysport tydens die [[Duitse koloniale ryk|Duitse koloniale tydperk]] minder bekend, plaaslike koerante het aan die begin van die 20ste eeu net min oor rugbywedstryde in die hoofstad [[Apia]] berig.<ref name="islands" /> Dié situasie het in 1914 verander, toe [[Nieu-Seeland]] die eilandgroep aan die begin van die [[Eerste Wêreldoorlog]] beset en begin administreer het (van 1919 af amptelik as ’n [[Volkebond]]mandaat). Die [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] orde van die Maristebroers, wat van 1871 af hier werksaam was, het van 1920 af aan hul skole weens die sterk Nieu-Seelandse invloed ’n aantal sportsoorte met ’n Britse oorsprong ingevoer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.maristoldpupils.ws/brief-history-of-marist-brothers-primary-school-mulivai.html |title=Brief history of Marist Brothers primary school Mulivai |publisher=Marist Brothers Old Pupils Association |date=2021 |accessdate=5 Desember 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205150402/https://www.maristoldpupils.ws/brief-history-of-marist-brothers-primary-school-mulivai.html |archive-date=5 Desember 2021}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://southpacificislands.travel/samoa-tourism-to-celebrate-100-years-of-samoan-rugby/ |title=Samoa Tourism to Celebrate 100 Years of Samoan Rugby |publisher=Stille Oseaan-toerisme-organisasie |date=2020 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Rugby het vinnig die by verre gewildste sportsoort geword en is deur groot dele van die bevolking goed ontvang. Volgens Robert F. Dewey, ’n historikus aan die DePauw-universiteit, was rugby destyds ’n belangrike manier om die plaaslike trots en strydlustige manlikheid uit te druk. Nadat baie tradisionele rituele gedurende die koloniale tydperk verdwyn het, was rugby ’n goeie plaasvervanger vir die uitvoering van ou konflikte. Buitendien was die atletiese vaardighede van die inheemse spelers glo heel geskik vir die rugbyspel. ’n Soortgelyke ontwikkeling het in twee ander Stille Oseaan-eilandstate plaasgevind: [[Fidji]] en [[Tonga]].<ref name="gain" /> In 1924 is die Apia Rugbyvoetbalunie (Engels: ''Apia Rugby Football Union'', die latere Wes-Samoaanse Rugbyvoetbalunie en die huidige Rugby Samoa) gestig, wat aanvanklik met die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie]] geassosieerd was. Die eerste toetswedstryd het op 18 Augustus 1924 in die Samoaanse hoofstad [[Apia]] teen [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] plaasgevind en is met 0–6 verloor.<ref name="history" /> Volgens ’n legende is die wedstryd op ’n rugbyveld met ’n groot boom op die middellyn gespeel, maar destydse koerantberigte vermeld niks daarvan nie.<ref name="islands" /> Die wedstryd het om 7 v.m. afgeskop om die Samoaanse toeskouers kans te gee om ná die wedstryd te gaan werk. ’n Maand later is die tweede toetswedstryd teen Fidji met 9–3 gewen.<ref name="history" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/49 |title=1924 Fiji tour to Western Samoa and Tonga |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Aan die einde van Julie 1926 is [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] vir die eerste keer verwelkom.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/53 |title=1926 Tonga tour to Fiji and Western Samoa |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 1928 en 1932 het die Stille Oseaan-bure weer Samoa besoek, maar dit sou tot in 1947 duur, totdat die Samoane weer besoek ontvang het; daardie jaar het hulle Tonga vir die eerste keer geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/96 |title=1947 Tonga tour to Fiji and Western Samoa |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Gereelde wedstryde is eers in 1955 hervat en as gevolg van die beheerliggaam se moeilike finansiële situasie kon die eerste wegwedstryde eers in 1956 gespeel word, toe die Samoane na Tonga vertrek het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/128 |title=1956 Western Samoa tour to Tonga |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 1960 het die Nieu-Seelandse Maori (die [[Maori]] se keurspan)vir die eerste keer Wes-Samoa besoek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/154 |title=1960 New Zealand Maori tour to Western Samoa and Tonga |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 1962 het die Nieu-Seelandse beheer geëindig en Wes-Samoa sy onafhanklikheid verkry. In 1963 is in die Fidjiaanse hoofstad [[Suva]] die eerste Suid-Stille Oseaan-spele aangebied, waartydens Wes-Samoa in al sy vier wedstryde maklik verslaan is en slegs die bronsmedalje ingepalm het.<ref>{{en}} {{cite journal |title=Rugby Football |work=First South Pacific Games: Official report and results |publisher=Fiji Times and Herald |location=Suva |date=1963 |pages=44–47 |url=https://websites.mygameday.app/get_file.cgi?id=3808994 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Aangesien die beheerliggaam se moeilike finansiële situasie bly aanhou het, moes hul internasionale speelprogram vir die volgende agt jaar opnuut opgeskort word. === Toenemende internasionale kontakte === Aan die Suid-Stille Oseaan-spele 1971 se rugbytoernooi in [[Papeete]] ([[Frans-Polinesië]]) het die mededingers uit Fidji en Tonga nie deelgeneem nie. Tydens die groepfase het Wes-Samoa die [[Cookeilande]] en [[Nieu-Kaledonië]] geklop, en in die halfeindstryd [[Tahiti]]. In die eindstryd het die Samoane weer teen die Cookeilande te staan gekom en met ’n 23–9-oorwinning die toernooi beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/189?Stagione=1971 |title=1971 South Pacific Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 1972 het hulle Tonga vir vier toetswedstryde ontvang, maar almal verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/223 |title=1972 Tonga tour to Western Samoa |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> ’n Jaar later was hulle teen die besoekende Nieu-Seelandse Maori ook sonder enige kans.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/232 |title=1973 New Zealand Maori tour to Oceania |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In Junie 1975 is Tonga opnuut vir vier toetswedstryde verwelkom; Wes-Samoa het twee oorwinnings aangeteken, die eerste oor dié span in amper drie dekades.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/258 |title=1975 Tonga tour to Western Samoa and New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> [[Tupuola Taisi Tufuga Efi|Tupuola Efi]], wat gelyktydig as beheerliggaamspresident en eerste minister gedien het, het die doelwit gehad om die destydse beskeie Samoaanse rugbysport se vlak te verbeter. Dit was net met meer wedstryde teen gelykwaardige of beter teenstanders moontlik. Om hierdie rede het hy in 1976 ’n fondsinsameling georganiseer om die span se eerste toer na Nieu-Seeland te befonds. Dié veldtog het die bepaalde doelwit oortref en die beheerliggaam kon ’n verteenwoordigende keurspan saamstel. Gedurende die vierweekse toer het hulle teen ses plaaslike spanne van die Nieu-Seelandse kampioenskap te staan gekom en hulle is vyf keer verslaan. In die toetswedstryde teen die Nieu-Seelandse Maori is hulle ook twee keer geklop. Twee begeleiers van die span het die fondsinsameling by die Samoaanse [[diaspora]] voortgesit, waardeur hulle die grondslag vir toekomstige toere en die verbetering van die beheerliggaam se strukture gelê het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://keithquinnrugby.com/news-comment/some-stuff-you-never-knew-about-the-rise-and-rise-of-samoa-rugby-and-new-zealands-role-in-its-early-years/ |title=Some stuff You never knew about the rise and rise of Samoa rugby – and New Zealand's role in its early years |publisher=Keith Quinn Rugby |author=Keith Quinn |date=8 Julie 2015 |accessdate=12 Desember 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212072436/http://keithquinnrugby.com/news-comment/some-stuff-you-never-knew-about-the-rise-and-rise-of-samoa-rugby-and-new-zealands-role-in-its-early-years/ |archive-date=12 Desember 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Suid-Stille Oseaan-spele 1979 het gewys dat die in Nieu-Seeland verwerfde kennisse veral in taktiese opsig nog nie voldoende was nie. Ná hul tweede plek gedurende die groepfase met die [[Salomonseilande]], Tonga en Tahiti het hulle in die halfeindstryd teen die gasheer Fidji met 13–16 verloor en hulle het in die klein finale om die derde plek ’n verrassende nederlaag teen Nieu-Kaledonië met 8–9 gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/189?Stagione=1979 |title=1979 South Pacific Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 1982 het die nuwe, jaarlikse Stille Oseaan-drienasiestoernooi gereelde wedstryde aan die drie voorste Stille Oseaan-rugbylande besorg en die vorige ongereelde wedersydse toere vervang. Wes-Samoa het die eerste toernooi met twee wegoorwinnings beklink, waaronder hul eerste oorwinning oor Fidji sedert 1924.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1982 |title=1982 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die Suid-Stille Oseaan-spele 1983 is tuis in Apia aangebied. Wes-Samoa het in die rugbytoernooi se groepfase [[Amerikaans-Samoa]], die Cookeilande, [[Papoea-Nieu-Guinee]], [[Tokelau]] en Tonga geklop. Ná hul oorwinning in die halfeindstryd teen Nieu-Kaledonië is die gasheer in die eindstryd egter deur Fidji met 18–10 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/189?Stagione=1983 |title=1983 South Pacific Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In Mei 1985 het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]), wat redelik eksklusief was en slegs agt lede behels het, op die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Vir die [[Rugbywêreldbeker 1987|eerste toernooi in 1987]] sou nege plekke deur uitnodiging toegeken word (die IRVR-lid [[Suid-Afrika]] is weens die [[apartheid]]boikot nie genooi nie).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Terwyl die twee Oseaniese mededingers Fidji en Tonga uitgenooi is, het Wes-Samoa nie in aanmerking gekom nie; die hoofrede was waarskynlik hul gebrek aan ervaring teen nasionale spanne van ’n hoër vlak. Wes-Samoa is vanweë die staatsgreep in Fidji twee weke voor toernooibegin of in die geval van ’n ontrekking deur ’n ander deelnemer as ’n plaasvervanger oorweeg, maar dit het nie gebeur nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbymuseum.co.nz/stories/on-this-day-in-new-zealand-rugby/may-on-this-day/may-22-1987-first-rugby-world-cup-kicks-off |title=May 22 – 1987 First Rugby World Cup kicks off |publisher=Nieu-Seelandse Rugbymuseum |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tot op hede is dit die enigste toernooi waaraan Samoa nie deelgeneem het nie. Ná die ietwat omstrede nie-uitnodiging het die Samoaanse beheerliggaam verskeie stappe onderneem om meer internasionale erkenning te verkry. In 1986 het die [[Walliese nasionale rugbyspan|Walliese nasionale span]] deur die Suidelike Stille Oseaan getoer en die eerste span van buite Oseanië geword om teen Wes-Samoa te speel. Hoewel die gasheer se speelse vaardighede grootliks onbekend was, het die [[Walliese Rugbyunie]] aan dié wedstryd op 14 Junie amptelike toetsstatus toegeken. Die Samoane het teen halftyd heelwat verrassend met 14–7 voorgeloop, maar hulle het nogtans met 14–32 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.walesonline.co.uk/sport/rugby/rugby-news/how-welsh-rugby-disaster-led-13205410 |title=How a Welsh rugby disaster led to a newborn child being given the most bizarre name ever |publisher=Wales Online |date=19 Junie 2017 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 1988 het die beheerliggaam by die voorheen redelik eksklusiewe IRVR aangesluit, waarvolgens amper alle wedstryde met die tradisionele rugbylande as toetswedstryde erken is.<ref name="Wêreldrugby" /> In dieselfde jaar het Peter Schuster die nuwe pos as hoofafrigter betree. Daarbenewens het die beheerliggaam spesifiek rugbyspelers met ’n Samoaanse herkoms in die buiteland vir die nasionale span begin werf. Van hulle was oorwegend nakomelinge van trekarbeiders wat van die 1950’s tot die 1970’s na Nieu-Seeland verhuis het. In 1995 het hierdie spelers amper die helfte van die span gevorm.<ref>{{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Pacific Islands rugby: Navigating the global professional era |editor=Greg Ryan |work=The changing face of rugby: The Union game and professionalism since 1995 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |location=Newcastle |date=2008 |ISBN=978-1-84718-530-3 |pages=89}}</ref> === Eerste deelnames aan rugbywêreldbekertoernooie === Gedurende [[herfs]] 1988 het die Wes-Samoane vir die eerste keer ’n oorsese toer onderneem, meer spesifiek na [[Wallis]] en [[Ierland]]. Dit het omtrent vyf weke gevat en twee toetswedstryde teen die Walliese en die [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierse rugbyspanne]] ingesluit, wat albei in nederlae geëindig het. Van die ander agt wedstryde teen klubs en keurspanne het hulle vier gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/475 |title=1988 Western Samoa tour to Wales and Ireland |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 1989 is die Stille Oseaan-drienasies by uitsteek nie aangebied nie, pleks daarvan het hulle nog ’n toer na Europa oor ’n aantal weke onderneem. Terwyl die toetswedstryde teen [[Duitse nasionale rugbyspan|Wes-Duitsland]] en [[Belgiese nasionale rugbyspan|België]] in maklike oorwinnings geëindig het, het hulle teen [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] ’n naelskraapse nederlaag gely. Bykomende wedstryde teen keurspanne is in die [[Sowjetunie]], [[Engeland]] en [[Frankryk]] gespeel. Oor die algemeen was die wenrekord positief.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/494 |title=1989 Western Samoa tour to Europe |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In April 1990 het Wes-Samoa tydens ’n toernooi in [[Tokio]] met deels maklike oorwinnings oor [[Koreaanse nasionale rugbyspan|Suid-Korea]], Tonga en [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] sonder moeite vir die daaropvolgende rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – Asia/Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Sowel in 1990 as in 1991 het Wes-Samoa die Stille Oseaan-drienasies beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1990 |title=1990 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1991 |title=1991 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die Suid-Stille Oseaan-spele 1991 in [[Port Moresby]], die Papoea-Nieu-Guinese hoofstad, het die Samoane vir die laaste keer aan die rugbytoernooi deelgeneem. Ná hul oorwinning oor die Salomonseilande in die halfeindstryd het hulle in die eindstryd Amerikaans-Samoa met 34–7 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/189?Stagione=1991 |title=1991 South Pacific Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> ’n Maand ná hul titeloorwinning het hul langverwagte eerste deelname aan die [[Rugbywêreldbeker 1991]], wat in die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] aangebied is, gevolg. Voor dié toernooi is die Samoane as buiteperde beskou. Op 6 Oktober het hulle in [[Cardiff]] teen die medegasheer Wallis te staan gekom en ’n verrassende oorwinning met 16–13 aangeteken, waarby hulle blykbaar hul teenstanders veral in die aanval oorheers het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/report?gameId=22434&league=164205 |title=Western Samoa hand Wales a lesson |publisher=ESPNscrum |author=Richard Seeckts |date=6 Oktober 1991 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Dié wedstryd het een van die bekendste rugby-aanhalings opgelewer: “Dankie tog dat Wallis nie teen die hele Samoa gespeel het nie” (''Thank heavens Wales weren’t playing the whole of Samoa'').<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/we-were-the-poor-cousins-samoas-1991-world-cup-upset-30-years-on-lam-samoa/ |title=We were the poor cousins': Samoa's 1991 World Cup upset 30 years on |publisher=Rugby Pass |author=Liam Heagney |date=17 Oktober 2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In hul tweede groepwedstryd is Wes-Samoa deur die latere kampioen [[Wallabies|Australië]] naelskraap met 9–3 geklop, maar hulle het ná ’n maklike 35–12-oorwinning oor [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] die kwarteindrondte gehaal. Wes-Samoa is egter deur [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] met 28–6 geklop, maar met hul deelname aan die uitklopfase het hulle regstreeks vir die daaropvolgende rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview |title=Rugby World Cup 1991: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Hul goeie prestasies het voortgegaan, toe Wes-Samoa sowel in 1992 as in 1993 die Stille Oseaan-drienasies beklink en daarmee vier opeenvolgende toernooie gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1992 |title=1992 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1993 |title=1993 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Hul toer na Nieu-Seeland in Julie 1993 was ook suksesvol. Die Samoane het al hul sewe wedstryde teen plaaslike keurspanne gewen, terwyl die twee wedstryde teen die [[All Blacks]], wat nie as toetswedstryde erken is nie, naelskraap verloor is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/568 |title=1993 Western Samoa tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die Walliesers het in Junie 1994 vir hul rugbywêreldbekernederlaag wraak geneem, toe hulle in Junie 1994 tydens hul toer na Oseanië Apia besoek en die Samoane met 34–9 geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/592 |title=1994 Wales tour to Canada and Pacific |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> ’n Jaar later het die Samoane in voorbereiding op die [[Rugbywêreldbeker 1995]] deur die gasheerland [[Suid-Afrika]] getoer en onder andere in hul eerste toetswedstryd teen die [[Springbokke]] gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/607 |title=1995 Western Samoa tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die daaropvolgende toernooi het Wes-Samoa weer goed presteer. Met oorwinnings oor [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] (met 42–18) en Argentinië (met 32–26) asook ’n nederlaag teen [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] (met 22–44) het hulle weer die kwarteindrondte gehaal, waar hulle met 14–42 teen die gasheer en latere kampioen verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=19 November 2025}}</ref> === Gevolge van professionalisering === Nadat die IRVR in Augustus 1995 al die beperkinge rakende die spelersbetaling opgehef en daarmee die professionele tydperk van die rugbyspel ingelui het, was dit vir Samoa en die ander Stille Oseaan-eilandstate terselfdertyd vloek én seën. Aan die een kant kon die nasionale span professionele spelers insluit wat oorwegend by klubs in Nieu-Seeland, Australië, Europa en Japan gespeel het. Aan die ander kant het die beheerliggaam altyd met die risiko gesit dat hierdie spelers meer as drie jaar oorsee gebly het en volgens die IRVR se woonplekreël deur die onderskeie beheerliggame gekeur kon word, waarvolgens hulle nie meer vir die nasionale span beskikbaar was nie. Buitendien het die finansieel sterk mededingers die plaaslike liga erg verswak.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=67}}</ref> Om in die toekoms met die internasionale mededingers tred te hou was die implementering van nuwe bestuurstrukture noodsaaklik. Die beheerliggaam het saam met die beleggingsfonds Fay Richwhite die gesamentlike onderneming Manu Samoa Rugby Beperk gestig, wat sedertdien vir die bemarking van die nasionale span verantwoordelik is. Buitendien het Fay Richwhite se vennote $5 miljoen uit hul persoonlike bates belê, aanvanklik vir die tydperk van 1995 tot 2004.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/fay-samoans-need-change/PRU3OF66ZH55Y34APOX2NSG7IQ/ |title=Fay: Samoans need change |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=29 Oktober 2011 |accessdate=10 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010200110/https://www.nzherald.co.nz/sport/fay-samoans-need-change/PRU3OF66ZH55Y34APOX2NSG7IQ/ |archive-date=10 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Dié belegging het die beheerliggaam van ’n moontlike bankrotskap bewaar. Aangesien Manu Samoa Rugby Beperk in Nieu-Seeland gesetel is, het in die publiek egter die indruk ontstaan dat die nasionale span aan ’n buitelandse maatskappy “verkoop” is.<ref>{{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Pacific Islands rugby: Navigating the global professional era |editor=Greg Ryan |work=The changing face of rugby: The Union game and professionalism since 1995 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |location=Newcastle |date=2008 |ISBN=978-1-84718-530-3 |pages=99}}</ref> In November 1995 het Wes-Samoa tydens hul toer in die [[Verenigde Koninkryk]] teen [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] te staan gekom en in [[Edinburg]] ’n goeie 15–15-gelykop aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/621 |title=1995 Western Samoa tour to Scotland and England |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In Junie 1996 het Wes-Samoa in [[Napier, Nieu-Seeland|Napier]] in hul langverwagte eerste toetswedstryd teen die All Blacks gespeel en hulle het met 10–51 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/624 |title=1996 Western Samoa tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die hoogtepunt van ’n verdere toer na Europa gedurende herfs 1996 was hul eerste oorwinning oor Ierland, toe hulle in [[Dublin]] met 40–25 geseëvier het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-world-cup/2019/10/12/irelands-horrendous-lansdowne-road-defeat-samoa-serves-warning/ |title=Ireland's horrendous defeat at Lansdowne Road to Samoa serves as a warning from history ahead of crucial World Cup clash |publisher=[[The Daily Telegraph]] |author=Tom Cary |date=12 Oktober 2019 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In ooreenstemming met die eilandstaat se naamverandering in 1997 is die nasionale span van Wes-Samoa ook in Samoa hernoem. Die Oseaniese rugbywêreldbekerkwalifisering is in September 1998 in Australië aangebied. Samoa is deur die gasheer en Fidji geklop, maar hulle het ná ’n oorwinning oor Tonga een van die drie regstreekse plekke bespreek en hulle moes nie in die uitspeelwedstryde teen ’n Europese span speel nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Gedurende somer 1999 het Samoa vir die eerste keer deelgeneem aan die Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap, ’n toernooi vir die spanne in en rondom die [[Stille Oseaan]], en die tweede plek onder ses deelnemers beklee.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/177?Stagione=1999 |title=1999 Pacific Rim |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1999]], wat weer in die destydse Vyfnasies aangebied is, het Samoa aanvanklik Japan met 43–9 geklop, maar hulle is deur Argentinië met 32–16 verslaan. Om tot die uitspeelrondte te vorder, moes hulle teen Wallis wen. Net soos agt jaar voorheen het Samoa sy teenstander oorheers en met 38–31 ’n verrassende oorwinning aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/sport/rugby_world_cup/teams/wales/475082.stm |title=Samoa crash Jenkins' party |publisher=[[BBC]] |date=14 Oktober 1999 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die uitspeelrondte se uitslag was net só as in 1991, aangesien Samoa deur Skotland met 35–20 geklop is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=19 November 2025}}</ref> === Die nuwe millennium === [[Lêer:SA-Samoa RWC 09092007.jpg|duimnael|Samoa teen [[Springbokke|Suid-Afrika]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]]]] [[Lêer:Samoa vs Namibia 2011 RWC (2).jpg|duimnael|Samoa teen [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]]]] Samoa het die Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap 2000 gewen en een jaar later het hulle in die laaste toernooi se eindstryd teen Fidji met 17–28 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=2000 |title=2000 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://fijirugbyunion.com/team_fiji/news/20010708_fiji_28_samoa_17.html |title=Fiji triumph 28–17 over Samoa |publisher=[[Fidjiaanse Rugbyunie]] |author=Jeremy Duxbury |date=8 Julie 2001 |accessdate=20 Junie 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030620051123/http://www.fijirugbyunion.com/team_fiji/news/20010708_fiji_28_samoa_17.html |archive-date=20 Junie 2003 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Stille Oseaan-drienasies in 2002 het terselfdertyd as rugbywêreldbekerkwalifisering gedien. Samoa en Fidji het hul toernooiplekke met drie oorwinnings en ’n gelykop elk bespreek, terwyl Samoa in dié toernooi weens sy swakker punteverskil as naaswenner geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby/2002/0706/165243-rugby/ |title=Fiji qualify for World Cup finals |publisher=Raidió Teilifís Éireann |date=6 Julie 2002 |accessdate=19 November 2025}}</ref> As gevolg van die wêreldwyd toenemende professionalisering en die afnemende beskikbaarheid van spelers het die tradisionele rugbytoere uit die amateurtydperk eindelik verdwyn. Die Samoane het in Julie 2003 hul laaste toer in voorbereiding op die daaropvolgende rugbywêreldbekertoernooi deur [[Suider-Afrika]] aangepak en vir die eerste keer teen [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] te staan gekom.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/765 |title=2003 Samoa tour to southern Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die oorsese toere volgens die ou tradisie is veral met die midjaarrugbytoetsreeks en die eindjaarrugbytoetsreeks met ’n vaste skedule vervang. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië is die Samoane in ’n sterk groep geloot. Hulle het hul eerste twee groepwedstryde maklik gewen, met 60–13 teen [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en met 46–9 teen [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]]. In die derde groepwedstryd teen die latere kampioen Engeland het Samoa sowat ’n uur voorgeloop, maar hulle is eindelik met 35–22 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/3211493.stm |title=England survive Samoa scare |publisher=[[BBC]] |date=26 Oktober 2003 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In die laaste wedstryd het hulle met 10–60 teen Suid-Afrika verloor en Samoa is sodoende met hul derde plek uit die toernooi geskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 2002 was Rugby Samoa een van die stigterslede van die Stille Oseaan-eilande Rugbyalliansie wat die doelwit gehad het om die samewerking tussen die Stille Oseaan-rugbylande te verbeter. In 2004 het die lede die gesamentlike keurspan Stille Oseaan-eilanders byeengeroep, wat volgens die [[Britse en Ierse Leeus]] se voorbeeld al om die twee jaar pleks van die onderskeidelike nasionale span ’n aantal toetswedstryde teen die vername rugbylande gespeel het. Op mediumtermyn sou dié span homself vir ’n moontlike uitbreiding van die [[Superrugby|Super 12]] of die [[Die Rugbykampioenskap|Drienasiesreeks]] beskikbaar stel.<ref name="islands" /> In altesaam elf wedstryde het hulle agt nederlae gely en drie oorwinnings aangeteken. In 2009 het die Samoaanse beheerliggaam die alliansie verlaat, aangesien hulle glo naas die sportiewe ook nie in die finansiële doelwitte geslaag het nie. Sedertdien het die Stille Oseaan-eilanders ondanks verskeie herlewingspogings nie meer byeengekom nie.<ref name="Samoa quits" /> Net soos die ander Stille Oseaan-rugbylande het Samoa toenemend gebuk gegaan onder die feit dat die beste spelers kontrakte by oorsese klubs onderteken het en vervolgens van hul onderskeie klubs afhanklik was. Byvoorbeeld was tydens die Rugbywêreldbeker 2003 al die in Engeland aktiewe spelers afwesig, terwyl ander spelers weens die blyplekreël vir ander nasionale spanne uitgedraf het. Dit en ander nadele het daartoe gelei dat die beheerliggame van Samoa, Fidji en Tonga in 2000 die kontinentale beheerliggaam Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]], OR) van stapel gestuur het.<ref name="islands" /> Die FORU het vir ’n medebeslissingsreg by die IRR se uitvoerende raad aangeklop en dit is in 2004 toegestaan. Die meer as ’n dosyn lede moet egter twee setels deel en word dus steeds erg benadeel teenoor die “groot” rugbylande.<ref>{{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Pacific Islands rugby: Navigating the global professional era |editor=Greg Ryan |work=The changing face of rugby: The Union game and professionalism since 1995 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |location=Newcastle |date=2008 |ISBN=978-1-84718-530-3 |pages=95–97}}</ref> In 2005 het Samoa die laaste Stille Oseaan-drienasiestoernooi gewen. Dié toernooi het terselfdertyd as rugbywêreldbekerkwalifisering gedien, waarvolgens hulle hul plek by die daaropvolgende rugbywêreldbekertoernooi bespreek het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=2005 |title=2005 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In 2006 is die vorige Stille Oseaan-drienasies met die nuwe [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] vervang. Die eerste toernooi (aanvanklik Stille Oseaan-vyfnasies genoem) het Samoa in die tweede plek afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2006 |title=2006 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in Frankryk het die Samoane weereens die kwarteindrondte misgeloop. Hulle het teen Suid-Afrika met 7–59, teen Tonga met 15–19 en teen Engeland met 22–44 verloor; hul 25–21-oorwinning oor die Verenigde State was nie meer van belang nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die voortdurende gebrek aan die beste spelers was in September 2008 besonder opvallend, toe Samoa in [[Nieu-Plymouth]] in ’n vriendskaplike wedstryd teen Nieu-Seeland te staan gekom en met 14–101 verloor het; dit is hul ergste nederlaag in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishtimes.com/sport/rugby/all-blacks-thrash-samoa-by-record-margin-1.1223434 |title=All Blacks thrash Samoa by record margin |publisher=The Irish Times |date=3 September 2008 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Hul klasverskil teenoor die vernaamste rugbylande was net só groot soos hul verskil teenoor die meeste Stille Oseaan-buurlande. Tydens die daaropvolgende rugbywêreldbekerkwalifisering was die Oseaniese bekerwenner die enigste struikelblok: Papoea-Nieu-Guinee is in Julie 2009 met 115–7 en 73–12 oorrompel; dié eersgenoemde oorwinning was die hoogste in die Samoaanse rugbygeskiedenis in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/samoa-put-100-points-on-png/ |title=Samoa put 100 points on PNG |publisher=Planet Rugby |date=12 Julie 2009 |accessdate=19 November 2025}}</ref> === Verdere ontwikkeling === [[Lêer:Wales vs Samoa 2011 RWC (2).jpg|duimnael|[[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]] teen Samoa tydens die Rugbywêreldbeker 2011]] [[Lêer:Japan vs Samoa Rugby Matc 17 June 2012.jpg|duimnael|Samoa teen [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] op [[Chichibunomiya Rugbystadion]], [[Tokio]], 2012]] [[Lêer:Autumn Nations Series '22- Italia vs Samoa-168 (52483257602).jpg|duimnael|Samoa teen [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] tydens die 2022 eindjaarrugbytoetsreeks]] In 2010 het Samoa die Stille Oseaan-nasiesbeker vir die eerste keer gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2010 |title=2010 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die [[2011 midjaarrugbytoetsreeks]] het hulle nog ’n verrassing teen ’n vlak-een-span aangeteken, toe Australië in [[Sydney]] met 32–23 geklop is; dit was hul eerste oorwinning oor dié span ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/14175299 |title=Samoa shock Australia with 32–23 win in Sydney |publisher=[[BBC]] |date=17 Julie 2011 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland het die Samoane in die eerste groepwedstryd Namibië met 49–12 geklop. Daarop het ’n naelskraapse 10–17-nederlaag teen Wallis en ’n 27–7-oorwinning oor Fidji gevolg. Om tot die kwarteindrondte te vorder moes hulle in die laaste wedstryd die destydse kampioen Suid-Afrika klop. Die Samoane kon goed tred hou en het naelskraap met 5–13 verloor. Met hul derde plek in die groep het hulle regstreeks vir die daaropvolgende rugbywêreldbeker gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Aansluitend het Samoa vir die tweede keer die Stille Oseaan-nasiesbeker gewen en tydens die [[2013 midjaarrugbytoetsreeks]] hul eerste oorwinning oor Skotland ooit aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2012 |title=2012 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/samoa-claim-historic-win-over-scotland |title=Samoa claim historic win over Scotland |publisher=Planet Rugby |date=8 Junie 2013 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydelik het Samoa weens sy goeie prestasies op Wêreldrugby se wêreldranglys die sewende plek beklee, ’n uitstekende plek vir ’n Stille Oseaan-span. Tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2015 het hulle die eindstryd in die Kanadese stad [[Burnaby]] teen Fidji met 29–39 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.huffpost.com/archive/ca/entry/fiji-defeats-samoa-39-29-in-wild-pacific-nations-cup-final_n_7929968 |title=Fiji defeats Samoa 39–29 in wild Pacific Nations Cup final |publisher=Huffpost |date=8 Maart 2015 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland het teleurstellend verloop. Hulle het net daarin geslaag om in die eerste wedstryd die Verenigde State te oorheers en hulle met 25–16 geklop. Daarop het nederlae teen Suid-Afrika (met 6–46), Japan (met 5–26) en Skotland (met 33–36) gevolg. Die span het net in die vierde plek geëindig en sodoende hul regstreekse kwalifisering vir die daaropvolgende toernooi misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/archive/2015/matches |title=Rugby World Cup 2015: Matches |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=22 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622084103/https://www.rugbyworldcup.com/archive/2015/matches |archive-date=22 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Samoa het vervolgens op Wêreldrugby se wêreldranglys afgegly. Dit was veral te wyte aan ’n reeks nederlae van nege wedstryde wat in Junie 2017 begin het, hul langste verloorreeks in dié tyd. Dit het ook die rugbywêreldbekerkwalifisering ingesluit. Vervolgens moes die Samoane in Julie 2018 ’n interkontinentale uitspeelwedstryd teen Duitsland speel. Met twee oorwinnings (met 66–15 tuis en met 42–28 weg in [[Heidelberg, Duitsland|Heidelberg]]) het hulle hul negatiewe reeks beëindig en vir die toernooi gekwalifiseer.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://ballreiter.futbol/2018/07/17/rugby-deutschland-samoa/ |title=Fremdgehen mit ovalem Ball: Rugby-WM-Quali Deutschland vs Samoa 28:42 |publisher=Der Ballreiter |date=17 Julie 2017 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die [[Rugbywêreldbeker 2019]] het net soos vier jaar voorheen verloop. Op die oorwinning oor [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] (met 34–9) het swak nederlae teen Skotland (met 0–34), die gasheer Japan (met 19–38) en Ierland (met 5–47) gevolg. Samoa het weer in die vierde plek geëindig en sodoende opnuut hul regstreekse kwalifisering vir die daaropvolgende toernooi misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/archive/2019/matches |title=Rugby World Cup 2019: Matches |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=19 November 2025}} {{dooie skakel}}</ref> As gevolg van die reisbeperkings tydens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] het Samoa in 2020 nie in ’n enkele wedstryd gespeel nie en ook in 2021 was die wedstrydkalender erg beperk. Hulle kon twee kwalifiseringswedstryde teen Tonga speel en albei wen, waarmee hulle vir die hooftoernooi gekwalifiseer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/international/125759713/manu-samoa-down-tonga-again-secure-rugby-world-cup-2023-qualification |title=Manu Samoa down Tonga again, secure Rugby World Cup 2023 qualification |publisher=Stuff |author=Aaron Goile |date=17 Julie 2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Al drie Samoaanse wedstryde tydens die [[2021 eindjaarrugbytoetsreeks]] moes ná positiewe Covid-19-toetse afgelas word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.citizen.co.za/sport/rugby/samoa-cancel-november-tests-travel/ |title=Samoa cancel November Tests over travel problems |publisher=[[The Citizen]] |date=4 Oktober 2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Aan die begin van 2022 het Wêreldrugby ’n nuwe reël geïmplementeer wat vir die Stille Oseaan-eilandstate as baie voordelig beskou word. Hiervolgens kan nasionale spelers van ’n “groot” rugbyland na ’n ander land oorskakel, ongeag die aantal toetswedstryde wat tot dusver gespeel is. Hiervoor moes 36 maande verloop het sedert die laaste toetswedstryd en die speler moet in die betrokke land gebore wees; ’n oorskakeling is ook moontlik met ’n ouer of grootouer wat daar gebore is. Gevolglik kon talle spelers met ’n Samoaanse, Fidjiaanse of Tongaanse herkoms tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] vir hul oorspronklike land speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/all-blacks/300462490/world-rugbys-tweak-of-eligibility-rule-game-changing-for-pacific-island-unions |title=World Rugby's tweak of eligibility rule game changing for Pacific Island unions |publisher=stuff.co.nz |date=25 November 2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die Stille Oseaan-nasiesbekertoernooi 2022 het die Samoane onoorwonne gebly en hul vierde titel ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2022 |title=2022 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die groepfase in Frankryk kon Samoa die nuweling [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] (met 43–10) klop, waarop drie naelskraapse nederlae teen Argentinië (met 10–19), Japan (met 22–28) en Engeland (met 17–18) gevolg het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/876159/samoal-rugby-world-cup-2023-review |title=Samoa: Rugby World Cup 2023 review |publisher=rugbyworldcup.com |date=8 Oktober 2023 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2024 het die Samoane die derde plek beklee.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/955599/asahi-super-dry-pacific-nations-cup-semi-final-one-review-fiji-usa |title=Asahi Super Dry Pacific Nations Cup: Five-time champions Fiji book place in final |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=14 September 2024 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die Stille Oseaan-nasiesbekertoernooi 2025 was deel van die [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering en die span het uiteindelik die sesde plek behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/1016474/asahi-super-dry-pacific-nations-cup-tonga-v-canada-third-place-play-off |title=Asahi Super Dry Pacific Nations Cup 2025: Tonga claim third in thrilling play-off |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=21 September 2025 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Daarna het die span in die Suid-Amerika-Stille-Oseaan-uitspeelrondte teen Chili te staan gekom, waar die eerste wedstryd met 32–32 gelykop geëindig het, terwyl Samoa in die tweede wedstryd weg met 12–31 verslaan is en sodoende aan die internasionale uitspeelrondte deelgeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2025/09/27/sublime-chile-write-history-by-beating-samoa-in-rwc-qualifier |title=Sublime Chile Write History by Beating Samoa in RWC Qualifier |publisher=Rugby Americas News |date=27 September 2025 |accessdate=19 November 2025}}</ref> In dié rondte het die Samoane [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]] en Namibië geklop en teen België met 13–13 gelykop gespeel. Samoa het die toernooi met meer bonuspunte beklink en sodoende vir die hooftoernooi in Australië gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2027/en/news/1018794/samoa-tie-with-belgium-in-thrilling-decider-to-clinch-rwc-2027-spot |title=Samoa tie with Belgium in thrilling decider to clinch RWC 2027 spot |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 November 2025 |accessdate=19 November 2025}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == Samoa speel tradisioneel in ’n blou trui met rooi kleuraksente, wit broeke en blou sokkies. Hul alternatiewe trui is wit met blou en rooi kleuraksente, blou broeke en wit sokkies. Die huidige truiverskaffer is sedert 2023 die Italiaanse vervaardiger Macron.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://samoaglobalnews.com/macron-is-the-new-technical-partner-of-lakapi-samoa/ |title=Macron is the New Technical Partner of Lakapi Samoa |publisher=Samoa Global News |date=26 Mei 2023 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel. Die beheerliggaam [[Rugby Samoa]], wat ook op die trui verskyn, se kenteken toon die wapen van Samoa met die belettering ''Samoa Rugby Union'' daaronder. Die embleem toon die [[Suiderkruis]], die nasionale simbool van Samoa. Die nasionale span se bynaam is ''Manu Samoa''. == Truiverskaffers en -borge == Sedert die 1980’s het die volgende truiverskaffers en -borge verskyn: {| class="wikitable" !Tydperk !! Verskaffer !! Borg |- |1986–1988 |[[Umbro]] |rowspan="2"| – |- |1988–1992 |rowspan="3"|[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] |- |1992–1994 |[[Spark New Zealand|Telecom New Zealand]] |- |1994–1996 |rowspan="2"|[[Vailima]] |- |1996–1998 |rowspan="2"|[[Reebok (maatskappy)|Reebok]] |- |1998 |rowspan="2"|[[Newcall]] |- |1999 |rowspan="2"|[[Adidas]] |- |1999–2003 |rowspan="2"| – |- |2004–2005 |rowspan="2"|[[Puma (maatskappy)|Puma]] |- |2005–2009 |rowspan="2"|Samoa International Finance Authority |- |2010–2011 |[[KooGa]] |- |2012–2013 |[[Beyond Limits Known|BLK]] |[[Digicel]] |- |2014–2015 |[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] |rowspan="2"|[[Cromwell Property Group]] (voorkant),<br />[[Redefine Properties]] (agterkant) |- |2015 |rowspan="2"|BLK |- |2016 |rowspan="2"|[[Bluesky Communications]] |- |2016–2017 |rowspan="2"|[[Limited Edition Sportswear|LE Sportswear]] |- |2017 |[[Magnum Hire]] (voorkant)<br />Henderson Cars (agterkant)<br />Invest Samoa |- |2018–2021 |BLK |[[Grey Investment Group]] |- |2021 |Dynasty Sport | |- |2021–2022 |rowspan="2"|[[Castore]] |[[Grey Investment Group]] |- |2022 |Aramis Rugby (voorkant)<br />Samoa IBFC (agterkant) |- |sedert 2023 |[[Macron (maatskappy)|Macron]] |} == Die Siva Tau == [[Lêer:Samoan Siva Tau.jpg|duimnael|Samoa voer hulle vorm van die Haka uit voor die span se Groep A-wedstryd teen Suid-Afrika by die Rugbywêreldbeker 2007]] [[Lêer:South Africa vs Samoa 2011 RWC (1).jpg|duimnael|Samoa voer die Siva Tau uit voor die wedstryd teen Suid-Afrika by die Rugbywêreldbeker 2011]] Voor elke wedstryd voer die span ’n ''Siva Tau'', wat verwant is aan die [[All Blacks]] se ''[[Haka]]'', uit. Dié oorlogsdans het die doel om die teenstander te intimideer en hulself aan te moedig. Die nasionale span in [[Australiese voetbal]] voer ook hierdie oorlogsdans uit. Die ''Manu Siva Tau'' is ’n Samoaanse oorlogsdans wat deur Samoa se nasionale spanne voor elke wedstryd opgevoer word. Die Samoaanse nasionale rugbyspan voer die tradisionele ''Ma’ulu’ulu Moa'' op hul toere op. Voor die Rugbywêreldbeker 1991 is die ''Manu''-oorlogslied saamgestel, dit is as meer effektief beskou om spelers in ’n sielkundige opsig “op te laai”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://tuilagirugbyacademy.com/the-manu-siva-tau |title=The Manu Siva Tau |publisher=Tuilagi Rugby Academy |date=2021 |accessdate=19 November 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sportacademy/hi/sa/rugby_union/features/newsid_3112000/3112778.stm |title=Learn the awesome Samoan manu! |publisher=[[BBC]] |accessdate=19 November 2025}}</ref> {| |'''Samoaans''' |'''Afrikaans''' |- | style="padding-right:50px" | ''Le Manu Samoa e ua malu ona fai o le faiva'' (2×)<br /> ''Le Manu Samoa lenei ua ou sau''<br /> ''Leai se isi Manu oi le atu laulau''<br /> ''Ua ou sau nei ma le mea atoa''<br /> ''O lou malosi ua atoatoa''<br /> ''Ia e faatafa ma e soso ese''<br /> ''Leaga o lenei manu e uiga ese''<br /> ''Le Manu Samoa''<br /> ''Le Manu Samoa''<br /> ''Le Manu Samoa e o mai I Samoa hi'' | Manu Samoa, mag u slaag met u missie (2×)<br /> Manu Samoa, hier kom ek<br /> Daar is geen ander Manu (span) nie<br /> Hier kom ek, heeltemal voorbereid<br /> My sterkte is op sy hoogte<br /> Maak pad en beweeg eenkant<br /> Want dié Manu is uniek<br /> Manu Samoa<br /> Manu Samoa<br /> Die Manu Samoa regeer vanaf Samoa |} == Tuisstadion == Samoa se tuisstadion is die [[Apiapark]] in die hoofstad [[Apia]] met ’n kapasiteit van 8&nbsp;000. Dié stadion is in 1924 ingewy en het sedertdien elke tuiswedstryd aangebied.<ref>{{en}} {{cite book |author=John Naurigh, Charles Parrish |title=Sports Around the World: History, Culture, and Practice |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara |year=2012 |ISBN=978-1-59884-300-2 |pages=446}}</ref> == Toetswedstryde == [[Lêer:Samoa IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Samoa se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys van 10 Oktober 2003 tot op hede]] Samoa het 131 van sy 300 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 43,67%. Samoa se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen November 2025):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=15;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Samoa |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{Ru-rt|Amerikaans-Samoa}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ARGru}} || 5 || 3 || 2 || 0 || 60,00 |- | {{AUSru}} || 6 || 1 || 5 || 0 || 16,67 |- | {{BELru}} || 2 || 1 || 0 || 1 || 50,00 |- | {{BRAru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{CHIru}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 33,33 |- | {{COKru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{GERru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ENGru}} || 9 || 0 || 9 || 0 || 0,00 |- | {{FIJru}} || 61 || 21 || 37 || 3 || 34,43 |- | {{FRAru}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0,00 |- | {{GEOru}} || 6 || 2 || 3 || 1 || 33,33 |- | {{IRLru}} || 8 || 1 || 7 || 0 || 12,50 |- | {{ITAru}} || 9 || 4 || 5 || 0 || 44,44 |- | {{JPNru}} || 19 || 12 || 7 || 0 || 63,16 |- | {{CANru}} || 6 || 6 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{KORru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NAMru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{Ru-rt|Nieu-Kaledonië}} || 3 || 2 || 0 || 1 || 66,67 |- | {{NZLru}} || 6 || 0 || 6 || 0 || 0,00 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Nieu-Seelandse Maori || 12 || 0 || 12 || 0 || 0,00 |- | {{PNGru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ROMru}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 33,33 |- | {{RUSru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{Ru-rt|Salomonseilande}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SCOru}} || 12 || 1 || 10 || 1 || 8,33 |- | {{ESPru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{RSAru}} || 9 || 0 || 9 || 0 || 0,00 |- | {{Ru-rt|Tahiti}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{Ru-rt|Tokelau}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{TGAru}} || 72 || 40 || 28 || 4 || 55,55 |- | {{URUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{USAru}} || 9 || 6 || 3 || 0 || 66,67 |- | {{WALru}} || 10 || 4 || 6 || 0 || 40,00 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''300''' || '''131''' || '''158''' || '''11''' || '''43,67''' |} == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Samoa het tot dusver aan amper elke [[rugbywêreldbeker]]toernooi deelgeneem, met uitsondering van die [[Rugbywêreldbeker 1987]] in Australië en Nieu-Seeland. Hul beste prestasie tot dusver was hul vordering tot die kwarteindrondte in [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] en [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]]. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Kwarteindrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Kwarteindrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Uitspeelrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer'' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Stille Oseaan-drienasies === Die Stille Oseaan-drienasies was van 1982 tot 2005 die tradisionele jaarlikse toernooi tussen die drie Stille Oseaan-rugbylande Fidji, Samoa en Tonga. Hulle het die toernooi tien keer gewen. * Titeloorwinnings (10): 1982, 1990, 1991, 1992, 1993, 1997, 1999, 2000, 2001, 2005 === Stille Oseaan-nasiesbeker === Samoa se enigste jaarlikse toernooi sedert 2006 is die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]], waartydens hulle teen Fidji en Tonga speel (soms word ook ander nasionale span genooi). Hulle het die toernooi vier keer gewen. * Titeloorwinnings (4): 2010, 2012, 2014 (gedeel), 2022 === Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap === Samoa het drie keer aan die Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap deelgeneem en die toernooi eenkeer gewen. * Titeloorwinnings (1): 2000 === Suid-Stille Oseaan-spele === Samoa het vyf keer aan die Suid-Stille Oseaan-spele se rugbytoernooi deelgeneem en twee keer gewen. * Titeloorwinnings (2): 1971, 1991 === Ander toetswedstryde === Gedurende die amateurtydperk het Samoa maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het oorsese spanne na Samoa getoer. Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks vertrek Europese spanne na Samoa en gedurende Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks reis Samoa na Europa. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Samoa nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Samoaanse span gevorm tydens die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] 2025:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lakapisamoa.com/𝐌𝐚𝐧𝐮-𝐒𝐚𝐦𝐨𝐚-𝐒𝐪𝐮𝐚𝐝-𝐀𝐧 |title=𝐌𝐚𝐧𝐮 𝐒𝐚𝐦𝐨𝐚 𝐒𝐪𝐮𝐚𝐝 𝐀𝐧𝐧𝐨𝐮𝐧𝐜𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭 𝐟𝐨𝐫 𝐒𝐜𝐨𝐭𝐥𝐚𝐧𝐝 𝐓𝐞𝐬𝐭 𝐉𝐮𝐥𝐲 𝐖𝐢𝐧𝐝𝐨𝐰 & 𝐏𝐚𝐜𝐢𝐟𝐢𝐜 𝐍𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧𝐬 𝐂𝐮𝐩 𝟐𝟎𝟐𝟓 |publisher=[[Rugby Samoa]] |date=10 Junie 2025 |accessdate=19 November 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(backs)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Joel Lam]] || [[Skrumskakel]] || [[Burnside Rugby Club]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Melani Matavao]] || Skrumskakel || [[Moana Pasifika]] || style="text-align:center" | 22 |- | [[Connor Tupai]] || Skrumskakel || [[San Diego Legion]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[AJ Alatimu]] || [[Losskakel]] || [[Ardmore Marist Club]] || style="text-align:center" | {{0}}7 |- | [[Rodney Iona]] || Losskakel || [[Seattle Seawolves]] || style="text-align:center" | 12 |- | [[Melani Nanai]] || [[Senter]] || [[Capilano RFC]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Henry Taefu]] || Senter || [[Red Hurricanes Osaka]] || style="text-align:center" | 12 |- | [[Elisapeta Alofipo]] || [[Vleuel]] || [[Hunter Wildfires]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Tuna Tuitama]] || Vleuel || [[Ponsonby RFC|Ponsonby]] || style="text-align:center" | {{0}}5 |- | [[Lolagi Visinia]] || Vleuel || [[Moana Pasifika]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Tomasi Alosio]] || [[Heelagter]] || Ardmore Marist || style="text-align:center" | {{0}}9 |- | [[Theodore Steffany]] || Heelagter || Auckland Marist || style="text-align:center" | {{0}}0 |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(forwards)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Pita Anae Ah-Sue]] || [[Haker]] || [[Houston Sabercats]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Ray Niuia]] || Haker || [[RC Massy|Massy]] || style="text-align:center" | 15 |- | [[Luteru Tolai]] || Haker || [[Biarritz Olympique|Biarritz]] || style="text-align:center" | {{0}}7 |- | [[Jarred Adams]] || [[Stut]] || Suburbs Rugby Club || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Michael Alaalatoa]] || Stut || [[ASM Clermont Auvergne|Clermont]] || style="text-align:center" | 20 |- | [[Brad Amituanai]] || Stut || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Marco Fepulea’i]] || Stut || [[Colomiers Rugby|Colomiers]] || style="text-align:center" | {{0}}7 |- | [[Aki Seiuli]] || Stut || [[Utah Warriors]] || style="text-align:center" | 10 |- | [[Michael Curry]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Moana Pasifika]] || style="text-align:center" | {{0}}9 |- | [[Ben Nee-Nee]] || Slot || [[Kamaishi Seawaves]] || style="text-align:center" | 10 |- | [[Sam Slade]] || Slot || [[Moana Pasifika]] || style="text-align:center" | 13 |- | [[Niko Jones]] || [[Losvoorspeler]] || Waitemata || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Iakopo Mapu]] || Losvoorspeler || [[Stade Français]] || style="text-align:center" | {{0}}8 |- | [[Theo McFarland]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Losvoorspeler || [[Saracens]] || style="text-align:center" | 20 |- | [[Olajuwon Noa]] || Losvoorspeler || [[Seattle Seawolves]] || style="text-align:center" | {{0}}7 |- | [[Taleni Seu]] || Losvoorspeler || [[Toyota Industries Shuttles]] || style="text-align:center" | 11 |} |} === Bekende spelers === {{dubbelbeeld|regs|Gavin Williams 01.jpg|150|Census Johnston 2013 (cropped).jpg|150|Gavin Williams (2010)|Census Johnston (2013)}} {{dubbelbeeld|regs|Geneva Rugby Cup - 20140808 - SF vs LOU - Sakaria Taulafo.jpg|150|Mahonri Schwalger 2015.jpg|150|Sakaria Taulafo (2014)|Mahonri Schwalger (2015)}} Twee voormalige Samoaanse spelers is vir hul uitstekende prestasie in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=19 November 2025}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler !! Posisie !! Inskrywing |- | [[Brian Lima]] || [[Vleuel]], [[Senter]] || 2011 |- | [[Peter Fatialofa]] || [[Stut]] || 2019 |} === Spelerstatistieke === Vervolgens die belangrikste statistieke van Samoa se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen November 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=15;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Brian Lima]] || 1991–2007 || 65 |- | {{0}}2 || [[To’o Vaega]] || 1986–2001 || 61 |- | {{0}}3 || [[Semo Sititi]] || 1999–2009 || 59 |- | {{0}}4 || [[Census Johnston]] || 2005–2017 || 57 |- | {{0}}5 || [[David Lemi]] || 2004–2017 || 54 |- | {{0}}6 || [[Jack Lam]] || 2013–2022 || 44 |- | {{0}}7 || [[Sakaria Taulafo]] || 2009–2016 || 44 |- | {{0}}8 || [[Opeta Palepoi]] || 1998–2005 || 43 |- | {{0}}9 || [[Tusi Pisi]] || 2011–2019 || 42 |- | 10 || [[Ofisa Treviranus]] || 2009–2018 || 42 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=15;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Semo Sititi]] || 2000–2007 || 39 |- | {{0}}2 || [[Pat Lam]] || 1995–1999 || 23 |- | {{0}}3 || [[David Lemi]] || 2012–2017 || 21 |- | {{0}}4 || [[Peter Fatialofa]] || 1990–1995 || 16 |- | {{0}}5 || [[Michael Ala’alatoa]] * || 2019–2025 || 13 |- | {{0}}6 || [[Mahonri Schwalger]] || 2009–2011 || 13 |- | {{0}}7 || [[Theo McFarland]] * || 2024–2025 || 11 |- | {{0}}8 || [[Chris Vui]] || 2017–2023 || 11 |- | {{0}}9 || [[Jack Lam]] || 2018–2019 || {{0}}9 |- | 10 || [[George Stowers]] || 2008–2009 || {{0}}7 |} |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=15;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Tusi Pisi]] || 2011–2019 || 245 |- | {{0}}2 || [[Earl Va’a]] || 1996–2003 || 174 |- | {{0}}3 || [[Silao Leaega]] || 1997–2002 || 145 |- | {{0}}4 || [[Brian Lima]] || 1991–2007 || 140 |- | {{0}}5 || [[Darren Kellett]] || 1993–1995 || 137 |- | {{0}}6 || [[Roger Warren]] || 2004–2008 || 119 |- | {{0}}7 || [[D’Angelo Leuila]] * || 2016–2025 || 106 |- | {{0}}8 || [[Gavin Williams]] || 2007–2010 || 106 |- | {{0}}9 || [[Tanner Vili]] || 1999–2006 || {{0}}99 |- | 10 || [[Alesana Tuilagi]] || 2002–2015 || {{0}}90 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=15;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=19 November 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[Brian Lima]] || 1991–2007 || 29 |- | {{0}}2 || [[Alesana Tuilagi]] || 2002–2015 || 18 |- | {{0}}3 || [[Semo Sititi]] || 1999–2009 || 17 |- | {{0}}4 || [[Afato So’oalo]] || 1996–2001 || 16 |- | {{0}}5 || [[Lome Fa’atau]] || 2000–2007 || 14 |- | {{0}}6 || [[To’o Vaega]] || 1986–2001 || 14 |- | {{0}}7 || [[David Lemi]] || 2004–2017 || 13 |- | {{0}}8 || [[Ed Fidow]] || 2018–2023 || 12 |- | {{0}}9 || [[George Leaupepe]] || 1995–2005 || 10 |- | 10 || colspan=3 | Drie spelers met nege drieë elk |} |} == Afrigters == {{dubbelbeeld|regs|Michael Jones September 2017.jpg|150|Bryan Williams 2018.jpg|150|Michael Jones (2017)|Bryan Williams (2018)}} {{dubbelbeeld|regs|Scott Wisemantel MHR.JPG|150|Seilala Mapusua 2011.jpg|150|Scott Wisemantel (2016)|Seilala Mapusua (2011)}} Samoa het in 1988 met Peter Schuster sy eerste afrigter benoem. Sedert 2025 dien die Samoaan Tusi Pisi as Samoaanse hoofafrigter. {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk |- | {{vlagikoon|Samoa}} Peter Schuster || 1988–1995 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Bryan Williams || 1996–1999 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} John Boe || 2000–2003 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Michael Jones || 2004–2007 |- | {{vlagikoon|Samoa}} Niko Palamo || 2008–2009 |- | {{vlagikoon|Samoa}} Titimaea Tafua || 2009–2011 |- | {{vlagikoon|Australië}} Scott Wisemantel || 2011 |- | {{vlagikoon|Samoa}} Stephen Betham || 2012–2015 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Alama Ieremia || 2016–2017 |- | {{vlagikoon|Samoa}} Titimaea Tafua || 2017–2018 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Steve Jackson || 2018–2020 |- | {{vlagikoon|Samoa}} Seilala Mapusua || 2020–2023 |- | {{vlagikoon|Samoa}} Mahonri Schwalger || 2024–2025 |- | {{vlagikoon|Samoa}} Tusi Pisi || sedert 2025 |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Samoaanse nasionale vrouerugbyspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Pacific Islands rugby: Navigating the global professional era |editor=Greg Ryan |work=The changing face of rugby: The Union game and professionalism since 1995 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |location=Newcastle |date=2008 |ISBN=978-1-84718-530-3}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1}} * {{en}} {{cite book |author=J. R. Jones |title=Encyclopedia of Rugby Union Football |publisher=Robert Hale |location=Londen |date=1976 |ISBN=0-7091-5394-5}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Samoa national rugby union team|Samoaanse nasionale rugbyspan}} * {{en}} [http://www.manusamoa.com/ Amptelike webwerf van Rugby Samoa] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/samoa Samoa by Wêreldrugby] * {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/samoa/ Samoa op Planet Rugby] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Rugby in Samoa]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Oseanië]] cpems72k4ynpamd5zdqc7vr5t6t4gxs Tongaanse nasionale rugbyspan 0 25117 2928854 2928744 2026-08-22T17:30:12Z SpesBona 2720 Bygewerk 2928854 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Tonga | beeld = Kenteken van die Tongaanse nasionale rugbyspan.svg | unie = [[Tongaanse Rugbyunie]] (TRU) | bynaam = ''ʻIkale Tahi'' | embleem = die wit duif | stadion = Teufaiva Sportstadion, [[Nukuʻalofa]] | kapasiteit = 10&nbsp;000 | kaptein = [[Ben Tameifuna]] | afrigter = {{vlagikoon|Tonga}} [[Tevita Tu’ifua]] <small>(sedert 2024)</small> | patroon_la1 = _tonga19h | patroon_b1 = _tonga19h | patroon_ra1 = _tonga19h | patroon_sh1 = | patroon_so1 = | linkerarm1 = F70E0E | liggaam1 = F70E0E0 | regterarm1 = F70E0E | broek1 = FFFFFF | kouse1 = F70E0E | patroon_la2 = _tonga19a | patroon_b2 = _tonga19a | patroon_ra2 = _tonga19a | patroon_sh2 = | patroon_so2 = | linkerarm2 = FFFFFF | liggaam2 = FFFFFF | regterarm2 = FFFFFF | broek2 = F70E0E | kouse2 = FFFFFF | statistiek = Statistiek | toetse = [[Sonatane Takulua]] (62)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=16;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=22 September 2024}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Kurt Morath]] (340)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=16;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=22 September 2024}}</ref> | meestedrieë = [[Sonatane Takulua]] (18)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=16;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=22 September 2024}}</ref> | jongstespeler = | eerste = {{TGAru}} 9–6 [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] {{vlagikoon|FIJ|koloniaal}}<br />([[Nukuʻalofa]], [[Tonga]]; 25 Augustus 1924) | grootwen = {{TGAru}} 119–0 {{KORru-r}}<br />(Nukuʻalofa, Tonga; 22 Maart 2003) | grootverloor = {{NZLru}} 102–0 {{TGAru-r}}<br />([[Auckland]], [[Nieu-Seeland]]; 16 Junie 2000)<br />{{NZLru}} 102–0 {{TGAru-r}}<br />(Auckland, Nieu-Seeland; 3 Julie 2021) | Wêreldbekerverskynings = 9/10 | jaar = 1987 | beste = Eerste rondte, derde in groep [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] en [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] | url = | unieurl = www.tongarugbyunion.org }} Die '''Tongaanse nasionale rugbyspan''' ([[Engels]]: ''Tonga national rugby union team''; [[Tongaans]]: ''timi feohi ʻakapulu fakafonua ʻa Tonga'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Tonga]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Rugby word in Tonga geadministreer deur die [[Tongaanse Rugbyunie]] (''Tonga Rugby Union'', TRU) wat in 1923 gestig is. Tonga word deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak twee-span erken. Tonga is tans (September 2025) 16de op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die span neem deel aan die jaarlikse [[Stille Oseaan-nasiesbeker]], saam met [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] en [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]]. Tonga is ’n lid van die Stille Oseaan-eilande Rugbyalliansie (Engels: ''Pacific Islands Rugby Alliance''; ''PIRA''), saam met Fidji; Samoa was tot in 2009 ook ’n lid, maar hulle het hulself onttrek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.samoaobserver.ws/index.php?view=article&id=10568%3Awe-quit&option=com_content&Itemid=53 |title=We quit: SRU |publisher=Samoa Observer |accessdate=20 Februarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220102824/http://www.samoaobserver.ws/index.php?view=article&id=10568%3Awe-quit&option=com_content&Itemid=53 |archive-date=20 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tonga het in 1924 sy eerste internasionale wedstryd teen Fidji gespeel. Tonga, Fidji en Samoa speel gereeld teen mekaar in toernooie soos die Stille Oseaan-nasiesbeker (tot in 2005 Stille Oseaan-drienasies), waarin Tonga tot dusver een titel gewen het. Tonga se bynaam is ''ʻIkale Tahi'' (Tongaans vir: “seearend”). Die Sipi Tau-oorlogsdans word voor elke toetswedstryd deur die Tongaanse span uitgevoer. Die oorlogsdans dateer uit die land se oorloë met naburige eilande.<ref name="history">{{en}} {{cite web |url=http://www.teivovo.com/history/index.html |title=Rugby History in Fiji |publisher=Teivovo |accessdate=14 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071114224240/http://www.teivovo.com/history/ |archive-date=14 November 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tonga het tot dusver vir nege van die tien [[rugbywêreldbeker]]toernooie gekwalifiseer en slegs die [[Rugbywêreldbeker 1991]] in die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] misgeloop. Hul beste prestasie tot dusver was die derde plek in hulle groepe in onderskeidelik [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] en [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]. Tonga speel tradisioneel in rooi truie met wit kleuraksente, wit broeke en rooi sokkies – wat aan die kleure van die [[vlag van Tonga]] ontleen is. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Tongaanse Rugbyunie}} Die beheerliggaam vir rugby in Tonga is die Tongaanse Rugbyunie (Engels: ''Tonga Rugby Union'', TRU). Die Tongaanse Rugbyunie is in 1923 gestig en het in 1987, net voor die [[Rugbywêreldbeker 1987|eerste rugbywêreldbekertoernooi]], ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref name="Wêreldrugby">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/tonga |title=Tonga |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=22 September 2024}}</ref> Daarbenewens het die Tongaanse Rugbyunie in 2000 ’n stigterslid van die Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]], OR) geword.<ref name="islands">{{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Rugby Union Football, Pacific Islands |editor=John Nauright, Charles Parrish |work=Sports around the world: History, culture and practice |edition=1 |publisher=ABC-Clio |location=Santa Barbara |year=2012 |ISBN=978-1-59884-300-2 |pages=445–447}}</ref> Naas die amptelike nasionale span roep die Tongaanse Rugbyunie ook ander keurspanne byeen. ''Tonga A'' is die tweede nasionale span van Tonga en hulle neem aan Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi deel. Die ''Tonga Sevens'' is die Tongaanse [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker, [[Olimpiese Somerspele]] en die [[Statebondspele]] deel. Net soos ander rugbylande beskik Tonga oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/championship |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=22 September 2024}}</ref> Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. As deel van die Stille Oseaan-eilande Rugbyalliansie het die beheerliggaam van 2004 wedstryde gereël van die Stille Oseaan-eilanders, ’n gemeensame keurspan van die drie Stille Oseaan-[[Eilandstaat|eilandstate]] [[Fidji]], [[Samoa]] en Tonga. Aangesien die Stille Oseaan-eilanders nie die gewenste inkomste vir die beheerliggame gegenereer het nie, het die Samoaanse beheerliggaam dié samewerking in 2009 beëindig.<ref name="Samoa quits">{{en}} {{cite web |url=http://www.planetrugby.com/story/0,25883,16024_5437460,00.html |title=Samoa quits Pacific Islands Rugby Alliance |publisher=Planet Rugby |date=17 Julie 2009 |accessdate=21 Julie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721003642/http://www.planetrugby.com/story/0,25883,16024_5437460,00.html |archive-date=21 Julie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sedert 2022 word die [[Stille Oseaan]]-eilande (feitlik die Cookeilande, Fidji, Samoa en Tonga) in die internasionale [[Superrugby]]toernooi verteenwoordig deur die gesamentlike professionele span Moana Pasifika, wat aan dié toernooi deelneem saam met spanne uit Australië, Nieu-Seeland en een uit Fidji.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sarugbymag.co.za/super-rugby-set-twelve-2022/ |title=Reports: Agreement reached for 12-team Super Rugby from 2022 |publisher=SA Rugby Magazine |accessdate=22 September 2024}}</ref> == Algemene situasie == Tonga is een van die min lande waar rugby die hoofsport is. Slegs die [[Cookeilande]], [[Fidji]], [[Nieu-Seeland]], [[Samoa]] en [[Wallis]] kan soortgelyke bewerings maak.<ref name="history" /> Met ’n bevolking van sowat 100&nbsp;000 is die keuring van talentvolle spelers in vergelyking met ander lande baie klein, maar Tonga behoort konstant aan die 15 beste spanne wêreldwyd en hulle is redelik mededingend. Dié land ly egter onder ’n groot uitvloei aan talent, aangesien baie spelers in die professionele ligas in [[Australië]], [[Nieu-Seeland]], [[Europa]] of [[Japan]] speel en deur die onderskeie land ingeburger word. Volgens [[Wêreldrugby]] se reëls is ’n tydperk van vyf jaar ononderbroke blyplek genoeg om vir die nasionale span van ’n ander land uit te draf (tot aan die einde van 2020 was dit slegs drie jaar).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/39868065 |title=World Rugby raises international eligibility period from three to five years |publisher=[[BBC]] |date=10 Mei 2017 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Van die bekendste spelers met ’n Tongaanse herkoms is [[Israel Folau]], [[Toutai Kefu]], [[Sekope Kepu]], [[Viliami Ofahengaue]], [[Wycliff Palu]] en [[George Smith (rugbyspeler)|George Smith]] (vir [[Wallabies|Australië]]), [[Doug Howlett]] en [[Jonah Lomu]] (vir [[All Blacks|Nieu-Seeland]]), [[Billy Vunipola|Billy]] en [[Mako Vunipola]] (vir [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]]) asook [[Taulupe Faletau]] (vir [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]]). Met ’n bevolking van ’n rapsie meer as ’n 100&nbsp;000 is Tonga die kleinste land wat gereeld aan rugbywêreldbekertoernooie deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2023/09/12/rugby-world-cup-2023-country-populations/ |title=Rugby World Cup 2023 – Country Populations |publisher=Americas Rugby News |date=12 September 2023 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die Stille Oseaan-eilandstate se beheerliggame is nie sterk genoeg om hierdie uitvloei aan talent stop te sit nie. Soms word die sistematiese stropery in ’n ironiese manier met die 19de eeuse ''Blackbirding'' vergelyk.<ref name="gain">{{en}} {{cite web |url=https://www.northweststar.com.au/story/937123/pacifics-brawn-drain-is-world-rugbys-gain/ |title=Pacific's brawn drain is world rugby's gain |publisher=North West Star |date=7 Oktober 2011 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tongane, wat hul eie land verteenwoordig, kan nie altyd vir hul nasionale span verskyn nie, aangesien veral Engelse klubs huiwerig is om spelers vir toetswedstryde beskikbaar te stel. Die professionele span [[Moana Pasifika]], wat sedert 2022 aan die internasionale toernooi [[Superrugby]] deelneem, sal as ’n oplossing dien. In dié span, wat in die Nieu-Seelandse stad [[Auckland]] gesetel is, speel Tongane saam met Samoane en Nieu-Seelanders met ’n [[Polinesië|Polinesiese]] herkoms; dié span streef ’n verkieslik “Stille Oseaan”-karakter na.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/news/next-steps-in-pacific-island-professional-teams-journey-confirmed-by-nz-rugby/ |title=Next steps in Pacific Island professional teams' journey confirmed by NZ Rugby |publisher=[[All Blacks]] |date=14 April 2021 |accessdate=5 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205120957/https://www.allblacks.com/news/next-steps-in-pacific-island-professional-teams-journey-confirmed-by-nz-rugby/ |archive-date=5 Februarie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == Geskiedenis == === Invoering en vestiging van rugby === ’n Tradisionele Tongaanse sportsoort, en los verwant aan rugby, was Kasivaki. Die speelveld was in ’n baai tussen twee [[koraal]]rotse geleë en twee spanne het onder water probeer om ’n 35&nbsp;kg swaar ovale steen na die rots aan die oorkant te beweeg. Die spelers het Kasivaki uitgeoefen ter vermaak van persone in die hoërklas, om hul vaardighede, hul sterktes en vegkrag in die water te vertoon. Soms het spelers verdrink en derhalwe het koning [[George Tupou I]] dié spel in die 19de eeu verbied.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rnz.co.nz/international/programmes/champions-of-the-pacific/audio/2018815129/kasivaki-tonga-s-ancient-version-of-rugby |title=Kasivaki: Tonga's ancient version of rugby |publisher=Radio New Zealand |date=6 Oktober 2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Nadat Tonga in 1900 ’n Britse protektoraat geword het, het seelui en sendelinge die rugbysport ingevoer. Tongaanse adellikes wat rugby tydens hul studies aan die vername [[Newington College]] in [[Sydney]] leer ken het, was ook by die invoering van dié sport in Tonga betrokke. Reeds in 1909 was rugby deel van die kurrikulum aan die twee leidende skole in die land, die Tupou College en die Tonga College.<ref name="islands" /> Rugby het vinnig die by verre gewildste sportsoort geword en is deur groot dele van die bevolking goed ontvang. Volgens Robert F. Dewey, ’n historikus aan die DePauw-universiteit, was rugby destyds ’n belangrike manier om die plaaslike trots en strydlustige manlikheid uit te druk. Nadat baie tradisionele rituele gedurende die koloniale tydperk verdwyn het, was rugby ’n goeie plaasvervanger vir die uitvoering van ou konflikte. Buitendien was die atletiese vaardighede van die inheemse spelers glo heel geskik vir die rugbyspel. ’n Soortgelyke ontwikkeling het in twee ander Stille Oseaan-eilandstate plaasgevind: [[Fidji]] en [[Samoa]].<ref name="gain" /> === Die nasionale span se eerste jare === In 1923 is die Tongaanse Rugbyvoetbalunie (Engels: ''Tonga Rugby Football Union'', die huidige [[Tongaanse Rugbyunie]] (TRU) gestig en die volgende jaar het dié beheerliggaam vir die eerste keer ’n nasionale span saamgestel. Die eerste toetswedstryd op 25 Augustus in die hoofstad [[Nukuʻalofa]] teen [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] tydens ’n toer van nege wedstryde het die Tongane met 9–6 gewen, die tweede is met 3–14 verloor en in die derde het hulle met 0–0 gelykop gespeel.<ref name="history" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/49 |title=1924 Fiji tour to Western Samoa and Tonga |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Einde Julie 1926 het Tonga vir die eerste keer Fidji en [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Wes-Samoa]] besoek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/53 |title=1926 Tonga tour to Fiji and Western Samoa |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> In 1928 en 1932 het die Tongane weer die Stille Oseaan-buur Wes-Samoa besoek; met uitsondering van die jaar 1930 het Fidji en Tonga tussen 1924 en 1934 al om die twee jaar ’n toetsreeks van drie wedstryde teen mekaar gespeel, waarby meestal die Fidjiane geseëvier het. Die [[Tweede Wêreldoorlog]] het ’n meerjarige onderbreking van die internasionale speelprogram tot gevolg gehad. In 1947 het Tonga weer na Fidji en Wes-Samoa getoer. Terwyl hulle albei toetswedstryde in Fidji gewen het, het hulle hul eerste nederlaag teen Wes-Samoa gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/96 |title=1947 Tonga tour to Fiji and Western Samoa |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Ná dié toer het die nasionale span veral om finansiële redes ’n verdere onderbreking van nege jaar gehad. Terwyl die Samoane Tonga in 1956 besoek het, het die Tongane in 1957 Wes-Samoa besoek. Tonga het tydens albei toere onoorwonne gebly.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/128 |title=1956 Western Samoa tour to Tonga |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/138 |title=1957 Tonga tour to Western Samoa |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die 1958-besoek vir drie toetswedstryde deur die Fidjiane het hulle egter twee nederlae gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/145 |title=1958 Fiji tour to Tonga |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tot op daardie stadium was die internasionale kontakte op die onmiddellike Stille Oseaan-bure beperk. Dit het in 1960 verander, toe die Nieu-Seelandse Maori Nukuʻalofa besoek en met 16–27 verloor het; dit was die [[Maori]] se keurspan se enigste nederlaag tydens hul Oseaniese toer van nege wedstryde.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/154 |title=1960 New Zealand Maori tour to Western Samoa and Tonga |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Aan die eerste Suid-Stille Oseaan-spele 1963 in die Fidjiaanse hoofstad [[Suva]] het die Tongane deelgeneem. Met twee oorwinnings oor Wes-Samoa en twee nederlae teen Fidji het hulle in die tweede plek geëindig en sodoende die silwermedalje ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/189?Stagione=1963 |title=1963 South Pacific Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> In 1967 het hulle Fidji verwelkom en een jaar later het die teenbesoek plaasgevind; Fidji het albei toere van drie wedstryde elk beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/187 |title=1967 Fiji tour to Tonga |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/194 |title=1968 Tonga tour to Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> In Augustus en September 1969 het die Tongane [[Nieu-Seeland]] vir die eerste keer besoek. Terwyl hulle nie toegelaat is om teen die [[All Blacks]] te speel nie het hulle in drie toetswedstryde teen die Nieu-Seelandse Maori te staan gekom, waarvan hulle twee gewen het. Van die ander agt wedstryde teen plaaslike keurspanne het hulle drie gewen en in een gelykop gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/198 |title=1969 Tonga tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> === Toenemende internasionale kontakte === Ná ’n verdere onderbreking van drie jaar het die Tongane in Mei en Junie 1972 Wes-Samoa besoek en al vier die toetswedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/223 |title=1972 Tonga tour to Western Samoa |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> ’n Jaar later het hulle hul eerste toer na [[Australië]] onderneem. Binne-in vyf weke het hulle in tien wedstryde gespeel. Op 11 Junie het Tonga in sy derde wedstryd in [[Sydney]] ’n verrassing behaal, toe hulle ’n hoogs aangeslane en sterbesaaide span van die stadbeheerliggaam Sydney Rugbyunie met 19–14 geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110714091?browse=ndp%3Abrowse%2Ftitle%2FC%2Ftitle%2F11%2F1973%2F06%2F12%2Fpage%2F12210051%2Farticle%2F110714091 |title=Humiliation for Sydney in union |publisher=The Canberra Times |pages=26 |date=12 Junie 1973 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Op 23 Junie het hulle ook in Sydney in hul eerste toetswedstryd teen die [[Wallabies]] te staan gekom, maar hulle is deur die gasheer oorheers en met 30–12 verslaan. Sewe dae later het die Tongane in die tweede toetswedstryd in [[Brisbane]] ’n verrassende 16–11-oorwinning aangeteken, hul eerste teen een van die “groot” rugbylande. Die burgemeester van Brisbane het spontaan aangebied die span se verblyfkoste te betaal om ’n derde toetswedstryd moontlik te maak. Dit het egter nie gebeur nie, aangesien hulle op pad huis toe ’n wedstryd in Fidji gespeel het (waar hulle ’n nederlaag gely het).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110735708?browse=ndp%3Abrowse%2Ftitle%2FC%2Ftitle%2F11%2F1973%2F07%2F02%2Fpage%2F12210501%2Farticle%2F110735708 |title=Unorthodox Tonga in Test victory |publisher=The Canberra Times |pages=13 |date=2 Julie 1973 |accessdate=22 September 2024}}</ref> In September en Oktober 1975 het Tonga sy eerste toer buite Oseanië aangepak. Dit het elf wedstryde in die [[Verenigde Koninkryk]] en [[Kanada]] behels. Hulle het teen Britse plaaslike keurspanne slegs een oorwinning aangeteken. Albei wedstryde teen die nasionale spanne van [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]] en [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] is nie as toetswedstryde erken nie en het in swak nederlae geëindig. Die eerste wedstryd teen die [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanadese nasionale span]] in [[Vancouver]], wat in ’n maklike 40–14-oorwinning geëindig het, is wél as ’n toetswedstryd erken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/251 |title=1974 Tonga tour to British Isles and Canada |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die volgende langer toer het van Junie tot Augustus 1975 plaasgevind. Dit het in Wes-Samoa begin, waar hulle in vier toetswedstryde gespeel het. Twee het in nederlae geëindig; dit was die eerste nederlae teen dié span in amper drie dekades. Aansluitend het Tonga Nieu-Seeland besoek, waar hulle in nog twaalf wedstryde gespeel het. Onder andere is die twee toetswedstryde teen die Nieu-Seelandse Maori verloor. In die ander tien wedstryde teen plaaslike spanne het Tonga agt oorwinnings aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/258 |title=1975 Tonga tour to Western Samoa and New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die Fidjiaanse toer in 1977 het hulle in al drie toetswedstryde nederlae gely, ook die wenrekord teen plaaslike spanne was negatief.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/301 |title=1977 Tonga tour to Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die Suid-Stille Oseaan-spele 1979 in Suva het Tonga in die groepfase Wes-Samoa, die [[Salomonseilande]] en [[Tahiti]] geklop. Ná ’n maklike 58–3-oorwinning in die halfeindstryd teen [[Nieu-Kaledonië]] het die Tongane in die eindstryd Fidji ontmoet. Hulle het dié wedstryd naelskraap met 6–3 gewen en sodoende die goue medalje ingepalm, tot op hede hul beste prestasie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/189?Stagione=1979 |title=1979 South Pacific Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> In 1982 het die nuwe, jaarlikse Stille Oseaan-drienasiestoernooi gereelde wedstryde aan die drie voorste Stille Oseaan-rugbylande besorg en die vorige ongereelde wedersydse toere vervang. Die eerste drie toernooie het Tonga in die derde (en dus laaste) plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1982 |title=1982 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1983 |title=1983 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1984 |title=1984 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die Suid-Stille Oseaan-spele 1983 in Apia het hul titelverdediging misluk. In die groepfase het Tonga [[Amerikaans-Samoa]], die [[Cookeilande]], [[Papoea-Nieu-Guinee]] en [[Tokelau]] geklop, maar hulle is deur die gasheer Wes-Samoa verslaan. Ook in die halfeindstryd is hulle deur Fidji geklop. Tonga het in die klein finale om die derde plek met 70–0 teen Nieu-Kaledonië gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/189?Stagione=1983 |title=1983 South Pacific Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> In Junie 1986 het die [[Walliese nasionale rugbyspan|Walliese nasionale span]] deur die Suidelike Stille Oseaan getoer en die eerste span van buite Oseanië geword om teen Tonga te speel. Die toetswedstryd het die Tongane naelskraap met 7–15 verloor. ’n Massageveg het vroeg in dié wedstryd uitgebreek waarby byna al die spelers betrokke was. Tydens ’n onthaal ná die wedstryd is die Walliese kaptein, [[Phil Davies]], gevra om ’n paar woorde in [[Wallies]] aan die versameldes te rig. Met ’n rustige stemtoon het hy onder andere gesê: “Dit is die ergste plek waar ek ooit was. Ek is bly ek kom hier weg en wil nooit weer hierheen kom nie. Julle is die vuilste span teen wie ek ooit gespeel het” – wat die Tongane natuurlik nie verstaan het nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.walesonline.co.uk/sport/rugby/rugby-news/wales-tonga-rugby-tevita-bloomfield-13054830 |title=The day Wales' hardest rugby players were left sprawled on the floor and running for safety |publisher=Wales Online |date=16 November 2018 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Sowat ’n maand later het Tonga die Stille Oseaan-drienasiestoernooi 1986 beklink; dit was die enigste titeloorwinning in die beheerliggaam se geskiedenis.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1986 |title=1986 Pacific Tri-Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> === Eerste deelnames aan rugbywêreldbekertoernooie === Weens hul voortgesette goeie prestasies teen sterker geagte spanne was Tonga in 1987 een van die 16 lande wat deur die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) uitgenooi is om aan die eerste [[rugbywêreldbeker]]toernooi in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] in [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] deel te neem. Daarmee het gepaard gegaan die Tongaanse beheerliggaam se aansluiting by die voorheen redelik eksklusiewe IRVR, waarvolgens amper alle wedstryde met die tradisionele rugbylande as toetswedstryde erken is.<ref name="Wêreldrugby" /> Tydens die Rugbywêreldbeker het Tonga al sy drie groepwedstryde teen Kanada (met 4–37), Wallis (met 16–29) en [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]] (met 9–32) verloor. Vervolgens het Tonga Groep 2 in die laaste plek afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview |title=Rugby World Cup 1987: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Ook tydens die twee daaropvolgende Stille Oseaan-drienasies het hulle geen oorwinning aangeteken nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1987 |title=1987 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1988 |title=1988 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> In April 1990 het die Tongane in [[Tokio]] aan ’n toernooi deelgeneem wat as wêreldbekerkwalifisering gedien het. Hulle het teen [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] met 16–28 en teen Wes-Samoa met 3–12 verloor. Ten spyte van hul 45–22-oorwinning oor [[Koreaanse nasionale rugbyspan|Korea]] het hulle die [[Rugbywêreldbeker 1991]] misgeloop – tot op hede die enigste toernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – Asia/Oceania qualifiers |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die Stille Oseaan-drienasies 1992 het Tonga sy eerste oorwinning in dié toernooi in ses jaar aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1992 |title=1992 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die Stille Oseaan-drienasies 1993 het ook as wêreldbekerkwalifisering gedien. Gedurende die uitspeelwedstryde wat uit ’n tuis- en wegwedstryd teen Fidji bestaan het, het hulle met ’n totale telling van 34–26 vir die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in [[Suid-Afrika]] gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=1995 |title=1995 Rugby World Cup – Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tussen albei kwalifiseringwedstryde het die Tongane vir twee weke deur Australië getoer. Onder andere het hulle vir die eerste keer in twintig jaar teen die Wallabies te staan gekom en het met 52–14 swak verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/567 |title=1993 Tonga tour to Australia |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens hul 1995-toer na Japan in Februarie het die Tongane albei toetswedstryde maklik gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/605 |title=1995 Tonga tour to Japan |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in [[Suid-Afrika]] het Tonga teen [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] en Skotland te staan gekom en swak nederlae met onderskeidelik 10–38 en 5–41 gely. In die laaste groepwedstryd, wat nie meer beslissend was nie, het hulle hul eerste rugbywêreldbekeroorwinning aangeteken, toe die [[Ivoriaanse nasionale rugbyspan|Ivoorkus]] met 29–11 verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=22 September 2024}}</ref> ’n Tragiese ongeluk van die Ivoriaanse speler [[Max Brito]] het dié wedstryd oorskadu: In die derde speelminuut het hy ná ’n duikslag op die grond geval, ’n aantal spelers het op hom beland en hy het bewusteloos bly lê. Hy is dadelik na ’n hospitaal geneem waar sy lewe gered is. Hy het egter van die nek af verlam gebly en was sedertdien aan ’n rolstoel gekluister.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.the42.ie/tragic-tale-max-brito-ivorian-paralysed-1995-world-cup-2332744-Sep2015/ |title=The tragic tale of Max Brito – the Ivorian player paralysed at the 1995 Rugby World Cup |publisher=The 42 |date=17 September 2015 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Brito is in Desember 2022 dood sonder dat hy van die ongeluk kon herstel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/max-brito-who-was-paralysed-at-the-1995-rugby-world-cup-has-died/ |title=Max Brito, who was paralysed at the 1995 Rugby World Cup, has died |publisher=Rugbypass |date=20 Desember 2022 |accessdate=22 September 2024}}</ref> === Gevolge van professionalisering === Nadat die IRVR in Augustus 1995 al die beperkinge rakende die spelersbetaling opgehef en daarmee die professionele tydperk van die rugbyspel ingelui het, was dit vir Tonga en die ander Stille Oseaan-eilandstate terselfdertyd vloek én seën. Aan die een kant kon die nasionale span professionele spelers insluit wat oorwegend by klubs in Nieu-Seeland, Australië, Europa en Japan gespeel het. Aan die ander kant het die beheerliggaam altyd met die risiko gesit dat hierdie spelers meer as drie jaar oorsee gebly het en volgens die IRVR se woonplekreël deur die onderskeie beheerliggame gekeur kon word, waarvolgens hulle nie meer vir die nasionale span beskikbaar was nie. Buitendien het die finansieel sterk mededingers die reeds min mededingende plaaslike amateurliga erg verswak.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=67}}</ref> Buitendien bestaan – nog duideliker as in Fidji en Samoa – ’n groot ekonomiese afhanklikheid van terugoorplasings deur rugbyspelers wat tydelik of permanent migreer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.therugbyjournal.com/rugby-blog/the-future-of-pacific-islands-rugby |title=The future of Pacific Islands rugby |publisher=The Rugby Journal |author=Dan Leo |date=29 Augustus 2019 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die Tongane het gedurende Mei en Junie 1997 deur [[Suider-Afrika]] getoer. Onder andere het hulle een toetswedstryd elk teen [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]] en [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] gespeel en albei gewen. In hul eerste toetswedstryd teen die Suid-Afrikaanse [[Springbokke]], die destydse wêreldkampioen, het hulle in [[Kaapstad]] egter met 10–74 ’n swak nederlaag gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/642 |title=1997 Tonga tour to southern Africa |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die Oseaniese rugbywêreldbekerkwalifisering is in September 1998 in Australië aangebied. Tonga is naelskraap deur Fidji en Samoa geklop en swak deur Australië. Aangesien die span tydens dié toernooi in die laaste plek geëindig en die regstreekse kwalifisering misgeloop het, moes hulle in Maart 1999 twee uitspeelwedstryde teen [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] speel en Tonga het met ’n totale telling van 64–34 geseëvier. Aansluitend het hulle met twee maklike oorwinnings oor Korea en ’n totale telling van 140–41 vir die hooftoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Gedurende somer 1999 het Tonga vir die eerste keer deelgeneem aan die Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap, ’n toernooi vir die spanne in en rondom die [[Stille Oseaan]], en die vyfde plek onder ses deelnemers beklee.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/177?Stagione=1999 |title=1999 Pacific Rim |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> In voorbereiding op die rugbywêreldbekertoernooi het Tonga in Junie 1999 Frankryk verwelkom en ’n verrassende 20–16-oorwinning behaal.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1999/06/17/les-robustes-gaillards-du-royaume-du-tonga-infligent-une-lecon-au-xv-de-france_3552327_1819218.html |title=Les robustes gaillards du royaume du Tonga infligent une leçon au XV de France |publisher=[[Le Monde]] |author=Éric Collier |date=17 Junie 1999 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Vier maande later is die [[Rugbywêreldbeker 1999]] in die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] aangebied. Hul eerste wedstryd teen die All Blacks het die Tongane soos verwag verloor (met 9–45). In die tweede groepwedstryd het hulle ’n naelskraapse 28–25-oorwinning oor [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] aangeteken. Aansluitend is hulle deur [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] maklik met 10–101 verslaan, waarvolgens hulle in die derde plek geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=22 September 2024}}</ref> === Die nuwe millennium === [[Lêer:Japan v Tonga at Kitakyushu.JPG|duimnael|Tonga teen Japan op Honjo-stadion in Kitakyushu, Japan, op 4 Junie 2006]] [[Lêer:Coupe du monde. USA-Tonga.2.JPG|duimnael|Tonga teen die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in Frankryk]] Tydens die Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap 2000 het Tonga die derde plek onder ses deelnemers beklee.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/177?Stagione=2000 |title=2000 Pacific Rim |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tussen die twee rondtes by dié toernooi het die Tongane op 16 Junie weg teen Nieu-Seeland gespeel en hulle is met 0–102 oorrompel, hul ergste nederlaag in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com.au/rugby/story/_/id/15345450/all-blacks-hit-tonga-hundred |title=All Blacks hit Tonga for a hundred |publisher=ESPNscrum |date=16 Junie 2000 |accessdate=22 September 2024}}</ref> As gevolg van die wêreldwyd toenemende professionalisering en die afnemende beskikbaarheid van spelers het die tradisionele rugbytoere uit die amateurtydperk eindelik verdwyn. Die Tongane het in November 2001 hul laaste, kort toer deur die Verenigde Koninkryk aangepak, maar vier nederlae gely, onder andere teen die Skotse en Walliese nasionale spanne.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/724 |title=2001 Tonga tour to Scotland and Wales |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die oorsese toere volgens die ou tradisie is veral met die midjaarrugbytoetsreeks en die eindjaarrugbytoetsreeks met ’n vaste skedule vervang. Nadat die Tongane tydens die Stille Oseaan-drienasies 2002 die regstreekse rugbywêreldbekerkwalifisering versuim het, het hulle nog ’n probeerslag benodig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=2002 |title=2002 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> In Oktober en November 2002 het hulle albei wedstryde teen Papoea-Nieu-Guinee maklik gewen, met ’n totale telling van 131–26. In Maart 2003 het Tonga in die beslissende uitspeelwedstryde die Asiatiese verteenwoordiger Korea selfs meer oorheers en hulle met ’n totale telling van 194–0 oorrompel. Hul 119–0-oorwinning in die tweede wegwedstryd in [[Seoel]] is die hoogste in dié tyd in die Tongaanse rugbygeskiedenis.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/176?Stagione=2003 |title=2003 Rugby World Cup – Qualifiers repechage |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië het egter teleurstellend verloop. Ná nederlae teen Italië (met 12–36), Wallis (met 20–27), Nieu-Seeland (met 7–91) en Kanada (met 7–24) het Tonga die laaste plek in sy groep beklee.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=22 September 2024}}</ref> In 2002 was die Tongaanse Rugbyunie een van die stigterslede van die Stille Oseaan-eilande Rugbyalliansie wat die doelwit gehad het om die samewerking tussen die Stille Oseaan-rugbylande te verbeter. In 2004 het die lede die gesamentlike keurspan Stille Oseaan-eilanders byeengeroep, wat volgens die [[Britse en Ierse Leeus]] se voorbeeld al om die twee jaar pleks van die onderskeidelike nasionale span ’n aantal toetswedstryde teen die vername rugbylande gespeel het. Op mediumtermyn sou dié span homself vir ’n moontlike uitbreiding van die [[Superrugby|Super 12]] of die [[Die Rugbykampioenskap|Drienasiesreeks]] beskikbaar stel.<ref name="islands" /> In altesaam elf wedstryde het hulle agt nederlae gely en drie oorwinnings aangeteken. In 2009 het die Samoaanse beheerliggaam die alliansie verlaat, aangesien hulle glo naas die sportiewe ook nie in die finansiële doelwitte geslaag het nie. Sedertdien het die Stille Oseaan-eilanders ondanks verskeie herlewingspogings nie meer byeengekom nie.<ref name="Samoa quits" /> Net soos die ander Stille Oseaan-rugbylande het Tonga toenemend gebuk gegaan onder die feit dat die beste spelers kontrakte by oorsese klubs onderteken het en vervolgens van hul onderskeie klubs afhanklik was. Dit en ander nadele het daartoe gelei dat die beheerliggame van Tonga, Fidji en Samoa in 2000 die kontinentale beheerliggaam Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]], OR) van stapel gestuur het.<ref name="islands" /> Die FORU het vir ’n medebeslissingsreg by die IRR se uitvoerende raad aangeklop en dit is in 2004 toegestaan. Die meer as ’n dosyn lede moet egter twee setels deel en word dus steeds erg benadeel teenoor die “groot” rugbylande.<ref>{{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Pacific Islands rugby: Navigating the global professional era |editor=Greg Ryan |work=The changing face of rugby: The Union game and professionalism since 1995 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |location=Newcastle |date=2008 |ISBN=978-1-84718-530-3 |pages=95–97}}</ref> In 2006 is die vorige Stille Oseaan-drienasies met die nuwe [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] vervang. Die eerste toernooi (aanvanklik Stille Oseaan-vyfnasies genoem) het Tonga in die vierde plek onder vyf deelnemers afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2006 |title=2006 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die daaropvolgende rugbywêreldbekerkwalifisering het Tonga weer teen maklike spanne te staan gekom. Met twee maklike oorwinnings oor die Cookeilande in Junie en Julie 2006 het hulle tot die uitspeelwedstryd teen die Asiatiese verteenwoordiger gevorder. Hulle het weer teen Korea te staan gekom en hulle in Februarie 2007 met 83–3 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/176?Stagione=2007 |title=2007 Rugby World Cup – Qualifiers repechage |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in Frankryk is die suksesvolste in dié tyd in die Tongaanse rugbygeskiedenis. In die eerste wedstryd het hulle die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] met 25–15 geklop, maar hul 19–15-oorwinning oor die aartsvyand Samoa was selfs nog belangriker. Ná dié twee oorwinnings het Tonga teen die twee moeilikste spanne in hul groep te staan gekom. In albei wedstryde teen die Suid-Afrikaanse [[Springbokke]] (met 25–30) en Engeland (met 20–36) was die Tongane amper mededingend en het die gunstelinge byna verslaan. Veral hul naelskraapse uitslag teen die latere wêreldkampioen Suid-Afrika het heelwat opskudding veroorsaak. Tonga het sy groep in die derde plek afgesluit, waardeur hulle regstreeks vir die volgende rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2009 is vir ’n lang tydperk die laaste wedstryde in Nukuʻalofa gespeel, aangesien die Teufaiva Sportstadion in só ’n mate vervalle was, dat dit nie langer vir wedstryde geskik was nie. Die staat het nie die geld vir die dringend nodige opknapping gehad nie en in die hele Tonga was geen gelykwaardige plaasvervanger beskikbaar nie, waarvolgens vir die volgende jare al die tuiswedstryde in die buiteland gespeel moes word (hoofsaaklik in Nieu-Seeland en Fidji).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/322289/tonga-expected-to-announce-stadium-deal-next-week |title=Tonga expected to announce stadium deal next week |publisher=Radio New Zealand |date=14 Januarie 2017 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die eindjaarrugbytoetsreekse het hulle verskeie kere op neutrale grond in Europa teen die Verenigde State gespeel, aangesien beide spanne daar talle spelers kon gebruik. === Geleidelike suksesse === [[Lêer:Match NZ-Tonga.JPG|duimnael|Die [[All Blacks]] verdedig op hul doellyn teen Tonga tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland]] [[Lêer:France vs Tonga 2011 RWC (4).jpg|duimnael|Tonga (in rooi) teen [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]]]] [[Lêer:Tonga NT 2015 RWC New Zealand.jpg|duimnael|Tonga voor hul wedstryd teen Nieu-Seeland tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland]] [[Lêer:Elkano Cup Tonga 20-17 USA.jpg|duimnael|Tonga teen die Verenigde State tydens die Elkanobeker in 2016]] [[Lêer:RWC 2023- South Africa-Tonga- One of the three tries of Tonga team P4.jpg|duimnael|Tonga teen Suid-Afrika tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk]] Ten spyte van die omstandighede kon die Tongane steeds redelik goed tred hou en hulle was soms in staat om vir die een of ander verrassing te sorg. Tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2011 het Tonga die eerste plek beklee, maar hulle is ná hul naelskraapse 27–28-nederlaag teen die Japanners van hul toernooititel ontneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/pacificnationscup/archive/tcode=10611/season=2011/overview.html |title=2011: Japan claim first PNC crown |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2011 |accessdate=23 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120623153237/http://www.irb.com/pacificnationscup/archive/tcode=10611/season=2011/overview.html |archive-date=23 Junie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland is die Tongane in hul eerste wedstryd deur die gasheer en latere wêreldkampioen met 41–10 verslaan. Daarop het ’n redelik onverwagse 20–25-nederlaag teen Kanada en ’n 31–18-oorwinning oor Japan gevolg. In hul laaste wedstryd het hulle een van die grootste verrassings in die rugbywêreldbekergeskiedenis besorg, toe hulle die oorweldigende gunstelinge Frankryk met 19–14 geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/14830039 |title=Rugby World Cup 2011 Pool A: France 14–19 Tonga |publisher=[[BBC]] |author=James Standley |date=14 Januarie 2017 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tonga het sy groep in die derde plek afgesluit, waardeur hulle weer regstreeks vir die volgende rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer het, terwyl Frankryk ondanks die nederlaag tot die kwarteindrondte gevorder en selfs as naaswenner geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die [[2012 eindjaarrugbytoetsreeks]] een jaar later het Tonga die volgende verrassende oorwinning oor ’n vlak-een-span aangeteken, to hulle Skotland weg met 21–15 verslaan het, hul eerste oorwinning oor dié span.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/20459037 |title=Scotland 15–21 Tonga |publisher=[[BBC]] |date=24 November 2012 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydelik het Tonga weens sy goeie prestasies op Wêreldrugby se wêreldranglys die negende plek beklee, hul beste plasing in dié tyd. Andersins het Tonga meer teen tweede vlak-spanne van buite Oseanië gespeel, waarby hul wenrekord redelik gebalanseerd was. Byvoorbeeld het hulle tydens ’n voorbereidingswedstryd op die rugbywêreldbekertoernooi in September 2015 hul eerste oorwinning oor [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/tonga-hold-off-romania |title=Tonga hold off Romania |publisher=Planet Rugby |date=6 September 2015 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die aansluitende [[Rugbywêreldbeker 2015]] het redelik teleurstellend verloop. In hul eerste groepwedstryd is die Tongane deur die Georgiërs met 17–10 verslaan, in hulle tweede wedstryd het Tonga sy enigste oorwinning aangeteken, toe hulle Namibië met 35–21 geklop het. Hul eerste ontmoeting teen [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] het in ’n 16–45-nederlaag geëindig en in hul laaste wedstryd is Tonga deur die latere wêreldkampioen Nieu-Seeland oorheers (met 9–47). Tonga het in die vierde plek geëindig en sodoende die regstreekse kwalifisering vir die volgende toernooi misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Ook in die daaropvolgende jare was hul wenrekord teen tweede vlak-spanne amper gebalanseerd, terwyl verrassende oorwinnings oor “groot” rugbylande maar skaars was. ’n Uitsondering was ’n 19–17-wegoorwinnging teen Italië tydens die [[2016 eindjaarrugbytoetsreeks]] (nadat laasgenoemde Suid-Afrika ’n week tevore verslaan het).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/rugby-union/italy-vs-tonga/78582 |title=Takulua scores late penalty for Tonga to see off Italy |publisher=Sky Sports |date=26 November 2016 |accessdate=22 September 2024}}</ref> In 2017 kon die Teufaiva-stadion danksy finansiële ondersteuning deur die Nieu-Seelandse regering herstel word.<ref name="teufaiva">{{en}} {{cite web |url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/333380/teufaiva-reopening-makes-tongan-rugby-whole-again-vunipola |title=Teufaiva reopening makes Tongan rugby whole again: Vunipola |publisher=Radio New Zealand |date=20 Junie 2017 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die Walliesers het die vordering egter as onvoldoende beskou en ’n beplande toetswedstryd teen die Tongane na [[Auckland]] laat verskuif.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://matangitonga.to/2017/02/18/wales-will-not-play-test-teufaiva-stadium |title=Wales will not play test at Teufaiva Stadium |publisher=Matangitonga |date=18 Februarie 2017 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Daarteenoor het beide Fidji en Tonga tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2017 wél Tonga besoek en vir die eerste tuiswedstryde in agt jaar gesorg.<ref name="teufaiva" /> Met ’n 30–26-oorwinning oor Samoa het Tonga vir die rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=2019 |title=2019 Rugby World Cup – Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Besoeke deur ander spanne het egter nie plaasgevind nie, aangesien die stadion in Februarie 2018 deur ’n [[sikloon]] beskadig is en weer herstel moes word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/350804/newly-refurbished-tonga-stadium-badly-damaged-by-gita |title=Newly refurbished Tonga stadium badly damaged by Gita |publisher=Radio New Zealand |date=20 Februarie 2018 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in Japan het Tonga soos vier jaar voorheen in die vierde plek geëindig en hulle is vroeg uitgeskakel. Hul eerste twee wedstryde teen Engeland (met 3–53) en Argentinië (met 12–28) het in redelik swak nederlae geëindig. In hul derde groepwedstryd het Tonga teen Frankryk amper weer ’n verrassing behaal: Nadat die Franse blykbaar met 17–0 goed voorgeloop het, het die Tongane dié voorsprong laat krimp en naelskraap met 21–23 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/503937 |title=France narrowly avoid history repeating against Tonga |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Hul 31–19-oorwinning oor die Verenigde State was nie meer van belang nie. As gevolg van die reisbeperkings tydens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] kon die Tongane amper vir twee jaar in geen wedstryd meer speel nie. Eers tydens die [[2021 midjaarrugbytoetsreeks]] in Julie 2021 het hulle in ’n wegwedstryd teen die Nieu-Seelandse All Blacks gespeel. Weens hul gebreek aan speloefening het die erg verswakte Tongane ’n geskiedkundige 0–102-nederlaag gely, waardeur hul vorige ergste oorwinning uit 2000 teen dieselfde span geëwenaar is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/57690606 |title=New Zealand 102–0 Tonga: All Blacks score 16 unanswered tries against weakened Tonga |publisher=[[BBC]] |date=3 Julie 2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die eerste deel van die rugbywêreldbekerkwalifisering is weens die pandemie ook in Nieu-Seeland aangebied. Ná twee nederlae teen Samoa het in die Oseaniese uitspeelwedstryd ’n maklike oorwinning oor die Cookeilande gevolg; in Julie 2022 het hulle die uitspeelwedstryd teen die Asiatiese verteenwoordiger [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]] gewen en sodoende vir die hooftoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/176?Stagione=2023 |title=2023 Rugby World Cup – Qualifiers repechage |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Aan die begin van 2022 het Wêreldrugby ’n nuwe reël geïmplementeer wat vir die Stille Oseaan-eilandstate as baie voordelig beskou word. Hiervolgens kan nasionale spelers van ’n “groot” rugbyland na ’n ander land oorskakel, ongeag die aantal toetswedstryde wat tot dusver gespeel is. Hiervoor moes 36 maande verloop het sedert die laaste toetswedstryd en die speler moet in die betrokke land gebore wees; ’n oorskakeling is ook moontlik met ’n ouer of grootouer wat daar gebore is. Gevolglik kon talle spelers met ’n Tongaanse, Fidjiaanse of Samoaanse herkoms tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] vir hul oorspronklike land speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/all-blacks/300462490/world-rugbys-tweak-of-eligibility-rule-game-changing-for-pacific-island-unions |title=World Rugby's tweak of eligibility rule game changing for Pacific Island unions |publisher=stuff.co.nz |date=25 November 2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die groepfase in Frankryk het Tonga swak nederlae teen Ierland (met 16–59), Skotland (met 17–45) en Suid-Afrika (18–45) gely, waarna hulle Roemenië (met 45–24) kon klop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/876908/tonga-rugby-world-cup-2023-review |title=Tonga: Rugby World Cup 2023 review |publisher=rugbyworldcup.com |date=9 Oktober 2023 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2024 het die Tongane die vyfde plek beklee.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/955599/asahi-super-dry-pacific-nations-cup-semi-final-one-review-fiji-usa |title=Asahi Super Dry Pacific Nations Cup: Five-time champions Fiji book place in final |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=14 September 2024 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die Stille Oseaan-nasiesbekertoernooi 2025 was deel van die [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering en die span het uiteindelik die derde plek behaal; hulle het vroeër reeds vir die hooftoernooi in Australië gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/1016474/asahi-super-dry-pacific-nations-cup-tonga-v-canada-third-place-play-off |title=Asahi Super Dry Pacific Nations Cup 2025: Tonga claim third in thrilling play-off |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=21 September 2025 |accessdate=21 September 2025}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == Tonga speel tradisioneel in ’n rooi trui met wit kleuraksente, wit broeke en rooi sokkies, die kleure van die [[Vlag van Tonga|nasionale vlag]]. Hul alternatiewe trui is wit met rooi kleuraksente, rooi broeke en wit sokkies. Die huidige truiverskaffer is sedert 2021 die Nieu-Seelandse maatskappy Force XV en die truiborg is ook sedert 2021 die Franse farmaseutiese maatskappy Flect’Expert.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.rugbyrama.fr/rugby/dans-les-pyrenees-catalanes-les-tonga-7-s-entre-galeres-et-solidarite-avant-le-tqo_sto8375951/story.shtml |title=Dans les Pyrénées catalanes, les Tonga 7's entre galères et solidarité avant le TQO |publisher=Rugbyrama |author=Léo Faure |date=15 Junie 2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel. Die beheerliggaam [[Tongaanse Rugbyunie]] se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon ’n wit vredesduif met ’n olyftakkie in sy snawel, op ’n blou agtergrond voor ’n rooi kruis op ’n geel agtergrond. Die nasionale span se bynaam is ''ʻIkale Tahi'', Tongaans vir “seearend”. == Truiverskaffers en -borge == Sedert die 1970’s het die volgende truiverskaffers en -borge verskyn: {| class="wikitable" !Tydperk !! Verskaffer |- |1974–1980’s |[[Umbro]] |- |1980’s–1999 |[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] |- |2000–2002 |Carisbrook |- |2003–2005 |[[Burley-Sekem|Sekem]] |- |2005–2008 |[[KooGa]] |- |2008 |[[Samurai Sportswear]] |- |2008–2010 |[[Aoniu]] |- |2011–2012 |[[KooGa]]/[[Beyond Limits Known|BLK]] |- |2012–2015 |[[Kukri Sports|Kukri]] |- |2016–2020 |[[Mizuno (maatskappy)|Mizuno]] |- |Junie–November 2021 |Siomai Print |- |sedert November 2021 |Force XV |} == Die Sipi Tau == [[Lêer:Sipi Tau.jpg|duimnael|Tonga voer die Sipi Tau tydens die 2008-[[Stille Oseaan-nasiesbeker]]wedstryd teen Australië A op]] [[Lêer:France vs Tonga 2011 RWC (5).jpg|duimnael|Tonga voer die Sipi Tau tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] teen [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] op]] Soos baie ander groot Stille-Oseaan rugbylande voer Tonga ’n oorlogsdans voor hulle wedstryde uit, wat die Tongane Sipi Tau noem. Dié oorlogsdans het die doel om die teenstander te intimideer en hulself aan te moedig. Voor die 19de eeu was oorlogsdanse in Tonga nie gebruiklik nie, aangesien praat tydens die slag as ’n teken van swakheid beskou is. Maar dan het die uit die naburige [[Franse oorsese gebiede|Franse oorsese gebied]] [[Wallis en Futuna]] afkomstige Kailao versprei en dit is deur die Tongae oorgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sportacademy/hi/sa/rugby_union/features/newsid_3104000/3104432.stm |title=Learn the amazing Fijiian cibi! |publisher=[[BBC]] |accessdate=22 September 2024}}</ref> Die nasionale rugbyspan het oor die jare heen verskeie weergawes van die Sipi Tau gedans, maar dit is nie bekend wanneer dit vir die eerste keer gebruik is nie. Die huidige, sedert 1994 gebruikte weergawe is deur koning [[Taufaʻahau Tupou IV]] saamgestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishtimes.com/sport/artistic-merit-tonga-war-dance-1.234614 |title=Artistic merit: Tonga war dance |publisher=The Irish Times |author=John O’Sullivan |date=4 Oktober 1999 |accessdate=22 September 2024}}</ref> Een van die mees onvergeetlike uitvoerings in moderne tye van die Sipi Tau was tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in [[Australië]], toe hulle teen die Nieu-Seelandse [[All Blacks]] te staan gekom het. Die All Blacks het hul tradisionele [[Haka]] uitgevoer toe Tonga gereageer het met hul Sipi Tau, terwyl die All Blacks nog met hul Haka besig was. Die spanne het meters van mekaar te staan gekom net voor die afskop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.abc.net.au/rugbyunion/items/s974777.htm |title=Haka and Sipi Tau set Lang Park alight |publisher=ABC |accessdate=12 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121112132116/http://www.abc.net.au/rugbyunion/items/s974777.htm |archive-date=12 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> {| |'''Tongaans''' |'''Afrikaans''' |- | style="padding-right:50px" | ''Teu ke tau!'' (leier)<br /> ''Tonga!'' (span)<br /> ''Teu lea pea tala ki mamani katoa''<br /> ''Ko e ʻIkale Tahi kuo halofia.''<br /> ''Ke ʻilo ʻe he sola mo e taka''<br /> ''Ko e ʻaho ni te u tamate tangata,''<br /> ''A e haafe mo e tautuaʻa''<br /> ''Kuo huʻi hoku anga tangata.'' ''Ei!'' (leier)<br /> ''E!'' (span)<br /> ''Ei!'' (leier)<br /> ''E!'' (span) ''Te u peluki e molo mo e foueti taka,''<br /> ''Pea ngungu mo ha loto fitaʻa''<br /> ''Ngungu!'' (leier)<br /> ''ʻIo!'' (span)<br /> ''Ngungu!'' (leier)<br /> ''ʻIo!'' ''Ko Tonga pe mate ki he moto'' (leier)<br /> ''Otua mo Tonga ko hoku tofi'a'' (span)<br /> ''Ei e!'' (leier)<br /> ''TONGA!'' (span) | Maak gereed vir die stryd! (leier)<br /> Tonga! (span)<br /> Ek sal met die hele wêreld praat<br /> Die seearende smag.<br /> Laat die buitelander en die vreemdeling oppas<br /> Vandag is ek die vernietiger van siele oral<br /> Aan die skakelpaar en agterspelers<br /> My menslikheid het verdwyn. Hey! hey! (leier)<br /> Ay! (span)<br /> Aye! (leier)<br /> Aye! (span) Losgemaal en losvoorspelers sal ek sny<br /> En laat enige kwaai harte waarvan jy weet knars. Laat knars! (leier)<br /> Yeah! (span)<br /> Laat knars! (leier)<br /> Yeah! (span) Dis hoe Tonga volgens sy leuse sterf<br /> God en Tonga is my erfenis.<br /> Aye, ay! (leier)<br /> TONGA! (span) |} == Tuisstadion == Tonga se tuisstadion is die [[Teufaiva Sportstadion]] in die hoofstad [[Nukuʻalofa]] met ’n kapasiteit van 10&nbsp;000. Sedert 1924 is hier amper elke tuiswedstryd aangebied. == Toetswedstryde == [[Lêer:Tonga IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Tonga se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys van 10 Oktober 2003 tot op hede]] Tonga het 125 van sy 318 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 39,31%. Tonga se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2025):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=16;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Tonga |publisher=ESPNscrum |accessdate=22 September 2024}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{Ru-rt|Amerikaans-Samoa}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ARGru}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00 |- | {{AUSru}} || 4 || 1 || 3 || 0 || 25,00 |- | {{CHIru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{COKru}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ENGru}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0,00 |- | {{FIJru}} || 96 || 27 || 66 || 3 || 28,13 |- | {{FRAru}} || 6 || 2 || 4 || 0 || 33,33 |- | {{GEOru}} || 8 || 2 || 6 || 0 || 25,00 |- | {{HKGru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{IRLru}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0,00 |- | {{ITAru}} || 6 || 2 || 4 || 0 || 33,33 |- | {{CIVru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{JPNru}} || 20 || 9 || 11 || 0 || 45,00 |- | {{CANru}} || 13 || 8 || 5 || 0 || 61,54 |- | {{KORru}} || 6 || 6 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NAMru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{Ru-rt|Nieu-Kaledonië}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NZLru}} || 7 || 0 || 7 || 0 || 0,00 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Nieu-Seelandse Maori || 12 || 4 || 8 || 0 || 33,33 |- | {{PNGru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PORru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ROMru}} || 5 || 3 || 2 || 0 || 60,00 |- | {{SAMru}} || 72 || 28 || 40 || 4 || 38,89 |- | {{SCOru}} || 5 || 1 || 4 || 0 || 20,00 |- | {{ESPru}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 66,67 |- | {{RSAru}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0,00 |- | {{Ru-rt|Tokelau}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{URUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{USAru}} || 10 || 9 || 1 || 0 || 90,00 |- | {{WALru}} || 10 || 0 || 10 || 0 || 0,00 |- | {{ZIMru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''318''' || '''125''' || '''186''' || '''7''' || '''39,31''' |} == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Tonga het tot dusver aan amper elke [[rugbywêreldbeker]]toernooi deelgeneem, met uitsondering van die [[Rugbywêreldbeker 1991]] in die destydse Vyfnasies. Hul beste prestasie tot dusver was twee oorwinnings elk in [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] en [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Geen deelname |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer'' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Stille Oseaan-drienasies === Die Stille Oseaan-drienasies was van 1982 tot 2005 die tradisionele jaarlikse toernooi tussen die drie Stille Oseaan-rugbylande Fidji, Samoa en Tonga. Hulle het die toernooi een keer gewen: in 1986. === Stille Oseaan-nasiesbeker === Tonga se enigste jaarlikse toernooi sedert 2006 is die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]], waartydens hulle teen Fidji en Samoa speel (soms word ook ander nasionale span genooi). Hul beste prestasie was die eerste plek tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2011, waarby Japan weens sy oorwinning oor Tonga met die toernooititel weggestap het. === Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap === Tonga het twee keer aan die Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap deelgeneem en in 2000 die derde plek beklee. === Suid-Stille Oseaan-spele === Tonga het vier keer aan die Suid-Stille Oseaan-spele se rugbytoernooi deelgeneem en eenkeer gewen. * Titeloorwinning (1): 1979 === Ander toetswedstryde === Gedurende die amateurtydperk het Tonga maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het oorsese spanne na Tonga getoer. Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks vertrek Europese spanne na Tonga en gedurende Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks reis Tonga na Europa. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Tonga nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Tongaanse span gevorm tydens die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] 2025:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/1002586/pacific-nations-cup-2025-team-guide-tonga |title=Pacific Nations Cup 2025 Team Guide: Tonga |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=18 Augustus 2025 |accessdate=21 September 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(backs)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Aisea Halo]] || [[Skrumskakel]] || [[Moana Pasifika]] || style="text-align:center" | 11 |- | [[Augustine Pulu]] || Skrumskakel || [[Hino Red Dolphins]] || style="text-align:center" | {{0}}6 |- | [[Sonatane Takulua]] || Skrumskakel || [[Stade Olympique Chambérien Rugby|Chambéry]] || style="text-align:center" | 57 |- | [[William Havili]] || [[Losskakel]] || [[Moana Pasifika]] || style="text-align:center" | 17 |- | [[Patrick Pellegrini]] || Losskakel || [[Moana Pasifika]] || style="text-align:center" | 12 |- | [[Willis Halaholo]] || [[Senter]] || Suburbs || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Solomone Kata]] || Senter || [[Leicester Tigers]] || style="text-align:center" | 12 |- | [[Fetuli Paea]] || Senter || [[Zebre]] || style="text-align:center" | 15 |- | [[Charles Piutau]] || Senter || [[Shizuoka Blue Revs]] || style="text-align:center" | {{0}}9 |- | [[Nikolai Foliaki]] || [[Vleuel]] || [[New Orleans Gold]] || style="text-align:center" | {{0}}8 |- | [[Fine Inisi]] || Vleuel || [[Moana Pasifika]] || style="text-align:center" | 14 |- | [[John Tapueluelu]] || Vleuel || Alhambra || style="text-align:center" | {{0}}5 |- | [[Josiah Unga]] || [[Heelagter]] || Auckland Marist || style="text-align:center" | {{0}}3 |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(forwards)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Sam Moli]] || [[Haker]] || [[Moana Pasifika]] || style="text-align:center" | 19 |- | [[Siua Maile]] || Haker || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style="text-align:center" | 14 |- | [[Sosefo Sakalia]] || Haker || Kolomotu’a RC || style="text-align:center" | 22 |- | [[Siegfried Fisiʻihoi]] || [[Stut]] || [[RC Massy|Massy]] || style="text-align:center" | 28 |- | [[Feao Fotuaika]] || Stut || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}5 |- | [[Ben Tameifuna]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Stut || [[Union Bordeaux Bègles|Bordeaux]] || style="text-align:center" | 40 |- | [[Salesi Tuifua]] || Stut || Pakuranga || style="text-align:center" | {{0}}4 |- | [[Solomone Tukuafu]] || Stut || [[Biarritz Olympique|Olympique]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Leva Fifita]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[RC Narbonne|Narbonne]] || style="text-align:center" | 36 |- | [[Kelemete Finau-Fetuli]] || Slot || [[Rouen Normandie Rugby|Rouen]] || style="text-align:center" | {{0}}5 |- | [[Harison Mataele]] || Slot || [[Stade Montois|Mont-de-Marsan]] || style="text-align:center" | 10 |- | [[Veikoso Poloniati]] || Slot || [[Aviron Bayonnais|Bayonne]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Tupou Afungia]] || [[Losvoorspeler]] || [[New Orleans Gold]] || style="text-align:center" | {{0}}6 |- | [[Fotu Lokotui]] || Losvoorspeler || [[SU Agen|Agen]] || style="text-align:center" | 18 |- | [[Lotu Inisi]] || Losvoorspeler || [[Moana Pasifika]] || style="text-align:center" | 10 |- | [[Tanginoa Halaifonua]] || Losvoorspeler || [[Stade Français]] || style="text-align:center" | 16 |- | [[Siosiua Moala]] || Losvoorspeler || Poverty Bay || style="text-align:center" | {{0}}2 |} |} === Bekende spelers === Tot dusver is nog geen Tongaanse speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie. === Spelerstatistieke === {{dubbelbeeld|regs|Nili Latu.jpg|150|Vungakoto Lilo 2011.jpg|150|Nili Latu (2008)|Vungakoto Lilo (2011)}} {{dubbelbeeld|regs|Kurt Morath 2011.jpg|150|Siale Piutau 2011.jpg|150|Kurt Morath (2011)|Siale Piutau (2011)}} Vervolgens die belangrikste statistieke van Tonga se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen September 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=16;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=22 September 2024}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Sonatane Takulua]] || 2014–2025 * || 62 |- | {{0}}2 || [[Nili Latu]] || 2006–2017 || 48 |- | {{0}}3 || [[Vungakoto Lilo]] || 2007–2018 || 44 |- | {{0}}4 || [[Siale Piutau]] || 2011–2019 || 43 |- | {{0}}5 || [[Steve Mafi]] || 2010–2023 || 42 |- | {{0}}6 || [[Ben Tameifuna]] * || 2017–2025 || 42 |- | {{0}}7 || [[Elisi Vunipola]] || 1990–2005 || 41 |- | {{0}}8 || [[Kurt Morath]] || 2009–2021 || 40 |- | {{0}}9 || [[Pierre Hola]] || 1998–2009 || 39 |- | 10 || [[Benhur Kivalu]] || 1998–2005 || 39 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=16;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=22 September 2024}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Nili Latu]] || 2006–2016 || 42 |- | {{0}}2 || [[Siale Piutau]] || 2015–2019 || 19 |- | {{0}}3 || [[Sonatane Takulua]] || 2017–2023 || 19 |- | {{0}}4 || [[Inoke Afeaki]] || 2001–2003 || 12 |- | {{0}}5 || [[Fakahau Valu]] || 1977–1987 || 11 |- | {{0}}6 || [[Ben Tameifuna]] * || 2024–2025 || 10 |- | {{0}}7 || [[Aleki Lutui]] || 2004–2011 || {{0}}9 |- | {{0}}8 || [[Elisi Vunipola]] || 1999–2001 || {{0}}9 |- | {{0}}9 || [[Sione Mafi Pahulu]] || 1973–1975 || {{0}}7 |- | 10 || [[Siaosi Atiola]] || 1987–1990 || {{0}}6 |} |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=16;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=22 September 2024}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Kurt Morath]] || 2009–2021 || 340 |- | {{0}}2 || [[Pierre Hola]] || 1998–2009 || 322 |- | {{0}}3 || [[Sonatane Takulua]] * || 2014–2025 || 283 |- | {{0}}4 || [[Sateki Tuipulotu]] || 1993–2003 || 190 |- | {{0}}5 || [[Fangatapu ’Apikotoa]] || 2004–2014 || 147 |- | {{0}}6 || [[Josh Taumalolo]] || 1996–2007 || 118 |- | {{0}}7 || [[Kusitafu Tonga]] || 1996–2001 || 114 |- | {{0}}8 || [[William Havili]] * || 2022–2025 || 101 |- | {{0}}9 || [[Patrick Pellegrini]] * || 2023–2025 || {{0}}89 |- | 10 || [[Vunga Lilo]] || 2007–2018 || {{0}}87 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=16;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=22 September 2024}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[Sonatane Takulua]] * || 2014–2025 || 18 |- | {{0}}2 || [[Fetu’u Vainikolo]] || 2011–2016 || 17 |- | {{0}}3 || [[Josh Taumalolo]] || 1996–2007 || 14 |- | {{0}}4 || [[Pierre Hola]] || 1998–2009 || 12 |- | {{0}}5 || [[Vunga Lilo]] || 2007–2018 || 12 |- | {{0}}6 || [[Fepikou Tatafu]] || 1996–2002 || 10 |- | {{0}}7 || [[Viliame Iongi]] || 2011–2016 || {{0}}9 |- | {{0}}8 || [[Benhur Kivalu]] || 1998–2005 || {{0}}9 |- | {{0}}9 || [[Telusa Veainu]] || 2015–2024 || {{0}}9 |- | 10 || [[Elisi Vunipola]] || 1990–2005 || {{0}}8 |} |} == Afrigters == [[Lêer:Mana Otai 2012.jpg|duimnael|upright|Mana Otai (2012)]] Tonga het in 1985 met Fred Wolfgramm sy eerste afrigter benoem. Sedert 2024 dien die Tongaan Tevita Tu’ifua as Tongaanse hoofafrigter. {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk |- | {{vlagikoon|Tonga}} Fred Wolfgramm || 1985 |- | {{vlagikoon|Tonga}} Prins Mailefihi || 1986–1987 |- | {{vlagikoon|Tonga}} Fakahau Valu || 1995 |- | {{vlagikoon|Tonga}} Polutele Tu’ihalamaka || 1999 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} David Waterston || 1999–2000 |- | {{vlagikoon|Tonga}} Vaita Ueleni || 2000–2001 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Jim Love || 2001–2003 |- | {{vlagikoon|Australië}} Viliami Ofahengaue || 2004–2005 |- | {{vlagikoon|Australië}} Adam Leach || 2006–2007 |- | {{vlagikoon|Tonga}} Quddus Fielea || 2007–2010 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Isitolo Maka || 2010–2011 |- | {{vlagikoon|Australië}} Toutai Kefu (tussentyds) || 2012 |- | {{vlagikoon|Tonga}} Mana Otai || 2012–2015 |- | {{vlagikoon|Australië}} Toutai Kefu || 2016–2023 |- | {{vlagikoon|Tonga}} Tevita Tu’ifua || sedert 2024 |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Pacific Islands rugby: Navigating the global professional era |editor=Greg Ryan |work=The changing face of rugby: The Union game and professionalism since 1995 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |location=Newcastle |date=2008 |ISBN=978-1-84718-530-3}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1}} * {{en}} {{cite book |author=J. R. Jones |title=Encyclopedia of Rugby Union Football |publisher=Robert Hale |location=Londen |date=1976 |ISBN=0-7091-5394-5}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Tonga national rugby union team|Tongaanse nasionale rugbyspan}} * {{en}} [https://www.tongarugbyunion.org/ Amptelike webwerf van die Tongaanse Rugbyunie] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/tonga Tonga by Wêreldrugby] * {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/tonga/ Tonga op Planet Rugby] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Rugby in Tonga]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Oseanië]] 6r9uala21ujk8yema58iq5ilduawr3i Fidjiaanse nasionale rugbyspan 0 25423 2928852 2928742 2026-08-22T17:30:04Z SpesBona 2720 Bygewerk 2928852 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die Fidjiaanse nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Fidjiaanse nasionale vrouerugbyspan]].'' {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Fidji | beeld = Kenteken van die Fidjiaanse nasionale rugbyspan.svg | unie = [[Fidjiaanse Rugbyunie]] (FRU) | bynaam = Vlieënde Fidjiane | embleem = die [[Palmagtige|palmboom]] | stadion = HFC Bank-stadion, [[Suva]] | kapasiteit = 25&nbsp;000 | kaptein = [[Tevita Ikanivere]] | afrigter = {{vlagikoon|Australië}} [[Mick Byrne]] <small>(sedert 2024)</small> | patroon_la1 = _fiji23rwch | patroon_b1 = _fiji23rwch | patroon_ra1 = _fiji23rwch | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _blackstripe | linkerarm1 = ffffff | liggaam1 = ffffff | regterarm1 = ffffff | broek1 = 000000 | kouse1 = ffffff | patroon_la2 = | patroon_b2 = _fiji_rugby23a | patroon_ra2 = | patroon_sh2 = | patroon_so2 = _redtop | linkerarm2 = 000000 | liggaam2 = | regterarm2 = 000000 | broek2 = ff0000 | kouse2 = 000000 | statistiek = Statistiek | toetse = [[Nicky Little]] (71)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=14;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Nicky Little]] (670)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=14;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> | meestedrieë = [[Vereniki Goneva]] en [[Nemani Nadolo]] (22 elk)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=14;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> | jongstespeler = | eerste = [[Lêer:Flag of the Samoa Trust Territory.svg|20px]] '''[[Samoaanse nasionale rugbyspan|Wes-Samoa]]''' 0–6 {{FIJru-r}}<br />([[Apia]], [[Samoa]]; 18 Augustus 1924)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/match_results.html?id=1924;team=14;type=year |title=Fiji / Match results |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> | grootwen = {{FIJru}} 124–4 {{NIUru-r}}<br />(Apia, Samoa; 10 September 1983)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/match_results.html?id=1983;team=14;type=year |title=Fiji's Results – 1983 |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> | grootverloor = {{NZLru}} 91–0 {{FIJru-r}}<br />([[Auckland]], [[Nieu-Seeland]]; 10 Junie 2005)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/match_results.html?id=2005;team=14;type=year |title=Fiji's Results – 2005 |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> | Wêreldbekerverskynings = 9/10 | jaar = 1987 | beste = Kwarteindrondte in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] en [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] | url = | unieurl = www.fijirugby.com }} Die '''Fidjiaanse nasionale rugbyspan''' ([[Engels]]: ''Fiji national rugby union team'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Fidji]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Rugby word in Fidji geadministreer deur die [[Fidjiaanse Rugbyunie]] (''Fiji Rugby Union'', FRU) wat in 1913 gestig is. Fidji word deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak twee-span erken. Fidji is tans (September 2025) negende op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die span neem deel aan die jaarlikse [[Stille Oseaan-nasiesbeker]], saam met [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] en [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]]. Fidji is ’n lid van die Stille Oseaan-eilande Rugbyalliansie (Engels: ''Pacific Islands Rugby Alliance''; ''PIRA''), saam met Tonga; Samoa was tot in 2009 ook ’n lid, maar hulle het hulself onttrek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.samoaobserver.ws/index.php?view=article&id=10568%3Awe-quit&option=com_content&Itemid=53 |title=We quit: SRU |publisher=Samoa Observer |accessdate=20 Februarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220102824/http://www.samoaobserver.ws/index.php?view=article&id=10568%3Awe-quit&option=com_content&Itemid=53 |archive-date=20 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Fidji het in 1924 sy eerste internasionale wedstryd teen Samoa gespeel. Fidji, Samoa en Tonga speel gereeld teen mekaar in toernooie soos die Stille Oseaan-nasiesbeker (tot in 2005 Stille Oseaan-drienasies), waarin Fidji tot dusver 19 titels gewen het. Fidji se bynaam is ''Flying Fijians'' (Engels vir: “Vlieënde Fidjiane”). Die Cibi-oorlogsdans ([[Fidjiaans]]: [ˈðimbi]) word voor elke toetswedstryd deur die Fidjiaanse span uitgevoer. Die oorlogsdans dateer uit die land se oorloë met naburige eilande en word sedert 1939 op die rugbyveld gebruik.<ref name="history">{{en}} {{cite web |url=http://www.teivovo.com/history/index.html |title=Rugby History in Fiji |publisher=Teivovo |accessdate=14 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071114224240/http://www.teivovo.com/history/ |archive-date=14 November 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Fidji het tot dusver vir nege van die tien [[rugbywêreldbeker]]toernooie gekwalifiseer en slegs die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in [[Suid-Afrika]] misgeloop. In [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] en [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] het hulle daarin geslaag om tot die kwarteindrondte deur te dring. Een voormalige Fidjiaanse rugbyspeler is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. Fidji speel tradisioneel in wit truie met swart kleuraksente, wit broeke en swart-wit-gestreepte sokkies. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Fidjiaanse Rugbyunie}} Die beheerliggaam vir rugby in Fidji is die Fidjiaanse Rugbyunie (Engels: ''Fiji Rugby Union'', FRU). Die Fidjiaanse Rugbyunie is in 1913 gestig en het in 1987, net voor die [[Rugbywêreldbeker 1987|eerste rugbywêreldbekertoernooi]], ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref name="Wêreldrugby">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/fiji |title=Fiji |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}</ref> Daarbenewens was die Fidjiaanse Rugbyunie in 2000 ’n stigterslid van die Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]], OR).<ref name="islands">{{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Rugby Union Football, Pacific Islands |editor=John Nauright, Charles Parrish |work=Sports around the world: History, culture and practice |edition=1 |publisher=ABC-Clio |location=Santa Barbara |year=2012 |ISBN=978-1-59884-300-2 |pages=445–447}}</ref> Naas die amptelike nasionale span roep die Fidjiaanse Rugbyunie ook ander keurspanne byeen. ''Fiji Warriors'' is die tweede nasionale span van Fidji en hulle neem aan Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi deel. Die ''Fiji Sevens'' is die Fidjiaanse [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker, [[Olimpiese Somerspele]] en die [[Statebondspele]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijirugby.com/teams/national-15s/ |title=National 15s |publisher=[[Fidjiaanse Rugbyunie]] |accessdate=13 Mei 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250513223501/https://www.fijirugby.com/teams/national-15s/ |archive-date=13 Mei 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Net soos ander rugbylande beskik Fidji oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/championship |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}</ref> Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijirugby.com/tournaments/schools-rugby/ |title=Schools Rugby |publisher=[[Fidjiaanse Rugbyunie]] |accessdate=9 Mei 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250509082913/https://www.fijirugby.com/tournaments/schools-rugby/ |archive-date=9 Mei 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> As deel van die Stille Oseaan-eilande Rugbyalliansie het die beheerliggaam van 2004 wedstryde gereël van die Stille Oseaan-eilanders, ’n gemeensame keurspan van die drie Stille Oseaan-[[Eilandstaat|eilandstate]] Fidji, [[Samoa]] en [[Tonga]]. Aangesien die Stille Oseaan-eilanders nie die gewenste inkomste vir die beheerliggame gegenereer het nie, het die Samoaanse beheerliggaam dié samewerking in 2009 beëindig.<ref name="Samoa quits">{{en}} {{cite web |url=http://www.planetrugby.com/story/0,25883,16024_5437460,00.html |title=Samoa quits Pacific Islands Rugby Alliance |publisher=Planet Rugby |date=17 Julie 2009 |accessdate=21 Julie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721003642/http://www.planetrugby.com/story/0,25883,16024_5437460,00.html |archive-date=21 Julie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sedert 2022 word Fidji in die internasionale [[Superrugby]]toernooi verteenwoordig deur die professionele span Fijian Drua, wat aan dié toernooi deelneem saam met spanne uit Australië, Nieu-Seeland en een uit die [[Stille Oseaan]]-eilande (feitlik die Cookeilande, Fidji, Samoa en Tonga).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sarugbymag.co.za/super-rugby-set-twelve-2022/ |title=Reports: Agreement reached for 12-team Super Rugby from 2022 |publisher=SA Rugby Magazine |accessdate=21 September 2025}}</ref> == Algemene situasie == [[Lêer:Fijian rugby.jpg|duimnael|Rugbyspelende kinders in Fidji]] Fidji is een van die min lande waar rugby die hoofsport is. Slegs die [[Cookeilande]], [[Nieu-Seeland]], [[Samoa]], [[Tonga]] en [[Wallis]] kan soortgelyke bewerings maak.<ref name="history" /> Daar is ongeveer 80&nbsp;000 geregistreerde spelers uit ’n totale bevolking van sowat 950&nbsp;000 wat in meer as 600 klubs aktief is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijirugby.com/rugby-house/about-us/ |title=About us |publisher=[[Fidjiaanse Rugbyunie]] |date=2021 |accessdate=9 Mei 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250509145652/https://www.fijirugby.com/rugby-house/about-us/ |archive-date=9 Mei 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Fidji ly egter onder ’n groot uitvloei aan talent, aangesien baie spelers in die professionele ligas in [[Australië]], [[Nieu-Seeland]], [[Europa]] of [[Japan]] speel en deur die onderskeie land ingeburger word. Volgens [[Wêreldrugby]] se reëls is ’n tydperk van vyf jaar ononderbroke blyplek genoeg om vir die nasionale span van ’n ander land uit te draf (tot aan die einde van 2020 was dit slegs drie jaar).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/39868065 |title=World Rugby raises international eligibility period from three to five years |publisher=[[BBC]] |date=10 Mei 2017 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Verder speel ’n beduidende aantal spelers, wat vir Fidji verkiesbaar is, vir [[Wallabies|Australië]] of [[All Blacks|Nieu-Seeland]]; noemenswaardige voorbeelde is die Fidjiaans gebore All Blacks [[Joe Rokocoko]] en [[Sitiveni Sivivatu]] asook die [[Wallabies]] [[Tevita Kuridrani]] en [[Lote Tuqiri]]. Met ’n bevolking van ’n rapsie minder as ’n 950&nbsp;000 is Fidji van die kleinste lande wat gereeld aan rugbywêreldbekertoernooie deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2023/09/12/rugby-world-cup-2023-country-populations/ |title=Rugby World Cup 2023 – Country Populations |publisher=Americas Rugby News |date=12 September 2023 |accessdate=19 November 2025}}</ref> Die Stille Oseaan-eilandstate se beheerliggame is nie sterk genoeg om hierdie uitvloei aan talent stop te sit nie. Soms word die sistematiese stropery in ’n ironiese manier met die 19de eeuse ''Blackbirding'' vergelyk.<ref name="gain">{{en}} {{cite web |url=https://www.northweststar.com.au/story/937123/pacifics-brawn-drain-is-world-rugbys-gain/ |title=Pacific's brawn drain is world rugby's gain |publisher=North West Star |date=7 Oktober 2011 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Fidjiane, wat hul eie land verteenwoordig, kan nie altyd vir hul nasionale span verskyn nie, aangesien veral Engelse klubs huiwerig is om spelers vir toetswedstryde beskikbaar te stel. Die professionele span [[Fijian Drua]], wat sedert 2022 aan die internasionale toernooi [[Superrugby]] deelneem, sal as ’n oplossing dien.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/news/next-steps-in-pacific-island-professional-teams-journey-confirmed-by-nz-rugby/ |title=Next steps in Pacific Island professional teams' journey confirmed by NZ Rugby |publisher=[[All Blacks]] |date=14 April 2021 |accessdate=5 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205120957/https://www.allblacks.com/news/next-steps-in-pacific-island-professional-teams-journey-confirmed-by-nz-rugby/ |archive-date=5 Februarie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Fidjiane is in rugbyunie steeds onder die 15 beste spanne wêreldwyd. Hulle is egter nog meer suksesvol in [[sewesrugby]], waarvan die reëls op rugbyunie s’n geskoei is. Byvoorbeeld: het hulle twee Sewesrugbywêreldbekertoernooie en tydens die [[Olimpiese Somerspele]] in [[Olimpiese Somerspele 2016|2016]] en [[Olimpiese Somerspele 2020|2020]] goue medaljes gewen. Vir die sewesrugbyspan het spelers verskyn wat voorheen of later ook vir die rugbyuniespan gespeel het. Volgens Wêreldrugby se reëls is dit egter nie moontlik om terselfdertyd vir albei nasionale spanne in aanmerking te kom nie; hierdeur sal veral uitputting van spelers vermy word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/governance/regulations/reg-8 |title=Regulation 8. Eligibility to play for national representative teams |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> == Geskiedenis == === Invoering en vestiging van rugby === Britte, Nieu-Seelanders en inheemse polisiemagte het in 1884 vir die eerste keer rugby by Ba op die eiland [[Viti Levu]] gespeel. Gedurende die vroeë 1890’s het die plaaslike pers vir die eerste keer oor dié sport verslag gedoen, waarvolgens dit in die bevolking begin versprei het. Aanvanklik was dit in wedywering met [[sokker]], maar rugby het spoedig die voortou gekry en is sedertdien die oorheersende balsport in Fidji.<ref>{{en}} {{cite book |author=J. R. Jones |title=Encyclopedia of Rugby Union Football |publisher=Robert Hale |location=Londen |date=1976 |ISBN=0-7091-5394-5 |pages=37}}</ref> Volgens Robert F. Dewey, ’n historikus aan die DePauw-universiteit, was rugby destyds ’n belangrike manier om die plaaslike trots en strydlustige manlikheid uit te druk. Nadat baie tradisionele rituele gedurende die koloniale tydperk verdwyn het, was rugby ’n goeie plaasvervanger vir die uitvoering van ou konflikte. Buitendien was die atletiese vaardighede van die inheemse spelers glo heel geskik vir die rugbyspel. ’n Soortgelyke ontwikkeling het in twee ander Stille Oseaan-eilandstate plaasgevind: [[Samoa]] en [[Tonga]].<ref name="gain" /> Van 1904 af is aparte toernooie aangebied, waartydens Europese setlaars en inheemses net onder mekaar gespeel het; dié toernooie was egter net los gestruktureer. In 1913 het die Nieu-Seelandse [[loodgieter]] Paddy Sheehan, wat by die oprigting van die ''Grand Pacific Hotel'' in die hoofstad [[Suva]] gewerk het, met die ''Pacific Club'' die eerste formeel georganiseerde klub gestig. Onmiddellik daarna is die Fidjiaanse Rugbyvoetbalunie (''Fiji Rugby Football Union'', FRFU) gestig en die goewerneur Ernest Bickham Sweet-Escott het die ''Escott Shield'' as kampioenskaptrofee geskenk.<ref name="history" /> Sheehan het as die eerste president van die beheerliggaam daarvoor gesorg dat die [[Nieu-Seeland]]se [[All Blacks]] tydens hul terugkeer van hul suksesvolle toer na [[Kalifornië]] ’n tussenstop in Suva maak om in ’n wedstryd te speel. Dit het op 13 Desember 1913 plaasgevind en met ’n 3–67-nederlaag vir die uitsluitlik uit Europeërs saamgestelde span geëindig. Sheehan, wat ook as kaptein en afrigter gedien het, het met sy [[Drie (sport)|drie]] die enigste punte vir Fidji aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://teivovo.com/history/1913_days_to_remember.html |title=Pioneers of Fiji Rugby |publisher=Teivovo |date=2002 |accessdate=2 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071102221424/http://teivovo.com/history/1913_days_to_remember.html |archive-date=2 November 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> As gevolg van die destydse rasseskeiding was die FRFU in die eerste jare vir Europeërs voorbehou. In 1914 het Ratu Epeli Ganilau ’n toernooi vir “inheemses” (''natives'') met vier klubs, wat saam die ''Fiji Native Union'' gevorm het, van stapel gestuur.<ref name="history" /> Dié beheerliggaam was met die FRFU geassosieerd en het ook die meeste nasionale spelers gelewer, maar die rasseskeiding het vir die volgende drie dekades bly bestaan. Eers in 1945 is die ''Fiji Native Union'' volledig in die FRFU geïntegreer. Sedert 1963 dra die beheerliggaam die naam Fidjiaanse Rugbyunie (''Fiji Rugby Union'', FRU). Die meeste hoofafrigters, raadslede en ander funksionarisse was steeds van ’n Europese afkoms wat eers met die onafhanklikheidwording in 1970 begin verander het. Die Fidjiaanse Indiërs, wat aan die einde van die 19de eeu deur die Britse koloniste uit [[Brits-Indië]] hier gevestig is, was egter steeds uitgesluit. Tot op hede word hierdie bevolkingsgroep nie deur die Fidjiaanse rugbykultuur betrek nie.<ref>{{en}} {{cite journal |author=Dominik Schieder |title=Rugby in Fiji: Unifying and Dividing a Multi-Cultural Society |work=Pacific News |edition=37 |publisher=Arbeitsgemeinschaft für Pazifische Studien, Universität Hamburg |location=Hamburg |date=Januarie 2012 |pages=23–28 |url=https://www.pacific-geographies.org/wp-content/uploads/sites/2/2017/06/PN37_Schieder.pdf |accessdate=21 September 2025}}</ref> === Die nasionale span se eerste jare === [[Lêer:1924 Fiji rugby union team.jpg|duimnael|Die Fidjiaanse span in 1924]] [[Lêer:1932 Fiji rugby union team.jpg|duimnael|Die Fidjiaanse span in 1932]] [[Lêer:1939 Fiji rugby union team.jpg|duimnael|Die Fidjiaanse span in 1939]] In 1924 het die FRFU en die geassosieerde ''Fiji Native Union'' die eerste Fidjiaanse nasionale rugbyspan saamgestel. Dit het slegs uit spelers van die vyf bestaande “inheemse” klubs bestaan en geen Europese speler ingesluit nie. Die eerste toetswedstryd is op 15 Augustus 1924 in die Samoaanse hoofstad [[Apia]] teen [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Wes-Samoa]] gespeel en met 6–0 gewen.<ref name="history" /> Volgens ’n legende is die wedstryd op ’n rugbyveld met ’n groot boom op die middellyn gespeel, maar destydse koerantberigte vermeld niks daarvan nie.<ref name="islands" /> Die wedstryd het om 7 v.m. afgeskop om die Samoaanse teenstanders kans te gee om ná die wedstryd te gaan werk. Die Fidjiaanse spelers was volledig in swart geklee (na die Nieu-Seelandse voorbeeld) en het kaalvoet uitgedraf. Aansluitend het hulle vir nege wedstryde na Tonga getoer. Die eerste toetswedstryd in [[Nukuʻalofa]] is met 6–9 teen die [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tongane]] verloor, die tweede met 14–3 gewen en in die derde het hulle met 0–0 gelykop gespeel. Op pad huis toe is Fidji deur Samoa met 9–3 geklop.<ref name="history" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/49 |title=1924 Fiji tour to Western Samoa and Tonga |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Met uitsondering van die jaar 1930 het Fidji en Tonga tussen 1924 en 1934 al om die twee jaar ’n toetsreeks van drie wedstryde teen mekaar gespeel. Toe die Tongane in 1926 vir die eerste keer Fidji besoek het, het die Fidjiaanse spelers in ’n wit trui met ’n geborduurde Palmembleem begin uitdraf; saam met die swart broeke vorm dit steeds die gewone speeldrag. In 1928 het die beheerliggaam vir die eerste keer ’n studentekompetisie aangebied. Op daardie stadium was die meeste rugby-aktiwiteite veral op Suva en Nausori beperk. In ’n berig deur die beheerliggaam is die rede hiervoor genoem: “Dit is moeilik om die spel buite Suva te vestig, aangesien amper elke geskikte plek reeds ’n [[krieket]]veld met ’n betonblad in die middel het.” Die Nieu-Seelandse Maori (die [[Maori's]] se keurspan) het in Augustus 1938 vir die eerste keer na Fidji getoer. Die gasheer het vir die eerste keer in stewels uitgedraf, maar hulle het die neiging gehad om dit tydens die wedstryd uit te trek en oor die kantlyn te gooi. Van die vyf wedstryde tydens die toer was drie toetswedstryde. In die eerste het hulle met 3–3 gelykop gespeel, Fidji het die tweede met 11–5 en die Maori die derde met 6–3 gewen, waarvolgens die reeks onbeslis geëindig het.<ref name="history" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/91 |title=1938 New Zealand Maori tour to Fiji and New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die Fidjiane het in 1939 [[Nieu-Seeland]] vir die eerste keer besoek. Die spankaptein tydens die toer van agt wedstryde, Ratu George Cakobau, was van mening dat sy span ’n oorloogsdans in antwoord op die Nieu-Seelandse [[Haka]] moes opvoer. Sedertdien word die Cibi voor elke wedstryd deur die nasionale span gedans. Die Fidjiane het sonder vrees gespeel en die toeskouers met hul onvoorspelbare spelstyl vermaak. Hulle was die eerste span ooit wat tydens ’n toer na Nieu-Seeland onoorwonne gebly het, ’n prestasie wat geen ander span kon naboots nie. Hulle het van die eerste sewe wedstryde teen provinsiale keurspanne ses gewen en een gelykop gespeel. Ter afsluiting het die Fidjiane in [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]] teen die Nieu-Seelandse Maori te staan gekom en met 14–4 geseëvier. Hulle kon egter nie teen die All Blacks speel nie.<ref name="history" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/92 |title=1939 Fiji tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> === Naoorlogse tydperk === [[Lêer:1948 Fiji rugby union team.jpg|duimnael|Die Fidjiaanse span in 1948]] [[Lêer:1957 Fiji rugby union team.jpg|duimnael|Die Fidjiaanse span in 1957]] [[Lêer:1961 Fiji rugby union team.jpg|duimnael|Die Fidjiaanse span in 1961]] Die [[Tweede Wêreldoorlog]] het ’n meerjarige onderbreking van die internasionale speelprogram tot gevolg gehad. In 1947 het hulle Tonga vir twee toetswedstryde gehuisves, wat hul albei verloor het. In 1948 het die Nieu-Seelandse Maori Fidji besoek; van die drie toetswedstryde het die Fidjiane twee gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/98 |title=1948 New Zealand Maori tour to Fiji and New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Drie jaar later het die teenbesoek in Nieu-Seeland gevolg, waartydens die nasionale span oor ’n tydperk van sewe weke in 14 wedstryde gespeel het. In [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]] het hulle teen die Nieu-Seelandse Maori te staan gekom en hulle met 21–14 geklop. Ook dié keer het hulle nie die All Blacks ontmoet nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/108 |title=1951 Fiji tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In Julie en Augustus 1952 het die Fidjiane vir die eerste keer [[Australië]] besoek, nadat hulle deur die [[Rugby Australia|Australiese Rugbyunie]] genooi is. Die provinsiale beheerliggaam van [[Nieu-Suid-Wallis]] was destyds amper bankrot en moes by die belangrikste klubs vir skenkings aanklop om ’n vooruitbetaling vir die Fidjiane se bestedings in dié deelstaat te kon bekostig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://australia.rugby/about/about-us/history |title=Our History |publisher=[[Rugby Australia]] |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In die eerste ses van die tien wedstryde tydens die toer het Fidji onoorwonne gebly; onder andere het hulle teen die [[Waratahs (Superrugbyspan)|Nieu-Suid-Wallis Waratahs]] met 14–14 gelykop gespeel en die [[Reds (Superrugbyspan)|Queensland Reds]] met 24–17 geklop, wat die toeskouers se belangstelling in die twee toetswedstryde in [[Sydney]] aansienlik verhoog het. Die eerste ontmoeting met die Australiese nasionale span, die [[Wallabies]], het in ’n 9–15-nederlaag geëindig. Die pers was eens, dat dit veral aan die reënerige weer en die nat speelveld te wyte was dat die Fidjiane se speelvaardighede glo belemmer is. Die besoekers het die tweede toetswedstryd naelskraap met 17–15 gewen. Daarmee het Fidji vir die eerste keer daarin geslaag om ’n tradisionele rugbyland te verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://worldrugbymuseum.com/from-the-vaults/australia/historic-rugby-internationals-australia-v-fiji-1952 |title=Historic Rugby Internationals: Australia v Fiji, 1952 |publisher=World Rugby Museum |date=4 November 2019 |accessdate=17 Mei 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517114804/https://worldrugbymuseum.com/from-the-vaults/australia/historic-rugby-internationals-australia-v-fiji-1952 |archive-date=17 Mei 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 1954 het Fidji ’n tweede toer van 16 wedstryde na Australië onderneem, wat weens die Fidjiane se aanskoulike speelstyl weereens rekordskare gelok het. Hul enigste nederlaag teen ’n provinsiale keurspan was teen die Waratahs. Die eerste toetswedstryd in [[Brisbane]] het die Wallabies met 22–19 gewen, terwyl Fidji die tweede in Sydney met 18–16 gewen het. Albei wedstryde is deur erge vuilspel gekenmerk.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijitimes.com/brawls-and-broken-jaws/ |title=Brawls and broken jaws |publisher=The Fijian Times |author=Kameli Rakoko |date=15 April 2014 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In dieselfde jaar het hulle die Nieu-Seelandse Maori gehuisves en in 1955 het hulle vir die eerste keer in 27 jaar weer Samoa besoek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/122 |title=1954 New Zealand Maori tour to Fiji and New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/124 |title=1955 Fiji tour to Western Samoa |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 1957 het die Fidjiane weer na Nieu-Seeland getoer, waar hulle onder andere die Maori in Wellington met 36–13 en in [[Dunedin]] met 17–8 verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/139 |title=1957 Fiji tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die volgende toer na Australië in Mei en Julie 1961 het 14 wedstryde ingesluit, waarvan drie toetswedstryde was. Terwyl die Fidjiane in Brisbane en Sydney deur die Wallabies verslaan is, het hulle in [[Melbourne]] met 3-elk gelykop gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/159 |title=1961 Fiji tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> === Toenemende internasionale kontak === [[Lêer:1964 Fiji rugby union team.jpg|duimnael|Die Fidjiaanse span in 1964]] In 1963 is die eerste Suid-Stille Oseaan-spele in Suva aangebied en Fidji het tydens die rugbytoernooi onoorwonne gebly en dié toernooi beklink. Die FRU het in 1964 vir die eerste keer ’n interkontinentale toer gereël wat die nasionale span deur [[Wallis]], [[Frankryk]] en [[Kanada]] geneem het. Tydens dié toer het Fidji onder andere wedstryde teen die verskeie nasionale spanne gespeel, maar slegs dié teen Frankryk is as ’n toetswedstryd erken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/177 |title=1964 Fiji tour to Europe and Canada |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die Fidjiane het die toeskouers weer met hul aggressiewe en aantreklike speelstyl vermaak. Veral die ontmoeting met die [[Walliese nasionale rugbyspan|Walliese nasionale span]] in [[Cardiff]] het ’n skare van meer as 60&nbsp;000 gelok.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/welsh/7010442.stm |title=The 1964 Fijians |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2007 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die mededingers uit Samoa en Tonga het nie aan die Suid-Stille Oseaan-spele 1969 se rugbytoernooi deelgeneem nie; Fidji het die ander deelnemende spanne heeltemal oorheers en in die eindstryd die gasheer [[Papoea-Nieu-Guinee]] met 88–3 oorrompel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nla.gov.au/nla.obj-330240358/view?sectionId=nla.obj-336138924&partId=nla.obj-330294304#page/n36/mode/1up |title=Rugby Fijians destroy opposition |publisher=Pacific Islands Monthly |date=1 September 1969 |pages=40 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Ná ’n eenmaandse toer deur Nieu-Seeland met ’n gemengde rekord (onder andere ’n gelykop en ’n nederlaag teen die Nieu-Seelandse Maori) het aan die einde van die jaar 1970 die tweede toer na Europa en Noord-Amerika gevolg, waartydens 13 van die 16 wedstryde in [[Engeland]] gespeel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/211 |title=1970 Fiji tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/214 |title=1970 Fiji tour to England, Wales and North America |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Op 24 Oktober het die Fidjiane in [[Newcastle upon Tyne]] ’n verrassing behaal, toe hulle die [[Britse Barbarians|Barbarians]] met 29–9 verneder het. Hierdie prestasie is veral noemenswaardig aangesien die Barbarians amper net nasionale spelers van die boonste rakke op die veld gesit het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.newcastlefalcons.co.uk/news/story/all-our-yesterdays-1970---when-fiji-came-to-newcastle |title=All our yesterdays: 1970 – When Fiji came to Newcastle |publisher=Newcastle Falcons |date=2 Desember 2020 |accessdate=27 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230827213803/https://www.newcastlefalcons.co.uk/news/story/all-our-yesterdays-1970---when-fiji-came-to-newcastle |archive-date=27 Augustus 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die toere van 1972 en 1976 het hulle vier deels naelskraapse nederlae teen die Wallabies behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/229 |title=1972 Australia tour to New Zealand and Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/269 |title=1976 Fiji tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In teenstelling met die Australiërs het die Nieu-Seelanders in 1974 wedstryde teen die Fidjiane nie as toetswedstryde erken nie, maar nietemin het die All Blacks ná hul toer na Australië na Suva vertrek om vir die eerste keer teen die Fidjiaanse nasionale span te speel. Die gaste het die wedstryd op 11 Junie net met groot moeite naelskraap 14–13 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=1674 |title=All Blacks vs Fiji |publisher=[[All Blacks]] |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die Fidjiane het op 15 Augustus 1977 een van die grootste verrassings ooit behaal, toe die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] op hul pad huis toe van hul driemaandse toer na Nieu-Seeland ’n tussenhalte in Fidji gemaak het en voor ’n opgewonde skare van 20&nbsp;000 met 21–25 verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.vice.com/en/article/xw8q3d/hungover-under-the-suva-sun-remembering-when-fiji-upset-the-british-and-irish-lions |title=The Long Suva Hangover: Remembering When Fiji Upset the British and Irish Lions, in 1977 |publisher=Vice |author=Ben Stanley |date=1 Junie 2017 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die Suid-Stille Oseaan-spele 1979 in Suva het Fidji in die eindstryd teen Tonga met 3–6 verloor en die silwermedalje verower.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/189?Stagione=1979 |title=1979 South Pacific Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 1980 was daar twee premières: [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] het Fidji besoek (en is met 16–3 geklop) en die Fidjiane het hul eerste toer na [[Suid-Amerika]] onderneem; die hoogtepunte was die eerste twee toetswedstryde teen die [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentynse nasionale span]] wat Fidji albei verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/339 |title=1980 Italy tour to California, New Zealand and Pacific |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/347 |title=1980 Fiji tour to Argentina and California |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 1982 het die nuwe, jaarlikse Stille Oseaan-drienasiestoernooi gereelde wedstryde aan die drie voorste Stille Oseaan-rugbylande besorg; in 1983 het Fidji dié toernooi vir die eerste keer beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/178?Stagione=1983 |title=1983 Pacific Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In dieselfde jaar het hulle tydens die Suid-Stille Oseaan-spele met die goue medalje weggestap. Dit was ook hul laaste deelname aan dié toernooi, aangesien die klasverskil met die meeste ander deelnemers te groot was: Byvoorbeeld het hulle Niue met 120–4 verneder, hul hoogste oorwinning in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/189?Stagione=1983 |title=1983 South Pacific Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die toer na Europa gedurende [[herfs]] 1985 het Fidji in sy eerste toetswedstryd teen Wallis gespeel, wat die gasheer oortuigend met 40–3 gewen het. Daarteenoor was hul eerste wedstryd teen [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]] (wat nie as ’n toetswedstryd erken is nie) meer gebalanseerd en die Fidjiane het in [[Dublin]] naelskraap met 15–16 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/428 |title=1985 Fiji tour to British Isles |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die hoogtepunt van die jaar 1986 was die eerste besoek van die Walliesers aan Fidji wat die gaste met 22–15 gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/435 |title=1986 Wales tour to Pacific |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> === Eerste deelname aan rugbywêreldbekertoernooie === Weens hul voortgesette goeie prestasies teen sterker geagte spanne was Fidji in 1987 een van die 16 lande wat deur die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) uitgenooi is om aan die eerste [[rugbywêreldbeker]]toernooi in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] in [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] deel te neem. Daarmee het gepaard gegaan die Fidjiaanse beheerliggaam se aansluiting by die voorheen redelik eksklusiewe IRVR, waarvolgens amper alle wedstryde met die tradisionele rugbylande as toetswedstryde erken is.<ref name="Wêreldrugby" /> Vanweë die staatsgreep in Fidji twee weke voor toernooibegin, waarna die monargie ’n republiek geword het, is Wes-Samoa as ’n plaasvervanger oorweeg, maar dit het nie gebeur nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbymuseum.co.nz/stories/on-this-day-in-new-zealand-rugby/may-on-this-day/may-22-1987-first-rugby-world-cup-kicks-off |title=May 22 – 1987 First Rugby World Cup kicks off |publisher=Nieu-Seelandse Rugbymuseum |accessdate=19 November 2025}}</ref> Tydens die Rugbywêreldbeker het Fidji Argentinië in die groepfase geklop (met 28–9), maar ook twee nederlae teen Nieu-Seeland (met 13–74) en Italië (met 15–18) gely. Aangesien by gelyke punte vir die kwarteindstrydkwalifisering die aantal drieë gedruk belangrik was, en nie soos in die huidige formaat die punteverskil nie, het die Fidjiane bo Italië en Argentinië die tweede plek gehaal en tot die kwarteindrondte gevorder. In die kwarteindstryd het hulle teen [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] met 16–31 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview |title=Rugby World Cup 1987: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Benewens die jaarlikse Stille Oseaan-drienasiestoernooi het hulle in die daaropvolgende jare ook ’n aantal toere onderneem. Onder andere het Fidji vir die eerste keer teen [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] en [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] te staan gekom. Die [[Rugbywêreldbeker 1991]], wat deur die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] aangebied is, het vir Fidji teleurstellend verloop: Hulle het in aldrie hul groepwedstryde teen [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] (met 3–13), Frankryk (met 9–33) en [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] (met 15–17) verloor, waardeur hulle die laaste plek ingeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview |title=Rugby World Cup 1991: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Gedurende die vroeë 1990’s het die span ernstig gesukkel en suksesse was maar skaars. Weens sy laaste plek tydens die Rugbywêreldbeker 1991 moes Fidji aan die rugbywêreldbekerkwalifisering deelneem. Gedurende die uitspeelwedstryde wat uit ’n tuis- en wegwedstryd teen Tonga bestaan het, het hulle met ’n totale telling van 26–34 die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in [[Suid-Afrika]] misgeloop – tot op hede die enigste toernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=1995 |title=1995 Rugby World Cup – Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Nadat die IRVR in Augustus 1995 al die beperkinge rakende spelersbetaling opgehef en daarmee die professionele tydperk van die rugbyspel ingelui het, was dit vir Fidji en die ander Stille Oseaan-eilandstate terselfdertyd vloek én seën. Aan die een kant kon die nasionale span professionele spelers insluit wat oorwegend by klubs in Nieu-Seeland, Australië, Europa en Japan gespeel het. Aan die ander kant het die FRU altyd met die risiko gesit dat hierdie spelers meer as drie jaar oorsee gebly het en volgens die IRVR se woonplekreël deur die onderskeie beheerliggame gekeur kon word, waarvolgens hulle nie meer vir die nasionale span beskikbaar was nie. Buitendien het die finansieel sterk mededingers die plaaslike liga erg verswak.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1 |pages=67}}</ref> Ná jare sonder sukses het die beheerliggaam met die heropbou van die nasionale span begin, maar die prestasies was aanvanklik min gesaai. Byvoorbeeld het ’n toer vir ses wedstryde gedurende herfs 1995 na Wallis en Ierland in ses nederlae geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/619 |title=1995 Fiji tour to Wales and Ireland |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> ’n Kort toer gedurende die somer van 1996 deur Nieu-Seeland en Suid-Afrika het beter verloop, en die hoogtepunt was die eerste toetswedstryd teen die [[Springbokke]] op [[Loftus Versfeld|Loftus]] op 2 Julie. Fidji het die toets met 18–43 verloor, maar hulle kon drie dae later as troosprys die [[Blou Bulle]], een van die sterkste provinsiale spanne, met 44–37 klop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/630 |title=1996 Fiji tour to New Zealand and South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die daaropvolgende rugbywêreldbekerkwalifisering was suksesvol en Fidji het een van die Oseaniese plekke bespreek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tussen die twee kwalifiseringsrondtes het hulle op 26 Junie 1998 vir ’n verrassing gesorg, toe hulle die Skotse besoekers in Suva met 51–26 oorrompel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/sport/rugby_union/100661.stm |title=Poor start for hapless Scots |publisher=[[BBC]] |date=26 Mei 1998 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Gedurende somer 1999 het Fidji vir die eerste keer deelgeneem aan die Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap, ’n toernooi vir die spanne in en rondom die [[Stille Oseaan]], en die vierde plek onder ses deelnemers beklee.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/177?Stagione=1999 |title=1999 Pacific Rim |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1999]], wat weer in die destydse Vyfnasies gehou is, het Fidji ná oorwinnings oor [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] (met 67–18) en Kanada (met 38–22), asook ’n naelskraapse nederlaag teen Frankryk (met 19–28) die tweede plek gehaal en tot die uitspeelrondte gevorder, maar hulle is deur Engeland met 45–24 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> === Vestiging naby die wêreldklas === [[Lêer:South Africa vs Fiji 2007 RWC (4).jpg|duimnael|Fidji teen Suid-Afrika tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]]]] [[Lêer:Fiji vs Canada RWC2007 lineout.jpg|duimnael|Lynstaan tydens Fidji se groepwedstryd teen [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] in die [[Rugbywêreldbeker 2007]]]] [[Lêer:Cariparma Test Match 2010 - Italia VS Fiji (5213733679).jpg|duimnael|Toetswedstryd tussen Italië en Fidji in 2010]] [[Lêer:South Africa vs Fiji 2011 RWC (4).jpg|duimnael|Lynstaan tydens Fidji se groepwedstryd teen [[Springbokke|Suid-Afrika]] in die [[Rugbywêreldbeker 2011]]]] In 2001 het Fidji die laaste Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap beklink, nadat hulle in die eindstryd in [[Tokio]] Samoa met 28–17 geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://fijirugbyunion.com/team_fiji/news/20010708_fiji_28_samoa_17.html |titel=Fiji triumph 28–17 over Samoa |publisher=[[Fidjiaanse Rugbyunie]] |author=Jeremy Duxbury |date=8 Julie 2001 |accessdate=20 Junie 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030620051123/http://www.fijirugbyunion.com/team_fiji/news/20010708_fiji_28_samoa_17.html |archive-date=20 Junie 2003 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Stille Oseaan-drienasies in 2002 het terselfdertyd as rugbywêreldbekerkwalifisering gedien. Fidji en Samoa het hul toernooiplekke met drie oorwinnings en ’n gelykop elk bespreek, bowendien het Fidji danksy sy beter punteverskil dié toernooi gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby/2002/0706/165243-rugby/ |title=Fiji qualify for World Cup finals |publisher=Raidió Teilifís Éireann |date=6 Julie 2002 |accessdate=21 September 2025}}</ref> As gevolg van die wêreldwyd toenemende professionalisering en die afnemende beskikbaarheid van spelers het die tradisionele rugbytoere uit die amateurtydperk eindelik verdwyn. Die Fidjiane het hul laaste rugbytoer in Augustus 2003 deur Suid-Amerika in voorbereiding op die daaropvolgende rugbywêreldbekertoernooi aangepak.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/770 |title=2003 Fiji tour to South America |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die oorsese toere volgens die ou tradisie is veral met die midjaarrugbytoetsreeks en die eindjaarrugbytoetsreeks met ’n vaste skedule vervang. Tydens die daaropvolgende [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië het die Fidjiane in die groepfase die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] (met 19–18) en Japan (met 41–13) geklop, maar hulle het teen Skotland (met 20–22) en Frankryk (met 18–61) verloor. Vervolgens het hulle met hul derde plek die kwarteindrondte misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 2002 was die FRU een van die stigterslede van die Stille Oseaan-eilande Rugbyalliansie wat die doelwit gehad het om die samewerking tussen die Stille Oseaan-rugbylande te verbeter. In 2004 het die lede die gesamentlike keurspan Stille Oseaan-eilanders byeengeroep, wat volgens die [[Britse en Ierse Leeus]] se voorbeeld al om die twee jaar pleks van die onderskeidelike nasionale span ’n aantal toetswedstryde teen die vername rugbylande gespeel het. Op mediumtermyn sou dié span homself vir ’n moontlike uitbreiding van die [[Superrugby|Super 12]] of die [[Die Rugbykampioenskap|Drienasiesreeks]] beskikbaar stel.<ref name="islands" /> In altesaam elf wedstryde het hulle agt nederlae gely en drie oorwinnings aangeteken. In 2009 het die Samoaanse beheerliggaam die alliansie verlaat, aangesien hulle glo naas die sportiewe ook nie in die finansiële doelwitte geslaag het nie. Sedertdien het die Stille Oseaan-eilanders ondanks verskeie herlewingspogings nie meer byeengekom nie.<ref name="Samoa quits" /> Net soos die ander Stille Oseaan-rugbylande het Fidji toenemend gebuk gegaan onder die feit dat die beste spelers kontrakte by oorsese klubs onderteken het en vervolgens van hul onderskeie klubs afhanklik was. Dit en ander nadele het daartoe gelei dat die beheerliggame van Fidji, Samoa en Tonga in 2000 die kontinentale beheerliggaam Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]], OR) van stapel gestuur het.<ref name="islands" /> Die FORU het vir ’n medebeslissingsreg by die IRR se uitvoerende raad aangeklop en dit is in 2004 toegestaan. Die meer as ’n dosyn lede moet egter twee setels deel en word dus steeds erg benadeel teenoor die “groot” rugbylande.<ref>{{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Pacific Islands rugby: Navigating the global professional era |editor=Greg Ryan |work=The changing face of rugby: The Union game and professionalism since 1995 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |location=Newcastle |date=2008 |ISBN=978-1-84718-530-3 |pages=95–97}}</ref> Tydens die 2005-midjaarrugbytoetsreeks het Fidji weg teen Nieu-Seeland met 0–91 hul ergste nederlaag in dié tyd gely; die in Fidji gebore All Black [[Sitiveni Sivivatu]], wat volgens die woonplekreël gekeur is, het met vier drieë die meeste punte aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2005/jun/11/lions2005.rugbyunion |title=Four-try Sivivatu leads slaughter of the islanders |publisher=[[The Guardian]] |date=11 Junie 2005 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Ses weke later het die Fidjiane vir die rugbywêreldbeker gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=2007 |title=2007 Rugby World Cup – Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 2006 is die vorige Stille Oseaan-drienasies met die nuwe [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] vervang. Tydens die eerste toernooi het die FRU vyf spelers vir die res van die jaar geskors, nadat hulle in Japan dronk in ’n bakleiery betrokke was.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/5244382.stm |title=Five Fijians banned after brawl |publisher=[[BBC]] |date=4 Augustus 2006 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die 2007-midjaarrugbytoetsreeks het as voorbereiding op die rugbywêreldbeker gedien. Vir dié toernooi kon die Fidjiane nie op hul beste spelers staat maak nie, aangesien hulle deur hul klubs nie beskikbaar gestel is nie. Erg verswak is hulle weg deur die Wallabies met 0–49 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby/2007/0609/218799-australia/ |title=Australia 49–0 Fiji |publisher=Raidió Teilifís Éireann |date=9 Junie 2007 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in Frankryk het Fidji weer oor alle spelers beskik. In die groepfase het hulle twee oorwinnings oor Japan (met 35–31) en Kanada (met 29–16) aangeteken. Vir die wedstryd teen Australië het die hoofafrigter ’n aantal sleutelspelers laat rus, waardeur die 12–55-nederlaag geen verrassing was nie. Die volstomspan het in die wedstryd Wallis oorheers en in ’n tot die eindfluitjie noue wedstryd ’n verrassende oorwinning met 38–34 aangeteken. Daarmee het hulle vir die eerste keer sedert 1987 die kwarteindrondte gehaal. Hulle is egter deur die latere kampioen Suid-Afrika met 37–20 geklop. Met hul kwarteindrondtedeelname het hulle regstreeks vir die daaropvolgende rugbywêreldbeker gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Nadat hulle tydens die eerste drie Stille Oseaan-nasiesbekertoernooie onderpresteer het, het die Fidjiane tydens die 2009-toernooi die tweede plek behaal en hulle is slegs deur die ''Junior All Blacks'', die Nieu-Seelandse tweede span, verbygesteek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2009 |title=2009 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 2010 het hulle weer as naaswenner geëindig, dié keer na Japan, wat ’n beter punteverskil gehad het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2010 |title=2010 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In dieselfde jaar is hulle in toetswedstryde deur Australië en Frankryk maklik verslaan. Daarteenoor het hulle in November 2010 in Cardiff teen die Walliesers in ’n verrassende 16–16-gelykop gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/9206584.stm |title=Wales 16–16 Fiji |publisher=[[BBC]] |date=19 November 2010 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland is die Fidjiane in ’n sterk groep geloot. In hul eerste wedstryd het hulle Namibië met 49–25 geklop, maar in die ander drie wedstryde het hulle swak nederlae gely: met 3–49 teen Suid-Afrika, met 7–27 teen Samoa en met 0–66 teen Wallis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> === Geleidelike suksesse === [[Lêer:Rugby world cup 2011 wales fidji 6 octobre 2011 - 7309577128.jpg|duimnael|Fidji teen Wallis tydens die Rugbywêreldbeker 2011]] [[Lêer:RWC 2023- England-Fidji QF- Fijians defend their goal line P8.jpg|duimnael|Die kwarteindstryd tussen Fidji en Engeland tydens die Rugbywêreldbeker 2023]] Ná hul tweede plek in 2012 het Fidji tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2013 vir die eerste keer die titel gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2012 |title=2012 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2013 |title=2013 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Daarteenoor het hulle al hul toetswedstryde teen vlak-een-spanne verloor. Een rede hiervoor was die spelers se gebrek aan dissipline. Byvoorbeeld het die Fidjiane in November 2013 in [[Cremona]] teen Italië vyf geel kaarte gesien. Hoewel hulle met tye slegs elf pleks van 15 spelers op die veld gehad het, was die nederlaag met 31–37 nogal naelskraap.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/rugby-union/italy-vs-fiji/62477 |title=Autumn internationals: Italy hold on to defeat ill-disciplined Fiji |publisher=Sky Sports |date=16 November 2013 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Sewe maande later het hulle in Suva met ’n 25–14-oorwinning wraak geneem. Tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering in dieselfde maand was ’n maklike 108–6-oorwinning oor die Cookeilande genoeg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=2015 |title=2015 Rugby World Cup – Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2015 het die Fidjiane hul tweede titel gewen; in die eindstryd in die Kanadese stad [[Burnaby]] het hulle Samoa met 39–29 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.huffpost.com/archive/ca/entry/fiji-defeats-samoa-39-29-in-wild-pacific-nations-cup-final_n_7929968 |title=Fiji defeats Samoa 39–29 in wild Pacific Nations Cup final |publisher=Huffpost |date=8 Maart 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Soos vier jaar voorheen is Fidji tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] in ’n “doodsgroep” geloot. Die openingswedstryd op die Londense [[Twickenham-stadion]] teen die gasheer Engeland het soos verwag in ’n 11–35-nederlaag geëindig. Ná twee verdere nederlae teen Australië (met 13–28) en Wallis (met 13–23) het Fidji reeds die kwarteindrondte misgeloop; hul maklike oorwinning oor [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] met 47–15 was nie meer van belang nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 2016, 2017 en 2018 het Fidji in die Stille Oseaan-nasiesbekertoernooi drie opeenvolgende titels ingepalm en in al daardie toernooie onoorwonne gebly.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2016 |title=2016 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2017 |title=2017 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2018 |title=2018 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 2017 het die toernooi ook as rugbywêreldbekerkwalifisering gedien.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=2019 |title=2019 Rugby World Cup – Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die [[2017 midjaarrugbytoetsreeks]] het Fidji Italië en Skotland tuis verslaan. In November 2018 het hul 21–14-wegoorwinning oor Frankryk groot opskudding veroorsaak; dit was hul eerste oorwinning oor dié span ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/rugby-union/news/12321/11562921/france-14-21-fiji-fiji-finally-claim-win-over-france |title=France 14–21 Fiji: Fiji finally claim win over France |publisher=Sky Sports |date=14 November 2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Hul prestasies tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in Japan was gemeng. Op hul 21–39-nederlaag teen Australië het ’n onverwagse 27–30-nederlaag teen die buiteperd Uruguay gevolg. Die derde groepwedstryd teen [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] het in ’n maklike 45–17-oorwinning geëindig. In hul laaste wedstryd het die Fidjiane teen Wallis met 17–29 verloor. Met hul derde plek het hulle die uitklopfase misgeloop, maar regstreeks vir die volgende toernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/archive/2019/matches |title=Rugby World Cup 2019: Matches |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}} {{dooie skakel}}</ref> Sowel in 2020 as in 2021 is die Stille Oseaan-nasiesbekertoernooi weens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] afgelas. Pleks daarvan is Fidji vir die Herfsnasiesbeker in November 2020 na Groot-Brittanje genooi. Weens ’n aantal besmettings het die span al die groepwedstryde misgeloop en hulle is as nederlae geag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2020/nov/20/fiji-covid-19-crisis-forces-cancellation-of-scotland-autumn-nations-cup-clash-rugby-union |title=Fiji Covid-19 crisis forces cancellation of Scotland Autumn Nations Cup clash |publisher=[[The Guardian]] |date=20 November 2020 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Hulle kon slegs in die wedstryd om die sewende plek speel en het met 38–24 teen Georgië gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/608?Stagione=2020 |title=2020 Autumn Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Aan die begin van 2022 het Wêreldrugby ’n nuwe reël geïmplementeer wat vir die Stille Oseaan-eilandstate as baie voordelig beskou word. Hiervolgens kan nasionale spelers van ’n “groot” rugbyland na ’n ander land oorskakel, ongeag die aantal toetswedstryde wat tot dusver gespeel is. Hiervoor moes 36 maande verloop het sedert die laaste toetswedstryd en die speler moet in die betrokke land gebore wees; ’n oorskakeling is ook moontlik met ’n ouer of grootouer wat daar gebore is. Gevolglik kon talle spelers met ’n Fidjiaanse, Samoaanse of Tongaanse herkoms tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] vir hul oorspronklike land speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/all-blacks/300462490/world-rugbys-tweak-of-eligibility-rule-game-changing-for-pacific-island-unions |title=World Rugby's tweak of eligibility rule game changing for Pacific Island unions |publisher=stuff.co.nz |date=25 November 2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die Stille Oseaan-nasiesbekertoernooi 2023 het die Fidjiane onoorwonne gebly en hul sesde titel ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2023 |title=2023 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2023 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In hul laaste opwarmingswedstryd voor die Rugbywêreldbeker 2023 in Frankryk kon Fidji op Twickenham sy eerste oorwinning oor Engeland ooit aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66629208 |title=England 22–30 Fiji: Pacific island nation beat England for first time |publisher=[[BBC]] |date=26 Augustus 2023 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die hooftoernooi het die Fidjiane hul eerste oorwinning oor Australië in 69 jaar aangeteken (met 22–15) en Georgië naelskraap geklop (met 17–12), maar hulle het ook naelskraapse nederlae teen Wallis (met 26–32) en ietwat verrassend teen [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] (met 23–24) gely. Daarmee het hulle pleks van die Australiërs die uitklopfase gehaal, maar teen Engeland vasgeval (met 24–30).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/881138/fiji-rugby-world-cup-2023-review |title=Fiji: Rugby World Cup 2023 review |publisher=rugbyworldcup.com |date=17 Oktober 2023 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Met hul kwarteindrondtedeelname het die Fidjiane regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 2027|2027-toernooi]] in Australië gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ruck.co.uk/england-among-12-teams-to-automatically-qualify-for-2027-rugby-world-cup/ |title=England among 12 teams to automatically qualify for 2027 Rugby World Cup |publisher=Ruck |date=14 Oktober 2023 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die Stille Oseaan-nasiesbekertoernooi 2024 het die Fidjiane hul titel onoorwonne verdedig,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/959093/asahi-super-dry-pacific-nations-cup-final-recap |title=Asahi Super Dry Pacific Nations Cup: Brilliant Fiji claim sixth title |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=21 September 2024 |accessdate=21 September 2025}}</ref> sowel as tydens die Stille Oseaan-nasiesbekertoernooi 2025.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/1016505/asahi-super-dry-pacific-nations-cup-2025-final-fiji-v-japan |title=Asahi Super Dry Pacific Nations Cup 2025: 7-up for Fiji after epic final win over Japan |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=21 September 2025 |accessdate=21 September 2025}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == Fidji speel tradisioneel in ’n wit trui met swart kleuraksente, wit broeke en swart-wit-gestreepte sokkies. Hul alternatiewe trui is swart met wit kleuraksente, wit broeke en wit sokkies met swart bane. Die huidige truiverskaffer is sedert 2025 Umbro<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijivillage.com/sports/Fiji-Rugby-signs-5-year-partnership-with-Umbro-5rf48x |title=Fiji Rugby signs 5 year partnership with Umbro |publisher=Fiji Village |author=Alipate Narawa |date=22 Januarie 2025 |accessdate=21 September 2025}}</ref> en die truiborg is sedert 2025 Fiji Water.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijivillage.com/news/-Fiji-Rugby-renews-partnership-with-Fiji-Water-for-the-next-4-years-fx854r |title=Fiji Rugby renews partnership with Fiji Water for the next 4 years |publisher=Fiji Village |author=Mosese Raqio |date=20 Junie 2024 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel. Die beheerliggaam [[Fidjiaanse Rugbyunie]], wat ook op die trui verskyn, se kenteken toon ’n [[Palmagtige|palmboom]] in swart voor ’n gestileerde rugbybal met ’n swart fraiing en die belettering ''Fiji Rugby'' daaronder. Die nasionale span se bynaam is ''Flying Fijians'' (“Vlieënde Fidjiane”). == Truiverskaffers en -borge == Sedert 1970 het die volgende truiverskaffers en -borge verskyn: {| class=wikitable style=text-align:center ! Tydperk ! Truiverskaffer ! Truiborg |- |rowspan="2"|1970–2003 |rowspan="2"|[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] |National Bank of Fiji |- |[[Vodafone]] |- |2004–2005 |[[Cotton Traders]] |[[Digicel Pacific|Digicel]] |- |rowspan="3"|2005–2016 |rowspan="3"|[[KooGa]]–[[Beyond Limits Known|BLK]] |Fiji Flour Mills |- |[[Fiji Airways]] |- |[[Vodafone]] |- |rowspan="3"|2017–2021 |rowspan="3"|[[ISC (maatskappy)|ISC]] |[[Fiji Airways]] |- |Vodafone |- |[[China Navigation Company|Swire Shipping]] |- |2021–2024 |[[Nike (maatskappy)|Nike]] |[[Fiji Water]] |- |sedert 2025 |[[Umbro]] |[[Fiji Water]] |} == Die Cibi == [[Lêer:Fiji vs Canada RWC2007 cibi.jpg|duimnael|Fidji voer die Cibi tydens die Rugbywêreldbeker 2007 teen [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] op]] [[Lêer:The Fiji cibi (5190205131).jpg|duimnael|Fidji se Cibi op [[Millennium-stadion]] in [[Cardiff]], [[Wallis]], 2010]] [[Lêer:South Africa vs Fiji 2011 RWC (1).jpg|duimnael|Fidji voer die Cibi tydens die Rugbywêreldbeker 2011 teen Suid-Afrika op]] Voor elke wedstryd voer die span ’n ''Cibi'' ([[Fidjiaans]]: [ˈðimbi]) genoemde oorlogsdans uit om die teenstander te intimideer en hulself aan te moedig. Dit is tydens die 1939-toer na Nieu-Seeland vir die eerste keer gedans om die bekende [[Haka]] van die [[All Blacks]] en ander Nieu-Seelandse keurspanne (in dié geval die Nieu-Seelandse Maori) met ’n ekwivalent te beantwoord. Ratu Sir George Cakobau, die destydse spankaptein, het Ratu Bola, die opperhoof van die krygerstam Navusaradave in die provinsie Ba, versoek om vir die nasionale span ’n nuwe oorlogsdans te bedink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://fijisun.com.fj/2009/11/14/no-evil-in-cibi/ |title=No evil in cibi |publisher=Fiji Sun |author=Maciu Malo |date=14 November 2009 |accessdate=9 Mei 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250509082916/https://fijisun.com.fj/2009/11/14/no-evil-in-cibi/ |archive-date=9 Mei 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sportacademy/hi/sa/rugby_union/features/newsid_3104000/3104432.stm |title=Learn the amazing Fijiian cibi! |publisher=[[BBC]] |accessdate=21 September 2025}}</ref> {| |'''Fidjiaans''' |'''Afrikaans''' |- | style="padding-right:50px" | ''Ai tei vovo, tei vovo''<br /> ''E ya, e ya, e ya, e ya;''<br /> ''Tei vovo, tei vovo''<br /> ''E ya, e ya, e ya, e ya'' ''Rai tu mai, rai tu mai''<br /> ''Oi au a virviri kemu bai''<br /> ''Rai tu mai, rai ti mai''<br /> ''Oi au a virviri kemu bai'' ''Toa yalewa, toa yalewa''<br /> ''Veico, veico, veico''<br /> ''Au tabu moce koi au''<br /> ''Au moce ga ki domo ni biau'' ''E luvu koto ki ra nomu waqa''<br /> ''O kaya beka au sa luvu sara''<br /> ''nomu bai e wawa mere''<br /> ''Au tokia ga ka tasere'' | Maak reg, maak reg,<br /> Oh, oh, oh, oh, oh, oh, oh, oh; *<br /> Maak reg, maak reg,<br /> Oh, oh, oh, oh, oh, oh, oh, oh Kyk hier, kyk hier,<br /> Ek bou ’n oorlogdraad vir jou,<br /> Kyk hier, kyk hier,<br /> Ek bou ’n oorlogdraad vir jou ’n Haan en ’n hen,<br /> Hulle val aan, val aan, val aan,<br /> Ek mag nie sluimer nie,<br /> Behalwe vir die geluid van die inbrekende branders Jou skip lê diep gekelder,<br /> Moenie dink ek het ook verdrink nie.<br /> Jou verdediging wag net daarop<br /> Om in te stort as ek dit prik. |} '''*''' soos ’n waarskuwing uitgespreek == Tuisstadions == Fidji se tuisstadion is die HFC Bank-stadion in die hoofstad [[Suva]] wat in 1951 opgerig is. Ná opknappings in 1978/79 en 2012 het dit ’n kapasiteit van 15&nbsp;000. Hier is tot dusver sowat driekwart van Fidji se tuiswedstryde aangebied.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://fijisun.com.fj/2012/08/09/17-5m-for-stadium-upgrade/ |title=$17.5m for stadium upgrade |publisher=Fiji Sun |author=Anasilini Ratuva |date=9 Augustus 2012 |accessdate=30 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130221912/http://fijisun.com.fj/2012/08/09/17-5m-for-stadium-upgrade/ |archive-date=30 November 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijisportscouncil.com.fj/facilities/anz-stadium/ |title=ANZ Stadium |publisher=Fiji Sports Council |date=2021 |accessdate=21 September 2025}}</ref> ’n Ander belangrike stadion is die Churchillpark in [[Lautoka]] wat sedert 1954 gereeld gebruik word. Enkele wedstryde is ook op die Prince Charles Park in Nadi gespeel. == Toetswedstryde == [[Lêer:Fiji IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Fidji se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys van 10 Oktober 2003 tot op hede]] Fidji het 192 van sy 370 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 51,89%. Fidji se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2025):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=14;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Fiji |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{ARGru}} || 4 || 1 || 3 || 0 || 25,00 |- | {{AUSru}} || 23 || 3 || 19 || 1 || 13,04 |- | {{BELru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{geenvlag|[[Britse Barbarians]]}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 33,33 |- | {{COKru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ENGru}} || 9 || 1 || 8 || 0 || 11,11 |- | {{FRAru}} || 12 || 1 || 11 || 0 || 8,33 |- | {{GEOru}} || 8 || 6 || 1 || 1 || 75,00 |- | {{HKGru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{IRLru}} || 6 || 0 || 6 || 0 || 0,00 |- | {{ITAru}} || 13 || 6 || 7 || 0 || 46,15 |- | {{JPNru}} || 21 || 17 || 4 || 0 || 80,95 |- | {{CANru}} || 14 || 10 || 4 || 0 || 71,43 |- | {{NAMru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NZLru}} || 8 || 0 || 8 || 0 || 0,00 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Nieu-Seelandse Maori || 28 || 8 || 18 || 2 || 28,57 |- | {{NIUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PNGru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PORru}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 66,67 |- | {{ROMru}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 66,67 |- | {{Ru-rt|Salomonseilande}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100 |- | {{SAMru}} || 61 || 37 || 21 || 3 || 60,66 |- | {{SCOru}} || 12 || 3 || 9 || 0 || 25,00 |- | {{ESPru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{RSAru}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0,00 |- | {{TGAru}} || 96 || 66 || 27 || 3 || 68,75 |- | {{URUru}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 75,00 |- | {{USAru}} || 7 || 6 || 1 || 0 || 85,71 |- | {{WALru}} || 15 || 2 || 12 || 1 || 13,33 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''370''' || '''192''' || '''167''' || '''11''' || '''51,89''' |} == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Fidji het tot dusver aan amper elke [[rugbywêreldbeker]]toernooi deelgeneem, met uitsondering van die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika. Hul beste prestasie tot dusver was hul vordering tot die kwarteindrondte in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] en [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]]. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Kwarteindrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Geen deelname |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Uitspeelrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Kwarteindrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Kwarteindrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer'' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Stille Oseaan-drienasies === Die Stille Oseaan-drienasies was van 1982 tot 2005 die tradisionele jaarlikse toernooi tussen die drie Stille Oseaan-rugbylande Fidji, Samoa en Tonga. Hulle het die toernooi elf keer gewen. * Titeloorwinnings (11): 1983, 1984, 1985, 1987, 1988, 1994, 1995, 1996, 1998, 2002, 2004 === Stille Oseaan-nasiesbeker === Fidji se enigste jaarlikse toernooi sedert 2006 is die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]], waartydens hulle teen Samoa en Tonga speel (soms word ook ander nasionale span genooi). Hulle het die toernooi agt keer gewen. * Titeloorwinnings (8): 2013, 2015, 2016, 2017, 2018, 2023, 2024, 2025 === Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap === Fidji het drie keer aan die Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap deelgeneem en die laaste toernooi gewen. * Titeloorwinnings (1): 2001 === Suid-Stille Oseaan-spele === Fidji het vyf keer aan die Suid-Stille Oseaan-spele se rugbytoernooi deelgeneem en drie keer gewen. * Titeloorwinnings (3): 1963, 1969, 1983 === Ander toetswedstryde === Gedurende die amateurtydperk het Fidji maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het oorsese spanne na Fidji getoer. Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks vertrek Europese spanne na Fidji en gedurende Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks reis Fidji na Europa. As deel daarvan ding Fidji sedert 2025 met Australië om die Vuvale Bowl mee.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://pmn.co.nz/read/sports/why-flyings-fijians-are-priority-for-wallabies-not-lions |title=Why Wallabies are prioritising Flying Fijians over the Lions |publisher=Pacific Media Network |author=Christine Rovoi |date=4 Julie 2025 |accessdate=21 September 2025}}</ref> == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Fidjiaanse span gevorm tydens die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] 2025:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijirugby.com/mick-byrne-names-fiji-water-flying-fijians-squad-for-2025-pacific-nations-cup |title=Mick Byrne Names FIJI Water Flying Fijians Squad for 2025 Pacific Nations Cup |publisher=[[Fidjiaanse Rugbyunie]] |date=11 Augustus 2025 |accessdate=21 September 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(backs)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Simione Kuruvoli]] || [[Skrumskakel]] || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 18 |- | [[Philip Baselala]] || Skrumskakel || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Isaiah Armstrong-Ravula]] || [[Losskakel]] || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 11 |- | [[Caleb Muntz]] || Losskakel || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 15 |- | [[Semi Radradra]] || [[Senter]] || [[Shizuoka Blue Revs]] || style="text-align:center" | 21 |- | [[Kalaveti Ravouvou]] || Senter || [[Bristol Bears]] || style="text-align:center" | {{0}}8 |- | [[Inia Tabuavou]] || Senter || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}8 |- | [[Seta Tamanivalu]] || Senter || [[Toshiba Brave Lupus Tokyo]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Ponepati Loganimasi]] || [[Vleuel]] || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}4 |- | [[Taniela Rakuro]] || Vleuel || Taranaki || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Tuidraki Samusamuvodre]] || Vleuel || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Kemu Valetini]] || Vleuel || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Sam Wye]] || [[Heelagter]] || Taradale || style="text-align:center" | {{0}}1 |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(forwards)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Tevita Ikanivere]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || [[Haker]] || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 24 |- | [[Zuriel Togiatama]] || Haker || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}5 |- | [[Mesake Doge]] || [[Stut]] || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 19 |- | [[Haereiti Hetet]] || Stut || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 17 |- | [[Eroni Mawi]] || Stut || [[Saracens]] || style="text-align:center" | 42 |- | [[Samu Tawake]] || Stut || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 13 |- | [[Meli Tuni]] || Stut || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Temo Mayanavanua]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Northampton Saints]] || style="text-align:center" | 26 |- | [[Isoa Nasilasila]] || Slot || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 22 |- | [[Mesake Vocevoce]] || Slot || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}9 |- | [[Etonia Waqa]] || Slot || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Elia Canakaivata]] || [[Losvoorspeler]] || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 12 |- | [[Viliame Mata]] || Losvoorspeler || [[Bristol Bears]] || style="text-align:center" | 35 |- | [[Motikai Murray]] || Losvoorspeler || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Kitione Salawa jr.]] || Losvoorspeler || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}9 |- | [[Isoa Tuwai]] || Losvoorspeler || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |} |} === Bekende spelers === {{dubbelbeeld|regs|Waisale Serevi 2014.jpg|150|Nicky Little.jpg|150|Waisale Serevi (2014)|Nicki Little (2007)}} {{dubbelbeeld|regs|Seremaia Baï.jpg|150|VGoneva.jpg|150|Seremaia Bai (2009)|Vereniki Goneva (2012)}} {{dubbelbeeld|regs|Leone Nakarawa June 2014 (cropped).jpg|150|BEN VOLA VOLA (15401278078).jpg|150|Leone Nakarawa (2014)|Ben Volavola (2014)}} Een voormalige Fidjiaanse speler is vir sy uitstekende prestasie in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler !! Posisie !! Inskrywing |- | [[Waisale Serevi]] || [[Losskakel]], [[Heelagter]], [[Skrumskakel]] || 2013 |} === Spelerstatistieke === Vervolgens die belangrikste statistieke van Fidji se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen September 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=14;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Nicky Little]] || 1996–2011 || 71 |- | {{0}}2 || [[Leone Nakarawa]] || 2009–2021 || 66 |- | {{0}}3 || [[Akapusi Qera]] || 2005–2018 || 64 |- | {{0}}4 || [[Campese Ma’afu]] || 2010–2019 || 62 |- | {{0}}5 || [[Vereniki Goneva]] || 2007–2019 || 59 |- | {{0}}6 || [[Sunia Koto]] || 2005–2017 || 57 |- | {{0}}7 || [[Seremaia Bai]] || 2000–2016 || 53 |- | {{0}}8 || [[Manasa Saulo]] || 2012–2022 || 51 |- | {{0}}9 || [[Dominiko Waqaniburotu]] || 2010–2019 || 51 |- | 10 || colspan=3 | Twee spelers met 49 toetswedstryde elk |} | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=14;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Akapusi Qera]] || 2011–2018 || 38 |- | {{0}}2 || [[Greg Smith]] || 1996–2003 || 30 |- | {{0}}3 || [[Waisea Nayacalevu]] || 2020–2024 || 20 |- | {{0}}4 || [[Esala Teleni]] || 1983–1989 || 19 |- | {{0}}5 || [[Mosese Rauluni]] || 2004–2008 || 17 |- | {{0}}6 || [[Dominiko Waqaniburotu]] || 2010–2019 || 16 |- | {{0}}7 || [[Epi Bolawaqatabu]] || 1969–1973 || 12 |- | {{0}}8 || [[Tevita Ikanivere]] * || 2024–2025 || 12 |- | {{0}}9 || [[Deacon Manu]] || 2010–2012 || 12 |- | 10 || colspan=3 | Twee spelers met elf toetswedstryde elk |} |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=14;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Nicky Little]] || 1996–2011 || 670 |- | {{0}}2 || [[Seremaia Bai]] || 2000–2016 || 321 |- | {{0}}3 || [[Ben Volavola]] || 2015–2023 || 294 |- | {{0}}4 || [[Severo Koroduadua]] || 1982–1991 || 268 |- | {{0}}5 || [[Nemani Nadolo]] || 2010–2021 || 237 |- | {{0}}6 || [[Waisale Serevi]] || 1989–2003 || 221 |- | {{0}}7 || [[Caleb Muntz]] * || 2023–2025 || 162 |- | {{0}}8 || [[Vereniki Goneva]] || 2007–2019 || 110 |- | {{0}}9 || [[Taniela Rawaqa]] || 2007–2011 || 103 |- | 10 || [[Waisea Nayacalevu]] || 2012–2024 || {{0}}90 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=14;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[Vereniki Goneva]] || 2007–2019 || 22 |- | {{0}}2 || [[Nemani Nadolo]] || 2010–2021 || 22 |- | {{0}}3 || [[Sanivalati Laulau]] || 1980–1985 || 20 |- | {{0}}4 || [[Waisea Nayacalevu]] || 2012–2024 || 18 |- | {{0}}5 || [[Norman Ligairi]] || 2000–2010 || 17 |- | {{0}}6 || [[Timoci Nagusa]] || 2008–2018 || 16 |- | {{0}}7 || [[Viliame Satala]] || 1999–2005 || 16 |- | {{0}}8 || [[Fero Lasagavibau]] || 1997–2002 || 15 |- | {{0}}9 || colspan=3 | Drie spelers met 13 drieë elk |} |} == Afrigters == {{dubbelbeeld|regs|Inoke Male 2010.jpg|150|Vern Cotter.jpg|150|Inoke Male (2013)|Vern Cotter (2010)}} {{dubbelbeeld|regs|Simon Raiwalui.jpg|150|Mick Byrne 2023.png|150|Simon Raiwalui (2023)|Mick Byrne (2023)}} Fidji het in 1954 met William Goodsir sy eerste afrigter benoem. Sedert 2024 dien die Australiër Mick Byrne as Fidjiaanse hoofafrigter. {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} William Goodsir || 1954 |- | {{vlagikoon|Australië}} Douglas Walkden-Brown || 1964 |- | {{vlagikoon|Fidji}} Jo Sovau || 1987 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} George Simpkin || 1987–1991 |- | {{vlagikoon|Fidji}} Samisoni Viriviri Sr || 1989–1991 |- | {{vlagikoon|Fidji}} Meli Kurisaru || 1996 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Brad Johnstone || 1996–1999 |- | {{vlagikoon|Australië}} Greg Smith || 2000–2001 |- | {{vlagikoon|Fidji}} Ifereimi Tawake (tussentyds) || 2001–2002 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Mac McCallion || 2002–2003 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Wayne Pivac || 2004–2007 |- | {{vlagikoon|Fidji}} Ilivasi Tabua || 2007–2008 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Mike Brewer || 2009–2010 |- | {{vlagikoon|Fidji}} Sam Domoni || 2010–2011 |- | {{vlagikoon|Fidji}} Inoke Male || 2012–2014 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} John McKee || 2014–2019 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Vern Cotter || 2020–2023 |- | {{vlagikoon|Fidji}} Simon Raiwalui || 2023 |- | {{vlagikoon|Australië}} Mick Byrne || sedert 2024 |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Fidjiaanse nasionale vrouerugbyspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Pacific Islands rugby: Navigating the global professional era |editor=Greg Ryan |work=The changing face of rugby: The Union game and professionalism since 1995 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |location=Newcastle |date=2008 |ISBN=978-1-84718-530-3}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd. |date=1997 |ISBN=1-86200-013-1}} * {{en}} {{cite book |author=J. R. Jones |title=Encyclopedia of Rugby Union Football |publisher=Robert Hale |location=Londen |date=1976 |ISBN=0-7091-5394-5}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Fiji national rugby union team|Fidjiaanse nasionale rugbyspan}} * {{en}} [https://www.fijirugby.com/ Amptelike webwerf van die Fidjiaanse Rugbyunie] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/fiji Fidji by Wêreldrugby] * {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/fiji/ Fidji op Planet Rugby] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Rugby in Fidji]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Oseanië]] 51eg4o556b3ewr07888nf2ys4c3shqq Halfgeleier 0 29918 2928875 2861040 2026-08-22T19:08:21Z Sobaka 328 kategorie 2928875 wikitext text/x-wiki 'n '''Halfgeleier''' is 'n [[vastestof]] met [[elektriese geleidingsvermoë|geleidingseienskappe]] tussen 'n [[elektriese geleier|geleier]] en dié van 'n [[Isolator (elektrisiteit)|isolator]]; dit kan wissel oor 'n wye bestek hetsy permanent of dinamies. Halfgeleiers is belangrike materiale in vandag se tegnologie. Halfgeleiertoestelle, elektroniese komponente wat gemaak word van halfgeleiermateriale, is belangrike moderne elektriese toestelle. Hierdie toestelle word gebruik in die vervaardiging van [[rekenaar]]s, [[selfoon|selfone]] en digitale klankspelers. [[Silikon]] word tans gebruik om die meeste kommersiële halfgeleiers te vervaardig, maar daar bestaan dosyne ander materiale wat ook gebruik kan word. == Oorsig == [[Lêer:Bandgap in semiconductor-af.svg|duimnael|Die valensband (geel), die bandgaping en die geleidingsband]] Die twee kategorieë van vastestowwe verskil hoofsaaklik in die opsig dat isolators 'n lae mobiliteit van ladingsdraers besit. In halfgeleiers is die ''aantal'' (vrye) ladingsdraers klein. Daar is 'n [[bandgaping]] tussen die [[energie|energieë]] wat [[elektron]]e moet verkry om vrylik van [[atoom]] tot atoom te kan beweeg. In halfgeleiers verkry baie min elektrone voldoende [[Termiese straling|termiese energie]] om oor die bandgaping te spring vanaf die valensband tot in die geleidingsband, wat nodig is vir elektrone om beskikbaar te wees om 'n elektriese stroom te gelei. Om hierdie rede het suiwer halfgeleiers en isolators, in die afwesigheid van toegepaste elektriese velde, soortgelyke weerstande. Vir halfgeleiers met kleiner bandgapings is dit egter moontlik om ander metodes buiten termiese energie te gebruik om hulle elektriese eienskappe te beheer. Halfgeleiers se intrinsieke elektriese eienskappe word dikwels permanent verander deur die invoeging van onsuiwerhede deur 'n [[dotering]]sproses. By benadering kan gesê word dat elke atoom van die onsuiwerheid 'n [[elektron]] of "gat" (later bespreek) byvoeg sodat elektrone vryelik kan beweeg. As 'n voldoende hoeveelheid onsuiwerheid bygevoeg word sal die halfgeleier [[elektrisiteit]] byna so goed as [[metaal|metale]] gely. Afhangende van die soort onsuiwerheid sal 'n gedoteerde gebied op die halfgeleier meer elektrone of holtes hê en word dienooreenkomstig N-tipe of P-tipe halfgeleiers materiaal onderskeidelik genoem. Sperlae tussen die N- en P-tipe halfgeleiers skep elektriese velde wat veroorsaak dat elektrone en holtes om van hulle af weg te beweeg, 'n eienskap wat krities is vir die werking van halfgeleiertoestelle. 'n Digtheidsverskil in die hoeveelheid onsuiwerhede lewer 'n klein elektriese veld in die gebied wat gebruik word om elektrone of holtes wat nie in ewewig is nie te versnel. Bo en behalwe die permanente verandering wat deur [[dotering]] meegebring word sal die weerstand van halfgeleiers gewoonlik dinamies verander word deur elektriese velde dinamies toe te pas. Die vermoë om die weerstand/geleiding in gebiede in die halfgeleiermateriaal te beheer deur die toepassing van elektriese velde is die eienskap wat halfgeleiers nuttig maak. Dit het gelei tot 'n wye reeks halfgeleiertoestelle, soos [[transistor]]s en [[diode]]s. Halfgeleiertoestelle wat oor dinamies beheerbare geleiding beskik, soos transistors, is die boustene van [[geïntegreerde stroombaan]]-toestelle soos [[mikroverwerker]]s. Die "aktiewe" halfgeleiertoestelle (transistors) word gekombineer met passiewe toestelle wat uit halfgeleiermateriaal vervaardig word, soos onder andere [[kapasitor]]e en [[resistor]]s,om volledige elektroniese stroombane te lewer. Die meeste halfgeleiers waarin die elektrone voldoende energie verloor het om vanaf die geleidingsband na die valensband terug te val (die energievlakke tussen die bandgaping), sal [[lig]] uitstraal gelykstaande aan 'n kwantum energie in die sigbare elektromagnetiese spektrum. Hierdie foto-emissieproses is die verskynsel waarop lig-emissie diodes (LED) en halfgeleierlasers op gebaseer word. Daarteenoor kan die absorpsie van lig in fotodetektors elektrone opwek om vanaf die valensband na die hoër geleidingsband te beweeg, 'n verskynsel wat die basis vorm vir die opwekking van elektrisiteit vanaf [[sonsel]]le. Halfgeleiers kan uit elementêre materiale soos [[silikon]] en [[germanium]] bestaan of saamgestelde halfgeleiers soos [[galliumarsenied]] en indiumfosfied of legerings soos silikongermanium of aluminiumgalliumarsenied. == Ontwikkeling == Sedert 1930 is die moontlikheid ondersoek om elektroniese komponente uit halfgeleiers te vervaardig. Die eerste tipe komponent was 'n diode of gelykrigter, wat 'n elektriese stroom slegs in een rigting deurlaat en dus gebruik kan word om [[wisselstroom]] in [[gelykstroom]] om te sit. Die seleniumgelykrigter het bestaan uit ʼn laag selenium en 'n laag seleniumtinlegering. Die voegvlak tussen die twee lae vorm 'n sperlaag wat stroom net in een rigting deurlaat. 'n Ander tipe diode het bestaan uit 'n voegvlak tussen 'n metaalkontak en 'n loodsulfiedkristal wat in kristalradio's gebruik is. In 1948 het die Amerikaners [[William Shockley]], Walter Brittain en John Bardeen die transistor vervaardig, waarvoor hulle in 1956 die [[Nobelprys]] vir [[Fisika]] ontvang het. Die transistor was bipolêr, so genoem omdat twee materiale met teenoorgestelde ladings vir die samestelling gebruik is. Die eerste transistors is meestal vervaardig uit germanium, maar later is grotendeels oorgeskakel na silikon aangesien dit by hoër temperature kon werk. Die transistor kon twee funksies verrig wat vroeër deur elektronbuise gedoen is naamlik versterking en skakeling, maar was baie kleiner en het minder energie verbruik. Aan die einde van die vyftigerjare het die transistor die buis op feitlik alle gebiede in die elektronika vervang, veral na die invoering van planêre tegnieke by die vervaardiging. 'n Nadeel van vroeëre bipolêre transistors was dat dit nie baie effektief was by hoë frekwensies nie. Die veldeffektransistor (FET) werk op 'n effens ander beginsel as die bipolêre transistor, wat dit meer geskik maak vir hoë frekwensies en vir skakelaars wat op groot skaal in rekenaars gebruik word. Ander komponente, soos [[Zenerdiode]]s, wat in die tru-rigting begin gelei by 'n bepaalde spanning, is ontwikkel, asook vierlaag-diodes of tiristors wat gebruik word om groot strome aan te skakel in swaar elektriese toe rusting. Nog 'n ontwikkeling was die van die fotoëlektronika. Hieronder val talle komponente waarvan die werking beïnvloed word deur die lig wat daarop skyn: die fotoweerstand, die [[fotodiode]], die fototransistor, ensovoorts. Dit kan as ligmeters of as liggevoelige skakelaars in stroomkringe dien. Daar is ook komponente wat lig uitstraal wanneer dit 'n stroom gelei, die sogenaamde LED's ("light emitting diodes"), en selfs halfgeleierlasers. 'n Groot vooruitgang was die mikroëlektronika, waardeur die geïntegreerde stroombaan (IC) ontwikkel is. Met hierdie tegniek word 'n groot aantal transistors, diodes en weerstande op 'n klein silikonskyfie aangebring. Geïntegreerde stroombane is uiters betroubaar en kan goedkoop in massa vervaardig word. Dit het rekenaarvervaardiging baie vereenvoudig en prosesbeheer deur middel van mikroprosesseerders moontlik gemaak. == Konstruksie == Suiwer silikon en germanium is intrinsieke halfgeleiermateriaal en is swak geleiers by kamertemperatuur. Die geleidingsvermoë neem toe met temperatuurstyging: germanium is 'n goeie geleier bo ongeveer 100 ˚C en silikon bo ongeveer 200 ˚C. Die halfgeleierkomponente wat in die praktyk gebruik word, word egter vervaardig van ekstrinsieke halfgeleiermateriaal. Dit is suiwer halfgeleiermateriaal waarby gekontroleerde hoeveelhede onsuiwerhede gevoeg is, sodat die geleidingsvermoë by kamertemperatuur drasties toeneem en binne perke nie veel temperatuurafhanklikheid toon nie. Hierdie onsuiwerhede word doteerstowwe ("dope") genoem. Indien [[fosfor]] of [[arseen]] by suiwer silikon gevoeg word, ontstaan daar 'n oormaat elektrone en 'n N-tipe silikon word verkry. Die oormaat elektrone ontstaan omdat fosfor of arseen een elektron meer in die valensring het as silikon en die ekstra elektron beweeg dan vry in die kristal rond, waardeur 'n elektriese stroom gedra kan word, Indien [[Boor (element)|boor]] of [[aluminium]] by suiwer silikon gevoeg word, ontstaan daar 'n tekort aan elektrone en 'n P-tipe silikon word verkry. Die tekort aan elektrone ontstaan omdat boor of aluminium een elektron minder in die valensring het as silikon. Elektrone van naburige silikonatome kan hierdie "holtes" vul en so ʼn elektriese stroom dra. Feitlik alle halfgeleierkomponente bevat 'n kombinasie van N-tipe en P-tipe silikon, wat saamgevoeg word tot 'n PN-voegvlak. == Vervaardigingstegniek == === Germaniumtegniek === Germanium word gesuiwer deur chemiese metodes en sonesmelting. Dit word dan gesmelt en gedoteer deur ʼn klein hoeveelheid N-doteerstof by die gesmelte germanium te voeg. Dit word by 'n temperatuur net bokant die smeltpunt gehou en ʼn klein germanium-entkristal word in kontak met die gesmelte germanium gebring. Die entkristal dien as groeipunt waarom die germanium kristalliseer, sodat 'n groot enkelkristal sal vorm wanneer die entkristal stadig uit die gesmelte germanium getrek word. Met hierdie sogenaamde Czochralski-tegniek kan homogene kristalle van etlike kilogram verkry word. Die kristal word dan in dun plaatjies gesaag en glad gepoleer, aangesien ladingsdraers in onreëlmatighede vasgevang kan word, wat die eienskappe van 'n transistor kan beïnvloed. Die eerste beskikbare transistors was puntkontaktransistors. Dit is verkry deur twee indiumdraadjies (indium is 'n P-tipe doteerstof) aan weerskante van die germaniumplaatjie in te smelt, waardeur ʼn PNP-transistor verkry word. Vir goeie transistorwerking moet die middelste laag, die basis, baie dun wees. === Diffusietegniek === In hierdie tegniek word N-tipe of P-tipe halfgeleiermateriaal verhit tot 'n temperatuur net onder smeltpunt en in kontak gebring met die damp van die doteerstof. Die doteerstof beweeg dan deur diffusie in die materiaal in. Die graad van dotering ("doping") en doteringsprofiel kan akkuraat beheer word deur die temperatuur, konsentrasie doteerstof en diffusietyd te varieer en transistors met ʼn basisdikte van minder as 10‾⁶m (1 mikron) kan vervaardig word. === Silikontegniek === Die sonesmelttegniek en Czochralski-tegniek is nie baie geskik vir silikon nie, aangesien gesmelte silikon besoedel word deur onsuiwerhede van die smeltkroes. Suiwer silikon kan verkry word deur die reduksie van trichloarsilaan, SiHCe<sub>3</sub>, of [[silikontetrachloried]], SiCI<sub>4</sub>, met [[waterstof]]. Hierdie twee vlugtige verbindings kan baie suiwer verkry word deur distillasie in kwartsapparaat. Die dampe word dan in die teenwoordigheid van enkelkristal-silikon met behulp van waterstof gereduseer en die silikon groei op die enkelkristal. Gewoonlik is die enkelkristal 'n plat skyfie, en ʼn dun lagie baie suiwer silikon kan op die skyfie gekweek word, 'n proses bekend as epitaksie. Doteerstowwe kan by die dampe gevoeg word sodat N- of P-tipe epitaksiale silikon verkry word. Silikon kan ook gedoteer word met die diffusietegniek, maar die doteringsprofiel is sodanig dat dele naby die oppervlak altyd baie swaar gedoteer is. === Planêre tegnieke === Vroeër is transistors gemaak deur diffusie aan die bo- en onderkant van 'n silikonskyfie. Die skyfie vorm die basis waarop die emittor en die kollektor deur diffusie aangebring is. In die planêre tegniek word alle diffusieprosesse slegs aan die bokant van die skyfie gedoen en alle kontakte is ook aan die bokant. Die oorspronklike skyfie vorm die kollektor, en die basis en emittor word agtereenvolgens met diffusie verkry. In hierdie tegniek is dit dan nodig om bepaalde gebiede af te skerm gedurende diffusie, wat gedoen word deur 'n oksiedlaag (SiO<sub>2</sub>) oor die hele skyfie te kweek deur dit by 'n hoë temperatuur in suurstof of stoom te verhit. Die oksied word nou bedek met 'n liggevoelige lagie materiaal, bekend as fotolak. 'n Masker met 'n bepaalde patroon word oor die fotolak geplaas en belig met ultraviolet lig, waarna sekere gedeeltes van die fotolak tydens die ontwikkeling verwyder word volgens die patroon van die masker. Vervolgens word die oksiedlagie verwyder deur chemiese etsing slegs in gebiede wat nie met fotolak bedek is nie. Die skyfie met die oksiedpatroon word dan in 'n diffusie-oond geplaas en slegs die kaal gedeeltes word (tot ʼn N- of P-vlak) gedoteer, aangesien doteerstowwe nie deur die oksiedlagie kan dring nie. Om N- of P-vlakke op ander gedeeltes van die skyfie te laat vorm, word die proses herhaal. Die oksiedlaag is baie stabiel en isoleer die oppervlak van die silikon. In sommige tegnieke word die oksiedlagie nie verwyder nie, maar speel self 'n rol by die MOS- ("metaaloksied-semigeleier") komponente soos veldeffektransistors en geïntegreerde stroombane. === Ioonimplantasie === 'n Ander tegniek om doteerstowwe in silikon te laat indring, is om dit in te skiet met ʼn deeltjieversneller. Die proses staan bekend as ioonimplantasie. Die silikonskyfie word in 'n vakuumruimte geplaas en ione van die doteerstof word elektries versnel deur 'n hoë elektriese spanning van tot etlike honderd kV. Vanweë die hoë energie van die ione kan hul redelik diep in die silikon indring wanneer hulle daarmee bots. Die vorming van die doteringsprofiel kan baie beter beheer word as in die diffusietegniek en wei deur die versnelpotensiaal en implanteringstyd te varieer. 'n Nadeel van die tegniek is egter dat die silikonkristal beskadig word deur die ione en dit moet weer uitgegloei word by 'n temperatuur van ongeveer 900°C om die skade te herstel. Ioonimplantasie sal diffusie as doteringstegniek in die toekoms al hoe meer vervang. === Mikrotegniek === Die elektroniese komponente op die silikonskyfie word steeds kleiner en kleiner gemaak ten einde meer komponente in 'n kleiner volume te kry. Die meeste interne verbindings in 'n IC word deur metaalopdamping en fotolitografiese etsprosesse gedoen, maar daar moet tog eksterne geleiers ook aan die IC verbind word. Hiervoor word dun draadjies van goud of aluminium gebruik. In sommige tegnieke word gebruik gemaak van termiese druklasse, waarby 'n warm maar nie gesmelte draadjie op die kontakpunte vasgedruk word. Al die prosesse word onder 'n mikroskoop met mikromanipuleerders gedoen. == Soorte komponente == === Bipolêre transistor === Die bipolêre transistor is die oudste transistor op die mark en word gebruik vir skakeling en versterking. Sommige kan groot drywing hanteer, tot etlike honderde watt. Dit het drie kontakpunte: die basis, die kollektor en die emittor. Deur middel van die basis word die stroom deur die transistor beheer en 'n klein stroom tussen die basis en emittor veroorsaak 'n groot stroom tussen die kollektor en emittor. Die transistor kan of NPN of PNP wees. === Veldeffektransistor === Die veldeffektransistor ("field effect transistor", FET) het ook drie kontakpunte, die hek, die put en die bron. 'n Variasie van spanning tussen die hek en die bron veroorsaak 'n versterkte variasie in stroom tussen die put en die bron. Die FET kan 'n N-kanaal of 'n P-kanaal hê, en word hoofsaaklik gebruik as skakelaars in rekenaars. === Diodes === Diodes laat slegs stroom in een rigting deur en word baie gebruik in elektroniese toestelle om 'n wisselstroom in 'n gelykstroom om te sit. 'n Zenerdiode is sodanig dat dit by 'n bepaalde tru-spanning ook in die tru-rigting gelei. Hulle word gebruik om spannings in elektroniese toe rusting te stabiliseer. 'n [[Varicap]] is 'n diode wat as klein kapasitor gebruik word. Die voegvlak van die diode tree op as ʼn kapasitor en die grootte van die kapasitor kan verander word deur die spanning oor die diode te varieer. Dit word gebruik by die frekwensieinstemmers van radio's en televisiestelle. === Vierlaagdiodes === Vierlaagdiodes bestaan uit vier opeenvolgende, verskillend gedoteerde lagies. Die bekendste vorm is die tiristor of SCR ("semiconductor controlled rectifier"). 'n PNPN-tipe sal by aansluiting aan 'n spanningsbron stroom in geen rigting gelei nie. Deur 'n klein positiewe puls by die binneste P-vlak aan te lê, sal die diode kortsluit en die tiristor sal begin gelei. Dit skakel slegs af as die stroom in die tru-rigting omkeer. Tiristors kan groot strome, van tot 1 000 [[ampère]], skakel by 220 volt 0f selfs hoër spannings, en word dus baie gebruik in die beheerstelsels van groot elektromotors. === LDR en termistor === 'n LDR is 'n liggevoelige weerstand. Dit het 'n hoë weerstand in die donker, maar ʼn baie lae weerstand as lig daarop val. Dit word veral gebruik in beheermeganismes waarmee ligte outomaties aan- en afgeskakel word. Die termistor het 'n negatiewe weerstandskoëffisiënt. Sy weerstand daal vinnig met toename in temperatuur en word gebruik om te kompenseer vir temperatuurvariasies in elektroniese toestelle. === LED === 'n LED ("light emitting diode") is 'n diode wat lig uitstraal wanneer 'n stroom daardeur vloei. Die doeltreffendheid van energie-omsetting kan so hoog as 100% wees. LED's word baie gebruik in die syfervertoon en as waarskuwingsliggies van rekenaars en elektroniese instrumente. Dit kan ook gebruik word in optiese koppelings waar die lig wat 'n LED uitstraal, 'n LDR aktiveer (byvoorbeeld die bekende outomatiese winkeldeurklokkies wat lui as mens die ligstraal onderbreek wanneer jy instap). In hierdie tipe koppeling kan die twee komponente elektries van mekaar geskei en by verskillende potensiale wees. == Bronliteratuur == * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409508}} band == Sien ook == * ''[[Chip War]]'' * [[Diodebrug]] * [[TSMC]] * [[QLED]] == Eksterne skakels == {{Wikt-inlyn|halfgeleier}} {{Normdata}} [[Kategorie:Fisika]] [[Kategorie:Tegnologie]] 36juve315gm03u9k5153d231mp508fq Danie Goosen 0 30056 2928943 2845128 2026-08-22T21:52:44Z Pynappel 70858 2928943 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Danie Goosen | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 1953 | geboorteplek = [[Johannesburg]], [[Unie van Suid-Afrika]] | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = [[Suid-Afrika]] | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Voorsitter van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]]<br>Uitvoerende hoof van akademie by [[Akademia]] | titel = Professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Universiteit van Suid-Afrika]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Friedrich Nietzsche]], [[Plato]], [[Aristoteles]], [[Thomas van Aquino]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]], [[Martin Heidegger]], [[Gadamer]], Taylor en MacIntyre | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotas = }} Professor '''Danie Goosen''' is 'n [[Suid-Afrika]]anse [[filosofie|filosoof]], voormalige voorsitter van die Groep van 63 (2000–2004) en sedert [[2004]] die voorsitter van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]]. == Geskiedenis == Goosen is in [[1953]] in [[Johannesburg]] gebore. Hy het sy skoolopleiding in Johannesburg en [[Pretoria]] ontvang en het aan die universiteite van Pretoria en Suid-Afrika [[ekonomie]], teologie en filosofie gestudeer. Hy behaal sy doktorsgraad oor die filosofie van verwondering deur [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]] in [[1989]]. Vanaf [[1985]] is hy 'n lektor in die departement Godsdienswetenskap aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]] en word later senior lektor en mede-professor ([[1997]]) in dié departement. Vanaf [[2008]] is hy professor in godsdienswetenskap aan Unisa. Goosen was vir 'n lang ruk 'n verdediger van 'n filosofiese posisie ([[dekonstruksie]]) waarin figure soos Nietzsche, [[Martin Heidegger]] en [[Jacques Derrida]] 'n groot rol gespeel het. Vanaf [[2000]] swaai sy denke weg van Heidegger en Derrida en meer in die rigting van die verdediging van die politieke teologie van 'n "ander moderne", waarin die begrip gemeenskap 'n sentrale rol speel. In sy boek ''Nihilisme'' ([[2007]]) beskryf hy die werklikheid (syn) in deelnemende en dramatologiese terme. Belangrike figure wat tans sy denke inspireer sluit in: [[Plato]], [[Aristoteles]], [[Thomas van Aquino]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegel]], Heidegger, [[Gadamer]], Taylor en MacIntyre. Professor Danie Goosen is met ingang Februarie 2019 aangestel as akademiese hoof by die privaat [[Afrikaans]]e verskaffer van tersiêre onderrig, [[Akademia]]. == Bibliografie == * 2007. ''Nihilisme. Notas oor ons tyd''. Johannesburg: Praag. * 2013. ''Die republikeinse gedagte''. Pretoria: FAK. * 2015. ''[http://www.standpunte.co.za/publikasies/oor-gemeenskap-en-plek/ Oor gemeenskap en plek]''. Anderkant die Onbehae. Pretoria: FAK. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Goosen, Danie}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse teoloë]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1953]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] fj7vcz4mdjweexsevtsbtxd4pfs81gb 2928945 2928943 2026-08-22T21:53:52Z Pynappel 70858 [[:Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2928945 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Danie Goosen | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 1953 | geboorteplek = [[Johannesburg]], [[Unie van Suid-Afrika]] | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = [[Suid-Afrika]] | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Voorsitter van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]]<br>Uitvoerende hoof van akademie by [[Akademia]] | titel = Professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Universiteit van Suid-Afrika]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Friedrich Nietzsche]], [[Plato]], [[Aristoteles]], [[Thomas van Aquino]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]], [[Martin Heidegger]], [[Gadamer]], Taylor en MacIntyre | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotas = }} Professor '''Danie Goosen''' is 'n [[Suid-Afrika]]anse [[filosofie|filosoof]], voormalige voorsitter van die Groep van 63 (2000–2004) en sedert [[2004]] die voorsitter van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]]. == Geskiedenis == Goosen is in [[1953]] in [[Johannesburg]] gebore. Hy het sy skoolopleiding in Johannesburg en [[Pretoria]] ontvang en het aan die universiteite van Pretoria en Suid-Afrika [[ekonomie]], teologie en filosofie gestudeer. Hy behaal sy doktorsgraad oor die filosofie van verwondering deur [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]] in [[1989]]. Vanaf [[1985]] is hy 'n lektor in die departement Godsdienswetenskap aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]] en word later senior lektor en mede-professor ([[1997]]) in dié departement. Vanaf [[2008]] is hy professor in godsdienswetenskap aan Unisa. Goosen was vir 'n lang ruk 'n verdediger van 'n filosofiese posisie ([[dekonstruksie]]) waarin figure soos Nietzsche, [[Martin Heidegger]] en [[Jacques Derrida]] 'n groot rol gespeel het. Vanaf [[2000]] swaai sy denke weg van Heidegger en Derrida en meer in die rigting van die verdediging van die politieke teologie van 'n "ander moderne", waarin die begrip gemeenskap 'n sentrale rol speel. In sy boek ''Nihilisme'' ([[2007]]) beskryf hy die werklikheid (syn) in deelnemende en dramatologiese terme. Belangrike figure wat tans sy denke inspireer sluit in: [[Plato]], [[Aristoteles]], [[Thomas van Aquino]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegel]], Heidegger, [[Gadamer]], Taylor en MacIntyre. Professor Danie Goosen is met ingang Februarie 2019 aangestel as akademiese hoof by die privaat [[Afrikaans]]e verskaffer van tersiêre onderrig, [[Akademia]]. == Bibliografie == * 2007. ''Nihilisme. Notas oor ons tyd''. Johannesburg: Praag. * 2013. ''Die republikeinse gedagte''. Pretoria: FAK. * 2015. ''[http://www.standpunte.co.za/publikasies/oor-gemeenskap-en-plek/ Oor gemeenskap en plek]''. Anderkant die Onbehae. Pretoria: FAK. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Goosen, Danie}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse teoloë]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1953]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] flsb0oquarn0c6qq48f5u85vq2mye5e 2928946 2928945 2026-08-22T21:54:02Z Pynappel 70858 [[:Kategorie:Alumni van die Universiteit van Suid-Afrika]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2928946 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Danie Goosen | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 1953 | geboorteplek = [[Johannesburg]], [[Unie van Suid-Afrika]] | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = [[Suid-Afrika]] | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Voorsitter van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]]<br>Uitvoerende hoof van akademie by [[Akademia]] | titel = Professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Universiteit van Suid-Afrika]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Friedrich Nietzsche]], [[Plato]], [[Aristoteles]], [[Thomas van Aquino]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]], [[Martin Heidegger]], [[Gadamer]], Taylor en MacIntyre | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotas = }} Professor '''Danie Goosen''' is 'n [[Suid-Afrika]]anse [[filosofie|filosoof]], voormalige voorsitter van die Groep van 63 (2000–2004) en sedert [[2004]] die voorsitter van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]]. == Geskiedenis == Goosen is in [[1953]] in [[Johannesburg]] gebore. Hy het sy skoolopleiding in Johannesburg en [[Pretoria]] ontvang en het aan die universiteite van Pretoria en Suid-Afrika [[ekonomie]], teologie en filosofie gestudeer. Hy behaal sy doktorsgraad oor die filosofie van verwondering deur [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]] in [[1989]]. Vanaf [[1985]] is hy 'n lektor in die departement Godsdienswetenskap aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]] en word later senior lektor en mede-professor ([[1997]]) in dié departement. Vanaf [[2008]] is hy professor in godsdienswetenskap aan Unisa. Goosen was vir 'n lang ruk 'n verdediger van 'n filosofiese posisie ([[dekonstruksie]]) waarin figure soos Nietzsche, [[Martin Heidegger]] en [[Jacques Derrida]] 'n groot rol gespeel het. Vanaf [[2000]] swaai sy denke weg van Heidegger en Derrida en meer in die rigting van die verdediging van die politieke teologie van 'n "ander moderne", waarin die begrip gemeenskap 'n sentrale rol speel. In sy boek ''Nihilisme'' ([[2007]]) beskryf hy die werklikheid (syn) in deelnemende en dramatologiese terme. Belangrike figure wat tans sy denke inspireer sluit in: [[Plato]], [[Aristoteles]], [[Thomas van Aquino]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegel]], Heidegger, [[Gadamer]], Taylor en MacIntyre. Professor Danie Goosen is met ingang Februarie 2019 aangestel as akademiese hoof by die privaat [[Afrikaans]]e verskaffer van tersiêre onderrig, [[Akademia]]. == Bibliografie == * 2007. ''Nihilisme. Notas oor ons tyd''. Johannesburg: Praag. * 2013. ''Die republikeinse gedagte''. Pretoria: FAK. * 2015. ''[http://www.standpunte.co.za/publikasies/oor-gemeenskap-en-plek/ Oor gemeenskap en plek]''. Anderkant die Onbehae. Pretoria: FAK. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Goosen, Danie}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse teoloë]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1953]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Suid-Afrika]] 7x61or7dex7ahxy3d2hxog294qjzwbn 2928981 2928946 2026-08-22T23:13:46Z HermanvanAswegen988 200973 Verbeter. 2928981 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Danie Goosen | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 1953 | geboorteplek = [[Johannesburg]], [[Unie van Suid-Afrika]] | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = [[Suid-Afrika]] | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Voorsitter van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]]<br>Uitvoerende hoof van akademie by [[Akademia]] | titel = Professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Universiteit van Suid-Afrika]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Friedrich Nietzsche]], [[Plato]], [[Aristoteles]], [[Thomas van Aquino]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]], [[Martin Heidegger]], [[Hans-Georg Gadamer|Gadamer]], Taylor en MacIntyre | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotas = }} Professor '''Danie Goosen''' is 'n [[Suid-Afrika]]anse [[filosofie|filosoof]], voormalige voorsitter van die Groep van 63 (2000–2004) en sedert [[2004]] die voorsitter van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]]. == Geskiedenis == Goosen is in [[1953]] in [[Johannesburg]] gebore. Hy het sy skoolopleiding in Johannesburg en [[Pretoria]] ontvang en het aan die universiteite van Pretoria en Suid-Afrika [[ekonomie]], teologie en filosofie gestudeer. Hy behaal sy doktorsgraad oor die filosofie van verwondering deur [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]] in [[1989]]. Vanaf [[1985]] is hy 'n lektor in die departement Godsdienswetenskap aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]] en word later senior lektor en mede-professor ([[1997]]) in dié departement. Vanaf [[2008]] is hy professor in godsdienswetenskap aan Unisa. Goosen was vir 'n lang ruk 'n verdediger van 'n filosofiese posisie ([[dekonstruksie]]) waarin figure soos Nietzsche, [[Martin Heidegger]] en [[Jacques Derrida]] 'n groot rol gespeel het. Vanaf [[2000]] swaai sy denke weg van Heidegger en Derrida en meer in die rigting van die verdediging van die politieke teologie van 'n "ander moderne", waarin die begrip gemeenskap 'n sentrale rol speel. In sy boek ''Nihilisme'' ([[2007]]) beskryf hy die werklikheid (syn) in deelnemende en dramatologiese terme. Belangrike figure wat tans sy denke inspireer sluit in: [[Plato]], [[Aristoteles]], [[Thomas van Aquino]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegel]], Heidegger, [[Gadamer]], Taylor en MacIntyre. Professor Danie Goosen is met ingang Februarie 2019 aangestel as akademiese hoof by die privaat [[Afrikaans]]e verskaffer van tersiêre onderrig, [[Akademia]]. == Bibliografie == * 2007. ''Nihilisme. Notas oor ons tyd''. Johannesburg: Praag. * 2013. ''Die republikeinse gedagte''. Pretoria: FAK. * 2015. ''[http://www.standpunte.co.za/publikasies/oor-gemeenskap-en-plek/ Oor gemeenskap en plek]''. Anderkant die Onbehae. Pretoria: FAK. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Goosen, Danie}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse teoloë]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1953]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Suid-Afrika]] nohidvphcs0fufy4zjrc2lfuwa2i203 2928982 2928981 2026-08-22T23:17:22Z HermanvanAswegen988 200973 Verbeter. 2928982 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Danie Goosen | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 1953 | geboorteplek = [[Johannesburg]], [[Unie van Suid-Afrika]] | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = [[Suid-Afrika]] | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Voorsitter van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]]<br>Uitvoerende hoof van akademie by [[Akademia]] | titel = Professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Universiteit van Suid-Afrika]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Friedrich Nietzsche]], [[Plato]], [[Aristoteles]], [[Thomas van Aquino]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]], [[Martin Heidegger]], [[Hans-Georg Gadamer|Gadamer]], Taylor en MacIntyre | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotas = }} Professor '''Danie Goosen''' is 'n [[Suid-Afrika]]anse [[filosofie|filosoof]], voormalige voorsitter van die Groep van 63 (2000–2004) en sedert [[2004]] die voorsitter van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]]. == Geskiedenis == Goosen is in [[1953]] in [[Johannesburg]] gebore. Hy het sy skoolopleiding in Johannesburg en [[Pretoria]] ontvang en het aan die universiteite van Pretoria en Suid-Afrika [[ekonomie]], teologie en filosofie gestudeer. Hy behaal sy doktorsgraad oor die filosofie van verwondering deur [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]] in [[1989]]. Vanaf [[1985]] is hy 'n lektor in die departement Godsdienswetenskap aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]] en word later senior lektor en mede-professor ([[1997]]) in dié departement. Vanaf [[2008]] is hy professor in godsdienswetenskap aan Unisa. Goosen was vir 'n lang ruk 'n verdediger van 'n filosofiese posisie ([[dekonstruksie]]) waarin figure soos Nietzsche, [[Martin Heidegger]] en [[Jacques Derrida]] 'n groot rol gespeel het. Vanaf [[2000]] swaai sy denke weg van Heidegger en Derrida en meer in die rigting van die verdediging van die politieke teologie van 'n "ander moderne", waarin die begrip gemeenskap 'n sentrale rol speel. In sy boek ''Nihilisme'' ([[2007]]) beskryf hy die werklikheid (syn) in deelnemende en dramatologiese terme. Belangrike figure wat tans sy denke inspireer sluit in: [[Plato]], [[Aristoteles]], [[Thomas van Aquino]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegel]], Heidegger, [[Hans-Georg Gadamer|Gadamer]], Taylor en MacIntyre. Professor Danie Goosen is met ingang Februarie 2019 aangestel as akademiese hoof by die privaat [[Afrikaans]]e verskaffer van tersiêre onderrig, [[Akademia]]. == Bibliografie == * 2007. ''Nihilisme. Notas oor ons tyd''. Johannesburg: Praag. * 2013. ''Die republikeinse gedagte''. Pretoria: FAK. * 2015. ''[http://www.standpunte.co.za/publikasies/oor-gemeenskap-en-plek/ Oor gemeenskap en plek]''. Anderkant die Onbehae. Pretoria: FAK. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Goosen, Danie}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse teoloë]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1953]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Suid-Afrika]] cwx8lazjyyt60yzjnvcyf7tfvihjjlu 2928983 2928982 2026-08-22T23:26:13Z Pynappel 70858 2928983 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Danie Goosen | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 1953 | geboorteplek = [[Johannesburg]], [[Unie van Suid-Afrika]] | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = [[Suid-Afrika]] | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = Voorsitter van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]]<br>Uitvoerende hoof van akademie by [[Akademia]] | titel = Professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit van Pretoria]]<br>[[Universiteit van Suid-Afrika]] | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = [[Friedrich Nietzsche]], [[Plato]], [[Aristoteles]], [[Thomas van Aquino]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]], [[Martin Heidegger]], [[Hans-Georg Gadamer|Gadamer]], Taylor en MacIntyre | era = | vakgebied = [[Filosofie]] | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = [[Pieter Duvenage]] | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotas = }} Professor '''Danie Goosen''' is 'n [[Suid-Afrika]]anse [[filosofie|filosoof]], voormalige voorsitter van die Groep van 63 (2000–2004) en sedert [[2004]] die voorsitter van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]]. == Geskiedenis == Goosen is in [[1953]] in [[Johannesburg]] gebore. Hy het sy skoolopleiding in Johannesburg en [[Pretoria]] ontvang en het aan die universiteite van Pretoria en Suid-Afrika [[ekonomie]], teologie en filosofie gestudeer. Hy behaal sy doktorsgraad oor die filosofie van verwondering deur [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]] in [[1989]]. Vanaf [[1985]] is hy 'n lektor in die departement Godsdienswetenskap aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]] en word later senior lektor en mede-professor ([[1997]]) in dié departement. Vanaf [[2008]] is hy professor in godsdienswetenskap aan Unisa. Goosen was vir 'n lang ruk 'n verdediger van 'n filosofiese posisie ([[dekonstruksie]]) waarin figure soos Nietzsche, [[Martin Heidegger]] en [[Jacques Derrida]] 'n groot rol gespeel het. Vanaf [[2000]] swaai sy denke weg van Heidegger en Derrida en meer in die rigting van die verdediging van die politieke teologie van 'n "ander moderne", waarin die begrip gemeenskap 'n sentrale rol speel. In sy boek ''Nihilisme'' ([[2007]]) beskryf hy die werklikheid (syn) in deelnemende en dramatologiese terme. Belangrike figure wat tans sy denke inspireer sluit in: [[Plato]], [[Aristoteles]], [[Thomas van Aquino]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegel]], Heidegger, [[Hans-Georg Gadamer|Gadamer]], Taylor en MacIntyre. Professor Danie Goosen is met ingang Februarie 2019 aangestel as akademiese hoof by die privaat [[Afrikaans]]e verskaffer van tersiêre onderrig, [[Akademia]]. == Bibliografie == * 2007. ''Nihilisme. Notas oor ons tyd''. Johannesburg: Praag. * 2013. ''Die republikeinse gedagte''. Pretoria: FAK. * 2015. ''[http://www.standpunte.co.za/publikasies/oor-gemeenskap-en-plek/ Oor gemeenskap en plek]''. Anderkant die Onbehae. Pretoria: FAK. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Goosen, Danie}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse teoloë]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1953]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Suid-Afrika]] qmzmp2edrob55nojuk9jberusfluob9 Taalkommissie 0 30115 2929011 2691572 2026-08-23T09:08:48Z Sobaka 328 /* Lede van die Taalkommissie */ skakel 2929011 wikitext text/x-wiki '''Die Taalkommissie''' van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] (voor 1964 bekend as die Spellingkommissie) is die de facto-liggaam vir die standaardisering van [[Afrikaans]]. Die Taalkommissie is verantwoordelik vir die saamstel van die [[Afrikaanse Woordelys en Spelreëls]] (AWS), 'n naslaanwerk oor Afrikaans se skryf- en spellingwyses. == Voorsitters van die Taalkommissie == {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | Van en voorletter(s) !! scope="col" | Begindatum !! scope="col" | Einddatum !! scope="col" | Aantal jaar |- |[[T.H. le Roux]] |1914 |1921 |7 |- |[[D.F. Malherbe]] |1921 |1939 |18 |- |[[D.B. Bosman]] |1940 |1950 |10 |- |[[S.P.E. Boshoff]] |1951 |1953 |2 |- |T.H. le Roux |1953 |1955 |2 |- |D.F. Malherbe |1956 |1959 |3 |- |S.P.E. Boshoff |1959 |1964 |5 |- |[[Willem Kempen|W. Kempen]] |1964 |1977 |13 |- |[[F.F. Odendal]] |1977 |1992 |15 |- |[[Johan Combrink|J.G.H. Combrink]] |1992 |1999 |7 |- |[[Anton Prinsloo|A.F. Prinsloo]] |1999 |2003 |4 |- |E.F. Kotzé |2004 |2012 |8 |- |J.D. McLachlan |2012 |2013 |1 |- |[[Gerhard van Huyssteen|G.B. Van Huyssteen]] |2013 |2021 |9 |- |[[Suléne Pilon]] |2021 | | |} == Lede van die Taalkommissie == {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | Voornaam en van !! scope="col" | Van en voorletter(s) !! scope="col" | Begindatum !! scope="col" | Einddatum !! scope="col" | Aantal jaar !! scope="col" | Ampsposisie |- |[[Mariëtta Alberts]] |Alberts, M. |1996 |2012 |16 | |- |[[Johan Anker]] |Anker, J. |1995 |2012 |17 |ondervoorsitter: 2012 |- |[[Chris Banda]] |Banda, C.J. |2019 |2021 |3 | |- |[[Herman Beyer]] |Beyer, H. |2011 |2017 |6 | |- |[[S.P.E Boshoff]] |Boshoff, S.P.E. |1921 |1969 |48 |voorsitter: 1951–1953; 1959–1964 |- |[[D.B. Bosman]] |Bosman, D.B. |1918 |1948 |30 |voorsitter: 1940-1950 |- |[[T.J.R. Botha]] |Botha, T.J.R. |1971 |1991 |20 | |- |[[Adelia Carstens]] |Carstens, A. |1995 |1999 |4 | |- |[[Wannie Carstens]] |Carstens, W.A.M. |1991 |2003 |12 | |- |[[Jan F.E. Celliers]] |Celliers, J.F.E. |1914 |1918 |4 | |- |[[Anna Coetzee]] |Coetzee, A. |1998 |2004 |6 | |- |Johan Combrink |Combrink, J.G.H. |1974 |1999 |25 |voorsitter: 1992-1999 |- |[[Leona Compion]] |Compion, L. |2018 |2021 |4 | |- |[[Willem de Klerk]] |De Klerk, W.J. |1974 |1984 |10 | |- |[[Leon de Stadler]] |De Stadler, L.G. |1991 |1994 |3 | |- |[[Meyer de Villiers]] |De Villiers, M. |1956 |1974 |18 | |- |[[Hans du Plessis]] |Du Plessis, H.G.W. |1986 |1991 |5 | |- |[[Madaleine du Plessis]] |Du Plessis, M. |2004 |2012 |8 | |- |[[Totius|J.D. du Toit (Totius)]] |Du Toit, J.D. |1914 |1918 |4 | |- |[[S.J. du Toit]] |Du Toit, S.J. |1949 |1965 |16 | |- |[[Louis Eksteen]] |Eksteen, L.C. |1971 |1990 |19 | |- |[[Gerda Engelbrecht]] |Engelbrecht, G. |2018 |2021 |4 | |- |[[Ilse Feinauer]] |Feinauer, I. |1991 |1996 |5 | |- |[[Rufus Gouws]] |Gouws, R.H. |1986 |1994 |8 | |- |D.C. Hauptfleisch |Hauptfleisch, D.C. |1971 |1991 |20 | |- |[[Frank Hendricks]] |Hendricks, F. |2010 |2017 |7 |ondervoorsitter: 2013–2017 |- |[[L.W. Hiemstra]] |Hiemstra, L.W. |1940 |1971 |31 | |- |[[Sophia Kapp]] |Kapp, S. |2013 |2021 |9 | |- |Willem Kempen |Kempen, W. |1949 |1978 |29 |voorsitter: 1964–1977 |- |[[Benedictus Kok]] |Kok, B. |1959 |1961 |2 | |- |[[Ernst Kotzé]] |Kotzé, E.F. |1992 |2012 |20 |voorsitter: 2004–2012 |- |[[G.J. Labuschagne]] |Labuschagne, G.J. |1963 |1965 |2 | |- |[[C.J. Langenhoven]] |Langenhoven, C.J. |1914 |1918 |4 | |- |[[T.H. le Roux]] |Le Roux, T.H. |1914 |1965 |51 |voorsitter: 1914–1921; 1953-1955 |- |[[Tony Links]] |Links, T. |1992 |1996 |4 | |- |[[Frikkie Lombard]] |Lombard, F.J. |1995 |2020 |25 |sekretaris: 1995–2010 |- |[[J.E. Loubser]] |Loubser, J.E. |1971 |1981 |10 | |- |[[Phillip Louw]] |Louw, P. |2013 |2018 |5 | |- |[[Jana Luther]] |Luther, J.G.S. |2013 |2021 |9 |sekretaris: 2018-2021 |- |[[D.F. Malherbe]] |Malherbe, D.F. |1914 |1966 |52 |voorsitter: 1921-1939; 1956-1959 |- |[[W.M.R. Malherbe]] |Malherbe, W.M.R. |1914 |1918 |4 | |- |[[J.S.B. Marais]] |Marais, J.S.B. |1963 |1965 |2 | |- |Tom McLachlan |McLachlan, J.D. |1995 |2013 |18 |ondervoorsitter: 2004-2012; voorsitter: 2012–2013 |- |[[G.S. Nienaber|Gawie Nienaber]] |Nienaber, G.S. |1959 |1974 |15 | |- |[[Francois Odendal]] |Odendal, F.F. |1962 |1989 |27 |voorsitter: 1977–1992 |- |[[Annél Otto]] |Otto, A. |2004 |2012 |8 | |- |[[Fred Pheiffer]] |Pheiffer, F.C. |2018 |2021 |4 | |- |[[Marné Pienaar]] |Pienaar, M. |2013 |2021 |9 | |- |[[Suléne Pilon]] |Pilon, S. |2010 |2021 |12 |sekretaris: 2012–2017; ondervoorsitter: 2018–2021 |- |[[Larry Pokpas]] |Pokpas, L. |1995 |1998 |3 | |- |[[Fritz Ponelis]] |Ponelis, F.A. |1977 |1984 |7 | |- |[[M.J. Posthumus]] |Posthumus, M.J. |1968 |1971 |3 | |- |[[Gustav Preller]] |Preller, G.S. |1914 |1918 |4 | |- |[[Anton Prinsloo]] |Prinsloo, A.F. |1989 |2003 |14 |voorsitter: 1999–2003 |- |[[Elvis Saal]] |Saal, E.O. |2005 |2007 |2 | |- |[[C.J. Scheffer]] |Scheffer, C. |1993 |1996 |3 | |- |[[Johannes du Plessis Scholtz]] |Scholtz, J. du P. |1944 |1956 |12 | |- |[[P.C. Schoonees]] |Schoonees, P.C. |1961 |1971 |10 | |- |[[Johannes J. Smith]] |Smith, J.J. |1917 |1926 |9 | |- |[[F.J. Snijman]] |Snijman, F.J. |1953 |1980 |27 | |- |[[S. Strydom]] |Strydom, S. |1962 |1967 |5 | |- |[[Joey Swanepoel]] |Swanepoel, J. |1992 |1998 |6 | |- |[[Piet Swanepoel]] |Swanepoel, P.H. |1992 |1997 |5 | |- |[[Marius Swart]] |Swart, M. |2021 |2021 |1 | |- |[[H.J. Terblanche]] |Terblanche, H.J. |1963 |1967 |4 | |- |[[H.J.J.M. van der Merwe]] |Van der Merwe, H.J.J.M. |1962 |1970 |8 | |- |[[Gerhard van Huyssteen]] |Van Huyssteen, G.B. |2005 |2021 |17 |sekretaris: 2011–2012; ondervoorsitter: 2012–2013; voorsitter: 2013–2021 |- |[[Jarries van Jaarsveld]] |Van Jaarsveld, G.J. |1986 |1991 |5 | |- |[[Christo van Rensburg]] |Van Rensburg, M.C.J. |1979 |1991 |12 | |- |[[Dirk van Schalkwyk]] |Van Schalkwyk, D. |1991 |2004 |13 | |- |[[Gerhard van Wyk]] |Van Wyk, G. |2010 |2012 |2 | |- |[[H. Venter]] |Venter, H. |1968 |1977 |9 | |} == Taalkommissies verantwoordelik vir die AWS == === Die Spellingkommissie van die 1917-AWS (eerste/tweede uitgawe) === * Jan F.E. Celliers * J.D. du Toit * [[C.J. Langenhoven]] * T.H. le Roux (konvener) (ook lid van die Woordelijs-kommissie) * D.F. Malherbe (ook lid van die Woordelijs-kommissie) * [[Gustav Preller|Gustav S. Preller]] * W.M.R. Malherbe * Johannes J. Smith (slegs lid van die Woordelijs-kommissie) === Die Spellingkommissie van die 1921-AWS (derde uitgawe) === * D.B. Bosman * Jan F.E. Celliers * J.D. du Toit * C.J. Langenhoven * T.H. le Roux * D.F. Malherbe * Gustav S Preller * Johannes J. Smith === Die Spellingkommissie van die 1931-AWS (vierde uitgawe) === * D.B. Bosman * Jan F.E. Celliers * J.D. du Toit * C.J. Langenhoven * T.H. le Roux * D.F. Malherbe * Gustav S. Preller By die spelreëls was ook vir die eerste keer 'n bylae oor leestekens. Hierdie is deur [[A.C. Bouman]] opgestel. Dit is onduidelik of A.C. Bouman in dié tydperk lid was van die Taalkommissie. === Die Spellingkommissie van die 1937-AWS (vyfde uitgawe) === <!--Die 1937-AWS kon ongelukkig nie opgespoor word nie.--> === Die Spellingkommissie van die 1953-AWS (sesde uitgawe) === * S.P.E. Boshoff * S.J. du Toit * L.W. Hiemstra * Willem Kempen * T.H. le Roux * D.F. Malherbe * Johannes du Plessis Scholtz === Die Taalkommissie van die 1964-AWS (sewende uitgawe) === * S.P.E. Boshoff (voorsitter) * M de Villiers * S.J. du Toit * L.W. Hiemstra * Willem Kempen (sekretaris) * G.J. Labuschagne * T.H. le Roux * D.F. Malherbe * J.S.B. Marais * G.S. Nienaber * F.F. Odendal * F.J. Snijman * S. Strydom * H.J. Terblanche * H.J.J.M. van der Merwe === Die Taalkommissie van die 1991-AWS (agtste uitgawe) === * T.J.R. Botha (ondervoorsitter) * Johan Combrink * Hans du Plessis * Louis Eksteen * Rufus Gouws * D.C. Hauptfleisch (sekretaris) * Francois Odendal (voorsitter) * Anton Prinsloo * Jarries van Jaarsveld * Christo van Rensburg In die Voorwoord van die 1991-AWS word ook erkenning gegee aan die volgende oud-Taalkommissielede (in alfabetiese volgorde) wat oor 'n korter of langer tyd sedert 1964 bydraes gelewer het: * S.P.E. Boshoff * Willem de Klerk * Meyer de Villiers * S.J. du Toit * L.W. Hiemstra * Willem Kempen * G.J. Labuschagne * T.H. le Roux * J.E. Loubser * D.F. Malherbe * J.S.B. Marais * Gawie Nienaber * Fritz Ponelis * M.J. Posthumus * F.J. Snijman * S Strydom * H.J. Terblanche * H.J.J.M. van der Merwe * H Venter In dié voorwoord word [[A Coetser]] (adjunksekretaris) en Leon de Stadler ook vir hulle sekretariële hulp bedank. Dit is onduidelik of die twee persone in die tydperk lid was van die Taalkommissie. === Die Taalkommissie van die 2002-AWS (negende uitgawe) === * Mariëtta Alberts * Johan Anker * Wannie Carstens * Anna Coetzee * Ernst Kotzé * Frikkie Lombard * Tom McLachlan * Anton Prinsloo (voorsitter) Hierdie lede (insluitende Johan Combrink (postuum)) ontvang almal in 2003 die [[C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. In die Voorwoord van die 2002-AWS word ook erkenning gegee aan die volgende Taalkommissielede (in alfabetiese volgorde): * Adelia Carstens * Johan Combrink * Leon de Stadler * Hans du Plessis * Louis Eksteen * Ilse Feinauer * Rufus Gouws * D.C. Hauptfleisch * Christo van Rensburg * Tony Links * Francois Odendal * Larry Pokpas * C.J. Scheffer * Joey Swanepoel * Piet Swanepoel * Jarries van Jaarsveld * Dirk van Schalkwyk === Die Taalkommissie van die 2009-AWS (tiende uitgawe) === [[Beeld:TaalkommissieAug2006.JPG|duimnael|250px|Taalkommissie: Augustus 2006]] * Mariëtta Alberts * Johan Anker * Madaleine du Plessis * Ernst Kotzé (voorsitter) * Frikkie Lombard (sekretaris) * Tom McLachlan (ondervoorsitter) * Annél Otto * [[Gerhard van Huyssteen]] Hierdie lede ontvang almal in 2009 die [[C.L. Engelbrechtprys]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. In die Voorwoord van die 2009-AWS word ook erkenning gegee aan die volgende Taalkommissielede (in alfabetiese volgorde): * Wannie Carstens * Anna Coetzee * Anton Prinsloo * Elvis Saal === Die Taalkommissie van die 2017-AWS (elfde uitgawe) === [[Beeld:TKApril2010.jpg|duimnael|250px|Taalkommissie: April 2010]] * Herman Beyer * Frank Hendricks * [[Sophia Kapp]] * Frikkie Lombard * Phillip Louw * [[Jana Luther]] * Marné Pienaar * [[Suléne Pilon]] * Gerhard van Huyssteen In die Voorwoord van die 2017-AWS word ook erkenning gegee aan die volgende Taalkommissielede (in alfabetiese volgorde): * Mariëtta Alberts * Johan Anker * Madaleine du Plessis * Ernst Kotzé * Tom McLachlan * Annél Otto * Gerhard van Wyk === Die Taalkommissie van 2017-2021 === Die Taalkommissie wat vanaf 2018 tot 2021 gedien het, het bestaan uit: * Leona Compion (2018–2021) * Gerda Engelbrecht (2018–2021) * Sophia Kapp (2013–2021) * Jana Luther (2013–2021) (sekretaris: 2018–2021) * Fred Pheiffer (2018–2021) * Suléne Pilon (2010–2021) (sekretaris: 2012–2017; ondervoorsitter: 2018–2021) * Marius Swart (2021) * Gerhard van Huyssteen (2005–2021) (sekretaris: 2011–2012; ondervoorsitter: 2012–2013; voorsitter: 2013–2021) Doelwitte van dié Taalkommissie was onder andere om die AWS toegankliker vir jonger gebruikers te maak. Tot en met 2021 is die woordelys grondig herwerk, sodat dit in die toekoms makliker sou kon wees om inligting in die lys na te slaan. Die struktuur van die res van die inhoud in die AWS is ook herwerk en in 'n nuwe formaat gegiet. Aan die einde van die termyn van dié TK is geen van die uitsette egter gepubliseer nie en is die inligting aan 'n nuwe TK oorhandig. Die volgende lede het gedurende hierdie termyn van die Taalkommissie uitgetree: * Chris Banda (2019–2021) * Frikkie Lombard (1995–2020) (sekretaris: 1995–2010) * Marné Pienaar (2013–2021) == Die huidige Taalkommissie == In 2020 het die raad van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns – op aanbeveling van die Taalkommissie – besluit om die struktuur, aanstelling/benoeming en werkswyse van die Taalkommissie ingrypend te verander. Veranderinge sluit in die aanstel van 'n Taalkommissieadviespaneel, bestaande uit 100 lede, om die Taalkommissie van advies te voorsien. Taalkommissielede word ook van 2022 af nie meer vir aanstelling benoem deur bestaande lede nie, maar word, na afloop van 'n aansoek- en onderhoudproses, deur die raad in spesifieke portefeuljes aangestel. Aangestelde lede verdien van 2022 af ook 'n honorarium vir hul Taalkommissiewerk. Die Taalkommissie wat vir die termyn 2022 tot 2024 aangestel is, is: * [[Annelise de Vries]] (2022) * Jaco du Toit (2022) * Jana Luther (2013–2022) (sekretaris: 2018–2022) * Fred Pheiffer (2018–2022) * Suléne Pilon (2010–2022) (sekretaris: 2012–2017; ondervoorsitter: 2018–2021; voorsitter: 2022) * Monique Rabé (2022) * Marius Swart (2021–2022) (ondervoorsitter: 2022) == Eksterne skakels == * {{Facebook|Taalkommissie}} == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Taalowerhede]] [[Kategorie:Beyweraars vir Afrikaanse Wikipedia]] [[nl:Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns#Die Taalkommissie]] a7od8inc0oudgn0dpeq0849rgquzn7m Dagbreek (koshuis) 0 33596 2928846 2782084 2026-08-22T16:00:46Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928846 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{geen bronnelys}} [[Lêer:Dagbreek lug.jpg|duimnael|Dagbreek vanuit die lug.]] [[Lêer:Dagbreek eiffel.jpg|duimnael|Dagbreek se eie Eiffeltoring.]] '''Dagbreek''', ook bekend as die “'''John Murray Huis'''” (vernoem na [[John Murray]], stigter van die [[Teologiese Kweekskool (Stellenbosch)|Teologiese Kweekskool]] aan die [[Universiteit Stellenbosch]]) is die grootste en die tweede oudste manskoshuis op Stellenbosch. Dit is in sentrale Stellenbosch geleë. Dagbreek het 'n tuiste geword vir duisende mansstudente aan die Universiteit van Stellenbosch vandat die huis se deure oopgemaak het in 1921. == Die Geskiedenis van Dagbreek == Die Huis van Roem en Faam het oor ‘n tydperk van 104 jaar in ‘n wêreld van sy eie ontwikkel. Wanneer jy by die voordeur instap en deur die voorportaal beweeg, betree jy ‘n groot vierkant wat as die Quad bekend staan. Dit vorm die kern van Dagbreek se aktiwiteite en bestaan. Die eerste ding wat jy sal opmerk, is die alombekende simbool wat in die middle van die Quad staan: === Die Eiffel === Wyd en syd word Dagbreek met die Eiffel, en die Eiffel met Dagbreek, geassosieer. Dit is ons amptelike simbool, en pryk op die Huiswapen. Hierdie simbool dien ook as ‘n naam vir die Huis se amptelike publikasies (Die Eiffel), die derde rugbyspan (Die Eiffels) en ons hoogaangeskrewe sêrgroep (Die Eiffelkoor). Die Eiffel het reeds lank voor die sewentigerjare vir die Huis van Roem en Faam betekenis gehad. Die oorspronklike Eiffel is deur Koos du Pisani as deel van die vlotoptog in 1954 gebou. Hierdie voorstelling van die Franse Departement, is aangewys as die beste inskrywing. Na die optog het die Eiffel ‘n ereplek in die middel van die Quad gekry. In 1958, onder leiding van Willie Esterhuyse, destydse Primarius, is hierdie model met ‘n replika vervang. Die vorige Eiffel is in 1962 deur Roelf Hollenbach en Jan du Preez gebou. In 2004, na jare se diens op die Quad en in ons harte, is ‘n nuwe Eiffel (ontwerp en gebou deur Fanie en Abie Nel) ter viering van die oorspronklike se vyftigste herdenking, opgerig. Op die wapen van Dagbreek staan die Eiffel voor ‘n opkomende son. Die son is nie net simbolies van Dagbreek se naam nie. As simbool van lig, is dit ‘n teken van die hoop en vertroue wat Dagbrekers in mekaar en in ander het. === Die Huis === Die koshuis is gebou in die vorm van ‘n vierkant en bestaan uit 17 bewoonde seksies. Seksies 1 tot 7 vorm die Seniorhuis waar manne van hul derde jaar af kan bly. Die Juniorhuis bestaan uit Seksie 8 tot 18 (Seksie 16 is die huidige eetsaal). Eerste- en tweede-jaars bly in die Juniorhuis in dubbelkamers. Anders as in ander koshuise, is Dagbreek in verskillende dele (of seksies) gebou met vier kamers en ‘n badkamer per vloer. Hierdie boustyl het tot gevolg gehad dat elke seksie ‘n unieke karakter en tradisies het. Die wedywering tussen seksies is ‘n kenmerk van die Huis se dag-tot-dag bestaan. Wynand Louw is die argitek van Dagbreek. Bouwerk is in 1920 begin en in 1921 voltooi, maar die gebou het slegs Seksies 1 tot 7 ingesluit. Die inwoners en studente van Stellenbosch was destyds verstom oor die reuse drieverdiepinggebou. JD Conradie was die heel eerste inwoner en in die eerste jaar van die Huis se bestaan, was daar slegs 27 inwoners. Aanvanklik het elke inwoner sy eie kos voorberei. Hierdie stelsel het egter glad nie goed gewerk nie, en in 1925 is begin met die aanbou van Seksies 8 tot 18. Die nuwe deel het ‘n eetsaal ingesluit, asook ‘n ontspanningsaal. Hierdie saal, Visholpark, is vernoem na twee vorige inwoners, Visser en Hollenbach, wat die pluimbalbaan daar uitgelê het. Ander vertrekke sluit in, onder andere, ‘n Huis-komiteekamer, gebedskamer, waskamer, poskamer, Dagbreek Klub, die Argief en ’n gimnasium vir die fiksheidsbewustes. '''Meer as net Akademie...''' Dagbreek bied sy inwoners verskeie geleenthede om hulself optimaal te ontwikkel en voor te berei vir die lewe daarbuite. Spansporte is baie populêr onder Dagbrekers waar beide die rugby en hokkiespanne hul ligas in 2018 onderskeidelik gewen het. Die eerste waterpolo-, skaak- en tafeltennisspan het as kampioene in 2019 geseevier. In 2022 en 2023 het die Dagbreek Eiffelkoor die Universiteit van Stellenbosch se Acapella kompetisie gewen. Die eerstespan hokkie het ook die Hauer (die hokkieliga) gewen in 2022. Behalwe vir sport en kultuur, is daar verskillende komitees, vir ‘n wye verskeidenheid aktiwiteite, om te verseker dat daar ruimte is vir elkeen om homself uit te leef. === Die gebou === Dagbreek is 'n vierkantige gebou met 'n groot grasperk in die binnehof. Dit bestaan uit sewentien bewoonde seksies waarvan die meeste vier kamers en 'n [[badkamer]] op elke vloer het. Seksies een tot sewe maak die Seniorhuis uit en agt tot agtien die Juniorhuis. Seksie 16 bestaan uit 'n eetsaal en 'n sosiale saal. Hierdie boustyl wat uniek is onder die koshuise op Stellenbosch het 'n besondere effek op die lewe in die koshuis. Verskillende seksies het elkeen hul eie karakter en tradisies en kompetisies tussen die verskillende seksies is 'n daaglikse gesig. [[Wynand Louw]]<ref>[http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=1001&orig_form=archlistframes.php&bldgorder=%60tblbldg%60.%60name%60&orderby=Name&initial=&source=0&backbutton=1 artefacts.co.za]{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> was die argitek van Dagbreek. Die bouery het in 1920 begin en die eerste deel (seksies een tot sewe) is in 1921 voltooi. JD Conradie, die eerste inwoner, was een van 27 inwoners wat in die eerste jaar van die huis se bestaan inwoners was. Huislede moes aanvanklik vir hulself kos voorberei, maar die stelsel het nie goed gewerk nie en die res van die koshuis se bouwerk het in 1925 begin. Die nuwe gedeelte het 'n eetsaal sowel as 'n sosiale saal ingesluit. Ander kamers in die gebou sluit 'n huiskomitee-kamer, gebedskamer, waskamer, snoepie, argief en 'n klub in. Dagbreek het ook sy eie gimnasium in die koshuis. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commonscat|Stellenbosch University residences}} * https://www.dagbreek.org.za [[Kategorie:Universiteit Stellenbosch]] qbk18t60avg1jz62swvbn3p1f063x7g Gebruiker:Oesjaar 2 39044 2928881 2919920 2026-08-22T19:21:52Z Oesjaar 7467 En groei die artikles... 2928881 wikitext text/x-wiki {{Babel|af|en-4|de-1|}} [[Beeld:User Oesjaar.png|duimnael|regs|Oesjaar]] {{Gebruiker Gebruikersboksies omraam| {{Gebruikersbydraes|20400}} {{Sjabloon:Gebruikersnederigheid|20400}} [[Lêer:Editor - lapis matter iii.jpg|centre|duimnael|[[:en:Wikipedia:Service awards#Vanguard Editor (or Grand_Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|"Vanguard Editor" of Grand Gom (sien onder)]]<br />(17 jaar, 276&nbsp;000+)<br /><small>Toegeken deur Aliwal2012</small>]] [[Lêer:Gom.jpg|regs|duimnael|[[:en:Wikipedia:Vanguard Editor|"Vanguard Editor" or Grand Gom,]]<br />is the Highest Togneme of the Encyclopedia and since 2025 Oesjaar is entitled to keep the floor plan of The Great Library of Alecyclopedias, including its ancient access keys.]] {{vyftienjaargemeenskap}} {{Gebruiker Suid-Afrika}} {{Gebruiker administrateur}} {{Gebruiker burokraat}} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Andorra |land=Andorra |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Belgium |land=België |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Botswana |land=Botswana |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Brazil |land=Brasilië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Democratic Republic of the Congo |land=Demokratiese Republiek die Kongo |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Denmark |land=Denemarke |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Germany |land=Duitsland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Egypt |land=Egipte |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=England |land=Engeland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Ethiopia |land=Ethiopië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Finland |land=Finland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=France |land=Frankryk |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Ghana |land=Ghana |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Italy |land=Italië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Ivory Coast |land=Ivoorkus |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Kenya |land=Kenia |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Lesotho |land=Lesotho |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mauritania |land=Mauritanië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mauritius |land=Mauritius |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mexico |land=Mexico |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Morocco |land=Morocco |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Mozambique |land=Mosambiek |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Namibia |land=Namibië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Netherlands |land=Nederland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Norway |land=Noorweë |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Senegal |land=Senegal |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Scotland |land=Skotland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Spain |land=Spanje |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Swaziland |land=Swaziland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Sweden |land=Swede |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Switzerland |land=Switserland |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Tanzania |land=Tanzanië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Togo |land=Togo |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} {{Gebruiker_besoekland |id_agtergrond=lavender |id_fontgrootte=12px |id_fontkleur=#000000 |en_land=Zambia |land=Zambië |info_fontgroote=12px |info_fontkleur=#000000 |info_agtergrond=#ffffff }} }} [[Lêer:Translation Barnstar.svg|thumb|Thank you for reviewing the translation of the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. Your work helps to ensure a high quality text will be available to the community.]] Ons het tans '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' artikels. In my eerste 10 jaar (bereik op 6/1/2019) betrokke hier het ek reeds 5264 artikels geskep! Die 10 jaar was ongelooflik; wat 'n avontuur! Na 15 jaar (bereik op 6/1/2024) het ek 14,628 artikels en 1,156 kategorieë geskep, 225 066 verbeteringe gedoen en 30 535 verbeteringe op Wikidata aangebring! Dit is 'n voorreg! * Ek het op 12/01/2019 die 100,000ste wysiging mylpaal op globale Wiki bereik! * Op 28/04/2019 het ek my 100,000ste wysiging op die Afrikaanse Wiki aangebring! * Op 22/12/2020 skep ek my 6,000ste artikel, 'n baie nederige ''[[Aloe bussei]]''. * Op 6/1/2021 verwerf ek '''Grootmeesterredakteur''' status met my twaalfde jaar hier! * Op 12/6/2021 skep ek my 7,000ste artikel. * Op 17/9/2021 skep ek my 8,000ste artikel, 'n baie nederige ''[[Pauridia curculigoides]]'' * Op 21/1/2022 skep ek my 9,000ste artikel, 'n baie nederige ''[[Aspalathus spiculata]]'' * Op 9/7/2022 het ek my 10,000ste artikel geskep: [[Lunar Orbiter 2]]! * Op 16/02/2023 het ek my 200,000ste wysiging op globale Wikipedia aangebring! * Op 30/3/2023 het ek my 12,000ste artikel geskep: [[Senegalia donaldi‎]]! * Op 26/07/2023 het ek my 13,000ste artikel geskep: [[Pterocarpus dubius]]! * Op 1/11/2023 het ek my 14,000ste artikel geskep: [[Holothrix culveri]]! * Op 18/2/2024 het ek my 15,000ste artikel geskep: [[Malephora pienaarii]]! * Op 15/7/2024 het ek my 16,000ste artikel geskep: [[Xylopia letestui]]! * Op 19/7/2024 het ek my 200,000ste wysiging op die Afrikaanse Wikipedia aangebring! * Op 6/12/2024 het ek my 17,000ste artikel geskep: [[Oxalis semiloba]]! * Op 15/6/2025 het ek my 18,000ste artikel geskep: [[Cyathula braunii]]! * Op 4/11/2025 het ek my 19,000ste artikel geskep: [[Grewia oncopetala]]! * Op 31/5/2026 het ek my 20,000ste artikel geskep: [[Campanulaceae]]! == Voorbladartikels == My doelwit van 'n voorbladartikel is bereik toe die [[Boeing B-17 Flying Fortress]] op 4 November 2019 op die voorblad gepryk het! * Op 1 Januarie 2020 verskyn my tweede voorbladartikel: [[Turboskroef]]! * In week 8 van 2020 het my derde voorbladartikel verskyn: [[Sherman Firefly]]. * In week 48 van 2020 het my vierde voorbladartikel verskyn: [[Tiger I-tenk]]. * In week 2 van 2021 het my vyfde voorbladartikel verskyn: [[Mariner 4]]. * In week 14 van 2021 het my sesde voorbladartikel verskyn: [[Pioneer 11]]. * In week 35 van 2021 het my sewende voorbladartikel verskyn: [[USS Maryland (BB-46)]]. * In week 29 van 2022 het my agste voorbladartikel verskyn: [[Centurion (tenk)]]. * In week 49 van 2022 het my negende voorbladartikel verskyn: [[USS Franklin (CV-13)]]. * In week 3 van 2023 het my tiende voorbladartikel verskyn: [[8,8 cm-Flak 18/36/37/41]]. * In week 51 van 2023 het my elfde voorbladartikel verskyn: [[Apollo 8]]. * In week 39 van 2024 het my twaalfde voorbladartikel verskyn: [[Geostasionêre wentelbaan]]. * In week 35 van 2025 het my dertiende voorbladartikel verskyn: [[Consolidated B-24 Liberator]]. * In week 16 van 2026 het my veertiende voorbladartikel verskyn: [[Apollo 13]]. * In week 28 van 2026 het my vyftiende voorbladartikel verskyn: [[Ivy Mike- kerntoets]]. Groete! Ek het begin [[bergfiets]]ry omrede my perd verdrink het tydens [[waterpolo]]! == Notas == {{div col|colwidth=22em}} * ''Annonaceae'' * ''[[Annona]]'' - foto's gelaai maar nie alle spesies geskep nie. * ''[[Artabotrys]]'' - foto's gelaai * ''[[Monanthotaxis]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Hexalobus]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Monodora]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Xylopia]]'' - foto's gelaai maar nie alle spesies geskep nie. * ''[[Monoon]]'' <uitheems> * ''[[Polyalthia]]'' <uitheems> * ''Picrodendraceae'' * ''[[Androstachys]]'' - foto's gelaai. * ''[[Hyaenanche]]'' - foto's gelaai. * ''Phyllanthaceae'' * ''[[Antidesma]]'' * ''[[Bridelia]]'' * ''[[Cleistanthus]]'' * ''[[Flueggea]]'' - foto's gelaai maar nie alle spesies geskep nie. * ''[[Heywoodia]]'' - foto gelaai en spesie geskep; montipies. * ''[[Hymenocardia]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Lachnostylis]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Margaritaria]]'' - foto's gelaai en spesies geskep. * ''[[Phyllanthus]]'' * ''[[Pseudolachnostylis]]''- monotipies, foto gelaai. * ''[[Pseudophyllanthus]]'' - monotipies, foto gelaai. * ''Peraceae'' * ''[[Clutia]]'' - foto's gelaai maar nie alle spesies geskep nie. {{div col end}} == Ander dinge == * [[Gladiolus merianellus]] * [[Gladiolus jonquilliodorus]] * [[Protea venusta]] Hibried? * [[Moraea loubseri]] * [https://www.prolingua.org.za/dokumente/Plastiekwoordeboek.pdf Plastiekwoordeboek] * [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Candidates/Deon_Steyn Kandidaat] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:WikiProject_Tree_of_Life Tree of Life] == UCI == https://extranet.uci.ch/Commissaires/default.aspx gthpwcuw1200gc56w197rj1laknm3yn Hans Anton Aschenborn 0 43056 2928993 2849041 2026-08-23T04:27:47Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928993 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Hans Anton Aschenborn | bynaam = | beeld =[[Beeld:Hans Anton Aschenborn.jpg|duimnael|links|260px|Hans Aschenborn, datum onbekend.]] | beeldbeskrywing = | onderskrif = | geboortenaam = | geboortedatum = [[1 Februarie]] [[1888]] | geboorteplek = [[Kiel, Duitsland]] | sterfdatum = {{SDEO|1931|4|10|1888|2|1}} | sterfteplek = Kiel, Duitsland | ouers = | titel = | nasionaliteit = | beroep = Skilder en skrywer | ander = | bekend = | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = | party = | religie = | huweliksmaat = | kinders = | webblad = | handtekening = }} '''Hans Anton Aschenborn''' (1 Februarie 1888 – 10 April 1931) was 'n kunstenaar en skrywer bekend vir sy skilderye en illustrasies van diere in Suid-Afrika en Duitsland. Ook sy seun [[Dieter Aschenborn]] ([[15 November]] [[1915]] – [[11 September]] [[2002]]) en sy kleinseun [[Uli Aschenborn]]<ref name="NEW ERA">{{cite news |title=Namibian Artist Gets European Recognition |last=Philander |first=Frederick |newspaper=New Era (Namibia) |date=21 Augustus 2009 |url=http://www.newera.com.na/article.php?articleid=6347 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218185252/http://www.newera.com.na/article.php?articleid=6347 |archive-date=18 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ([[6 September]] [[1947]]) is al twee bekende diereskilders in Suider-Afrika.<ref name="3 x ASCHENBORN">{{Cite web |url=http://kunst.aschenborn.de/gallery.php?gallery=ZZ%203%20x%20Aschenborn |title=Kuns van Hans Anton, Dieter en Uli Aschenborn |access-date=23 November 2017 |archive-date= 4 Mei 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160504141622/http://kunst.aschenborn.de/gallery.php?gallery=ZZ%203%20x%20Aschenborn |url-status=dead }}</ref> Die kuns van die Aschenborns is in galerye, museums en openbare geboue in Namibië te vind. Al drie Aschenborns behoort tot die grootste kunstenaars ter wêreld en hul kuns tot die wêrelderfenis volgens [[United Artists Rating]].<ref name="RATING ">{{cite news |title='''Greatest world artists of XVIII–XXI: A''' - Die grootste kunstenaars ter wêreld van die 18de tot die 21ste eeu. Kunstenaarswaardelys opgestel deur 'n onafhanklike jurie vir 'n kunsleksikon (23 volumes) deur die "Artist's Union of Russia", wat in 55 deelgebiede van Rusland en in 9 vreemde lande verteenwoordig is. |url=http://best.artunion.ru/be2-01.htm |via=Wayback Machine |access-date=22 Junie 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622194710/http://best.artunion.ru/be2-01.htm |archive-date=22 Junie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In die ouer Duitse Thieme-Becker of Saur kunsensiklopedies is oor Hans Anton Aschenborn geskryf en daar is ook ’n verhandeling vir 'n meestersgraad gedoen oor Hans Anton Aschenborns se grafiese werk in die kultuurtydskrif ''Lantern'' van 1965 (sien |1| en |2| onder) en 'n doktorale proefskrif.<ref name="KARIN SKAWRWAN">[https://repository.up.ac.za/handle/2263/58066 1963, Skawran, Karin], doktorale proefskrif (MA) in PDF-formaat, [[Universiteit van Pretoria]]</ref> Hans Anton Aschenborn, [[Sangiro]] en [[Pierneef]] was vriende. Aschenborn het illustrasies gemaak vir Sangiro se 'Uit Oerwoud en Vlakte' en sy 'Sketse uit die Oos-Afrikaanse Dierewêreld'. Aschenborn se eie boeke soos 'Onduno und andere Tiergeschichten' en 'Satan und andere afrikanische Erzählungen' is in Afrikaans vertaal. In [[1916]] het hy die teks vir die lied "Heia Safari" geskryf. == Lewe en werk == [[Lêer:Hans Achenborn.jpg|regs|260px|duimnael|Hans Aschenborn.]] [[Lêer:Hans Anton Aschenborn Lion.JPG|duimnael|regs|260px|Kiel (Duitsland), waterverf, Leeu.]] [[Lêer:Hans Anton Aschenborn Gemsbock.jpg|duimnael|regs|260px|Kiel (Duitsland), waterverf, Gemsbok.]] Hans Anton Heinrich Aschenborn is op 1 Februarie 1888 in Kiel in Duitsland gebore<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.artfinding.com/2969/Biography/Aschenborn-Hans-Anton |title=argiefkopie |access-date=20 Oktober 2016 |archive-date= 6 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161106092812/http://www.artfinding.com/2969/Biography/Aschenborn-Hans-Anton |url-status=dead }}</ref> as die vierde van ses kinders van vise-admiraal Richard Aschenborn.<ref>Skawran, K.M. “Hans Anton Aschenborn, mens en kunstenaar” “Historia” Maart 1965</ref> Daar is vier susters, Grete, Elizabeth, Käthe en Ellen, en twee broers, Hans en Fritz. Hy gaan skool aan die Reform-Realgymnasium in Kiel en ontvang daar ook tekenonderrig. Reeds as seun het hy ’n begeerte om na die destydse [[Duits-Suidwes-Afrika]] (later [[Suidwes-Afrika]] en tans [[Namibië]]) te kom en met die oog hierop word hy na ’n groot landgoed in Mecklenburg gestuur, waar hy prakties leer boer. Sy begeerte om die Afrika-kolonies van Duitsland beter te leer ken is waarskynlik geskep deur sy oom, Eduard Mohr, wat in 1868–1870 saam met [[John Thomas Baines|Thomas Baines]] ekspedisies na Midde- en [[Oos-Afrika]] onderneem het. Vanaf [[1905]] tot [[1907]] besoek hy die landbouskool Kolonialschule Witzenhausen te Witzenhausen, die tyd waaruit sy eerste groot olieverfwerke dateer. Vir ’n jaar ontvang hy dan militêre opleiding by die Pioniere in Harburg en hy neem ook ’n tyd lank skilderklasse by die bekende professor Burmester te Kassel. In [[1909]] immigreer hy na Suidwes-Afrika en stap in [[Lüderitzbucht]] aan wal. In sy boek “''Afrikanische Buschreiter''” beskryf hy op humoristiese wyse die eerste jare in hierdie land met al die avonture wat hy beleef. In [[1912]] koop hy die plaas Quickborn suid van die [[Waterberg]] naby [[Okahandja]], waar hy boer. Die jare op hierdie plaas, tot na die oorlog in [[1918]], beskryf hy in sy boek “''Die Farm im Steppenlande''”. Hy trou in [[1913]] met Emma Bredow en uit hierdie huwelik word drie seuns (Wulf, Dieter en Hansjörg) gebore. Vir ses weke in 1912 neem hy deel aan militêre oefeninge by die Duitse Kameelruitergroep met die doel om luitenant van hierdie reserwemag te word. Met die uitbreek van die [[Eerste Wêreldoorlog]] word hy Kommandant van die 7de kompanie van die Schutztruppe op Gochas, die verste pos in die rigting van die [[Kalahari]]. Later word hy verplaas na die Kameelruitergroep (Kameltruppe) en hy onderneem verkenningstogte tot diep in Brits-Kalahari. Hier ontdek hy ’n nuwe gemsboksoort, wat hy [[Oryx Aschenbornii]] noem. Na die kapitulasie van Suidwes tydens die Eerste Wêreldoorlog word hy, soos al die ander Duitse soldate, gevange geneem en na die interneringskamp in [[Pietermaritzburg]] ([[Fort Napier]]) gestuur. Toe hy teen [[1917]] na sy plaas terugkeer, is sy huis verwoes en geplunder, sy vee buitgemaak en die boerdery word weens die oorlogtoestande onmoontlik. Hy neem nou sy toevlug na kuns om sy gesin te onderhou. Deur van sy vee te verkoop slaag hy daarin om ’n tyd in [[Swakopmund]] deur te bring, waar hy skilder, reklameplakkate ontwerp, illustrasies doen en kunskritieke skryf. Die Swakopmund Boekhandel gee in hierdie tyd van sy kunslêers uit, wat insluit “''Afrikanische Tierköpfe''” (tien linosneë waarin hy die koppe van die grootste wilde diere uitbeeld), “''Aschenborns Afrikamappe''” (12 litografieë van tipiese Afrika-tonele) en “''Aschenborns Märchenmappe''” (linoleumsneë, wat illustrasies vir sprokies is). Wanneer sy jongste seun in [[1920]] gebore word, verkoop hy die plaas en vestig hom in [[Stellenbosch]]. Hier maak hy ’n bestaan deur te skryf en vir [[Naspers|Nasionale Pers]] tydskrifte en boeke te illustreer en sluit hy vriendskappe met onder andere [[Jacobus Hendrik Pierneef|Pierneef]], [[J.F.W. Grosskopf]] en [[Sangiro]]. Hy illustreer verskeie boeke, insluitende “''Ou Leeumelker en ander vertellings''” van J.F.W. Grosskopf en “''Op safari''” van Sangiro. Wanneer werkopdragte al minder raak, keer hy in [[1921]] terug na Kiel in Duitsland, waar hy die etskuns begin beoefen en sy beste skilderwerke voortbring, wat veral die [[Afrika]] wildlewe as tema het. Sy verlange na Afrika blyk duidelik uit hierdie werke. In sy kuns maak hy van verskeie metodes gebruik en hy bring olieverfskilderye, waterverfsketse, etse, kopergravures, litografieë en linosneë voort. As veelsydige kunstenaar moet sy beeldende kuns egter in samehang met sy literêre werk beoordeel word. Die verband tussen die twee is intiem en begrip van die een versterk insig in die ander. Sommige van sy kunswerke, veral die ets van ’n kameeldoringboom wat gebruik is vir die omslag van die jaarlikse ''Afrikanische Heimatkalender'' vanaf 1931–1962, word ’n ikoniese baken vir Duitssprekende Namibiërs.<ref name=":0" /> In [[1925]] reis hy saam met ’n filmekspedisie in die voormalige Brits-Oos-Afrika en Duits-Oos-Afrika (tans [[Kenia]] en [[Tanzanië]]), waaruit ’n hele aantal olieverfwerke ontstaan. Hy bly in Oos-Afrika tot [[1928]] en onderneem in hierdie tyd verskeie reise saam met Sangiro. Sy boeke “''Onduno''” en “''Satan''” word nou ook deur Sangiro in Afrikaans vertaal as “''Die adelaar en ander Afrikaanse verhale''”. In 1928 keer hy terug na Kiel in Duitsland, met die vaste voorneme om hom so gou moontlik weer voltyds in Afrika te vestig. Dit was sy plan om saam met ’n vriend van [[Berlyn]] na Kaapstad te ry,  maar hy is oorlede voor dit werklikheid kon word. Op 10 April 1931 is hy na ’n galsteenoperasie in Kiel oorlede en sy as word op sy voormalige plaas Quickborn in Namibië gestrooi. == Skryfwerk == Na sy terugkeer na Duitsland skryf hy verskeie gedigte, kortverhale en outobiografiese werke gebaseer op sy Afrika ervarings. In 1921 verskyn ''Uit die lewe van 'n gensbok'', waar hy in soms gebrekkige taal ’n paar insidente uit die lewe van ’n gemsbok skets en die boek ook ryklik illustreer. Hierdie verhaal verskyn aanvanklik in ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' van Maart 1921. ’n Fragment uit hierdie boek word deur G.S. en [[P.J. Nienaber]] opgeneem in die versamelbundel ''Die Afrikaanse dierverhaal''. Sangiro vertaal sy Duitse verhale in ''Onduno und andere Tiergeschichten'' en ''Satan und andere afrikanische Erzählungen'' in Afrikaans, wat in 1925 onder die titel ''Die Adelaar en ander Afrikaanse verhale'' verskyn. J.F.W. Grosskopf vertaal sy verhaal ''Mardádi, koning van die kwaggas'' en neem dit op in sy kortverhaalbundel ''Ou Leeumelker en ander verhale''. Aschenborn skryf ook die woorde vir die baie bekende lied ''Heia Safari''.<ref name=":1">Project Gutenberg: http://self.gutenberg.org/articles/hans_anton_aschenborn {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161106092837/http://self.gutenberg.org/articles/hans_anton_aschenborn |date= 6 November 2016 }}</ref><ref>Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/lccn-no2004-116429/</ref> == Kuns == Aschenborn word tereg beskou as die belangrikste pionierskunstenaar van [[Suidwes-Afrika]]<ref>http://reference.sabinet.co.za/webx/access/journal_archive/0018229X/1829.pdf</ref> en professor [[Karin Skawran]] skryf haar meestersgraadtesis oor hom wat in [[1963]] gepubliseer word onder die titel ''Hans Anton Aschenborn: Mens en kunstenaar''. Ook die [[Pretoriase Kunsmuseum|Pretoria Kunsmuseum]] publiseer in [[1970]] ’n boek oor sy werk. In sy studie oor gemsbokke ontdek hy ’n voorheen onbekende spesie wat na hom genoem word (Oryx Aschenborni). In [[Windhoek]] word die Aschenbornstraat na hom vernoem<ref name=":12">Project Gutenberg: http://self.gutenberg.org/articles/hans_anton_aschenborn {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161106092837/http://self.gutenberg.org/articles/hans_anton_aschenborn |date= 6 November 2016 }}</ref><ref name=":02">{{Cite web |url=http://www.artfinding.com/2969/Biography/Aschenborn-Hans-Anton |title=argiefkopie |access-date=20 Oktober 2016 |archive-date= 6 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161106092812/http://www.artfinding.com/2969/Biography/Aschenborn-Hans-Anton |url-status=dead }}</ref> en daar is 'n ''Hans Aschenbornweg'' in [[Kaapstad]]. == Publikasies == {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1917 |Afrikanische Tierköpfe Aschenborns Afrikamappe Aschenborns Märchenmappe |- |1921 |Uit die lewe van ’n gensbok The life story of a gemsbuck |- |1922 |Onduno und andere afrikanische Tiergeschichten |- |1923 |Satan, und andere afrikanische Geschichten |- |1925 |Die Adelaar en ander Afrikaanse verhale Die Farm im Steppenlande; elf Jahre Farmerleben und Jagd in Afrika |- |1926 |Afrikanische Buschreiter |} == Uitstallings (keuse) == * 1965 "3 Generasies Aschenborn" Windhoek (Namibië) * 1981 "Hans Anton Aschenborn Gedenktentoonstelling" - Kunsvereniging SWA/Namibië (nou [[Nasionale Kunsgalery van Namibië]]), Windhoek == Bronne == === Boeke === * Antonissen, Rob “Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede” Nasou Beperk Derde hersiene uitgawe Tweede druk 1964 * Beukes, Gerhard J. en Lategan, F.V. “Skrywers en rigtings” J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Eerste uitgawe 1952 * Grové, A.P. “Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans” Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988 * Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1” Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk 1984 * Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005 * Nienaber, P.J. “Hier is ons skrywers!” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Eerste uitgawe 1949 * Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. “Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde” * Afrikaanse Pers-Boekhandel Tweede hersiene uitgawe 1963 * Nienaber, P.J. et al “Perspektief en Profiel” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Derde hersiene uitgawe 1969 * Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel I” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998 === Tydskrifte en koerante === * Aucamp, Hennie: Kuns teen die klippe. In: Die Burger, 17 Julie 2004 * Skawran, Karin: Die grafiese kuns van H.A. Aschenborn. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 15, nr. 2, Desember 1965 === Web-skakels === * |1| ''Allgemeines Künstlerlexikon'' (1992), ''Die Bildenden Künstler aller Zeiten und Völker'', deel 5, Saur, Munich 1992, pp. 383 * [http://www.art-archives-southafrica.ch/LANTERN.htm |2| Lantern (sien tweede ry)] * [http://www.namibiana.de/namibia-information/who-is-who/autoren/infos-zur-person/hans-anton-aschenborn.html Duitse Biografie] * [http://www.klausdierks.com/Biographies/Biographies_A.htm Engelse Biografie] * [http://www.republikein.com.na/kollig/namibiese-meesters-in-een-boek.138781.php Kloppers, Sas (2012) ''Directory of Namibian Artists''], Dream Africa Productions and Publishing, {{ISBN|978-0-620-51746-1}} * Roos, Nico (1978), [http://siris-libraries.si.edu/ipac20/ipac.jsp?session=1J5743C5J0845.730&profile=liball&uri=link=3100009~!973674~!3100001~!3100002&aspect=subtab103&menu=search&ri=2&source=~!silibraries&term=Artists+--+Namibia+--+Biography.&index=#focus ''Kuns in Suidwes-Afrika''], {{ISBN|0-7993-0344-5}} * Vollmer, Hans (1953), ''Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler des XX. Jahrhunderts'', deel 1, E. A. Seemann, Leipzig, p. 71 * [http://wikisource.org/wiki/Die_prosa_van_die_twede_Afrikaanse_beweging/Hoofstuk_VIII ''Die prosa van die twede Afrikaanse beweging'' – Afrikaanse Verwysing (sien heel onder)] * [http://www.schoefert.de/rka/inhalt/aschenborn/aschenborn.htm Duitse verwysing] * [https://www.az.com.na/nachrichten/100-jahre-afrikanische-tiermalerei Berig oor 100 jare kuns van Hans Aton, Dieter en Uli Aschenborn (Duitse Tydskrif "Allgemeine Zeitung", Oktober 2017)] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Aschenborn, Hans Anton}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skilders]] [[Kategorie:Duitse skilders]] [[Kategorie:Geboortes in 1888]] [[Kategorie:Sterftes in 1931]] n1fw48qcptk7i3hsb7rbewfcpwmiz8r Helena Hettema 0 46540 2928994 2924001 2026-08-23T05:04:03Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928994 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Helena Hettema | beeld = | beeldgrootte = | dwarsformaat = | beeldbeskrywing = | beeldonderskrif = | agtergrondkleur = | geboortenaam = | alias = | geboortedatum = 21 Desember 1962 | geboorteplek = | oorsprong = | sterfdatum = | sterfplek = | genre = | beroep = Sangeres, liedjieskrywer, aktrise, stemkunstenaar, regisseuse | instrument = | jare_aktief = | etiket = | assosiasies = | webwerf = [http://www.helenahettema.com/ helenahettema.com] | huidige_lede = | gewese_lede = }} '''Helena Hettema''' (* [[21 Desember]] [[1962]]) is 'n [[Suid-Afrikaanse]] aktrise, sangeres en liedjieskrywer, wat ook in [[Frans]], [[Vlaams]], [[Italiaans]] en [[Nederlands]] sing. Sy sing ook kabaret.<ref name="showme" /> Sy het die temalied van die TV-reeks, ''Sonkring'', self geskryf en gesing. Sy is die dogter van [[Jan Hettema]].<ref name="iol-2040159" /><ref name="iol-2040345" /><ref name="lig" /> == Loopbaan == Hettema matrikuleer met onderskeidings in Engels en Afrikaans aan die ''Pretoria High School for Girls'', en verwerf later ‘n [[Baccalaureus Artium|B.A.]] (Drama) graad aan die [[Universiteit van Pretoria]]. Sy word gekies uit dramastudente van regoor Suid-Afrika om vir [[Truk]] (die Transvaalse Raad vir Uitvoerende Kunste) op te tree by die Staatsteater in [[Pretoria]]. Sy vertolk die rol van Lyndall in 'n verwerking van [[Olive Schreiner]] se roman, “Story of an African Farm”, en Lady Macbeth vir Pact Playwork, wat vir matriekleerlinge aangebied is. Later is sy werksaam by EAPAC (Eersterust Performing Arts) en vertolk rolle in “Hamlet” en in 'n verwerking van [[John Steinbeck]] se “Of Mice and Men”, albei onder regie van Anthony Wilson. By Truk werk sy onder die regie van bekendes soos Alwyn Swart, Billy Egan en Dieter Reible, en saam met beroemde akteurs soos [[Cobus Rossouw]], [[Elize Cawood]] en [[Eric Nobbs]]. As vryskutkunstenaar werk sy later saam met Kate Normington en Clive Scott in “Pirates of Penzance” (Johannesburg Civic Theatre) (1986) en speel in “Sunrise City” in die Market Theatre, Johannesburg, met choreografie deur Robyn Orlin. As jong aktrise speel sy saam met [[Brümilda van Rensburg]], [[Elize Cawood]] en [[Grethe Fox]] in “Arme Moordenaar”, onder regie van [[Stephan Bouwer]]. Helena het ook kameerolle vertolk in “Agter elke Man” saam met [[Steve Hofmeyr]] en in die Engels/Zulu reeks “In the Name of Love”. === Hoogtepunte in haar loopbaan === In 1987 vorm sy die groep “Triple Fair” saam met Lizanne Barnard van Marimba-faam en Evan Schoombie. Sy speel in “Victorian Songbook” onder leiding van Doug Thistlewhite met onder andere Shireen Hollier (1989. in Pretoria, Johannesburg en [[Port Elizabeth]]). In 1989 word sy lid van [[Anton Goosen]] se ''Kommissie van Ondersoek'' (ook met [[Lucas Maree]] en Karlien van Niekerk) en sing die solonommer ''‘n Stadige Hand'' van hul plaat ''Winde van Verandering'', voor 'n (Woodstock en Jakarandafees) gehoor van +-25 000. In 1990 sing sy die temalied vir die TV-reeks, “Dot en Kie”. In 1992 sing sy die temalied vir die TV-reeks, ''Sonkring'' en skryf ook die lirieke. Sy het opgetree saam met die Kaapstadse Simfonieorkes in 1992 en 1993, met die musiek van Brel en [[Édith Piaf|Piaf]] in Frans in die Symphonic Pops-reeks. In 1993 vertolk sy die rol van Alma Mahler teenoor wyle Jonathan Rands (van “Jock of the Bushveld”-faam) en met [[Jana Cilliers]] as die muse, in die driemanstuk “Kindertotenlieder”, oor die lewe van [[Gustav Mahler]] by die Roodepoort Civic-teater. Sy verskyn ook onder die leiding van die dirigent Weiss Doubell en saam met Marita Napier, die bekende operasangeres. Die regie vind plaas onder Mario Schiess (bekend vir sy regie van “Report to an Academy” met [[Marius Weyers]]). Sy skryf ook ‘n satiriese lied oor die politieke partye op aanvraag deur SABC 2 (1993). In 1995 word Helena se eerste CD, ''Fools Gold'', met haar groep Golden Fleece vrygestel. Die CD het gunstige kritiek uitgelok met vyf sterre. In 1996 tree sy op by die Il Frigo-fees in [[Bologna]], Italië, en in 1997 by kabaretlokale in Londen en by Suid-Afrika Huis, Trafalgarplein op uitnodiging van die Suid-Afrikaanse ambassade. In 1997 volg haar tweede CD, “Jasmine Lament”, met baie van haar eie liedjies. In 1998 word ''Helena Hettema Highlights'' vrygestel. Dit word genomineer vir n SAMA-toekenning in die afdeling ''Beste Afrikaanse Kontemporere CD,''<ref name="iol-927172" /> en bevat 12 van Helena se eie liedjies wat handel oor maatskaplike kwessies soos armoede, die ekosisteem en “yuppies”. SABC 2 maak twee videos van Helena se oorspronklike liedjies: “Fools’ Gold”, wat handel oor armoede in die strate van Johannesburg, en “Touch of Green”. Laasgenoemde bevat lirieke in Sotho, Zoeloe, Afrikaans en Engelse, en handel oor die verval van die ekosisteem. In Julie 2000 is ''Dreaming'', haar vierde CD, vrygestel. Beeld nomineer dit as die vierde beste CD van die jaar. Sy het ‘n paar snitte hiervan saam met die Magaliesberg Kinderkoor onder leiding van die gevierde pianis Alwyn van Heerden gesing. Haar produksie, ''The Bridge'', debuteer by die KKNK 2001, saam met die pianis Alwyn van Heerden. Die produksie word genomineer vir twee FNB-Vita-toekennings in die kategorie “Best Performance in Musical Theatre Revue” en “Best Musical Revue Production”. Helena en pianis Alwyn van Heerden tree in 2001 op in Londen, Nederland en Belgie op uitnodiging van Ukkasie en die Zuid-Afrikaansche-Vlaamsche Instituut (2001). In 2004 word haar sesde CD, “Divided Heart”, vrygestel en deur kritici met lof ontvang. Sy ontvang ook die Geraas/SABC 2 prys vir Beste Vroulike Kunstenaar. Sy ontvang ''The Herald Showtime Award solo artist'' van “The Herald” koerant in Port Elizabeth vir die uitvoering van “Divided Heart” in die [[Mandelabaai-teaterkompleks|Port Elizabeth Operahuis]] – ander genomineerdes was Rory Rootenberg, Daniel Pascal en [[Rocco de Villiers]]. In Desember 2005 word sy genooi deur die Afspraak Afrikaans-radiostasie om in [[Nieu-Seeland]] as hoofkunstenaar tydens die “Potstokfees” op te tree in Napier, Hamilton en Christchurch. In 2006 word “Divas Divine”, haar sewende CD, vrygestel. In 2007 ontvang sy 'n laureaattoekenning van haar alma mater, die Universiteit van Pretoria, vir haar bydrae tot die kunste. In 2008 word haar gewilde dubbele Franse album, ''Spirit of Piaf and other great French Legends'', op Sony BMG vrygestel. Dit is opgeneem saam met 25 musikante, insluitende Evert Snyman en die ''Soweto String Quartet''. Van die stemwerk is opgeneem by Shaun Phillips se ateljee in Port Elizabeth. In 2009 sing sy 'n duet saam met Thean Kotze en open die ''Huisgenoot Skouspel'' by [[Sun City]] vir Senwes. In 2010 stel sy 'n CD en DVD, ''“Helena Hettema Alive''” vry, saam met pianis André Wessels en Nippy Cripwell op basviool by die Centurionteater, Pretoria. Hiervoor word sy vir ‘n tweede ''SAMA'' genomineer. In 2011 word sy genooi om in die Cadogan Hall, Londen, op te tree saam met pianis Elna van der Merwe en pianis/orrelis, Zorada Temmingh in die produksie  “Three Blondes out of Africa”. In 2012 word haar CD, “Rooiwynliefde”, vrygestel by die Atterbury Teater, saam met pianis Andre Wessels, Mauritz Lotz op kitaar en David Jooste. Dit bevat nege van Hettemase se eie liedjies (in [[Afrikaans]] en Engels), asook werke uit die pen van liedjieskrywers soos Eugene Vermaak, Karen Zoid, Philip Nel en Bruno Andries. Dit bevat ook toonsettings van gedigte deur [[Eugene Marais]], [[Toon van den Heever]] en [[I.D. du Plessis]]. In 2013 word sy genooi na die Nederlands/Afrikaanse Fees (''Het Nederlandse fees voor Afrikaans'') in Den Haag – saam met onder andere Emo Adams en Dawid Kramer. In 2014 word Hettema se CD, “Woord-Engel”, met lirieke deur Azette Wiesner en musiek deur Lieze Stassen, vrygestel in die Atterbury Teater, Pretoria. In 2015 verskyn sy op die stel van die sepie 7de Laan. Sy tree ook op in Madagaskar op uitnodiging van Suid-Afrikaanse ambassade in Antananarivo. <ref>{{cite web |title=Gemeenskap, Helena Hettema help om vir kinders 'n tuiste te skep|website=Maroela Media |url=https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/goeie-nuus/gemeenskap-helena-hettema-help-om-vir-kinders-n-tuiste-te-skep/ |last=Hattingh |first=Mizanne |date=18 Februarie 2023 |access-date=24 Julie 2024}}</ref> In 2016 tree sy op in Harare, [[Zimbabwe]] by “The Venue”. In 2017 word ''Helena Hettema 21 +'' (haar 13de CD) vrygestel, ter viering van die meer as 21 jaar wat verloop het sedert die vrystelling van haar eerste CD, “Fools’ Gold” (1995). Die CD bevat heelwat nuwe snitte naas ouer materiaal, waarvan sommige liedjies nuut verwerk is. Sy het in die volgende lande opgetree: Zimbabwe, Brittanje, [[België]], Nederland, Italië, Nieu-Seeland, [[Madagaskar]] en [[Turkye]]. == Diskografie == * Fool´s Gold, 1995 * Jasmine Lament, 1997 * Highlights, 1998 * Dreaming, 2000 * The Bridge, 2002 * Divided Heart, 2004 * Divas Divine - Inside Out, 2005 * Spirit Of Piaf & Other Great French Legends (dubbel album), 2007 * Alive, DVD en bonus CD, 2010 * Rooiwynliefde, 2012 * Woordengel, 2014 * Spirit of Piaf (enkel album), 2015 * Great French Legends (enkel album), 2015 * Helena Hettema 21+, 2017 == Sien ook == * [[Lys van Suid-Afrikaanse musikante]] == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="showme">{{Cite web|url=https://showme.co.za/pretoria/events-entertainment/helena-hettema-4/|title=Pretoria Events & Entertainment Guide &#124; What's On in Pretoria &#124; Things to do Pretoria|accessdate=2025-03-28|lang=en|archive-date=2024-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20240521092132/https://showme.co.za/pretoria/events-entertainment/helena-hettema-4/|url-status=dead}}</ref> <ref name="iol-2040159">{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/gauteng/springbok-rally-driver-cyclist-killed-by-robbers-2040159|title=Springbok rally driver, cyclist killed by robbers|first=Tankiso|last=Makhetha|website=www.iol.co.za|accessdate=2025-03-28|lang=en|archive-date=2024-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20240521091506/https://www.iol.co.za/news/south-africa/gauteng/springbok-rally-driver-cyclist-killed-by-robbers-2040159|url-status=live}}</ref> <ref name="iol-2040345">{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/motoring/motorsport/hettema-a-true-titan-of-sa-motorsport-2040345|title=Hettema a 'true titan of SA motorsport'|first=Staff|last=Reporter|website=www.iol.co.za|accessdate=2025-03-28|lang=en|archive-date=2024-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20240521091507/https://www.iol.co.za/motoring/motorsport/hettema-a-true-titan-of-sa-motorsport-2040345|url-status=live}}</ref> <ref name="iol-927172">{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/entertainment/whats-on/helena-shows-her-heart-927172|title=Helena shows her heart|website=www.iol.co.za|accessdate=2025-03-28}}</ref> <ref name="lig">{{Cite web|url=https://lig.co.za/ek-het-my-pa-se-moordenaars-vergewe-en-berusting-gevind-se-die-sangeres-helena-hettema/|title=‘Ek het my pa se moordenaars vergewe en berusting gevind,’ sê die sangeres Helena Hettema - LiG Tydskrif|date=2023-09-11|accessdate=2025-03-28|lang=af}}</ref> }} == Eksterne skakels == * [http://www.helenahettema.com/ Helena Hettema se amptelike webwerf] * {{YouTube|aZeT6Crx0vY|Onderhoud met Helena Hettema}} * {{YouTube|yfBXTq5u9yU|Helena se treffende vertolking van Sonkring se temalied}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Hettema, Helena}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse musici]] 7utbkuwf9392llcjoy08a70t7iozvzm Universiteit van die Vrystaat 0 52213 2928962 2903788 2026-08-22T22:08:48Z Pynappel 70858 [[:Kategorie:Suid-Afrikaanse universiteite]] verwyder; [[:Kategorie:Universiteit van die Vrystaat]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2928962 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Universiteit2 |name = Universiteit van die Vrystaat |native_name = |image_name = |image_size = |caption = |latin_name = |motto = In Veritate Sapientiae Lux |mottoafr = In waarheid is die lig van [[wysheid]] |mottoeng = |established = 1904 |closed = |type = Openbare universiteit |affiliation = |endowment = |rector = Francis Petersen |officer_in_charge = |chairman = |chancellor = Prof Bonang Mohale |president = |vice-president = |superintendent = |provost = |vice_chancellor = |principal = |dean = |director = |head_label = |head = |faculty = |staff = |students = 27&nbsp;600 |undergrad = |postgrad = |doctoral = |other = |city = [[Bloemfontein]] |state = |province = [[Vrystaat]] |country = [[Suid-Afrika]] |coor = {{Koördinate|29|06|16|S|26|10|31|O|region:ZA_type:landmark|display=inline,title}} |campus = |former_names = Grey-universiteitskollege<br />Universiteitskollege van die Oranje-Vrystaat<br />Universiteit van die Oranje-Vrystaat |free_label = |free = |sports = |colors = {{kleurkas|#a71930}} {{kleurkas|#0f204b}} Rooi en blou |nickname = Kovsies |mascot = |athletics = |affiliations = |website = http://www.ufs.ac.za/ |logo = |footnotes = }} [[Lêer:University of the Free State main building.jpg|duimnael|Hoofgebou van die Universiteit van die Vrystaat met standbeeld van pres. M.T. Steyn voor die ingang]] '''Universiteit van die Vrystaat''' (UV) is 'n universiteit wat in [[Bloemfontein]], die hoofstad van die [[Vrystaat]], [[Suid-Afrika]], geleë is. Studente verwys na hulself as "kovsies". Die Universiteit se kampus word soms as 'n akademiese dorp beskryf, omrede alle lesingsale, laboratoria, kantore, koshuise, sport- en studentefasiliteite, en 'n opleidingshospitaal binne loopafstand in 'n veilige kampus geleë is. Die kampus is op sy beurt naby Bloemfontein se stadskern geleë. Die universiteit is in 2010 deur Webometrics as die 9de beste universiteit in Suid-Afrika, en as die 2095ste beste ter wêreld aangewys.<ref>{{cite web |url=http://www.webometrics.info/top100_continent.asp?cont=africa |title=Top Africa |work=Ranking Web of World Universities |access-date=26 Februarie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625095414/http://www.webometrics.info/top100_continent.asp?cont=africa |archive-date=25 Junie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Die [[Johannes Stegman Kunsgalery]] is op die kampus geleë. == Geskiedenis == [[Lêer:Oprah Winfrey, University of the Free.jpg|duimnael|[[Oprah Winfrey]] het die Universiteit op 24 Junie 2011 besoek]] Die universiteit het oor die jare verskeie name gehad: * 1904 [[Grey-kollege]], aanvaar vir die eerste keer matrikulante vir 'n B.A.-kursus in 1904. * 1906 Grey-universiteitskollege, in 1906 van die Grey-kollege afgeskei. * 1940's Universiteitskollege van die Oranje-Vrystaat. * 1950 Universiteit van die Oranje-Vrystaat. * 2001 Universiteit van die Vrystaat. == Fakulteite == Die instansie bied studierigtings in die volgende akademiese afdelings aan: * Ekonomiese en Bestuurswetenskappe * Geesteswetenskappe * Gesondheidswetenskappe * Natuur- en Landbouwetenskappe * Opvoedkunde * Regsgeleerdheid * Teologie == Omstredenheid == === Die Reitz-vier === In 2007 het vier studente (RC Malherbe, Johnny Roberts, Schalk van der Merwe en Danie Grobler) swart werkers van die universiteit "verneder" deur hulle aan 'n ontgroeningseremonie by die Reitz-koshuis te laat deelneem. 'n Video is van die gebeure geskiet en is later oor die internet versprei. Die video het opslae in Suid-Afrika en internasionaal gemaak. Hulle is later op 'n klag van ''crimen injuria'' skuldig bevind en is elk 'n boete van R20&nbsp;000 opgelê.<ref>[http://www.nuus24.com/Suid-Afrika/Nuus/R20-000-boete-vir-die-Reitz-vier-20100730 R20 000 boete vir die Reitz-vier] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101001121125/http://www.nuus24.com/Suid-Afrika/Nuus/R20-000-boete-vir-die-Reitz-vier-20100730 |date= 1 Oktober 2010 }}, [[Nuus24]], besoek op 9 Januarie 2011.</ref> Nadat appèl aangeteken is, is hulle vonnisse drasties verminder. Die regter het erken dat die landdros by die eerste vonnisoplegging wesentlike mistastings rakende die aard en die erns van die misdaad gemaak het.<ref>[http://afrikaans.news24.com/Suid-Afrika/Nuus/Reitz-4-se-vonnisse-drasties-verminder-20110624 Reitz-4 se vonnisse drasties verminder], [[Nuus24]], 24 Junie 2011.</ref> === Verwydering van 'God' uit leuse === Die senaat en universiteitsraad het laat 2010/begin 2011 besluit om die universiteit se leuse ''In Deo Sapientiae Lux'' (In God is die lig van wysheid) na ''In Veritate Sapientiae Lux'' (In waarheid is die lig van wysheid) te verander. Die verwydering van die woord 'God' is sterk gekritiseer.<ref>[http://www.nuus24.com/Suid-Afrika/Nuus/God-uit-Kovsies-se-leuse-gehaal-20110108-2 'God' uit Kovsies se leuse gehaal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110112044027/http://www.nuus24.com/Suid-Afrika/Nuus/God-uit-Kovsies-se-leuse-gehaal-20110108-2 |date=12 Januarie 2011 }}, [[Nuus24]], besoek op 9 Januarie 2011.</ref> == Verbonde == === As hoogleraar === * [[Dirk du Toit]] (1943–2009), politikus === As student === * [[Charles Robberts Swart]] (1894–1982), politikus * [[Bram Fischer]] (1908–1975), advokaat en burgerregteaktivis * [[Pieter Willem Botha]] (1916–2006), politikus * [[Willem Ouweneel]] (1944), bioloog, filosoof en teoloog * [[Antjie Krog]] (1952), digter en skrywer * [[Pedro Crous]] (1963), mikoloog en fitopatoloog * [[Hansie Cronjé]] (1969–2002), krieketspeler === Eredoktoraat === * [[Hendrik Pieter Nicolaas Muller]] (1859–1941), koopman, wêreldreisiger, etnograaf, publisis, diplomaat en filantroop * [[Karel Schoeman]] (1939–), skrywer * [[Oprah Winfrey]] (1954–), geselsprogram aanbieder == Noemenswaardige alumni == Enkele van die noemenswaardige alumni wat die instansie opgelewer het: * [[Leon Schuster]], komediant, akteur en vervaardiger. * [[Roelf Meyer]], Suid-Afrikaanse politikus. * [[Martinus de Beer]], skrywer. * [[Jaap Steyn]], Afrikaanse skrywer. * [[Pieter Willem Botha]], [[Staatspresident van Suid-Afrika]]. * [[Deon Meyer]], [[Afrikaanse skrywer]]. === Sportlui === ==== Rugby ==== * [[De Wet Ras]] * [[Gysie Pienaar]] * [[Johan Wessels]] * [[CJ van der Linde]] * [[Juan Smith]] * [[Heinrich Brüssow]] * [[Meyer Bosman]] * [[Theuns Stofberg]] * [[Coenie Oosthuizen]] * [[Andries Strauss]] * [[Robert Ebersohn]] * [[Sias Ebersohn]] * [[Pieter van Zyl]] * [[Ashley Johnson]] == Sien ook == * [[Lys van universiteite in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|University of the Free State}} * [http://www.ufs.ac.za/ Universiteit van die Vrystaat se amptelike webtuiste] [[Kategorie:Geboue en strukture in Bloemfontein]] [[Kategorie:Universiteit van die Vrystaat|Vrystaat]] 4kyaqtoky9dsgm5tcx977rf095evf0b 2928964 2928962 2026-08-22T22:09:21Z Pynappel 70858 Sortering van [[:Kategorie:Universiteit van die Vrystaat]] aangepas na " " ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2928964 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Universiteit2 |name = Universiteit van die Vrystaat |native_name = |image_name = |image_size = |caption = |latin_name = |motto = In Veritate Sapientiae Lux |mottoafr = In waarheid is die lig van [[wysheid]] |mottoeng = |established = 1904 |closed = |type = Openbare universiteit |affiliation = |endowment = |rector = Francis Petersen |officer_in_charge = |chairman = |chancellor = Prof Bonang Mohale |president = |vice-president = |superintendent = |provost = |vice_chancellor = |principal = |dean = |director = |head_label = |head = |faculty = |staff = |students = 27&nbsp;600 |undergrad = |postgrad = |doctoral = |other = |city = [[Bloemfontein]] |state = |province = [[Vrystaat]] |country = [[Suid-Afrika]] |coor = {{Koördinate|29|06|16|S|26|10|31|O|region:ZA_type:landmark|display=inline,title}} |campus = |former_names = Grey-universiteitskollege<br />Universiteitskollege van die Oranje-Vrystaat<br />Universiteit van die Oranje-Vrystaat |free_label = |free = |sports = |colors = {{kleurkas|#a71930}} {{kleurkas|#0f204b}} Rooi en blou |nickname = Kovsies |mascot = |athletics = |affiliations = |website = http://www.ufs.ac.za/ |logo = |footnotes = }} [[Lêer:University of the Free State main building.jpg|duimnael|Hoofgebou van die Universiteit van die Vrystaat met standbeeld van pres. M.T. Steyn voor die ingang]] '''Universiteit van die Vrystaat''' (UV) is 'n universiteit wat in [[Bloemfontein]], die hoofstad van die [[Vrystaat]], [[Suid-Afrika]], geleë is. Studente verwys na hulself as "kovsies". Die Universiteit se kampus word soms as 'n akademiese dorp beskryf, omrede alle lesingsale, laboratoria, kantore, koshuise, sport- en studentefasiliteite, en 'n opleidingshospitaal binne loopafstand in 'n veilige kampus geleë is. Die kampus is op sy beurt naby Bloemfontein se stadskern geleë. Die universiteit is in 2010 deur Webometrics as die 9de beste universiteit in Suid-Afrika, en as die 2095ste beste ter wêreld aangewys.<ref>{{cite web |url=http://www.webometrics.info/top100_continent.asp?cont=africa |title=Top Africa |work=Ranking Web of World Universities |access-date=26 Februarie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625095414/http://www.webometrics.info/top100_continent.asp?cont=africa |archive-date=25 Junie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Die [[Johannes Stegman Kunsgalery]] is op die kampus geleë. == Geskiedenis == [[Lêer:Oprah Winfrey, University of the Free.jpg|duimnael|[[Oprah Winfrey]] het die Universiteit op 24 Junie 2011 besoek]] Die universiteit het oor die jare verskeie name gehad: * 1904 [[Grey-kollege]], aanvaar vir die eerste keer matrikulante vir 'n B.A.-kursus in 1904. * 1906 Grey-universiteitskollege, in 1906 van die Grey-kollege afgeskei. * 1940's Universiteitskollege van die Oranje-Vrystaat. * 1950 Universiteit van die Oranje-Vrystaat. * 2001 Universiteit van die Vrystaat. == Fakulteite == Die instansie bied studierigtings in die volgende akademiese afdelings aan: * Ekonomiese en Bestuurswetenskappe * Geesteswetenskappe * Gesondheidswetenskappe * Natuur- en Landbouwetenskappe * Opvoedkunde * Regsgeleerdheid * Teologie == Omstredenheid == === Die Reitz-vier === In 2007 het vier studente (RC Malherbe, Johnny Roberts, Schalk van der Merwe en Danie Grobler) swart werkers van die universiteit "verneder" deur hulle aan 'n ontgroeningseremonie by die Reitz-koshuis te laat deelneem. 'n Video is van die gebeure geskiet en is later oor die internet versprei. Die video het opslae in Suid-Afrika en internasionaal gemaak. Hulle is later op 'n klag van ''crimen injuria'' skuldig bevind en is elk 'n boete van R20&nbsp;000 opgelê.<ref>[http://www.nuus24.com/Suid-Afrika/Nuus/R20-000-boete-vir-die-Reitz-vier-20100730 R20 000 boete vir die Reitz-vier] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101001121125/http://www.nuus24.com/Suid-Afrika/Nuus/R20-000-boete-vir-die-Reitz-vier-20100730 |date= 1 Oktober 2010 }}, [[Nuus24]], besoek op 9 Januarie 2011.</ref> Nadat appèl aangeteken is, is hulle vonnisse drasties verminder. Die regter het erken dat die landdros by die eerste vonnisoplegging wesentlike mistastings rakende die aard en die erns van die misdaad gemaak het.<ref>[http://afrikaans.news24.com/Suid-Afrika/Nuus/Reitz-4-se-vonnisse-drasties-verminder-20110624 Reitz-4 se vonnisse drasties verminder], [[Nuus24]], 24 Junie 2011.</ref> === Verwydering van 'God' uit leuse === Die senaat en universiteitsraad het laat 2010/begin 2011 besluit om die universiteit se leuse ''In Deo Sapientiae Lux'' (In God is die lig van wysheid) na ''In Veritate Sapientiae Lux'' (In waarheid is die lig van wysheid) te verander. Die verwydering van die woord 'God' is sterk gekritiseer.<ref>[http://www.nuus24.com/Suid-Afrika/Nuus/God-uit-Kovsies-se-leuse-gehaal-20110108-2 'God' uit Kovsies se leuse gehaal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110112044027/http://www.nuus24.com/Suid-Afrika/Nuus/God-uit-Kovsies-se-leuse-gehaal-20110108-2 |date=12 Januarie 2011 }}, [[Nuus24]], besoek op 9 Januarie 2011.</ref> == Verbonde == === As hoogleraar === * [[Dirk du Toit]] (1943–2009), politikus === As student === * [[Charles Robberts Swart]] (1894–1982), politikus * [[Bram Fischer]] (1908–1975), advokaat en burgerregteaktivis * [[Pieter Willem Botha]] (1916–2006), politikus * [[Willem Ouweneel]] (1944), bioloog, filosoof en teoloog * [[Antjie Krog]] (1952), digter en skrywer * [[Pedro Crous]] (1963), mikoloog en fitopatoloog * [[Hansie Cronjé]] (1969–2002), krieketspeler === Eredoktoraat === * [[Hendrik Pieter Nicolaas Muller]] (1859–1941), koopman, wêreldreisiger, etnograaf, publisis, diplomaat en filantroop * [[Karel Schoeman]] (1939–), skrywer * [[Oprah Winfrey]] (1954–), geselsprogram aanbieder == Noemenswaardige alumni == Enkele van die noemenswaardige alumni wat die instansie opgelewer het: * [[Leon Schuster]], komediant, akteur en vervaardiger. * [[Roelf Meyer]], Suid-Afrikaanse politikus. * [[Martinus de Beer]], skrywer. * [[Jaap Steyn]], Afrikaanse skrywer. * [[Pieter Willem Botha]], [[Staatspresident van Suid-Afrika]]. * [[Deon Meyer]], [[Afrikaanse skrywer]]. === Sportlui === ==== Rugby ==== * [[De Wet Ras]] * [[Gysie Pienaar]] * [[Johan Wessels]] * [[CJ van der Linde]] * [[Juan Smith]] * [[Heinrich Brüssow]] * [[Meyer Bosman]] * [[Theuns Stofberg]] * [[Coenie Oosthuizen]] * [[Andries Strauss]] * [[Robert Ebersohn]] * [[Sias Ebersohn]] * [[Pieter van Zyl]] * [[Ashley Johnson]] == Sien ook == * [[Lys van universiteite in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|University of the Free State}} * [http://www.ufs.ac.za/ Universiteit van die Vrystaat se amptelike webtuiste] [[Kategorie:Geboue en strukture in Bloemfontein]] [[Kategorie:Universiteit van die Vrystaat| ]] c9ezf5ape4jreqkppgps7ovp0pazwm9 Hibberdene 0 53540 2928997 2374397 2026-08-23T05:59:43Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928997 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Hibberdene | ander_naam = | inheemse_naam = | nedersetting_tipe = [[Dorp]]ie | beeld_stadsilhoeët = | beeldbyskrif = | bynaam = | slagspreuk = | beeld_kaart = | duimdrukkeretiketposisie= regs | latd = 30 |latm = 34 |lats = 20 | longd = 30 |longm = 34 |longs = 20 | provinsie = KwaZulu-Natal | distrik = Ugu | munisipaliteit = Ray Nkonyeni | stigtingsdatum = | regeringvoetnotas = | regeringstipe = <!-- Wyknommer --> | leier_party = | leiertitel = <!-- Raadslid --> | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = 8 | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingnota = <!-- demografie (deel 1) --> | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 67.1% | persent_kleurling = 1.2% | persent_wit = 29.4% | persent_asiër = 1.8% | persent_ander = 0.4% <!-- demografie (deel 2) --> | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Zoeloe]] | demografie2_info1 = 60.9% | demografie2_titel2 = [[Engels]] | demografie2_info2 = 18.1% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 15.8% | demografie2_titel4 = [[Xhosa]] | demografie2_info4 = 3.2% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 2.0% | poskode = 4220 | poskode2 = 4220 | skakelkode = 039 | sensuskode = 506002 | webwerf = }} '''Hibberdene''' is 'n klein kusdorp in [[KwaZulu-Natal]], [[Suid-Afrika]] en setel van die [[Umzumbe Plaaslike Munisipaliteit]]. Die dorp is na C Maxwell-Hibberd vernoem, die voormalige posmeester-generaal van [[KwaZulu-Natal]]. Die [[N2]] nasionale pad gaan naby Hibberdene verby. Hibberdene is naby die [[Mzumberivier]] (Umzumberivier) en die [[Mzimayirivier]]<ref>[http://showme.co.za/south-africa/hibberdene-hibiscus-coast-kwazulu-natal/ Hibberdene, Hibiscus Coast, Kwazulu-Natal]{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> waar dit in die [[Indiese Oseaan]] uitmond by {{Coord|30|35|03|S|30|34|15|O}}. == Sien ook == * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] <br/> {{Geografiese ligging|width=auto |Senter = Hibberdene |Noord = [[Durban]] 97 km<br/>[[Scottburgh]] 41 km |Oos = ''[[Indiese Oseaan]]'' |Noordwes = [[Johannesburg]] 656 km |Wes = [[Pietermaritzburg]] 121 km |Noordoos = [[Richardsbaai]] 295 km |Suidwes = |Suid = [[Port Shepstone]] 23 km <br/> [[Margate, KwaZulu-Natal|Margate]] 44 km <br/> [[Port Edward]] 72 km }} <ref>[http://www.saexplorer.co.za/south-africa/distance/hibberdene_distance.asp SA Explorer Hibberdene afstande]</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC21}} [[Kategorie:Nedersettings in KwaZulu-Natal]] kqub6ss1bsqj4uxm4yeah0pz92kzlep Homofobie 0 57515 2929005 2926159 2026-08-23T06:36:30Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2929005 wikitext text/x-wiki [[Lêer:SOS Homophobie.JPG|duimnael|220px|Demonstrasie teen homofobie in Parys, 2005]] '''Homofobie''' (afgelei van ''homo'' vir "homoseksueel" en ''fobie'' vir "vrees, angs"; albei Griekse woorde) is letterlik die angs vir [[homoseksualiteit]]. Die woord is in die 20ste eeu geskep, aanvanklik met 'n negatiewe betekenis: 'n haat vir of afkeer van homoseksuele en homoseksualiteit. Die woord '''homohaat''' word ook soms vir die verskynsel ingespan. 'n Persoon wat homofobiese gedrag toon, word 'n homofoob genoem. Dit is egter nie 'n [[fobie]] in die ware sin van die woord nie. Homofobie sluit 'n reeks negatiewe houdings en gevoelens in jeens [[homoseksualiteit]] of mense wat hulle identifiseer (of beskou word) as [[Lesbiër|lesbies]], gay, [[Biseksualiteit|biseksueel]] of [[transgender]] ([[LGBT]] ).<ref>{{cite book|first1=Maurianne|last1=Adams|first2=Lee Anne|last2=Bell|first3=Pat|last3=Griffin|title=Teaching for Diversity and Social Justice|isbn=978-1135928506|publisher=Routledge|year=2007|pages=198–199|access-date=December 27, 2014|url=https://books.google.com/books?id=zgGUAgAAQBAJ&pg=PA198|quote=Because of the complicated interplay among gender identity, gender roles, and sexual identity, transgender people are often assumed to be lesbian or gay (See ''Overview: Sexism, Heterosexism, and Transgender Oppression''). ... Because transgender identity challenges a binary conception of sexuality and gender, educators must clarify their own understanding of these concepts. ... Facilitators must be able to help participants understand the connections among sexism, heterosexism, and transgender oppression and the ways in which gender roles are maintained, in part, through homophobia.}}</ref><ref>{{cite book|first1=Claire M.|last1=Renzetti|first2=Jeffrey L.|last2=Edleson|title=Encyclopedia of Interpersonal Violence|isbn=978-1452265919|publisher=Sage Publications|year=2008|page=338|access-date=December 27, 2014|url=https://books.google.com/books?id=lP1yAwAAQBAJ&pg=PT372|quote=In a culture of homophobia (an irrational fear of gay, lesbian, bisexual, and transgender [GLBT] people), GLBT people often face a heightened risk of violence specific to their sexual identities.}}</ref><ref>{{cite book|first1=Kerri Durnell|last1=Schuiling|first2=Frances E.|last2=Likis|title=Women's Gynecologic Health|isbn=978-0763756376|publisher=Jones & Bartlett Publishers|year=2011|pages=187–188|access-date=December 27, 2014|url=https://books.google.com/books?id=pj_ourS3PBMC&pg=PA186|quote=Homophobia is an individual's irrational fear or hate of homosexual people. This may include bisexual or transgender persons, but sometimes the more distinct terms of biphobia or transphobia, respectively, are used.}}</ref> Die woord word gedefinieer as minagting tot iemand anders, vooroordeel, afkeer en [[haat]], en kan moontlik gebaseer wees op 'n irrasionele [[vrees]]. Dit kan ook verband hou met godsdienstige oortuigings of idees of 'n kombinasie hiervan.<ref name="Homophobia bundle">{{Cite web|url=http://www.webster.com/dictionary/homophobia|title=webster.com|year=2008|archive-url=https://archive.today/20121205072838/http://www.webster.com/dictionary/homophobia|archive-date=2012-12-05|access-date=2008-01-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gallup.com/opinion/polling-matters/182300/religion-sex-relationships-politics-indiana-arkansas.aspx|title=Religion, Same-Sex Relationships and Politics in Indiana and Arkansas|last=Newport|first=Frank|date=3 April 2015|publisher=Gallup|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805015127/http://www.gallup.com/opinion/polling-matters/182300/religion-sex-relationships-politics-indiana-arkansas.aspx|archive-date=5 August 2017|access-date=12 June 2016}}</ref> Homofobie word beskou as, en is waarneembaar in, veral kritiese en vyandige gedrag jeens ander, soos diskriminasie en geweld op grond van [[seksuele oriëntasie]]s wat nieheteroseksueel is. Erkende tipes homofobie sluit in: geïnstitusionaliseerde homofobie, byvoorbeeld godsdienstige homofobie en hoe 'n regering of staat homofobie beskou, en geïnternaliseerde homofobie.<ref name="pmid10788206">{{cite book|first1=Maurianne|last1=Adams|first2=Lee Anne|last2=Bell|first3=Pat|last3=Griffin|title=Teaching for Diversity and Social Justice|isbn=978-1135928506|publisher=Routledge|year=2007|pages=198–199|access-date=December 27, 2014|url=https://books.google.com/books?id=zgGUAgAAQBAJ&pg=PA198}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Frost|first1=David M.|last2=Meyer|first2=Ilan H.|title=Internalized homophobia and relationship quality among lesbians, gay men, and bisexuals|journal=Journal of Counseling Psychology|date=2009|volume=56|issue=1|pages=97–109|doi=10.1037/a0012844|pmid=20047016|pmc=2678796}}</ref> Negatiewe houdings teenoor mense wat hulle as deel van die LGBT-groepe identifiseer, het soortgelyke maar spesifieke name: Lesbofobie is die kruising van homofobie en [[seksisme]] wat teen [[Lesbiër|lesbiërs]] gerig is, gayfobie is die afkeer of haat van [[gay mans]], bifobie teiken biseksualiteit en [[Biseksualiteit|biseksuele]] mense, en transfobie teiken [[transgender]] en transseksuele mense.<ref>[https://www.google.com/books/edition/Encyclopedia_of_Cross_Cultural_School_Ps/PaO3jsaGkeYC]</ref> == Etimologie == [[Lêer:20051129 northlake-il5.jpg|duimnael|220px|Homofobie]] Alhoewel seksuele gesindhede gevind kan word in [[antieke Griekeland]] – van die 8ste tot die 6de eeue v.C. tot die einde van die [[Klassieke Oudheid|oudheid]] (omstreeks 600 n.C. ) – is die woord deur die akademie as homofobie aangeneem, en dit word gebruik om 'n onverdraagsaamheid teenoor homoseksualiteit en homoseksuele te beskryf wat gedurende die [[Middeleeue]] gegroei het, veral onder aanhangers van [[Islam]] en die [[Christendom]].<ref name="Britannica">{{Cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1758377/homophobia|title=Homophobia (psychology and society)|last=Anderson|first=Eric|website=britannica.com|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=17 February 2015}}</ref> Die term self is egter nog relatief nuut. George Weinberg, 'n [[sielkundige]] in die 1960's,<ref>{{Cite web|url=http://www.glbtq.com/social-sciences/homophobia.html|title=Homophobia|publisher=glbtq|archive-url=https://web.archive.org/web/20120318135700/http://www.glbtq.com/social-sciences/homophobia.html|archive-date=2012-03-18|access-date=2012-04-14}}</ref> het die term "homofobie" die eerste keer beskryf.<ref>{{Cite web|url=http://oxforddictionaries.com/definition/homophobia|title=Oxford Dictionaries|access-date=14 Mei 2022|archive-date=14 Mei 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120514052341/http://oxforddictionaries.com/definition/homophobia|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://education.yahoo.com/reference/dictionary/entry/homophobia|title=American Heritage Dictionary|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204061410/http://education.yahoo.com/reference/dictionary/entry/homophobia|archive-date=2013-12-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?search=homophobia&searchmode=none|title=Online Etymology Dictionary}}</ref> Die woord "homofobie" het vir die eerste keer in druk verskyn in 'n artikel wat geskryf is vir die uitgawe van 23 Mei 1969 van die Amerikaanse pornografiese tydskrif ''Screw'', waarin die woord gebruik is om te verwys na heteroseksuele mans se vrees en angs dat ander kan dink hulle is gay.<ref name="Herek 20042">{{cite book|last1=Clauss-Ehlers|first1=Caroline S.|title=Encyclopedia of Cross-Cultural School Psychology|date=2010|publisher=Springer|isbn=9780387717982|page=524|edition=2|url=https://www.google.com/books/edition/Encyclopedia_of_Cross_Cultural_School_Ps/PaO3jsaGkeYC|access-date=3 March 2021}}</ref> Die idee van anti-LGBT-vooroordeel as 'n gemeenskaplike probleem wat wetenskaplike aandag verdien, is nie nuut nie. In 'n 1969-artikel in die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' word voorbeelde van negatiewe houdings jeens homoseksualiteit as "homofobie" geskryf, insluitend "'n mengsel van afkeer en vrees" wat sommige "homoseksuele paniek" genoem het. In 1971 het Kenneth Smith homofobie as 'n persoonlikheidsprofiel gebruik om die sielkundige afkeer van homoseksualiteit te beskryf.<ref name="Smith1971">{{cite journal|last=Smith|first=Kenneth T|year=1971|title=Homophobia: a tentative personality profile|journal=Psychological Reports|pages=1091–4|volume=29|issue=3|oclc=100640283|pmid=5139344|doi=10.2466/pr0.1971.29.3f.1091|s2cid=13323120}}</ref> Weinberg het dit ook op dié manier gebruik in sy 1972-boek ''Society and the Healthy Homosexual.''<ref name="Weinberg1972">{{cite book|title=Society and the healthy homosexual|last=Weinberg|first=George|year=1973|publisher=Garden City, New York Anchor Press Doubleday & Co|isbn=978-0-385-05083-8|oclc=434538701|url-access=registration|url=https://archive.org/details/societyhealthyho00wein}}</ref> Dit is gepubliseer 'n jaar voordat die Amerikaanse Sielkundevereniging gestem het om homoseksualiteit van sy lys van [[Geestesteuring|geestesversteurings te]] verwyder. Weinberg se term het 'n belangrike hulpmiddel geword vir gay en lesbiese aktiviste, advokate en hul bondgenote.<ref name="Herek 20043">{{cite book|last1=Clauss-Ehlers|first1=Caroline S.|title=Encyclopedia of Cross-Cultural School Psychology|date=2010|publisher=Springer|isbn=9780387717982|page=524|edition=2|url=https://www.google.com/books/edition/Encyclopedia_of_Cross_Cultural_School_Ps/PaO3jsaGkeYC|access-date=3 March 2021}}</ref> In 1981 is homofobie vir die eerste keer in ''[[The Times]]'' van Londen gebruik om te berig dat die Algemene Sinode van die [[Kerk van Engeland]] gestem het om te weier om homoseksualiteit te veroordeel. As die woord egter letterlik opgeneem word, kan homofobie 'n probleemterm wees. Professor David A.F. Haaga sê dat hedendaagse gebruik "'n wye reeks negatiewe emosies, houdings en gedrag teenoor homoseksuele mense" insluit, wat eienskappe is wat nie ooreenstem met aanvaarde definisies van fobies nie, dié van "'n intense, onlogiese of abnormale vrees vir 'n bepaalde ding." Homofobie manifesteer in verskillende vorme, en 'n aantal verskillende tipes is geïdentifiseer, waaronder geïnternaliseerde homofobie, sosiale homofobie, emosionele homofobie, gerasionaliseerde homofobie, en ander.<ref>{{Cite web|url=http://allies.tamu.edu/Did+You+Know/riddle.htm|title=The Riddle Homophobia Scale|archive-url=https://web.archive.org/web/20060904125724/http://allies.tamu.edu/Did%20You%20Know/riddle.htm|archive-date=September 4, 2006|access-date=June 1, 2016}} from Allies Committee website, Department of Student Life, Texas A&M University</ref> Daar was ook idees om homofobie, rassisme en seksisme as 'n "onverdraagsame [[persoonlikheidsteuring]]" te klassifiseer.<ref>{{cite journal|first1=William|last1=O'Donohue|first2=Christine|last2=Caselles|title=Homophobia: Conceptual, definitional, and value issues|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-psychopathology-and-behavioral-assessment_1993-09_15_3/page/177|journal=J Psychopathol Behav Assess|volume=15|issue=3|date=September 1993|doi=10.1007/BF01371377|pages=177–195|s2cid=144801673}}</ref> == Tipes == ===Geïnstitusionaliseerd=== [[Lêer:Save_Our_Children_From_Homosexuality_Brochure.jpg|duimnael|220px|'n Brosjure wat gebruik is deur Save Our Children, 'n politieke koalisie wat in 1977 in [[Miami]], [[Florida]], VSA gestig is om 'n wetgewende provinsiale ordonnansie omver te werp wat diskriminasie op grond van seksuele oriëntasie verbied het.]] [[Beeld:Protestors at a pride parade in Jerusalem with sign that reads, "Homo sex is immoral (Lev. 18-22)".jpg|thumb|220px|Betogers op 'n [[Gay Pride]]-optog in [[Jerusalem]], [[Israel]].]] ==== Godsdienstige gesindhede ==== Baie wêreldgodsdienste bevat antihomoseksuele verwysings, terwyl ander godsdienste verskillende grade van neutraliteit het of leerstellings insluit wat homoseksuele as 'n derde geslag beskou. Selfs binne sommige godsdienste wat homoseksualiteit oor die algemeen ontmoedig, is daar ook baie mense wat homoseksualiteit as iets positief beskou, en sommige godsdienste seën of bekragtig [[selfdegeslaghuwelik]]e vir dié wat dit so verkies. Daar bestaan ook sogenaamde Queer-godsdienste, wat toegewy is om in die geestelike behoeftes van LGBTQI-persone te voorsien. Queerteologie poog om 'n kontrapunt vir godsdienstige homofobie te verskaf.<ref>{{Cite web|url=http://www.mccchurch.org/AM/Template.cfm?Section=Resources&Template=/CM/HTMLDisplay.cfm&ContentID=614#queerspirit|title=Queer Spirituality|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927011751/http://www.mccchurch.org/AM/Template.cfm?Section=Resources&Template=%2FCM%2FHTMLDisplay.cfm&ContentID=614|archive-date=September 27, 2007}}</ref> ==== Christenskap en die Bybel ==== [[Bybel]]verse wat algemeen vertolk word as die veroordeling van homoseksualiteit of seksuele verhoudings van dieselfde geslag word in beide die [[Ou Testament|Ou]] en [[Nuwe Testament]] van die [[Bybel]] gevind. [[Levitikus]] 18:22, sê: "Jy mag nie met 'n man gemeenskap hê soos met 'n vrou nie: dit is 'n gruwel." Die vernietiging van Sodom en Gomorra word ook oor die algemeen beskou as 'n veroordeling van homoseksualiteit. [[Christene]] en [[Jode]] wat homoseksualiteit teëstaan, haal dikwels sulke verse aan. Die historiese konteks en vertolking van die geskrifte is egter baie ingewikkeld. Wetenskaplike debat oor die interpretasie van hierdie gedeeltes van die geskrifte, het daarop gefokus om dit in behoorlike historiese konteks te plaas, byvoorbeeld om daarop te wys dat Sodom se sondes histories geïnterpreteer word as anders as homoseksualiteit, en op die vertaling van seldsame of ongewone woorde in die betrokke gedeeltes berus. In die tydskrif ''Religion Dispatches'' voer Candace Chellew-Hodge aan dat die ses of wat verse wat dikwels aangehaal word om LGBT-mense te veroordeel eerder na "beledigende seks" verwys. Sy verklaar dat die Bybel geen veroordeling het vir “liefdevolle, toegewyde, gay en lesbiese verhoudings” nie en dat [[Jesus van Nasaret|Jesus]] oor die onderwerp geswyg het.<ref>{{Cite web|url=http://www.religiondispatches.org/blog/sexandgender/802/the_%22gay%22_princess_di_bible/|title=The "Gay" Princess Di Bible|date=2 December 2008|access-date=14 Mei 2022|archive-date= 7 September 2012|archive-url=https://archive.today/20120907195917/http://www.religiondispatches.org/blog/sexandgender/802/the_%22gay%22_princess_di_bible/|url-status=dead}}</ref> Hierdie siening word teengestaan deur 'n aantal konserwatiewe evangeliste,<ref>{{Cite web|url=http://peacebyjesus.witnesstoday.org/Homosex_versus_the_Bible.html|title=HOMOSEXUAL RELATIONS and the BIBLE|website=Peace by Jesus|access-date=15 August 2019|archive-date=17 Oktober 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191017215338/http://peacebyjesus.witnesstoday.org/Homosex_versus_the_Bible.html|url-status=dead}}</ref> insluitend Robert A.J. Gagnon.<ref>{{Cite web|url=http://www.robgagnon.net/|title=Dr. Robert A. J. Gagnon|last=Gagnon|first=Robert|website=robgagnon.net/|access-date=15 August 2019}}</ref> ==== Islam en Sjaria ==== In sommige gevalle is die onderskeid tussen godsdienstige homofobie en staatsgeborgde homofobie nie duidelik nie. 'n Sleutelvoorbeeld is gebiede onder [[Islam]]itiese gesag. Alle groot Islamitiese sektes verbied homoseksualiteit, wat 'n misdaad onder [[Sjaria]]-wetgewing is en in die meeste [[Moslem|Moslemlande]] as sodanig behandel word. In [[Afganistan]], byvoorbeeld, is homoseksualiteit onder die [[Taliban]] met die doodstraf veroordeel. Ná die val van die Taliban is homoseksualiteit van ’n doodsmisdaad verander in een wat met boetes en tronkstraf gestraf word. In 2009 het die Internasionale Lesbiese en Gay Vereniging (ILGA) 'n verslag gepubliseer met die titel ''State Sponsored Homophobia 2009'',<ref name="ilga.org">[http://www.ilga.org/statehomophobia/ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2009.pdf ILGA: 2009 Report on State Sponsored Homophobia (2009)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091029181019/http://www.ilga.org/statehomophobia/ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2009.pdf|date=October 29, 2009}}</ref> wat gebaseer is op navorsing wat by die Södertörn-universiteit in [[Stockholm]], [[Swede]], deur Daniel Ottosson gedoen is. Hierdie navorsing het bevind dat 80 lande regoor die wêreld homoseksualiteit as onwettig beskou en die volgende is uitgewys:<ref>{{Cite web|url=http://www.ilga.org/news_results.asp?LanguageID=1&FileID=1111&ZoneID=7&FileCategory=50|title=ILGA:7 countries still put people to death for same-sex acts|archive-url=https://web.archive.org/web/20091029185853/http://www.ilga.org/news_results.asp?LanguageID=1&FileID=1111&ZoneID=7&FileCategory=50|archive-date=2009-10-29}}</ref><ref name="religionfacts.com">{{Cite web|url=http://www.religionfacts.com/homosexuality/islam.htm|title=Homosexuality and Islam&nbsp;– ReligionFacts}}</ref> * Vyf van die lande ken die [[doodstraf]] toe vir homoseksuele aktiwiteite, naamlik [[Iran]], [[Mauritanië]], [[Saoedi-Arabië]], [[Soedan]] en [[Jemen]].<ref name="ILGAMAP">{{Cite web|url=http://www.ilga.org/Statehomophobia/ILGA_map_2009_A4.pdf|title=ILGA: Lesbian and Gay Rights in the World (2009)|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811114947/http://ilga.org/historic/Statehomophobia/ILGA_map_2009_A4.pdf|archive-date=2011-08-11}}</ref> Sedert die [[Irannese Rewolusie]] van 1979 in Iran het die Irannese regering meer as 4 000 mense tereggestel wat van homoseksuele dade aangekla is.<ref name="BBC20050728">{{cite news|title=Iran 'must stop youth executions'|author=Steven Eke|date=28 July 2005|newspaper=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/4725959.stm|quote=Human Rights Watch calls on Iran to end juvenile executions, after claims that two boys were executed for being gay.}}</ref><ref name="Moore">{{cite news|title=Iran 'must stop youth executions'|author=Steven Eke|date=28 July 2005|newspaper=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/4725959.stm|quote=Human Rights Watch calls on Iran to end juvenile executions, after claims that two boys were executed for being gay.}}</ref> In Saoedi-Arabië is die maksimum straf vir homoseksualiteit openbare teregstelling, maar die regering sal ander strawwe gebruik, soos boetes, tronkstraf en selfs gedwonge seksverandering as alternatiewe, tensy die regering voel dat mense wat by homoseksuele aktiwiteite betrokke is, staatsgesag uitdaag deur betrokke te raak by sosiale LGBT-bewegings . * Twee doen dit in sommige streke, maar nie noodwendig in die hele land nie, naamlik [[Nigerië]] en [[Somalië]]<ref name="ILGAMAP" /> In 2001 het Al-Muhajiroun, 'n internasionale organisasie wat die vestiging van 'n wêreldwye Islamitiese [[kalifaat]] wil hê, 'n [[fatwa]] uitgereik waarin verklaar word dat alle lede van die Al-Fatiha-stigting (wat die saak van gay, [[Lesbiër|lesbiese]] en [[transgender]] Moslems bevorder) ''murtadd'' is en hulle tot die dood veroordeel. As gevolg van die bedreiging en omdat hulle uit konserwatiewe samelewings kom, verkies baie lede van die stigting se webwerf steeds om anoniem te wees om hul identiteit te beskerm terwyl hulle 'n tradisie van geheimhouding voortsit.<ref name="Aldrich2006">{{cite book|last=Aldrich|first=Robert|year=2006|title=Gay life and culture : a world history|publisher=Universe|isbn=978-0-7893-1511-3|oclc=74909268}}</ref> In sommige streke is gay mense vervolg en vermoor deur Islamitiese milisies,<ref>{{cite news|title=Under ISIS: Where Being Gay Is Punished by Death|url=https://abcnews.go.com/International/isis-gay-punished-death/story?id=39826182|work=ABC News|date=13 June 2016}}</ref> soos die Al-Nusra-front en [[Islamitiese Staat|ISIL]] in dele van Irak en Sirië.<ref>{{cite news|title=ISIS, many of their enemies share a homicidal hatred of gays|url=https://www.cbsnews.com/news/isis-orlando-shooting-gays-execution-torture-ramadan/|work=CBS News|date=13 June 2016}}</ref> ==== Vorige regerings ==== In die [[Middeleeue|Middeleeuse Europa]] is homoseksualiteit as [[sodomie]] beskou en was dit strafbaar met die dood. Vervolgings het hul hoogtepunt bereik tydens die [[Middeleeuse]] [[Inkwisisie]], toe die sektes van [[Kathaar|Katare]] en [[Waldense|Waldensiërs]] van hoerery en sodomie beskuldig is, saam met beskuldigings van [[satanisme]]. In 1307 was beskuldigings van sodomie en homoseksualiteit groot aanklagte wat tydens die Verhoor van die [[Tempelridders]] gedek is. Die teoloog [[Thomas van Aquino|Thomas Aquinas]] was invloedryk in die koppeling van veroordelings van homoseksualiteit met die idee van natuurreg, en het aangevoer dat "spesiale sondes teen die natuur is, soos byvoorbeeld dié wat in stryd is met die omgang van manlike en vroulike natuurlike diere".<ref name="civ2">{{cite book|last1=Crompton|first1=Louis|title=Homosexuality and Civilization|date=2009|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-03006-0|page=187|url=https://books.google.com/books?id=TfBYd9xVaXcC&pg=PA187}}</ref> Alhoewel biseksualiteit in antieke [[China]] as normale menslike gedrag aanvaar is,<ref name="civ">Crompton, Louis, ''Homosexuality and Civilization'', Harvard University, 2003</ref> het homofobie in die laat [[Qing-dinastie]] en die [[Republiek China]] ingeburger geraak as gevolg van interaksies met die Christelike Weste,<ref name="Kang1">Kang, Wenqing. ''Obsession: male same-sex relations in China, 1900–1950'', Hong Kong University Press. Page 3</ref> en homoseksuele gedrag is in 1740 verbied.<ref name="ChinaBehavior">{{cite book|title=The Continuum complete international encyclopedia of sexuality|last1=Francoeur|first1=Robert T.|last2=Noonan|first2=Raymond J.|year=2004|publisher=The Continuum International Publishing Group, Inc|isbn=978-0-8264-1488-5|url=https://books.google.com/books?id=dciuj1-F3fYC&pg=PA1350}}</ref> Tydens die [[Kulturele Rewolusie]] is homoseksualiteit deur die regering as 'n "sosiale skande of 'n vorm van geestesongesteldheid" behandel, en vervolging het individue wat homoseksueel was in die gesig gestaar. Alhoewel daar geen wette spesifiek teen homoseksualiteit was nie, is ander wette gebruik om homoseksuele mense te vervolg; hulle is van "rampokkery" of die "versteuring van die openbare orde" aangekla. Die [[Sowjetunie]] onder [[Wladimir Lenin]] het homoseksualiteit in 1922 gedekriminaliseer, lank voor baie ander Europese lande. Die [[Kommunistiese Party van die Sowjetunie|Sowjetse Kommunistiese Party]] het effektief egskeiding, aborsie en homoseksualiteit gewettig toe hulle al die ou [[Russiese Ryk|Tsaristiese]] wette afgeskaf het en die aanvanklike Sowjetse kriminele kode hierdie liberale seksuele beleid in plek gehou het.<ref>{{cite book|title=Unity and diversity in socialist law|last=Hazard|first=John N|author2=Columbia University. Russian Institute|year=1965|publisher=[New York] Russian Institute, School of International Affairs, Columbia University|oclc=80991633}}</ref> Lenin se emansipasie is 'n dekade later deur [[Josef Stalin]] omgekeer en homoseksualiteit het onwettig gebly kragtens artikel 121 tot die [[Boris Jeltsin|Jeltsin]]-era. In [[Nazi-Duitsland]] is gay mans vervolg en ongeveer 5&nbsp;000 tot 15&nbsp;000 is in [[Nazi]]-[[konsentrasiekamp]]e gevange gehou, en baie van die gay mans het in die kampe gesterf.<ref>{{Cite web|url=https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/persecution-of-homosexuals-in-the-third-reich|title=Persecution of Homosexuals in the Third Reich|publisher=United States Holocaust Memorial Museum|language=en|access-date=9 January 2019}}</ref> ==== Huidige regerings ==== Tans is homoseksualiteit in 74 lande onwettig.<ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/gay-lesbian-bisexual-relationships-illegal-in-74-countries-a7033666.html|title=LGBT relationships are illegal in 74 countries, research finds|date=17 May 2016|website=The Independent}}</ref> Die [[Noord-Korea]]anse regering veroordeel Westerse gay kultuur as 'n ondeug wat veroorsaak word deur die "dekadensie" van 'n [[Kapitalisme|kapitalistiese]] samelewing, en dit veroordeel dit as die bevordering van [[Verbruikerisme|verbruikerswese]], [[klassisme]] en promiskuïteit.<ref>Global Gayz. ''{{Cite web|url=http://www.globalgayz.com/northkorea-news.html|title=Gay North Korea News & Reports 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20051018160332/http://globalgayz.com/northkorea-news.html|archive-date=2005-10-18}}''. Besoek op 5 Mei 2006</ref> In Noord-Korea kan die “oortreding van die reëls van kollektiewe sosialistiese lewe” met tot twee jaar gevangenisstraf gestraf word.<ref>Spartacus International Gay Guide, page 1217. Bruno Gmunder Verlag, 2007.</ref> Maar, volgens die Noord-Koreaanse regering: "As 'n land wat wetenskap en rasionalisme omhels het, erken die DVK dat baie individue gebore word met homoseksualiteit as 'n genetiese eienskap en behandel dit hulle met die nodige respek. Homoseksuele in die DVK was nog nooit onderworpe aan onderdrukking, soos in baie kapitalistiese regimes regoor die wêreld, nie.” [[Robert Mugabe]], die voormalige president van [[Zimbabwe]], het 'n gewelddadige veldtog teen LGBT-mense gevoer met die argument dat Zimbabwiërs voor kolonisasie nie by homoseksuele dade betrokke was nie.<ref name="HOMO">{{cite book|title=Encyclopedia of sex and gender : men and women in the world's cultures|last1=Ember|first1=Carol R|last2=Ember|first2=Melvin|year=2004|publisher=Kluwer Academic/Plenum Publishers|isbn=978-0-306-47770-6|page=213|oclc=54914021}}</ref> Sy eerste groot openbare veroordeling van homoseksualiteit was in Augustus 1995. Hy het aan 'n gehoor gesê: "As jy sien mense stel hulself as lesbiërs en gays voor, arresteer hulle en gee hulle aan die polisie oor!"<ref name="GAYRANT">[http://www.kaiwright.com/gayzimbabwe_more.php?id=101_0_25_0_M Under African Skies, Part I: 'Totally unacceptable to cultural norms'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060506142037/http://www.kaiwright.com/gayzimbabwe_more.php?id=101_0_25_0_M}} Kaiwright.com</ref> In September 1995 het Zimbabwe se parlement wetgewing ingestel wat homoseksuele dade verbied. In 1997 het 'n hof Canaan Banana, Mugabe se voorganger en die eerste president van Zimbabwe, skuldig bevind aan 11 aanklagte van sodomie en onsedelike aanranding.<ref name="bananadeath">[https://www.theguardian.com/zimbabwe/article/0,2763,1082496,00.html Canaan Banana, president jailed in sex scandal, dies] ''The Guardian''</ref> === Geïnternaliseerd === Dit verwys na negatiewe stereotipes, oortuigings, stigma en vooroordeel oor homoseksualiteit en [[LGBT]] deur mense wat 'n selfdegeslag-aangetrokkenheid het, ongeag of hulle as LGBT identifiseer of nie.<ref name="Herek 20044">{{cite book|last1=Clauss-Ehlers|first1=Caroline S.|title=Encyclopedia of Cross-Cultural School Psychology|date=2010|publisher=Springer|isbn=9780387717982|page=524|edition=2|url=https://www.google.com/books/edition/Encyclopedia_of_Cross_Cultural_School_Ps/PaO3jsaGkeYC|access-date=3 March 2021}}</ref><ref name="pmid107882062">{{cite book|first1=Maurianne|last1=Adams|first2=Lee Anne|last2=Bell|first3=Pat|last3=Griffin|title=Teaching for Diversity and Social Justice|isbn=978-1135928506|publisher=Routledge|year=2007|pages=198–199|access-date=December 27, 2014|url=https://books.google.com/books?id=zgGUAgAAQBAJ&pg=PA198|quote=Because of the complicated interplay among gender identity, gender roles, and sexual identity, transgender people are often assumed to be lesbian or gay (See ''Overview: Sexism, Heterosexism, and Transgender Oppression''). ... Because transgender identity challenges a binary conception of sexuality and gender, educators must clarify their own understanding of these concepts. ... Facilitators must be able to help participants understand the connections among sexism, heterosexism, and transgender oppression and the ways in which gender roles are maintained, in part, through homophobia.}}</ref> Die mate waarin iemand deur hierdie idees geraak word, hang af van hoeveel en watter idees hulle bewustelik en onbewustelik geïnternaliseer het. Hierdie negatiewe oortuigings kan versag word met opvoeding, lewenservaring en terapie,<ref name="pmid107882063">{{cite book|first1=Maurianne|last1=Adams|first2=Lee Anne|last2=Bell|first3=Pat|last3=Griffin|title=Teaching for Diversity and Social Justice|isbn=978-1135928506|publisher=Routledge|year=2007|pages=198–199|access-date=December 27, 2014|url=https://books.google.com/books?id=zgGUAgAAQBAJ&pg=PA198|quote=Because of the complicated interplay among gender identity, gender roles, and sexual identity, transgender people are often assumed to be lesbian or gay (See ''Overview: Sexism, Heterosexism, and Transgender Oppression''). ... Because transgender identity challenges a binary conception of sexuality and gender, educators must clarify their own understanding of these concepts. ... Facilitators must be able to help participants understand the connections among sexism, heterosexism, and transgender oppression and the ways in which gender roles are maintained, in part, through homophobia.}}</ref> veral met gayvriendelike psigoterapie/analise. Geïnternaliseerde homofobie is ook van toepassing op bewustelike of onbewustelike gedrag van 'n persoon om te voldoen aan kulturele verwagtinge van heteronormaliteit. Dit kan uiterse onderdrukking en ontkenning insluit tesame met gedwonge uiterlike vertoon van heteronormatiewe gedrag met die doel om "normaal" of "aanvaarbaar" te probeer lyk en voel. Ander uitdrukkings van geïnternaliseerde homofobie kan ook subtiel wees. Sommige minder openlike gedrag kan insluit die maak van aannames oor die geslag van 'n persoon se romantiese maat, of oor geslagsrolle.<ref name="Herek 20045">{{cite book|last1=Clauss-Ehlers|first1=Caroline S.|title=Encyclopedia of Cross-Cultural School Psychology|date=2010|publisher=Springer|isbn=9780387717982|page=524|edition=2|url=https://www.google.com/books/edition/Encyclopedia_of_Cross_Cultural_School_Ps/PaO3jsaGkeYC|access-date=3 March 2021}}</ref> Sommige navorsers pas hierdie etiket ook toe op [[LGBT]]-mense wat "kompromie"-beleide ondersteun, soos dié wat [[Burgerlike verbintenis|burgerlike verbintenisse]] aanvaarbaar vind in die plek van [[Selfdegeslaghuwelik|selfdegeslaghuwelike]]. Sommige studies het getoon dat mense wat homofobies is meer geneig is om onderdrukte homoseksuele begeertes te hê. In 1996 het 'n gekontroleerde studie van 64 heteroseksuele mans (die helfte het gesê hulle is homofobies deur ervaring) by die Universiteit van Georgia bevind mans wat homofobies is (soos gemeet deur die Indeks van Homofobie) was aansienlik meer geneig om erektiele reaksies te ervaar wanneer hulle aan homo-erotiese beelde blootgestel is as niehomofobiese mans. Weinstein et al. 2012 het soortgelyke resultate gekry toe navorsers bevind het dat studente wat uit "die mees rigiede antigay huise" kom, heel waarskynlik onderdrukte homoseksuele gevoelens wys.<ref name="week">{{cite journal|last1=Weinstein|title=Parental autonomy support and discrepancies between implicit and explicit sexual identities: Dynamics of self-acceptance and defense|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-personality-and-social-psychology_2012-04_102_4/page/815|s2cid=804948|pmid=22288529|doi=10.1037/a0026854|pages=815–832|issue=4|volume=102|date=2012|journal=Journal of Personality and Social Psychology|first6=Richard M.|first1=Netta|last6=Ryan|first5=Nicole|last5=Legate|first4=Andrew K.|last4=Przybylski|first3=Cody R.|last3=DeHaan|first2=William S.|last2=Ryan|s2cid-access=free}}</ref> Die navorsers het gesê dit verduidelik waarom sommige godsdienstige leiers wat homoseksualiteit aan die kaak stel, later blyk geheime homoseksuele verhoudings te hê.<ref name="week" /> Hulle het opgemerk dat "hierdie mense in oorlog met hulself is en hierdie interne konflik na buite draai."<ref name="week" /> ’n Oogsporingstudie van 2016 het getoon dat heteroseksuele mans met hoë negatiewe impulsreaksies teenoor homoseksuele vir langer tydperke na homoseksuele beelde gekyk het as ander heteroseksuele mans.<ref name="wein">{{cite journal|last1=Weinstein|title=Parental autonomy support and discrepancies between implicit and explicit sexual identities: Dynamics of self-acceptance and defense|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-personality-and-social-psychology_2012-04_102_4/page/815|s2cid=804948|pmid=22288529|doi=10.1037/a0026854|pages=815–832|issue=4|volume=102|date=2012|journal=Journal of Personality and Social Psychology|first6=Richard M.|first1=Netta|last6=Ryan|first5=Nicole|last5=Legate|first4=Andrew K.|last4=Przybylski|first3=Cody R.|last3=DeHaan|first2=William S.|last2=Ryan|s2cid-access=free}}</ref> Volgens Cheval et al. (2016), versterk hierdie bevindinge die noodsaaklikheid om in ag te neem dat homofobie bekommernisse oor seksualiteit in die algemeen en nie homoseksualiteit in die besonder kan weerspieël nie.<ref name="wein" /> Daarteenoor het Jesse Marczyk in ''Psychology Today'' aangevoer dat homofobie nie onderdrukte homoseksualiteit is nie.<ref>{{Cite web|url=https://www.psychologytoday.com/us/blog/pop-psych/201608/homophobia-isnt-repressed-homosexuality|title=Homophobia Isn't Repressed Homosexuality And there's no good reason to suspect it would be, either|last=Marczyk|first=Jesse|website=Psychology Today|publisher=Sussex Publishers, LLC|access-date=16 August 2019}}</ref> Die frase "geïnternaliseerde seksuele stigma" word soms gebruik vir geïnternaliseerde homofobie. 'n Geïnternaliseerde stigma ontstaan wanneer 'n persoon negatiewe stereotipes oor homself glo, ongeag waar die stereotipes vandaan kom. Dit kan ook verwys na baie stereotipes buite seksualiteit en geslagsrolle. Geïnternaliseerde homofobie kan ongemak veroorsaak met en afkeuring van 'n mens se eie [[seksuele oriëntasie]] . [[Egodistoniese seksuele oriëntasie]] is byvoorbeeld 'n toestand wat gekenmerk word deur 'n seksuele oriëntasie of 'n aantrekkingskrag wat in stryd is met 'n mens se geïdealiseerde [[selfbeeld]], wat [[angs]] en 'n begeerte veroorsaak om jou oriëntasie te verander of meer gemaklik te raak met jou seksuele oriëntasie. So 'n situasie kan uiterse onderdrukking van homoseksuele begeertes veroorsaak. In ander gevalle kan 'n bewuste interne stryd vir 'n geruime tyd voorkom, wat dikwels diepgewortelde godsdienstige of sosiale oortuigings teen sterk seksuele en emosionele begeertes meebring. Hierdie onenigheid kan [[kliniese depressie]] veroorsaak, en 'n hoër koers van selfmoord onder LGBT-jeug (tot 30 persent van nieheteroseksuele jeugpogings) is aan hierdie verskynsel toegeskryf. Psigoterapie, soos gayregstellende psigoterapie en deelname aan 'n seksueleminderheidsbevestigende groep kan help om die interne konflikte op te los, soos tussen godsdienstige oortuigings en seksuele identiteit. Selfs informele terapieë wat begrip vir en aanvaarding van nieheteroseksuele oriëntasies behandel, kan doeltreffend wees. Baie diagnostiese "skale vir geïnternaliseerde homofobie" kan gebruik word om 'n persoon se ongemak met sy seksualiteit te meet en sommige kan deur mense gebruik word ongeag [[gender]]- of [[seksuele oriëntasie]]. Kritici van die skale merk op dat hulle 'n ongemak met nieheteroseksualiteit veronderstel wat op sigself heternormatiwiteit afdwing.<ref name="Adams962">https://www.apa.org/pubs/journals/releases/cou-56-1-56.pdf</ref> === Sosiaal === Die vrees om as gay uitgewys te word, kan as 'n vorm van sosiale homofobie beskou word. Teoretici, insluitend mense soos Calvin Thomas en [[Judith Butler]], het voorgestel dat homofobie die oorsprong kan wees van 'n individu se vrees om as gay geïdentifiseer te word. Homofobie by mans stem ooreen met onsekerheid oor manlikheid.<ref>{{Cite web|url=http://www.livescience.com/health/050802_masculinity.html|title=Masculinity Challenged, Men Prefer War and SUVs|date=2 August 2005|website=Live Science}}</ref><ref name="PBS">{{Cite web|url=https://www.pbs.org/independentlens/hiphop/gender.htm|title=Homophobia and Hip-Hop|publisher=PBS|archive-url=https://web.archive.org/web/20181013025115/http://www.pbs.org/independentlens/hiphop/gender.htm|archive-date=2018-10-13|access-date=2011-10-16}}</ref> Om hierdie rede is homofobie na bewering baie meer te vinde in sportsoorte soos [[sokker]] en [[rugby]] en in die subkultuur van sy ondersteuners, wat as [[Stereotipe|stereotipies]] manlik beskou word.<ref>{{Cite web|url=http://www.bangkokpost.com/news/sports/34787/fans-culture-hard-to-change|title=Fans' culture hard to change}}</ref> Hierdie teoretici het aangevoer dat 'n persoon wat homofobiese gedagtes en gevoelens uitdruk, dit nie net doen om hul oortuigings oor die klas van gay mense te kommunikeer nie, maar ook om hulself van hierdie klas en sy sosiale status te distansieer en mense te wys dat hulle nie in hierdie tipe gedrag belangstel nie. Deur hulself dus van gay mense te distansieer, bevestig hulle hul rol as 'n heteroseksueel in 'n heteronormatiewe kultuur, en probeer hulle so verhoed dat hulle as 'n gay persoon uitgewys en diensooreenkomsteig behandel word. Hierdie interpretasie sinspeel op die idee dat 'n persoon gewelddadige opposisie teen "die ander" kan stel as 'n manier om hul eie identiteit as deel van die meerderheid te vestig en sodoende sosiale geldigverklaring te kry. Nancy J. Chodorow het genoem dat homofobie beskou kan word as 'n metode of manier om manlikheid te beskerm.<ref>Nancy J. Chodorow. [http://www.cyberpsych.org/homophobia/chodorow.htm Statement in a public forum on homophobia by The American Psychoanalytic Foundation, 1999]</ref> Verskeie [[Psigoanalise|psigoanalitiese]] teorieë verduidelik homofobie as 'n bedreiging vir 'n individu se eie selfdegeslagimpulse, of daardie impulse bestaan of bloot hipoteties is. Hierdie bedreiging veroorsaak onderdrukking, ontkenning of reaksievorming.<ref>West, D.J. ''Homosexuality re-examined.'' Minneapolis: University of Minnesota Press, 1977. {{ISBN|0-8166-0812-1}}</ref> === Verspreidings van houdings === Afkeuring van homoseksualiteit en van gay mense is nie eweredig deur die samelewing versprei nie, maar hang min of meer af van ouderdom, etnisiteit, geografiese ligging, ras, geslag, sosiale klas, opvoeding, partydige identifikasie en godsdiensstatus.<ref name="Herek 20046">{{cite book|last1=Clauss-Ehlers|first1=Caroline S.|title=Encyclopedia of Cross-Cultural School Psychology|date=2010|publisher=Springer|isbn=9780387717982|page=524|edition=2|url=https://www.google.com/books/edition/Encyclopedia_of_Cross_Cultural_School_Ps/PaO3jsaGkeYC|access-date=3 March 2021}}</ref> Volgens die Britse [[MIV]]/[[vigs]]-liefdadigheidsorganisasie AVERT word godsdienstige sienings, gebrek aan homoseksuele gevoelens of ervarings en gebrek aan interaksie met gay mense sterk met sulke sienings verbind.<ref>{{Cite web|url=http://www.avert.org/hsexu3.htm|title=Prejudice & Attitudes to Gay Men & Lesbians|date=2015-06-23|access-date=2022-05-14|archive-date=1999-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/19990127211557/http://www.avert.org/hsexu3.htm|url-status=dead}}</ref> Die angs van heteroseksuele individue (veral adolessente wie se konstruksie van heteroseksuele manlikheid deels daarop gebaseer is dat hulle nie as gay beskou wil word nie) dat ander hulle as gay kan identifiseer, is ook deur Michael Kimmel uitgewys as 'n voorbeeld van homofobie.<ref>Kimmel, M. (1994). Masculinity as homophobia: Fear, shame and silence in the construction of gender identity. In H. Brod & M. Kaufman (Eds.), ''Theorizing masculinities'' (pp. 119–141). Newbury Park, CA: Sage</ref> Die uittarting van seuns wat as eksentriek beskou word (en wat nie gewoonlik gay is nie) is na bewering veral 'n probleem in landelike en [[Voorstad|voorstedelike]] Amerikaanse skole, en word verbind met risikonemingsgedrag en uitbarstings van geweld (soos 'n vlaag skoolskietery) deur seuns wat wraak soek of probeer om hul manlikheid te bewys. Homofobiese afknouery is ook baie algemeen in skole in die Verenigde Koninkryk.<ref>{{Cite web|url=http://www.equalityhumanrights.com/key-projects/triennial-review/online-summary/education/|title=How fair is Britain? the first Triennial Review|publisher=Equality and Human Rights Commission|archive-url=https://web.archive.org/web/20101015143526/http://www.equalityhumanrights.com/key-projects/triennial-review/online-summary/education/|archive-date=15 October 2010|access-date=8 November 2010}}</ref> Minstens 445 LGBT-Brasiliane is in 2017 óf vermoor óf het selfmoord gepleeg. In sommige gevalle is die werke van skrywers wat bloot die woord "Gay" in hul naam het (Gay Talese, Peter Gay) of werke oor dinge wat die woord bevat (Enola Gay) veroordeel. In 1998 het die skrywer, aktivis en [[burgerregte]]leier Coretta Scott King in 'n toespraak gesê "homofobie is soos rassisme, antisemitisme en ander vorme van dwepery deurdat dit poog om 'n groot groep mense te ontmenslik, om hul menslikheid, waardigheid en persoonlikheid te ontken."<ref>Chicago Defender, April 1, 1998, front page</ref> Een studie van wit adolessente mans wat by die Universiteit van Cincinnati deur Janet Baker gedoen is, is gebruik om te argumenteer dat negatiewe gevoelens jeens gay mense ook met ander diskriminerende gedrag verbind word. Volgens die studie is haat vir gay mense, [[antisemitisme]] en [[rassisme]] "waarskynlik metgeselle". Baker het veronderstel dat dit "dalk 'n kwessie is van die neerkyk op alles wat jy dink benede jou is". ’n Studie wat in 2007 in die Verenigde Koninkryk vir die liefdadigheidsorganisasie Stonewall uitgevoer is, berig dat tot 90 persent van die bevolking antidiskriminasiewette ondersteun wat gay en lesbiese mense beskerm. === Teenmaatreëls === [[Beeld:MARCHA LGBTQ+ LA PAZ BOLIVIA 2025 43.jpg|thumb|250px|'n [[Gay Pride]]-optog in [[La Paz]], [[Bolivia]].]] Die meeste internasionale [[menseregte]]-organisasies, soos Human Rights Watch en [[Amnestie Internasionaal]], veroordeel wette wat homoseksuele verhoudings tussen volwassenes wat instem 'n misdaad maak. Sedert 1994 het die [[Verenigde Nasies]] se Menseregtekomitee ook beslis dat sulke wette die reg op privaatheid geskend het wat in die [[Universele Verklaring van Menseregte]] en die Internasionale Verdrag oor Burgerlike en Politieke Regte gewaarborg word. In Maart 2010 het die Komitee van Ministers van die [[Raad van Europa]] 'n aanbeveling aanvaar oor maatreëls om diskriminasie op grond van seksuele oriëntasie of geslagsidentiteit te bekamp. Die sekretaris-generaal van die raad het dit beskryf as die eerste regsinstrument in die wêreld wat spesifiek handel oor een van die langdurigste en moeilikste vorme van diskriminasie om te bekamp.<ref>{{Cite press release|title=Council of Europe to advance human rights for lesbian, gay, bisexual and transgender persons|publisher=Council of Europe|date=1 April 2010|url=https://rm.coe.int/168071fd86|access-date=October 16, 2020}}</ref> Om homofobie te beveg gebruik die LGBT-gemeenskap gebeurtenisse soos [[Gay Pride|gay pride-parades]] en politieke aktivisme. In Augustus 2019 het die Pride in London 'n ander inisiatief geneem om "solidariteit met die LGBT+-gemeenskap te toon" en straatkruisings in reënboogkleure ingekleur vir die jaarlikse parades. Die eerste permanente kruisings is op strate in Lambeth geplaas. Een vorm van georganiseerde weerstand teen homofobie is die Internasionale Dag teen Homofobie (of IDAHO), wat die eerste keer op 17 Mei 2005 in meer as 40 lande gevier is. Die vier grootste lande van Latyns-Amerika ([[Argentinië]], [[Brasilië]], [[Mexiko]] en [[Colombia]]) het sedert 2002 massamediaveldtogte teen homofobie ontwikkel.<ref>"{{Cite web|url=http://new.paho.org/hq/index.php?option=com_content&task=view&id=346&Itemid=355|title=Campaigns against Homophobia in Argentina, Brazil, Colombia, and Mexico|publisher=Pan American Health Organization|access-date=2011-10-16}}</ref> Benewens openbare uitdrukking is wetgewing ontwerp om homofobie teen te staan, soos teen [[haatspraak]], haatmisdaad en diskriminasie op grond van seksuele oriëntasie. Suksesvolle voorkomende strategieë teen homofobiese vooroordeel en afknouery in skole het die onderrig van leerlinge ingesluit oor geskiedkundige figure wat gay was, of wat gely het as gevolg van hul seksualiteit. == Ander terme == Navorsers het alternatiewe terme voorgestel om vooroordeel en diskriminasie teen [[LGBT]]-mense te beskryf. Sommige van hierdie alternatiewe toon meer semantiese deursigtigheid, terwyl ander nie die agtervoegsel "-fobie" insluit nie: * "Homoerotofobie", wat 'n moontlike voorloper van "homofobie" is, is deur Wainwright Churchill geskep en in 1967 in ''Homosexual Behaviour Among Males'' gedokumenteer. * Die etimologie van "homofobie", met verwysing na die vereniging van die woorde "homo" en "fobie", is die basis vir die LGBT-historikus Boswell se kritiek op die term en vir sy voorstel in 1980 van die alternatiewe "homoseksofobie". * "Homonegatiwiteit" is gebaseer op die term ''homonegativism'', wat deur Hudson en Ricketts in 'n 1980-artikel gebruik is; hulle het die term vir hul navorsing geskep om "homofobie" te vermy, wat hulle as onwetenskaplik beskou het. * "Heteroseksisme" verwys na 'n stelsel van negatiewe houdings, vooroordele en diskriminasie. * "Seksuele vooroordeel" – Die navorser Gregory M. Herek aan die Universiteit van Kalifornië het dié term verkies as beskrywend, vry van aannames oor motiverings en sonder waarde-oordele oor die irrasionaliteit of immoraliteit van diegene wat so geëtiketteer is.<ref>{{cite journal|author=Herek GM|title=The context of anti-gay violence: Notes on cultural and psychological heterosexism|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-interpersonal-violence_1990-09_5_3/page/316|journal=J Interpers Violence|volume=5|issue=3|pages=316–333|year=1990|doi=10.1177/088626090005003006|s2cid=145678459}}</ref> Hy het "homofobie", "heteroseksisme" en "seksuele vooroordeel" vergelyk, en die derde term verkies. Hy het egter opgemerk "homofobie" "word waarskynlik algemener gebruik en meer dikwels gekritiseer". === Heterofobie === Die term "heterofobie" word soms gebruik om omgekeerde diskriminasie of negatiewe houdings teenoor heteroseksuele mense en verhoudings van teenoorgestelde geslag op grond van hul seksuele oriëntasie te beskryf. Die wetenskaplike gebruik van "heterofobie" in [[seksuologie]] is beperk tot min navorsers. Tot op hede word die bestaan en omvang van heterofobie meestal nie deur seksuoloë erken nie. Buite seksuologie is daar geen konsensus oor die betekenis van die term nie, want dit word ook gebruik om "vrees vir die teenoorgestelde" te beteken, soos in Pierre-André Taguieff se ''The Force of Prejudice: On Racism and Its Doubles'' (2001). Stephen M. White en Louis R. Franzini het die verwante term "heteronegativisme" bekendgestel om te verwys na die aansienlike reeks negatiewe gevoelens wat sommige gay individue mag hê en teenoor heteroseksuele mense uitdruk. Hierdie term word verkies bo "heterofobie" omdat dit nie 'n uiterse of irrasionele vrees impliseer nie. == Verwysings == {{Verwysings|3}} ==Skakels== * [http://rockway.alliant.edu/ Rockway Institute] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517230040/http://rockway.alliant.edu/ |date=17 May 2008 }} by Alliant International University * [https://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2006-0018+0+DOC+XML+V0//EN [[Europese Parlement]] se resolusie oor homofobie], 2006 * [https://www2.ohchr.org/english/bodies/hrcouncil/docs/19session/A.HRC.19.41_English.pdf ''Discriminatory laws and practices and acts of violence against individuals based on their sexual orientation and gender identity''], [[VN]] se Menseregtekommissie, 2011 * [https://www.rferl.org/a/in-some-countries-being-gay-or-lesbian/30612062.html ''In Some Countries, Being Gay Or Lesbian Can Land You In Prison...Or Worse'']. Radio Free Europe/Radio Liberty, 2020 {{CommonsKategorie-inlyn|Homophobia}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Homophobia}} {{Normdata}} [[Kategorie:Homofobie| ]] [[Kategorie:Homoseksualiteit]] ben8w3atzdgdys46d95vrsj1rhqpdke Historiese Huise van Suid-Afrika 0 60491 2929000 2861858 2026-08-23T06:21:19Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2929000 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Historiese Huise van Suid-Afrika Beperk |kenteken = <!-- [[Beeld:lêernaam.ext|XXXpx]] --> |tipe = |stigting = 31 Maart 1966<ref name="artefacts" /> |stigter = [[Anton Rupert]] |ligging_stad = |ligging_land = [[Suid-Afrika]] |ligging = |liggings = |sleutelpersone = |eienaar = |gebied_bedien = |industrie = |produkte = |dienste = |inkomste = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |bates = |getal_werknemers = |ouer = |afdelings = |filiale = |slagspreuk = |webwerf = |ontbind = |voetnotas = |internasionaal = }} '''Historiese Huise van Suid-Afrika Beperk''' is ‘n maatskappy wat hom beywer vir die bewaring van geboue van kulturele en historiese belang vir die nageslag.<ref name="artefacts" /><ref name="stellenboschheritage" /> Veral dr. [[Anton Rupert]] was bekommerd oor die toenemende verwaarlosing en verdwyning van [[Suid-Afrika]] se historiese geboue en veral dié in die [[Kaaps-Hollandse boustyl]]. Op 31 Maart 1966 is die firma as ‘n filiaal van die [[Rembrandt]] Groep gestig met Rupert as voorsitter en Imker Hoogenhout as besturende direkteur. Dit is ‘n eiendomsbeleggingsmaatskappy wat belê in geboue van historiese of estetiese belang. Rupert se bewaringsfilosofie was dat as ‘n ou gebou na restourasie nie bruikbaar is nie, die bewaring nie volhoubaar is nie. Daarom word die bewaring van die geboue op ‘n sakegrondslag benader en word die geboue verhuur. Tans word die meeste geboue gebruik as kantore en winkels. Die [[Burgerhuis]] (van 1797) aan Die [[Braak]] op [[Stellenbosch]] huisves die hoofkantoor. Verskeie geboue op Stellenbosch en [[Graaff-Reinet]], enkele Britse Setlaarshuise in [[Port Elizabeth]] en [[Grahamstad]], die Ou Jongenskool (tans Olyfkranskollege), Paulsenhuis en die ou Residensie op [[Swellendam]] en Huis Vergenoegd in die [[Paarl]] vorm die firma se portefeulje. Hul wye ervaring met restourasieprojekte word wyd in die land benut. Daarom was hulle o.a. nou betrokke by die restourasieprojek op [[Tulbagh]] na die [[Bolandse aardbewing van 1969|aardbewing van 1969]]. == Bronnelys == * Burden, Matilda: 50 jaar - Historiese Huise 1966-2016. Stellenbosch: Historiese Huise van Suid-Afrika, 2016. {{ISBN|978-0-620-73074-7}} * Dommisse, Ebbe: Anton Rupert – ‘n lewensverhaal. Kaapstad: Tafelberg, 2008. {{ISBN|978-0-624-04595-3}} == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="artefacts">{{Cite web|url=https://www.artefacts.co.za/main/Buildings/style_det.php?styleid=1756|title=Historical Homes of South Africa Limited|website=www.artefacts.co.za|accessdate=2025-11-21|archive-date=2026-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20260106090939/https://www.artefacts.co.za/main/Buildings/style_det.php?styleid=1756|url-status=dead}}</ref> <ref name="stellenboschheritage">{{Cite web|url=https://www.stellenboschheritage.co.za/forum/news/historic-homes-trendy-business|title=Historic Homes, trendy business &#124; Stellenbosch Heritage Foundation.|website=www.stellenboschheritage.co.za|accessdate=2025-11-21}}</ref> }} [[Kategorie:Geboue en strukture in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse maatskappye]] mu8jyxbeeg9wl4sxpvqgj9wa9ib8ez8 Joeri Loezjkof 0 63029 2928963 2661743 2026-08-22T22:09:17Z Антивандал-эхо 211267 2928963 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Joeri Loezjkof<br />Юрий Лужков | beeld = Yuri Luzhkov 2010 Moscow Unesco 02.jpg | beeldonderskrif = Joeri Loezjkof in 2010 | orde = 2de Burgemeester van Moskou | termynaanvang = [[6 Junie]] [[1992]] | termyneinde = [[28 September]] [[2010]] | vise = | voorganger = [[Gawriil Popof]] | opvolger = [[Wladimir Resin]] (waarnemend)<br />[[Sergey Sobyanin]] | geboortedatum = <!-- vul slegs in indien onderstaande drie velde onbekend is (geboortejaar, geboortemaand en geboortedag --> | geboortejaar = 1936 | geboortemaand = 9 | geboortedag = 21 | geboorteplek = [[Moskou]], [[Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek|Russiese SFSR]], [[Sowjetunie]] (tans [[Rusland]]) | sterftedatum = {{SDEO|df=yes|2019|12|10|1936|09|21}} | sterfteplek = | party = [[Kommunistiese Party van die Sowjetunie|KPvdS]] (1968–1991)<br />[[Vaderland – Alle Rusland|Vaderland]] (1998–2001)<br />[[Verenigde Rusland]] (2001–2010) | eggenoot = Marina Basjilowa (1958–1989)<br />Jelena Baturina (1991–''hede'') | kinders = 4 | alma_mater = Gubkin Moskou Petro & Gas Industrieinstituut | religie = [[Russies-Ortodokse Kerk]] | handtekening = Yuri Luzhkov's signature.svg | militer = | lojaliteit = | tak = | diensjare = | rang = | eenheid = | oorloe = | toekennings = [[Lêer:Orden of Honour.png|40px|link=Orde van Eer (Russiese Federasie)]] }} '''Joeri Michailowitsj Loezjkof''' ([[Russies]]: Ю́рий Миха́йлович Лужко́в; geb. 21 September 1936 – 10 Desember 2019)<ref name="ren" /><ref name="lemonde" /> was 'n [[Rusland|Russiese]] politikus en van 1992 tot 2010 die [[burgemeester]] van [[Moskou]]. Hy was ook die ondervoorsitter en 'n medestigter van die politieke party [[Verenigde Rusland]].{{fact}} Terwyl Loezjkof burgemeester was, het Moskou se ekonomie verbeter en het hy groot bouprojekte in die stad aangepak. Hy is terselfdertyd beskuldig van korrupsie, die sloping van historiese geboue, die swak hantering van verkeersprobleme en die rookkrisis in die stad tydens die groot veldbrande in Rusland in 2010.<ref name="bbc_fired" /> Hy is op 28 September 2010 deur pres. [[Dmitri Medwedef]] uit sy amp ontslaan nadat hy Medewedef na bewering in ’n snydende brief beledig het.<ref name="ukaz2010" /> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="bbc_fired">{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11424183 |title=Moscow Mayor Yuri Luzhkov sacked by President Medvedev |publisher=BBC News |date=28 September 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190909164229/https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11424183 |archive-date=9 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref name="ukaz2010">[http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;1299020 Указ о досрочном прекращении полномочий мэра Москвы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101008054411/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1%3B1299020 |date= 8 Oktober 2010 }}.</ref> <ref name="ren">https://ren.tv/news/v-rossii/635080-iurii-luzhkov-skonchalsia-v-miunkhene</ref> <ref name="lemonde">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2019/12/10/iouri-loujkov-ancien-maire-de-moscou-est-mort_6022335_3382.html</ref> }} == Eksterne skakels == * [http://www.luzhkov.ru/ Loezjkof se amptelike webtuiste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040729214423/http://www.luzhkov.ru/ |date=29 Julie 2004 }} {{ru}} {{Commons-kategorie inlyn|Yury Luzhkov|Joeri Loezjkof}} * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Yury Luzhkov|Engelse Wikipedia]] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Loezjkof, Joeri}} [[Kategorie:Russiese politici]] [[Kategorie:Burgemeesters]] [[Kategorie:Moskou]] [[Kategorie:Geboortes in 1936]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Sterftes in 2019]] [[Kategorie:Ontvangers van die Orde van Lenin]] sau2ds0gho8y93qkm5m3ew4gzsrxgco Carl Otto Hager 0 63639 2928832 2900818 2026-08-22T13:20:46Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928832 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Carl Otto Hager | bynaam = | beeld = Carl Otto Hager.jpg | beeldbeskrywing = Carl Otto Hager, Suid-Afrika se grootste argitek van Neo-Gotiese kerke | onderskrif = Carl Otto Hager | geboortenaam = Carl Otto Hager | geboortedatum = [[16 Oktober]] [[1813]] | geboorteplek = [[Dresden]], Koninkryk Sakse | dood_datum = [[7 Oktober]] [[1898]] | sterfteplek = [[Stellenbosch]], [[Kaapkolonie]] | ouers = Johann Gotthelf Hager en Johanna Rosina Galwitz | titel = | nasionaliteit = Duitsland, Suid-Afrika | beroep = Argitek, portretskilder en baanbrekerfotograaf | bekend = | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = | party = | godsdiens = Evangelies-Luthers | huweliksmaat = Cornelia Janssen | kinders = 11 (of sewe) | webblad = | handtekening = }} '''Carl Otto Hager''' ([[Dresden]], [[16 Oktober]] [[1813]] – [[Stellenbosch]], [[7 Oktober]] [[1898]]) was 'n [[Duitsers|Duitse]] [[argitek]], [[Skilderkuns|portretskilder]] en baanbreker[[fotograaf]] wat veral bekend geraak het in [[Suid-Afrika]] vir die ontwerp van talle kerkgeboue van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]]. Hy was een van die grootste eksponente van die [[Neogotiese boustyl]] in Suid-Afrika, maar talle van die kerke wat hy ontwerp het, is intussen gesloop, onder meer dié op [[Carnarvon]], [[Fraserburg]], [[Willowmore]] (dit is onseker of hy dit wel ontwerp het), [[Caledon]], [[Ceres]] en [[Heidelberg, Wes-Kaap|Heidelberg, Kaap]]. Van die mooistes wat behoue gebly het, is dié op [[Stellenbosch]], [[Piketberg]], [[Ladismith]], [[Somerset-Oos]] en [[Pearston]]. Hy het ook kerke in die Vrystaat ontwerp, maar die name daarvan het vergete geraak. Ander noemenswaardige geboue waarvoor hy verantwoordelik was, is die [[Kweekskool]] (intussen ingrypend verander) en die neoklassieke Ou Hoofgebou van die [[Universiteit Stellenbosch|universiteit op Stellenbosch]]. == Kinderjare en opleiding == [[Lêer:St Mary-katedraal, Kaapstad.jpg|duimnael|300px|Die ontwerp van die Rooms-Katolieke katedraal die Heilige Maria op Staplein<!-- onduidelike plek? --> in [[Kaapstad]] is in 1840 aan Hager en Carel Sparrmann toevertrou. Dié litograaf is geskep deur Thomas Bowler. Dit was Suid-Afrika se eerste groter Rooms-Katolieke kerk.<ref>{{af}} [http://reference.sabinet.co.za/webx/access/journal_archive/10113053/676.pdf Die Kaapse 'preekkerk' en sy oorsprong, Hans Fransen]. URL besoek op 18 November 2014.</ref>]] [[Lêer:Ou Kweekskool Stellenbosch.jpg|duimnael|links|270px|Die [[Kweekskool]] op [[Stellenbosch]] is in 1859 in die voormalige Drosdy gestig wat 'n barokgewel van 1767 gehad het totdat dit in 1868 'n verdiepinggebou geword het volgens planne opgestel deur Hager. Die platdak van daardie jaar het later plek gemaak vir 'n staandak, soos op dié foto gesien kan word. Die Kweekskool het sy huidige vorm in 1905 gekry, hoewel die fyn Victoriaanse gietysterwerk aan die gebou intussen verwyder en gedeeltelik deur [[beton]] vervang is.]] Hager was die seun van Johann Carl Gotthelf Hager ([[Dresden]], 1764 – 15 Julie 1816), regskonsultant en belastingamptenaar van die [[Sakse|Saksiese]] regering, en sy tweede vrou, Johanna Rosina Galwitz ([[Rusland]], 1792 – Stellenbosch, 7 Februarie 1854), 'n Russiese dame uit die adelstand.<ref>{{en}} [http://genforum.genealogy.com/southafrica/messages/7001.html 'n Besprekingsforum oor genealogie]{{Dooie skakel|date=Desember 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 18 November 2014.</ref> Hager het sy vader verloor toe hy drie jaar oud was. Wilhelm Krüger (1775–1820), 'n destyds bekende kunstenaar,<ref>{{de}} [http://daten.digitale-sammlungen.de/bsb00008409/images/index.html?seite=410 ''Allgemeine deutsche Biographie'', Bd.: 51, Nachträge bis 1899: Kálnoky – Lindner, Leipzig, 1906.]</ref> het by die gesin kom inwoon en die portrette wat hy geskilder het, is so goed deur Hager nageteken dat Kruger hom lesse gegee het. Hy het skool toe gegaan op sesjarige leeftyd, maar sy tekenlesse het intussen voortgeduur tot hy nege jaar oud was. Vanweë opmerklike kunstalent is Hager in 1828 ingeskryf aan die koninklike akademie van die kunste in Dresden, waar hy tot 1834 studeer en hom as portretskilder bekwaam het. Volgens nog 'n bron het Hager in die argitektuur aan die Koninklike Kunsakademie in Dresden studeer, nie die skilderkuns nie. Ná sy praktiese opleiding emigreer hy in Desember 1838 saam met sy studentevriend Carel Sparmann na die [[Kaapkolonie]] ná 'n toevallige ontmoeting met 'n voormalige Duitse konsul aan die Kaap. Hulle rig saam in die Kaap 'n boufirma op en intussen maak Hager ook opgang as portretskilder en tekenonderwyser, hoewel dit vir hom moeilik was om 'n bestaan te maak weens 'n tydelike handelslapte in Kaapstad. In 1840 word hulle hier met die beplanning van die [[St. Mary-katedraal]] op [[Stalplein]] toevertrou. Vandag nog toon die sierlike interieur die onmiskenbare spore van Hager se ontwerpe. Ná die voltooiing van die kerkgebou skei die twee se weë. Hager verhuis in 1841 na Stellenbosch,<ref>{{af}} [http://www.safrika.org/Articles/Duitsers%20op%20Stellenbosch.html Duitsers op Stellenbosch]. URL besoek op 18 November 2014.</ref> waar hy werk kry as portretskilder. Volgens sy memoires, in 'n mengsel van Nederlands en Duits, het dié dorp hom herinner aan sy "... vaterland en een gevoel van voorspelling zegde my dat dit een plaats van rust op de aarde voor my wezen zou (zijn)". Van April 1842 werk hy in die [[Paarl]] en omgewing en van Januarie 1843 op [[Worcester]], [[Swellendam]] en [[Port Beaufort]] aan die Breërivier. Op [[9 Augustus]] [[1842]] trou hy op Stellenbosch met Cornelia Margaretha Janssen (oorlede 22 April 1886), die dogter van die plaaslike Duitsonderwyser en self 'n musiekonderwyseres. Minstens 20 jaar van hul getroude lewe moes hulle 'n sukkelbestaan voer waarin Hager soms portretskilder, dan weer snuifmaker, dan kersemaker en uiteindelik fotograaf was. Hy was ook lief daarvoor om te skets en heelwat van sy sketse het gelukkig behoue gebly. == Tweede verblyf in Suid-Afrika == [[Lêer:SM 20120930 5809 Old Evangelical Lutheran Church.jpg|duimnael|links|230px|Hager het die Evangelies-Lutherse kerkie op Stellenbosch ontwerp wat ingewy is op [[28 November]] [[1854]]. Ook dié gebou is 'n nasionale gedenkwaardigheid.]] [[Lêer:Carl Otto Hager Stellenbosch.jpg|duimnael|320px|Dié foto is einde 1862 of begin 1863 geneem tydens bouwerk aan die [[NG gemeente Stellenbosch|Stellenbosse moederkerk]]. Hager sit in die middel met die planne in die hand. Regs van hom staan die bouaannemer, James Jardine van Worcester, met sy duimstok in die hand. Die voorman, wie se naam vergete geraak het, dui kamtig iets aan op die planne.]] [[Lêer:Evangelies-Lutherse kerk plaak.jpg|duimnael|links|230px|Die plaak wat die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede in 1970 aan Hager se Evangelies-Lutherse kerk aangebring het.]] In April 1845 keer hy met sy gesin na Duitsland terug, maar kom in Desember 1846 met sy moeder, 'n weduwee, terug na Suid-Afrika en open 'n tabakwinkel in [[Kaapstad]] nadat hy 'n moeilike bestaan gevoer het as rondreisende portretskilder wat in die distrik [[Malmesbury]] te perd gereis het en later ook op [[Rondebosch]] en [[Wynberg]] gewerk het. In 1861 verhuis hy opnuut na die Eikestad waar hy lidmaat word van die Lutherse gemeente en sonder betaling die Lutherse kerkie in Dorpstraat ontwerp. Dis 'n uiters sierlike stukkie Neogotiek wat vandag nog bestaan as kunsmuseum (sedert 1969) van die Universiteit Stellenbosch. Sy moeder laat by haar dood in 1854 'n ruim erf en huis aan hom na (De Eiken, Markstraat, Stellenbosch), wat tot vandag behoue gebly het en waarin Hager en sy gesin tot aan sy dood bly woon het. Op Stellenbosch is van 1862 tot 1865 sy bekendste ontwerp, die [[NG gemeente Stellenbosch|moederkerk]] se veranderings en vergroting, opgerig. Met sy gebruik van Gotiese elemente het hy 'n reuse-invloed uitgeoefen op die Suid-Afrikaanse kerkboukuns in die daaropvolgende dekades tot argitekte soos [[Wynand Louw]] en [[Gerard Moerdijk]] in die eerste helfte van die 20ste eeu 'n inheemse kerkboustyl begin ontwikkel het. Ook op Stellenbosch het hy die dorp se opgaardam en filtreerbeddings ontwerp. == Fotograaf == Hager het reeds kort nadat Sparmann sy eerste daguerreotipe-atlejee aan die Kaap oopgemaak het, die afneemtegniek geleer. As beroepsfotograaf het hy self eers heelwat portrette afgeneem en van Mei 1858 af 'n kort tydjie sy eie ateljee by Pleinstraat 16, Kaapstad, gehad. In 1864 het hy 'n fotografiese ateljee op Stellenbosch geopen wat dadelik groot aftrek gekry het. Enkele van die portrette wat hy destyds geneem het, het behoue gebly. == Kerkargitek == [[Lêer:NG kerk Stellenbosch.jpg|duimnael|links|230px|[[NG gemeente Stellenbosch|Stellenbosch se NG moederkerk]] het Hager alombekend as kerkargitek gemaak en die werk laat instroom.]] [[Lêer:Stellenbosch Ou Hoofgebou.jpg|duimnael|270px|Hager het die Hoofgebou van die Victoria-kollege op [[Stellenbosch]] omstreeks 1879 ontwerp.]] Hager se ontwerp van die [[NG gemeente Stellenbosch|NG moederkerk op Stellenbosch]] het hom feitlik onmiddellik alombekend gemaak en bestellings vir soortgelyke kerkgeboue het van oraloor begin instroom. So word hy die vader van die Neogotiese boustyl in Suid-Afrika. Soms het hy persoonlik toesig gehou oor die bouwerk, byvoorbeeld tydens sy verblyf op [[Somerset-Oos]] vir die bouwerk aan die [[NG gemeente Somerset-Oos|plaaslike NG kerk]] toe hy in die [[pastorie]] tuisgegaan het by ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|J.H. Hofmeyr]] en sy gesin. In sy ''Memoires'' vertel Hager hoe hy sy intrek in ds. Hofmeyr se pastorie geneem het en hoe hulle hom aanvaar het soos 'n eie familielid en hy vrylik kon deel in die huislike en godsdienstige lewe.<ref>Hofmeyr, W. Louw, Nico J., S.M.. George S. en Johannes W. (samestellers). 1987. ''Die Hofmeyrs: 'n Familiegeskiedenis''. Lynnwoodrif en Bloemfontein: Die Samestellers.</ref> Hy het altesaam 18 maande in die pastorie gewoon en het geskryf: "Dit was 'n liewe familie. Ek is dadelik opgeneem en het gedeel in die huislike en godsdienstige samesyn … Deur die voorbeeld van ds. Hofmeyr het ek dierbare vriende gemaak. Ek is geëer en bemin deur elkeen. As ek enige jare lank in Kaapstad op die toppunt van ellende was, dan was ek (op Somerset) op die toppunt van voorspoed, eer en seëninge."<ref>Smith, John (red.) 1974. ''Somerset-Oos-gedenkboek. 1825–1975''. Somerset-Oos: Sentrale Feeskomitee.</ref> Hager het die toesighouding soms ook aan sy oudste seun, Johann Carl Maxmillian Hager (1844–1917) opgedra, maar het altyd die planne self geteken. Onder die kerkgeboue wat hy ontwerp het, was dié van [[Clanwilliam]] (1864), [[NG gemeente Fraserburg|Fraserburg]] (1866, intussen gesloop), [[NG gemeente Somerset-Oos|Somerset-Oos]] (1870), [[Heidelberg, Wes-Kaap|Heidelberg, Kaap]] (1872, intussen gesloop), [[Ladismith]] (1874), [[Tulbagh]] (1876), [[NG gemeente Caledon|Caledon]] (1877, intussen gesloop), [[Oudtshoorn]] (1877–1880), [[Piketberg]] (1881). Kerke wat hy nie in sy herinneringe roep nie, maar wat bes moontlik sy werk is, is dié van [[Ceres]] (1881, intussen gesloop), [[Porterville]] (1894, intussen gesloop), [[NG gemeente Hopefield|Hopefield]] (1877, later vergroot) en [[NG gemeente Willowmore]] (intussen gesloop). In sy herinneringe het hy ook melding gemaak van verskeie kerke in [[Oranje-Vrystaat]]se gemeente tussen 1874 en 1880, maar die name van die gemeentes is nie bekend nie. Ongelukkig noem hager nie dié kerke by name nie. Omdat kerklike dokumente tydens die Tweede Vryheidsoorlog ook grotendeels vernietig is, bestaan daar geen getuienis oor watter geboue hier ter sprake is nie. Dit is wel ook bekend dat hy die planne vir die pastorie op [[Willowmore]] opgestel het en vir veranderings aan die dak van die gerestoureerde pastorie op [[Fraserburg]] verantwoordelik was. Die enigste ander bouwerke wat ongetwyfeld aan hom toegeskryf kan word, is die ou Kweekskool op Stellenbosch, met die aangrensende wonings vir professore (1868, grondig herbou in 1905) en die hoofgebou van die Victoria-kollege waarvan die hoeksteen in Desember 1880 gelê is. Die gebou is eers vyf jaar en 11 maande later in gebruik geneem. Dis die oudste akademiese gebou op die [[Universiteit Stellenbosch]] se kampus en was die gevolg van 'n opvatting wat in 1879 met die Eikestad se 200-jarige bestaansviering ontstaan het om 'n gedenkteken te bou wat die dorp se stigting sou gedenk en daarom is besluit om 'n grootse, nuwe kollegegebou op te rig.<ref>{{en}} [http://www.sapropertynews.com/stellenbosch-universitys-oldest-academic-building-restored/ Berig oor restourasie van die Hoofgebou] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151011164040/http://www.sapropertynews.com/stellenbosch-universitys-oldest-academic-building-restored/ |date=11 Oktober 2015 }}. URL besoek op 18 November 2014.</ref> [[Richard Wocke]] (1831–1890), wat naas talle regerings- en ander geboue ook die bekende [[NG gemeente Bloemfontein|Tweetoringkerk]] in [[Bloemfontein]] en die NG kerke op [[NG gemeente Boshof|Boshof]], [[NG gemeente Brandfort|Brandfort]], [[NG gemeente Edenburg|Edenburg]], [[NG gemeente Philippolis|Philippolis]] en [[NG gemeente Rouxville|Rouxville]] ontwerp het, het etlike jare lank opleiding in [[Kaapstad]] as pleisteraar en messelaar by Hager gekry. Hy het dan ook Hager se direkte, kragtige styl van kerke as ontwerper aangeneem.<ref>{{en}} [http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=1923 Lewensbeskrywing van Wocke op Artefacts.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140814235237/http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=1923 |date=14 Augustus 2014 }}. URL besoek op 19 November 2014.</ref> Die Neogotiese kerkboustyl, waarvan Hager die grootste eksponent in Suid-Afrika was, was die oorheersende styl vir Afrikaanse kerkgeboue tot vroeg in die 20ste eeu. Hierna het die argitekte [[Gerard Moerdijk]] en [[Wynand Louw]] moeite gedoen om dit in onguns te laat verval by die breë Afrikaanse publiek en veral by die kerkrade wat mos besluit in watter vorm hul kerkgebou opgerig sou word. Schalk W. le Roux skryf in sy verhandeling ''Die soeke van drie argitekte na 'n planvorm vir Afrikaanse Gereformeerde kerkbou'': "Aan die begin van die twintigste eeu, met die oplewing van ’n eiesoortige bewussyn na die Anglo-Boereoorlog (1899–1902) en pogings tot kerkvereniging voor en na die totstandkoming van die Unie van Suid-Afrika (1910), is ywerig na ’n 'eie' Suid-Afrikaanse of Afrikaanse kerkboustyl gesoek. Die soektog is deur Wynand Louw en Gerard Moerdijk gelei en gerig. Dit het gepaard gegaan met die snelle verstedeliking wat tot in die jare veertig voortgeduur het. Baie nuwe gemeentes is veral in stede gestig op ’n tydstip dat die tydgenootlike funksionalistiese strewe in argitektuur op die voorgrond was. Die eerste argitekte wat ook lidmate van die kerke was, het op die toneel verskyn en besin oor die aard en vorm wat 'hulle' kerke in die Suid-Afrikaanse dorp of stad moes aanneem."<ref>{{af}} [http://repository.up.ac.za/bitstream/handle/2263/9034/Leroux_Soeke%282008%29.pdf?sequence=1 ''Die soeke van drie argitekte na 'n planvorm vir Afrikaanse Gereformeerde kerkbou'' deur Schalk W. le Roux]. URL besoek op 22 November 2014.</ref> Hierdie soeke het die weg gebaan vir die Neo-Bisantynse kerkboustyl, waaroor J.M.J. Koorts in ''Beginsels van Gerformeerde Kerkbou'' te velde trek. Hy gee toe dit was die heel eerste pogings tot iets nuuts en tipies Suid-Afrikaans, maar meen die kerke is "na-aapsels" van die Bisantynse styl wat dit geïnspireer het. Dit is wel ietwat verander met behulp van moderner materiale, boumetodes en sin vir skaal. Koorts sê om dié kerke verder te moderniseer, "is hulle opgesmuk met al die modernismes van die dertigerjare: teatrale lyne, vertikale strepe, krulle en ander tierlantyntjies. Die torings het veral uitgestaan met aanplaksels van modernistiese lyne wat sterk herinner aan ''juke-boxes'' wat in kafees aangetref word." Hy beskryf die bouwerk as bestaande uit hoofsaaklik "lompe samestellinge van siersteenmassas; die sierstene meestal blink, glad en geelrooi".<ref name="koorts">{{af}} Koorts, J.M.J. 1974. ''Beginsels van Gereformeerde Kerkbou''. Bloemfontein: Sacum Beperk.</ref> Koorts beskryf die Neo-Gotiese kerke as die enigste tipe kerkbou tot dusver (1974) wat "plegtig en stigtelik in sy voorkoms is en wat binne 'n gewyde atmosfeer besit". Hy beskryf die styl as "outyds" en 'n "vereenvoudigde" Gotiek met hier en daar Romaanse en Barok-elemente. Koorts meen: "Suiwer argitektonies gesien, kan ons met trots na hierdie kerke terugkyk; hulle behoort tot 'n eerbare tydperk wat ongemerk verbygegaan het. Dit is net tragies dat sommige van die sierlikstes reeds voor die stootskraper te lande gekom het om plek te maak vir 'n nuwe struktuur wat die landskap geen eer aandoen nie."<ref name="koorts" /> === Krige-familiegraf === Dié grafkelder se Neogotiese boustyl is die voorloper van talle kerkgeboue wat Hager later in Suid-Afrika sou ontwerp, ook die Stellenbosse moederkerk. In 1842 het Willem Adolph Krige van die plaas Uiterwyk buite Stellenbosch die perseel waarop die graf staan 165 riksdaalders van die kerkraad gekoop. Hy versoek Hager om 'n grafkelder te ontwerp. Net Willem en sy vrou, Elizabeth, is ná hulle dood hier begrawe. Weens hul herbegrafnis elders is die leë grafkelder in 1967 gesloop. In 2000 is 'n foto van dié struktuur in die [[Elliott-versameling]] in Kaapstad ontdek. Ná verkryging van die nodige goedkeuring word 'n presiese replika van die oorspronklike geboutjie in 2007 weer hier opgerig.<ref>{{af}} [http://www.krigefamily.co.za/grafkelder.html 'n Beskrywing van die grafkelder op die Krige-familie se webtuiste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140722140214/http://krigefamily.co.za/grafkelder.html |date=22 Julie 2014 }}. URL besoek op 18 November 2014</ref> === NG kerk Clanwilliam (1864, nog bestaande) === [[Lêer:Ou NG kerk Clanwilliam.jpg|duimnael|regs|280px|Die ou NG Kerk op [[Clanwilliam]], ontwerp deur Hager.]] Dié kerk is in 1864 voltooi en was in gebruik deur die plaaslike NG gemeente tot 1964. Die Neogotiese styl is soortgelyk aan Hager se ander kerke, byvoorbeeld die Stellenbosse moederkerk en die Lutherse kerk, ook op Stellenbosch. Dit is van sandsteenblokke gebou. Hager het self die preekstoel ontwerp. Die deure is van sederhout en die preekstoel, van Amerikaanse greinhout, is vas aan die buitemuur en kom met 'n trap uit in die konsistoriekamer. Soos in die geval van die Engelse kerkie is daar ook hier 'n begraafplaas rondom die gebou. Die grootste dubbelgraf, versier met 'n swart engel, is dié van [[C. Louis Leipoldt]] se ouers. Op sy moeder se gedeelte staan die woorde: "Ter gedachtenis aan mev. A.M.C. Leipoldt."<ref>{{af}} [http://www.dbnl.org/tekst/kann003leip01_01/kann003leip01_01_0003.php ''Leipoldt, 'n lewensverhaal'' deur J.C. Kannemeyr]. URL besoek op 18 November 2014.</ref> Die kerk dra vandag nog die bynaam “Korrespondensie-kerk” omdat Hager nie geld gehad het om die kerk te besoek nie en die gemeente nog minder om hom te besoek. Die bouprojek is per briefwisseling afgehandel.<ref>{{af}} [http://www.netwerk24.com/ontspan/2014-11-08-clanwilliam-geskiedkundige-trots Clanwilliam: geskiedkundige trots] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151011164027/http://www.netwerk24.com/ontspan/2014-11-08-clanwilliam-geskiedkundige-trots |date=2015-10-11 }}, Netwerk24.com, [[8 November]] [[2014]]. URL besoek op 18 November 2014.</ref> Op 'n raadsvergadering op 24 Julie 1965 is daar besluit om die kerk aan die Clanwilliamse Natuurbewaringsvereniging te skenk vir bewaring en instandhouding. Dis in 1978 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar en behoort nou aan die Clanwilliam-erfenistrust. Clanwilliam se veldblomvereniging het die gebou in 1972 betrek nadat dit teen R5 000 opgeknap is.<ref>{{en}} [http://www.clanwilliamflowerfestival.co.za/index.php/about-the-festival/a-bit-of-history Inligting op die webtuiste van Clanwilliam se blommefees] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140902095049/http://www.clanwilliamflowerfestival.co.za/index.php/about-the-festival/a-bit-of-history |date= 2 September 2014 }}. URL besoek op 18 November 2014</ref> === NG kerk Fraserburg (1868, gesloop) === [[Lêer:Ou NG kerk Fraserburg Hager.jpg|duimnael|230px|Die vorige kerkgebou van die [[NG gemeente Fraserburg]]. Dit is ingewy op 8 September 1868 en op Maandagoggend 15 Augustus 1955 vir sloping oorhandig.]] [[Lêer:NG kerk Fraserburg 1.jpg|duimnael|links|210px|Die [[NG gemeente Fraserburg]] het dié kerkgebou in die plek van die Hager-kerk opgerig. Die hoeksteen is gelê op 26 November 1955 nadat die ou kerk daardie jaar gesloop is.]] In 1861 was die skuld op die kerkgebou van die [[NG gemeente Fraserburg]] nog nie alles vereffen nie. Met die eerste Nagmaalsviering in genoemde jaar, so besluit die kerkraad, sou aan die gemeente bekendgemaak word hoeveel skuld daar nog was en die Raad "sou dan er op aandringe voor de afbetaling". Nieteenstaande hierdie toedrag van sake was die predikant en kerkraad nie tevrede met die gebou nie omdat dit geensins vir die behoeftes van die gemeente toereikend was nie. Buitendien is die kerkie gebou as 'n tydelike noodhulp, die raad het dit self bestempel en beskou as "provisioneel". Daarom is daar nou reeds sprake van 'n nuwe kerk. In die ringsverslag van 1860 verklaar die Kerkraad dat die kerkgebou, veral by geleentheid van die avondmaal, die gemeente nie kan bevat nie "en er behoefte aan een ruimen Kerkgebouw gevoeld wordt." Die Raad het dan onder aanvoerderskap van die leraar van nou af nie gras onder hulle voete laat groei nie. Daar is tenders uitgeskryf vir die bou van 'n nuwe kerk. Reeds op 2 Julie 1865 behandel die kerkraad die tenders. Daar was die tenders van A. Cormack, Lamb en Broers, Hand en Fischer en die van Burnett voor die raad. Aangesien hulle almal na die smaak van die raad te hoog was, besluit die raad om opnuut tenders te vra. Hierdie keer het hulle besluit om af te sien van die oorspronklik beoogde plankvloer. Dit kom neer op aansienlike besparing. Van verskeie planne het die raad ook finaal die sogenaamde "toornplan" gekies. Hierdie keer moes die tenders op 16 September in wees. Maar weer was almal bo die gemeente se vuurmaakplek, te wete oor £6&nbsp;000, waarop die raad besluit om die Hager raad te pleeg in verband met 'n plan vir 'n kerk met duisend sitplekke en sinkdak wat nie meer as £5&nbsp;000 sou kos nie. Van Hager ontvang hulle twee sketse waaruit die raad een kon kies. Ná lang bespreking word besluit om Hager te vra wat 'n kerk volgens elk van die planne sou kos. Hierop antwoord hy op 12 Maart 1866, en die kerkraad se keuse val op Plan A. Die gemeente was ook al teen hierdie tyd baie geesdriftig vir die kerkbouery en die ringsverslag van 1866 getuig as volg hieromtrent: "Met innige blydschap mogen wij melden dat by onze laaste Avondsmaals-gelegenheid de Gemeente blyken heeft gegeven van een hartelyk verlangen naar een beter en ruimer Godsgebot. Niet minder dan £2&nbsp;000 werd dadelyk door een klein gedeelte der Gemeente ingeschreven en de overstelpende bereidvaardigheid in het geven overtrof alle begrip, zy geven in het geloof want de schaarsheid van geld en de donkere vooruitzigten van haare tydelike omstandigheden bewyzen, dat zy niet op een vleeschlyk arm heeft gesteund. Moge de Heer het goed werk bevorderen met zyn besten zegen." Ná persoonlike onderhoude met verskeie tenderaars besluit die kerkraad op 26 November 1866 "om voorwaardelyk die tender van Findly, verteenwoordiger van Lamb-broers aan te nemen." Die kerk sou gebou word op die "nuwe plek". Dit moes front maak met Cilliersstraat. Die kommissie wat die kontrak met Findly moes optrek, was ds. Bamberger, C.F. Marais, O.G. van Schalkwyk, D.C. Cilliers, P. Gouws en M.J. le Roes. Die kerkraad beklee hulle met mag om in alle opsigte na goeddunke te handel. Hierdie kontrak was teen die einde van die jaar reeds voltooi. Op 26 Desember keur die kerkraad dit algemeen goed op voorstel van broers C.J. Meyburgh en P. Joosten. Op dieselfde datum word die boukommissielede vir die "Nieuw Kerk" gekies. Hulle was die leraar, 0.G. van Schalkwyk, C.F. Marais, M.J. le Roes, P. Poggenpoel en P. du Toit (A. seun). Teen die middel van die volgende jaar het Findly al so ver gevorder dat hy die eerste paaiement kon ontvang, nadat die kerkraad hulself vergewis het dat die bouwerk dusver bevredigend gedaan is. Op 3 Augustus inspekteer die boukommissie die baksteenwerk en ontvang die bouaannemer sy tweede paaiement klokslag volgens die oorspronklike kontrak tussen die twee partye. Vroeg in 1868 word met die installasie van kerkmeubels 'n aanvang gemaak. Die raad het onder meer "besluit dat banken voor de predikstoel van de Nieuwe Kerk worde gemaakt op die wysen zoo als te Stellenbosch". Daar is ook 'n som van sowat £2&nbsp;000 opgeneem by die ou heer A. du Toit. Die stelsel van banke uitgee is ook vooraf behoorlik bepaal. Dit het die grondslag gevorm van die stelsel wat op 31 Januarie 1951 doodgeloop het. Die nuwe kerkgebou is op 8 September 1868 "plegtig ingewy tot die diens van die God van Hemel en Aarde." Met behulp van enige broers uit ander gemeentes (nie tot die Ring van Beaufort behorende nie), het die gemeente 'n heerlike fees gevier. === NG kerk Somerset-Oos (1871, nog bestaande) === [[Lêer:NG kerk Somerset-Oos CO Hager.jpg|duimnael|295px|Hager het 18 maande op [[Somerset-Oos]] by die leraar, ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|J.H. Hofmeyr]], en sy gesin ingewoon sodat hy toesig kon hou oor die bouwerk aan die [[NG gemeente Somerset-Oos|plaaslike NG kerkgebou]].]] Een van die eerste sake waaraan ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|J.H. Hofmeyr]] sy aandag gegee het ná sy ontvangs in die gemeente in 1867, was kerkbou. Die ou kerk met sy rietdak was bouvallig en boonop te klein. In 1869 is besluit om 'n baie groter kerk op dieselfde terrein aan die suidelike punt van Beaufortstraat op te rig. Dit was destyds op baie dorpe die gebruik om die kerk aan die punt van 'n straat te bou sodat daar 'n onbelemmerde uitsig op die gebou was. 'n Paar stukke muur van die ou gebou is gebou, maar die res was heeltemal nuut na die plan opgetrek deur Carl Otto Hager. Die inwyding het plaasgevind op 17 November 1871. Die feesvieringe het die Donderdag al begin toe lidmate van die distrik op die dorp begin aankom het. Die hotelle was gou vol sodat privaat gesinne verblyf aan die lidmate moes verskaf. Dieselfde middag is 'n kerkbasaar ter stywing van die boufonds in die pakhuis van ene mnr. Webb gehou. Die opbrengs was £73. Die volgende môre kon die plegtighede in verband met die inwyding van die kerkgebou begin. Die toring was nog nie heeltemal voltooi nie, die muur rondom die perseel nog nie klaar opgetrek nie en ook was die verfwerk nog hier en daar nie klaar nie, maar omdat die inwydingsdag lank vooraf reeds bepaal is, moes die gemeente daarmee voortgaan. Tienuur die oggend het lidmate en ander belangstellendes by die saal van die [[Gill-kollege]] byeengekom waar ds. [[Georg Stegmann]] van [[Glen Lynden]] 'n kort gebed doen. Die hele "stoet" (soos die beskrywing in ''[[Het Volksblad]]'' die optog noem) begewe hulle toe in prosessie na die kerk wat deur ds. Hofmeyr in die Naam van die Drie-enige God geopen is. Die koor het 'n "Inwydingsanthem" gesing wat 'n plaaslike amateur gekomponeer het en daarna preek ds. [[Charles Murray]], 'n swaer van die predikant, na aanleiding van 2 Kronieke 7:12: "En de HEERE verscheen Salomo des nachts, en Hij zeide tot hem: Ik heb uw gebed verhoord, en heb Mij deze plaats verkoren tot een offerhuis." Die koor sing tydens die oggenddiens nog enkele liedere. In die namiddag preek ds. [[Abraham Isaac Steytler|Steyler]] van [[NG gemeente Uitenhage|Uitenhage]] in Engels voor 'n talryke skare. Die Saterdagoggend hou dr. [[Adrian Roux]] van [[NG gemeente Albanie|Riebeek-Oos]] 'n ernstige voorbereidingspreek en die namiddag preek ds. Stegmann vir die kinders. Die Sondag bereik die inwydingsnaweek sy hoogtepunt met die Heilige Nagmaal, waar dr. Roux en di. Murray, Du Plessis, Muller, Steytler, Stegmann en Hofmeyr. Met inbegrip van die basaar bedra die naweek se opbrengs amper £600, £40 meer as wat die lyste in 1828 in twee jaar kon inbring. Mnr. Hagar, die boumeester, is geprys vir die bekwame wyse waarop hy sy kontrak vervul het en kry £100 as geskenk uit erkentlikheid. Die Maandag word vir die Sondagskoolkinders 'n piekniek gehou, waartoe ook die kinders van die ander kerkgenootskappe uitgenooi is. ''Het Volksblad'' sluit sy berig af: "Des Dinsdags was het weder even stil als gewoonlijk op het dorp." === NG kerk Ladismith (1873, nog bestaande) === [[Lêer:Ou NG kerk Ladismith.jpg|duimnael|links|280px|[[Ladismith]] se ou NG kerk staan vandag nog, hoewel dit sedert 1948 nie meer die gemeente se kerkgebou is nie. Hans Fransen beskryf dit in ''Old Towns and Villages of the Cape'' as "Kaapse Gotiek op sy feestigste".]] Die NG gemeente [[Ladismith]] het tydens die eerste 20 jaar van sy bestaan aanbid in 'n klein rietdakkerkie, maar dit het gou ontoereikende vir die groeiende gemeente geword. Dit is toe vervang deur die tweede kerk, ontwerp deur Hager. Die manier waarop die kerk opgerig is, is waarskynlik uniek omdat die nuwe bo-oor die toe nog bestaande ou kerkie gebou is. Terwyl die bouwerk aan die veel groter Hager-kerk aan die gang was, het die gemeente nog Sondae in die ou kerkie byeengekom vir die erediens. Eers toe die nuwe kerk sy dak gekry het, is die ou kerk afgebreek en as 't ware uit die nuwe verwyder sodat die Hager-kerk se binneruimte voltooi kon word. Hager het die kerk so ontwerp dat die gespits frontgewel 'n toring voorstel, sonder dat die gemeente met die koste van 'n ware toring belas is. Die eerste en die tweede kerk is geleë aan die bopunt van Kerkstraat vanwaar dit soos 'n middeleeuse katedraal oor die dorp waghou. Dié kerk het 70 jaar diens gedoen vandat dit in 1874 ingewy is waarna die nuwe en teenswoordige kerk op 10 Oktober 1942 in gebruik geneem is. Die ou orrel is oorgeplaas en aan die begin van 1948 is dit gemoderniseer, geëlektrifiseer en van 'n nuwe speeltafel voorsien. Intussen het die Hager-kerk selfs as lusernskuur gedien, maar is intussen opgeknap en word sedertdien mooi in stand gehou. Die kerk is in 1979 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar en huisves nou die toerismeburo en 'n museumpie<ref>{{en}} [http://www.ladismith.org.za/todo/38-architectural-heritage/85-architectural-heritage.html Inligting op Ladismith-toerisme se webtuiste]. URL besoek op 18 November 2014</ref> === NG kerk Heidelberg, Kaap (1873, gesloop) === [[Lêer:Ou NG kerk Heidelberg, Kaap.jpg|duimnael|270px|Hager het die tweede NG kerk op [[Heidelberg, Wes-Kaap|Heidelberg, Kaap]], ontwerp, wat in 1873 ingewy is. Tydens die hoeksteenlegging op [[13 Maart]] [[1872]] was hy nog op [[Somerset-Oos]] waar hy toesig gehou het oor die bouwerk aan die NG kerk daar. In 1907 het [[Wynand Louw]] die kerkraad aangeraai om die voorgewel en kantspitse te verwyder om die bo-bou ligter te maak ná die gewel "vrees gewek" het.]] [[Lêer:Heidelberg, Kaap 1908.jpg|duimnael|270px|Heidelberg, Kaap, in 1908, nadat die Hager-kerk verander is deurdat die frontgewel en spitse verwyder is.]] Die kerk wat Hager vir [[Heidelberg, Wes-Kaap|Heidelberg, Kaap]], ontwerp het, was in gebruik van 1873 tot 1912, toe dit gesloop is om plek maak vir die teenswoordige kerk, ontwerp deur nog 'n buitelander, die gebore Australiër [[William Henry Ford]]. In die 1860's het 'n nuwe kerk op Heidelberg 'n dringende behoefte geword omdat die ou gebou, met sy lae plafon, soms so warm geword het, dat die kerkgangers dit skaars kon uithou. Besoekers aan die dorp was ook verbaas om te sien dat 'n gemeente met so 'n groot sieletal 'n kerkgebou gehad het wat skaars bo die ander geboue op die dorp uitgesteek het. In 1864 het die gemeente besluit om 'n langwerpige gebou op te rig met sitplek vir 800 mense teen 'n beraamde koste van £4&nbsp;000, maar die droogte van 1865 het die mooi voornemens laat verdwyn, veral omdat die koste ontmoedigend was. In 1871 het boumateriaal goedkoper geword en ds. [[Alexander Daneel|A.B. Daneel]], van 1862 af 37 jaar lank die plaaslike leraar, vader van ds. [[Marthinus Daneel]] en grootvader van ds. [[George Daneel]], het tot die gevolgtrekking gekom dat dit onnodig was om so 'n duur kerk op te rig. Onderhandelings met Hager, wie se roem as argitek en kerkbouer destyds reeds in die Kolonie gevestig was, was baie bemoedigend en nadat die gemeen in Februarie 'n basaar vir die boufonds gehou het, is die wenslikheid, moontlikheid en moeilikheid van 'n nuwe kerk op 'n gemeentevergadering op 22 Maart 1871 bespreek. Net meer as die helfte van die aanwesiges het ten gunste van die bouwerk gestem. Agt dae ná die benoeming van die boukommissie het hulle geelhoutbalke van Stephanus Barnardo op [[Knysna]] bestel. Op dié kommissie se tweede vergadering het hulle Hager se plan vir 'n kerk van sowat 35&nbsp;x&nbsp;15&nbsp;m aanvaar, in "de gotische styl, met opene timmeratie en een yzeren dak". Hager was indertyd nog op [[Somerset-Oos]] waar hy 18 maande lank toesig gehou het oor die bouwerk aan die nuwe kerk van die [[NG gemeente Somerset-Oos|plaaslike NG gemeente]]. In sy afwesigheid is die fondament op 19 Februarie 1872 afgesteek en op 13 Maart kon die hoeksteen in die teenwoordigheid van 'n groot skare deur die magistraat van [[Swellendam]], W.B. Chalmers, gelê word. Die werk is met buitengewone voorspoed voortgesit en in November 1872 was die bou- en pleisterwerk so ver voltooi dat die hoofmesselaar, Michiel Weis, na die [[Paarl]] kon terugkeer. Hager sy gesin het Heidelberg op 16 Januarie 1873 verlaat om na [[Ladismith]] te gaan, waar hy op versoek van ds. Van Velden 'n kerk moes bou wat presies soos die een op Heidelberg moes lyk. Ook op [[Ceres]] is so 'n kerk gebou, maar daar was die frontgewel van klip, nie soos die ander twee van pleisterwerk nie. In 'n vererende adres wat Hager by sy vertrek aangebied is, is beaam wat ander reeds van hom verklaar het, naamlik "dat gy als Architect thans in eene groote behoefte van der Nederd. Geref. Kerk in ons vaderland voorziet". In die herinneringe wat Hager op 'n hoë leeftyd geskryf het, meld hy die besonderse gasvryheid wat hy en sy gesin op Heidelberg geniet het, asook die aangename samewerking met ds. Daneel en die boukommissie. Hager se oudste seun, Johann, het blykbaar vir eers op Heidelberg agtergebly, want hy het die daktimmerasie en die galery in Februarie voltooi. Die kerk is op 19 Julie 1873 ingewy. Die kansel van mahoniehout wat ooreenkomste toon met dié van [[NG gemeente Caledon|Caledon]] en [[NG gemeente Somerset-Oos|Somerset-Oos]], was die werk van die timmerman A.W. Erxleben van [[Kaapstad]]. In dié kerk het die gemeente net mooi vier dekades aanbid tot ds. A.J. van Wijk op [[1 Desember]] [[1912]] op versoek van die kerkraad 'n afskeidswoord daarin gespreek het. Hierna is dit gesloop om plek te maak vir die derde kerk van die gemeente. Die Hager-kerk het enkele jare vantevore vir die gemeente hoofbrekens begin besorg. Die moeilikheid het begin met die groot venster in die frontgewel. Boumeester Joubert van [[Kuilsrivier]] het dit teen 250 herstel, van 'n nuwe venster en deur voorsien en die gewelmuur met ankers verseker. Nie lank daarna nie het die frontgewel weer "vrees gewek" en op 17 Augustus 1907 het die kerkraad op 'n buitengewone vergadering besluit om die argitek [[Wynand Louw]] van die [[Paarl]] te laat kom om veral die frontgewel te kom ondersoek wat "uitgeweken" (waarskynlik bedoelende "uitgesak") het. Tydens die herstel werk wat dié keer £200 gekos het, het die ou kerk sy frontgewel en kantspitse, soos eie aan die gotiese boustyl, verloor en is die hele bo-bou ligter gemaak. === NG kerk Caledon (1875-'77, gesloop) === [[Lêer:NG kerk Caledon 1940.jpg|regs|250px|duimnael|[[Caledon]] se moederkerk, afgeneem in 1940. Dit is die beste bestaande rekord van Hager se kruiskerk van 1876 wat, net soos sy voorganger, gesloop is.]] [[Lêer:Caledon omstreeks 1890.png|duimnael|links|320px|Caledon omstreeks 1890 met die ou kerk wat bo die dorp uittroon.]] Van Oudtshoorn het Hager dringende versoeke ontvang om die kerk wat sewentien jaar vantevore begin is ('n kosbare stuk werk, "alles van gehouwen steen") te kom klaarmaak, maar intussen het ds. De Vos van [[NG gemeente Caledon|Caledon]] (dit was die latere prof. [[P.J.G. de Vos]]) so dringend gesmeek dat hy tog hul nuwe kerk moes kom bou dat hy ten slotte aan laasgenoemde roepstem die voorkeur moes gee. Hager het al sy werklui op sy eie koste van Ladismith na Caledon laat oorkom. "Wij zelven vertrokken met twee Ezelwagens en hadden veel te lijden op weg door koude, regen en ziekte." Op [[Caledon]] het allerlei teleurstellings hulle gewag: die lewensduurte was drie maal so hoog as op die [[Karoo]]dorpe, daar was geen huisvesting vir sy werksmense nie, ens. Dit het langdurige oponthoud meegebring, sodat hulle eers in Junie 1877 weer as huisgesin met kar en vier perde van Stellenbosch na Caledon vertrek het om daar met die werk te gaan begin. Dit was een treurmare van begin tot end; sy ganse kapitaal het Hager daar verloor; hulle is sleg ontvang en sleg behandel, en ná die voltooiing van hierdie kerk, sy agste kerkgebou, is hy "als een oude en arme man" van Caledon weg. Dit was 'n trotse kerkgebou, baie duur uitgevoer, en het nog meer Gotiese spitse vertoon as enige van sy ander kerke. "Ik buigde mij onder de kastijdende hand van mijn Heer, en gevoelde dat de tijd van beproeving over was. Intussen het J.C.M. Hager die nuwe kerk van die gemeente Tulbagh gebou, volgens die planne van sy vader. Dit is vrywel identies met die kerk van Clanwilliam. Die jonger seun Carl Louis was so geskok oor die ondervindinge wat sy vader op Caledon opgedoen het, dat hy die bouvak laat vaar het en onderwyser geword het in die Vrystaat. === NG kerk Willowmore (1878, gesloop) === [[Lêer:Ou NG kerk Willowmore 1950.jpg|duimnael|270px|links|Dit is onseker of Hager wel die ou kerkgebou van die [[NG gemeente Willowmore]] ontwerp het, want die kerkraadsnotule maak nie melding van 'n argitek nie. Die gebou is in 1878 ingewy en einde 1963 gesloop.]] Daar bestaan meningsverskil oor of Hager wel die vorige kerkgebou van die [[NG gemeente Willowmore]], wat in 1878 ingewy, in 1904 van 'n toring voorsien en omstreeks 1963 gesloop is, ontwerp het. In die ''Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek'' (Deel II) skryf dr. A.M. Hugo dat Hager in sy herinneringe nie die kerk op Willowmore as een van sy ontwerpe noem nie, maar kom tot die gevolgtrekking dat dit "ongetwyfeld sy werk is", soos ook die geval met Ceres en Porterville se ou kerk en die teenswoordige kerk op [[Hopefield]]. In sy ''Gedenkboek van die 100-jarige bestaan van die Nederduitse Gereformeerde Gemeente Willowmore, 1864–1964'' skryf Norrie Steyn egter: "Geen argitek is belas met die opstel van planne vir die nuwe kerk nie en die vorm en patroon is grotendeels gelaat in die hande van die kontrakteurs wat albei van Engelse afkoms was. Gevolglik het die nuwe kerkgebou die vorm en styl van die Anglikaanse kerke aangeneem." Dié kerk is einde 1963 gesloop nadat die kerkraad in 1962 besluit het om 'n nuwe kerk op dieselfde perseel op te rig. ; Oprigting en inwyding Onder ds. [[George Murray]] (1869 tot 1897) se toegewyde bediening het die NG gemeente Willowmore tot so 'n mate gegroei dat die ou kerkgebou te klein en ondoelmatig geword het. Die notules van daardie tyd getuig van 'n groot tekort aan banke en 'n steeds toenemende aanvraag daarvoor. Nieteenstaande die groot armoede veroorsaak deur bitter droogtes het die gemeente, daartoe besiel deur hul leraar, tog 'n kerkboufonds in die lewe geroep en langsaam versterk. Uiteindelik besluit die Kerkraad in September 1873 om tenders aan te vra vir die bou van die nuwe kerk. Sewe lede van die kerkraad is aangestel in die boukommissie. Die tender van Rintoul en Dunlop wat die bedrag van R19&nbsp;304 beloop het, is aanvaar en op 26 September 1874 is die hoeksteen gelê deur landdros Van Breda. Di. Kuys, Rossouw en Murray lewer boodskappe by die hoeksteenlegging. As in ag geneem word dat alle materiaal per osse of muilwa gekarwei moes word, is daar baie vinnig gevorder met die oprigting van die kerk, want die gebou is voltooi vier jaar nadat die hoeksteen gelê is. Die nuwe kerk is op 12 Oktober 1878 ingewy, gelyktydig met die sitting van die Ring van George op Willowmore. === NG kerk Oudtshoorn (1879, nog bestaande) === [[Lêer:Bouwerk aan NG kerk Oudtshoorn 1875.jpg|links|270px|duimnael|Die gebou aan Oudtshoorn se moederkerk is in 1861 begin, maar ná geldtekort en ander probleme is dit eers sowat 18 jaar later voltooi en is die inwydingsdiens gehou op [[7 Junie]] [[1879]] (of 1880, volgens 'n ander bron).]] [[Lêer:NG kerk Oudtshoorn moedergemeente.jpg|275px|regs|duimnael|Die kerkgebou van die NG moedergemeente Oudtshoorn se hoeksteen is op 15 Januarie 1861 gelê, maar weens probleme is dit eers in 1879 of '80 voltooi nadat Hager gekontrakteer is om probleme met die bouplan reg te stel.]] Bouwerk aan die huidige [[NG gemeente Oudtshoorn|NG moederkerk]] op [[Oudtshoorn]] is in 1863 gestaak weens 'n knellende droogte en gevolglike geldtekort, maar ook omdat daar 'n verskil van vier voet tussen die kerk se mure en dak was omdat die bouplanne verkeerd gelees is. Hager is in 1876 of '77 aangestel om die probleem reg te stel, en werk is weer begin aan die kerk. In Oktober 1877 is Hager per skip na [[Mosselbaai]], en van daar met 'n kar en vier perde na Oudtshoorn nadat hy reeds voor hy die versoek van Caledon aanvaar het, gevra is om die bouwerk te kom help voltooi. Toe hy daar kom en die aangevange mure sien wat hy verder moes voltooi, het hy gevoel dat hy a1 sy kennis en vaardigheid nodig sou hê om sukses daarvan te maak. Die hele kerk, ook die ornamentwerk, is van gekapte klip gebou, en vir byna elke steen moes 'n afsonderlike tekening gemaak word. Daar was sommige stene waarvan die bewerking nie minder as £10 gekos het nie. Maar Hager was hier gelukkig. "Hatte men mij te Caledon vernedert, hier wordde ik opgericht en waardeert! Dit alles spoorde mij nog meer aan om indien mogelijk wondere te verrichten." Danksy die goeie kwaliteit van die Oudtshoornse klip is besluit om ook die preekstoel van klip te laat beitel, met beeldhouwerk rondom. Hager het dit gesien as die kroon op sy lewenswerk, en daarom wou hy iets besonders daarvan maak. "Mijn tekening bestemde dat er vijf Engele rondom de Preekstoel staan uit klip gekapt … Ik verzocht dus een van de jonge schoone dames van Oudtshoorn om mij als modell te staan, en nam haar gelijkenis van drie zijden in levensgrootte. Deze tekeningen zijn naar Engeland gezonden, en de Beelden zijn volgens opgaaf uitgekomen. Toen alles voltooid was, maakte de Kerk van binnen met zijn preekstoel eene prachtige vertooning." Hierdie kerk is ingewy op 7 Junie 1880 nadat die hoeksteen reeds op 15 Januarie 1861 gelê is. Die totale koste was uiteindelik £22&nbsp;425. === NG kerk Ceres (1881, gesloop) === Die NG gemeente op [[Ceres]], gestig in 1855, se kerkraad het reeds op 5 Januarie 1861 as volg besluit: "Daar het blijkt het verlangen der Gemeente te zijn dat de kerk zal worden vergroot besluit de kerkeraad dadelijk aan het fondament te zullen beginnen zoodra er £400 tot dat einde in hande is." Die saak vorder, toe op 6 April van dieselfde jaar besluit word dat 'n gemeentevergadering op Hemelvaartdag, 9 Mei, gehou sal word om verdere besprekings te hou en planne te beraam. Op hierdie vergadering word aan die aanwesiges die geleentheid gegee om hul gevoelens oor die saak te lug en eindelik word die volgende vraag tot stemming gebring, naamlik of die kerk vergroot moet word en of 'n nuwe gebou moes word. Die meerderheid stem vir die bou van 'n nuwe kerk. Hierop verklaar ouderling J.C. Goosen homself bereid om 'n erf te skenk vir hierdie doel op 'n plek wat die boukommissie geskik sou ag. Om die saak verder aan te help word ouderling C.P. van der Merwe en die leraar as 'n kommissie benoem om 'n kollektereis deur die gemeente vir hierdie doel te onderneem. ; Kerkbou weer ter sprake [[Lêer:Ou NG kerk Ceres.jpg|duimnael|regs|290px|Ceres se vorige NG kerkgebou, opgerig 1881, gesloop 1952. Hager het nie self in sy herinneringe genoem dat hy dit ontwerp het nie, maar die kerkraadsnotule meld sy betrokkenheid by die ontwerp. Dit is presies dieselfde ontwerp as die kerk op [[Ladismith]], maar met 'n frontgewel van klip.]] Eers in Julie 1874 kom die kerkbou weer ter sprake toe besluit word om by die Oktober-Nagmaal 'n gemeentevergadering te hou. Daardie Oktober-naweek was besige, want behalwe die gewone dienste moes die gemeentevergadering gehou word. Die enigste kans hiervoor was op die Maandagmöre voordat die gemeentelede sou vertrek. Om seweuur die môre kom 'n groep bymekaar om die belangrike vraag, wat hul meer as tien jaar besig gehou het, weer in oorweging te neem. Met 40 stemme teen ses word besluit om die hele aangeleentheid te laat oorstaan tot die Oktober-Nagmaal in 1875 sodat daar nog kans vir nadink kan wees. Terselfdertyd word 'n wyse besluit geneem, naamlik dat 'n kommissie aangestel word om die koste te bereken van 'n nuwe kerk se bou asook wat dit sou kos om die ou kerk te vergroot. Hierdie kommissie was verteenwoordigend van die hele gemeente aangesien drie oudkerkraadslede, drie kerkraadslede en drie gemeentelede daarin sitting gehad het. Op die Oktober-vergadering van 1875 is daar besluit word om die saak vir 'n verdere vier maande uit te stel nie. Terselfdertyd word 'n nuwe kommissie, bestaande uit die volgende persone, aangestel: N.G. Vos, C.J. van der Merwe, P. van Wyk en J.E. van der Merwe. Hul kon ander koöpteer as dit nodig sou blyk. Eindelik word die gemeentevergadering op 5 Februarie 1876 gehou waar, behalwe die kerkraadslede, ook 28 manslidmate teenwoordig is. Teen hierdie tyd het die kommissie al 'n rapport oor die hele aangeleentheid gereed gehad. Die vergadering laat hom lei deur die kommissie se mening en besluit dat "indien er wat gedaan zal worden een nieuwe kerk te bouwen". 'n Verdere voorstel word aangeneem, naamlik dat daar dadelik met die bou van die kerk voortgegaan sal word wanneer £1&nbsp;500 beskikbaar is. 'n Boukommissie, bestaande uit die volgende persone, word aangestel: P.J. van der Merwe, P.J. van Wyk, J.E. van der Merwe, C.J. Molle, N.G. Vos, P.J. Conradie en C.J. van der Merwe. Om vir die geldinsameling te sorg, stel die vergadering 'n verteenwoordigende groep kollektante aan. Die gekose boukomitee hou op 20 Mei 1876 die eerste vergadering en by hierdie geleentheid doen die kollektante verslag van wat ingevorder en belowe is, 'n totaal van £2&nbsp;047. Op grond van die besluit van die vorige vergadering het die kommissie nou die volste vrymoedigheid om met sy opdrag voort te gaan. Enige lede word gekoöpteer en die keuse van 'n geskikte stuk grond word aan J.E. van der Merwe en P.J. van Wyk opgedra. ; Hager se plan vir Ladismith aanvaar Hulle kon in Augustus 1876 berig dat hul die erf van mnr. John Fuller vir £300 gekoop het. Die kommissie gee aan hul opdrag om die kaart en transport in orde te laat bring en ook om by die regering aansoek te doen om vrystelling van die transportkoste en hereregte te verkry. Dit blyk ook nou dat, as die kerk volgens die plan wat die kommissie toe in gedagte gehad het, gebou word, dit enige voete van die markplein in beslag sou neem. Aan die here Van Wyk en Van der Merwe word dus verder opgedra om aansoek te doen om die klein gedeelte van die markplein. By die kommissievergadering op 3 Junie verskyn die argitek Hagar, met 'n paar planne wat hy aan die kommissie voorlê. Ná rype beraad neem die kommissie die plan van die kerk op [[Ladysmith]] aan en die argitek word versoek om die plan en spesifikasies so spoedig moontlik voor te lê. Toe hy dit by die volgende vergadering doen, word die plan en spesifikasies aangeneem, alhoewel die kommissie in hierdie stadium besorg was daaroor dat daar nog nie £1&nbsp;500 beskikbaar was nie. Die kollektante word gevolglik aangespoor en ook gevra om so spoedig moontlik verslag te doen. Volgens die verslag deur hul voorgelê aan die gemeentevergadering op 3 November 1877, blyk dit dat hul £223 ingesamel het. Ondanks hierdie ontmoedigende finansiële toestand besluit die gemeentevergadering om met die kerkbou voort te gaan. Op 'n gemeentevergadering in Januarie 1879 is dit nodig cm nuwe kommissie saam te stel omdat van die lede van die ou kommissie oorlede is, bedank of vertrek het. Die kommissie word verder die mag verleen cm lede tot 'n maksimum van 28 te koöpteer. Die bouplanne begin algaande vorm aanneem. Op bogenoemde vergadering is 'n waarborglys geopen wat op 25 Januarie 1879 die som van £2&nbsp;700 bedra. Dit blyk nou ook volgens die verslae van die kollektante dat daar £700 aan kontant is en omtrent £300 uitstaande op die kollektelyste. Daar is toe besluit om tenders te vra volgens die plan van Hagar, asook om 'n argitek aan te stel. Op 1 Maart 1879 is vier tenders behandel van tussen £4&nbsp;900 en £7&nbsp;300. Hager s'n was £6&nbsp;500. Vir die amp as argitek tender G. Godfrey teen £1 per dag en Davis teen £1 1s. per dag. B. Godfrey se tender vir £4,900 word aangeneem en op 4 April 1879 word die kontrak geteken. 'n Verdere bedrag van 10s. is bygevoeg vir elke sitplek en, as dit nodig sou blyk, £250 vir 'n beton-fondament. Die eerste sooie sou op 5 April net na die middagdiens omgekeer word en daarvoor word die magistraat van Tulbagh uitgenooi. By die volgende vergadering van die kommissie word besluit om mnr. A. Winder as argitek aan te stel teen 'n vergoeding van £100. Hoewel Hager dus die ontwerp gemaak het, is die plan aan Winder oorgelaat. Daar word ook voorgestel om die kerk van klip met 'n leidak te bou. Hiervoor word 'n verdere £800 gestem. Teen hierdie tyd was sake dus mooi op dreef en die ideaal van soveel jare sou nou verwesenlik word. Op Saterdag 5 Julie 1879 vergader 'n groot skare om te sien hoe die hoeksteen van die nuwe kerk gelê word. Ds. Stegmann was ongelukkig genoeg om nie aan die dienswerk te kon deelneem nie aangesien hy die Woensdag tevore 'n koue opgedoen het en toe sy stem verloor het. Prof. Marais van Stellenbosch tree op as spreker. Na 'n kort diens in die kerk gaan die optog van belangstellendes na die steen waar toe reeds 'n verdere groep mense vergader het. ; Geldelike teëspoed Die bouery was reeds ver gevorder toe die boukommissie voor 'n oënskynlik onoorkomelike probleem te staan kom toe bevind is dat die intekening- en kollektelyste nie die beloofde bedrae opgelewer het nie. Die Standard Bank eis 'n skriftelike waarborg voordat daar verder geld aan die kommissie voorgeskiet word en die hele skema het gevaar geloop om tot stilstand gedwing te word. Die kollektante kon nie betyds die bedrae invorder nie en al uitweg was nou om 'n private persoon te nader. Die kommissie vra mnr. C.P. van der Merwe, een van die bekendste lidmate om 'n lening van £5&nbsp;000, 'n bedrag wat in daardie dae baie moeilik te verkry was. Gelukkig het hy die lening aan die kerk gegee en dus kon daar met vertroue voortgewerk word omdat een van die vernaamste struikelblokke uit die weg geruim is. Ander minder belangrike moeilikhede sou weldra oorkom moes word. Die oorspronklike plan van die boukommissie was om die kerkbanke van geelhout te laat maak, iets wat werklik blywend kon wees. Toe die bankemaker, mnr. C. Prout, die blokke begin saag, moes hy vind dat die hout verrot was en, hoewel daar links en regs geadverteer is, kon geen geelhout gevind word nie. Uiteindelik het die kommissie op dennehout besluit. Alhoewel dit 'n groter koste sou meebring, was dit die enigste uitweg. Die banke het £461 gekos. Die preekstoel, wat ook deur die bouaannemer, Godfrey, gebou is, het 'n bedrag van £275 beloop terwyl die Alpha-gasstelsel omtrent £500 beloop het. J. Lutz en Kie. het die orrel verskaf. ; Nuwe boumeester aangestel Nadat die kerk se leidak gelê is, is in die nawinter van 1880 bevind dat die kwaai reëns veel skade aangerig het. Volgens die argitek het die bouaannemer Godfrey nie die teëls reg gelê nie en daar is ook nie lood gebruik by die gewels soos gespesifiseer was nie. Die boukommissie was baie ontevrede oor die werk en het gevoel dat alles nie pluis was nie. Volgens kontrak moes die werk op 17 November 1880 afgelewer word en dit verbaas 'n mens nie dat Godfrey uitstel vra nie. Dit was baie duidelik dat hy nie die werk kon klaarmaak binne sy tender nie en eindelik het die kommissie alle betrekkinge met hom verbreek en besluit om self die werk verder klaar te maak. T. Harns word aangestel om die werk te voltooi teen 15 s. per dag. 'n Sekere Wallendorf moes die teëls weer lê, maar hierdie man kon as gevolg van sy kwaai humeur en die invloed van sterk drank, nie met Harris klaarkom nie sodat die handlangers die teëls moes klaar lê. Toe die glas vir die vensters uitgepak word, is bevind dat meer as die helfte stukkend was. Daar word besluit om ruite wat in lood ingeset is, uit Engeland te laat kom. Dit het 'n verdere uitgaaf van £160 meegebring. Eindelik kon die dag van die inwyding vir die 14de Oktober 1881 bepaal word. Dit sou die einde beteken van 'n lang en moeisame pad; daarom is daar geen moeite ontsien om hiervan 'n gedenkwaardige gebeurtenis te maak nie. === NG kerk Carnarvon (1883, gesloop) === ; Oprigting en inwyding [[Lêer:Ou NG kerk Carnarvon.jpg|duimnael|250px|Carnarvon se vorige NG kerkgebou.]] Met die stigting van die [[NG gemeente Carnarvon]] in 1874 was daar reeds die kerkgeboutjie wat in 1873 ingewy is. 'n Pastorie was daar egter nie. By die eerste kerkraadsvergadering het oud-ouderling F.A. Visser sy huis gratis beskikbaar gestel vir die doel. Tog is daar nie van sy aanbod gebruik gemaak nie. Die kerkraad wou liewers koop en in April 1875 gee 'n gemeentevergadering die magtiging om erf 115 van mnre. Hammerschlag te koop. Die gebou daarop was voorheen as 'n winkel gebruik, maar dit is gou-gou tot 'n woonhuis omskep sodat ds. en mev. [[Willem Petrus de Villiers|De Villiers]] en klein Etienne hul intrek daarin kon neem. Binne net meer as ses maande se tyd is die pastorie wat ongeveer £1&nbsp;300 gekos het, afbetaal sodat ''[[Kerkbode|De Kerkbode]]'' nie kon nalaat om Carnarvon dié pluimpie te gee nie: "Gelukkig de gemeente waar eendracht ten goede lieerscht". Pas nadat die pastorie klaar betaal is, is aandag aan die kerkgebou gegee. Dit het trouens al duidelik geblyk dat die gebou die skare wat opkom na die erediens, nie meer kon bevat nie. Ook is die behoefte gevoel aan 'n gebou wat in sy styl meer beantwoord aan die denkbeeld van 'n godshuis. Die kerkraad wat die gebruik gehad het om belangrike sake aan die gemeente voor te het ook die saak op 25 Desember 1875 voor 'n gemeentevergadering gebring. Die besluit was dat begin sou word aan 'n nuwe kerkgebou sodra £2&nbsp;000 vir die doel ingesamel is. By die volgende gemeentevergadering op 23 September 1876 kon kennis geneem word dat meer as die verlangde bedrag reeds ingesamel is. 'n Boukommissie is saamgestel en daar is besluit dat dit 'n kruiskerk moes wees. Hierna het die probleme begin sodat gedurende die daaropvolgende drie jaar die bouprogram op verskeie maniere vertraag is. Waterprobleme het die maak van die stene aan bande gelê, geskikte klippe kon nie gevind word nie en oor die plek waar die kerk gebou moes word, was aanvanklik onsekerheid. Dit was egter veral die voorgenome vorm van die kerk wat gemoedere in beweging gebring het en van die kommissielede laat bedank het. Uit pure moedeloosheid het ds. De Villiers gevra om losgemaak te word van die boukommissie. Dit is nie toegestaan nie; wel is 'n byna geheel nuwe boukommissie deur 'n gemeentevergadering gekies. Die kommissie was nou soos volg saamgestel: Ds. W.P. de Villiers (voorsitter), S.J. Latsky, P.J. Vermeulen, J.P. Lubbe, M.J. Nortier, J.A. van den Berg, J.P. Barnard, D.H. de Villiers, F.A. Visser sr., P.A. le Roes en A.G. Visser jr. Uiteindelik is uitsluitsel verkry: dit sou 'n kruiskerk wees wat op die kerkgrond langs Danielstraat gebou sou word. Die argitek sou wees C.O. Hager, Thos. R. Darke die boumeester met H. Gibbon as die klerk van werke. Op 9 Augustus 1880 is die bouwerk aan die nuwe kerk begin met die spit van die eerste sooi deur mev. Harris Puch, die eggenote van die resident-magistraat en siviele kommissaris van [[Carnarvon]]. Ses weke daarna kon ds. De Villiers die hoeksteen 1ê. Sy naam kom nie op die steen voor nie, alleen maar: Deze steen word gelegd in de naam van de Vader, Zoon en Heilige Geest den 25sten September 1880. Hierna is werk met krag en sonder enige teenspoed voortgesit. 'n Heuglike dag was 10 Februarie 1883 toe die kerk, presies twee en 'n half jaar nadat die werk 'n aanvang geneem het, feestelik ingewy is. 'n Skare van 1&nbsp;180 mense was daar byeen om te luister na die feesrede van ds. G. van Niekerk van Britstown. Hierdie sierlike kerkgebou in Gotiese boustyl met 720 sitplekke is deur die kerklike blad, ''De Christen'', soos volg beskrywe: "Die kerk is 'n baie sterk, maar netjiese gebou van klip. Die vleuels is net so groot soos die skip van die kerk, sodat 'n groot vierkant gevorm word waarin die hoorders rondom die kansel as middelpunt geplaas word. Almal kan baie maklik hoor, ook wanneer die spreker gewoonweg praat. Die fraai toring met spits van 104 voet hoog, die twee groot vensters in die sygewels en die pragtige preek-stoel van klip, is waarlik sierade soos selde aangetref word. Van buite maak die gebou 'n besondere indruk met sy pilare wat in spits punte uitloop en die toeskouer na bo wys. Behalwe die aan die toring, staan daar ook pilare drie-drie aan al die hoeke van die kerk. Die gebou is in menig opsig 'n model van stewigheid, netheid en doelmatigheid. Mag," so besluit ''De Christen'', "die vernaamste nie gemis word nie: dat die naam van die Here altyd daar mag woon en die lof, eer en heerlikheid ontvang. Die preekstoel was afkomstig van F.A. Visser van Blaauwkrans, die grootvader van die digter [[A.G. Visser]]. Dit was, soos die doopvont, van grys sandsteen en is in 1882 aan die gemeente geskenk. Die gebou het die gemeente uiteindelik £10&nbsp;800 gekos. Hiervan was 'n jaar na die inwyding nog £4&nbsp;000 uitstaande, maar dit is kort daarna afgewerk. Ds. De Villiers, en seker baie toegewyde gelowiges, kon nie nalaat om by die inwydingsgeleentheid die verlange te slaak nie: „Geve God dat hier velen vinden mogen een Bethel en een ladder die ten hemel reikt; dat vermoeiden en belasten hier een liefelijke rustplaats moge aantreffen, dat hongerige en dorstige zielen hier verzadigd mogen worden met hemelsch manna en lewend water!" As meerdere kom, moet mindere wyk. Die ou kerkgeboutjie se toekoms was nou in die weegskaal. Daar is besluit om hom vir eers nog te laat staan en te gebruik as skool en vir bidure en basaars. Toneelspel in die gebou was egter taboe! Ook die weduwee König se versoek om dit as "een fijne winkel" in te rig, is deur die kerkraad geweier. Aangesien die gemeentekas nie die nodige reparasies sou kon dra nie, is op 16 Julie 1900 besluit om die eerste gebou van aanbidding van die gemeente Carnarvon maar af te breek. Die kwade dag is egter steeds uitgestel, maar in 1907 is 'n nuwe saal gebou en met weemoed is toegesien hoe die hulpkerk ná 34 jaar van diens met die grond gelykgemaak is. ; "Roomse" kerk gesloop [[Lêer:NG kerk Carnarvon.jpg|duimnael|190px|regs|Carnarvon se huidige NG kerk, gebou op dieselfde plek as die Hager-kerk.]] [[Lêer:Ou NG kerk Carnarvon hoeksteen.jpg|duimnael|links|190px|Die hoeksteen van die gesloopte NG kerk op Carnarvon is in die nuwe werk ingemessel.]] Ná byna vyftig jaar het die kerkgebou na deeglike herstel begin vra, gevolglik is omvattende vernuwings en veranderinge gedurende 1929 aangebring. Tog kon die tand van die tyd nie gekeer word nie. Die klippe het dit uitgeroep en die balke uit die timmerasie het antwoord gegee – alles het gesmeek om herstel. In 1946 vestig ds. D.J. Malan wat tydelik waargeneem het na die vertrek van ds. Hugo, die kerkraad se aandag op die dringendheid en omvattendheid van herstelwerk aan die gebou. Die kerkraad het die nood-saak van omvattende restourasie ingesien. die goedkeuring van die gemeente verkry, [[Wollie Bronkhorst|Wouter De W. Bronkhorst]] van die firma Louw en Louw (van [[Wynand Louw]]) as argitek aangestel en met 'n geldinsameling begin. Met die koms van ds. Struwig in 1948 is bevind dat daar twyfel was oor wat te doen staan. Die hulp van argitek [[Gerard Moerdijk]] is ingeroep. Sy advies was: breek die ou kerk af en bou 'n nuwe met gebruikmaking van materiaal van die oue. "Buitendien", so het hy betoog, "u kerk verteenwoordig die Gotiese boustyl; dus die Rooms-Katolieke gedagte van die kruiskerk. As Protestante het ons van die Roomse weggebreek, maar aan hulle boustyl hou ons vas – dit is 'n anachronisme!" Volgens M.C. Kitshoff, skrywer van Carnarvon se eeufees-gedenkboek, kan so 'n argument dalk "'n sterk indruk maak op iemand wat afwysend staan teenoor alles wat verband hou met die Rooms-Katolisisme; histories en prinsipieel gesien, staan dit egter swak. By die Hervormers het dit tog nie gegaan oor die plek van aanbidding nie, maar oor die aanbidding in Gees en waarheid; nie oor die kerk en sy boustyl nie, maar oor die feit dat die Woord nie in kerk en kerkgebou tot sy reg gekom het nie. Natuurlik was daar die beeldestormers wat met oorywerigheid ook Roomse kerkgeboue beskadig het; hulle handelwyse is egter nie goed te keur nie en weerspieël ook nie die ware gees van die Protestantisme nie. Dit is so: die Gotiese boustyl is hoofsaaklik 'n godsdienstige boustyl wat in noue verband met die (Roomse) Kerk gestaan het. Tog het hierdie styl gesorg vir die mooiste en indrukwekkendste kerkgeboue in die wêreld – en bewondering daarvoor is tog nie bewondering vir die Rooms-Katolisisme nie!" Nietemin het die kerkraad Moerdijk se advies aanvaar, 'n sketsplan goedgekeur vir die herbou van die kerk en die verantwoordelikheid vir die geldinsameling opgedra aan ds. Struwig. Nog was die onsekerheid nie besweer nie en die daaropvolgende drie jaar was die toekoms van die kerkgebou in die skommelende weegskaal: herbou of sloop. Wanneer ds. W.A. Alheit in die lente van 1951 sy bediening op Carnarvon begin, tref hy die posisie op kerklike erf so daar aan: 'n kerkgebou wat daar betreurenswaardig uitsien en 'n kerkraadsbesluit om dit behoorlik te laat herstel, maar aan die werk self is nog niks begin nie. In die gemeente vind hy heelwat onenigheid wat neig tot 'n tweestryd deurdat sommige lidmate liewer 'n nuwe kerkgebou opgerig wou hê in die plek van die oue, terwyl ander weer wel 'n nuwe wou hê, maar verlang om die oue te behou om vir ander doeleindes gebruik te word. Sommige wou dit selfs aan die Munisipaliteit verkoop om as stadsaal te dien. Die grootste gedeelte van die lidmate wou dat die kerkgebou liewers behou word, maar dan deeglik herstel word, wat feitlik op 'n gedeeltelike herbou van die kerk sou neerkom. Dan weer het die hoë koste hieraan verbonde, volgens die argitek waarskynlik £30&nbsp;000, baie mense ontstel omdat hulle gemeen het dat dit geslagte sou neem om die bedrag af te betaal. By die meerderheid lidmate was daar tog die tevredenheid dat hul pragtige ou kerkgebou nie gesloop nie, maar herstel sou word. Twee hewige skokke het egter gevolg. Die eerste het gekom toe die herstel- en boukoste op £50&nbsp;000 pleks van die vroeëre £30&nbsp;000 geraam is. Tog moes die werk gedoen word en op 27 Oktober 1952 het die bouaannemers, Boland Bouers (Edms.) Bpk. van [[Wellington]], die werk begin volgens die uitgebreide herstel- en herbouingsplanne van mnr. Bronkhorst. Kort hierna het die tweede skok gekom: Die ingenieur het bevind dat die ou gebou wat op die oog af so sterk en stewig voorgekom het, in werklikheid in baie opsigte bouvallig en broos was en onder andere nie in staat sou wees om die swaar betongalerye te dra nie. Die voorgenome herstelplan sou hoegenaamd nie kon uitgevoer word nie. Op Saterdag [[15 November]] [[1952]] het die kerkraad geen ander weg oopgesien as om te besluit dat die kerkgebou gesloop word en 'n nuwe in sy plek opgerig word nie. Die kruisstruktuur, die Gotiese styl, sou behou word en van die klippe van die ou gebou soveel as moontlik gebruik word. Die besluit van die kerkraad is op 'n gemeentevergadering bekend gemaak. Stilswyend het die gemeente dit aanvaar, stilswyend omdat iets moois en karaktervols se einde met onafwendbare finaliteit aangebreek het. M.C. Kitshoff skryf: "Daar was seker weinig kerkgeboue in ons land waar die lot, soos die een s'n, meer as vyf jaar lank op onsekerheid gedobber het. In 1947 is besluit tot herstel, die volgende jaar tot sloping. Die beslissing van 1950 was: bou 'n nuwe, maar behou die oue; 'n jaar later lui die uitspraak weer: herstel. Dan eindelik volg die finale oordeel: die oue moet gaan sodat die nuwe op sy puinhoop kon verrys. Die gebou waar lof en aanbidding vanaf [[10 Februarie]] [[1883]] sewentig jaar lank gehoor is, sou 'n plek word waar die geluid van die slopende graaf en pik sou opklink; die gebou waar mense opgebou is in hul allerheiligste geloof, sou afgebreek en met die grond gelykgemaak word. Daarom die stilswye." Op [[26 Oktober]] [[1952]] is afskeid geneem van die kerkgebou waar reeds ses voltydse leraars die Woord bedien het, 6&nbsp;058 kinders gedoop het, 3&nbsp;392 jong mense belydenis laat aflê het en 1&nbsp;368 pare in die huwelik verbind het. Maar die eintlike waarde van die gebou, soos ds. Alheit dit by die afskeidsgeleentheid gestel het, was hierin geleë: "Menige hongerige en dorstige siele is hier gevoed met hemelse manna en lewende water. Vir meer as een was dit 'n dal van beslissing. Baie het hier onder die diepe indruk gekom van die losprys wat vir hulle betaal is. Vir menigeen het hierdie gebou ewigheidswaarde omdat hulle hier die ware God persoonlik leer ken het". Die dag daarna het die slopingswerk begin en ses maande later is dit voltooi. Met die uithaal van die hoeksteen van die gebou is 'n verseëlde glasfles gevind waarin 'n paar tydskrifte en 'n handskrif weggelê was. Laasgenoemde was 'n "gedenkschrift" geskrywe deur ds. [[Willem Petrus de Villiers|W.P. de Villiers]] waarin hy 'n mededeling doen oor die ontstaan van die gemeente en die bou van die kerk. Dit was gedateer [[25 September]] [[1880]], die dag waarop die hoeksteen gelê is. ; Nuwe kerk gebou en ingewy Op Vrydag [[13 Maart]] [[1953]] is die eerste sooi omgekeer en die bouwerk aan die nuwe kerk begin. Drie maande later, op 6 Junie, is die hoeksteen deur die leraar, ds. Alheit, gelê. By die geleentheid is 'n verseëlde metaalkissie agter die hoeksteen weggelê met onder meer die volgende daarin: 'n Afrikaanse Bybel, 'n Gesangboek, 'n aantal tydskrifte. brosjures, planne en foto's van die kerk. muntstukke, 'n afskrif van ds. De Villiers se "gedenkschrift" en 'n boodskap aan die komende geslagte. Die feesrede by die hoeksteenlegging is gelewer deur ds. D.P. van Huyssteen, oudleraar van die gemeente. Die oprigting van die nuwe kerkgebou het een jaar en nege maande geduur. Van die ou kerkgebou is gebruik die perseel, die klip, die ou hoeksteentjie wat weer ingebou is en twee kliptablette van die ou preekstoel wat in die konsistoriemuur ingemessel is. Dié kerk is feestelik ingewy op [[12 Februarie]] [[1955]]. Die totale boukoste was £64&nbsp;555, dus twee keer meer as die oorspronklike beraamde herstelkoste aan die ou kerk. === NG kerk Uniondale (1884, nog bestaande, met nuwe toring) === ; Oprigting en inwyding [[Lêer:NG kerk Uniondale ou toring.jpg|duimnael|295px|Uniondale se NG kerk soos dit in 1884 ingewy is met die ou toring volgens Hager se ontwerp. Dié toring het later onveilig geraak omdat dit van bakstene pleks van sandsteen gebou is, en is in 1896 afgebreek. Die kerk was toe toringloos tot 1908. [[Folkert Wilko Hesse]] het die nuwe toring ontwerp.]] [[Lêer:Uniondale 1880.jpg|270px|links|duimnael|Uniondale in die tweede helfte van die 19de eeu. Die NG kerk met sy oorspronklike toring staan links op foto.]] [[Lêer:NG kerk Uniondale 1917.jpg|duimnael|230px|Die kerk uit dieselfde oogpunt maar met die nuwe toring, hier afgeneem in 1917.]] Die NG gemeente op [[Uniondale]], gestig in 1866, se "noodkerk" wat in 1862 gebou is, was uit die staanspoor te klein vir die gemeente. In 1875 het die kerkraad al begin praat van 'n nuwe kerk, maar die Pace-saak het die eerste planne in duie laat stort. Op die vergadering van 17 Januarie het ouderling P.H. Zondagh voorgestel dat die gevoelens oor 'n nuwe kerk by wyse van gemeentevergaderings op Uniondale en Krakeel getoets word. 'n Komitee is benoem om op die twee plekke sulke gemeentevergaderings te reël en die gemeentelede die geleentheid te gee om hul mening oor so 'n groot onderneming te gee. Hoewel mnr. G.W.B. Wehmeyer toe nie lid van die kerkraad was nie, is hy ook benoem as een van die komiteelede. Hy het die vergadering op Krakeel gelei en kon by die volgende kerkraadsvergadering rapporteer dat die deel van dié gemeente feitlik eenparig ten gunste van 'n nuwe kerkgebou was. Die reaksie op Uniondale self was ook so gunstig dat die kerkraad aan ds. [[W.A. Joubert]] opdrag gegee het om voorlopig planne en spesifikasies vir die nuwe gebou te bekom. Hy het in korrespondensie getree met Hager. Hoewel Hager nie self die kerk op Uniondale gebou het nie, dra dit ongetwyfeld sy stempel, want met enkele wysigings is Hager se plan aanvaar. Die kerkraad het besluit om nie weer in die ou Lyon te bou nie omdat die brandpunt van die dorp in die loop van die jare na die deel wat vroeër as Hopedale bekend was, verskuif het. Die kerkraad het hierdie terrein waarop die nuwe kerk gebou is, enige jare tevore tesame met die pastorie van mnr. J. Stewart aangekoop. J.A. Heese skryf in die gemeente se eeufees-gedenkboek: "Vir ds. Joubert was dit sekerlik 'n riem onder die hart dat daar so 'n groot eenstemmigheid oor die ligging van die nuwe kerk was. Ook die nageslag moet aan hul voorgangers lof toeswaai dat die kerk so 'n pragtige ligging het." Die boukommissie van die kerkraad is as volg saamgestel: Voorsitter, ds. W.A. Joubert; sekretaris, dr. J.A. Avis; ander lede, G.F. Zondagh, P. Zondagh, C.J. Fourie, S.S. Terblanche, A.N. Smuts, G.L. van Heerde en N. van Rensburg jr. Oorspronklik was die plan om die kerk van baksteen te bou; daarom is reeds op die eerste vergadering besluit om 300&nbsp;000 bakstene te laat vorm. Dr. Avis, die sekretaris van die boukommissie, het 'n spesiale notuleboek aangelê waarin al die notules van die kommissievergaderings getrou weergegee is sodat 'n mens die verloop van die bouery goed kan volg. Op 7 Oktober het die kommissie reeds R1&nbsp;150 in kontant ontvang, maar baie mense het nog nie hul beloofde bydraes gestort nie. Van die kerkraadslede het onderneem om ook in die omliggende gemeentes te kollekteer. Nadat met verskeie tenderaars onderhandel is, is die tender van die firma Courtney en Delbridge, van R10&nbsp;000 aanvaar. Ds. Joubert het egter sterk daarvoor gepleit dat die mure van sandsteen pleks van baksteen en die dak van lei pleks van sink sou wees. Van die kommissielede het dit weens die verhoogde koste bestry, maar toe die tenderaar net R1&nbsp;,650 ekstra vra, het almal ingestem. Die tender het egter nie voorsiening gemaak vir die vensters, galery, preekstoel en banke nie. Die jaar 1882 was 'n baie droë jaar en sommige van die kommissielede wou hê daar moes gewag word met die hoeksteenlegging tot September 1883. Nadat van die ander lede gepleit het dat met die werk voortgegaan moes word, het dr. Avis sy mening in die volgende woorde gegee: "De broeder secretaris zegt dat wanneer wij hier bijeen zaten om te beraadslagen over het optrekken van een wereldsgebou, hij ook voor uitstel zou zijn, maar denkt dat nu wij een huis voor den Heer willen bouwen, en aan Wien het werk der Commissie op iedere vergadering in het gebed word opgedragen om het te zegenen — Hij denkt daarom dat wij met wat meer geloof moeten werken en dat de Heer ons dan zeker zal zegenen." Daarop is besluit om in die geloof met die aanvoorwerk voort te gaan. Die hoeksteen is dan ook op 6 April 1883 gelê. Die plegtige hoeksteenlegging is deur ds. J.H. Neethling van Stellenbosch waargeneem. Die volgende leraars was ook teenwoordig: Ds. G.F.J. Muller van die [[NG gemeente George]], ds. G.W. Stegmann van Oudtshoorn, ds. M.C. Botha van Knysna, ds. [[Adriaan Hofmeyr]] van die NG gemeente Willowmore en ds. R. van R. Barry van [[Calitzdorp]]. Ná 'n afskeidsdiens in die ou kerkie is die lidmate in prosessie na die terrein waar die nuwe kerk in aanbou was. Die koster het vooraan met die kanselbybel gestap, gevolg deur die boukommissielede met 'n banier waarop die woorde : „Al ter eere Gods" gepryk het. Daarna kom in volgorde, die bouheer, die diensdoende kerkraadslede, die predikante en die lidmate. By die aankoms op die terrein is Psalm 84 vers 5 gesing. Ná skriflesing en gebed het die "Uniondalesche Zangvereniging" 'n lied wat dr. Avis uit Duits vertaal het, gesing, naamlik "Met den Heer vangt alles aan!" Terwyl die hoeksteen stadig neergelaat is, het die gemeente vervolgens 'n lied gesing wat deur dr. Avis self gedig is. Ná die hoeksteenlegging deur ds. Neethling het die heilwense van die besoekende leraars gevolg. Die lidmate het toe geleentheid gekry om hul offergawes op die hoeksteen te kom lê en R186 is so ingesamel. Oor dieselfde naweek is nuwe lidmate voorgestel, Nagmaal gevier en geseënde konferensies gehou. Volgensdr. [[J.A. Heese]] was "dit was bepaald 'n hoogtepunt in ds. Joubert se bediening. Hy het daarin geslaag om sy hele gemeente tot een groot ideaal te inspireer." Moeilikhede was daar nog genoeg. Die geld was somtyds gedaan, en ds. Joubert moes uitspring om geld te leen. Mnr. Jan Scheltema het R2&nbsp;000 geleen, mnr. H.S. Schoeman van die Cango R400. Somtyds het van die geldskieters hul geld self nodig gekry en moes die dominee weer planne prakseer om gelde uit te betaal. Maar die werk het nooit stilgestaan nie. Hierdie probleem is ietwat verlig toe ds. Joubert met behulp van sy swaer, [[Jan Hendrik Hofmeyr|Onze Jan]], 'n lening van R6&nbsp;000 by die Zuid-Afrikaanse Assosiasie kon aangaan. Toe die kommissie weer in die verknorsing was, het mnr. Dawid B. van Rensburg R800 beskikbaar gestel. So het die kommissie met basaars, spesiale kollektes en lenings die voltooiing van die gebou sien naderkom. Ongelukkig het mnr. J. Cavers wat sonder enige vergoeding die opsig oor die bouery gehad het, ernstig siek geword en dit juis toe die toringbou aangepak is. Die fout is ook toe gemaak om die res van die toring met bakstene te bou. Die klokke en die uurwerk is deur dr. Avis uit [[Nederland|Holland]] bestel. Uiteindelik kon die inwyding van die nuwe kerk op 12 September 1884 waargeneem word. Weer het die gemeente in die ou kerkie vergader. Daar het dr. Avis 'n oorsig gegee van die boukommissie se werk, waarop ouderling G.J.H. Scheepers die boukommissie se groot taak geprys het. Daarna is die gemeente weer in prosessie na die nuwe kerk, waar die deur onder die sing van Psalm 100 deur ds. Joubert ontsluit is. Die leraars van omliggende gemeentes het weer opgedaag om saam met die gemeente in hul vreugde te deel. In sy keurige Nederlands het dr. Avis die seëninge van die naweek mooi saamgevat: „Rijke zegeningen stroomden van Boven neder. Prachtige wekstemmen om in den naam van Jesus Christus te gelooven klinken voor het eerst door de gewelven der nieuwe kerk. Ja, waarlijk, de Heilige geest was in ruime mate in ons midden." ; Die kerktoring herbou [[Lêer:NG kerk Uniondale nuwe toring.jpg|duimnael|280px|links|Die NG kerk Uniondale met sy nuwe toring, ingewy in 1908. Weens die groot palmbome wat intussen bygekom het, is dit vandag onmoontlik om die kerk uit dieselfde oogpunt af te neem as in bostaande foto's van omstreeks 1884 en 1917.]] Net vier jaar ná die voltooiing van die kerk in 1884 het ds. Joubert reeds vermeld dat die toring lek. Die firma Courtenay en Dellbridge het intussen in [[likwidasie]] gegaan en die kerkraad wou nie in 'n hofgeding betrokke raak nie. Die kerkraad het ook self 'n fout begaan deur die toring met baksteen te laat bou. Weer in 1896 het mnr. G.L. van Heerde op die ernstige toestand van die toring gewys. Weens tekort aan geld is besluit om die toring af te breek en net toe te maak totdat fondse vir die heropbou beskikbaar sou wees. Toe ds. Louw dus in 1900 ontvang is, was die kerk sonder toring. Die heropbou moes egter wag tot die pastorie klaar was. In Oktober 1905 het die NG gemeente George se kerkraad om 'n bydrae gevra om hulle kerktoring wat ingeval het, te herstel. Uniondale besluit egter dat hulle niks kan bydra nie, "daar wij zelf met een afgebroken toren zitten". Moontlik was dit 'n aansporing vir Uniondale om self hul afgebreekte toring op te bou. Ds. Louw het die gemeente deurgegaan op 'n kollekteerveldtog en spoedig was daar R400 in die spesiale "Toringbouw-fonds". Die boukommissie bestaan uit ds. Louw, ouderlinge M.P. Zondagh, M. van der Spuy, G. Barnardt, J. Honiball en diakens G.F. Zondagh en D.E. Frylinck, die nuwe skoolhoof. Die planne en spesifikasies is deur die argitek F. W. Hesse opgestel. Frylinck het as sekretaris van die boukommissie opgetree, maar ná sy vertrek het mnr. Gerdener die werk behartig. As addisionele lede is in die kommissie benoem die kerkraadslede J.J. van der Spuy, Izak van der Westhuizen, G. Cellarius en die koster P.C. Schoonees. Die werk het so fluks gevorder dat die inwyding van die herboude kerktoring oor die naweek van 18 tot 20 Desember 1908 kon plaasvind. By die geleentheid is ook 'n spesiale insameling ter bestryding van die boukoste gedoen. Die totale koste was R4&nbsp;065 en daarvan het die gemeente in Oktober 1908 reeds R2&nbsp;000 ingesamel. Ná die voltooiing van hierdie goeie en deeglike werk het die kerkgebou, volgens dr. [[J.A. Heese|Heese]], "sy verlore statigheid en waardigheid herwin". == Dood en nasate == [[Lêer:De Eiken (front).JPG|duimnael|links|230px|De Eiken op Stellenbosch waarin Hager van 1854 tot 1898 gewoon het.]] [[Lêer:Grafsteen Carl Otto Hager.JPG|duimnael|240px|Hager se grafsteen in die Onderpapegaaiberg-begraafplaas, Stellenbosch.]] Hager is in die kerkhof teen [[Papegaaiberg]] begrawe. Van sy elf kinders is vyf jonk oorlede, hoewel 'n ander bron die getal op sewe vasstel:<ref>{{en}}[http://records.ancestry.com/carl_otto_hager_records.ashx?pid=53369144 Inskrywing oor Hager op records.ancestry.com]. URL besoek op 18 November 2014</ref> Johan Carl Hager (1844–1917), Cornelia Susana Hager (1856–1924), Nicolaas Hager (1848-1848), Johanna Rosina Hager (1851-onbekend), Carl Louis Hager (1852–1916), Emelia Charlotta Hager (1859–1860) en Carolina Ottoria Hager (1864–1936). Die oudste seun het later argitek-boumeester in die ZAR geword, waar hy talle kerke en openbare geboue ontwerp het, byvoorbeeld die toringkerk op [[Middelburg, Mpumalanga|Middelburg]] (1890). Die jongste seun, Carl Louis, het 'n onderwyser in die [[Oranje-Vrystaat]] geword en was ook 'n beroepsfotograaf. Van die talryke olieverfportrette wat Hager in die jare veertig geskilder het, is daar enkeles in die Stellenbosch-museum. Sy lewensherinneringe is in Engels vertaal deur 'n nakomeling, Elizabeth J. Hager, met die titel ''Autobiography of Carl Otto Hager, architect and artist …'' (Johannesburg, 1960). Die Stellenbosse Museum het in 1993 S.M. Hofmeyr se werk ''Carl Otto Hager van Stellenbosch'' uitgegee.<ref>{{Cite web |url=http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/books.php?bookid=260 |title=Artefacts.co.za |access-date=23 Oktober 2014 |archive-date=20 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140720173208/http://artefacts.co.za/main/Buildings/books.php?bookid=260 |url-status=dead }}</ref> In 2015 het uit die pen van [[Ode Krige]] ''Carl Otto Hager – argitek tot eer van god, 1813–1898'' by Hemel & See Boeke verskyn.<ref>{{af}} [http://www.stellenboschwriters.com/krigeo.html Ode Krige op Stellenbosch Writers]. URL besoek op 7 Oktober 2016.</ref> == Ontwerpe == * Tweede Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, [[Porterville]], ingewy in 1894 * Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, [[Carnarvon]], in die jare 50 gesloop * Tweede Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, [[Ceres]], in 1952 gesloop * Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, [[Clanwilliam]] * [[NG gemeente Fraserburg|Nederduitse Gereformeerde kerkgebou en pastorie, Fraserburg]], op Maandagoggend 15 Augustus 1955 vir sloping oorhandig * Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, [[Mosselbaai]] * Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, [[Heidelberg, Wes-Kaap|Heidelberg, Kaap]], vroeg in die 20ste eeu gesloop * [[NG gemeente Pearston|Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, Pearston]] * [[NG gemeente Somerset-Oos|Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, Somerset-Oos]] * Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, [[Ladismith]]<ref>[http://goo.gl/maps/A2uRc Die kerk gesien op Google Maps]. URL besoek op 29 Junie 2013.</ref> * [[NG gemeente Caledon|Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, Caledon]], intussen gesloop * Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, [[Piketberg]] * Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, [[Tulbagh]], intussen gesloop * Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, [[Kroonstad]], intussen gesloop * Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, [[Oudtshoorn]] * [[NG gemeente Willowmore|Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, Willowmore]], intussen gesloop * Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, Hopedale, die een helfte van die latere [[Uniondale]] * [[NG gemeente Jansenville|Nederduitse Gereformeerde kerkgebou, Jansenville]], ingewy in Junie 1885 * Nederduitse Gereformeerde moederkerk, [[Stellenbosch]] * Lutherse kerk, [[Stellenbosch]] * [[Universiteit Stellenbosch|Victoria-kollege]], Stellenbosch * Wesleyaanse kerkgebou, [[Robertson]]<ref>{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1996/11/09/1/13.html ''Robertson se 'pienk kerk' gerestoureer en wit''], ''[[Die Burger]]'', [[9 November]] [[1996]]. URL besoek op 23 November 2014.</ref> * [[YMCA]]-gebou, [[Stellenbosch]] * Zionsendingkerk, [[Paarl]] == Fotogalery == === Gesloopte geboue === <gallery mode=packed heights=170px> Lêer:Ou NG kerk Fraserburg.jpg|Die Nederduitse Gereformeerde kerk op [[Fraserburg]] in 1899. Dit is omstreeks 1955 gesloop. Lêer:Ou NG kerk Caledon 1899.jpg|Die vorige kerkgebou van die [[NG gemeente Caledon]]. Lêer:NG kerk Willowmore 1917.jpg|Die [[NG gemeente Willowmore]] se vorige kerkgebou, hier afgeneem in 1917. Dit is onseker of Hager wel dié kerk ontwerp het.<ref>{{af}} De Kock, W.J. (hoofred.). 1972. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'' Deel II. Pretoria: Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing.</ref> Lêer:Ou NG kerk Porterville.jpg|[[Porterville]] se tweede kerkgebou is in 1894 opgerig, maar moes later plek maak vir die teenswoordige kerkgebou, ontwerp deur [[Wynand Louw]]. Lêer:Ou NG kerk Calitzdorp.jpg|Hager was verantwoordelik vir die vergroting van die vorige [[NG gemeente Calitzdorp|NG kerk op Calitzdorp]] in 1880. Die oorspronklike kerkie is op 7 Junie 1857 ingewy. Hager het die plan vir die vergroting voorsien en is bygestaan deur sy skrynwerker-seun, J.C.M. Hager. Die vergrote kerk is op 11 September 1880 ingewy. Dis omstreeks 1910 gesloop. Lêer:NG kerk Tulbagh 1878.jpg|[[Tulbagh]] se ou NG kerkgebou, afgeneem omstreeks 1942. Dié kerk is gebou toe die kerk van 1743 te klein geword het. Lêer:Hager-kerk Tulbagh.jpg|Die Hager-kerk op Tulbagh het in onbruik veral nadat die [[NG gemeente Kruisvallei|gemeente Kruisvallei]] (gestig in 1843) en Tulbagh se gemeente in Oktober 1935 saamgesmelt het. Dit is later gesloop en die Shell-motorhawe in sy plek opgerig. Lêer:NG kerk Kroonstad 1877.png|Die [[NG gemeente Kroonstad]] se vorige kerkgebou is opgerig volgens die plan van Hager en in 1877 ingewy, maar gesloop om plek te maak vir die kerk van 1914. 'n Besoeker, ene Nixon, het dit beskryf as "the handsomest Dutch church I have remembered seeing in South Africa". </gallery></center> === Bestaande geboue === <gallery mode=packed heights=170px> Lêer:Ou NG kerk Clanwilliam.jpg|Die ou NG kerk op [[Clanwilliam]], opgerig in 1864. Lêer:Zionskerk Paarl.jpg|Die Zionskerk, Paarl, in 1841 opgerig, op [[4 Augustus]] [[1842]] ingewy en sedert 1984 die eiendom van die plaaslike [[Nederduitsch Hervormde Kerk|Hervormde gemeente]]. Lêer:Uniondale NG kerk 2012 1.jpg|Die [[NG gemeente Uniondale|NG kerkgebou]] op [[Uniondale]], afgeneem in 2012. Lêer:NG kerk Pearston 1917.jpg|Die kerk van die [[NG gemeente Pearston]], waaraan bouwerk in 1865 begin het, maar gestaak moes word weens twis in die gemeente en dit toe eers in 1887 ingewy is. Lêer:NG kerktoring Pearston.jpg|Die [[NG gemeente Pearston]] se kerktoring van nader gesien. Lêer:NG kerk Pearston voor.jpg|Die NG kerk Pearston van voor gesien. Lêer:Hager kerkie Stellenbosch.jpg|Die Evangeliese Lutherse kerkie op [[Stellenbosch]], ingewy op 28 November 1854, sedert 1969 'n kunsmuseum van die [[Universiteit Stellenbosch|US]]. Lêer:NG kerk Piketberg.jpg|[[Piketberg]] se NG kerk in kenmerkend Neo-Gotiese boustyl. Dis in April 1882 ingewy en staan op dieselfde plek waar die ou kruiskerk was. Lêer:NG kerkgebou Somerset-Oos.jpg|Die tweede kerkgebou van die [[NG gemeente Somerset-Oos]] is op 17 November 1871 ingewy tydens die meer as 40 jaar lange dienstyd van ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|J.H. Hofmeyr]]. Lêer:Somerset-Oos NG kerk 2.jpg|Die kerkgebou van die [[NG gemeente Somerset-Oos]]. Lêer:NG kerk Stellenbosch 1930.jpg|[[Stellenbosch]] se moederkerk, afgeneem in 1930. Lêer:NG kerk Jansenville 1917.jpg|Die tweede kerkgebou van die [[NG gemeente Jansenville]] is in Junie 1885 ingewy en vandag nog in gebruik. Lêer:NG kerk Jansenville regop.jpg|Die voorkant van Jansenville se NG kerk. </gallery></center> == Bronne == * {{af}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A]]. 1935.''Gedenkboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerk Somerset Oos''. Kaapstad: Cape Times Beperk. * {{en}} Fransen, Hans. 2006. ''Old Towns and Villages of the Cape''. Johannesburg and Cape Town: Jonathan Ball Publishers. * {{af}} [[J.A. Heese|Heese, dr. J.A. 1966]]. ''Die kerk in die wolke. Eeufees-Gedenkboek Uniondale 1866–1966''. Uniondale: NG Kerkraad. * {{af}} [[Henry Charles Hopkins|Hopkins, ds. H.C.]] 1955. ''Eeufees-Gedenkboek van die Ned. Geref. Kerk Heidelberg (Kaapland)''. Heidelberg, Kaap: NG Kerkraad. * {{af}} Hugo, dr. A.M. en Van der Bijl, J. 1963. ''Die kerk van Stellenbosch 1686–1963''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. * {{nl}} [[Gustave Adolph Maeder|Maeder, ds. G.A.]] en Zinn, Christian. 1917. ''Ons Kerk Album''. Kaapstad: Ons Kerk Album Maatschappij Bpkt. * {{af}} De Kock, W.J. (hoofred.). 1972. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'' Deel II. Pretoria: Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing. * {{af}} Kitshoff, M.C. 1974. ''Kudde van Carnarvon. Nederduitse Gereformeerde Kerk Carnarvon 1874–1974''. Carnarvon: N.G. Kerk. * {{af}} Kotzé, D.A. 1951. ''Die gemeente Fraserburg 1851 tot 1951. 'n Eeufees-Gedenkboek.'' Fraserburg: Die NG kerkraad. * {{af}} [[Phil Olivier|Olivier, ds. P.L.]] (samesteller). 1952. ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]''. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers. * {{af}} Schoeman, Karel. 1982. ''Vrystaatse Erfenis. Bouwerk en geboue in die 19de eeu''. Kaapstad, Pretoria, Johannesburg: Human & Rousseau. * {{af}} {{en}} Smith, John (red.) 1974. ''Somerset-Oos / Somerset East 150. 1825–1975''. Somerset-Oos: Sentrale Feesreëlingskomitee. * {{af}} Steyn, Norrie. 1964. ''Gedenkboek van die 100-jarige bestaan van die Nederduitse Gereformeerde Gemeente Willowmore, 1864–1964''. Willowmore: N.G. Kerkraad. * {{af}} Underhay, J.P.G. (Kerklik) en [[Henry Charles Hopkins|Hopkins, ds. H.C.]] (Burgerlik). 1955. ''Eeufees-Gedenkboek van Ceres. 1855–1955.'' Ceres: Kerkraad. * {{af}} [http://www.moeder.co.za/geskiedenis-van-gemeente.html Die geskiedenis van die moedergemeente Oudtshoorn op hul webtuiste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141109120436/http://www.moeder.co.za/geskiedenis-van-gemeente.html |date= 9 November 2014 }}. URL besoek op 10 Desember 2014. * {{af}} {{en}} Hofmeyr, W. Lou(w); Hofmeyr, Nico J.; Hofmeyr, S.M.; Hofmeyr, George S.; Hofmeyr, Johannes W. (samestellers). 1987. ''Die Hofmeyrs: 'n Familiegeskiedenis''. Lynnwoodrif en Bloemfontein: Die Samestellers. == Verwysings == <div style="font-size:90%;"> {{Verwysings|3}} </div> == Nog boeke waarin Hager vermeld word == * Bakker, Karel A, Clarke, Nicholas J & Fisher, Roger C. 2014. Eclectic ZA Wilhelmiens : A shared Dutch built heritage in South Africa. Pretoria: Visual Books. * Fransen, Hans. 1982. Three centuries of South African art : fine art, architecture, applied arts. Johannesburg: AD Donker. * Fransen, Hans. 2004. The old buildings of the Cape. A survey of extant architecture from before c1910 in the area of Cape Town – Calvinia – Colesberg – Uitenhage. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers. * Heese, JA. 1966. Die kerk in die wolke : Eeufees-gedenkboek Uniondale 1866–1966. Elsiesrivier: NG Gemeente Uniondale. * Hoevers, Jan. 2005. Van Kerke en Dorpe. Historiese vertellinge oor die oudste kerke en dorpe in Suid-Afrika. Centurion: Publiself Uitgewers. * Hofmeyr, SM. 1993. Carl Otto Hager van Stellenbosch. Stellenbosch: Stellenbosch Museum * Kesting, DP. 1978. Afrikaans Protestantse kerkbou : erfenis en uitdaging. Port Elizabeth: Ongepubliseerde Ph.D.-verhandeling * Krige, Ode: Carl Otto Hager – argitek tot eer van God – 1813–1898. Hermanus: Hemel & See, 2015. {{ISBN|978-0-9922219-7-3}} * Menache, Philippe & David, Darryl Earl. 2012. A Platteland Pilgrimage : 102 country churches of South Africa. South Africa: Booktown Richmond Press. * Oxley, John. 1992. Places of Worship in South Africa. Halfway House: Southern Book Publishers. * Picton-Seymour, Désirée. 1977. Victorian Buildings in South Africa. Cape Town: AA Balkema. * Picton-Seymour, Désirée. 1989. Historical Buildings in South Africa. Cape Town: Struikhof Publishers. * Pretorius, Johanna Celestina. 1969. Die aandeel van die Gereformeerde Kerk van Suid-Afrika aan die kerkbou : 'n kultuur-historiese benadering. Pretoria: University of Pretoria (ongepubliseerde M.A.-verhandeling). * Radford, D. 1979. The architecture of the Western Cape, 1838 1901. A study of the impact of Victorian aesthetics and technology on South African architecture. Johannesburg: Ongepubliseerde Ph.D-verhandeling. * Richardson, Deidré. 2001. Historic Sites of South Africa. Cape Town: Struik Publishers. * [[Karel Schoeman|Schoeman, Karel.]] 1982. Vrystaatse erfenis : Bouwerk en geboue in die 19de eeu. Kaapstad: Human & Rousseau. * Smuts, F, Johnman, CK & Malherbe WD. 1974. Stellenbosch ons oudste dorp : our oldest village. Stellenbosch: Stellenbosch 300 Aksie * Smuts, Francois. 1979. Stellenbosch drie eeue : amptelike gedenkboek. Stellenbosch: Stadsraad van Stellenbosch. * Walker, Michael. 2012. The early architects of Cape Town and their buildings (1820–1926) with postcard illustrations. St James: Michael Walker. == Eksterne skakels == * {{en}} [http://www.worldcat.org/title/carl-otto-hager-van-stellenbosch/oclc/87609202 Besonderhede van die boek ''Carl Otto Hager van Stellenbosch'' op Worldcat.org]. URL besoek op 15 Oktober 2013. * {{af}} [http://www.witkerk.co.za/Hager.html Lewensbeskrywing van C.O. Hager op die webtuiste van die moedergemeente Middelburg, Mpumalanga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151011164122/http://www.witkerk.co.za/Hager.html |date=11 Oktober 2015 }}. * {{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1993/07/10/2/76.html ''Kerk-argitek Carl Otto Hager, verryker van ons kultuur''], [[Die Burger]], [[10 Julie]] [[1993]]. * {{af}} [http://bruid.sarie.com/troues/regte-troues/bernhard-en-elsa-vogts/ 'n Agterkleindogter trou in die kerk op Stellenbosch wat Hager ontwerp het] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151011162952/http://bruid.sarie.com/troues/regte-troues/bernhard-en-elsa-vogts/ |date=11 Oktober 2015 }}, ''[[Sarie]]'' BRUID, [[14 Februarie]] [[2014]]. URL besoek op 18 November 2014. {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Hager, Carl Otto}} [[Kategorie:Duitse argitekte]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse argitekte]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse immigrante uit Duitsland]] [[Kategorie:Geboortes in 1813]] [[Kategorie:Sterftes in 1898]] idjqdas54jw4cqqinp0cehhhii6nsp8 Geskiedenis van die Aarde 0 84899 2928988 2926868 2026-08-23T02:12:35Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928988 wikitext text/x-wiki [[Lêer:NASA-JPL-Caltech - Double the Rubble (PIA11375) (pd).jpg|duimnael|400px|’n Kunstenaarsvoorstelling van die vorming van die [[Sonnestelsel]].]] [[Lêer:Pacaya-12.JPEG|duimnael|260px|Die nuut gevormde Aarde het hoë temperature gehad vanweë vulkaniese uitbarstings en botsings.]] Die '''geskiedenis van die Aarde''' het betrekking op die ontwikkeling van die [[planeet]] [[Aarde]], van sy vorming tot die hede. Feitlik alle vertakkings van die [[natuurwetenskap]] het bygedra tot ’n begrip van die hoofgebeure in die Aarde se verlede. Die [[planeet]] is omtrent ’n derde so oud soos die [[heelal]]. ’n Enorme aantal [[biologie]]se en [[geologie]]se veranderings het in dié tyd plaasgevind. Die Aarde het sowat 4,54&nbsp;miljard ({{val|4.54|e=9}}) jaar gelede gevorm deur [[Akkresieskyf|akkresie]] van die [[newel]] waaruit die [[Son]] ontstaan het. [[Vulkaan]]gasse het moontlik die aanvanklike [[atmosfeer]] gevorm, maar dit het feitlik geen [[suurstof]] bevat nie en sou giftig gewees het vir [[mens]]e en die meeste vorme van moderne [[lewe]]. Die grootste deel van die Aarde was gesmelt vanweë uiterse [[vulkaan]]aktiwiteite en gereelde botsings met ander [[hemelliggaam|hemelliggame]]. Een baie groot botsing het vermoedelik die kanteling van die Aarde se as en die vorming van die [[maan]] veroorsaak. Mettertyd het die Aarde afgekoel en ’n [[aardkors|soliede kors]] gevorm, wat meegebring het dat [[water]] op die oppervlak kon bestaan. Die eerste lewensvorme het tussen sowat 3,8 en 3,5&nbsp;miljard jaar gelede ontstaan. Die vroegste getuienis van lewe op Aarde is [[grafiet]] wat [[Biomolekule|biogenies]] blyk te wees in 3,7&nbsp;miljard jaar oue [[metamorfe gesteente]]s wat in Wes-[[Groenland]] ontdek is<ref name="NG-20131208">{{cite web |url =http://www.nature.com/ngeo/journal/vaop/ncurrent/full/ngeo2025.html|authors= Yoko Ohtomo, Takeshi Kakegawa, Akizumi Ishida, Toshiro Nagase, Minik T. Rosing| title =Evidence for biogenic graphite in early Archaean Isua metasedimentary rocks |publisher =Nature Geoscience|doi=10.1038/ngeo2025|date=8 Desember 2013| accessdate =9 Desember 2013 }}</ref> en [[fossiel]]e in 3,48&nbsp;miljard jaar oue [[sandsteen]] wat in Wes-[[Australië]] ontdek is.<ref name="AP-20131113">{{cite news |last=Borenstein |first=Seth |title=Oldest fossil found: Meet your microbial mom |url=http://apnews.excite.com/article/20131113/DAA1VSC01.html |date=13 November 2013 |work=AP News |access-date=15 November 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190316195741/http://apnews.excite.com/article/20131113/DAA1VSC01.html |archive-date=16 Maart 2019 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref><ref name="AST-20131108">{{cite journal |last1=Noffke |first1=Nora|last2=Christian |first2=Daniel |last3=Wacey |first3=David |last4=Hazen |first4=Robert M. |title=Microbially Induced Sedimentary Structures Recording an Ancient Ecosystem in the ca. 3.48 Billion-Year-Old Dresser Formation, Pilbara, Western Australia |url=http://online.liebertpub.com/doi/abs/10.1089/ast.2013.1030 |date=8 November 2013 |journal=Astrobiology |doi=10.1089/ast.2013.1030 |accessdate=15 November 2013 |bibcode=2013AsBio..13.1103N}}</ref> [[Fotosintese|Fotosintetiese lewe]] het blykbaar sowat 2&nbsp;miljard jaar gelede ontstaan en die atmosfeer met suurstof gevul. Die lewensvorme het meestal klein en mikroskopies gebly tot sowat 580&nbsp;miljoen jaar gelede, toe komplekse, veelsellige lewe ontstaan het. Tydens die [[Kambrium|Kambriese periode]] was daar ’n "Kambriese ontploffing", waarin lewe vinnig gediversifiseer het in die meeste groot [[filum]]s. Geologiese veranderings het konstant plaasgevind sedert die Aarde se vorming, en net so het die lewe voortdurend verander. Spesies het aanhou [[Evolusie|ontwikkel]] en so het nuwe vorme ontstaan; hulle het gesplyt in dogterspesies of het [[Uitsterwing|uitgesterf]] weens ’n voortdurend veranderende planeet. [[Plaattektoniek]] het ’n groot rol gespeel in die vorming van die Aarde se [[oseaan|oseane]], sowel as die lewe daarin. Die [[biosfeer]] het weer ’n belangrike invloed gehad op die atmosfeer en ander abiotiese toestande op die planeet, soos die vorming van die [[osoonlaag]], die toename in suurstof en die vorming van [[grond]]. == Geologiese tydskaal == [[Lêer:Geologic Clock with events and periods.svg|duimnael|300px|Geologiese tyd, gekondenseer in ’n diagram, met die lengtes van die verskillende [[Eon (geologie)|eons]] in die Aarde se geskiedenis.]] Die geskiedenis van die Aarde word chronologies georganiseer in ’n tabel bekend as die [[geologiese tydskaal]]. Dié word in tydperke verdeel gebaseer op [[stratigrafie]]se ontledings. Die vier hooftydperke, of [[Eon (geologie)|eons]], is (van oud tot jonk): die [[Hadeïkum]], [[Argeïkum]], [[Proterosoïkum]] en [[Fanerosoïkum]]. Dié word in [[Era (geologie)|eras]] verdeel, waarvan die [[Paleosoïkum]], [[Mesosoïkum]] en [[Kainosoïkum]] die eras van die jongste eon, die Fanerosoïkum, is. Die laaste era, die Kainosoïkum, word weer verdeel in drie [[periode (geologie)|periodes]]: die [[Paleogeen]], [[Neogeen]] en die huidige [[Kwartêr]]. Die Kwartêr word onderverdeel in die [[Epog (geologie)|epogs]] [[Pleistoseen]] en [[Holoseen]]. Epogs word weer onderverdeel in [[tydsnede (geologie)|tydsnedes]]. Die tyd voor die Fanerosoïkum word dikwels gesamentlik die [[Prekambrium]] genoem, dus die tyd voor die eerste Fanerosoïese periode, die [[Kambrium]]. == Vorming van die Sonnestelsel == Die standaardmodel vir die vorming van ons [[Sonnestelsel]] is die [[sonnewel-hipotese]].<ref>{{cite book|last=Encrenaz|first=T.|title=The solar system|year=2004|publisher=Springer|location=Berlin|isbn=978-3-540-00241-3|page=89|edition=3de}}</ref> In dié model is die Sonnestelsel gevorm uit ’n groot, draaiende wolk van interstellêre [[Ruimtestof|stof]] en [[gas]]. Dit het bestaan uit [[waterstof]] en [[helium]] wat kort ná die [[Groot Knal]] 13,8&nbsp;miljard jaar gelede gevorm het, asook [[Metaal (astronomie)|swaarder elemente]] wat van [[supernova]]s afkomstig was. Sowat 4,5&nbsp;miljard jaar gelede het die newel begin saamtrek – dit kon veroorsaak gewees het deur ’n supernova in die nabye omgewing. ’n Skokgolf kon ook veroorsaak het dat die newel begin draai het. Namate die wolk vinniger gedraai het, het sy [[hoekmomentum]], [[swaartekrag]] en [[inersie]] (rustraagheid) dit platgedruk in ’n [[protoplanetêre skyf]] loodreg op sy draai-as. Klein versteurings vanweë botsings en die hoekmomentum van ander groot brokstukke het veroorsaak dat kilometer grootte protoplanete begin vorm het wat om die middel van die newel geroteer het.<ref name=Goldreich1973>{{cite journal | author=P. Goldreich, W. R. Ward | title=The Formation of Planetesimals | url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1973-08-01_183_3/page/1051 | journal=Astrophysical Journal | year=1973 | volume=183 | pages=1051–1062 | bibcode=1973ApJ...183.1051G | doi=10.1086/152291 | ref=harv }}</ref> [[Lêer:Protoplanetary-disk.jpg|duimnael|links|’n Kunstenaarsvoorstelling van ’n protoplanetêre skyf.]] Die middel van die newel, wat nie ’n groot hoekmomentum gehad het nie, het vinnig inmekaargestort en die samedrukking het dit verhit totdat die [[kernfusie]] van waterstof in helium begin het. Ná nog samedrukkings het ’n [[T Tauri-ster]] ontstaan en in die [[Son]] ontwikkel. Intussen het swaartekrag in die buitenste dele van die newel [[materie]] saamgepers en die res van die protoplanetêre skyf het ringe begin vorm wat van mekaar geskei geraak het. Al hoe groter afval- en stofdeeltjies is saamgepers en so het die planete gevorm.<ref name=Goldreich1973 /> Die Aarde het sowat 4,54&nbsp;miljard jaar gelede op dié manier begin vorm aanneem en was ná sowat 10–20&nbsp;miljoen jaar klaar gevorm. Die [[sonwind]] van die nuwe T&nbsp;Tauri-ster het die meeste van die materiaal in die skyf weggeblaas wat nie deel van groter liggame uitgemaak het nie. Dit is min of meer die proses wat plaasvind met die vorming van alle nuwe sterre, waarvan sommige planete vorm.<ref name=Kokubo2002>{{cite journal |last=Kokubo|first=Eiichiro|last2=Ida |first2=Shigeru |title=Formation of protoplanet systems and diversity of planetary systems |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2002-12-10_581_1/page/666|journal=The Astrophysical Journal |volume=581 |issue=1|pages=666–680 |year=2002 | doi=10.1086/344105 |bibcode=2002ApJ...581..666K |ref=harv }}</ref> Die proto-Aarde het danksy akkresie gegroei tot sy binnekant warm genoeg was om die swaar, siderofiele [[Metaal|metale]] te smelt. Omdat hulle ’n groter digtheid as die silikate gehad het, het hulle gesink. Hierdie sogenaamde "ysterramp" het veroorsaak dat ’n primitiewe [[Aardmantel|mantel]] en ’n [[Aardkern|metaalkern]] van mekaar geskei geraak het net 10&nbsp;miljoen jaar nadat die Aarde begin vorm het, en dit het gelei tot die gelaagde struktuur van die Aarde en die vorming van die planeet se [[magneetveld]].<ref>Charles Frankel, 1996, ''Volcanoes of the Solar System,'' Cambridge University Press, pp. 7–8, {{ISBN| 0-521-47770-0}}</ref> J.A. Jacobs <ref>{{cite journal | author = J.A. Jacobs | title = The Earth’s inner core | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1953-08-15_172_4372/page/297 | journal = Nature | volume = 172 | issue = 4372 | pages = 297–298 | year = 1953 | doi = 10.1038/172297a0|bibcode = 1953Natur.172..297J }}</ref> was die eerste wetenskaplike wat voorgestel het dat die binneste kern – ’n soliede binnekant wat onderskei kan word van die vloeibare buitenste kern – aan die vries is en dat dit groei uit die vloeibare kern vanweë die geleidelike verkoeling van die Aarde se binnekant (sowat 100&nbsp;ºC elke miljard jaar<ref>{{cite journal|last1=van Hunen|first1= J.|last2= van den Berg|first2= A.P.|title= Plate tectonics on the early Earth: Limitations imposed by strength and buoyancy of subducted lithosphere|journal= Lithos|volume=103|issue=1-2|pages=217–235|year= 2007| doi = 10.1016/j.lithos.2007.09.016|bibcode = 2008Litho.103..217V }}</ref>). == Hadeïese en Argeïese Eon == Die eerste [[eon (geologie)|eon]] in die Aarde se geskiedenis, die [[Hadeïkum]], het met die Aarde se vorming begin en is gevolg deur die [[Argeïkum]] omtrent 3,8&nbsp;miljard jaar gelede.<ref name=TimeScale>{{cite book|editor1-first=F. M. |editor1-last=Gradstein |editor2-first=James George |editor2-last=Ogg |editor3-first=Alan Gilbert |editor3-last=Smith |title=A Geological Time Scale 2004|year=2004|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-78673-7|others=Herdruk 2006|ref=harv}}</ref> Die oudste rotse op Aarde dateer uit sowat 4&nbsp;miljard jaar gelede. Volgens die grootimpak-hipotese vir die [[maan]] se vorming het ’n kleiner protoplaneet die Aarde getref kort ná die vorming van die aanvanklike kors. ’n Deel van die mantel en kors is die ruimte in geskiet en so is die maan gevorm.<ref name="belbruno">{{cite journal | first=E. | last=Belbruno | year=2005 | first2=J. Richard |last2=Gott III | title=Where Did The Moon Come From? | journal=The Astronomical Journal | volume=129 | issue=3 | pages=1724–1745 | id=| doi=10.1086/427539 | arxiv=astro-ph/0405372 | bibcode=2005AJ....129.1724B | ref=harv}}</ref> Uit die groot aantal kraters op ander hemelliggame word afgelei dat ’n periode van intense [[meteoor|meteoriet-botsings]] sowat 4,1&nbsp;miljard jaar gelede begin het en sowat 3,8&nbsp;miljard jaar gelede aan die einde van die Hadeïkum geëindig het.<ref name="space.com-bombardment">{{cite web |last=Britt |first=Robert Roy |date=24 Julie 2002 |url=http://www.space.com/2299-insight-earths-early-bombardment.html |title=New Insight into Earth’s Early Bombardment |publisher=Space.com |access-date=9 Februarie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191220180919/https://www.space.com/2299-insight-earths-early-bombardment.html |archive-date=20 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Terselfdertyd was die mate van [[vulkaan]]aktiwiteit hoog vanweë die groot hittevloei. Kristalle van sowat 4,4&nbsp;miljard jaar gelede bevat bewyse van kontak met vloeibare water, waaruit afgelei kan word dat oseane of seë toe reeds moes bestaan het.<ref name="nature1">{{cite journal |url=http://www.geology.wisc.edu/zircon/Wilde_et_al.PDF |author=Wilde, S. A.; Valley, J.W.; Peck, W.H. and Graham, C.M. |year=2001 |title=Evidence from detrital zircons for the existence of continental crust and oceans on the Earth 4.4 Gyr ago |journal=Nature |volume=409 |pages=175–178 |format=PDF |accessdate=2013-05-25 |bibcode=2001Natur.409..175W |doi=10.1038/35051550 |pmid=11196637 |archive-date=2006-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060901141331/http://www.geology.wisc.edu/zircon/Wilde_et_al.PDF |url-status=dead }}</ref> Teen die begin van die Argeïkum het die Aarde al taamlik afgekoel. Die meeste moderne lewensvorme sou nie kon oorleef het in die Argeïese [[atmosfeer]] nie omdat dit nie [[suurstof]] en [[osoon]] bevat het nie. Daar word egter geglo oerlewe het begin ontwikkel teen die vroeë Argeïkum, met kandidaat-[[fossiel]]e wat dateer uit tot sowat 3,5&nbsp;miljoen jaar gelede.<ref name=Taylor-2006>{{cite book | last = Taylor | first = Thomas N. | last2 = Taylor | first2 = Edith L | last3 = Krings | first3 = Michael | title = Paleobotany: the biology and evolution of fossil plants | publisher = Academic Press | year = 2006 | page = 49 | url = http://books.google.com/?id=_29tNNeQKeMC&pg=PA49&lpg=PA49&dq=Warrawoona+belt+fossils#v=onepage&q=Warrawoona%20belt%20fossils&f=false |isbn =978-0-12-373972-8 }}</ref> Sommige wetenskaplikes meen selfs dat lewe in die laat Hadeïkum kon begin het, tot 4,4&nbsp;miljoen jaar gelede, en dat dit die bombardement van meteoriete kon oorleef het in [[hipoterminale bron]]ne onder die Aarde se oppervlak.<ref name=reuters1>{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/2009/05/20/us-asteroids-idUSTRE54J5PX20090520?pageNumber=1&virtualBrandChannel=0|title=Study turns back clock on origins of life on Earth|last=Steenhuysen|first=Julie|date=21 Mei 2009|work=Reuters.com|publisher=Reuters|accessdate=21 Mei 2009|archive-date= 8 Augustus 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/69kxcZuFk?url=http://www.reuters.com/article/2009/05/20/us-asteroids-idUSTRE54J5PX20090520?pageNumber=1&virtualBrandChannel=0|url-status=dead}}</ref> === Vorming van die Maan === [[Lêer:Giantimpact.gif|duimnael|’n Kunstenaarsvoorstelling van die enorme botsing waaruit die maan moontlik ontstaan het.]] Die Aarde se enigste [[natuurlike satelliet]], die maan, is groter in verhouding met sy planeet as enige ander maan in die Sonnestelsel. ([[Pluto (dwergplaneet)|Pluto]] se maan, [[Charon (maan)|Charon]], is groter,<ref>{{cite web |url=http://www.planetary.org/explore/topics/pluto/ |title=Space Topics: Pluto and Charon |publisher=The Planetary Society |access-date=6 April 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419111521/http://planetary.org/explore/topics/pluto/ |archive-date=19 April 2012 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> maar Pluto word as ’n [[dwergplaneet]] geklassifiseer.<ref>{{cite web |url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Pluto |title=Pluto: Overview |work=Solar System Exploration |publisher=National Aeronautics and Space Administration |access-date=19 April 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20151118085031/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Pluto |archive-date=18 November 2015 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref>) Tydens die [[Apollo-program]] is rotse van die maan af gebring en [[radiometriese datering]] het gewys dit is 4,53&nbsp;±&nbsp;,01&nbsp;miljard jaar oud,<ref name="Kleine">{{cite journal | last1 = Kleine | first1 = T. | last2 = Palme | first2 = H. | last3 = Mezger | first3 = K. | last4 = Halliday | first4 = A.N. | year = 2005 | title = Hf-W Chronometry of Lunar Metals and the Age and Early Differentiation of the Moon | url =https://archive.org/details/sim_science_2005-12-09_310_5754/page/1671| journal = Science | volume = 310 | issue = 5754| pages = 1671–1674 |bibcode = 2005Sci...310.1671K |doi = 10.1126/science.1118842 | pmid=16308422}}</ref> minstens 30&nbsp;miljoen jaar jonger as die Sonnestelsel.<ref name="Halliday">{{cite book|last=Halliday |first=A.N. |year=2006 |title=The Origin of the Earth; What's New? |journal=Elements |volume=2 |pages=205–210 |issue=4}}</ref> Nuwe getuienis dui daarop dat die maan selfs jonger kan wees: 4,48&nbsp;±&nbsp;0,02&nbsp;miljard jaar, of 70–110&nbsp;miljoen jaar jonger as die Sonnestelsel.<ref name=halliday-2008>{{cite journal | title=A young Moon-forming giant impact at 70–110&nbsp;million years accompanied by late-stage mixing, core formation and degassing of the Earth | last=Halliday | first=Alex N | publisher=Philosophical Transactions of the Royal Society | date=November 28, 2008 | url=http://rsta.royalsocietypublishing.org/content/366/1883/4163.full | journal=Philosophical Transactions of the Royal Society A | doi=10.1098/rsta.2008.0209 | volume=366| issue = 1883 | pages=4163–4181 | pmid=18826916 | bibcode=2008RSPTA.366.4163H | ref=harv}}</ref> Teorieë vir die vorming van die maan moet verduidelik hoekom dit so laat gevorm is, asook die volgende feite. Eerstens het die maan ’n lae digtheid (3,3 keer dié van water, in vergelyking met 5,5 vir die Aarde,<ref name="earth_fact_sheet">{{cite web |last1=Williams |first1=David R. |date=1 September 2004 |url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html |title=Earth Fact Sheet |publisher=Nasa |access-date=9 Augustus 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511100230/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html |archive-date=11 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>) en ’n klein metaalkern. Tweedens is daar feitlik geen water of ander [[Vlugtigheid (planetologie)|vlugtige]] stowwe op die maan nie. Derdens het die Aarde en maan dieselfde hoeveelheid suurstofisotope. Van die teorieë wat voorgestel is vir hierdie verskynsels, word net een algemeen aanvaar: Volgens die [[reusebotsingshipotese]] het die maan ontstaan nadat ’n liggaam so groot soos [[Mars (planeet)|Mars]] die proto-Aarde skrams getref het.<ref name="stanley2005">{{cite book|last=Stanley|first=Steven M.|title=Earth system history|year=2005|publisher=Freeman|location=New York|isbn=978-0-7167-3907-4|edition=2de|ref=harv}}</ref> Die botsing tussen die Aarde en die ander liggaam, wat soms [[reuse-impakhipotese#Theia|Theia]] genoem word,<ref name="Halliday" /> het sowat 100&nbsp;miljoen keer die energie vrygestel as die impak wat die [[Dinosourus-uitwissing]] veroorsaak het. Dit was genoeg om van die Aarde se buitenste lae te laat verdamp en albei liggame te laat smelt.<ref name="stanley2005" /> ’n Deel van die Aarde se mantel is in ’n baan om die planeet geskiet. Volgens die hipotese het die maan min metale gekry en dit verklaar sy ongewone samestelling.<ref name=Newsom>{{cite journal|last=Newsom|first=Horton E.|last2=Taylor |first2=Stuart Ross |title=Geochemical implications of the formation of the Moon by a single giant impact|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1989-03-02_338_6210/page/n56|journal=Nature|year=1989|volume=338|issue=6210|pages=29–34|doi=10.1038/338029a0|bibcode = 1989Natur.338...29N }}</ref> Die materiaal wat om die Aarde gewentel het, sou binne weke een liggaam kon gevorm het. Onder sy eie swaartekrag kon die materiaal ’n meer [[Sfeer|sferiese liggaam]] geword het: die maan.<ref name="Taylor">{{cite web | last = Taylor | first = G. Jeffrey | date = April 26, 2004 | url = http://solarsystem.nasa.gov/scitech/display.cfm?ST_ID=446 | title = Origin of the Earth and Moon | publisher = [[Nasa]] | accessdate = 2006-03-27 | archive-date = 2012-08-08 | archive-url = https://www.webcitation.org/69kxiqRQz?url=http://solarsystem.nasa.gov/scitech/display.cfm?ST_ID=446 | url-status = dead }}, Taylor (2006) by die Nasa-webtuiste.</ref> === Eerste kontinente === [[Lêer:North america terrain 2003 map.jpg|duimnael|’n Geologiese kaart van [[Noord-Amerika]], volgens ouderdom. Die rooi en pienk dui rotse uit die Argeïkum aan.]] [[Konveksie|Mantelkonveksie]], die proses wat [[plaattektoniek]] vandag aandryf, is die gevolg van hittevloei van die Aarde se binnekant na sy oppervlak. Dit betrek die skepping van rigiede tektoniese plate by onderwater-bergreekse. Dié plate word vernietig deur subduksie, wanneer hulle onder mekaar inbeweeg en in die mantel wegsink by subduksiesones. Tydens die vroeë Argeïkum (sowat 3&nbsp;miljard jaar gelede) was die mantel baie warmer as vandag, waarskynlik sowat 1&nbsp;600&nbsp;°C,<ref name=Cattermole>{{cite book|last=Cattermole|first=Peter|last2=Moore|first2=Patrick|title=The story of the earth|year=1985|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0-521-26292-7}}</ref> en die konveksie in die mantel was dus vinniger. ’n Proses soortgelyk aan vandag se plaattektoniek sou dus vinniger verloop het. Dit is waarskynlik dat subduksiesones in die Hadeïkum en Argeïkum meer algemeen was, en daarom sou tektoniese plate kleiner gewees het.<ref name="stanley2005" /> Die aanvanklike kors, wat gevorm het toe die Aarde die eerste keer begin solied raak het, het heeltemal verdwyn vanweë dié vinnige Hadeïese plaattektoniek en die intense botsings met ander hemelliggame. Daar word egter geglo dit het uit onder meer [[basalt]] bestaan, nes vandag se oseaankors.<ref name="stanley2005" /> Die eerste groter stukke kontinentale kors het aan die begin van die Hadeïkum, sowat 4&nbsp;miljard jaar gelede, ontstaan. Wat van hierdie eerste, klein kontinente oor is, word [[kraton]]e genoem. Hierdie stukke laat Hadeïese en vroeë Argeïese kors het die kerns gevorm waarom vandag se kontinente gegroei het.<ref>{{cite conference |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2004AGUSM.T41C..01B |title=What is a craton? |author=Bleeker, W. |authorlink= |first2=B.W. |last2=Davis |date=May 2004 |publisher=American Geophysical Union |conference=Spring meeting |booktitle= |pages= |location= |id=T41C-01 }}</ref> Die oudste rotse op Aarde word aangetref in die Noord-Amerikaanse kraton [[Kanada]]. Hulle is [[tonaliet]] van sowat 4&nbsp;miljoen jaar gelede. Hulle wys tekens van [[Metamorfose|metamorfisme]] teen hoë temperature, maar ook afsettingsdeeltjies wat rond gevorm is deur erosie terwyl hulle deur water vervoer is – wat wys riviere en seë het toe al bestaan.<ref name="lunine">{{cite book|last=Lunine |first=J.I. |year=1999 |title=Earth: evolution of a habitable world |publisher=Cambridge University Press |location=VK |isbn=0-521-64423-2 |ref=harv}}</ref> === Oseane en atmosfeer === Daar word dikwels gesê die Aarde het drie atmosfere gehad. Die eerste, wat uit die sonnewel ontstaan het, het bestaan uit ligte elemente uit die newel, hoofsaaklik [[waterstof]] en [[helium]]. Die sonwind en die Aarde se hitte sou dié atmosfeer weggedryf het en dit is hoekom die atmosfeer vandag min van dié elemente bevat in vergelyking met die oorvloed wat in die res van die ruimte voorkom.<ref name=Kasting93>{{cite journal|last=Kasting|first=James F.|title=Earth's early atmosphere|url=https://archive.org/details/sim_science_1993-02-12_259_5097/page/920|journal=Science|year=1993|volume=259|pages=920–926|doi=10.1126/science.11536547|issue=5097|ref=harv|pmid=11536547}}</ref> Tydens ’n groot impak het die Aarde vlugtige gasse vrygestel en later is nog gas vrygestel deur [[Vulkaan|vulkane]] – so is ’n tweede atmosfeer ryk aan [[kweekhuisgas]]se maar arm aan suurstof gevorm.<ref name="stanley2005" /> Eindelik het ’n derde atmosfeer, met baie suurstof, ontstaan toe [[bakterie]]ë sowat 2,8&nbsp;miljard jaar gelede suurstof begin vervaardig het.<ref name=Gale>{{cite book|last=Gale|first=Joseph|title=Astrobiology of Earth : the emergence, evolution, and future of life on a planet in turmoil|year=2009|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=978-0-19-920580-6}}</ref> In vroeëre modelle oor die vorming van die atmosfeer en oseane, is die tweede atmosfeer gevorm deur vlugtige gasse uit die Aarde se binnekant. Nou word die moontlikheid erken dat baie van die vlugtige gasse kon gekom het van liggame wat verdamp het toe hulle met die Aarde gebots het. Die atmosfeer en oseane kon dus begin vorm het in dieselfde tyd as die Aarde.<ref name=Kasting03>{{cite journal|last=Kasting|first=James F.|last2=Catling |first2=David |title=Evolution of a habitable planet|journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics|volume=41|issue=1|pages=429–463|year=2003 |doi=10.1146/annurev.astro.41.071601.170049|bibcode = 2003ARA&A..41..429K }}</ref> Die nuwe atmosfeer het moontlik [[waterdamp]], [[koolstofdioksied]], [[stikstof]] en kleiner hoeveelhede van ander gasse bevat.<ref name="stanley2005" /> Klein hemelliggame op ’n afstand van 1&nbsp;[[astronomiese eenheid]] (AE), die afstand tussen die Son en die Aarde, het waarskynlik nie enige water tot die Aarde bygedra nie omdat die sonnewel te warm was vir ys om te vorm, en die hidrering van rotse deur waterdamp sou te lank geneem het.<ref name=Selsis>{{cite book |last=Selsis |first=Franck |chapter=Chapter 11. The Prebiotic Atmosphere of the Earth |title=Astrobiology: Future perspectives |series=Astrophysics and space science library |volume=305 |pages=267–286 |year=2005 |doi=10.1007/1-4020-2305-7_11}}</ref> Die water moes gekom het van meteoriete uit die buitenste [[Asteroïdegordel]] en ander verafgeleë liggame. [[Komeet|Komete]] kon ook betrokke gewees het; hoewel die meeste vandag in wentelbane verder as [[Neptunus (planeet)|Neptunus]] voorkom, wys rekenaarsimulasies hulle was aanvanklik baie algemener in die binneste deel van die Sonnestelsel.<ref name="lunine" /> Namate die planeet afgekoel het, het wolke ontstaan en reën het die oseane gevorm. Volgens onlangse bewyse kon die oseane tot so vroeg as 4,4&nbsp;miljard jaar gelede begin vorm het.<ref name="nature1" /> Aan die begin van die Argeïkum het hulle reeds die Aarde bedek. Dit is moeilik om te verduidelik hoekom, aangesien [[ster]]re helderder word namate hulle ouer word. Met sy vorming sou die Son maar sowat 70% van sy huidige krag gehad het en volgens baie modelle moes die Aarde dus deur ys bedek gewees het.<ref name="Sagan">{{cite journal | author=Sagan, Carl; Mullen, George | date=July 7, 1972 | title=Earth and Mars: Evolution of Atmospheres and Surface Temperatures | url=https://archive.org/details/sim_science_1972-07-07_177_4043/page/52 | journal=Science | volume=177 | issue=4043 | pages=52–56 | doi=10.1126/science.177.4043.52 | pmid=17756316 | bibcode=1972Sci...177...52S | ref=harv }}</ref> ’n Waarskynlike verklaring is dat daar genoeg koolstofdioksied en [[metaan]] was om ’n kweekhuiseffek te skep. Eersgenoemde sou deur vulkane geproduseer gewees het en laasgenoemde deur vroeë mikrobes. === Oorsprong van lewe === Een van die redes vir ’n belangstelling in die vroeë atmosfeer en oseane is dat hulle die toestande geskep het waarin lewe op Aarde begin het. Daar is baie modelle, maar min konsensus, oor hoe lewe ontstaan het uit nie-lewende chemikalieë; chemiese stelsels wat in laboratoriums geskep is, kon nog nie die mees basiese lewende organisme tot stand bring nie.<ref name=Vasas>{{cite journal|last=Vasas|first=V.|coauthors=Szathmáry, E., Santos, M.|title=Lack of evolvability in self-sustaining autocatalytic networks constraints metabolism-first scenarios for the origin of life|url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2010-01-26_107_4/page/1470|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|date=4 January 2010|volume=107|issue=4|pages=1470–1475|doi=10.1073/pnas.0912628107|bibcode = 2010PNAS..107.1470V }}</ref> Die eerste stap in die totstandkoming van lewe kon chemiese reaksies gewees het wat baie van die eenvoudiger organiese verbindings geskep het soos [[kernbasis]]se en [[aminosuur|aminosure]], wat die boublokke van lewe is. ’n Proefneming in 1953 deur Stanley Miller en Harold Urey het gewys sulke molekules kon vorm in ’n atmosfeer van water, [[metaan]], [[ammoniak]] en waterstof, met die hulp van vonke wat die effek van [[weerlig]] naboots.<ref name=Lazcano>{{cite journal |title=The 1953 Stanley L. Miller Experiment: Fifty Years of Prebiotic Organic Chemistry |author=A. Lazcano, J. L. Bada |journal=Origins of Life and Evolution of Biospheres |volume=33 |date=Junie 2004 |pages=235–242 |doi=10.1023/A:1024807125069 |pmid=14515862 |issue=3}}</ref> Hoewel die atmosferiese samestelling waarskynlik verskil het van dié wat Miller en Urey gebruik het, het latere eksperimente met realistieser samestellings ook organiese molekules kunsmatig geskep.<ref name=NYTimes>{{cite news |url=http://www.nytimes.com/2010/05/18/science/18conv.html |title=A Conversation With Jeffrey L. Bada: A Marine Chemist Studies How Life Began |publisher=nytimes.com |date=17 Mei 2010 |first=Claudia |last=Dreifus |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191011050302/https://www.nytimes.com/2010/05/18/science/18conv.html |archive-date=11 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Onlangse rekenaarsimulasies het selfs gewys dat buiteruimtelike organiese molekules voor die vorming van die Aarde in die protoplanetêse skyf kon gevorm het.<ref name="Space-20120329">{{cite web |last=Moskowitz |first=Clara |title=Life's Building Blocks May Have Formed in Dust Around Young Sun |url=http://www.space.com/15089-life-building-blocks-young-sun-dust.html |date=29 Maart 2012 |publisher=Space.com |access-date=30 Maart 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200201224804/https://www.space.com/15089-life-building-blocks-young-sun-dust.html |archive-date=1 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die volgende fase van kompleksiteit kon minstens op drie maniere begin het: selfreplisering, ’n organisme se vermoë om nasate te produseer wat baie soos hy is; [[metabolisme]], sy vermoë om homself te voed en herstel; en eksterne [[selmembraan|selmembrane]], wat voedsel toelaat om die organisme binne te gaan en afvalprodukte om dit te verlaat, maar ook ongewenste stowwe uithou.<ref name=Pereto>{{cite journal |author=Peretó, J. |title=Controversies on the origin of life |url=http://www.im.microbios.org/0801/0801023.pdf |format=PDF |journal=Int. Microbiol. |volume=8 |issue=1 |pages=23–31 |year=2005 |pmid=15906258 |accessdate=2007-10-07 |archive-date=2015-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150824074726/http://www.im.microbios.org/0801/0801023.pdf |url-status=dead }}</ref> ==== Replisering eerste: RNS-wêreld ==== [[Lêer:DNA replication split.svg|duimnael|150px|Die repliseerder in feitlik alle bekende lewe is DNS.]] Selfs die eenvoudigste lede van die drie moderne [[Domein (biologie)|domeins]] van lewe gebruik [[DNS]] om hul [[Geen|genetiese]] geheue vas te lê en ’n komplekse reeks [[RNS]] en [[proteïen]]molekules om hierdie instruksies te "lees" en hulle te gebruik vir groei, instandhouding en selfreplisering. Die ontdekking dat ’n soort RNS-molekule, ’n [[ribosiem]], beide sy eie replisering en die konstruksie van proteïene kan kataliseer, het tot die hipotese gelei dat vroeë lewensvorme geheel en al op RNS geskoei was.<ref name=Joyce>{{cite journal |author=Joyce, G.F. |title=The antiquity of RNA-based evolution |journal=Nature |volume=418 |issue=6894 |pages=214–21 |year=2002 |pmid=12110897 |doi=10.1038/418214a|bibcode = 2002Natur.418..214J }}</ref> Hulle kon ’n [[RNS-wêreld]] geskep het waarin daar individue was, maar geen [[spesie]]s nie, aangesien [[mutasie]]s en [[horisontale geenoordrag]] sou beteken het die nasate sou in elke generasie waarskynlik verskillende [[genoom|genome]] gehad het as dié waarmee hul ouers begin het.<ref name="Hoenigsberg">{{cite journal | author=Hoenigsberg, H. | date=Desember 2003 | title=Evolution without speciation but with selection: LUCA, the Last Universal Common Ancestor in Gilbert's RNA world | journal=Genetic and Molecular Research | volume=2 | issue=4 | pages=366–375 | pmid=15011140 | url=http://www.funpecrp.com.br/gmr/year2003/vol4-2/gmr0070_full_text.htm | accessdate=2008-08-30 | archive-date=2008-09-24 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080924031051/http://www.funpecrp.com.br/gmr/year2003/vol4-2/gmr0070_full_text.htm | url-status=dead }}(ook beskikbaar as [http://www.funpecrp.com.br/gmr/year2003/vol4-2//pdf/gmr0070.pdf PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016193911/http://www.funpecrp.com.br/gmr/year2003/vol4-2//pdf/gmr0070.pdf |date=16 Oktober 2011 }})</ref> RNS sou later vervang gewees het deur DNS, wat stabieler is en dus langer genome kan bou. Dit sou die verskeidenheid vermoëns vergroot het wat ’n enkele organisme kan hê.<ref name=Forterre>{{cite journal|last=Forterre|first=Patrick|title=The two ages of the RNA world, and the transition to the DNA world: a story of viruses and cells|journal=Biochimie|year=2005|volume=87|issue=9–10|pages=793–803|doi=10.1016/j.biochi.2005.03.015|pmid=16164990}}</ref> Ribosieme is steeds die hoofbestanddele van [[ribosoom|ribosome]], die "proteïenfabrieke" van moderne selle. ==== Metabolisme eerste: ystersulfaat-wêreld ==== Nog ’n hipotese wat reeds lank bestaan, is dat die eerste lewe uit proteïenmolekules bestaan het. Aminosure, die boustene van proteïene, word maklik kunsmatig geskep in die regte toestande, so ook klein [[peptied]]e ([[polimeer|polimere]] van aminosure) wat goeie katalisators is.<ref name=Kauffman>{{cite book|last=Kauffman|first=Stuart A.|title=The origins of order : self-organization and selection in evolution|year=1993|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=978-0-19-507951-7|edition=Herdruk}}</ref> ’n Reeks eksperimente wat in 1997 begin is, wys aminosure en peptiede kan vorm in die teenwoordigheid van [[koolstofmonoksied]] en [[swaelwaterstof]], met [[ystersulfaat]] en [[nikkelsulfaat]] as katalisators. Die meeste stappe in hul samestelling het temperature van sowat 100&nbsp;°C en matige druk vereis, hoewel een stadium 250&nbsp;°C vereis het, asook ’n druk gelyk aan dié wat onder 7&nbsp;km rotse aangetref word. Selfonderhoudende samestellings van proteïene kon dus naby hidrotermiese bronne plaasgevind het.<ref name=Wachtershauser>{{cite journal |author=Wächtershäuser, G. |title=Life as we don't know it |url=https://archive.org/details/sim_science_2000-08-25_289_5483/page/n62 |journal=Science |volume=289 |issue=5483 |pages=1307–8 |date=Augustus 2000 |pmid=10979855 |doi=10.1126/science.289.5483.1307}}</ref> <ref name=Segre>{{cite journal | author=Segré, D., Ben-Eli, D., Deamer, D. and Lancet, D. | title=The Lipid World | date=February–April 2001 | journal=Origins of Life and Evolution of Biospheres 2001 | volume=31 | issue=1–2 | pages=119–45 | pmid=11296516 | url=http://ool.weizmann.ac.il/Segre_Lipid_World.pdf | accessdate=2008-09-01 | format=PDF | doi=10.1023/A:1006746807104 | archive-date=2008-09-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080911075353/http://ool.weizmann.ac.il/Segre_Lipid_World.pdf | url-status=dead }}</ref> ==== Membrane eerste: lipiede-wêreld ==== [[Lêer:Liposome cross section.png|duimnael|150px|’n Kruisdeursnee van ’n liposoom.]] Daar is voorgestel dat die dubbelwand-"borrels" van [[lipied]]e soos dié wat die eksterne membrane van selle vorm, moontlik ’n eerste stap kon gewees het.<ref name=Trevors01>{{cite journal |author=Trevors, J.T. and Psenner, R. |title=From self-assembly of life to present-day bacteria: a possible role for nanocells |journal=FEMS Microbiol. Rev. |volume=25 |issue=5 |pages=573–82 |year=2001 |pmid=11742692 |doi=10.1111/j.1574-6976.2001.tb00592.x}}</ref> Eksperimente wat die toestande van die vroeë Aarde naboots, het die vorming van lipiede getoon, en dat hulle spontaan [[liposoom|liposome]] – dubbelwand-"borrels" – kan vorm wat hulself dan kan reproduseer. Nukleïensure soos RNS sou dalk makliker binne-in die liposome gevorm het as daarbuite.<ref name=Segre/> == Proterosoïese Eon == Die [[Proterosoïkum]] het van 2,5&nbsp;miljard tot 542&nbsp;miljoen jaar gelede geduur.<ref name=TimeScale /> In dié tyd het [[kraton]]e kontinente geword. Die vorming van ’n suurstofryke atmosfeer was ’n kritieke ontwikkeling. Meersellige lewe het begin vorm. In dié era het ’n paar hewige [[ystydperk]]e plaasgevind wat [[Sneeubalaarde]]s genoem word. Ná die laaste Sneeubalaarde sowat 600&nbsp;miljoen jaar gelede, het die [[evolusie]] van lewe op Aarde versnel en ’n hoogtepunt bereik met die "Kambriese Ontploffing" in die [[Kambrium|Kambrium-periode]]. === Suurstofrevolusie === Die vroegste selle het energie en voedsel uit die omgewing geabsorbeer. Deur [[fermentasie]] is die meer ingewikkelde verbindings in minder ingewikkelde verbindings met minder energie opgebreek, en die energie wat so vrygestel is, is gebruik om te groei en reproduseer. Fermentasie kan net plaasvind in ’n suurstofvrye omgewing. Die evolusie van [[fotosintese]] het selle in staat gestel om hul eie kos te vervaardig.<ref name=CondieSystem>{{cite book|last=Condie|first=Kent C.|title=Earth as an Evolving Planetary System|publisher=Elsevier Science|location=Burlington|isbn=978-0-12-385228-1|edition=2nd}}</ref> [[Lêer:Banded Iron Formation Barberton.jpg|duimnael|links|’n Ysterformasie van sowat 3,15&nbsp;miljard jaar gelede naby [[Barberton]], [[Suid-Afrika]]. Die rooi lae het gevorm toe suurstof beskikbaar was en die grys lae in suurstoflose omstandighede.]] Die meeste lewensvorme op Aarde is regstreeks of onregstreeks afhanklik van fotosintese. Die mees algemene vorm, suurstof-fotosintese, skakel koolstofdioksied, water en sonlig om in voedsel. Dit vang die energie van sonlig vas en so word die energie verskaf wat nodig is om suikers te maak. Om die [[elektron]]e in die kringloop te verskaf, word waterstof uit water gehaal en dit laat suurstof agter as ’n afvalproduk.<ref name=Leslie>{{cite journal|last=Leslie|first=M.|title=On the Origin of Photosynthesis|url=https://archive.org/details/sim_science_2009-03-06_323_5919/page/1286|journal=Science|year=2009|volume=323|issue=5919|pages=1286–1287|doi=10.1126/science.323.5919.1286|pmid=19264999}}</ref> Sommige organismes gebruik ’n nie-suurstof-vorm van fotosintese wat alternatiewe metodes gebruik vir die verskaffing van elektrone. Sulke organismes is hoofsaaklik beperk tot uiterste omgewings soos warm- en hidrotermiese bronne.<ref name=CondieSystem /> Die eenvoudiger nie-suurstof-vorm het sowat 3,8&nbsp;miljard jaar gelede ontstaan, nie lank ná die verskyning van lewe nie. Hoe lank terug suurstof-fotosintese ontstaan het, is meer omstrede; dit het beslis teen 2,4&nbsp;miljard jaar gelede bestaan, maar sommige navorsers meen dit het so lank as 3,2&nbsp;miljard jaar gelede ontstaan.<ref name=Leslie /> Die suurstof wat vrygestel is, het aanvanklik verbind met [[kalksteen]], [[yster]] en ander minerale. Die geoksideerde yster kan gesien word as rooi lae in geologiese strata en het algemeen gevorm in die [[Siderium]]-periode (tussen 2,5 en 2,3&nbsp;miljard jaar gelede). Toe die meeste minerale wat maklik reageer geoksideer was, het suurstof eindelik in die atmosfeer begin versamel. Hoewel een sel ’n minimale hoeveelheid suurstof vrystel, het die gesamentlike metabolisme van baie selle oor ’n lang tyd die Aarde se atmosfeer geskep soos dit tans daar uitsien. Dit was die Aarde se derde atmosfeer.<ref name="ForteyDtL">{{cite book | last = Fortey | first = Richard | title = Life: A Natural History of the First Four Billion Years of Life on Earth | origyear = 1997 |date=September 1999 | publisher = Vintage Books | location = New York | isbn = 0-375-70261-X | chapter = Dust to Life }}</ref> Van die suurstof is deur inkomende [[ultraviolet]]strale gestimuleer om [[osoon]] te vorm, wat in ’n laag naby die boonste deel van die atmosfeer versamel het. Die [[osoonlaag]] het ’n groot deel van die ultravioletstrale geabsorbeer wat voorheen deur die atmosfeer gedring het – en doen dit steeds. Dit het meegebring dat selle die oppervlak van die oseaan kon bevolk, en later die land. Sonder die osoonlaag sou die ultravioletstrale lewe op blootgestelde oppervlakke onmoontlik gemaak het. Fotosintese het ’n ander groot uitwerking gehad: suurstof was giftig en baie lewensvorme het waarskynlik uitgesterf terwyl suurstofvlakke gestyg het, ’n voorval bekend as die [[Groot Suurstofkatastrofe]]. Weerstandige lewensvorme het oorleef en vooruitgegaan, en sommige het die vermoë ontwikkel om suurstof te gebruik om hul metabolisme te verhoog en meer energie uit dieselfde voedsel te kry.<ref name="cosmic-evolution-bio1">{{cite web |last=Chaisson |first=Eric J. |year=2005 |url=http://www.tufts.edu/as/wright_center/cosmic_evolution/docs/text/text_bio_1.html |title=Early Cells |work=Cosmic Evolution |publisher=Tufts University |access-date=29 Maart 2006 |language=pt |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111194414/http://www.webcitation.org/5QVjq8hvM |archive-date=11 November 2017 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> === Sneeubalaarde === Vanweë die evolusie van die Son het dit al hoe helderder geword tydens die Argeïkum en Proterosoïkum – dit neem elke miljard jaar met 6% toe.<ref name="lunine" /> Die Aarde het dus al hoe meer hitte van die Son af gekry. Tog het dit nie warmer geword nie; inteendeel, die geologiese rekord wys dit het drasties kouer geword tydens die vroeë Proterosoïkum. Gletserneerslae wat in [[Suid-Afrika]] gevind is, dateer uit tot 2,2&nbsp;miljard jaar gelede – teen dié tyd moes dit naby die [[ewenaar]] gelê het. Dit lyk dus asof ys oor die hele Aarde gevorm het. Sommige wetenskaplikes glo die ystydperke was so erg dat die hele planeet van die pole tot die ewenaar onder ys was – ’n hipotese wat "[[Sneeubalaarde]]" genoem word.<ref name=Snowball>{{cite web |title=Snowball Earth |publisher=snowballearth.org |year=2006–2009 |url=http://www.snowballearth.org/index.html |access-date=13 April 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423060600/http://www.snowballearth.org/index.html |archive-date=23 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die ystydperk sowat 2,3&nbsp;miljard jaar gelede kon regstreeks die gevolg gewees het van die toename in suurstof in die atmosfeer, wat ’n afname in metaan (CH<sub>4</sub>) tot gevolg gehad het. Metaan is ’n sterk kweekhuisgas, maar dit reageer met suurstof om CO<sub>2</sub>, ’n minder doeltreffende kweekhuisgas, te vorm.<ref name="lunine" /> Die groot afname in metaan sou dus ’n doeltreffende teenvoeter gewees het vir die toenemende hitte van die Son.<ref name=SnowballCause>{{cite web |title=What caused the snowball earths? |publisher=snowballearth.org |year=2006–2009 |url=http://www.snowballearth.org/cause.html |access-date=13 April 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191029182829/http://www.snowballearth.org/cause.html |archive-date=29 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> === Ontstaan van eukariote === [[Lêer:Plagiomnium affine laminazellen.jpeg|duimnael|Chloroplaste in die selle van mos.]] In moderne [[taksonomie]] word lewe in drie [[domein (biologie)|domeins]] geklassifiseer. Die tyd van die ontstaan van hierdie domeins is onseker. Die domein [[Bacteria]] het waarskynlik eerste van ander lewensvorme (soms [[Neomura]] genoem) gesplyt, maar dié veronderstelling is omstrede. Kort hierna, teen 2&nbsp;miljard jaar gelede, het die Neomura gesplyt in die [[Archaea]] en Eukarya ([[Eukarioot|eukariote]]). Laasgenoemde se selle is groter en meer kompleks as dié van [[Prokarioot|prokariote]] (Bacteria en Archaea), en die oorsprong van daardie kompleksiteit raak nou eers bekend. Om en by dié tyd het die eerste proto-[[Mitochondrium]] gevorm. ’n Bakteriese sel wat verwant is aan vandag se ''[[Rickettsia]]'' en wat ontwikkel het om suurstof te verwerk, het ’n groter prokariotiese sel binnegedring wat nie dié vermoë gehad het nie. Die groter sel het dalk probeer om die kleiner een te verteer, maar het misluk (moontlik vanweë die ontwikkeling van prooi-defensiewe). Dalk het die kleiner sel probeer om ’n [[parasiet]] van die groter een te word. Wat ook al die geval was, die kleiner sel het binne-in die groter sel oorleef. Deur die gebruik van suurstof het dit die groter sel se afvalprodukte verwerk en meer energie daaruit verkry. ’n Deel van hierdie oortollige energie is aan die gasheer teruggegee. Die kleiner sel het binne-in die groter sel gerepliseer en ’n stabiele [[simbiose]] het tussen die twee selle ontwikkel. Mettertyd het die gasheersel sommige van die gene van die kleiner sel verkry en die twee het afhanklik van mekaar geraak: die groter sel kon nie oorleef sonder die energie wat deur die kleiner selle vervaardig is nie, en hulle kon weer nie oorleef sonder die roumateriale wat deur die groter sel verskaf is nie. Die hele sel word nou as ’n enkele organisme beskou. ’n Soortgelyke scenario het plaasgevind met fotosintetiese [[sianobakterie]]ë<ref name="Bergland">{{cite journal | last = Berglsand | first = Kristin J. | coauthors = Robert Haselkorn |date=June 1991 | title = Evolutionary Relationships among the Eubacteria, Cyanobacteria, and Chloroplasts: Evidence from the ''rpoC1'' Gene of ''[[Anabaena]]'' sp. Strain PCC 7120 | journal = Journal of Bacteriology | volume = 173 | issue = 11 | pages = 3446–3455 | pmid = 1904436 | pmc = 207958 | ref = harv }} (PDF)</ref> wat groot [[heterotrofies]]e selle binnegedring en [[chloroplas]]te gevorm het.<ref name="ForteyDtL"/><ref name="Dawkins">{{cite book | last = Dawkins | first = Richard | title =The Ancestor's Tale: A Pilgrimage to the Dawn of Life | year = 2004 | publisher = Houghton Mifflin Company | location = Boston | isbn = 0-618-00583-8 |ref=harv}}</ref> Moontlik vanweë dié veranderings, het ’n lyn selle wat fotosintese kon bewerkstellig, meer as 1&nbsp;miljard jaar gelede van die ander eukariote gesplyt. Archaea, Bacteria en Eukarya het aanhou diversifiseer, en hulle het komplekser geraak en beter by hul omgewings aangepas. Elke domein het verskeie kere in veelvuldige lyne gesplyt, hoewel min bekend is oor die geskiedenis van eersgenoemde twee. Omstreeks 1,1&nbsp;miljard jaar gelede het die superkontinent [[Rodinië]] begin vorm.<ref name="hanson-rodinia">{{cite journal | last = Hanson | first = Richard E. | date = May 21, 2004 | title = Coeval Large-Scale Magmatism in the Kalahari and Laurentian Cratons During Rodinia Assembly | journal = Science | volume = 304 | issue = 5674 | pages = 1126–1129 | doi = 10.1126/science.1096329 | url = http://www.sciencemag.org/content/304/5674/1126.abstract | pmid = 15105458 |bibcode = 2004Sci...304.1126H | author-separator = , | author2 = James L. Crowley | author3 = Samuel A. Bowring | author4 = Jahandar Ramezani | author5 = Wulf A. Gose | display-authors = 4 | last6 = Dalziel | first6 = IW | last7 = Pancake | first7 = JA | last8 = Seidel | first8 = EK | last9 = Blenkinsop | first9 = TG |accessdate=2012-04-13 | ref = harv}}</ref><ref name=li-rodinia>{{cite journal|last=Li|first=Z.X.|coauthors=Bogdanova, S.V., Collins, A.S., Davidson, A., De Waele, B., Ernst, R.E., Fitzsimons, I.C.W., Fuck, R.A., Gladkochub, D.P., Jacobs, J., Karlstrom, K.E., Lu, S., Natapov, L.M., Pease, V., Pisarevsky, S.A., Thrane, K., Vernikovsky, V.|title=Assembly, configuration, and break-up history of Rodinia: A synthesis|journal=Precambrian Research|year=2008|volume=160|issue=1–2|pages=179–210|doi=10.1016/j.precamres.2007.04.021|ref=harv}}</ref> Die [[plant]]-, [[dier]]- en [[fungus]]-lyne het gesplyt, hoewel hulle steeds enkelsellig was. Van hulle het in kolonies voorgekom en stelselmatig het ’n verdeling van funksies plaasgevind; selle aan die buitekant van die kolonie kon verskillende rolle begin aanneem het as die selle in die binnekant. Sowat 1&nbsp;miljard jaar gelede het die eerste veelsellige plante ontstaan, moontlik [[groenwier]]e.<ref name="bhattacharya">{{cite journal | last = Bhattacharya | first = Debashish | coauthors = Linda Medlin | year = 1998 | title = Algal Phylogeny and the Origin of Land Plants | journal = Plant Physiology | volume = 116 | issue = 1 | pages = 9–15 | url = https://archive.org/details/sim_plant-physiology_1998-01_116_1/page/9 |format=| doi = 10.1104/pp.116.1.9 | ref = harv }} (PDF)</ref> Moontlik teen 900&nbsp;miljoen jaar gelede het ware veelselligheid ook in diere ontstaan.<ref name="Dawkins"/> Selle het meer gespesialiseerd en afhankliker van mekaar geraak en geïsoleerde selle het doodgegaan. === Superkontinente in die Proterosoïkum === [[Lêer:Positions of ancient continents, 550 million years ago.jpg|duimnael|’n Rekonstruksie van Pannotië (550&nbsp;miljoen jaar gelede).]] Die rekonstruksie van [[plaattektoniek]] in die afgelope 250&nbsp;miljoen jaar is redelik betroubaar, maar vroeëre plaattektoniek is moeiliker om na te boots. Regdeur die Aarde se geskiedenis was daar tye dat [[kontinent]]e gebots en ’n superkontinent gevorm het, wat later weer opgebreek het in kleiner kontinente. Sowat 1&nbsp;000 tot 830&nbsp;miljoen jaar gelede was die grootste kontinentale massa gekonsentreer om die superkontinent Rodinië.<ref name=Kearey>{{cite book |last=Kearey |first=Philip |last2=Klepeis |first2=Keith |last3=Vine |first3=Frederick J. |title=Global tectonics.|year=2009|publisher=Wiley-Blackwell|location=Oxford|isbn=978-1-4051-0777-8|edition=3rd}}</ref><ref name=Torsvik2003>{{cite journal|last=Torsvik|first=T. H.|title=The Rodinia Jigsaw Puzzle|url=https://archive.org/details/sim_science_2003-05-30_300_5624/page/1379|journal=Science|date=30 May 2003|volume=300|issue=5624|pages=1379–1381|doi=10.1126/science.1083469|pmid=12775828|ref=harv}}</ref> Voor Rodinië was daar moontlik die Vroeë tot Middel-Proterosoïese kontinente Nuna en Columbia.<ref name=Kearey /><ref name="Zhao1">{{cite journal |doi=10.1016/S0012-8252(02)00073-9 |first=Guochun |last=Zhao |coauthors = Cawood, Peter A.; Wilde, Simon A.; Sun, M. |year=2002|title=Review of global 2.1–1.8 Ga orogens: implications for a pre-Rodinia supercontinent |url=https://archive.org/details/sim_earth-science-reviews_2002-11_59_1-4/page/125 |journal=Earth-Science Reviews |volume=59 |issue=1–4 |pages=125–162 |bibcode=2002ESRv...59..125Z |ref=harv}}</ref><ref name="Zhao2">{{cite journal |doi=10.1016/j.earscirev.2004.02.003 |first=Guochun |last=Zhao |coauthors=Sun, M.; Wilde, Simon A.; Li, S.Z. |year=2004|title=A Paleo-Mesoproterozoic supercontinent: assembly, growth and breakup |url=https://archive.org/details/sim_earth-science-reviews_2004-09_67_1-2/page/91 |journal=Earth-Science Reviews |volume=67 |issue=1–2 |pages=91–123|bibcode = 2004ESRv...67...91Z |ref=harv }}</ref> Ná die verbrokkeling van Rodinië sowat 800&nbsp;miljoen jaar gelede, het die kontinente wat ontstaan het sowat 550&nbsp;miljoen jaar gelede moontlik nog ’n superkontinent, Pannotië, gevorm wat vir ’n kort tydjie bestaan het. Bewyse vir dié hipotetiese superkontinent is ’n fase van kontinentale botsings toe die huidige [[Afrika]], [[Suid-Amerika]], [[Antarktika]] en [[Australië]] verenig het. Dit is wel seker dat die grootste deel van die kontinentale massa teen die einde van die Proterosoïkum ’n groot landmassa om die [[Suidpool]] gevorm het.<ref name="Dalziel">{{cite journal|last=Dalziel |first=I.W.D. |year=1995 |title=Earth before Pangea |url=https://archive.org/details/sim_scientific-american_1995-08_273_2/page/58 |journal=Scientific American |volume=1 |pages=58–63|bibcode=1995SciAm.272a..58D|doi=10.1038/scientificamerican0195-58}}</ref> === Laat Proterosoïese klimaat en lewe === [[Lêer:Spriggina Floundensi 4.png|duimnael|links|’n 580&nbsp;miljoen jaar oue fossiel van ''Spriggina floundensi'', ’n dier uit die Ediacarium-periode. Sulke lewensvorme was dalk die voorouers van die baie nuwe vorme wat in die Kambriese Ontploffing ontstaan het.]] Teen die einde van die Proterosoïkum was daar minstens twee Sneeubalaardes, so erg dat die oppervlakke van die oseane dalk heeltemal gevries was. Dit het sowat 716,5 en 635&nbsp;miljoen jaar gelede plaasgevind, in die [[Kriogenium]]-periode.<ref>{{cite news| url=http://www.sciencedaily.com/releases/2010/03/100304142228.htm| title=Snowball Earth: New Evidence Hints at Global Glaciation 716.5 Million Years Ago |newspaper=Science Daily|date=4 Maart 2010 |accessdate=18 April 2012}}</ref> Die intensiteit en aard van die ystydperke word steeds ondersoek en is moeiliker om te verduidelik as die Vroeë Proterosoïese Sneeubalaarde.<ref name="Science Daily Snowball Earth challenged">{{cite web|title='Snowball Earth' Hypothesis Challenged|url=http://www.sciencedaily.com/releases/2011/10/111012083450.htm|accessdate=29 September 2012}}</ref> Die meeste paleoklimatoloë meen die koue periodes kan verbind word met die vorming van die superkontinent Rodinië.<ref name=Hoffman /> Omdat Rodinië om die ewenaar gesentreer was, het die tempo van [[chemiese verwering]] toegeneem en koolstofdioksied is uit die atmosfeer geneem. Omdat dié gas ’n belangrike kweekhuisgas is, het die klimaat wêreldwyd afgeneem. Tydens die Sneeubalaardes was die kontinentale oppervlak bedek met [[ysgrond]], wat weer die chemiese verwering laat afneem het en dit het gelei tot die einde van die ystydperke. ’n Alternatiewe hipotese is dat genoeg koolstofdioksied deur [[vulkaan|vulkaniese uitbarstings]] ontsnap het om ’n kweekhuiseffek te skep wat temperature laat styg het.<ref name="Hoffman">{{cite journal | last1 = Hoffman | first1 = P.F. | last2 = Kaufman | first2 = A.J. | last3 = Halverson | first3 = G.P. | last4 = Schrag | first4 = D.P. | year = 1998 | title = A Neoproterozoic Snowball Earth | url =https://archive.org/details/sim_science_1998-08-28_281_5381/page/1342| journal = Science | volume = 281 | issue = 5381| pages = 1342–1346 | doi=10.1126/science.281.5381.1342|bibcode = 1998Sci...281.1342H | pmid=9721097}}</ref> Die Kriogenium is gevolg deur die [[Ediacarium]]-periode, wat gekenmerk word deur die vinnige ontwikkeling van nuwe veelsellige lewensvorme.<ref>{{cite news|url=http://www.sciencedaily.com/releases/2008/01/080103144451.htm| title=Two Explosive Evolutionary Events Shaped Early History Of Multicellular Life|newspaper=Science Daily|date=3 Januarie 2008 |accessdate=18 April 2012}}</ref> Of daar ’n verband is tussen die einde van die hewige ystydperke en die toename in die diversiteit van lewe, is nie duidelik nie, maar dit lyk of dit nie toevallig was nie. Die nuwe lewensvorme was groter en uiteenlopender as ooit. Hoewel die taksonomie van die meeste van dié lewensvorme onduidelik is, was party van hulle voorlopers van moderne lewensvorme.<ref name="Xiao">{{cite journal | last1 = Xiao | first1 = S. | last2 = Laflamme | first2 = M. | year = 2009 | title = On the eve of animal radiation: phylogeny, ecology and evolution of the Ediacara biota | url = | journal = Trends in Ecology and Evolution | volume = 24 | issue = 1| pages = 31–40 | doi = 10.1016/j.tree.2008.07.015 | pmid = 18952316 }}</ref> ’n Belangrike ontwikkeling was die ontstaan van spier- en senuweeselle. Geen van die Ediacarium-fossiele het harde dele soos skelette gehad nie. Dit het eers ontwikkel ná die grens tussen die Proterosoïese en die [[Fanerosoïkum|Fanerosoïese Eon]]. == Fanerosoïese Eon == Die [[Fanerosoïkum]] is die huidige [[Eon (geologie)|geologiese eon]] op Aarde. Dit het sowat 542&nbsp;miljoen jaar gelede begin. Dit bestaan uit drie [[Era (geologie)|eras]] – die [[Paleosoïkum]], [[Mesosoïkum]] en [[Kainosoïkum]]<ref name="time">{{cite report |first1=Felix M. |last1=Gradstein |first2=James G. |last2=Ogg |first3=Martin |last3=van Kranendonk |title=On the Geological Time Scale 2008 |url=http://www.nysm.nysed.gov/nysgs/resources/images/geologicaltimescale.pdf |format=PDF |year=2008 |publisher=International Commission on Stratigraphy |accessdate=20 April 2012 |docket=Fig. 2 |ref=harv |archivedate=28 Oktober 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028022719/http://www.nysm.nysed.gov/nysgs/resources/images/geologicaltimescale.pdf }}</ref> – en is die tydperk waarin veelsellige lewe in byna alle organismes wat vandag bekend is, gediversifiseer het.<ref>{{cite book |title= The Dyanmic Earth System|last= Patwardhan|first= A.M.|authorlink= |coauthors= |year= 2010|publisher= PHI Learning Private Limited|location= New Delhi|isbn=978-81-203-4052-7|page= 146|pages= |url= http://books.google.com/?id=EOgZJZaA-Q0C&printsec=frontcover&dq=dynamic+earth+system#v=onepage&q=dynamic%20earth%20system&f=false|accessdate=}}</ref> === Paleosoïese Era === Die [[Paleosoïkum]] ("era van ou lewensvorme") was die eerste en langste era van die Fanerosoïkum; dit het geduur van 542 tot 251&nbsp;miljoen jaar gelede. In dié era het baie moderne groepe lewe ontstaan. Lewe het oor die land versprei: eers [[plant]]e en toe [[dier]]e. Gewoonlik ontwikkel lewe stadig, maar daar is tye van ’n skielike toename in nuwe spesies of van massauitwissings. Laasgenoemde word gewoonlik veroorsaak deur onverwagte veranderings in die omgewing ná groot rampe soos [[Vulkaan|vulkaniese aktiwiteit]], [[Meteoor|meteorietbotsings]] of [[klimaat]]sveranderings. Die kontinente wat gevorm het ná die verbrokkeling van Pannotië en Rodinië aan die einde van die Proterosoïkum sou stelselmatig weer nader aan mekaar beweeg het tydens die Paleosoïkum. Dit sou eindelik lei tot fases van [[berg]]vorming wat die superkontinent [[Pangea]] in die Laat Paleosoïkum tot stand gebring het. ==== Kambriese Ontploffing ==== [[Lêer:Elrathia kingii growth series.jpg|duimnael|200px|Trilobiete het in die Kambrium ontstaan en was een van die grootste groepe lewe in die Paleosoïkum.]] Dit blyk uit [[fossiel]]e dat die tempo van die [[evolusie]] van lewe in die [[Kambrium]]-periode (542–488&nbsp;miljoen jaar gelede) versnel het. Die skielike ontstaan van baie nuwe [[spesie]]s, [[filum]]s en vorme in hierdie tydperk word die Kambriese Ontploffing genoem. So ’n oplewing was ongekend voor en ná dié periode.<ref name="lunine" /> Terwyl die Ediacariese lewensvorme nog primitief was en nie maklik in moderne [[genus|genera]] geplaas kan word nie, het die meeste moderne filums aan die einde van die Kambrium reeds bestaan. Die ontwikkeling van harde liggaamsdele soos doppe, skelette en eksoskelette in diere het meegebring dat fossiele beter bewaar gebly het as met vorige lewensvorme. Daarom is baie meer bekend oor die lewe in en ná die Kambrium. Sommige van dié genera lyk kompleks, maar verskil grootliks van moderne lewe; voorbeelde is ''Anomalocaris'' en ''Haikouichthys''. Tydens die Kambrium het die eerste [[Gewerweldes|gewerwelde diere]] ontstaan, onder meer [[vis]]se.<ref name="Dawkins" /> Die eerste visse met kake ([[Gnathostomata]]) het in die volgende periode, die [[Ordovisium]], ontstaan. Die oorname van nuwe ekologiese nisse het daartoe gelei dat al hoe groter visse in die vroeë Paleosoïkum ontstaan het, soos die reusagtige [[Placodermi]] ''Dunkleosteus'', wat tot 7&nbsp;meter lank kon word. Die diversiteit van lewe het nie grootliks toegeneem nie weens ’n paar massauitwissings. Teen die laat Kambrium het die [[trilobiet]]e hul grootste diversiteit bereik en hulle oorheers feitlik alle fossielrekords uit dié tyd.<ref name=Hallam>{{cite book|last=Hallam|first=A.|last2=Wignall|first2=P. B.|title=Mass extinctions and their aftermath|year=1997|publisher=Oxford Univ. Press|location=Oxford [u.a.]|isbn=978-0-19-854916-1|edition=Repr.}}</ref> ==== Paleosoïese tektoniek, paleogeografie en klimaat ==== [[Lêer:Pangaea continents.svg|lang=af|duimnael|200px|Die superkontinent Pangea. Die buitelyne van die moderne kontinente word daarop aangedui.]] Teen die einde van die Proterosoïkum het die superkontinent Pannotië verbrokkel in die kleiner kontinente [[Laurentia]], [[Baltica]], [[Siberia (kontinent)|Siberia]] en [[Gondwana]].<ref>{{cite web |url=http://evolution.berkeley.edu/glossary_entry/glossary.php?word=Pannotia |title=Pannotia |work=UCMP Glossary |access-date=12 Maart 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204040911/http://evolution.berkeley.edu/glossary_entry/glossary.php?word=Pannotia |archive-date=4 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In die tydperke waarin die kontinente van mekaar af wegbeweeg het, is ’n groter oseaankors gevorm vanweë vulkaniese aktiwiteit. Omdat jong vulkaniese kors relatief warmer en minder dig is as ou oseaniese kors, word die seebodem in sulke tye hoër. Dit veroorsaak dat die seevlakke styg. Daarom was groot dele van die kontinente in die eerste helfte van die Paleosoïkum onder die seevlak. Die klimaat in die vroeë Paleosoïkum was warmer as vandag, maar aan die einde van die Ordovisium was daar ’n kort ystydperk toe gletsers die Suidpool bedek het waar die groot kontinent Gondwana geleë was. In die laat Ordovisium-ystydperk was daar ’n paar massauitwissings waarin baie [[Brachiopoda|armpotiges]], trilobiete, [[mosdiertjie]]s en [[koraal|korale]] verdwyn het. Dié seelewevorme kon waarskynlik nie die laer temperature in die seewater hanteer nie.<ref name="bbc-ordovician">{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/education/darwin/exfiles/ordovician.htm |title=The Mass Extinctions: The Late Ordovician Extinction |publisher=BBC |access-date=22 Mei 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20060713113347/http://www.bbc.co.uk/education/darwin/exfiles/ordovician.htm |archive-date=13 Julie 2006 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Ná die uitwissings het nuwe spesies ontwikkel wat meer divers en beter aangepas was. Hulle het die nisse gevul wat deur die uitgestorwe spesies leeg gelaat is. Die kontinente Laurentia en Baltica het tussen 450 en 400&nbsp;miljoen jaar gelede gebots en [[Euramerika]] (ook bekend as Laurussia) gevorm.<ref>{{cite web |last=Murphy |first=Dennis C. |url=http://www.devoniantimes.org/who/pages/euramerica.html |title=The paleocontinent Euramerica |work=Devonian Times |date=20 Mei 2006 |access-date=18 April 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019083225/http://www.devoniantimes.org/who/pages/euramerica.html |archive-date=19 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Tekens van die berggordel wat deur die botsing veroorsaak is, kan gesien word in [[Skandinawië]], [[Skotland]] en die noordelike [[Appalachia]]. In die periode [[Devoon]] (416–359&nbsp;miljoen jaar gelede) het Gondwana en Siberia in die rigting van Euramerika beweeg. Die botsing tussen Gondwana en Euramerika in die [[Karboon]]-periode (359–299&nbsp;miljoen jaar gelede) het gelei tot die vorming van die laaste superkontinent, Pangea.<ref name=Condie>{{cite book|last=Condie|first=Kent C.|title=Plate tectonics and crustal evolution|year=1997|publisher=Butterworth Heinemann|location=Oxford|isbn=978-0-7506-3386-4|edition=4th}}</ref> ==== Kolonisasie van land ==== [[Lêer:Devonianscene-green.jpg|duimnael|200px|’n Kunstenaarsvoorstelling van die flora in die Devoon.]] Die versameling van [[suurstof]] vanweë [[fotosintese]] het gelei tot die vorming van die [[osoonlaag]], wat baie van die [[Son]] se [[ultraviolet]]strale geabsorbeer het. Eensellige organismes wat die land bereik het, het dus ’n groter kans op oorlewing gehad en [[prokarioot|prokariote]] het begin vermeerder en aanpas by ’n lewe buite die water. Prokarioot-lyne<ref name="Battistuzzi2004">{{cite journal|last=Battistuzzi|first=Fabia U|coauthors=Feijao, Andreia, Hedges, S Blair|journal=BMC Evolutionary Biology|year=2004|volume=4|page=44|doi=10.1186/1471-2148-4-44|pmid=15535883|pmc=533871|title=A genomic timescale of prokaryote evolution: insights into the origin of methanogenesis, phototrophy, and the colonization of land}}</ref> het waarskynlik so vroeg as 2,6&nbsp;miljard jaar gelede die land begin koloniseer,<ref name="pisani">{{cite journal | last = Pisani | first = Davide | coauthors = Laura L. Poling, Maureen Lyons-Weiler, & S. Blair Hedges | date = 19 Januarie 2004 | title = The colonization of land by animals: molecular phylogeny and divergence times among arthropods | journal = BMC Biology | volume = 2 | doi = 10.1186/1741-7007-2-1 | page = 1 | pmid = 14731304 | pmc = 333434 | ref = harv }}</ref> lank voor die ontstaan van die eukariote. Daar was vir ’n lang tyd geen meersellige lewe op land nie. ’n Paar honderd miljoen jaar gelede het plante (wat waarskynlik soos alge gelyk het) en fungusse aan die kant van die water begin groei en later buite die water.<ref name="Fortey">{{cite book | last = Fortey | first = Richard | title = Life: A Natural History of the First Four Billion Years of Life on Earth | origyear = 1997 |date=September 1999 | publisher = Vintage Books | location = New York | isbn = 0-375-70261-X | pages = 138–140, 300 | chapter = Landwards, Humanity }}</ref> Hulle het aanvanklik naby die water gebly, maar mutasies en variasies het meegebring dat hulle verder landin beweeg het. Dit is nie presies bekend wanneer die eerste diere die water verlaat het nie: die oudste duidelike bewys is van [[geleedpotiges]] omstreeks 450&nbsp;miljoen jaar gelede.<ref name="johnson">{{cite journal | last = Johnson | first = E. W. | coauthors = D. E. G. Briggs, R. J. Suthren, J. L. Wright, & S. P. Tunnicliff | date=1 May 1994 | title = Non-marine arthropod traces from the subaereal Ordivician Borrowdale volcanic group, English Lake District | journal = Geological Magazine | volume = 131 | issue = 3 | pages = 395–406 | url = http://geolmag.geoscienceworld.org/content/131/3/395.short | doi = 10.1017/S0016756800011146 | accessdate=2012-04-13 | ref = harv }} (abstrak)</ref> Hulle het waarskynlik floreer en beter aangepas geraak vanweë die groot voedselbron wat die plante op land verskaf het. ==== Evolusie van vierpotiges ==== [[Lêer:Tiktaalik BW.jpg|duimnael|links|280px|''Tiktaalik'', ’n vis met ledemaatagtige vinne, was ’n voorloper van die vierpotiges.]] Aan die einde van die Ordovisium, 443&nbsp;miljoen jaar gelede, het ’n paar [[Ordovisium-Siluur-uitwissing]]s plaasgevind, moontlik weens ’n ystydperk.<ref name="bbc-ordovician" /> Sowat 380 tot 375&nbsp;miljoen jaar gelede het die eerste [[viervoetiges|vierpotiges]] uit visse ontwikkel.<ref name="clack-sa">{{cite journal | last = Clack | first = Jennifer A. |date=December 2005 | title = Getting a Leg Up on Land | journal = Scientific American | url = http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=getting-a-leg-up-on-land&sc=I100322 |accessdate=2012-04-13 | ref = harv | bibcode = 2005SciAm.293f.100C | volume = 293 | page = 100 | doi = 10.1038/scientificamerican1205-100 | issue = 6 }}</ref> Daar word geglo vinne het ontwikkel in ledemate, wat die eerste vierpotiges in staat gestel het om hul kop bo die water uit te steek om asem te haal. So sou hulle in water met min suurstof kon leef of prooi in vlak water kon vang. Hulle kon later vir kort tye die water verlaat en eindelik het van hulle so goed by die lewe op land aangepas dat hulle hul volwasse lewe daar deurgebring het, hoewel hulle in die water uitgebroei en daarheen teruggekeer het om eiers te lê. So het die [[amfibie]]ë ontstaan. Sowat 365&nbsp;miljoen jaar gelede het die [[Laat-Devoon-uitwissing]] plaasgevind, moontlik weens wêreldwye verkoeling.<ref>{{cite book|last=McGhee, Jr |first=George R. |year=1996 |title=The Late Devonian Mass Extinction: the Frasnian/Famennian Crisis |publisher=Columbia University Press |isbn=0-231-07504-9}}</ref> In dié tyd (sowat 360&nbsp;miljoen jaar gelede) het plante [[saad|sade]] ontwikkel en dit het gelei tot ’n drastiese versnelling in hul verspreiding oor die land.<ref name="willis">{{cite book | last = Willis | first = K. J. | last2 = McElwain | first2 = J. C. | title = The Evolution of Plants | year = 2002 | publisher = Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-850065-3 | page = 93 }}</ref><ref name="waikato">{{cite web |url=http://sci.waikato.ac.nz/evolution/plantEvolution.shtml |title=Plant Evolution |work=Evolution for teaching |publisher=[[University of Waikato]] |date=Oktober 2004 |access-date=18 April 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127022154/https://sci.waikato.ac.nz/evolution/plantEvolution.shtml |archive-date=27 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sowat 20&nbsp;miljoen jaar later het hulle eiers op land begin lê, wat daartoe gelei het dat embrio's beter oorleef het. So het [[Amniota|amniote]] uit amfibieë ontwikkel. Nog 30&nbsp;miljoen jaar later het die [[sinapsied]]e (insluitende [[soogdier]]e) uit die [[souropsied]]e (insluitende [[voël]]s en [[reptiel]]e) ontwikkel. Ander groepe organismes het ook ontwikkel, maar min is daaroor bekend. === Mesosoïese Era === [[Lêer:Europasaurus holgeri Scene 2.jpg|duimnael|300px|Dinosourusse was in die Mesosoïkum die oorheersende gewerweldes.]] Die [[Mesosoïkum]] ("middellewe-era") het van 251 tot 66&nbsp;miljoen jaar gelede geduur. Dit word onderverdeel in die [[Periode (geologie)|geologiese periodes]] [[Trias]], [[Jura]] en [[Kryt (geologie)|Kryt]]. Dit het begin met die [[Perm-Trias-uitwissing]], die grootste massauitwissing in die fossielrekord; 95% van die spesies op Aarde het uitgesterf.<ref name="bbc-permian-triassic">{{cite web |year=2002 |url=http://www.bbc.co.uk/science/horizon/2002/dayearthdied.shtml |title=The Day the Earth Nearly Died |work=Horizon |publisher=BBC |access-date=9 April 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509172718/http://www.bbc.co.uk/science/horizon/2002/dayearthdied.shtml |archive-date=9 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dit het geëindig met die [[Kryt-Paleogeen-uitwissing]], wat alle nie-vlieënde [[dinosourus]]se uitgewis het. Die Perm-Trias-uitwissing is waarskynlik veroorsaak deur ’n kombinasie van onder meer die [[Siberiese Trappe]]-vulkaanuitbarstings, ’n botsing met ’n [[asteroïde]] en seevlakwisselings. Van die lewe op Aarde het egter oorleef en sowat 230&nbsp;miljoen jaar gelede het dinosourusse van hul reptiel-voorouers gesplyt.<ref name="bbc-new blood">{{cite episode | author = Wright, Jo | title = New Blood | episodelink = Walking with Dinosaurs#"New Blood"|number=1 | series = Walking with Dinosaurs | serieslink = Walking with Dinosaurs | airdate = 1999 | writers = BBC | url = http://www.bbc.co.uk/sn/prehistoric_life/dinosaurs/chronology/220mya1.shtml }}</ref> Hulle het gou die oorheersende gewerweldes geword. [[Soogdier]]e het ook ontstaan, maar hulle was waarskynlik meestal so klein soos [[skeerbekmuis]]e.<ref name="Dawkins" /> Teen 180&nbsp;miljoen jaar gelede het Pangea verbrokkel in [[Laurasië]] en [[Gondwana]]. Die grens tussen vlieënde en nie-vlieënde dinosourusse is nie duidelik nie, maar ''Archaeopteryx'', wat beskou word as een van die vroegste voëls, het sowat 150&nbsp;miljoen jaar gelede geleef.<ref name="archaeopteryx">{{cite web |year=1996 |url=http://www.ucmp.berkeley.edu/diapsids/birds/archaeopteryx.html |title=''Archaeopteryx'': An Early Bird |publisher=University of California, Berkeley Museum of Paleontology |access-date=9 April 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200504214042/https://ucmp.berkeley.edu/diapsids/birds/archaeopteryx.html |archive-date=4 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die eerste getuienis van die [[Bedeksadiges|Angiospermae]] wat blomme ontwikkel, is tydens die Kryt-periode sowat 20&nbsp;miljoen jaar later.<ref name="tol-angiosperms">{{cite web |last=Soltis |first=Pam |last2=Soltis |first2=Doug |last3=Edwards |first3=Christine |year=2005 |url=http://tolweb.org/tree?group=Angiosperms&contgroup=Spermatopsida |title=Angiosperms |work=The Tree of Life Project |access-date=9 April 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200202012512/http://tolweb.org/tree?group=Angiosperms |archive-date=2 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sowat 66&nbsp;miljoen jaar gelede het ’n asteroïde met ’n deursnee van sowat 10&nbsp;km die Aarde getref naby ’n skiereiland in [[Mexiko]], waar die [[Chicxulub-krater]] vandag is. Groot hoeveelhede materie is die lug ingeskiet en dit het die sonlig blokkeer en fotosintese gekniehalter. Die meeste groot diere, insluitende alle nie-vlieënde dinosourusse, is uitgewis en dit het die einde van die Kryt en die Mesosoïese Era ingelui. === Kainosoïese Era === Die huidige era, die [[Kainosoïkum]], het sowat 66&nbsp;miljoen jaar gelede begin – dit word onderverdeel in die periodes [[Paleogeen]], [[Neogeen]] en [[Kwartêr]]. Sommige voëls en soogdiere het die Kryt-Paleogeen-uitwissing oorleef en het in dié era hul huidige vorme begin aanneem. ==== Diversifisering van soogdiere ==== Soogdiere het reeds in die laat Trias bestaan, maar het klein gebly tot met die Kryt-Paleogeen-uitwissing. Tydens die Kainosoïkum het hulle vinnig gediversifiseer en die ekologiese nisse gevul wat die dinosourusse en ander uitgestorwe diere leeg gelaat het. Hulle het daarna in baie van die moderne [[Orde (biologie)|ordes]] begin ontwikkel. Met dié dat baie seereptiele uitgesterf het, het sommige soogdiere in die oseane begin leef en ontwikkel in die [[walvisagtiges]]. Ander het [[katagtiges]] en [[hondagtiges]] geword – ratse landroofdiere. Die droër klimaat van die Kainosoïkum het gelei tot die uitbreiding van [[grasveld]]e en die evolusie van gehoefde en weiende soogdiere soos [[Equidae]] en [[Bovidae]]. Van die soogdiere het [[Primaat|primate]] geword, en die [[mens]] het uit een van dié lyne ontstaan. ==== Menslike evolusie ==== [[Lêer:Human evolution chart-en.svg|duimnael|200px|’n Rekonstruksie van die mens se geskiedenis, gebaseer op fossieldata.<ref>{{cite journal|last=Reed|first=David L.|coauthors=Smith, Vincent S.; Hammond, Shaless L.; Rogers, Alan R.; Clayton, Dale H.|title=Genetic Analysis of Lice Supports Direct Contact between Modern and Archaic Humans|journal=PLoS Biology|year=2004|volume=2|issue=11|pages=e340|doi=10.1371/journal.pbio.0020340|pmid=15502871|pmc=521174}}</ref>]] ’n Klein [[Afrika]]-[[aap]] wat sowat 6&nbsp;miljoen jaar gelede geleef het, was die laaste dier waarvan die afstammelinge beide die mens en sy naaste verwant, die [[sjimpansee]], sou insluit.<ref name="Dawkins" /> Net twee takke van sy stamboom het oorlewende afstammelinge. Kort ná die splyting, om redes wat nie duidelik is nie, het die ape in een tak regop begin loop.<ref name="Dawkins" /> Hul breingrootte het vinnig toegeneem en teen 2&nbsp;miljoen jaar gelede het die eerste diere ontstaan wat in die genus ''[[Homo]]'' geklassifiseer word.<ref name="Fortey" /> Die grens tussen verskillende spesies en selfs genera is ietwat arbitrêr, aangesien organismes oor geslagte heen bly verander het. In min of meer dieselfde tyd het die ander tak gesplyt in die voorouers van die sjimpansee en die [[bonobo]].<ref name="Dawkins" /> Die vermoë om [[vuur]] te beheer, het waarskynlik in ''[[Homo erectus]]'' begin, minstens 790&nbsp;000&nbsp;jaar gelede,<ref name="goren-inbar">{{cite journal | last = Goren-Inbar | first = Naama | coauthors = Nira Alperson, Mordechai E. Kislev, Orit Simchoni, Yoel Melamed, Adi Ben-Nun, & Ella Werker | date = 2004-04-30 | title = Evidence of Hominin Control of Fire at Gesher Benot Ya'aqov, Israel | journal = Science | volume = 304 | issue = 5671 | pages = 725–727 | doi = 10.1126/science.1095443 | url = http://www.sciencemag.org/content/304/5671/725.abstract | accessdate = 2012-04-13 | pmid = 15118160 |bibcode = 2004Sci...304..725G | ref = harv }} (abstrak)</ref> maar dalk so vroeg as 1,5&nbsp;miljoen jaar gelede. Dit is moeiliker om die oorsprong van [[taal]] te bepaal; dit is onduidelik of ''Homo erectus'' kon praat en of dié vermoë eers in ''[[Homo sapiens]]'' ontwikkel het.<ref name="Dawkins" /> Namate [[brein]]grootte toegeneem het, is babas vroeër gebore – voor hul breine te groot geword het om deur die [[bekken]] te beweeg. As gevolg daarvan het hulle groter [[neurale plastisiteit|plastisiteit]] getoon en dus ’n toenemende vermoë geopenbaar om te leer. Sosiale vermoëns het ingewikkelder geraak, taal gesofistikeerder en gereedskap uiteenlopender. Dit het bygedra tot verdere samewerking en intellektuele ontwikkeling.<ref name="McNeill">{{cite book | last = McNeill | first = Willam H.| title = A World History | origyear = 1967 | edition = 4th | year = 1999 | publisher = Oxford University Press | location = New York | isbn = 0-19-511615-1 |ref=harv}}</ref> Die moderne mens (''Homo sapiens'') het waarskynlik sowat 200&nbsp;000&nbsp;jaar gelede ontstaan; die oudste fossiele dateer uit sowat 160&nbsp;000&nbsp;jaar gelede.<ref name="gibbons">{{cite journal | last = Gibbons | first = Ann | year = 2003 | title = Oldest Members of ''Homo sapiens'' Discovered in Africa | journal = Science | volume = 300 | issue = 5626 | page = 1641 | doi = 10.1126/science.300.5626.1641 | url = http://www.sciencemag.org/content/300/5626/1641.summary | accessdate = 2012-04-13 | pmid = 12805512 | ref = harv }} (abstrak)</ref> Die eerste mense wat tekens van [[spiritualiteit]] getoon het, was die [[Neanderdaller]]s (wat gewoonlik geklassifiseer word as ’n aparte spesie sonder enige afstammelinge); hulle het hul dooies begrawe, sonder tekens van kos of gereedskap.<ref name="hopfe">{{cite book | last = Hopfe | first = Lewis M. | title = Religions of the World | origyear = 1976 | edition = 4th | isbn = 0-02-356930-1 | year = 1987 | publisher = MacMillan Publishing Company | location = New York | chapter = Characteristics of Basic Religions | pages = 17, 17–19 }}</ref> Die eerste bewyse van ’n meer gesofistikeerde geloof (soos grottekeninge, moontlik met magiese of godsdienstige betekenis) dateer egter eers uit 32&nbsp;000&nbsp;jaar gelede.<ref name="Chauvet">{{cite web |url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/chav/hd_chav.htm |title=Chauvet Cave |publisher=Metropolitan Museum of Art |access-date=11 April 2006 |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20200104162359/https://www.metmuseum.org/toah/hd/chav/hd_chav.htm |archive-date=4 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Teen 11&nbsp;000&nbsp;jaar gelede het ''Homo sapiens'' die suidelike punt van [[Suid-Amerika]], die laaste onbewoonde kontinent behalwe [[Antarktika]], bereik. Laasgenoemde is eers in [[1820]] n.C. ontdek.<ref name="oxford-atlas">{{cite book | editor = Patrick K. O’Brien | title = Atlas of World History | origyear = 2002 | edition = concise | year = 2003 | publisher = [[Oxford University Press]] | location = New York | isbn = 0-19-521921-X | page = 16 | chapter = The Human Revolution }}</ref> Gereedskap en kommunikasie het bly verbeter en interpersoonlike verhoudings het ingewikkelder geraak. ==== Beskawing ==== [[Lêer:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|duimnael|links|Die [[Vitruviaanse Man]] deur [[Leonardo da Vinci]] verteenwoordig die vooruitgang in kuns en wetenskap tydens die Renaissance.]] Gedurende meer as 90% van sy geskiedenis, het ''Homo sapiens'' in klein groepe gewoon as nomadiese [[jagter]]s. Namate taal ingewikkelder geraak het, het die vermoë om te onthou en inligting oor te dra in ’n nuwe vermoë ontwikkel: die [[meem]] – ’n eenheid van kulturele informasie wat oordraagbaar is van een persoon en geslag na ’n ander.<ref name="dawkins-sg">{{cite book | last = Dawkins | first = Richard | title = The Selfish Gene | origyear = 1976 | edition = 2nd | year = 1989 | publisher = Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-286092-5 | pages = 189–201 | chapter = Memes: the new replicators }}</ref> Kulturele evolusie het biologiese evolusie verbygesteek en ware [[geskiedenis]] het begin. Tussen 8500 en 7000&nbsp;v.C. het die mens met plante en diere begin boer en landbou het ontstaan.<ref name="Tudge">{{cite book | last = Tudge | first = Colin | title = Neanderthals, Bandits and Farmers | year = 1998 | publisher = Weidenfeld & Nicolson | location = London | isbn = 0-297-84258-7 }}</ref> Dit het versprei totdat die meeste mense in permanente nedersettings gewoon het. Talle gemeenskappe het egter nog steeds ’n nomadiese leefstyl gehandhaaf. In die beskawings wat landbou as ’n leefwyse aanvaar het, het die relatiewe stabiliteit en toenemende produktiwiteit die bevolking in staat gestel om uit te brei. Landbou het ’n groot uitwerking gehad: mense het die omgewing soos nooit tevore begin beïnvloed. Dit het gelei tot ’n verdeling van arbeid, ’n regerende klas en eindelik tussen 4000 en 3000&nbsp;v.C tot die eerste werklike beskawing, by [[Sumer]] in die [[Midde-Ooste]].<ref>{{cite book | last = McNeill | first = Willam H.| title = A World History | origyear = 1967 | edition = 4th | year = 1999 | publisher = Oxford University Press | location = New York | isbn = 0-19-511615-1 |ref=harv}}</ref> Nog beskawings het gou in antieke [[Egipte]] en [[China]] ontstaan. Die uitvinding van [[Skryfstelsel|skrif]] het komplekse gemeenskappe help ontstaan: rekordhouding en biblioteke het as stoorkamers van kennis gedien en die oordrag van kultuur aangehelp. Dit was nie meer vir mense nodig om hul hele lewe lank net te werk nie – nuuskierigheid en opvoeding het gelei tot ’n groter dors na kennis en wysheid. Verskeie dissiplines, soos [[wetenskap]] (in ’n primitiewe vorm), het ontstaan. Nuwe beskawings het met mekaar handel gedryf en geveg om grondgebied en bronne. [[Ryk]]e het gou ontstaan en teen 500&nbsp;v.C. was daar gevorderde beskawings in die Midde-Ooste, [[Iran]], [[Indië]], Sjina en [[Griekeland]]. Hulle was soms vooruitstrewend, en soms het hulle verbrokkel. In 221&nbsp;v.C. het Sjina sy kultuur oor die hele Oos-[[Asië]] versprei. Die beginsels van die Westerse wêreld is hoofsaaklik gevorm deur die antieke Grieks-Romeinse kultuur. Die [[Romeinse Ryk]] is in die vroeë [[4de eeu]] deur keiser [[Konstantyn die Grote]] gekersten. Teen die vroeë [[7de eeu]] het die [[Christendom]] oor [[Europa]] versprei. [[Islam]] is in 610 gestig en het gou die oorheersende godsdiens van Wes-Asië geword. In 1054&nbsp;n.C. het die [[Oos-Wes-skisma]] tussen die [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] en die [[Oosters-Ortodokse Kerk]] gelei tot die prominente kultuurverskille tussen Wes- en Oos-Europa. In die [[14de eeu]] het die [[Renaissance]] in [[Italië]] begin met die bevordering van godsdiens, [[kuns]] en wetenskap.<ref name="McNeill" /> Teen daardie tyd het die Christelike Kerk as 'n politieke entiteit baie van sy mag verloor. In 1492 het [[Christopher Columbus]] die Amerikas bereik en groot veranderings het in die "Nuwe Wêreld" plaasgevind. Die Europese [[beskawing]] het in 1500 begin verander en dit het gelei tot die [[Wetenskaprevolusie|Wetenskap-]] en die [[Nywerheidsrevolusie]]. Die kontinent het groot dele van die wêreld begin oorheers deur middel van [[kolonisasie]]. In die [[18de eeu]] het die kulturele beweging bekend as die [[Verligting]] die mentaliteit van Europa verder gevorm en bygedra tot die kontinent se [[sekularisasie]]. Van [[1914]] tot [[1918]] en van [[1939]] tot [[1945]] was die lande van die wêreld betrokke in wêreldoorloë. Ná die [[Eerste Wêreldoorlog]] is die [[Volkebond]] gestig en dit was die eerste stap in die rigting van die vestiging van internasionale instellings om dispute vreedsaam op te los. Nadat dit nie die [[Tweede Wêreldoorlog]] kon keer nie, is dit vervang deur die [[Verenigde Nasies]]. [[Lêer:As11-40-5886.jpg|duimnael|Neil Armstrong op die maan.]] Ná die oorlog is baie nuwe state gevorm wat hulself onafhanklik verklaar het of hul onafhanklikheid gekry het in ’n tydperk van [[dekolonisasie]]. Die [[Verenigde State]] en die [[Sowjetunie]] het ’n ruk lank die wêreld se oorheersende [[supermoondheid|supermoondhede]] geword en was betrokke in ’n vyandelike [[Koue Oorlog]] tot met die verbrokkeling van laasgenoemde. In 1992 het verskeie Europese nasies die [[Europese Unie]] gestig. Namate [[vervoer]] en kommunikasie verbeter het, het die ekonomieë en politieke sake van nasies regdeur die wêreld al hoe meer vervleg geraak. Hierdie sogenaamde [[wêrelddorp]] het dikwels konflik sowel as samewerking opgelewer. ==== Onlangse gebeure ==== Veranderings het van die middel-1940's tot vandag teen ’n vinnige pas plaasgevind. [[Tegnologie]]se ontwikkelings sluit in [[kernwapen]]s, [[rekenaar]]s, [[genetiese manipulasie]] en [[nanotegnologie]]. Ekonomiese globalisering, wat aangehelp is deur vooruitgang in kommunikasie- en vervoertegnologie, het oor groot dele van die wêreld die alledaagse lewe beïnvloed. Kulturele en institusionele begrippe soos [[demokrasie]], [[kapitalisme]] en [[omgewingsbewustheid]] het al hoe gewilder geraak. Groot bekommernisse en probleme soos [[siekte]], [[oorlog]], [[armoede]], gewelddadige politieke [[radikalisme]] en onlangs ook [[aardverwarming]] en waternood het toegeneem namate die wêreldbevolking gegroei het. In 1957 het die [[Sowjetunie]] die eerste mensgemaakte satelliet, [[Spoetnik 1]], gelanseer en kort daarna het [[Joeri Gagarin]] die eerste mens in die [[ruimte]] geword. [[Neil Armstrong]] van [[Amerika]] was die eerste mens wat op ’n ander [[hemelliggaam]], die [[maan]], geloop het. Onbemande ruimtetuie is na al die [[planeet|planete]] in die [[Sonnestelsel]] gestuur en minstens een, [[Voyager 1]], het selfs die Sonnestelsel verlaat. Die Sowjetunie en VSA was in die [[20ste eeu]] die eerste leiers in die verkenning van die ruimte. Vyf ruimte-agentskappe, wat meer as 15 lande verteenwoordig, het saamgewerk om die [[Internasionale Ruimtestasie]] te bou. In die 1990's is die [[Wêreldwye web]] ontwikkel en dit is ’n al hoe groter bron van inligting in die wêreld. ==Sien ook== * [[Planetêre bewoonbaarheid]] * [[Buiteaardse lewe]] == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Eksterne skakels == * [https://www.webcitation.org/5QVjwZCzJ?url=http://www.tufts.edu/as/wright_center/cosmic_evolution/docs/splash.html Cosmic Evolution] – ’n gedetailleerde kykie na gebeure van die Aarde se vroming tot die hede * Valley, John W. "[http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=a-cool-early-earth A Cool Early Earth?]" ''Scientific American''. 2005 Oktober 58–65. – bespreking van die tyd van die vorming van die oseane en ander belangrike gebeure * [http://www.johnkyrk.com/evolution.html Evolution timeline] (gebruik Shockwave). Geanimeerde verhaal van die Groot Knal, die vorming van die Aarde, die ontstaan van bakterieë en die uiteindelik ontstaan van die mens * {{Commons-kategorie inlyn|Earth}} * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:History of the Earth|Engelse Wikipedia]] {{Voorbladster}} {{Normdata}} [[Kategorie:Aarde]] [[Kategorie:Geskiedenis|Aarde]] pptt0jucd5yr2yo9o716h6at0edkf00 Dogma 0 88447 2928862 2853048 2026-08-22T18:32:48Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928862 wikitext text/x-wiki '''Dogma''' is 'n beginsel of stel beginsels neergelê deur 'n owerheid as onteenseglik waar. Dit dien as deel van die primêre basis van 'n ideologie of geloof, en dit kan nie verander word of weggegooi word sonder die invloed van die stelsel se paradigma, of die ideologie self nie. Die term kan verwys na die aanvaarbare menings van [[filosofie|filosowe]] of filosofiese skole, openbare verordeninge, [[godsdiens]], of uitgereikte besluite van politieke owerhede. Dogma is in die breë dus enige oortuiging wat sonder twyfel en met onverdedigde sekerheid gehou word. Dit kan die vorm hê van 'n amptelike stelsel van beginsels of leerstellings van 'n godsdiens, soos [[Rooms-Katolisisme]] of [[Protestantisme]],<ref>{{Cite web|url=http://www.newadvent.org/cathen/05089a.htm|title=Dogma|website=New Advent Catholic Encyclopedia|access-date=5 Oktober 2016}}</ref> sowel as die posisies van 'n filosoof of van 'n filosofiese skool soos [[Stoïsisme]]. In pejoratiewe sin verwys dogma na gedwonge besluite, soos dié van aggressiewe politieke belange of owerhede.<ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/dogma <nowiki>[1]</nowiki>], "dogma." Merriam-Webster.com | An Encyclopædia Britannica Company, Inc. 1831 | <www.merriam-webster.com/about-us/faq> http://www.merriam-webster.com/dictionary/dogma>.</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.dictionary.com/browse/dogma|title=Dogma|website=dictionary.com|access-date=4 Oktober 2016}}</ref> Meer algemeen word dit toegepas op sterk oortuiging wat sy aanhangers nie bereid is om dit rasioneel te bespreek nie. Hierdie houding word genoem as 'n dogmatiese houding, of as dogmatisme; en word dikwels gebruik om te verwys na sake wat met godsdiens verband hou, maar is nie beperk tot teïstiese houdings alleen nie en word dikwels gebruik met betrekking tot politieke of filosofiese dogmas. == Etimologie == Die woord dogma is in die [[17de eeu]] vertaal uit die [[Latyn]]se ''dogma'' wat 'filosofiese uitgangspunt' beteken of 'n beginsel, afgelei van die Griekse dogma (δόγμα) wat letterlik beteken 'wat volgens u waar is' en die werkwoord ''dokein'' 'om goed te lyk'.<ref>{{Cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=dogma|title=Dogma (n)|date=2016|website=Online Etymology Dictionary|publisher=Douglas Harper|access-date=4 Oktober 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thefreedictionary.com/dogma|title=Dogma|website=The Free Encyclopedia by Farlex|access-date=5 Oktober 2016}}</ref> Die meervoud, gebaseer op die Grieks, is ''dogmata'', alhoewel 'dogmas' meer algemeen in Afrikaans gebruik word. == Godsdiens == Formeel is die term dogma deur sommige teïstiese godsdienstige groepe gebruik om die posisies te beskryf wat die belangrikste oortuigings van die groep vorm, hoewel die term ook gebruik kan word om te verwys na die hele stel formele oortuigings wat deur 'n teïstiese of nie-teïstiese godsdienstige groep. In sommige gevalle word dogma van godsdienstige opinie onderskei en word die dinge in die leerstelling as minder belangrik of onseker beskou. Formele kerklike dogma word in sy kommunikasie dikwels uitgeklaar en uitgebrei. === Boeddhisme === Siening of posisie (''Pali diṭṭhi, Sanskrit dṛṣṭi'') is 'n sentrale idee in [[Boeddhisme]].{{sfn|Fuller|2005|page=1}} In Boeddhistiese denke is 'n siening nie 'n eenvoudige, abstrakte versameling van stellings nie, maar 'n gelaaide interpretasie van ervaring wat denke, gewaarwording en aksie intens vorm en beïnvloed.<ref name="Lusthaus 2002">{{cite book|first=Dan|last=Lusthaus|title=Buddhist Phenomenology|url=http://www.khamkoo.com/uploads/9/0/0/4/9004485/buddhist_phenomenology_-_a_pholosophical_investigation_of_yogacara_buddhism_and_the_cheng_wei-shih_lun.pdf|publisher=Routledge|year=2002|page=242, n. 46|access-date= 2 Januarie 2021|archive-date=19 Februarie 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200219223250/http://www.khamkoo.com/uploads/9/0/0/4/9004485/buddhist_phenomenology_-_a_pholosophical_investigation_of_yogacara_buddhism_and_the_cheng_wei-shih_lun.pdf|url-status=dead}}</ref> Die regte geestesgesindheid ten opsigte van sienings word dus beskou as 'n integrale deel van die Boeddhistiese weg, aangesien soms korrekte beskouings in die praktyk toegepas moet word en dat verkeerde sienings laat vaar word, terwyl alle sienings soms as hindernisse vir [[Verligting in Boeddhisme|verligting]] gesien word.{{sfn|Fuller|2005|pages=1–2}} === Christenskap === In die Christelike Kerk beteken dogma 'n geloof wat deur goddelike openbaring meegedeel word en deur die kerk gedefinieer word.{{sfn|Blackburn|2016|p=139}} In die nouer sin van die kerk se amptelike interpretasie van goddelike openbaring,{{sfn|Stanglin|2009|p=240}} onderskei teoloë tussen gedefinieerde en nie-gedefinieerde dogmas, die voormalige synde dié wat deur gesaghebbende liggame soos die Romeinse Curie (Latyn: ''curia romana'') vir die Katolieke Kerk uiteengesit is, laasgenoemde is dié wat universeel gehou word, maar wat nie amptelik gedefinieër is nie, en die aard van Christus as universele verlosser 'n voorbeeld. Die term het sy oorsprong in die regsgebruik in die laat-Griekse filosofie, waarin dit 'n bevel of opdrag beteken het, en in die vroeë Christelike teologie in dieselfde sin gebruik is.{{sfn|McKim|2001|p=350}} Christenskap word gedefinieer deur 'n stel kernopvattings wat deur feitlik alle Christene gedeel word, maar hoe die kernopvattings geïmplementeer word en die sekondêre vrae binne die Christendom verskil wel. Wanneer die organisasie dit formeel meedeel, word dit soms ''dogmata'' genoem. Die formele godsdiensposisies van die organisasie kan aan nuwe lede geleer word of bloot aan diegene wat verkies om lid te word, meegedeel word. Dit is selde dat 'n ooreenkoms met die formele posisies van 'n organisasie 'n vereiste vir bywoning is, hoewel lidmaatskap nodig mag wees vir sommige kerklike aktiwiteite.<ref name="oxfordreference.com">[http://www.oxfordreference.com/views/ENTRY.html?subview=Main&entry=t98.e978], "dogma" The Oxford Dictionary of Philosophy. Simon Blackburn. Oxford University Press, 2011.</ref> Protestante is in verskillende grade minder formeel oor leerstellinge en vertrou dikwels op denominasie-spesifieke oortuigings, maar verwys selde na hierdie oortuigings as ''dogmata''. Die eerste nie-amptelike instelling van dogma in die Christelike kerk was deur [[Irenaeus van Lyon]] in sy "''Demonstrasie van Apostoliese Onderrig''", wat 'n 'handleiding van noodsaaklikhede' bevat wat die 'liggaam van die waarheid' vorm. ==== Katolisisme en Oosterse Christendom ==== Vir die Katolisisme en die Oosterse Christendom is die dogmata vervat in die geloofsbelydenis van Nicene en die kanonieke wette van twee, drie, sewe of twintig ekumeniese rade (afhangend daarvan of een die Kerk van die Ooste, [[Oriëntale Ortodoksie]], [[Oosters-Ortodokse Kerk|Oosterse Ortodoksie]] of Rooms-Katolieke is) . Hierdie beginsels word saamgevat deur Johannes van Damaskus in sy ''Ékdosis akribès tēs Orthodóxou Písteōs'' (''Presiese uiteensetting van die Ortodokse geloof''), wat die derde boek van sy hoofwerk is, getiteld ''Die oorsprong van kennis''. In hierdie boek volg hy 'n tweeledige benadering om elke geloofsartikel te verduidelik: een, gerig op Christene, waar hy aanhalings uit die [[Bybel]] gebruik, en soms uit werke van ander [[Kerkvaders]], en die tweede, beide op lede van nie-Christelike godsdienste en ateïste, vir wie hy [[Aristoteles|Aristoteliese]] [[logika]] en [[dialektiek]] gebruik. Die besluite van veertien latere rade wat die Katolieke as dogmaties beskou, en 'n klein aantal verordenings afgekondig deur pous wat die pouslike onfeilbaarheid beoefen (sien byvoorbeeld die Onbevlekte Ontvangenis en Maria-aanname) word beskou as 'n deel van die heilige leerstelling van die Katolieke Kerk. === Islam === In [[Islam]] stem die [[Koran]], [[Hadith]] en aqidah ooreen, alhoewel anders oor kulturele en teologiese lyne, ooreen met die Latynse terme ''dogma'' / ''dogmata''.<ref>Muḥammad ʻĀbid Jābirī, "the principle of analogy", in Arab-Islamic Philosophy, trans. Aziz Abbassi (Austin: University of Texas Press, 1999), 74-85. {{ISBN|9780292704800}}</ref> == Filosofie == === Epikurisme === [[Epikurus|Epikurisme]] is 'n dogmatiese filosofie wat leer dat [[waarheid]] kenbaar is en dat daar kenbare, meetbare, waarneembare waarhede is. Die filosofiese dogmatisme daarvan is gegrond op die Epikurese siening van empirisme en gebaseer op die bewyse van die [[sintuig|sintuie]]. <ref>https://societyofepicurus.com/advise-to-new-students-of-epicurean-philosophy/</ref> === Stoïsisme === In [[stoïsisme]] is ''dogma'' (δόγμα) 'n beginsel wat deur rede en ervaring vasgestel word. Stoïsisme het baie dogmas, soos die bekende stoïsynse dogma "die enigste goeie is morele goed, en die enigste kwaad is morele boosheid".<ref>{{Cite web |url=http://www.ptypes.com/fundamental_dogmas.html |title=argiefkopie |access-date= 2 Januarie 2021 |archive-date=12 Februarie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210212021144/http://ptypes.com/fundamental_dogmas.html |url-status=dead }}</ref> === Pyrrhonisme === In die [[Pyrrho van Elis|Pyrrhonistiese]] filosofie verwys "dogma" na instemming met 'n stelling oor 'n nie-duidelike saak.<ref>Sextus Empiricus, 'Outlines of Pyrrhonism', I. 13</ref> Die hoofbeginsel van Pyrrhonisme word uitgedruk deur die woord ''acatalepsia'', wat die vermoë om instemming te weerhou van leerstellings rakende die waarheid van dinge in hul eie aard, uitdruk; teen elke stelling kan sy teenstrydigheid met gelyke regverdiging bevorder word. Gevolglik weerhou Pyrrhonistiese toestemming met betrekking tot nie-duidelike stellings, dit wil sê dogmas.<ref>Sextus Empiricus, 'Outlines of Pyrrhonism', I. 14</ref> Pyrrhonistiese voer aan dat dogmatiste, soos die stoïsyne, die epikureërs en die [[Peripatetiese skool|peripatetici]], nie daarin kon slaag om te bewys dat hulle leerstellings oor nie-duidelike sake waar is nie. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Filosofiese terminologie]] [[Kategorie:Godsdiensterminologie]] [[Kategorie:Griekse woorde]] mzoyeitb55tg2wbh9v2by8uaouth46c Hermann Giliomee 0 95085 2928984 2923358 2026-08-22T23:28:57Z Pynappel 70858 2928984 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | naam = Hermann Giliomee | beeld = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | geboortenaam = Hermann Buhr Giliomee | geboortedatum = {{GDEO|1938|4|4}} | geboorteplek = [[Sterkstroom]] | sterfdatum = | sterfplek = | alma mater = [[Universiteit Stellenbosch]] | nasionaliteit = Suid-Afrikaans | titel = Prof. | instelling = Universiteit Stellenbosch | vakgebied = Geskiedenis<br />[[Politieke wetenskap]] | stroming = | invloede = | beïnvloed = | bydraes = | bekend = ''The Afrikaners – Biography of a People''<br />''Die Afrikaners – ’n Biografie'' | eerbewyse = [[Helgaard Steyn-prys]]<br />[[N.P. van Wyk Louw-medalje]]<br />[[Stalsprys]]<br />[[Recht Malan-prys]]<br />[[Jan H. Maraisprys]] | webblad = | handtekening = }} '''Hermann Buhr Giliomee''' (1938-) is professor in [[politieke wetenskap]] aan die [[Universiteit van Kaapstad]] en [[skrywer]] van verskeie geskiedenis- en politieke boeke, wat onder andere die [[Stalsprys]], die [[Recht Malanprys|Recht Malan-prys]] en die [[Helgaard Steyn-prys]] vir sy skryfwerk verower.<ref name=":0">Stellenbosch Writers: http://www.stellenboschwriters.com/giliomee.html</ref> == Lewe en werk == Hermann Buhr Giliomee is op [[4 April]] [[1938]] te [[Sterkstroom]] in die [[Oos-Kaap]] gebore.<ref name=":1">Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/Hermann_Gilliomee</ref> Kort na sy geboorte verhuis die gesin na [[Porterville]] en hy ontvang sy skoolopleiding aan die Hoërskool Porterville, waar sy vader Geskiedenis-onderwyser was. Vanaf [[1956]] tot [[1961]], en weer vanaf [[1969]] tot [[1972]], studeer hy verder in [[Geskiedenis]] aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]]. In 1972 behaal hy die D.Phil.-graad en ’n verwerking van sy proefskrif word later gepubliseer as ''Die Kaap tydens die Eerste Britse Bewind''. In [[1963]] en [[1964]] is hy Kadet in die Diplomatieke Diens en in [[1965]] aanvaar hy ’n pos as lektor aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]]. Vanaf [[1967]] tot [[1982]] is hy lektor en later senior lektor in Geskiedenis aan die Universiteit van Stellenbosch. In [[1973]] en weer in [[1977]] tot [[1978]] is hy Post-doktorale Navorsingsgenoot en besoekende dosent in Geskiedenis aan die [[Yale-universiteit|Yale Universiteit]] in die [[Verenigde State van Amerika]].<ref name=":2">NB-Uitgewers: http://www.nb.co.za/authors/2022 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161107015033/http://www.nb.co.za/authors/2022 |date= 7 November 2016 }}</ref> In 1982 en [[1983]] is hy Jan Smuts Fellow aan die [[Universiteit van Cambridge]] in die [[Verenigde Koninkryk]].<ref name=":2" /> Hy aanvaar in 1983 ’n pos as professor in die Departement van Politieke Wetenskap aan die [[Universiteit van Kaapstad]]. Hierdie pos beklee hy tot met sy aftrede in [[2002]]. Hy lewer sy intreerede onder die titel ''The history in our politics''. Vir die periode [[1992]] tot [[1993]] is hy ’n navorsingsgenoot van die Woodrow Wilson Centre for International Scholars in [[Washington, D.C.|Washington D.C]]. in Amerika. Hy skryf gereelde rubrieke vir publikasies soos ''[[Rand Daily Mail]]'' en ''[[Cape Times]]'', terwyl hy ook politieke menings skryf vir ''[[Die Burger]]'', ''[[Beeld]]'' en ''[[Volksblad]]''.<ref name=":2" /> In [[1984]] is hy saam met André du Toit medestigter van die radikale maandelikse Afrikaanse tydskrif ''Die Suid-Afrikaan''.<ref name=":2" /> Tussen [[1995]] en [[1997]] is hy president van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge.<ref name=":1" /> Na aftrede word hy verkies tot die Raad van die Universiteit van Stellenbosch, waar hy hom beywer vir die behoud van Afrikaans as voertaal,<ref name=":0" /> en hy tree ook by hierdie universiteit op as [[buitengewone professor]]. Hy is getroud met die argitek Annette en hulle bly in Dalsig in Stellenbosch en het ook ’n vakansiehuis op [[Stilbaai]]. Hulle het twee dogters, Francine en Adrienne.<ref name=":0" /> == Skryfwerk == Vir ''Die Argiefjaarboek vir Suid-Afrikaanse Geskiedenis'' skryf hy ''Die Administrasietydperk van Lord Caledon''. In [[2004]] word die Stalsprys vir hoogstaande publikasie oor die geskiedenis aan hom toegeken vir ''The Afrikaners, Biography of a People''. Hy ontvang in 2004 ook die Recht Malan-prys vir hierdie boek. Hierdie omvangryke werk gaan indringend in op die definisie van wie die Afrikaner is (en toon paradoksaal aan dat hulle geen homogene groep of volk is nie), waarna hy die geskiedenis van hierdie self-gedefinieerde volk agterhaal.<ref>Vosloo, Johan. Afrikaner-storie is g’n nagmerrie. Rapport, 26 September 2004</ref> In [[2008]] verower die Afrikaanse weergawe van hierdie boek, ''Die Afrikaners'', die [[Helgaard Steyn-prys]] nadat dit in 2005 op die kortlys was vir die Universiteit van Johannesburg-prys.<ref>Malan, Charles. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 2, Lente 2005</ref><ref>Van Wyk, At. Beeld, 22 Maart 2010</ref><ref>La Vita, Murray Netwerk24: http://www.netwerk24.com/Stemme/Profiele/Murray-La-Vita-gesels-met-Hermann-Giliomee-Om-Afrikaners-te-verstaan-20150807 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161110055910/http://www.netwerk24.com/Stemme/Profiele/Murray-La-Vita-gesels-met-Hermann-Giliomee-Om-Afrikaners-te-verstaan-20150807 |date=10 November 2016 }}</ref> In ''Nog altyd hier gewees'' skets hy die geskiedenis van die Stellenbosse bruin gemeenskap oor drie eeue heen teen die agtergrond van die politieke, opvoedkundige en sosiaal-maatskaplike tendense wat hulle lot bepaal het. Sodoende word eeue se onreg deur kolonialisme en apartheid te boek gestel.<ref>Van der Ross, R.E. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 44 no. 2, Lente 2007</ref><ref>Nel, Elias P. Rapport, 6 Mei 2007</ref> Saam met Bernard Mbegna skryf hy die ''Nuwe geskiedenis van Suid-Afrika'' wat hy vanaf pre-historiese tye saamtrek en alle volkere se agtergrond en bydrae tot die land behandel. ''Die laaste Afrikanerleiers'' ondersoek die tydperk van die middel-vyftigerjare tot [[1994]] aan die hand van die afrikanerleiers van daardie tyd, [[Hendrik Verwoerd]], [[John Vorster]], [[Pieter Willem Botha|P.W. Botha]], Van Zyl Slabbert en [[Frederik Willem de Klerk|F.W. de Klerk]], en gee ’n interessante en verhelderende blik op hierdie veelbewoë tyd en die politieke besluite wat in hierdie tyd geneem is.<ref>Joubert, Jan-Jan. Beeld, 26 November 2012</ref> As samesteller is hy verantwoordelik vir ''Buhr van die Bokveld: ’n Sprankelende intelligensie''. Dit is ’n bloemlesing uit die werke van die vroeggestorwe joernalis [[Johann Buhr]].<ref>Van Rensburg, Cas. Beeld, 7 September 2015</ref> == Toekennings == * 2001 – [[Stalsprys|Stalsprys vir Geesteswetenskappe]] in Politieke Wetenskap * 2004 – Stalsprys vir Geesteswetenskappe en [[Recht Malan-prys]] vir Geskiedenis * 2008 – [[Helgaard Steyn-prys]] vir Letterkunde<ref>{{cite web |url=http://helgaardsteyntrust.co.za/besigtig.aspx?id=27 |title=Toekennings – Hermann Giliomee |access-date=24 Maart 2016 |format=html |publisher=Helgaard Steyn Trust |language=af |archive-url=https://web.archive.org/web/20200427185641/http://helgaardsteyntrust.co.za/besigtig.aspx?id=27 |archive-date=27 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * 2013 – [[N.P. van Wyk Louw-medalje]] * 2016 – [[Jan H. Maraisprys]] == Publikasies == Publikasies uit sy pen sluit in:<ref>Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/lccn-n79-32328/</ref> * ''Die Kaap tydens die eerste Britse bewind: 1795–1803'' (1975) * ''Ethnic Power Mobilized – Can South Africa change?'' (1979, met Heribert Adam) * ''Afrikanermag: opkoms en toekoms'' (saam met Heribert Adam) (1981) * ''The Parting of the Ways: South African Politics 1976–1982'' (1982) * ''From Apartheid to Nation-building'' (1989, met Lawrence Schlemmer) * ''Kruispad'' (2001) * ''The Afrikaners – Biography of a People'' (2003) * ''Die Afrikaners: ’n Biografie'' (2004) * ''’n Vaste plek vir Afrikaans'' (2006, met Lawrence Schlemmer) * ''Nog altyd hier gewees'' (2007) * ''Nuwe geskiedenis van Suid-Afrika'' (2007, met Bernard Mbenga) * ''New History of South Africa'' (2007, met Bernard Mbenga) * ''Die laaste Afrikanerleiers'' (2012, Engels: ''The Last Afrikaner Leaders'') * ''Hermann Giliomee: Historikus: 'n Outobiografie'' (2016) === Samesteller en redakteur === * ''The Shaping of South African Society, 1652–1840'' (1988) * ’''n Samelewing in wording: Suid-Afrika, 1652–1840'' (1990) * ''Up Against the Fences: Poverty, passes and privilege in South Africa'' (1985, met Lawrence Schlemmer) * ''Negotiating South Africa’s Future'' (1989, met Lawrence Shlemmer) * ''The elusive search for peace: South Africa, Israel and Northern Ireland'' (1990, met Jannie Gagiano) * ''The Bold Experiment: South Africa’s new democracy'' (1994, met Lawrence Shlemmer en Sarita Hauptfleish) * ''The Awkward Embrace: one party-domination and democracy''  (1999, met Charles Simkins) * ''Buhr van die Bokveld: 'n Sprankelende intelligensie - 'n Bloemlesing uit die werk van Johann Buhr'' (2015, samesteller) == Bronne == * {{cite web|url=http://www.tafelberg.com/authors/2022|title=Tafelberg - Our Authors - Hermann Giliomee|work=www.tafelberg.com|accessdate=28 Junie 2018|archive-date=10 Julie 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710222757/http://www.tafelberg.com/authors/2022|url-status=dead}} === Boeke === * HAUM. ''Stellenbosse Galery''. HAUM-Uitgewers Kaapstad en Pretoria 1974 === Tydskrifte en koerante === * Brand, Gerrit. Giliomee het nog lank nie ophou vertel nie. By, 13 Desember 2008 * De Vries, Willem. Twee deel letterkundeprys. Beeld, 10 November 2008 * Du Plessis, Irma. Afrikanervrou: hoofsweep of slagoffer. Boeke Insig, No. 7, Herfs 2009 * La Vita, Murray. Nou weer ‘queen’ se Afrikaners... Beeld, 8 Augustus 2015 * Landman, Christina. Tussen ’n breinaald en ’n koeksister. Insig, Desember 2003 * Marais, Danie. Geskiedenis van verduideliking. By, 3 November 2012 * Retief, Hanlie. Altyd gatkant teen die juk. Rapport, 25 November 2007 * Swanepoel, Martie. Seun van Porterville. Plus, 24 November 2007 == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Giliomee, Hermann}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse geskiedkundiges]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Geboortes in 1938]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse joernaliste]] jk51do3bf6tspntfzj8lqqerfpnj7um Sjabloon:Inligtingskas Akademikus 10 95269 2928885 1313288 2026-08-22T19:53:30Z Pynappel 70858 2928885 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Infobox person | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institution, doctoral_students, notable_students, language, main_interests, notable_works, notableworks, major_works, notable_ideas, principal_ideas, influenced | _alias-map = image_name:image, othernames:other_names, titles:title, period:years_active, module:module2 | template_name = {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} | module = {{#if:{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{thesis_title|}}}{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}}{{{doctoral_advisor|}}}{{{academic_advisors|}}}{{{influences|}}} |{{infobox|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{#ifeq:{{{career|}}}|Philosophical|Education|<!-- -->{{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} background}} | label2 = Education | data2 = {{{education|}}} | label3 = {{nowrap|[[Alma mater]]}} | data3 = {{{alma_mater|}}} | label4 = {{#if:{{{thesis2_title|}}} |[[Thesis|Theses]] |[[Thesis]]}} | data4 = {{#if:{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}} | {{startplainlist}} * {{#if:{{{thesis1_title|}}} | {{#if:{{{thesis1_url|}}} |[{{{thesis1_url}}} ''{{{thesis1_title}}}''] |''{{{thesis1_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis1_year|}}} |&nbsp;({{{thesis1_year}}}) }} * {{#if:{{{thesis2_title|}}} | {{#if:{{{thesis2_url|}}} |[{{{thesis2_url}}} ''{{{thesis2_title}}}''] |''{{{thesis2_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis2_year|}}} |&nbsp;({{{thesis2_year}}}) }} {{endplainlist}} | {{#if:{{{thesis_title|}}} | {{#if:{{{thesis_url|}}} |[{{{thesis_url}}} ''{{{thesis_title}}}''] |''{{{thesis_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis_year|}}} |&nbsp;({{{thesis_year}}}) }} }} | label6 = {{longitem|[[Doctoral advisor]]{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}|s}}}} | data6 = {{if empty|{{{doctoral_advisor|}}}|{{{doctoral_advisors|}}}}} | label7 = {{longitem|{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}{{{doctoral_advisor|}}} |Other advisor|Academic advisor}}{{pluralize from text|{{{academic_advisors|}}}|plural=s}}}} | data7 = {{{academic_advisors|}}} | label8 = Influences | data8 = {{{influences|}}} }}}} {{#if:{{{era|}}}{{{school_tradition|}}}{{{discipline|}}}{{{sub_discipline|}}}{{{workplaces|}}}{{{work_institutions|}}}{{{work_institution|}}} {{{doctoral_students|}}}{{{notable_students|}}}{{{main_interests|}}}{{{notable_works|}}}{{{notableworks|}}}{{{major_works|}}}{{{notable_ideas|}}}{{{influenced|}}} |{{ infobox|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} work | label2 = Era | data2 = {{{era|}}} | label3 = Discipline | data3 = {{{discipline|}}} | label4 = {{longitem|Sub-discipline}} | data4 = {{{sub_discipline|}}} | label5 = Region | data5 = {{{region|}}} | label6 = {{longitem|{{#ifeq:{{{template_name|}}}|infobox philosopher|<!-- -->[[List of schools of philosophy|School]]|<!-- -->School or tradition}}}} | data6 = {{{school_tradition|}}} | label7 = Institutions | data7 = {{if empty| {{{workplaces|}}} | {{{work_institutions|}}} | {{{work_institution|}}} }} | label8 = {{longitem|Doctoral students}} | data8 = {{{doctoral_students|}}} | label9 = {{longitem|Notable students}} | data9 = {{{notable_students|}}} | label10 = Language | data10 = {{{language|}}} | label11 = {{longitem|Main interests}} | data11 = {{{main_interests|}}} | label12 = {{longitem|Notable works}} | data12 = {{if empty| {{{notable_works|}}} | {{{notableworks|}}} | {{{major_works|}}} }} | label13 = {{longitem|Notable ideas}} | data13 = {{if empty| {{{notable_ideas|}}} | {{{principal_ideas|}}} }} | label14 = Influenced | data14 = {{{influenced|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{{template_name|}}}|Infobox academic}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} with conflicting parameters}} | image_name; image | othernames; other_names | titles; title | period; years_active | module; module2 | doctoral_advisor; doctoral_advisors | workplaces; work_institutions; work_institution | notable_works; notableworks; major_works | notable_ideas; principal_ideas }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox academic]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged into {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox academic with deprecated parameters]]}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> 120wa2kd86hs3gt5xiaitithw6xyfke 2928888 2928885 2026-08-22T20:07:30Z Pynappel 70858 2928888 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Inligtingskas Persoon2 | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institution, doctoral_students, notable_students, language, main_interests, notable_works, notableworks, major_works, notable_ideas, principal_ideas, influenced | _alias-map = image_name:image, othernames:other_names, titles:title, period:years_active, module:module2 | template_name = {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} | module = {{#if:{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{thesis_title|}}}{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}}{{{doctoral_advisor|}}}{{{academic_advisors|}}}{{{influences|}}} |{{infobox|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{#ifeq:{{{career|}}}|Philosophical|Education|<!-- -->{{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} background}} | label2 = Education | data2 = {{{education|}}} | label3 = {{nowrap|[[Alma mater]]}} | data3 = {{{alma_mater|}}} | label4 = {{#if:{{{thesis2_title|}}} |[[Thesis|Theses]] |[[Thesis]]}} | data4 = {{#if:{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}} | {{startplainlist}} * {{#if:{{{thesis1_title|}}} | {{#if:{{{thesis1_url|}}} |[{{{thesis1_url}}} ''{{{thesis1_title}}}''] |''{{{thesis1_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis1_year|}}} |&nbsp;({{{thesis1_year}}}) }} * {{#if:{{{thesis2_title|}}} | {{#if:{{{thesis2_url|}}} |[{{{thesis2_url}}} ''{{{thesis2_title}}}''] |''{{{thesis2_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis2_year|}}} |&nbsp;({{{thesis2_year}}}) }} {{endplainlist}} | {{#if:{{{thesis_title|}}} | {{#if:{{{thesis_url|}}} |[{{{thesis_url}}} ''{{{thesis_title}}}''] |''{{{thesis_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis_year|}}} |&nbsp;({{{thesis_year}}}) }} }} | label6 = {{longitem|[[Doctoral advisor]]{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}|s}}}} | data6 = {{if empty|{{{doctoral_advisor|}}}|{{{doctoral_advisors|}}}}} | label7 = {{longitem|{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}{{{doctoral_advisor|}}} |Other advisor|Academic advisor}}{{pluralize from text|{{{academic_advisors|}}}|plural=s}}}} | data7 = {{{academic_advisors|}}} | label8 = Influences | data8 = {{{influences|}}} }}}} {{#if:{{{era|}}}{{{school_tradition|}}}{{{discipline|}}}{{{sub_discipline|}}}{{{workplaces|}}}{{{work_institutions|}}}{{{work_institution|}}} {{{doctoral_students|}}}{{{notable_students|}}}{{{main_interests|}}}{{{notable_works|}}}{{{notableworks|}}}{{{major_works|}}}{{{notable_ideas|}}}{{{influenced|}}} |{{ infobox|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} work | label2 = Era | data2 = {{{era|}}} | label3 = Discipline | data3 = {{{discipline|}}} | label4 = {{longitem|Sub-discipline}} | data4 = {{{sub_discipline|}}} | label5 = Region | data5 = {{{region|}}} | label6 = {{longitem|{{#ifeq:{{{template_name|}}}|infobox philosopher|<!-- -->[[List of schools of philosophy|School]]|<!-- -->School or tradition}}}} | data6 = {{{school_tradition|}}} | label7 = Institutions | data7 = {{if empty| {{{workplaces|}}} | {{{work_institutions|}}} | {{{work_institution|}}} }} | label8 = {{longitem|Doctoral students}} | data8 = {{{doctoral_students|}}} | label9 = {{longitem|Notable students}} | data9 = {{{notable_students|}}} | label10 = Language | data10 = {{{language|}}} | label11 = {{longitem|Main interests}} | data11 = {{{main_interests|}}} | label12 = {{longitem|Notable works}} | data12 = {{if empty| {{{notable_works|}}} | {{{notableworks|}}} | {{{major_works|}}} }} | label13 = {{longitem|Notable ideas}} | data13 = {{if empty| {{{notable_ideas|}}} | {{{principal_ideas|}}} }} | label14 = Influenced | data14 = {{{influenced|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{{template_name|}}}|Infobox academic}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} with conflicting parameters}} | image_name; image | othernames; other_names | titles; title | period; years_active | module; module2 | doctoral_advisor; doctoral_advisors | workplaces; work_institutions; work_institution | notable_works; notableworks; major_works | notable_ideas; principal_ideas }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox academic]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged into {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox academic with deprecated parameters]]}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> dgr64vdnbjji0hm7whcjrjnnrx0ivx1 2928896 2928888 2026-08-22T20:16:27Z Pynappel 70858 2928896 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic | honorific_prefix = | name = {{naam|}}} | honorific_suffix = | image = {{beeld|}} | image_size = | alt = {{beeldbeskrywing|}} | caption = {{onderskrif|}} | native_name = | native_name_lang = | birth_name = {{geboortenaam|}} | birth_date = {{geboortedatum|}} | birth_place = {{geboorteplek|}} | death_date = {{sterfdatum|}} | death_place = {{sterfplek|}} | death_cause = | citizenship = {{nasionaliteit|}} | other_names = | occupation = | period = | known_for = | title = {{titel|}} | boards = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | awards = | website = | education = | thesis_title = | thesis_url = | thesis_year = | school_tradition = | doctoral_advisor = | academic_advisors = | influences = <!--must be referenced from a third-party source--> | era = | discipline = {{vakgebied|}} | sub_discipline = {{stroming|}} | workplaces = | doctoral_students = | notable_students = | main_interests = | notable_works = | notable_ideas = | influenced = | signature = {{handtekening|}} | signature_alt = | signature_size = | footnotes = }} j338ykwj9ka1qxsnbmz2tvjvn5p0yep 2928897 2928896 2026-08-22T20:17:44Z Pynappel 70858 2928897 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic | honorific_prefix = | name = {{{naam|}}} | honorific_suffix = | image = {{{beeld|}}} | image_size = | alt = {{{beeldbeskrywing|}}} | caption = {{{onderskrif|}}} | native_name = | native_name_lang = | birth_name = {{{geboortenaam|}}} | birth_date = {{{geboortedatum|}}} | birth_place = {{{geboorteplek|}}} | death_date = {{{sterfdatum|}}} | death_place = {{{sterfplek|}}} | death_cause = | citizenship = {{{nasionaliteit|}}} | other_names = | occupation = | period = | known_for = | title = {{{titel|}}} | boards = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | awards = | website = | education = | thesis_title = | thesis_url = | thesis_year = | school_tradition = | doctoral_advisor = | academic_advisors = | influences = | era = | discipline = {{{vakgebied|}}} | sub_discipline = {{{stroming|}}} | workplaces = | doctoral_students = | notable_students = | main_interests = | notable_works = | notable_ideas = | influenced = | signature = {{{handtekening|}}} | signature_alt = | signature_size = | footnotes = }} r72adailhnog1ql947asib5jydcyqt4 2928898 2928897 2026-08-22T20:19:45Z Pynappel 70858 2928898 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic | honorific_prefix = | name = {{{naam|}}} | honorific_suffix = | image = {{{beeld|}}} | image_size = | alt = {{{beeldbeskrywing|}}} | caption = {{{onderskrif|}}} | native_name = | native_name_lang = | birth_name = {{{geboortenaam|}}} | birth_date = {{{geboortedatum|}}} | birth_place = {{{geboorteplek|}}} | death_date = {{{sterfdatum|}}} | death_place = {{{sterfplek|}}} | death_cause = | citizenship = {{{nasionaliteit|}}} | other_names = | occupation = | period = | known_for = {{{bekend|}}} | title = {{{titel|}}} | boards = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | awards = {{{eerbewyse|}}} | website = {{{webblad|}}} | education = | thesis_title = | thesis_url = | thesis_year = | school_tradition = | doctoral_advisor = | academic_advisors = | influences = {{{invloede|}}} | era = | discipline = {{{vakgebied|}}} | sub_discipline = {{{stroming|}}} | workplaces = | doctoral_students = | notable_students = | main_interests = | notable_works = | notable_ideas = | influenced = {{{beïnvloed|}}} | signature = {{{handtekening|}}} | signature_alt = | signature_size = | footnotes = }} mqu0xn42mrctd9c1awudqdyh7yujl8m 2928903 2928898 2026-08-22T20:32:27Z Pynappel 70858 2928903 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic | honorific_prefix = {{{erevoorvoegsel|}}} | name = {{{naam|}}} | honorific_suffix = {{{ere-agtervoegsel|}}} | image = {{{beeld|}}} | image_size = {{{beeldgrootte|}}} | alt = {{{beeldbeskrywing|}}} | caption = {{{onderskrif|}}} | native_name = {{{inheemse_naam|}}} | native_name_lang = {{{inheemse_naam_taal|}}} | birth_name = {{{geboortenaam|}}} | birth_date = {{{geboortedatum|}}} | birth_place = {{{geboorteplek|}}} | death_date = {{{sterfdatum|}}} | death_place = {{{sterfplek|}}} | death_cause = {{{doodsoorsaak|}}} | citizenship = {{{nasionaliteit|}}} | other_names = {{{ander_name|}}} | occupation = {{{beroep|}}} | period = {{{periode|}}} | known_for = {{{bekend|}}} | title = {{{titel|}}} | boards = {{{rade|}}} | spouse = {{{eggenoot|}}} | partner = {{{lewensmaat|}}} | children = {{{kinders|}}} | parents = {{{ouers|}}} | relatives = {{{familielede|}}} | awards = {{{eerbewyse|}}} | website = {{{webblad|}}} | education = {{{opvoeding|}}} | thesis_title = {{{tesistitel|}}} | thesis_url = {{{tesis_url|}}} | thesis_year = {{{tesisjaar|}}} | school_tradition = {{{skooltradisie|}}} | doctoral_advisor = {{{doktorale_adviseur|}}} | academic_advisors = {{{akademiese_adviseurs|}}} | influences = {{{invloede|}}} | era = {{{era|}}} | discipline = {{{vakgebied|}}} | sub_discipline = {{{stroming|}}} | workplaces = {{{werkplekke|}}} | doctoral_students = {{{doktorale_studente|}}} | notable_students = {{{noemenswaardige_studente|}}} | main_interests = {{{hoof_belangstellings|}}} | notable_works = {{{noemenswaardige_werke|}}} | notable_ideas = {{{noemenswaardige_idees|}}} | influenced = {{{beïnvloed|}}} | signature = {{{handtekening|}}} | signature_alt = {{{handtekening_alt|}}} | signature_size = {{{handtekeninggrootte|}}} | footnotes = {{{voetnotes|}}} }} 9pak4dageqh9g0jh0a01o0ow11k0fsv 2928937 2928903 2026-08-22T21:40:11Z Pynappel 70858 2928937 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic | honorific_prefix = {{{erevoorvoegsel|}}} | name = {{{naam|}}} | honorific_suffix = {{{ere-agtervoegsel|}}} | image = {{{beeld|}}} | image_size = {{{beeldgrootte|}}} | alt = {{{beeldbeskrywing|}}} | caption = {{{onderskrif|}}} | native_name = {{{inheemse_naam|}}} | native_name_lang = {{{inheemse_naam_taal|}}} | birth_name = {{{geboortenaam|}}} | birth_date = {{{geboortedatum|}}} | birth_place = {{{geboorteplek|}}} | death_date = {{{sterfdatum|}}} | death_place = {{{sterfplek|}}} | death_cause = {{{doodsoorsaak|}}} | citizenship = {{{nasionaliteit|}}} | other_names = {{{ander_name|}}} | occupation = {{{beroep|}}} | period = {{{periode|}}} | known_for = {{{bekend|}}} | title = {{{titel|}}} | boards = {{{rade|}}} | spouse = {{{eggenoot|}}} | partner = {{{lewensmaat|}}} | children = {{{kinders|}}} | parents = {{{ouers|}}} | relatives = {{{familielede|}}} | awards = {{{eerbewyse|}}} | website = {{{webblad|}}} | education = {{{opvoeding|}}} | thesis_title = {{{tesistitel|}}} | thesis_url = {{{tesis_url|}}} | thesis_year = {{{tesisjaar|}}} | school_tradition = {{{skooltradisie|}}} | doctoral_advisor = {{{doktorale_adviseur|}}} | academic_advisors = {{{akademiese_adviseurs|}}} | influences = {{{invloede|}}} | era = {{{era|}}} | discipline = {{{vakgebied|}}} | sub_discipline = {{{stroming|}}} | workplaces = {{{werkplekke|}}} | doctoral_students = {{{doktorale_studente|}}} | notable_students = {{{noemenswaardige_studente|}}} | main_interests = {{{hoof_belangstellings|}}} | notable_works = {{{noemenswaardige_werke|}}} | notable_ideas = {{{noemenswaardige_idees|}}} | influenced = {{{beïnvloed|}}} | signature = {{{handtekening|}}} | signature_alt = {{{handtekening_alt|}}} | signature_size = {{{handtekeninggrootte|}}} | footnotes = {{{voetnotes|}}} }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> sfukvspuiqrbj3ue1sjy9t86ujid3gy 2928942 2928937 2026-08-22T21:51:27Z Pynappel 70858 2928942 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic | honorific_prefix = {{{erevoorvoegsel|}}} | name = {{{naam|}}} | honorific_suffix = {{{ere-agtervoegsel|}}} | image = {{{beeld|}}} | image_size = {{{beeldgrootte|}}} | alt = {{{beeldbeskrywing|}}} | caption = {{{onderskrif|}}} | native_name = {{{inheemse_naam|}}} | native_name_lang = {{{inheemse_naam_taal|}}} | birth_name = {{{geboortenaam|}}} | birth_date = {{{geboortedatum|}}} | birth_place = {{{geboorteplek|}}} | death_date = {{{sterfdatum|}}} | death_place = {{{sterfplek|}}} | death_cause = {{{doodsoorsaak|}}} | citizenship = {{{nasionaliteit|{{{burgerskap|}}}}}} | other_names = {{{ander_name|}}} | occupation = {{{beroep|}}} | period = {{{periode|}}} | known_for = {{{bekend|}}} | title = {{{titel|}}} | boards = {{{rade|}}} | spouse = {{{eggenoot|}}} | partner = {{{lewensmaat|}}} | children = {{{kinders|}}} | parents = {{{ouers|}}} | relatives = {{{familielede|}}} | awards = {{{eerbewyse|}}} | website = {{{webblad|}}} | education = {{{opvoeding|}}} | thesis_title = {{{tesistitel|}}} | thesis_url = {{{tesis_url|}}} | thesis_year = {{{tesisjaar|}}} | school_tradition = {{{skooltradisie|}}} | doctoral_advisor = {{{doktorale_adviseur|}}} | academic_advisors = {{{akademiese_adviseurs|}}} | influences = {{{invloede|}}} | era = {{{era|}}} | discipline = {{{vakgebied|}}} | sub_discipline = {{{stroming|}}} | workplaces = {{{werkplekke|}}} | doctoral_students = {{{doktorale_studente|}}} | notable_students = {{{noemenswaardige_studente|}}} | main_interests = {{{hoof_belangstellings|}}} | notable_works = {{{noemenswaardige_werke|}}} | notable_ideas = {{{noemenswaardige_idees|}}} | influenced = {{{beïnvloed|}}} | signature = {{{handtekening|}}} | signature_alt = {{{handtekening_alt|}}} | signature_size = {{{handtekeninggrootte|}}} | footnotes = {{{voetnotes|}}} }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> l5zbgudr6m0qejk03a66a9tg620d432 Lys van gedrukte Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke 0 101062 2929012 2749086 2026-08-23T09:10:15Z Sobaka 328 /* Japannees */ skakel 2929012 wikitext text/x-wiki 'n '''Vreemde taal''' verwys na 'n [[taal]] wat nie 'n spreker se [[moedertaal]] is nie, en '''vreemdtalige woordeboeke''' is hulpmiddels wat mense reg oor die wêreld in staat stel om mekaar te verstaan en tale grondig te verken. Dit word gevolglik aanvaar dat die skryf en publikasie van meer Groot Woordeboeke in Afrikaans die belangstelling en vaardigheid daarin reg oor die wêreld sal aanwakker en bevorder. == Agtergrond == Vreemdtalige woordeboeke het beperk gebly tot Engels, 'n internasionale en ampstaal, sekere nabye Afrikatale en plaaslike strategiese tale. Kleiner tale soos Ndebele en Swati is afgeskeep, maar Namibiese tale soos Otjiherero en Ndongo wat tydens die Grensoorlog benodig is, asook Fanakalo wat by die myne gebruik is, het aandag ontvang. Hierdie Afrikataalwoordeboeke het intussen verouderd geraak en wag sedert die aanvang van die nuwe millennium op hersiening. Die uitsondering in hierdie opsig is die Khoekhoegowab-glossarium wat in die jaar 2010 in Namibië verskyn het. Die Duits-Afrikaanse woordeboeke bestaan wel sedert 1925 en het baie verder gevorder as die Frans-Afrikaanse woorde boek van 1950 wat slegs één uitgawe beleef het. Die Duitse woordeboek het ook die Latynse (1939–1972) en Portugese (1975) woordeboeke oorleef. Tog het navorsing tussen die Duitse en Afrikaanse taal in 1983 by sy agtste uitgawe so te sê tot stilstand gekom. Pharos het hierdie ou Duitse woordeboeke sedert 2004 slegs op aanvraag laat herdruk, sonder enige hersiening. Solé Pienaar het in 2006 'n [http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/2076 verhandeling] geskryf as pleidooi om hierdie woordeboek grondig hersien te kry. Sedert die aanvang van 1990 het die eksperimentering met nuwe vreemdtalige woordeboeke meestal beperk gebly tot [[Japannees]] (van 1986 tot einde 2001). Met die afskaffing van die politieke (en akademiese) sanksies het die Nederlanders en Belge van hul kant ook meer woordeboeke begin publiseer waarin Afrikaans en Nederlands geamalgameer is, soos ''[[Groot Woordeboek Afrikaans en Nederlands|Pharos Groot woordeboek: Afrikaans en Nederlands]]''. Leksikografiese potensiaal word wel in die Russiese taal gesien. Soos by die Afrikaans-Japannese woordeboekie, kom belangstelling meestal uit buitelandse oorde. Svetlana Leshchenko, maar ook Ewgeny Artemof, stel albei in Afrikaans belang. Van die netelige punte waarom vreemdetalige woordeboeke met huiwering aangepak word, is: * Dat dikwels geredeneer word dat mens slegs voldoende kernwoordeskat moet opbou om 'n vreemdtalige ''verklarende'' woordeboek te verstaan ten einde daardie taal te bemeester. By vertaling moet mens egter "albei" tale op 'n voldoende en gelyke vlak vaardig wees om die teks van die een so noukeurig as moontlik in die ander te vertaal – 'n vertalende woordeboek in Afrikaans is dus wel noodsaaklik. * Slegs by uitsondering word fonetiese skrif naas die lemma gebruik, selfs wanneer 'n [http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/9486/Uitspraakwoordeboek%20van%20Afrikaans.pdf?sequence=1 verouderde uitspraakwoordeboek] beskikbaar is. Sonder die uitspraaknotering bly Afrikaans slegs 'n "leestaal" en nié 'n praattaal nie, en die taalleerder kan hom dan maklik aan [[letteruitspraak]] skuldig maak. Vir besuiniging van bladruimte word spreekwoorde en frases ook net by uitsondering ingesluit. * Dikwels is 'n uitvoerige Engelse vertalende woordeboek (met fonetiese transkripsie) van 'n betrokke vreemde taal vryelik op die Suid-Afrikaanse mark beskikbaar. Duitse of Nederlandse vertalende woordeboeke van ander vreemde tale (indien dit wel bekom kan word) word ook dikwels gebruik om die oerteks beter in Afrikaans oor te sit (byvoorbeeld werke uit [[Frans]]). Sodoende word 'n Afrikaans-vreemdetaalwoordeboek dikwels as oorbodig beskou. Volgens G.P. Kirsten: ''My Russiese studies het in die geheel swaar geleun op Russies-Engels of Russies-Duitse woordeboeke, en ek het eintlik nooit die afwesigheid van 'n Afrikaans-Russiese woordeboek as 'n gemis gevoel nie.''<ref name="Kirsten">{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/03/08/8/7.html |title=Kirsten, G.P. 1994. Woordeboek 'n liefdeswerk. ''Die Burger'', 08 Maart:8 |access-date= 3 Julie 2015 |archive-date= 3 Julie 2015 |archive-url=https://archive.ph/20150703163304/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/03/08/8/7.html |url-status=dead }}</ref> * Ewe dikwels word aangevoer dat daar nie genoeg tweetalige akademici of proeflesers is wat voldoende bekwaam is om 'n vreemdetaalwoordeboek te assesseer nie. Uit Afrikaanse oorde word dan wag gemaak op 'n Afrikaans-kundige "van buite". In die geval van Joy H. Wagner se eerste Afrikaans-Russiese Woordeboek, kon sy byvoorbeeld nie 'n Russiese proefleser opspoor wat ook Afrikaans magtig is nie.<ref name="Elfra">{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1994/01/10/10/4.html |title=Erasmus, Elfra. 1994. Afrikaans-Russiese woordeboek verskyn. Beeld, 10 Januarie:10 |access-date= 3 Julie 2015 |archive-date= 3 Julie 2015 |archive-url=https://archive.ph/20150703163303/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1994/01/10/10/4.html |url-status=dead }}</ref> Dit is naamlik 'n sirkelredenasie, omdat iemand in Rusland weer sal sukkel om 'n Afrikaanssprekende persoon ('n veel kleiner bevolking) te vind wat Russies op moedertaalvlak magtig is. * Uitgewerye is dikwels huiwerig om 'n Afrikaans-vreemdtalige woordeboek te druk omdat dit 'n geldelike risiko inhou indien die markaanvraag nie voldoende sou wees nie. * Meestal is die (ingevoerde) Engelse vertaling van sowel internasionale fiksie as niefiksie in vreemde tale vryelik in die mark en in biblioteke beskikbaar. Omrede die meeste Afrikaanssprekendes die Engelse taal magtig is, word daar minder moeite gedoen om uit die bronteks self te vertaal. As voorbeeld sou 'n Afrikaanse leser makliker [[Jo Nesbø]] se werke in Engels lees as in Noors, waarvan die eksemplaar eerstens duurder, en tweedens moeiliker bekombaar is. Al lees die Afrikaanssprekende bv. ''The Leopard'' (oorspronklik: ''Panserhjerte''), is dit geen waarborg dat die leser belang sou stel om Noors te lees of leer lees nie. : Omgekeerd kan dieselfde weer geld by bekende Afrikaanse werke, soos dié van die spanningverhaalskrywer Deon Meyer, wat reeds via die Engelse vertaling in ander vreemde doeltale vertaal is. Meyer se spanningromans was teen 2014 reeds in 27 tale vertaal. Meyer se boeke vaar die beste in Frankryk, waar 'n oplaag van ''Kobra'' van omtrent 50&nbsp;000 vir die eerste druk beplan is. Maar, stel die ''Taalgenoot'': "Die enigste ander tale waar die vertalings regstreeks uit Afrikaans is, is [[Duits]], [[Noorweegs]], en [[Nederlands]]". Die doeltale is dikwels binne "volkslande" geleë wat doelbewus die invoer van Engelse werke op die openbare mark verlangsaam om die eie taal te bevorder. Nietemin kan bronteksgetrouheid juis 'n groter aanvraag na Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke stimuleer. Daar is byvoorbeeld foute begaan met die Franse vertaling van die Engelse uitgawe van Breyten Breytenbach se 'Die Man met die Kop' uit die oorspronklik Afrikaanse bundel ''Mouroir''. ''Ou gabba'' is as ''china'' in Engels vertaal, wat dan in Frans letterlik as ''porcelaine'' oorgesit is.<ref>Meiring, E. 1988. Breyten in Frans. ''Tydskrif vir letterkunde'', 24(4):68</ref> Selfs in vertalings uit Afrikaans in Nederlands glip daar gereeld vertaalfoute in. So skryf Martie Preller ''Ons het baie in bome geklim'', '''groot [[steeleik|akkerbome]]''', ''perskebome en appelkoosbome'', wat vertaal word: ''We klommen veel in bomen''. '''Grote bomen op het veld''', ''perzikbomen en abrikozenbomen''.<ref>[https://books.google.co.za/books?id=d-orAsgEybkC&pg=PA168&dq=%22martie+preller%22&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=%22martie%20preller%22&f=false Wat is familie, p. 168]</ref> Die "akker" (vergelyk die Engels ''acorn'', verouderde Nederlands ''aker'', Platduits ''ecker'', maar ook die Gotiese "[http://www.wulfila.be/gothic/browse/search/?find=akran&mode=5 akran]" (vrug[te])) is verwar met 'n landoppervlak; die korrekte vertaling sou wees ''grote eiken'' of ''grote eikenbomen''. : Tans, weens die tekort aan goeie tweetalige woordeboeke, wend die publiek hul na groter tale waarin die romans reeds verskyn, of reeds in vertaal is deur vertalers wat aan hulle goed bekend is, byvoorbeeld Engels. : ''Agaat'' (deur Marlene van Niekerk) se verkope in Swede was hoër as in Suid-Afrika (30&nbsp;000 Sweedse eksemplare sedert 2012–2014; teenoor 14&nbsp;000 Afrikaanse eksemplare sedert 2004–2014), wat wel toon dat vertalings uit Afrikaans finansiële sukses kan beleef. In Suid-Afrika vaar die verkope van vertalings van die Afrikaanse romans egter sleg. Wat niefiksie betref, word by NB-uitgewers selde uit Afrikaans vir die oorsese mark vertaal.<ref>Groenewald, A. 2014. 'n Vertaalstorie. ''Taalgenoot'' (Someruitgawe), p. 62-65</ref> : Die teendeel is egter ook waar: [[Nicol Stassen]] en Melt Myburgh meen albei dat die skrywe van 'n boek in Engels met die oog op die buitelandse mark, nie baie geld of sukses waarborg nie. Melt Myburgh van ''Penguin Random House'' voer aan dat hulle dikwels 'n niefiksietitel tegelyk in Engels en Afrikaans publiseer, maar dat die Engelse uitgawe relatief selde 'n tuiste in die buitelandse mark vind, omdat die smake van lesers in die onderskeie markte so dramaties verskil. Volgens Myburgh begaan skrywers en uitgewers maklik die fout om te aanvaar dat hul Engelse boeke die buitelandse mark sal inpalm, terwyl dit nie met die praktyk strook nie. Een sprekende voorbeeld is Carol Campbell se ''My Children Have Faces'' (2013), uitgegee deur ''Umuzi'', wat ook as ''Karretjiemense'' (2013) verskyn het. Volgens Campbell self is daar teen einde-2015 slegs sowat 800 eksemplare van ''My Children Have Faces'' in die oorspronklike Engels verkoop, terwyl oor dieselfde tydperk 12&nbsp;000 Afrikaans-vertaalde kopieë van die hand gesit is. Volgens Nicol Stassen, uitgewershoof van ''Protea Boeke'', gaan vertalings ook dikwels gepaard met ander faktore soos gehalte, bekendheid van die boek, leserssmaak, die kwessies en vraagstukke waarmee lesers hulself kan identifiseer of die bekendheid van die skrywer (en vertaler), benewens die getal tale waarin die boek reeds vertaal is.<ref>Malan. M. 2016. Boekeblad: Tendens. ''DeKat'', Maart/April-uitgawe: bl. 78.</ref> == Tale == Hierdie lys van gedrukte vertalende [[woordeboek]]e kan deur die [[Afrikaans]]sprekende gebruik word om 'n vreemde taal aan te leer, maar ook ''vice versa''. Reisgidse, asook vertalende kinderwoordeboeke en vakwoordeboeke is nie by hierdie lys ingesluit nie. Hierdie "katalogus" mag van nut wees om: (i) ou of gevestigde werke op te spoor wat hersien of uitgebrei moet word;<br /> (ii) moontlike leemtes in die beskikbaarheid van twee- of veeltalige woordeboeke uit te lig, en <br /> (iii) om geskikte woordeboeke te keur wat die aanleer van 'n vreemde taal mees doeltreffend sal fasiliteer. === Duits === * ''[http://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=hoog149prak01 Praktisches Lehrbuch der kapholländischen Sprache (Burensprache): Sprachlehre, Gespräche, Lesestücke und Wörterbuch]'' – Nicolaas Marais Hoogenhout – 1904. * ''Woordeboek / Wörterbuch: Afrikaans-Duits, Deutsch-Afrikaans'' – eers Hendrik Abraham Steyn, Hans Georg Schulze en Hugo Gutsche, later Hans Georg Schulze en Georg Paul Johannes Trümpelmann (1957), en later Georg Paul Johannes Trümpelmann & E. Erbe – 1925 (1971, 1983, 2004 (eerste sagtebanduitgawe), as ''Deutsch – Afrikaans großes Wörterbuch'' herdruk deur VVB Laufersweiler Verlag in Duitsland, 29 Julie 2015). * ''[ftp://ftp.puk.ac.za/outgoing/Library/2017-05-24/Drietalige%20idioomboek%20in%20Afrikaans,%20Engels,%20Duits.pdf Drietalige idioomboek in Afrikaans, Engels, Duits.]{{Dooie skakel|date=Desember 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' – Daniël Brand – 1936. * ''Juta se Afrikaans-Duitse en Duits-Afrikaanse woordeboek'' – F C Boehm; Josephine Boehm (1939), later W.H.C. Hellberg (1958). * ''Skoolwoordeboek: Duits-Afrikaans, Afrikaans-Duits'' – Otfried Rode, M. Rode, T.J. Schulz. (1938; 2de hers. uitg. - 1949; 3de hers. uitg. - 1963; 4de hersiene uitg. - 1968; 5de hers. uitg. - 1980; 5de hers. uitg. derde druk – Jan. 1983) * ''Schulwörterbuch: Deutsch-Afrikaans, Afrikaans-Deutsch / Skoolwoordeboek: Duits-Afrikaans, Afrikaans-Duits'' – Hugo Gutsche & P.A. Brandt – 1950. * ''Schulwörterbuch: Deutsch-Afrikaans, Afrikaans-Duits'' – P.A. Brandt, J.A.E. Leue – 1951 (1961, 1965, 1973). === Engels === [[Lêer:Tweetalige skoolwoordeboek.jpg|duimnael|regs|''Tweetalige skoolwoordeboek: Afrikaans-Engels, Engels-Afrikaans'' deur [[Daniël Brink Bosman]] en [[Izak Wilhelmus van der Merwe]] (Boerneef), vierde hersiene druk, [[1944]].]] * ''[http://www.dbnl.org/tekst/toit001patr01_01/toit001patr01_01.pdf Patriot-woordeboek]'' – [[S.J. du Toit]] – [[1902]] ([[1904]]). * ''[http://www.dbnl.org/arch/oord002engl01_01/pag/oord002engl01_01.pdf An English-Cape Dutch vocabulary for the use of Englishmen]'' – Joan Frederik van Oordt – 1902. * ''Tweetalige skoolwoordeboek: Afrikaans-Engels, Engels-Afrikaans'' – [[Daniël Brink Bosman]]; [[Izak Wilhelmus van der Merwe]] – [[1942]]? ([[1944]]; [[1946]]<ref>http://www.worldcat.org/title/tweetalige-skoolwoordeboek/oclc/990439129</ref>) * ''Groot woordeboek: Afrikaans-Engels, Engels-Afrikaans''. – Matthys Stefanus Benjamin Kritzinger; later ook U.J. Cronje, Pieter Cornelis Schoonees – [[1954]] ([[1972]], [[1981]], [[1986]], [[1988]]) * ''Tweetalige woordeboek: Afrikaans-Engels, Engels-Afrikaans'' (aanvanklik in twee afsonderlike boekdele uitgegee). – Daniel Brink Bosman; Ludwig Wybren Hiemstra; Izak Wilhelmus van der Merwe; later ook Johan Jacobus Spies en P.A. Joubert – [[1964]] ([[1969]]; [[1977]]; [[1980]]; [[1982]]; [[1984]]; [[1992]]; [[1995]]; [[1998]]; [[1999]]). * ''Afrikaans-Engelse woordeboek / English-Afrikaans dictionary'' – Reader's Digest – [[1987]] (1999). * ''Juta se Afrikaans-Engelse woordeboek: beginners'' – R.B. Volsteedt; Henri Snijders; Peter Grobbelaar – [[1988]]. * ''Pharos Groot Woordeboek / Major Dictionary: Afrikaans-Engels, English-Afrikaans'' – Louis Cornelius Eksteen. (Veertiende uitgawe van die ''Groot Woordeboek'') – 1997. * ''Pharos Klein woordeboek: Afrikaans-Engels, English-Afrikaans''. Louis Cornelius Eksteen. – 1997. * ''Pharos Afrikaans-Engels, English-Afrikaans woordeboek/dictionary'' – [[2005]] ([[2010]]) * ''Pharos Tweetalige skoolwoordeboek: Afrikaans-Engels, Engels-Afrikaans'' – Daniel Brink Bosman; Algernon Strange Valentine Barnes; Izak Wilhelmus van der Merwe. – [[2008]]. * ''Oxford Afrikaans-Engels English-Afrikaans Skoolwoordeboek School Dictionary'' – 2008. * ''Pharos tweetalige skoolwoordeboek = Pharos bilingual school dictionary'' – Charlene Verster – Pharos – [[2012]] tot [[2013]] hers. druk * ''Afrikaans-English, English-Afrikaans Dictionary: With over 28,000 entries'' – Alet Kruger & Penny Grearson – Geddes and Grosset: [[16 September]] [[2014]] === Fanakalo === * ''Woordeboek Afrikaans – Fanakalo. Dictionary: English – Fanakalo. Lo buk ka lo izwi: Fanakalo – Sibulu – Singis'' – [[Yskor]] – 1966. * ''Mynerswoordeboek: English-Fanakalo: Afrikaans-Fanakalo'' – Kamer van Mynwese – 1972. === Frans === [[Lêer:FransAfrikaansewoordeboek1950.jpg|duimnael|Die enigste gedrukte Afrikaans-Franse woordeboek (1950) het slegs een druk beleef.]] * ''Afrikaans-Frans, Frans-Afrikaans Woordeboek'' – B. Strelen met die medewerking van H.L. Gonin – 1950.<ref>Inskip, Donald P. 1951. Resensie: Strelen, B. en H. L. Gonin: "Afrikaans-Frans en Frans-Afrikaans Woordeboek". In: ''Ons eie boek'' XVII(2):30-31: ''The appearance of an Afrikaans-French and French-Afrikaans dictionary is a noteworthy event in South African cultural development. The way to understanding of the great French literary heritage will no longer lie exclusively through a third tongue, as has necessarily been the case hitherto; and we may hope also that direct contact with Afrikaans from the French side may lead to profitable exchanges and increased interest in South African affairs.'' ''The "Woordeboek" of Strelen and Gonin, is attractive in format and handy in use. On the whole the selection of words for inclusion is judicious and the range of meanings considerable: there can be no doubt that the dictionary fills a gap and will render good service. The concise grouping of words of common stem under one head is ably done and saves useful space. Having said this, one must add that the absence of any indication of pronunciation of either language is a grave defect, which must to some extent prevent the Dictionary from taking its rightful place with students. Whereas the Oxford Concise French Dictionary and the small Harrap find space for phonetic transcription (the Oxford Dictionary even manages to include etymologies in succinct form), this new arrival gives no guidance other than the asterisk before French aspirate "H".''<br> ''We can well believe that limitations of space pressed severely on the authors, but a more vigorous pruning of the vocabulary and the use of smaller type for certain secondary information might have left room for phonetic indication of pronunciation, and for more examples of common usage and constructions. For instance, the very uncommon ''acmé'' (included as well as the usual ''apogée'') could well be sacrificed, as could probably such words as ''pontifical'' and ''filigrane''.''<br> ''All in all, however, we must welcome the hard work and enthusiasm which have gone to the making of this Dictionary and hope that the authors and the publishers will reap their due reward for enterprise and pioneering.''</ref> === (Nieu-)Grieks === * ''Grieks-Afrikaanse Woordeboek'' – Philip Nicolaides – 1964 (eerste keer gedruk in 2017)<ref>Nienaber, P.J. 1968. ''Wat doen die Akademie?'' Kaapstad: Nasionale Boekhandel, p. 61: ''Grieks-Afrikaanse Woordeboek'' en ''Grammatika van die Afrikaanse Taal'' (1964)<br /> Dié boeke, uitgegee onder beskerming van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns|S.A. Akademie]], is 'n groot prestasie vir sowel die Griekse as die Afrikaanse taal. Albei werke is gekontroleer en goedgekeur deur die Taalkommissie van die S.A. Akademie. Dr. Philip Nicolaides, opsteller van albei werke, is verbonde aan die [[Universiteit van die Witwatersrand|Universiteit van Witwatersrand]]. Die boeke sal Griekssprekende skoliere, burgers, en veral immigrante in staat stel om die grondbeginsels van Afrikaans onder die knie te kry, en hulle makliker by die Afrikaanse kultuurlewe inskakel.</ref><ref>Wel vir die eerste maal gedruk in ''Die verhaal van die Griekse taal oor 35 eeue heen'' (28 April 2017) deur Gerrit van Wyk Kruger, soos gestel word: "Vir sy bespreking van veral die semantiek van Moderne Grieks gebruik die skrywer hier vir die eerste keer dr. Philip Nicolaides se uitvoerige Grieks-Afrikaanse Woordeboek van 843 foliogrootte bladsye. Dis teen die middel van die vorige eeu opgestel, maar is nooit gepubliseer nie." </ref> === Hebreeus === * ''Hebreeus-Afrikaanse woordelys: die 806 woorde wat die meeste in die Ou Testament voorkom, in groepe ingedeel volgens frekwensie'' – Walter Theophilus Claassen – 1985. * ''Van ALEF tot TAW: basiese woordelys Hebreeus-Afrikaans'' – Jan H. Kroeze – 1993. === Japannees === * 'n Gepubliseerde Afrikaans-Japannese Woordelys van 1&nbsp;500 lemmas ( アフリカーンス語基礎1500語 ) – Takashi Sakurai (ook soms geskryf: Takasji Sakoerai) – ca. 1986.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1996/11/13/14/20.html |title=''Die Burger''. 1996. Japannees besig met woordeboek. 13 November:14 |access-date= 3 Julie 2015 |archive-date= 3 Julie 2015 |archive-url=https://archive.ph/20150703163305/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1996/11/13/14/20.html |url-status=live }}</ref> * アフリカーンス語基礎語彙集 (ander titel: ''Kernwoordelys vir gebruik by 'n inleidingskursus in Afrikaans'') – Ernst Kotzé, Takashi Sakurai – 2000. * ''Afrikaans-Japannese woordeboek: met Engelse vertalings (アフリカーンス語・日本語基礎語辞典 Afurikānsugo Nihongo kisogo jiten)'' – [[Ernst Kotzé]], Takashi Sakurai – 2001.<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2000/04/26/9/2.html |title=''Beeld''. 2000. Professor in Afrikaans na Japan oor woordeboek. 26 April:9 |access-date= 3 Julie 2015 |archive-date= 3 Julie 2015 |archive-url=https://archive.ph/20150703163303/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2000/04/26/9/2.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2001/06/09/4/15.html |title=Strydom, Linda. 2001. Japannees 'bied sakelui voorsprong'. ''Die Burger'', 09 Junie:4 |access-date= 8 September 2015 |archive-date= 8 September 2015 |archive-url=https://archive.ph/20150908141305/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2001/06/09/4/15.html |url-status=live }}</ref> === (Regs)Latyn === [[Lêer:LatynAfrikaansWoordeboek1975.JPG|regs|duimnael]] * ''Woordeboek: Afrikaans-Latyn'' – Ferdinand Postma – 1937. * ''Beknopte woordeboek: Latyn-Afrikaans'' – Ferdinand Postma – 1939 (1967, 1972). * ''Drietalige regswoordeboek: Engels-Afrikaans, Latyn-Afrikaans-Engels, Afrikaans-Engels'' – Victor Gustav Hiemstra ; Henri Louis Gonin – 1981 (1986, 1992) * ''Lexis Latina: Latynse Kernwoordeskat / Basic Latin Vocabulary'' – F. Smuts, S.M. Bruwer, A.V. van Stekelenburg – 1985. * ''Lexicon Latyn-Afrikaans: Institutionum Gai et Institutionum Justiniani'' – H L Gonin; W J G Lubbe – 1987. * ''Drietalige studente regsleksikon: Afrikaans – Engels, Engels – Afrikaans, Latyn – Afrikaans – Engels = Trilingual student law lexicon: Afrikaans – English, English – Afrikaans, Latin – English – Afrikaans'' – Etienne Labuschagne – 2004. * ''Regsterminologie: straf-, strafproses- en bewysreg'' – [Centre for Legal Terminology in African Languages; Juta Law] – 2015. === Nama === ==== Khoekhoegowab ==== * ''[[Nama|Khoekhoegowab]]-Afrikaans: glossarium / Afrikaans-Khoekhoegowab: mîdi saogub.'' Wilfrid H.G. Haacke, Eliphas Eiseb, Christine Gericke – 2010. === Ndonga === * ''Okambo kiitja (woordeboek): Afrikaans-Oshambo'' – Erkki Laurmaa (Finse Sending) – 1949 (word gekategoriseer as 'Ndonga'). * ''Ndonga, Afrikaans, English: drietalige woordeboek = tri-lingual dictionary = embwiitya pamalaka gatatu'' – Johannes Jurgens Viljoen – 1975. * ''Oshindonga woordeboek / dictionary / embwiitya'' – Johannes Jurgens Viljoen; P Amakali – 1984. === Nederlands === <small>Tot 1961 word Afrikaanse woorde in verskeie Nederlandse woordeboeke opgeneem met die nota ''Zuid-Afrikaans'', bedoelende ''Suid-Afrikaanse Nederlands''</small><ref>''[[Afrikaans hoort by Nederlands]]'', p. 207: "In die plek van die huidige Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal kon ons gehou het by die 'Dikke Van Dale' of amptelik die ''Van Dale'', ''Groot Woordenboek der Nederlandse Taal'' wat tans uit drie boekdele bestaan met 240,000 woorde. Die samestellers van die woordeboek sou waarskynlik sonder probleme, ook nog tipies Afrikaanse woorde daarin kon opneem. Trouens aanvanklik is in dié woordeboek ook Afrikaanse woorde opgeneem, maar is dit sedert die 1961 uitgawe weggelaat."</ref> * ''Beknopt Afrikaans-Nederlands woordenboek'' – H. Bloem; Nederlandsch-Zuidafrikaansche Vereeniging. - 1947. * ''Nederlands – Afrikaanse woordeboek'' – P.C. Paardekooper; Leendert Dekker – 1990. * ''Kramers woordenboek Zuid-Afrikaans-Nederlands, Nederlands-Zuid-Afrikaans'' – Hanny Demeersseman et al. - 2000. * ''Protea Miniwoordeboek Nederlands-Afrikaans / Afrikaans-Nederlands'' – Roy Pheiffer, Fred Pheiffer, Anneli Terre Blanche en Sief Veltkamp-Visser – 30 November 2000 * ''Prisma Woordenboeken: Afrikaans-Nederlands, Nederlands-Afrikaans'' – Hanny Demeersseman et al. - 2009. * ''Van Dale Miniwoordenboek Afrikaans'' – Herman Beyer – 2010 * ''Prisma: Afrikaans-Nederlands, Nederlands-Afrikaans'' – R Pheiffer; Primaredactie – 2010. * ''Prisma miniwoordenboek Afrikaans'' – 2010. * ''[[Groot Woordeboek Afrikaans en Nederlands| Pharos Groot woordeboek: Afrikaans en Nederlands]]'' – Willy Martin – 2011. === Noord-Sotho === * ''Sotho-woordelys: met die Afrikaanse ekwiwalente versamel uit bestaande Sotho-literatuur: behoor by die Handleiding by die aanleer van Transvaal-Sotho (Sepedi)''- Theodor Martin Helmuth Endemann – 1939. * ''Noord-Sotho-Afrikaans, Afrikaans-Noord-Sotho woordelys: met 'n byvoegsel van Sotho-vakterminologie vir gebruik in Bantoeskole'' – N.J. Kotzé – 1957. * ''Klein Noord-Sotho woordeboek'' – D. Ziervogel ; P. C. Mokgokong; A.T. Malepe – 1961 (1969, 1972, 1974, 1988) * ''Noord-Sotho: terminologie en spelreëls = Northern-Sotho: terminology and orthography'' – Departement van Bantoe-Onderwys – 1962. * ''Pukuntšu ye kgolo ya sesotho sa leboa: sesotho sa leboa, seburu/seisimane = Groot Noord-Sotho woordeboek: Noord-Sotho, Afrikaans/Engels'' – D. Ziervogel, P.C. Mokgokong – 1975, 1985. * ''Pukuntsu woordeboek: Noord-Sotho-Afrikaans, Afrikaans-Noord-Sotho'' – T.J. Kriel en E.B. van Wyk ; in samewerking met S.A. Makopo. - 1977, 1983, 1989. * ''Verklarende woordelys, Afrikaans, Engels, Noord-Sotho = Lenanentšu-tlhalosi, Seafrikaans, Seisemane, Sesotho sa Leboa'' – P.J. Joubert – 198?. * ''The concise trilingual pocket dictionary: English, Northern Sotho, Afrikaans'' – G.M.M. Grobler – 1991. * ''Sediba: practical list of words and expressions in Northern Sotho, Northern Sotho-Afrikaans-English, English-Northern Sotho = Sediba: praktiese lys van woorde en uitdrukkings in Noord-Sotho, Noord-Sotho-Afrikaans-Engels, Afrikaans-Noord-Sotho'' – D. P. Lombard – 1992. * ''Shuters nuwe Sepedi woordeboek: Afrikaans-Sepedi (Noord Sotho, Sepedi (Noord Sotho))-Afrikaans'' – D.J. Prinsloo, B.P. Sathekge & E. Kapp – 1997. * ''Woordeboek: Afrikaans-Noord-Sotho'' (ook getiteld: ''Pukuntšu: Seburu-Sesotho sa Lebowa'') – H.H. Gerber – 2000. === Otjiherero === * ''Otjiherero woordeboek = Otjiherero dictionary'' – J.J. Viljoen; T.K. Kamupingene – 1983. === Portugees === * ''Die Portugees-Afrikaanse woordelys en algemene uitdrukkings: Vocabulário Português-Afrikaans e frases gerais.'' J.L. Van Schaik. (26 bladsye) – 1969 * ''[http://uir.unisa.ac.za/handle/10500/19472 Dicionário português-africanse / Portugees-Afrikaanse Woordeboek]''. Unisa. – Peter Haffter, Joaquim Carlos Bento Sabino, S.J. Pretorius ; in samewerking met H. Louw, C.S. van der Pluym – 1975.<ref>[http://collections.nwu.ac.za/dbtw-wpd/images/BATL/taalpraktisyn_1986_30-32.pdf ''Die taalpraktisyn / The language practitioner''. 1986. Afrikaans-Portugese woordeboek word uitgegee. (1):30-32]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Russies === * ''Beknopte Afrikaans-Russies, Russies-Afrikaans Woordeboek: ongeveer 22&nbsp;000 woorde'' – Joy H. Wagner<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1992/10/19/12/7.html |title=Fourie, C. 1992. Dié Rus na SA gelok met eksemplare van Beeld. ''Beeld'', 19 Oktober:12 |access-date= 3 Julie 2015 |archive-date= 3 Julie 2015 |archive-url=https://archive.ph/20150703163304/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1992/10/19/12/7.html |url-status=dead }}</ref><ref name="Elfra" /><ref name="Kirsten" /> – 1993. * ''Moderne Russiese-Boere-Woordeboek'' – Svetlana Leshchenko (Swetlana Lesjtjenko) – 1 September 2014. * (''In wording''…) Woordeboek deur Ewgeny Artemof<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2014/08/27/5/carus_31_0_567600898.html |title=Nel, C.A. 2014. Taal lok Rus om gids te skryf. ''Beeld'', 27 Augustus: 5 |access-date= 3 Julie 2015 |archive-date= 3 Julie 2015 |archive-url=https://archive.ph/20150703163306/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2014/08/27/5/carus_31_0_567600898.html |url-status=live }}</ref> === San === ==== /Xam ==== * ''Woordeboek Afrikaans-/Xam - /Xam-Afrikaans''. Peter E. Raper - 2021. ==== !Xuhn ==== * ''San dictionary / San-woordeboek / Thahli xanu: San-Afrikaans-English, English-San-Afrikaans, Afrikaans-San-English'' – Ferdie Weich – 1961 (2004)<ref>[http://lexikos.journals.ac.za/pub/article/viewFile/1191/707 {{en}} Resensie in ''Lexikos'']</ref> ==== Žul'hõasi ==== * ''Žul'hõasi fonologie en woordeboek''. J.W. Snyman – 1975. === Suid-Sotho === * Suid-Sotho: terminologie en spelreëls no. 3 = Southern Sotho: terminology and orthography no. 3 – Departement van Bantoe-Onderwys – 1972. * ''Verklarende woordelys: Afrikaans – Engels – Suid-Sotho'' – P.J. Joubert en S.S. Selepe – 19?? * ''Bukantswe ya maleme-pedi: Sesotho-Seafrikanse = Tweetalige woordeboek: Afrikaans-Suid-Sotho'' – Jacobus Albertus du Plessis; J.G. Gildenhuys; J.J. Moiloa – 1974 * ''Skoolwoordeboek: Suid-Sotho-Afrikaans, Afrikaans-Suid-Sotho'' – Christiaan Rabie Kok – 1984. * ''The Concise trilingual pocket dictionary: English, Southern Sotho, Afrikaans'' – R.H. Moeketsi – 1991. === Tsonga === * Tsonga: terminologie en spelreëls / Tsonga: terminology and orthography – Departement van Bantoe-onderwys. * ''Afrikaans-Tsonga woordelys: (inleidende Afrikaans)'' – Switserse Sending in Suid-Afrika – 1970. * ''Verklarende woordelys: Afrikaans-Engels-Tsonga'' – P.J. Joubert en Khazamula Jamey Nkuzana – s.j. === Tswana === * Tswana: terminologie en spelreëls / Tswana: terminology and orthography – Departement van Bantoe-onderwys. * ''Verklarende woordelys, Afrikaans, Engels, Tswana / Lenanephokotlhalosi, Seaforikanse, Sengesimane, Setswana'' – P.J. Joubert & T. S. Metsileng – 1980's. * ''Dikišinare ya Setswana-English-Afrikaans'' / ''Setswana-English-Afrikaans Dictionary'' – J.W. Snyman (redakteur); J.S. Shole, J.C. le Roux (subredakteurs) – 1990. * ''The concise trilingual pocket dictionary: English, Tswana, Afrikaans ; Afrikaans, Tswana, English'' – Jurie Charles le Roux – 1991. * ''Kompakte Setswana woordeboek: Afrikaans-Setswana, Setswana-Afrikaans'' – George Robinson Dent – 1994. === Venda === * ''[http://uir.unisa.ac.za/handle/10500/19465 Drietalige elementêre woordeboek = Trilingual elementary dictionary: Venda, Afrikaans, English]'' (ook getiteld: ''Thalusamaipfi ya nyambotharu yo khwiniswaho: Luvenda, Luvhuru, Luisimane'') – P.J. Wentzel; T.W. Muloiwa – 1976 (Verbeterde uitgawe: 1982). === Xhosa<ref>[http://lexikos.journals.ac.za/pub/article/viewFile/1219/730 IsiXhosaleksikografie: Verlede, hede en toekoms bl.351]</ref> === * ''The Concise Trilingual Dictionary in English, Xhosa, Afrikaans / Die Kort Drietalige Woordeboek in Afrikaans, Xhosa, English'' – Lionel E. Jennings – 1961. * ''Xhosa Dictionary: English–Xhosa–Afrikaans, Xhosa–English–Afrikaans'' – H. Nabe, P. W. Dreyer en G.L. Kakana. - 1976. * ''Woordeboek: Afrikaans-Xhosa, Xhosa-Afrikaans''. - Via Afrika (1964; 1988; 1994); later Pharos (2005) * ''The Greater dictionary of IsiXhosa'' ('n groot driedelige woordeboek met sy-aan-sy lemmas in Xhosa, Engels en Afrikaans) – B. M. Mini; S. L. Tshabe; Herbert Walter Pahl; T. A. Ndungane; F. M. Shoba; A. M. Pienaar (Fort Hare Universiteit) – 1989–2006.<ref>{{Cite web |url=http://www.ufh.ac.za/files/Finalfinal%20greater%20dictionary.pdf |title=''The Greater Dictionary of isiXhosa: The Official Dictionary for isiXhosa''-pamflet |access-date= 3 Julie 2015 |archive-date= 5 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305054715/http://www.ufh.ac.za/files/Finalfinal%20greater%20dictionary.pdf |url-status=dead }}</ref> === Zoeloe === * ''Woordeboek: Afrikaans-Zoeloe, Zoeloe-Afrikaans'' / ''Isichazimazwi: Isibhunu-Isizulu, Isizulu-Isibhunu'' – Abraham M. Dekker; Johan H. Ries – 1958 (1972, 1984). * ''Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' – Ernst Kotzé & Patrick Wela – 1991. * ''The concise trilingual pocket dictionary: English, Zulu, Afrikaans = Die kort drietalige sakwoordeboek: Afrikaans, Zoeloe, English'' – P.C. Taljaard – 1991 * ''Kompakte Zoeloe woordeboek: Afrikaans-Zoeloe, Zoeloe-Afrikaans'' / ''Sichazimazwi sesibhunu nasesiZulu'' – G.R. Dent – 1996. * ''Woordeboek: Afrikaans-Zoeloe'' / ''Icichazimazwi: IsiAfrikaans-IsiZulu'' – H.H. Gerber – 1998. == Sien ook == * [[Lys van gedrukte Nederlands-vreemdtalige woordeboeke]] * [[Lys van Afrikaanse vakwoordeboeke en terminologielyste]] == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Lyste|Woordeboek]] [[Kategorie:Woordeboeke]] h5u72rqdh07jn5ghsep0q3fshhqzgel Franse Grand Prix 0 101494 2928831 2920596 2026-08-22T13:20:23Z Aliwal2012 39067 /* Voormalige wenners */ 2928831 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Circuit de Nevers Magny-Cours.svg|duimnael|220px|Die ''Circuit de Nevers Magny-Cours'']] [[Lêer:Boillot-ACF-GP1912.jpg|duimnael|Georges Boillot wen die Franse Grand Prix in 1912 in Dieppe, Frankryk]] Die '''Franse Grand Prix''' is die oudste [[Formule Een]] motorwedren wat sedert [[1906]] tot en met 2008 by 17 verskillende renbane in [[Frankryk]] gehou is. Die ren was [[2018 Formule Een-seisoen|2018]]-[[2022 Formule Een-seisoen|2022]] weer ingesluit op die F1-kalender, toe dit op die [[Paul Ricard-renbaan]] plaasgevind gehet. == Voormalige wenners == {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- ! Jaar ! Renjaer ! Vervaardiger ! Plek |- |colspan=4 align=center| ''Sedert 2022 het die Franse Grand Prix nie plaasgevind nie.'' |- ! [[2022 Franse Grand Prix|2022]] | {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Red Bull Powertrains|Honda-RBPT]] | rowspan="2" |[[Paul Ricard-renbaan|Paul Ricard]] |- ! [[2021 Franse Grand Prix|2021]] | {{vlagikoon|NED}} [[Max Verstappen]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Honda]] |-bgcolor="#dddddd" ! [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] | colspan=3 align=center|''Afgelas weens die [[koronaviruspandemie van 2019-2020|koronaviruspandemie]]'' |- ! [[2019 Franse Grand Prix|2019]] | {{vlagikoon|GBR}} [[Lewis Hamilton]] | {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | rowspan="2" |[[Paul Ricard-renbaan|Paul Ricard]] |- ! [[2018 Franse Grand Prix|2018]] | {{vlagikoon|GBR}} [[Lewis Hamilton]] | {{vlagikoon|GER}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |- |colspan=4 align=center| ''Tussen 2009 en 2017 het die Franse Grand Prix nie plaasgevind nie.'' |- ! [[2008 Franse Grand Prix|2008]] | {{vlagikoon|BRA}} [[Felipe Massa]] | {{Vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | rowspan="18" |[[Nevers Magny-Cours-renbaan|Magny-Cours]] |- ! [[2007 Franse Grand Prix|2007]] | {{vlagikoon|FIN}} [[Kimi Räikkönen]] | {{Vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[2006 Franse Grand Prix|2006]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{Vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[2005 Franse Grand Prix|2005]] | {{vlagikoon|SPA}} [[Fernando Alonso]] | {{Vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]] |- ! [[2004 Franse Grand Prix|2004]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{Vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[2003 Franse Grand Prix|2003]] | {{vlagikoon|GER}} [[Ralf Schumacher]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[BMW]] |- ! [[2002 Franse Grand Prix|2002]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{Vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[2001 Franse Grand Prix|2001]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{Vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[2000 Franse Grand Prix|2000]] | {{vlagikoon|VK}} [[David Coulthard]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |- ! [[1999 Franse Grand Prix|1999]] | {{vlagikoon|GER}} [[Heinz-Harald Frentzen]] | {{vlagikoon|IRE}} [[Jordan Grand Prix|Jordan]]-[[Honda|Honda-Mugen]] |- ! [[1998 Franse Grand Prix|1998]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{Vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1997 Franse Grand Prix|1997]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{Vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1996 Franse Grand Prix|1996]] | {{vlagikoon|GBR}} [[Damon Hill]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1995 Franse Grand Prix|1995]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Benetton-Renault]] |- ! [[1994 Franse Grand Prix|1994]] | {{vlagikoon|GER}} [[Michael Schumacher]] | {{vlagikoon|VK}} [[Cosworth|Benetton-Ford]] |- ! [[1993 Franse Grand Prix|1993]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1992 Franse Grand Prix|1992]] | {{vlagikoon|GBR}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1991 Franse Grand Prix|1991]] | {{vlagikoon|GBR}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- ! [[1990 Franse Grand Prix|1990]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{Vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | rowspan="6" |[[Paul Ricard-renbaan|Paul Ricard]] |- ! [[1989 Franse Grand Prix|1989]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1988 Franse Grand Prix|1988]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1987 Franse Grand Prix|1987]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1986 Franse Grand Prix|1986]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |- ! [[1985 Franse Grand Prix|1985]] | {{vlagikoon|BRA}} [[Nelson Piquet]] | {{vlagikoon|VK}} [[Brabham]]-[[BMW]] |- ! [[1984 Franse Grand Prix|1984]] | {{Vlagikoon|AUT}} [[Niki Lauda]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-TAG | Dijon |- ! [[1983 Franse Grand Prix|1983]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{Vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]] | [[Paul Ricard-renbaan|Paul Ricard]] |- ! [[1982 Franse Grand Prix|1982]] | {{vlagikoon|FRA}} [[René Arnoux]] | {{Vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]] | [[Paul Ricard-renbaan|Paul Ricard]] |- ! [[1981 Franse Grand Prix|1981]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{Vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]] | Dijon |- ! [[1980 Franse Grand Prix|1980]] | {{vlagikoon|AUS}} [[Alan Jones]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Cosworth|Ford]] | [[Paul Ricard-renbaan|Paul Ricard]] |- ! [[1979 Franse Grand Prix|1979]] | {{vlagikoon|FRA}} Jean-Pierre Jabouille | {{Vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]] | Dijon |- ! [[1978 Franse Grand Prix|1978]] | {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Cosworth|Ford]] | [[Paul Ricard-renbaan|Paul Ricard]] |- ! [[1977 Franse Grand Prix|1977]] | {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Cosworth|Ford]] | Dijon |- ! [[1976 Franse Grand Prix|1976]] | {{vlagikoon|VK}} [[James Hunt]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Cosworth|Ford]] | [[Paul Ricard-renbaan|Paul Ricard]] |- ! [[1975 Franse Grand Prix|1975]] | {{Vlagikoon|AUT}} [[Niki Lauda]] | {{Vlagikoon|ITA}} [[Ferrari]] | [[Paul Ricard-renbaan|Paul Ricard]] |- ! [[1974 Franse Grand Prix|1974]] | {{vlagikoon|SWE}} [[Ronnie Peterson]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Cosworth|Ford]] | Dijon |- ! [[1973 Franse Grand Prix|1973]] | {{vlagikoon|SWE}} [[Ronnie Peterson]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Cosworth|Ford]] | [[Paul Ricard-renbaan|Paul Ricard]] |- ! [[1972 Franse Grand Prix|1972]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jackie Stewart]] | {{vlagikoon|VK}} [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Cosworth|Ford]] | Circuit de Charade |- ! [[1971 Franse Grand Prix|1971]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jackie Stewart]] | {{vlagikoon|VK}} [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Cosworth|Ford]] | [[Paul Ricard-renbaan|Paul Ricard]] |- ! [[1970 Franse Grand Prix|1970]] | {{vlagikoon|AUT}} Jochen Rindt | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Cosworth|Ford]] | Circuit de Charade |- ! 1969 | {{vlagikoon|VK}} [[Jackie Stewart]] | {{vlagikoon|VK}} Matra-[[Cosworth|Ford]] | Circuit de Charade |- | colspan="2" |''en verder terug, tot by 1906'' |} [[Kategorie:Franse Grand Prix| ]] [[Kategorie:Formule Een Grands Prix]] 5c5xaury7sb5jz9p59cq5h5829qcywp Geurt Geers 0 101750 2928989 2435258 2026-08-23T02:21:24Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928989 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Gereformeerde kerk Benoni.jpg|duimnael|regs|300px|Die ou [[Gereformeerde kerk Benoni]] wat in 1991 gesloop is. Dis ingewy op [[18 Junie]] [[1938]].]] [[Beeld:Glenmore-Strandoord.jpg|duimnael|links|300px|Geurt Geers is oorlede aan sy hart terwyl hy die bouwerk aan ''[[Die Vaderland]]'' se Voortrekkerstrandoord (later Kinderstrand genoem) geïnspekteer het.]] [[Beeld:NG kerk Harrismith Johan Lourens.JPG|duimnael|regs|200px|Die [[NG gemeente Kerkenberg|NG kerk Kerkenberg]] op [[Harrismith]] is ingewy op [[23 Maart]] [[1946]].]] [[Lêer:NG kerk Westdene, Morné van Rooyen, Desember 2017.jpg|duimnael|links|260px|Ds. M. Kruger het die [[NG gemeente Westdene|NG kerk Westdene]] se hoeksteen op [[4 September]] [[1943]] gelê. Dit word nie meer as 'n NG kerk gebruik nie.]] [[Beeld:NGLinden.jpg|duimnael|regs|200px|Die [[NG gemeente Linden|NG kerk Linden]] is ingewy op Sondag [[3 Mei]] [[1942]]. Die firma het in 1947 ook die [[Hoërskool Linden]] ontwerp.]] [[Beeld:NG kerk Pietpotgietersrust, Francois van der Merwe.jpg|duimnael|links|270px|Ds. [[William Nicol]] het die hoeksteen van die [[NG gemeente Pietpotgietersrus]] se kekrgebou op [[3 Augustus]] [[1940]] gelê.]] [[Beeld:Melvillekerk.jpg|duimnael|regs|200px|[[NG gemeente Melville|Melville se NG kerkgebou]] is in 1941 ingewy. Gerhard-Mark van der Waal sê dié gebou is 'n moderner voorbeeld van Afrikaanse kerkbou in Johannesburg. "Geheel van goudkleurige siersteen op 'n latynse kruis opgetrek, ontbreek histories verwysings. Wat styl betref, sluit die opbreking van massa deur horisontale en vertikale betonvlakke (trouens) nou aan by die werk van die Hollandse argitek W.M. Dudok, uit die twintiger- en dertigerjare."]] [[Beeld:NG kerk Hendrina Ferdie van Wyk.jpg|links|duimnael|250px|Die [[NG gemeente Hendrina|NG kerk Hendrina]] is in 1942 ingewy.]] [[Beeld:NG kerk Odendaalsrus.jpg|duimnael|regs|220px|Die NG kerk Odendaalsrus is in Augustus 1940 ingewy.]] [[Beeld:NG kerk Villiers Peet Schabort.JPG|duimnael|regs|250px|Ds. J.G.C. Steyn het die hoeksteen van die [[NG gemeente Villiers|NG kerk Villiers]] op [[14 September]] [[1940]] gelê.]] '''Geurt Marinus Jacobus Geers''' (Pretoria, [[13 Mei]] [[1909]] – [[Glenmore]], [[Port Edward]], [[Natal]], [[21 Februarie]] [[1945]]) was ’n Suid-Afrikaanse argitek van veral kerkgeboue. == Herkoms en opleiding == Geers was blykbaar die enigste seun<ref> {{nl}} [https://www.genealogieonline.nl/stamboom-geers/I97.php Genealogieonline.nl]. URL besoek op 5 Augustus 2015.</ref> van die Nederlands gebore argitek [[Leendert Geers]], met wie hy in vennootskap was in [[Johannesburg]] van 1934 tot sy dood in 1945. Sy moeder was Martha Jacoba de Klerk. Hy het argitektuur deeltyds studeer in [[Pretoria]] van 1926 tot 1932. == Loopbaan == In 1928 het hy hom by die departement van openbare werke aangesluit as boutekenaar. Van 1932 tot 1933 het hy sowat ’n jaar lank in die argitek [[Gerard Moerdijk]] se kantoor gewerk voor hy vertrek het om sy studie te voltooi. Hy studeer op [[3 Augustus]] [[1934]] af aan die [[Universiteit van Pretoria]] met ’n diploma in argitektuur. Dis nie bekend wanneer hy getroud is met Susanna Carolina Wilhelmina Louisa nie; ook nie wat haar nooiensvan was nie. Blykbaar het hulle 'n seun, Leendert Marinus gehad wat gebore is op [[20 Maart]] [[1933]] en oorlede is op [[27 Maart]] [[1979]]. In 1934 betree hy ’n vennootskap met sy pa, wie se kantoor in [[Johannesburg]] was, en doen aansoek om assosiaatlidmaatskap van die Koninklike Instituut van Britse Argitekte. Dié vennootskap het in 1945 ’n takkantoor in [[Pretoria]] opgerig. Volgens ’n kollega in die departement van openbare werke was Geers ’n begaafde en bekwame argitek. == NG kerk Linden == Die [[NG gemeente Linden]] het in 1936 al in beginsel besluit om later 'n groter kerk te bou, maar vir eers moes die klein kerkie en markiestent doen. Die boukommissie is aangesê om £5&nbsp;000 bymekaar te maak, en almal in die gemeente help met die geldinsameling. In April 1941 staan die fonds reeds op £2&nbsp;000. Befondsing was destyds 'n groot probleem, en 'n lening van £4&nbsp;500 is aangegaan by Ou Mutual, wat dadelik weer gekanselleer was. Tenders is ontvang wat £6&nbsp;433 en £7&nbsp;268 beloop het, en die boukommissie besluit toe maar om self te bou met die leiding van die argitekte Geers & Geers. Die eerste sooi is dus eers gespit deur die leraar op [[5 Oktober]] [[1941]]. Die hoeksteen is op [[6 Desember]] deur ds. De Beer gelê, met ds. P.J. Viljoen van Heidelberg wat die feesrede gelewer het, en ds. Van der Merwe wat die wydingsgebed gedoen het. Al die bouwerk is vroeg in 1942 afgehandel. Die totale boukoste het toe £6&nbsp;000 beloop, waarvan £1&nbsp;200 vir toerusting en meubelment was. Op Sondag [[3 Mei]] [[1942]]<ref>{{af}} [http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=1217&archid=568 Besonderhede op Artefacts.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305173450/http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=1217&archid=568 |date= 5 Maart 2016 }}. URL besoek op 6 Augustus 2015.</ref> het die gemeente feesgevier, en plegtig van die ou kerksaal afskeid geneem, met ouderling Christiani wat die optog gelei het van die ou kerk na die nuwe, en broer N.J. Jooste het die eer gehad om die kerk die eerste keer oop te sluit, en met die instap in die kerk deur die hele gemeente is Psalm 100:1-4 gesing. Ná die votum is Psalm 48:1 en 4 hartlik gesing, die skriflesing is deur ds. A.B du Preez waargeneem, en ds. [[P.S.Z. Coetzee]] het die wydingsrede gelewer, voorafgegaan en gevolg deur die koorsang van die Asaf-koor. == Sy dood == Die [[Johannesburg]]se middagblad ''[[Die Vaderland]]'' het op [[10 November]] [[1938]] aangekondig dat die koerant Die Vaderland se Voortrekkerstrandfonds stig met die doel om kinders van behoeftige ouers die geleentheid te bied om 'n vakansie by die see te geniet. In Augustus 1942 het die raad van direkteure van die Afrikaanse Pers Beperk 'n strandoord by Glenmore aan [[Natal]] se suidkus gekoop. Dit was nadat Geurt Geers die plek saam met O.J. Bekker en L.J. Erasmus van die Pers besoek het en dit so doeltreffend bevind het dat die maatskappy dit aangekoop het vir £13&nbsp;500. Daar was reeds geboue wat vir kampeerdoeleindes gebruik kon word, maar in 1944 besluit die maatskappy om 'n begin te maak met 'n paar van die belangrikste geboue vir die strandoord soos beplan in samewerking met Geers. Dié eerste groep geboue het bestaan uit 'n hospitaal, 'n eetsaal, vier slaaphutte en die washuis. Die feestelike inwyding van die geboue is beplan vir [[31 Mei]] [[1947]], maar dit was 'n heuglike gebeurtenis wat die argitek nie kon meemaak nie. Op die oggend van [[21 Februarie]] [[1945]] het hy oudergewoonte wanneer hy Glenmore besoek het, saam met 'n vriend gaan swem. Heel onverwags het sy vriend hom hoor sê: "Help my, asseblief!" Al is hy gou uit die water geneem, is daar in weerwil van alle pogings om hom by te bring bevind dat hy reeds dood was. Blykbaar het hy nie verdrink nie, maar het sy hart in die water ingegee. In '' 'n Volk staan op uit sy as'' (die verhaal van die [[Afrikaanse Pers (1962) Beperk]], skryf L.J. Erasmus: "Vir almal wat die geniale soeker na die mooie in vorm en die vriendskaplike in menseverhoudings geken het, was dit 'n gevoelige verlies, terwyl Strandfonds dit betreur het dat hy nie die voltooiing kon aanskou nie van (dit) wat ook vir hom 'n behaaglike toekomsdroom was." == Sy vader gaan alleen aan == Ná sy dood het die firma Geers sy werksaamhede voortgesit. Die vennootskap was verantwoordelik vir talle [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|NG]] kerke en minstens een [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde]] kerk, dié van [[Gereformeerde kerk Benoni|Benoni]], wat in 1991 gesloop is. Hulle invloed op Afrikaanse Protestantse kerkbou het bly voortleef in die werk van [[Hendrik Vermooten]], wat indiensopleiding by die vennootskap gekry het en as junior vennoot in die Pretoriase kantoor werksaam was tot Geers jr. se dood. == Bronne == * {{en}} [http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=566&countadd=1 Besonderhede op die webtuiste Artefacts.co.za]. URL besoek op 5 Augustus 2015. * {{af}} Erasmus, L.J. s.j. '' 'n Volk staan op uit sy as. Verhaal van die Afrikaanse Pers (1962) Beperk''. Johannesburg: APB. * {{af}} Van der Waal, Gerhard-Mark. 1986. ''Van mynkamp tot metropolis. Die boukuns van Johannesburg 1886-1940.'' Johannesburg: Chris van Niekerk Publikasies (Edms.) Bpk. * {{en}} [http://www.geni.com/people/Geurt-Geers/6000000033705765245 Besonderhede oor Geurt Geers op Geni.com]. URL besoek op 5 Augustus 2015. * {{af}} [http://ngkerklinden.com/die-geskiedenis-van-ng-kerk-linden/ Die geskiedenis van die NG gemeente Linden op sy webtuiste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003035947/http://ngkerklinden.com/die-geskiedenis-van-ng-kerk-linden/ |date= 3 Oktober 2018 }}. URL besoek op 6 Augustus 2015. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{en}} [https://www.google.com/maps/@-31.010607,30.252747,3a,89.8y,271.02h,92.98t/data=!3m6!1e1!3m4!1syQd07-8fWWlaYif0tTHR0A!2e0!7i13312!8i6656 Kinderstrand, waarvan etlike geboue deur Geers ontwerp is, soos te sien op Google Maps]. URL besoek op 6 Augustus 2015. {{DEFAULTSORT:Geers, Geurt}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse argitekte]] 3uh7vmczrvaiy8scex23cgzexamzleg Lêer:Dr HD van Broekhuizen en 'n groep Afrikaanse meisies in Voortrekkerklere op 16 Desember 1938.jpg 6 103965 2928968 2922822 2026-08-22T22:20:12Z JMK 649 weergawe 2928968 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=Dr. [[Herman van Broekhuizen]] en 'n groep Afrikaanse meisies in Voortrekkerklere op [[16 Desember]] [[1938]]}} |bron=[http://www.geheugenvannederland.nl/?/en/items/ZAH01:100000141/&p=1&i=8&t=26&st=van%20broekhuizen&sc=%28cql.serverChoice%20all%20van%20%20AND%20broekhuizen%29/&wst=van%20broekhuizen geheugenvannederland.nl] |datum=16 Desember 1938 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Dr HD van Broekhuizen en 'n groep Afrikaanse meisies in Voortrekkerklere op 16 Des 1938, valskleur-KI-herskepping.jpg|85px|KI-konsep]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Geloftedag]] [[Kategorie:Simboliese Ossewatrek]] s2ocaumpz7rcob7jfyydspara0t94ce David Lynch 0 107087 2928850 2828704 2026-08-22T16:35:44Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928850 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = David Lynch | Beeld = David Lynch (cropped edit).jpg | Beeldonderskrif = Lynch in 2009. | Geboortenaam = David Keith Lynch | Geboortedatum = 20 Januarie 1946 | Geboorteplek = Missoula, [[Montana]], [[VSA]] | Sterftedatum ={{SDEO|1946|1|20|2025|1|15}} | Sterfteplek = | Beroep = Regisseur, draaiboekskrywer, vervaardiger, skilder, musikant | Aktiewe jare = | Noemenswaardige rolprente = ''[[Twin Peaks]]'', ''[[Mulholland Drive (rolprent)|Mulholland Drive]]'', ''[[Blue Velvet]]'', ''The Elephant Man'', ''Eraserhead'' | imdb = 0000186 | Toekennings = | webwerf = [http://davidlynch.com/ davidlynch.com] }} '''David Keith Lynch''' ([[20 Januarie]] [[1946]] - [[15 Januarie]] [[2025]]) was 'n [[Amerika]]anse regisseur, draaiboekskrywer, vervaardiger, skilder, musikant en romanskrywer. Hy is bekend vir sy [[surrealisme|surrealistiese]] [[rolprent]]e en unieke styl. Die surrealistiese en, in baie gevalle, gewelddadige elemente in sy werk ontstel dikwels gehore en laat hulle aanstoot neem.<ref name="lynch245">[[#Lyn05|Lynch en Rodley 2005]]. p. 245.</ref> == Vroeë lewe en loopbaan == Lynch het in sy kinderjare saam met sy gesin deur [[Amerika]] gereis en daarna skilderwerk in [[Philadelphia]] studeer. Hier het hy die oorgang na die vervaardiging van kortprente gemaak. Hy het na [[Los Angeles]] verhuis waar hy sy eerste vollengteprent, die surrealistiese riller ''Eraserhead'' (1977), gemaak het. Nadat die prent ’n kultusfliek geword het, is Lynch in diens geneem om ’n biografiese prent oor ’n misvormde man, Joseph Merrick, te maak met die titel ''The Elephant Man'' (1980), waarmee hy hoofstroomsukses behaal het. Hy het daarna twee prente vir die De Laurentiis Entertainment Group gemaak: die epiese [[wetenskapsfiksie]]prent ''Dune'' (1984), wat ’n mislukking was, en die [[neo-noir]]-misdaadprent ''[[Blue Velvet]]'' (1986), ’n reusesukses. Hierna het Lynch sy eie [[televisie]]reeks, die gewilde moordraaisel ''[[Twin Peaks]]'' (1990–1991; 2017), saam met Mark Frost gemaak, asook die rolprentopvolg, ''Twin Peaks: Fire Walk with Me'' (1992). Hierop het gevolg ''Wild at Heart'' (1990) en ''The Straight Story'' (1999). Hy het toe teruggekeer na sy surrealistiese werk met flieks soos die sielkundige riller ''Lost Highway'' (1997), die neo-noir-raaiselfliek ''[[Mulholland Drive (rolprent)|Mulholland Drive]]'' (2001) en die raaiselfliek ''Inland Empire'' (2006). Intussen het Lynch die [[internet]] as ’n medium ontdek en verskeie webgebaseerde stukke gemaak, soos die animasieproduksie ''DumbLand'' (2002) en die surrealistiese sitkom ''Rabbits'' (2002). Ander ondernemings sluit in sy werk as sanger-liedjieskrywer (hy het twee soloalbums uitgereik – ''Crazy Clown Time'', 2011, en ''The Big Dream'', 2013), die David Lynch-stigting om bosintuiglike meditasie in skole te leer, skilder en fotografie. Hy het ook twee [[roman]]s geskryf – ''Images'' (1994) en ''Catching the Big Fish'' (2006) – en verskeie musiekvideo's en advertensies geregisseer. Lynch het drie [[Oscar]]-benoemings vir beste regisseur gekry<ref>{{cite web |title=Have 3-Time Academy Award-Nominated Filmmaker David Lynch Review Your Screenplay in LA |url=http://www.charitybuzz.com/auctions/DavidLynchFoundation/catalog_items/311513 |work=charitybuzz |publisher=Charitybuzz Inc |access-date=16 Augustus 2012 |author=charitybuzz |year=2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200501023947/https://www.charitybuzz.com/auctions/DavidLynchFoundation/catalog_items/311513 |archive-date=1 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en een vir beste draaiboek. Hy het twee keer [[Frankryk]] se César-prys gewen vir beste buitelandse rolprent, sowel as die [[Palme d'Or]] op die [[Cannes-rolprentfees]]<ref name="cannes-1990.com">{{cite web |url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/164/year/1990.html |title=Festival de Cannes: Wild at Heart |access-date=7 Augustus 2009 |work=festival-cannes.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118202200/http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/164/year/1990.html |archive-date=18 Januarie 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en ’n [[Goue Leeu]] vir sy lewenslange bydrae tot die rolprentbedryf op die [[Venesië|Venesiese]] Rolprentfees. Die Franse regering het in 2002 aan hom die Erelegioen, die land se hoogste burgerlike toekenning, toegeken as ’n ''Chevalier'' en in 2007 as ’n ''Officier''.<ref>{{cite news |url=http://www.cbsnews.com/stories/2007/10/01/entertainment/main3315542.shtml |title=The Police Knighted In France: Filmmaker David Lynch Promoted to Officer in France's Legion of Honor |publisher=CBS News Online |date=1 Oktober 2007 |access-date=29 November 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130725073226/http://www.cbsnews.com/stories/2007/10/01/entertainment/main3315542.shtml |archive-date=25 Julie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In 2007 het ''The Guardian'' Lynch ook beskryf as "die belangrikste regisseur van hierdie era".<ref>{{cite news |url=http://film.guardian.co.uk/features/page/0,11456,1082823,00.html |title=40 best directors |publisher=The Guardian Online |year=2007 |access-date=29 November 2010 |location=Londen |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928105340/http://film.guardian.co.uk/features/page/0,11456,1082823,00.html |archive-date=28 September 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Filmografie == === Rolprente === {| class="wikitable" ! scope="col" | Jaar ! scope="col" | Titel ! scope="col" | Verspreider ! scope="col" | Verw. |- | 1977 | ''Eraserhead'' | Libra Films |<ref name="allrovi">{{cite web |last=Ankeny |first=Jason |title=David Lynch movies, photos, movie reviews, filmography, and biography |url=https://www.allmovie.com/artist/david-lynch-p100454/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120627101313/http://www.allmovie.com/artist/david-lynch-p100454/ |archive-date=27 Junie 2012 |access-date=13 Augustus 2012 |publisher=AllMovie}}</ref> |- | 1980 | ''The Elephant Man'' | Paramount Pictures | |- | 1984 | ''Dune'' | Universal Pictures | |- | 1986 | ''Blue Velvet'' | De Laurentiis Entertainment Group | |- | 1990 | ''Wild at Heart'' | The Samuel Goldwyn Company | |- | 1992 | ''Twin Peaks: Fire Walk with Me'' | New Line Cinema | |- | 1997 | ''Lost Highway'' | October Films | |- | 1999 | ''The Straight Story'' | Buena Vista Pictures (onder die vaandel van Walt Disney Pictures) |<ref name="AFI">{{cite web|url=https://catalog.afi.com/Film/61718-THE-STRAIGHTSTORY?sid=b9d2126e-1539-4e1c-ba73-6a0c6e1c1296&sr=7.913997&cp=1&pos=0|title=The Straight Story (1999)|website=AFI Catalog of Feature Films|access-date=9 Februarie 2022}}</ref> |- | 2001 | ''[[Mulholland Drive (rolprent)|Mulholland Drive]]'' | Universal Pictures | |- | 2006 | ''Inland Empire'' | Absurda, 518 Media |<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/business/business-news/lynch-set-release-empire-143369/|title=Lynch set to self-release 'Empire'|last=Goldstein|first=Gregg|date=16 November 2006|work=The Hollywood Reporter|access-date=23 Desember 2021|agency=Associated Press}}</ref> |} === Televisie === {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" | Jaar ! scope="col" | Titel ! scope="col" | TV-netwerk ! scope="col" | Verw. |- | 1990–1991 | ''Twin Peaks'' | rowspan=2| ABC | style="text-align:center;" | <ref name="allrovi" /> |- | 1992 | ''On the Air'' | style="text-align:center;" | |- | 1993 | ''Hotel Room'' | HBO | |- | 2017 | ''Twin Peaks'' (Seisoen 3) | Showtime | style="text-align:center;" | <ref name="allrovi" /> |} == Pryse en benoemings == Lynch het verskeie pryse en benoemings ontvang, insluitende drie [[Oscar]] benoemings vir beste regisseer en een vir beste verwerkte draaiboek. Hy het twee keer Frankryk se César-toekenning vir beste buitelandse rolprent gewen, sowel as die [[Palme d'Or]] tydens die [[Cannes-rolprentfees]] en die Goue Leeu vir lewenslange pretasie tydens die Venesiese Rolprentfees. In 2017 het die ''The MacDowell Colony'' die Edward MacDowell-medalje aan Lynch toegeken vir uitstaande bydrae tot Amerikaanse kultuur.<ref>{{Cite web |last=Pierce |first=Meghan |date=14 Augustus 2017 |title=Filmmaker David Lynch awarded MacDowell Medal |url=https://www.unionleader.com/nh/arts_and_ent/filmmaker-david-lynch-awarded-macdowell-medal/article_22e68b3a-aed9-5f0f-a1c7-fedeafbb83a0.html |access-date=16 Januarie 2025 |website=UnionLeader.com}}</ref> == Diskografie == ;Ateljee albums * ''Crazy Clown Time'' (2011) * ''The Big Dream'' (2013) ;Albums saam met andere * ''Lux Vivens'' (met Jocelyn Montgomery) (1998) * ''BlueBOB'' (met John Neff) (2001) * ''The Air Is On Fire'' (met Dean Hurley) (2007) * ''Polish Night Music'' (saam met Marek Zebrowski) (2007) * ''This Train'' (met Chrystabell) (2011) * ''Somewhere in the Nowhere'' (met Chrystabell) (2016) * ''Thought Gang'' (met Angelo Badalamenti) (opgeneem 1992/93) (2018) * ''Cellophane Memories'' (met Chrystabell) (2024)<ref>{{Cite web |date=5 Junie 2024 |title=David Lynch, Chrystabell Conjure 'Cellophane Memories' |url=https://www.spin.com/2024/06/david-lynch-chrystabell-new-album/ |access-date=16 Januarie 2025 |website=Spin}}</ref><ref>{{Cite web |last=Saperstein |first=Pat |date=5 Junie 2024 |title=David Lynch's New Project Is an Album and Music Video With Chrystabell From 'Twin Peaks: The Return' |url=https://variety.com/2024/film/news/david-lynch-new-album-chrystabell-1236017914/}}</ref> == Eenman-uitstallings van sy skilderkuns == * 1967: Vanderlip Galery, Philadelphia<ref name="artnet">{{cite web |url=http://www.artnet.com/artists/david-lynch/biography |title=David Lynch Biography |website=Artnet |access-date=13 Maart 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313234539/http://www.artnet.com/artists/david-lynch/biography |archive-date=13 Maart 2016}}</ref> * 1983: Puerto Vallarta, Meksiko<ref name="artnet" /> * 1987: James Corcoran Galery, Los Angeles<ref name="artnet" /> * 1989: Leo Castelli Galery, New York<ref name="artnet" /> * 1990: Tavelli Galery, Aspen<ref name="artnet" /> * 1991: Gendai bijutsukan, Tokio<ref name="artnet" /> * 1992: Sala Parpallo, [[Valencia]]<ref name="artnet" /> * 1993: James Corcoran Galery, Los Angeles<ref name="artnet" /> * 1995: Kaiga-kan, yagai hakubutsukan, Hakone, [[Japan]]<ref name="artnet" /> * 1996: Park Tawāhōru, Tokio<ref name="artnet" /> * 1997: Galerie Piltzer, Parys<ref name="artnet" /> * 2007: Fondation Cartier pour l'Art Contemporain, Parys<ref>{{cite web |url=https://www.fondationcartier.com/en/exhibitions/david-lynch-the-air-is-on-fire |title=David Lynch, The Air is on Fire |website=Fondation Cartier pour l'Art Contemporain |access-date=10 Oktober 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010051613/https://www.fondationcartier.com/en/exhibitions/david-lynch-the-air-is-on-fire |archive-date=10 Oktober 2018}}</ref> * 2008: Epson Kunstbetrieb, Düsseldorf<ref name="artnet" /> * 2009: Max-Ernst-Museum, Brühl<ref name="artnet" /> * 2010: Mönchehaus Museum, Goslar<ref name="artnet" /> * 2010: GL Strand, Kopenhagen<ref>{{cite web|title=Review: David Lynch Art Exhibit in Copenhagen|url=http://www.elephantjournal.com/2011/01/review-david-lynch-art-exhibit-in-copenhagen-tanya-lee-markul/|website=Elephantjournal.com|date=13 Januarie 2011|access-date=1 Desember 2014|archive-date=4 Desember 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204103501/http://www.elephantjournal.com/2011/01/review-david-lynch-art-exhibit-in-copenhagen-tanya-lee-markul/|url-status=live}}</ref> * 2012: Galerie Chelsea, Sylt<ref>{{Cite web|url=https://www.shz.de/lokales/sylt/artikel/galerie-chelsea-zeigt-drucke-von-david-lynch-40813761|title=Galerie Chelsea zeigt Drucke von David Lynch |date=26 Mei 2012|publisher=Schleswig-Holsteinischer Zeitungsverlag}}</ref> * 2012: Galerie Pfefferle, [[München]]<ref>{{cite magazine |url=https://www.fresko-magazin.de/wp-content/uploads/2016/02/Fresko_3-2012-low.pdf |title=Münchener Kunstherbst: Highlights in 2-D |magazine=Fresko |date=Maart 2012 |page=3}}</ref> * 2013: Galerie Barbara von Stechow, [[Frankfurt]]<ref>{{Cite press release|url=https://press.epson.eu/de_DE/newsroom/david-lynch-foto-ausstellung-in-frankfurt/|title=David Lynch Foto-Ausstellung in Frankfurt|publisher=Epson|date=9 November 2013|access-date=17 Januarie 2025|language=de|archivedate=17 Januarie 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250117041736/https://press.epson.eu/de_DE/newsroom/david-lynch-foto-ausstellung-in-frankfurt/}}</ref> * 2014: The Photographers' Gallery, Londen<ref>{{Cite web|url=https://www.theverge.com/2014/3/25/5546110/david-lynch-the-factory-photographs-exhibit|title=David Lynch is fascinated by abandoned factories|first=Valentina|last=Palladino|date=March 25, 2014|website=The Verge}}</ref> * 2014: Middlesbrough Institute of Modern Art<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2014/dec/12/david-lynch-middlesbrough-painting-exhibition-twin-peaks|title=Damn fine coffee and an individual slice of visual art – two sides of David Lynch|first1=Mark|last1=Brown|date=12 Desember 2014|work=The Guardian|access-date=16 January 2025}}</ref> * 2014/15: Pennsylvania Academy of the Fine Arts, Philadelphia<ref>{{Cite web |last=Crimmins |first=Peter |date=September 14, 2014 |title=PAFA celebrates alum David Lynch with 'Unified Field' |url=https://whyy.org/articles/pafa-celebrates-alum-david-lynch-with-unified-field/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180517205327/https://whyy.org/articles/pafa-celebrates-alum-david-lynch-with-unified-field/ |archive-date=17 Mei 2018 |access-date=17 Januarie 2025 |website=WHYY.org |language=en}}</ref> * 2015: Queensland Gallery of Modern Art, Brisbane<ref>{{Cite web|url=https://www.vice.com/en/article/between-two-worlds-we-saw-david-lynch-in-brisbane/|title=Between Two Worlds: We Saw David Lynch in Brisbane|work=Vice|first=Lee|last=Zachariah|date=16 Maart 2015|access-date=16 Januarie 2025}}</ref> * 2017: Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu, Toruń, [[Pole]]<ref>{{Cite web|url=https://www.indiewire.com/features/general/david-lynch-art-exhibition-camerimage-festival-1201878659/|title=The Ultimate David Lynch Art Exhibition Opens in November, Featuring 400 Original Works|work=Indiewire|first=Zack|last=Sharf|date=21 September 2017|access-date=16 Januarie 2025}}</ref> * 2018: Kayne Griffin Corcoran, Los Angeles<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment/arts/museums/la-et-cm-david-lynch-corcoran-review-20181026-htmlstory.html|title=Review: David Lynch's paintings reveal insecurities of adolescence and maligned misfits|first=David|last=Pagel|date=26 Oktober 2018|website=Los Angeles Times}}</ref> * 2018/19: Bonnefantenmuseum, [[Maastricht]], [[Nederland]]<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/03/14/arts/david-lynch-art-drawings-retrospective-netherlands-.html|title=David Lynch's Art Peers Behind the Facade|first=Nina|last=Siegal|date=14 Maart 2019|work=The New York Times|access-date=16 Januarie 2025}}</ref> * 2019: HOME, Manchester, Verenigde Koninkryk<ref>{{cite web |url=https://www.anothermanmag.com/life-culture/10737/a-major-david-lynch-exhibition-is-coming-to-the-uk |title=A Major David Lynch Exhibition Is Coming to the UK |website=Another Man |date=11 Maart 2019 |access-date=12 Maart 2020 |archive-date=29 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200729034821/https://www.anothermanmag.com/life-culture/10737/a-major-david-lynch-exhibition-is-coming-to-the-uk |url-status=live }}</ref> * 2019: Sperone Westwater Galery, New York<ref>{{cite web |url=https://www.speronewestwater.com/exhibitions/david-lynch/installations#press-release |title=Installations – David Lynch – Squeaky Flies in the Mud – 1 November – 21 December 2019 – Exhibitions |publisher=Sperone Westwater Gallery |access-date=12 Maart 2020 |archive-date=12 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200212071459/https://www.speronewestwater.com/exhibitions/david-lynch/installations#press-release |url-status=live }}</ref> * 2021/22: Kunsthallen Nikolaj, [[Kopenhagen]]<ref>{{cite web |url=https://cphpost.dk/?p=126334 |title=David Lynch to display photos at Nikolaj Kunsthal in September |last=Grandetoft |first=Kasper |date=12 Julie 2021 |website=The Copenhagen Post |access-date=8 Augustus 2021}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * [http://www.davidlynchfoundation.org/ David Lynch-stigting: bosintuigelike meditasie] * [http://www.allmovie.com/artist/david-lynch-100454 David Lynch] by Allmovie * [http://www.moviefone.com/celebrity/david-lynch/1031718/main David Lynch] by Moviefone * [http://www.rottentomatoes.com/celebrity/david_lynch/ David Lynch] by Rotten Tomatoes *{{Imdb naam|0000186}} * {{Commons-kategorie inlyn|David Lynch}} * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:David Lynch|Engelse Wikipedia]] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Lynch, David}} [[Kategorie:Amerikaanse rolprentregisseurs]] [[Kategorie:Geboortes in 1946]] [[Kategorie:Sterftes in 2025]] [[Kategorie:Amerikaanse animasiekunstenaars]] [[Kategorie:Amerikaanse skilders]] 12iou0kv0iplbkfi1zc8e662vgp2gvo Johan Barnard 0 109588 2928922 2870431 2026-08-22T21:16:03Z Pynappel 70858 2928922 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | naam = Johan Barnard | beeld = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | geboortenaam = Christian Johan Barnard | geboortedatum = 17 Maart 1923 | geboorteplek = [[Calitzdorp]], [[Kaapkolonie]] | sterfdatum = {{SDEO|1923|3|17|2009|3|7}} | sterfplek = [[Pretoria]], [[Suid-Afrika]] | alma mater = [[Universiteit Stellenbosch]]<br/>[[Universiteit van Londen]]<br/>[[Universiteit van Suid-Afrika]] | nasionaliteit = Suid-Afrikaans | titel = Prof. | instelling = [[Universiteit van Suid-Afrika|Unisa]] | vakgebied = Geskiedenis | stroming = | invloede = | beïnvloed = Prof. C.F.J. Muller | bydraes = | bekend = Stigter van die SA Krygshistoriese Vereniging | eerbewyse = | webblad = | handtekening = }} Prof. '''Johan Barnard''' (*17 Maart 1923– †7 Maart 2009) was ’n [[Suid-Afrika]]anse geskiedkundige en skrywer. Hy was ’n kundige op die gebied van die [[Tweede Vryheidsoorlog]] en was ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Krygshistoriese Vereniging. == Lewe en werk == Barnard was ’n boorling van [[Calitzdorp]] in die Kaapkolonie waar hy in 1941 matrikuleer. Hy woon die [[Universiteit Stellenbosch]] by en behaal in 1944 die B.A.-graad met Geskiedenis en Aardrykskunde as hoofvakke behaal, met sy ander vakke wat Afrikaans-[[Nederlands]], Engels en Sosiologie insluit. Hy was ’n kranige tennisspeler wat saam met Christoff Muller en Willem Joubert vir die universiteit se eerste span speel wat twee jaar na mekaar die Westelike Provinsie se Groot Uitdaagbeker wen. Terwyl hy op universiteit is, tree hy op as universiteitskorrespondent vir sport vir ''[[Die Suiderstem]]'' en ''[[Die Burger]]'' en nadat hy sy graad verwerf sluit hy as voltydse verslaggewer aan by ''Die Burger'' se nuusspan, onder redaksie van dr. Phil Weeber. Vanaf 1947 studeer hy op deeltydse basis by die Universiteit van Stellenbosch vir sy M.A.-graad in Geskiedenis, wat hy in 1950 behaal met 'n verhandeling oor ''[[Robert Jacob Gordon]] se loopbaan aan die Kaap (1777–1795)'' onder studieleiding van dr. P.J. van der Merwe. Hierdie verhandeling word gepubliseer in die Argiefjaarboek vir Suid-Afrikaanse Geskiedenis 1950, deel 1. Vanaf November 1950 tot 1958 is hy in die Afdeling Oorloggeskiedenis van die Eerste Minister se kantoor in [[Pretoria]] werksaam as hoofgeskiedskrywer (Landmagte). Hier is hy lid van die span wat die deelname van die Suid-Afrikaanse Magte aan die [[Tweede Wêreldoorlog]] navors en dokumenteer. Self skryf hy manuskripte oor die aandeel van die Eerste en Tweede S.A. Infanteriedivisies in die veldslae in [[Noord-Afrika]] in 1941 en 1942. In die jare 1956 en 1957 studeer hy met ’n nagraadse beurs van die British Council onder leiding van professor G.S. Graham aan die [[Instituut vir Geskiedkundige Navorsing]] aan die [[Universiteit van Londen]]. Sy aanbieding oor generaal [[Louis Botha]] tydens een van die klasse ontlok positiewe kommentaar van professor Graham. Hy hervat sy betrekking by die Afdeling Oorloggeskiedenis by sy terugkeer na [[Suid-Afrika]], maar word later in 1958 oorgeplaas na die Departement van Inligting, waar hy redakteur is van die ''Digest of South African Affairs''. Hierna aanvaar hy in 1959 ’n pos as kulturele attaché in Suid-Afrika-huis in [[Londen]], wat hy tot aan die einde van 1961 beklee.<ref>Die Burger: http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2009/03/12/SK/13/HISTORIKUSDOOD.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160409104710/http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2009/03/12/SK/13/HISTORIKUSDOOD.html |date= 9 April 2016 }}</ref> Van 1 Februarie 1962 tot met sy aftrede op 31 Desember 1985<ref>{{cite journal |last=Van Zyl |first=M.C. |title=Professor C.J. Barnard tree af |journal=Kleio |volume=18 |issue=1 |date=1986 }}</ref> is hy verbonde aan die Departement Geskiedenis van die [[Universiteit van Suid-Afrika]] (Unisa), waar hy in 1964 tot senior lektor en in 1970 tot professor bevorder word. In 1982 en verskeie ander korter tydperke neem hy waar as departementshoof. In hierdie tyd reis hy dikwels in die buiteland om te studeer en navorsing te doen. Met ’n beurs van die [[Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing]] (RGN) doen hy in 1972 verdere navorsing in Londen en hy ontvang ook twee reisbeurse van Unisa, vir wie hy by die tiende en elfde ''Anglo-American Conference of Historians'' verteenwoordig. Hy verwerf aan Unisa in 1968 sy D.Litt. et Phil.-graad met ’n proefskrif getiteld ''Generaal Louis Botha op die Natalse Front, 1899–1900''. Hy is in 1966 ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Krygshistoriese Vereniging en is van April 1979 tot April 1981 voorsitter. By hierdie vereniging lewer hy talle lesings en tree as leier op van die vereniging se toere na geskiedkundige slagvelde. Hy was getroud met Helmien en vier kinders is uit die huwelik gebore. Op Saterdag 7 Maart 2009 is hy in Pretoria oorlede.<ref>{{en}} {{cite journal |last=Kinsey |first=Nick |publisher=SA Military History |url=http://samilitaryhistory.org/vol145jb.html |title=Doodsberig: Professor Christian Johan Barnard, 1923-2009 |date=2009 |volume=14 |issue=5 |journal=Military History Journal }}</ref> == Skryfwerk == Hy is die skrywer van die geskiedkundige avontuurverhaal ''Die vyf swemmers'',<ref>Van Schoor, M.C.E. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 29 no. 3, September 1989 </ref> wat gebaseer is op die ware verhaal van Boeresoldate tydens die [[Anglo-Boereoorlog]].<ref>Van Zyl, Wium “Rapport” 8 Januarie 1989</ref> Hulle word gevange geneem en na [[Ceylon]] gestuur, vanwaar hulle in die hawe van [[Colombo]] ontsnap deur na ’n Russiese troepeskip te swem. Deur [[Rusland]] en [[Europa]] keer hulle dan terug na die front. Die boek fokus veral op [[Willie Steyn]], een van generaal De Wet se manne en brein agter die ontsnappingsplan. Een van die ander mans is [[Louw Steytler]], later Volksraadslid vir die [[Nasionale Party]], wie se seun Jan in 1959 leier word van die nuutgestigte Progressiewe Party. Barnard skryf ook ’n boek oor ''Generaal Louis Botha op die Natalse Front 1899–1900''. Van sy geskiedkundige artikels verskyn gereeld in publikasies soos die kultuurbylae ''KultuurKroniek'' van ''Die Burger'', ''Kommando'', ''Military History'' en ''Historia'', terwyl hy ook bydraes lewer tot die ''ABO Gedenkboek vir Vryheid en vir Reg'' onder redaksie van Marthinus van Bart en [[Leopold Scholtz]].<ref>Springbokboeke: http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402204618/http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html |date= 2 April 2016 }}</ref> == Eerbewyse == Hy word verkies tot lewenslange erelid van die [[Suid-Afrikaanse Krygshistoriese Vereniging]]. == Publikasies == * '''1969''' Generaal Louis Botha op die Natalse front 1899–1900 * '''1988''' Die vyf swemmers == Bronne == * Beukes, W.D. (red.) “Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990” Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe eerste druk 1992 * Tandfonline: {{DOI|10.1080/00232088685310011}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Barnard, Johan}} [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1923]] [[Kategorie:Sterftes in 2009]] crdhk4aoy1fcfj43d8k98bc6524xf8u 2928923 2928922 2026-08-22T21:16:21Z Pynappel 70858 2928923 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | naam = Johan Barnard | beeld = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | geboortenaam = Christian Johan Barnard | geboortedatum = 17 Maart 1923 | geboorteplek = [[Calitzdorp]], [[Unie van Suid-Afrika]] | sterfdatum = {{SDEO|1923|3|17|2009|3|7}} | sterfplek = [[Pretoria]], [[Suid-Afrika]] | alma mater = [[Universiteit Stellenbosch]]<br/>[[Universiteit van Londen]]<br/>[[Universiteit van Suid-Afrika]] | nasionaliteit = Suid-Afrikaans | titel = Prof. | instelling = [[Universiteit van Suid-Afrika|Unisa]] | vakgebied = Geskiedenis | stroming = | invloede = | beïnvloed = Prof. C.F.J. Muller | bydraes = | bekend = Stigter van die SA Krygshistoriese Vereniging | eerbewyse = | webblad = | handtekening = }} Prof. '''Johan Barnard''' (*17 Maart 1923– †7 Maart 2009) was ’n [[Suid-Afrika]]anse geskiedkundige en skrywer. Hy was ’n kundige op die gebied van die [[Tweede Vryheidsoorlog]] en was ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Krygshistoriese Vereniging. == Lewe en werk == Barnard was ’n boorling van [[Calitzdorp]] in die Kaapkolonie waar hy in 1941 matrikuleer. Hy woon die [[Universiteit Stellenbosch]] by en behaal in 1944 die B.A.-graad met Geskiedenis en Aardrykskunde as hoofvakke behaal, met sy ander vakke wat Afrikaans-[[Nederlands]], Engels en Sosiologie insluit. Hy was ’n kranige tennisspeler wat saam met Christoff Muller en Willem Joubert vir die universiteit se eerste span speel wat twee jaar na mekaar die Westelike Provinsie se Groot Uitdaagbeker wen. Terwyl hy op universiteit is, tree hy op as universiteitskorrespondent vir sport vir ''[[Die Suiderstem]]'' en ''[[Die Burger]]'' en nadat hy sy graad verwerf sluit hy as voltydse verslaggewer aan by ''Die Burger'' se nuusspan, onder redaksie van dr. Phil Weeber. Vanaf 1947 studeer hy op deeltydse basis by die Universiteit van Stellenbosch vir sy M.A.-graad in Geskiedenis, wat hy in 1950 behaal met 'n verhandeling oor ''[[Robert Jacob Gordon]] se loopbaan aan die Kaap (1777–1795)'' onder studieleiding van dr. P.J. van der Merwe. Hierdie verhandeling word gepubliseer in die Argiefjaarboek vir Suid-Afrikaanse Geskiedenis 1950, deel 1. Vanaf November 1950 tot 1958 is hy in die Afdeling Oorloggeskiedenis van die Eerste Minister se kantoor in [[Pretoria]] werksaam as hoofgeskiedskrywer (Landmagte). Hier is hy lid van die span wat die deelname van die Suid-Afrikaanse Magte aan die [[Tweede Wêreldoorlog]] navors en dokumenteer. Self skryf hy manuskripte oor die aandeel van die Eerste en Tweede S.A. Infanteriedivisies in die veldslae in [[Noord-Afrika]] in 1941 en 1942. In die jare 1956 en 1957 studeer hy met ’n nagraadse beurs van die British Council onder leiding van professor G.S. Graham aan die [[Instituut vir Geskiedkundige Navorsing]] aan die [[Universiteit van Londen]]. Sy aanbieding oor generaal [[Louis Botha]] tydens een van die klasse ontlok positiewe kommentaar van professor Graham. Hy hervat sy betrekking by die Afdeling Oorloggeskiedenis by sy terugkeer na [[Suid-Afrika]], maar word later in 1958 oorgeplaas na die Departement van Inligting, waar hy redakteur is van die ''Digest of South African Affairs''. Hierna aanvaar hy in 1959 ’n pos as kulturele attaché in Suid-Afrika-huis in [[Londen]], wat hy tot aan die einde van 1961 beklee.<ref>Die Burger: http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2009/03/12/SK/13/HISTORIKUSDOOD.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160409104710/http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2009/03/12/SK/13/HISTORIKUSDOOD.html |date= 9 April 2016 }}</ref> Van 1 Februarie 1962 tot met sy aftrede op 31 Desember 1985<ref>{{cite journal |last=Van Zyl |first=M.C. |title=Professor C.J. Barnard tree af |journal=Kleio |volume=18 |issue=1 |date=1986 }}</ref> is hy verbonde aan die Departement Geskiedenis van die [[Universiteit van Suid-Afrika]] (Unisa), waar hy in 1964 tot senior lektor en in 1970 tot professor bevorder word. In 1982 en verskeie ander korter tydperke neem hy waar as departementshoof. In hierdie tyd reis hy dikwels in die buiteland om te studeer en navorsing te doen. Met ’n beurs van die [[Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing]] (RGN) doen hy in 1972 verdere navorsing in Londen en hy ontvang ook twee reisbeurse van Unisa, vir wie hy by die tiende en elfde ''Anglo-American Conference of Historians'' verteenwoordig. Hy verwerf aan Unisa in 1968 sy D.Litt. et Phil.-graad met ’n proefskrif getiteld ''Generaal Louis Botha op die Natalse Front, 1899–1900''. Hy is in 1966 ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Krygshistoriese Vereniging en is van April 1979 tot April 1981 voorsitter. By hierdie vereniging lewer hy talle lesings en tree as leier op van die vereniging se toere na geskiedkundige slagvelde. Hy was getroud met Helmien en vier kinders is uit die huwelik gebore. Op Saterdag 7 Maart 2009 is hy in Pretoria oorlede.<ref>{{en}} {{cite journal |last=Kinsey |first=Nick |publisher=SA Military History |url=http://samilitaryhistory.org/vol145jb.html |title=Doodsberig: Professor Christian Johan Barnard, 1923-2009 |date=2009 |volume=14 |issue=5 |journal=Military History Journal }}</ref> == Skryfwerk == Hy is die skrywer van die geskiedkundige avontuurverhaal ''Die vyf swemmers'',<ref>Van Schoor, M.C.E. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 29 no. 3, September 1989 </ref> wat gebaseer is op die ware verhaal van Boeresoldate tydens die [[Anglo-Boereoorlog]].<ref>Van Zyl, Wium “Rapport” 8 Januarie 1989</ref> Hulle word gevange geneem en na [[Ceylon]] gestuur, vanwaar hulle in die hawe van [[Colombo]] ontsnap deur na ’n Russiese troepeskip te swem. Deur [[Rusland]] en [[Europa]] keer hulle dan terug na die front. Die boek fokus veral op [[Willie Steyn]], een van generaal De Wet se manne en brein agter die ontsnappingsplan. Een van die ander mans is [[Louw Steytler]], later Volksraadslid vir die [[Nasionale Party]], wie se seun Jan in 1959 leier word van die nuutgestigte Progressiewe Party. Barnard skryf ook ’n boek oor ''Generaal Louis Botha op die Natalse Front 1899–1900''. Van sy geskiedkundige artikels verskyn gereeld in publikasies soos die kultuurbylae ''KultuurKroniek'' van ''Die Burger'', ''Kommando'', ''Military History'' en ''Historia'', terwyl hy ook bydraes lewer tot die ''ABO Gedenkboek vir Vryheid en vir Reg'' onder redaksie van Marthinus van Bart en [[Leopold Scholtz]].<ref>Springbokboeke: http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402204618/http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html |date= 2 April 2016 }}</ref> == Eerbewyse == Hy word verkies tot lewenslange erelid van die [[Suid-Afrikaanse Krygshistoriese Vereniging]]. == Publikasies == * '''1969''' Generaal Louis Botha op die Natalse front 1899–1900 * '''1988''' Die vyf swemmers == Bronne == * Beukes, W.D. (red.) “Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990” Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe eerste druk 1992 * Tandfonline: {{DOI|10.1080/00232088685310011}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Barnard, Johan}} [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1923]] [[Kategorie:Sterftes in 2009]] dlveyzhcl29kq3lsqam9bdzntagjfit Lêer:Die eerste NG kerkie in Bloemfontein, opgerig omstreeks 1850, gesloop in 1878.jpg 6 110629 2928951 1453529 2026-08-22T22:04:21Z JMK 649 +kat, weergawe 2928951 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Eerste kerkgebou van die [[NG gemeente Bloemfontein]] |bron=Vrystaatse Argief |datum=Tussen 1850 en 1878 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Die eerste NG kerkie in Bloemfontein (ca 1850 tot 1878), valskleur-KI-herskepping.jpg|85px|KI-konsep]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Kerkgeboue in Suid-Afrika]] 3s7vh2e8izd77qtfn75gehicsnmv3wf Clarence van Riet Lowe 0 110851 2928841 2927436 2026-08-22T14:55:40Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928841 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas2 |naam = Clarence van Riet Lowe |kleur = |titel = |beeld = |beeld_wydte = 180px |beeld_onderskrif = |beeld2 = |beeld2_wydte = |beeld2_onderskrif = |opskrif1 = Gebore |1 = {{Geboortedatum |1894|11|04}}<br/>[[Aliwal-Noord]], Oos-Kaap |opskrif2 = Oorlede |2 = {{SDEO |1956|06|7|1894|11|04}}{{R|TRSSA_vol35_iss1_1956}}<br/>[[Knysna]] |opskrif3 = Ander name |3 =Peter van Riet Lowe |opskrif4 = Alma mater |4 = [[Suid-Afrikaanse Kollege]]{{R|Artefacts}} |opskrif5 = Vakgebied |5 = {{Plainlist| * [[Siviele ingenieurswese|Siviele ingenieur]] * [[Argeoloog]] }} |opskrif6 = Instellings |6 = Historiese Monumentekommissie <!-- |opskrif7 = PhD Proefskrif |7 = |opskrif8 = Profskriftoesighouer |8 = |opskrif9 = Webwerf |9 = |opskrif11 = |11 = --> |opskrif14 = Eggenoot |14 = Iris Ethelwynne van Riet Lowe (née Kelly){{R|Geni}} <!-- |opskrif15 = Kinders |15 = --> }} '''Clarence van Riet Lowe''' {{small|[[Royal Society of South Africa|FRSSAf]]}} (4 November 1894 – 7 Junie 1956{{R|TRSSA_vol35_iss1_1956}}) was 'n Suid-Afrikaanse [[Siviele ingenieurswese|siviele ingenieur]] en [[argeoloog]].{{R|TRSSA_vol35_iss1_1956|Artefacts}} Hy is deur [[Jan Christian Smuts|Jan Smuts]] as die eerste direkteur van die Buro vir Argeologie aangestel en was van die eerste groep wat die argeologiese terrein van [[Mapungubwe]] ondersoek het.{{R|SAAB}} == Vroeë lewe en loopbaan == Van Riet Lowe is in [[Aliwal-Noord]], Kaapprovinsie, aan James Martin Lowe en Maria Wilhelmina Lowe (née van Riet) gebore. Hy was die oudste van drie kinders.{{R|Geni}} Hy het in [[Zastron]] en aan die [[Grey-kollege]], Bloemfontein skoolgegaan en daarna aan die [[Suid-Afrikaanse Kollege]] in Kaapstad, waar hy siviele ingenieurswese studeer het. Hy het tydens beide die [[Eerste Wêreldoorlog|Eerste]] en [[Tweede Wêreldoorlog]] in die Suid-Afrikaanse [[artillerie]] gedien. Tydens die Eerste Wêreldoorlog was hy in [[Oos-Afrika]], [[Egipte]], [[Staat Palestina|Palestina]], [[Italië]] en [[Frankryk]] gestasioneer. Tydens die Tweede Wêreldoorlog het hy teruggekeer as artilleriebevelvoerder en is bevorder tot die rang van majoor.{{R|Artefacts|SAAB}} Sy belangstelling in argeologie is geprikkel toe hy in 1917 handbyle in die Wadi el-'Arish tussen Egipte en [[Gasa]] versamel het. Ná die Eerste Wêreldoorlog het hy na Kaapstad teruggekeer om sy graad in siviele ingenieurswese te voltooi. Hy het in Pretoria en Natal gewerk en in 1922 na [[Knysna]] verhuis waar hy die Westford-brug, wat in 'n vloed weggespoel het, herbou het. Dit was hier waar sy belangstelling in argeologie weer aangewakker is.{{R|SAAB}} In 1923 word hy assistent-ingenieur in die Oranje-Vrystaat, wat beteken het dat hy heelwat tyd spandeer het om toesig te hou oor die bou van 89 brûe.{{R|Artefacts}} Dit het hom ook tyd gegee om oorblyfsels van meer as 300 prehistoriese terreine op te spoor, klassifiseer en versamel, hoofsaaklik in die valleie van die [[Wilgerivier (spruit in die Oos-Kaap, 32,60°S, 25,45°O)|Wilger-]], [[Valsrivier (spruit in die Wes-Kaap, 33,7°S, 20,1°O)|Vals-]], [[Renosterrivier|Rhenoster-]], [[Caledonrivier|Caledon-]], [[Modderrivier|Modder-]] en [[Rietrivier (Grootrivier, Wes-Kaap)|Rietrivier]]e en rondom die dorpe [[Smithfield]], [[Fauresmith]] en Wilton.{{R|SAAB|Rock}} Vanaf 1926 het hy met die Skool vir Afrikastudies aan die [[Universiteit van Kaapstad]] en die [[Suid-Afrikaanse Museum]] gekorrespondeer oor die oorblyfsels wat hy gevind het. Hy het hulle aan museums in Bloemfontein en Kaapstad en aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] in Johannesburg geskenk.{{R|Rock}} Na 1928 het hy na gebiede in die [[Transvaal]] en Kaapprovinsie gereis. Gedurende hierdie tyd het hy 'n referaat oor Smithfield-kultuur geskryf en geïllustreer en was hy mede-outeur van "Stone Age Cultures of South Africa" ​​saam met A.J. Goodwin vir die vaktydskrif ''Annals of the South African Museum''.{{R|SAAB}} In 1931 is hy as President van afdeling E van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir die Bevordering van Wetenskap aangestel en het hulle by die British Association for the Advancement of Science (BSA) se Eeufeesvergadering in [[Londen]] verteenwoordig. Hy het Suid-Afrika ook op die Internasionale Historiese Monumentekommissie by die Volkebond in Genève verteenwoordig.{{R|SAAB|Rock}} [[Lêer:UP rhino.JPG|duimnael|Goue Renoster van Mapungubwe]] In 1933 was hy by die ondersoeke van Mapungubwe in samewerking met professore Fouché, Malan en Tromp van die Universiteit van Pretoria betrokke en het in 1936 daaroor geskryf.{{R|Artefacts|Mapungubwe|Steyn}} Die president van die BSA, Jan Smuts, het die Buro vir Argeologie in 1935 gestig met Van Riet Lowe as die eerste direkteur.{{R|Smuts}} In dieselfde jaar het die Universiteit van die Witwatersrand aan hom die titel "Professor in Argeologie" toegeken, maar die titel het geen onderwysverantwoordelikhede ingesluit nie. Hy het sy tyd spandeer om 'n basiese geologiese en klimatologiese agtergrond vir ondersoek van die vroeë mens in Suid-Afrika te skep deur gebruik te maak van data verkry uit die alluviale neerslae van die Vaalrivier saam met Suid-Afrikaanse geologiese opnames.{{R|SAAB}} In 1937 is Van Riet Lowe tot President van die Suid-Afrikaanse Museumvereniging verkies. Hy het navorsing in onder meer Egipte en [[Suid-Rhodesië]] onderneem. In 1938 het hy sy D.Sc (Argeologie) aan die Universiteit van Kaapstad behaal.{{R|SAAB}} In dieselfde jaar het hy met [[Robert Broom]], die mede-ontdekker van [[Mev. Ples]], gewerk. In 1939 het hy saam met E.J. Wayland gewerk om "The Pleistocene Geology and Prehistory of Uganda, Part II" te skryf (gepubliseer in 1952).{{R|SAAB}} Tydens die Tweede Wêreldoorlog, in 1941 en 1944, het die regering van [[Mosambiek]] hom na [[Maputo|Lourenco Marques]] genooi, in die geselskap van Abbé Breuil, Franse Katolieke priester, argeoloog, antropoloog, etnoloog en geoloog. Hy het die Pan-Afrikaanse Kongres oor Voorgeskiedenis in [[Nairobi]], [[Kenia]] (1947) en [[Livingstone]], [[Zambië]] (1955) bygewoon.{{R|SAAB}} In 1954 het hy afgetree by die Buro vir Argeologie (wat toe die "Argeologiese Opname" genoem is) en vir 'n enkele termyn lesings aan die Universiteit van Kaapstad gegee.{{R|SAAB}} == Toekennings, erkenning en lidmaatskap == Van Riet Lowe het talle toekennings ontvang, insluitend:{{R|SAAB|Rock}} * 1934-genoot van die Royal Society of South Africa. * 1935: Lid (en later sekretaris) van die Kommissie vir die Bewaring van Natuurhistoriese Monumente * 1935: King George V Silwerjubileum-medalje * 1942: Lid van die "Sentrale Volksmonumente-komitee" * 1942: Medalje van [[Voortrekkermonument]]komitee * 1943: Suid-Afrikaanse Medalje van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir die Bevordering van Wetenskap * 1954: Koningin Elizabeth II kroningsmedalje * 1956: Medalje van die Historiese Monumentekommissie == Persoonlike lewe == Van Riet Lowe is in 1922 met Iris Ethelwynne Kelly in Kaapstad getroud. Hulle het 'n seun en 'n dogter gehad.{{R|Geni|SAAB}} Hy was 'n bekwame illustreerder en het 'n groot aantal van die grotskilderye en rotstekeninge wat hy ontdek het, met die hand gekopieer.{{R|RockArt}} Hy het ook krale wat deur die inheemse inwoners gemaak is versamel as deel van sy private versameling.{{R|SAAB}} Hy is op 17 Junie 1956 in [[Knysna]] na 'n roetine-operasie oorlede.{{R|SAAB|Rock}} == Geselekteerde publikasies == *Van Riet Lowe, C. en Malan, B.D. (redakteurs). 1949. ''Die gedenkwaardighede van Suid-Afrika.'' Pretoria: Staatsdrukkery. *{{cite book|last1=Goodwin|first1=Astley John Hilary|last2= Van Riet Lowe|first2=Clarence|title=The Stone Age Cultures of South Africa|url=https://books.google.com/books?id=bl4RSQAACAAJ|year=1929|publisher=Trustees of the South African Museum|display-authors=0}} *Van Riet Lowe, C. 1929. ''Further notes on the archaeology of Sheppard Island'', South African Journal of Science 26. *Van Riet Lowe, C. 1937. ''Prehistoric rock engravings in the Vaal River basin'', Transactions of the Royal Society of South Africa 24. *Van Riet Lowe, C. 1944. ''Notes on Dr. Francis Cabu's collection of stone implements from the Belgian Congo'', Transactions of the Royal Society of South Africa 30. *Van Riet Lowe, C. 1952. ''The Pleistocene Geology and Prehistory of Uganda'', Geological Survey of Uganda Memoir no. 6. Colchester *Van Riet Lowe, C. 1952. ''The Distribution of Prehistoric Rock Engravings and Paintings in South Africa'', Archaeological Survey Series 7. Cape Town. *{{Cite journal| publisher = Basil Blackwell| last = Van Riet Lowe| first = Clarence | title = The development of the hand-axe culture in South Africa| date = 1952|journal=Proceedings of the Pan-African Congress on Prehistory, Nairobi 1947|location=Oxford|display-authors=0}} *{{cite journal|last1=van Riet Lowe|first1=C.|title=The Kafuan Culture in South Africa|journal=The South African Archaeological Bulletin|volume=8|issue=30|year=1953|pages=27–31|issn=0038-1969|doi=10.2307/3887461|display-authors=0|jstor=3887461}} *{{Cite book| last = van Riet Lowe| first = C.| title = The rock engravings of Driekops Eiland| date = 1955|display-authors=0}} *{{cite journal |last1=Goodwin |first1=A.J. |last2=van Riet Lowe |first2=C. |editor1-last=The Trustees of the South African Museum |title=The Stone Age Cultures of South Africa |journal=Annals of the South African Museum |date=1929 |volume=XXVII |page=289 |doi=10.1017/S0003598X00008395 }} == Sien ook == * [[Van Riet Lowe-reservaat]] == Verwysings == {{verwysings|verwysings= <ref name="Artefacts">{{cite web | title=VAN RIET LOWE, Clarence (Peter) | website=Artefacts | url=https://www.artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=5613 | access-date=27 Januarie 2022 | language=en | archive-date=27 Januarie 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220127163340/https://www.artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=5613 | url-status=dead }}</ref> <ref name="Geni">{{cite web | title=Clarence (Peter) van Riet Lowe (1894 - 1956) | website=Geni family tree | date=24 May 2018 | url=https://www.geni.com/people/Clarence-Peter-van-Riet-Lowe/6000000052145609004 |access-date=27 Januarie 2022 |language=en}}</ref> <ref name="Mapungubwe">{{cite journal | last=Lowe | first=C. van Riet | title=Mapungubwe. First Report on Excavations in the Northern Transvaal - Antiquity | url=https://archive.org/details/antiquity_1936-09_10_39/page/282 | journal=Antiquity | volume=10 | issue=39 | date=September 1936 | issn=0003-598X | doi=10.1017/S0003598X00011844 | pages=282–291 |language=en}}</ref> <ref name="Rock">{{cite web | title=Clarence van Riet Lowe – South African Rock Art Digital Archive | website=South African Rock Art Digital Archive | url=http://ringingrocks.wits.ac.za/people_and_institutions/researchers/clarence_van_riet_lowe/ | access-date=27 Januarie 2022 | language=en | archive-date=27 Januarie 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220127163351/http://ringingrocks.wits.ac.za/people_and_institutions/researchers/clarence_van_riet_lowe/ | url-status=dead }}</ref> <ref name="RockArt">{{cite web | title=South African Rock Art Digital Archive - search | website=South African Rock Art Digital Archive | url=http://ringingrocks.wits.ac.za/ixbin/hixclient.exe?_IXSESSION_=LlR9bn98rgn&_IXFIRST_=1&_IXMREF_=209454&_IXSR_=Ri70BxPxqjV&_IXSPFX_=summary/b&_IXSP_=200&_IXNHITS_=338&_IXMAXHITS_=20&submit-button=SUMMARY&IXsite= | access-date=27 Januarie 2022 | language=en | archive-date=27 Januarie 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220127163338/http://ringingrocks.wits.ac.za/ixbin/hixclient.exe?_IXSESSION_=LlR9bn98rgn&_IXFIRST_=1&_IXMREF_=209454&_IXSR_=Ri70BxPxqjV&_IXSPFX_=summary/b&_IXSP_=200&_IXNHITS_=338&_IXMAXHITS_=20&submit-button=SUMMARY&IXsite= | url-status=dead }}</ref> <ref name="SAAB">{{cite journal |title=C. van Riet Lowe |journal=The South African Archaeological Bulletin |date=September 1956 |volume=11 |issue=43 |pages=82–83 |jstor=3887401 |author1=A. J. H. G |language=en}}{{subscription required}}</ref> <ref name="Smuts">{{cite web | title=Historical Papers, Wits University | website=Historical Papers, Wits University | date=13 September 2016 | url=http://www.historicalpapers.wits.ac.za/?inventory/U/collections&c=A1337/R/5782 | access-date=27 Januarie 2022 | language=en | archive-date=27 Januarie 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220127163341/http://www.historicalpapers.wits.ac.za/?inventory/U/collections&c=A1337/R/5782 | url-status=dead }}</ref> <ref name="Steyn">{{cite journal |last1=Steyn|first1=Maryna |title=The Mapungubwe Gold Graves Revisited |journal=The South African Archaeological Bulletin |date=Desember 2007 |volume=62 |issue=186 |pages=140–146 |doi=10.2307/20474969 |jstor=20474969 |language=en}}</ref> <ref name="TRSSA_vol35_iss1_1956">''Transactions of the Royal Society of South Africa'' 35, Uit. 1 (1956) (Engels)</ref> }} == Eksterne skakels == *[http://www.sahistory.org.za/dated-event/peter-clarence-van-riet-lowe-archaeologist-and-civil-engineer-who-built-109-bridges-sa-b SAHistory - Clarence Van Riet Lowe ] *[http://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=1725 Clarence van Riet Lowe] op ''S2A3 Biographical Database of Southern African Science'' *[https://sahris.sahra.org.za/people/c-van-riet-lowe Clarence van Riet Lowe] op die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap se webwerf *[https://www.jstor.org/stable/3887401 Clarence van Riet Lowe se doodsberig] in ''The South African Archaeological Bulletin'' op JSTOR *[https://www.archaeologysa.co.za/search/node/van%20Riet%20Lowe Clarence van Riet Lowe] op die Suid-Afrikaanse Argeologiese Vereniging se webwerf {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:van Riet Lowe, Clarence}} [[Kategorie:Argeoloë]] [[Kategorie:Geboortes in 1894]] [[Kategorie:Sterftes in 1956]] gvfo8e1l63ors8hksrpzplh0vpdnqsz Johan Combrink 0 113894 2929014 2681690 2026-08-23T09:12:38Z Sobaka 328 /* Tydskrifte en koerante */ skakel 2929014 wikitext text/x-wiki '''Johan Combrink''' (*[[2 Mei]] [[1939]], Westdene, [[Johannesburg]] - †[[25 Julie]] [[1999]], [[Stellenbosch]]) was ’n taalkundige, professor in [[Taalkunde]] aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]], voorsitter van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] en [[skrywer]] van verskeie taalkundige boeke.<ref name=":0">http://www.stellenboschwriters.com/combrink.html</ref> == Lewe en werk == === Vroeë lewe en herkoms === Johannes Gert Hendrik Combrink is op 2 Mei 1939 op Westdene in Johannesburg gebore. In [[1955]] matrikuleer hy aan D.F. Malan Hoërskool in Johannesburg en studeer hierna verder in tale (Afrikaans-Nederlands, [[Duits]] en [[Sesotho]]) aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Hy behaal die [[Baccalaureus Artium|B.A.]]-graad met lof in [[1958]] en die B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands in [[1959]] met lof. === Verdere studie en begin van loopbaan === Aan die Munisipale Universiteit in [[Amsterdam]] in [[Nederland]] verwerf hy in [[1962]] die D.Litt. et Phil.-graad met lof en aan die [[Universiteit van Pretoria]] verwerf hy in [[1966]] die Ph.D.-graad met lof met ’n proefskrif oor “''Betekenis en sintaksis''”. Vir post-doktorale studie bring hy ook tyd deur aan die Universiteite van Londen en [[Cambridge]] in [[Groot-Brittanje|Brittanje]], die Universiteite van North Carolina en Maryland in die [[Verenigde State van Amerika]], die Katholieke Universiteit van Leuven in [[België]] en die P.J. Meertens Instituut in Amsterdam in Nederland. Vanaf 1959 tot [[1960]] is hy tydelike lektor in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van Witwatersrand. === Loopbaan in die akademie === In [[1963]] aanvaar hy ’n pos as lektor in Afrikaans-Nederlands aan die [[Universiteit van Natal]] in [[Pietermaritzburg]] en word dan senior lektor aan die Universiteit van Natal in [[Durban]] in die periode [[1965]] tot [[1970]]. Hierna word hy professor in Algemene [[Linguistiek]] aan die [[Universiteit van Port Elizabeth]], waar hy ook hoof van die departement is. Vanaf [[1975]] tot met sy aftrede in [[1995]] is hy professor in Taalkunde aan die Universiteit van Stellenbosch en hier is hy hoof van die departement vir drie periodes van drie jaar elk. Hy is getroud met Louise, senior lektor in Afrikaans en Didaktiek aan die Departement van Opvoeding aan die Universiteit van Stellenbosch en voorsitter van [[Vriende van Afrikaans]]. Hulle het drie kinders, Herman,<ref name=":0" /> Freja en Wienand. === Bydrae tot die Afrikaanse taal === Deur sy talle radiobydraes, taalrubrieke en optredes speel hy ’n groot rol in die bewusmaking van die wonder van ons taal. Saam met sy kollega, Johan Spies, behartig hy die koerantrubrieke oor ''Ons taalgereedskap'' en ''Taalskatkis''. By die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] is hy sedert 1975 ’n lid van die [[Taalkommissie]], vanaf [[1977]] tot [[1981]] as sekretaris en sedert Januarie [[1991]] as voorsitter. Hy is ook lid van die Terminologiekomitee, lid van die Nasionale Pleknaamkomitee en lid van die Linguistevereniging. Vir die Afrikaanse Diens van die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie|SAUK]] (later [[Radio Sonder Grense|Radiosondergrense]]) en ook televisie vervaardig hy programme oor Afrikaans en neem onder andere gereeld deel aan die radioprogram ''Tel jou woorde'', waarin taalkundiges uit die Noorde en die Suide mekaar die stryd aangesê het. Op deeltydse basis is hy kopieskrywer vir Afrikaanse reklame. === Latere jare en sterfte === Na sy aftrede is hy as hoof van taalbeplanning betrokke by die Stigting vir Afrikaans en is projekleier vir die stigting en later voorsitter van Vriende van Afrikaans (VVA). By die VVA is hy ook verantwoordelik vir die publikasie ''Doendinge''. Hy is ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut. Op 29 Mei 1997 is hy in ’n ernstige motorongeluk betrokke naby [[Albertinia]] in die [[Oos-Kaap]].<ref>Anoniem. ''Afrikaanse taalkenner beseer in motorongeluk.'' Beeld, 30 Mei 1997.</ref> Hy is op 25 Julie 1999 op Stellenbosch oorlede.<ref name=":0" /> == Skryfwerk == ''Afrikaanse semantiek'' is ’n boekie in die Afrikaanse Taalmonografieë-reeks. ''Waar kom daardie woord vandaan?'' is ’n saambundeling van ’n aantal radiopraatjies wat hy oor die Afrikaanse Diens van die SAUK gelewer het. In samewerking met [[Leon de Stadler]] skryf hy ''Afrikaanse fonologie'' (’n studie van die klanke in taal vanuit die perspektief van hulle betekenis onderskeidende funksie), waarin die veranderende stand van die generatiewe fonologie bespreek word in ’n tyd toe daar redelik ingrypende wysigings aan die klassieke generatiewe model aangebring is. Hierin word onder andere die uitspraakverskynsels in die eietydse spreektaal aangespreek. ''Afrikaanse morfologie'' (subtitel ''Capita exemplaria'') is ’n omvangryke studie van die vorm van woorde, waarin onder andere die basisvorm of [[Stam (taalkunde)|stam]] van die woord, die [[voorvoegsel]]s en [[agtervoegsel]]s en [[Afleiding (taalkunde)|afleidings]] van elk en hulle funksies behandel word. In twintig hoofstukke word die Afrikaanse morfologie ontleed met betrekking tot onder andere die betekenis, die sintaksis, die [[fonologie]] en die invloed van Engels. Daar is ook drie omvangryke addenda met baie inligting. Hy skryf ’n groot aantal artikels oor onderwerpe soos die Afrikaanse fonologie, [[morfologie (taalkunde)|morfologie]], [[semantiek]], sintaksis, persoonsname, [[taalgeskiedenis]], [[leksikografie]], [[idioom]]skat en [[etimologie]] wat in vakkundige tydskrifte soos ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'' verskyn en lewer ook talle bydraes tot boeke. Benewens die boeke onder sy eie naam is hy ook medeskrywer van ''Afrikaanse etimologieë'', wat in [[2000]] gepubliseer word en mederedakteur van ''Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde'', onder redaksie van T.J.R. Botha. == Eerbewyse == In 1991 ken die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns|Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap]] en Kuns die [[C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap|C.J. Langenhoven-prys]] vir Afrikaans en Algemene Linguistiek aan hom toe en herhaal hierdie toekenning na sy dood in 2000.<ref>Gouws, R.H. ''C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap.'' Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns Jaarboek, 1991.</ref> [[Postuum]] word hy in [[2002]] deur die Linguistiese Vereniging van Suid-Afrika vereer vir die beste Suid-Afrikaanse handboek oor [[Taalwetenskappe|linguistiek]].<ref>Van der Merwe, Elna. ''Onbeskaamde ode aan Johan Combrink''. Die Burger. 11 September 2001.</ref> == Publikasies<ref>http://www.worldcat.org/identities/lccn-n84120624/</ref> == {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1968 |''Afrikaanse semantiek'' ''Betekenis en sintaksis'' |- |1969 |''Waar kom daardie woord vandaan?'' |- |1984 |''Retrograde woordeboek van Afrikaans'' (saam met R. McD. Dodds) |- |1986 |''Sakboek van Regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1987 |''Afrikaanse fonologie'' (saam met [[Leon de Stadler]]) |- |1990 |''Afrikaanse morfologie'' |- |1991 |''Gids by die Afrikaanse woordelys en spelreëls'' |- |1992 |''Hoe om ’n verslag te skryf'' |- |1993 |''Daar is ’n spreekwoord wat sê'' |- |1994 |''Sakboek van regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1995 |''Hoe om paragrawe te skryf'' ''Spreuke, wyshede en woordspelings'' |- |1996 |''’n Kwartduisend spreuke'' |- |1998 |''’n Tweede kwartduisend spreuke'' ''Kwinksinnig'' |- |2000 |''Afrikaanse etimologie'' (medeskrywer) |} == Bronne == === Tydskrifte en koerante === * Carstens, Wannie, Ponelis, F.A. en [[Ernst Kotzé|Kotzé, Ernst]]. Johan Combrink 2 Mei 1939 – 25 Julie 1999. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 40 no. 1 Maart 2000. * [[Rufus Gouws|Gouws, Rufus]]. Johan Combrink 1939–1999. Insig, September 1999. * Korrespondent. Afrikaanssprekendes moet ophou rou en begin bou. Volksblad, 21 Oktober 1998. === Verwysings === {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Combrink, Johan}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Geboortes in 1939]] [[Kategorie:Sterftes in 1999]] br4s0q93t7ws8eib5vsy3fvcut6d3ch 2929019 2929014 2026-08-23T09:22:53Z Pynappel 70858 /* Tydskrifte en koerante */ 2929019 wikitext text/x-wiki '''Johan Combrink''' (*[[2 Mei]] [[1939]], Westdene, [[Johannesburg]] - †[[25 Julie]] [[1999]], [[Stellenbosch]]) was ’n taalkundige, professor in [[Taalkunde]] aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]], voorsitter van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] en [[skrywer]] van verskeie taalkundige boeke.<ref name=":0">http://www.stellenboschwriters.com/combrink.html</ref> == Lewe en werk == === Vroeë lewe en herkoms === Johannes Gert Hendrik Combrink is op 2 Mei 1939 op Westdene in Johannesburg gebore. In [[1955]] matrikuleer hy aan D.F. Malan Hoërskool in Johannesburg en studeer hierna verder in tale (Afrikaans-Nederlands, [[Duits]] en [[Sesotho]]) aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Hy behaal die [[Baccalaureus Artium|B.A.]]-graad met lof in [[1958]] en die B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands in [[1959]] met lof. === Verdere studie en begin van loopbaan === Aan die Munisipale Universiteit in [[Amsterdam]] in [[Nederland]] verwerf hy in [[1962]] die D.Litt. et Phil.-graad met lof en aan die [[Universiteit van Pretoria]] verwerf hy in [[1966]] die Ph.D.-graad met lof met ’n proefskrif oor “''Betekenis en sintaksis''”. Vir post-doktorale studie bring hy ook tyd deur aan die Universiteite van Londen en [[Cambridge]] in [[Groot-Brittanje|Brittanje]], die Universiteite van North Carolina en Maryland in die [[Verenigde State van Amerika]], die Katholieke Universiteit van Leuven in [[België]] en die P.J. Meertens Instituut in Amsterdam in Nederland. Vanaf 1959 tot [[1960]] is hy tydelike lektor in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van Witwatersrand. === Loopbaan in die akademie === In [[1963]] aanvaar hy ’n pos as lektor in Afrikaans-Nederlands aan die [[Universiteit van Natal]] in [[Pietermaritzburg]] en word dan senior lektor aan die Universiteit van Natal in [[Durban]] in die periode [[1965]] tot [[1970]]. Hierna word hy professor in Algemene [[Linguistiek]] aan die [[Universiteit van Port Elizabeth]], waar hy ook hoof van die departement is. Vanaf [[1975]] tot met sy aftrede in [[1995]] is hy professor in Taalkunde aan die Universiteit van Stellenbosch en hier is hy hoof van die departement vir drie periodes van drie jaar elk. Hy is getroud met Louise, senior lektor in Afrikaans en Didaktiek aan die Departement van Opvoeding aan die Universiteit van Stellenbosch en voorsitter van [[Vriende van Afrikaans]]. Hulle het drie kinders, Herman,<ref name=":0" /> Freja en Wienand. === Bydrae tot die Afrikaanse taal === Deur sy talle radiobydraes, taalrubrieke en optredes speel hy ’n groot rol in die bewusmaking van die wonder van ons taal. Saam met sy kollega, Johan Spies, behartig hy die koerantrubrieke oor ''Ons taalgereedskap'' en ''Taalskatkis''. By die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] is hy sedert 1975 ’n lid van die [[Taalkommissie]], vanaf [[1977]] tot [[1981]] as sekretaris en sedert Januarie [[1991]] as voorsitter. Hy is ook lid van die Terminologiekomitee, lid van die Nasionale Pleknaamkomitee en lid van die Linguistevereniging. Vir die Afrikaanse Diens van die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie|SAUK]] (later [[Radio Sonder Grense|Radiosondergrense]]) en ook televisie vervaardig hy programme oor Afrikaans en neem onder andere gereeld deel aan die radioprogram ''Tel jou woorde'', waarin taalkundiges uit die Noorde en die Suide mekaar die stryd aangesê het. Op deeltydse basis is hy kopieskrywer vir Afrikaanse reklame. === Latere jare en sterfte === Na sy aftrede is hy as hoof van taalbeplanning betrokke by die Stigting vir Afrikaans en is projekleier vir die stigting en later voorsitter van Vriende van Afrikaans (VVA). By die VVA is hy ook verantwoordelik vir die publikasie ''Doendinge''. Hy is ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut. Op 29 Mei 1997 is hy in ’n ernstige motorongeluk betrokke naby [[Albertinia]] in die [[Oos-Kaap]].<ref>Anoniem. ''Afrikaanse taalkenner beseer in motorongeluk.'' Beeld, 30 Mei 1997.</ref> Hy is op 25 Julie 1999 op Stellenbosch oorlede.<ref name=":0" /> == Skryfwerk == ''Afrikaanse semantiek'' is ’n boekie in die Afrikaanse Taalmonografieë-reeks. ''Waar kom daardie woord vandaan?'' is ’n saambundeling van ’n aantal radiopraatjies wat hy oor die Afrikaanse Diens van die SAUK gelewer het. In samewerking met [[Leon de Stadler]] skryf hy ''Afrikaanse fonologie'' (’n studie van die klanke in taal vanuit die perspektief van hulle betekenis onderskeidende funksie), waarin die veranderende stand van die generatiewe fonologie bespreek word in ’n tyd toe daar redelik ingrypende wysigings aan die klassieke generatiewe model aangebring is. Hierin word onder andere die uitspraakverskynsels in die eietydse spreektaal aangespreek. ''Afrikaanse morfologie'' (subtitel ''Capita exemplaria'') is ’n omvangryke studie van die vorm van woorde, waarin onder andere die basisvorm of [[Stam (taalkunde)|stam]] van die woord, die [[voorvoegsel]]s en [[agtervoegsel]]s en [[Afleiding (taalkunde)|afleidings]] van elk en hulle funksies behandel word. In twintig hoofstukke word die Afrikaanse morfologie ontleed met betrekking tot onder andere die betekenis, die sintaksis, die [[fonologie]] en die invloed van Engels. Daar is ook drie omvangryke addenda met baie inligting. Hy skryf ’n groot aantal artikels oor onderwerpe soos die Afrikaanse fonologie, [[morfologie (taalkunde)|morfologie]], [[semantiek]], sintaksis, persoonsname, [[taalgeskiedenis]], [[leksikografie]], [[idioom]]skat en [[etimologie]] wat in vakkundige tydskrifte soos ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'' verskyn en lewer ook talle bydraes tot boeke. Benewens die boeke onder sy eie naam is hy ook medeskrywer van ''Afrikaanse etimologieë'', wat in [[2000]] gepubliseer word en mederedakteur van ''Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde'', onder redaksie van T.J.R. Botha. == Eerbewyse == In 1991 ken die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns|Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap]] en Kuns die [[C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap|C.J. Langenhoven-prys]] vir Afrikaans en Algemene Linguistiek aan hom toe en herhaal hierdie toekenning na sy dood in 2000.<ref>Gouws, R.H. ''C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap.'' Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns Jaarboek, 1991.</ref> [[Postuum]] word hy in [[2002]] deur die Linguistiese Vereniging van Suid-Afrika vereer vir die beste Suid-Afrikaanse handboek oor [[Taalwetenskappe|linguistiek]].<ref>Van der Merwe, Elna. ''Onbeskaamde ode aan Johan Combrink''. Die Burger. 11 September 2001.</ref> == Publikasies<ref>http://www.worldcat.org/identities/lccn-n84120624/</ref> == {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1968 |''Afrikaanse semantiek'' ''Betekenis en sintaksis'' |- |1969 |''Waar kom daardie woord vandaan?'' |- |1984 |''Retrograde woordeboek van Afrikaans'' (saam met R. McD. Dodds) |- |1986 |''Sakboek van Regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1987 |''Afrikaanse fonologie'' (saam met [[Leon de Stadler]]) |- |1990 |''Afrikaanse morfologie'' |- |1991 |''Gids by die Afrikaanse woordelys en spelreëls'' |- |1992 |''Hoe om ’n verslag te skryf'' |- |1993 |''Daar is ’n spreekwoord wat sê'' |- |1994 |''Sakboek van regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1995 |''Hoe om paragrawe te skryf'' ''Spreuke, wyshede en woordspelings'' |- |1996 |''’n Kwartduisend spreuke'' |- |1998 |''’n Tweede kwartduisend spreuke'' ''Kwinksinnig'' |- |2000 |''Afrikaanse etimologie'' (medeskrywer) |} == Bronne == === Tydskrifte en koerante === * [[Wannie Carstens|Carstens, W. A. M.]], Ponelis, F.A. en [[Ernst Kotzé|Kotzé, Ernst]]. Johan Combrink 2 Mei 1939 – 25 Julie 1999. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe''. Jaargang 40 no. 1 Maart 2000. * [[Rufus Gouws|Gouws, Rufus]]. Johan Combrink 1939–1999. ''Insig'', September 1999. * Korrespondent. Afrikaanssprekendes moet ophou rou en begin bou. ''Volksblad'', 21 Oktober 1998. === Verwysings === {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Combrink, Johan}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Geboortes in 1939]] [[Kategorie:Sterftes in 1999]] eo5x4e9c5pc4fyzzt5fzx7v08k71nog 2929020 2929019 2026-08-23T09:23:36Z Pynappel 70858 /* Bydrae tot die Afrikaanse taal */ 2929020 wikitext text/x-wiki '''Johan Combrink''' (*[[2 Mei]] [[1939]], Westdene, [[Johannesburg]] - †[[25 Julie]] [[1999]], [[Stellenbosch]]) was ’n taalkundige, professor in [[Taalkunde]] aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]], voorsitter van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] en [[skrywer]] van verskeie taalkundige boeke.<ref name=":0">http://www.stellenboschwriters.com/combrink.html</ref> == Lewe en werk == === Vroeë lewe en herkoms === Johannes Gert Hendrik Combrink is op 2 Mei 1939 op Westdene in Johannesburg gebore. In [[1955]] matrikuleer hy aan D.F. Malan Hoërskool in Johannesburg en studeer hierna verder in tale (Afrikaans-Nederlands, [[Duits]] en [[Sesotho]]) aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Hy behaal die [[Baccalaureus Artium|B.A.]]-graad met lof in [[1958]] en die B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands in [[1959]] met lof. === Verdere studie en begin van loopbaan === Aan die Munisipale Universiteit in [[Amsterdam]] in [[Nederland]] verwerf hy in [[1962]] die D.Litt. et Phil.-graad met lof en aan die [[Universiteit van Pretoria]] verwerf hy in [[1966]] die Ph.D.-graad met lof met ’n proefskrif oor “''Betekenis en sintaksis''”. Vir post-doktorale studie bring hy ook tyd deur aan die Universiteite van Londen en [[Cambridge]] in [[Groot-Brittanje|Brittanje]], die Universiteite van North Carolina en Maryland in die [[Verenigde State van Amerika]], die Katholieke Universiteit van Leuven in [[België]] en die P.J. Meertens Instituut in Amsterdam in Nederland. Vanaf 1959 tot [[1960]] is hy tydelike lektor in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van Witwatersrand. === Loopbaan in die akademie === In [[1963]] aanvaar hy ’n pos as lektor in Afrikaans-Nederlands aan die [[Universiteit van Natal]] in [[Pietermaritzburg]] en word dan senior lektor aan die Universiteit van Natal in [[Durban]] in die periode [[1965]] tot [[1970]]. Hierna word hy professor in Algemene [[Linguistiek]] aan die [[Universiteit van Port Elizabeth]], waar hy ook hoof van die departement is. Vanaf [[1975]] tot met sy aftrede in [[1995]] is hy professor in Taalkunde aan die Universiteit van Stellenbosch en hier is hy hoof van die departement vir drie periodes van drie jaar elk. Hy is getroud met Louise, senior lektor in Afrikaans en Didaktiek aan die Departement van Opvoeding aan die Universiteit van Stellenbosch en voorsitter van [[Vriende van Afrikaans]]. Hulle het drie kinders, Herman,<ref name=":0" /> Freja en Wienand. === Bydrae tot die Afrikaanse taal === Deur sy talle radiobydraes, taalrubrieke en optredes speel hy ’n groot rol in die bewusmaking van die wonder van ons taal. Saam met sy kollega, Johan Spies, behartig hy die koerantrubrieke oor ''Ons taalgereedskap'' en ''Taalskatkis''. By die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] is hy sedert 1975 ’n lid van die [[Taalkommissie]], vanaf [[1977]] tot [[1981]] as sekretaris en sedert Januarie [[1991]] as voorsitter. Hy is ook lid van die Terminologiekomitee, lid van die Nasionale Pleknaamkomitee en lid van die Linguistevereniging. Vir die Afrikaanse Diens van die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie|SAUK]] (later [[Radio Sonder Grense]]) en ook televisie vervaardig hy programme oor Afrikaans en neem onder andere gereeld deel aan die radioprogram ''Tel jou woorde'', waarin taalkundiges uit die Noorde en die Suide mekaar die stryd aangesê het. Op deeltydse basis is hy kopieskrywer vir Afrikaanse reklame. === Latere jare en sterfte === Na sy aftrede is hy as hoof van taalbeplanning betrokke by die Stigting vir Afrikaans en is projekleier vir die stigting en later voorsitter van Vriende van Afrikaans (VVA). By die VVA is hy ook verantwoordelik vir die publikasie ''Doendinge''. Hy is ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut. Op 29 Mei 1997 is hy in ’n ernstige motorongeluk betrokke naby [[Albertinia]] in die [[Oos-Kaap]].<ref>Anoniem. ''Afrikaanse taalkenner beseer in motorongeluk.'' Beeld, 30 Mei 1997.</ref> Hy is op 25 Julie 1999 op Stellenbosch oorlede.<ref name=":0" /> == Skryfwerk == ''Afrikaanse semantiek'' is ’n boekie in die Afrikaanse Taalmonografieë-reeks. ''Waar kom daardie woord vandaan?'' is ’n saambundeling van ’n aantal radiopraatjies wat hy oor die Afrikaanse Diens van die SAUK gelewer het. In samewerking met [[Leon de Stadler]] skryf hy ''Afrikaanse fonologie'' (’n studie van die klanke in taal vanuit die perspektief van hulle betekenis onderskeidende funksie), waarin die veranderende stand van die generatiewe fonologie bespreek word in ’n tyd toe daar redelik ingrypende wysigings aan die klassieke generatiewe model aangebring is. Hierin word onder andere die uitspraakverskynsels in die eietydse spreektaal aangespreek. ''Afrikaanse morfologie'' (subtitel ''Capita exemplaria'') is ’n omvangryke studie van die vorm van woorde, waarin onder andere die basisvorm of [[Stam (taalkunde)|stam]] van die woord, die [[voorvoegsel]]s en [[agtervoegsel]]s en [[Afleiding (taalkunde)|afleidings]] van elk en hulle funksies behandel word. In twintig hoofstukke word die Afrikaanse morfologie ontleed met betrekking tot onder andere die betekenis, die sintaksis, die [[fonologie]] en die invloed van Engels. Daar is ook drie omvangryke addenda met baie inligting. Hy skryf ’n groot aantal artikels oor onderwerpe soos die Afrikaanse fonologie, [[morfologie (taalkunde)|morfologie]], [[semantiek]], sintaksis, persoonsname, [[taalgeskiedenis]], [[leksikografie]], [[idioom]]skat en [[etimologie]] wat in vakkundige tydskrifte soos ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'' verskyn en lewer ook talle bydraes tot boeke. Benewens die boeke onder sy eie naam is hy ook medeskrywer van ''Afrikaanse etimologieë'', wat in [[2000]] gepubliseer word en mederedakteur van ''Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde'', onder redaksie van T.J.R. Botha. == Eerbewyse == In 1991 ken die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns|Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap]] en Kuns die [[C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap|C.J. Langenhoven-prys]] vir Afrikaans en Algemene Linguistiek aan hom toe en herhaal hierdie toekenning na sy dood in 2000.<ref>Gouws, R.H. ''C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap.'' Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns Jaarboek, 1991.</ref> [[Postuum]] word hy in [[2002]] deur die Linguistiese Vereniging van Suid-Afrika vereer vir die beste Suid-Afrikaanse handboek oor [[Taalwetenskappe|linguistiek]].<ref>Van der Merwe, Elna. ''Onbeskaamde ode aan Johan Combrink''. Die Burger. 11 September 2001.</ref> == Publikasies<ref>http://www.worldcat.org/identities/lccn-n84120624/</ref> == {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1968 |''Afrikaanse semantiek'' ''Betekenis en sintaksis'' |- |1969 |''Waar kom daardie woord vandaan?'' |- |1984 |''Retrograde woordeboek van Afrikaans'' (saam met R. McD. Dodds) |- |1986 |''Sakboek van Regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1987 |''Afrikaanse fonologie'' (saam met [[Leon de Stadler]]) |- |1990 |''Afrikaanse morfologie'' |- |1991 |''Gids by die Afrikaanse woordelys en spelreëls'' |- |1992 |''Hoe om ’n verslag te skryf'' |- |1993 |''Daar is ’n spreekwoord wat sê'' |- |1994 |''Sakboek van regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1995 |''Hoe om paragrawe te skryf'' ''Spreuke, wyshede en woordspelings'' |- |1996 |''’n Kwartduisend spreuke'' |- |1998 |''’n Tweede kwartduisend spreuke'' ''Kwinksinnig'' |- |2000 |''Afrikaanse etimologie'' (medeskrywer) |} == Bronne == === Tydskrifte en koerante === * [[Wannie Carstens|Carstens, W. A. M.]], Ponelis, F.A. en [[Ernst Kotzé|Kotzé, Ernst]]. Johan Combrink 2 Mei 1939 – 25 Julie 1999. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe''. Jaargang 40 no. 1 Maart 2000. * [[Rufus Gouws|Gouws, Rufus]]. Johan Combrink 1939–1999. ''Insig'', September 1999. * Korrespondent. Afrikaanssprekendes moet ophou rou en begin bou. ''Volksblad'', 21 Oktober 1998. === Verwysings === {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Combrink, Johan}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Geboortes in 1939]] [[Kategorie:Sterftes in 1999]] qy15yz6u9a22am9cgisjwqy5c13njsi 2929021 2929020 2026-08-23T09:23:57Z Pynappel 70858 /* Bronne */ 2929021 wikitext text/x-wiki '''Johan Combrink''' (*[[2 Mei]] [[1939]], Westdene, [[Johannesburg]] - †[[25 Julie]] [[1999]], [[Stellenbosch]]) was ’n taalkundige, professor in [[Taalkunde]] aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]], voorsitter van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] en [[skrywer]] van verskeie taalkundige boeke.<ref name=":0">http://www.stellenboschwriters.com/combrink.html</ref> == Lewe en werk == === Vroeë lewe en herkoms === Johannes Gert Hendrik Combrink is op 2 Mei 1939 op Westdene in Johannesburg gebore. In [[1955]] matrikuleer hy aan D.F. Malan Hoërskool in Johannesburg en studeer hierna verder in tale (Afrikaans-Nederlands, [[Duits]] en [[Sesotho]]) aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Hy behaal die [[Baccalaureus Artium|B.A.]]-graad met lof in [[1958]] en die B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands in [[1959]] met lof. === Verdere studie en begin van loopbaan === Aan die Munisipale Universiteit in [[Amsterdam]] in [[Nederland]] verwerf hy in [[1962]] die D.Litt. et Phil.-graad met lof en aan die [[Universiteit van Pretoria]] verwerf hy in [[1966]] die Ph.D.-graad met lof met ’n proefskrif oor “''Betekenis en sintaksis''”. Vir post-doktorale studie bring hy ook tyd deur aan die Universiteite van Londen en [[Cambridge]] in [[Groot-Brittanje|Brittanje]], die Universiteite van North Carolina en Maryland in die [[Verenigde State van Amerika]], die Katholieke Universiteit van Leuven in [[België]] en die P.J. Meertens Instituut in Amsterdam in Nederland. Vanaf 1959 tot [[1960]] is hy tydelike lektor in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van Witwatersrand. === Loopbaan in die akademie === In [[1963]] aanvaar hy ’n pos as lektor in Afrikaans-Nederlands aan die [[Universiteit van Natal]] in [[Pietermaritzburg]] en word dan senior lektor aan die Universiteit van Natal in [[Durban]] in die periode [[1965]] tot [[1970]]. Hierna word hy professor in Algemene [[Linguistiek]] aan die [[Universiteit van Port Elizabeth]], waar hy ook hoof van die departement is. Vanaf [[1975]] tot met sy aftrede in [[1995]] is hy professor in Taalkunde aan die Universiteit van Stellenbosch en hier is hy hoof van die departement vir drie periodes van drie jaar elk. Hy is getroud met Louise, senior lektor in Afrikaans en Didaktiek aan die Departement van Opvoeding aan die Universiteit van Stellenbosch en voorsitter van [[Vriende van Afrikaans]]. Hulle het drie kinders, Herman,<ref name=":0" /> Freja en Wienand. === Bydrae tot die Afrikaanse taal === Deur sy talle radiobydraes, taalrubrieke en optredes speel hy ’n groot rol in die bewusmaking van die wonder van ons taal. Saam met sy kollega, Johan Spies, behartig hy die koerantrubrieke oor ''Ons taalgereedskap'' en ''Taalskatkis''. By die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] is hy sedert 1975 ’n lid van die [[Taalkommissie]], vanaf [[1977]] tot [[1981]] as sekretaris en sedert Januarie [[1991]] as voorsitter. Hy is ook lid van die Terminologiekomitee, lid van die Nasionale Pleknaamkomitee en lid van die Linguistevereniging. Vir die Afrikaanse Diens van die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie|SAUK]] (later [[Radio Sonder Grense]]) en ook televisie vervaardig hy programme oor Afrikaans en neem onder andere gereeld deel aan die radioprogram ''Tel jou woorde'', waarin taalkundiges uit die Noorde en die Suide mekaar die stryd aangesê het. Op deeltydse basis is hy kopieskrywer vir Afrikaanse reklame. === Latere jare en sterfte === Na sy aftrede is hy as hoof van taalbeplanning betrokke by die Stigting vir Afrikaans en is projekleier vir die stigting en later voorsitter van Vriende van Afrikaans (VVA). By die VVA is hy ook verantwoordelik vir die publikasie ''Doendinge''. Hy is ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut. Op 29 Mei 1997 is hy in ’n ernstige motorongeluk betrokke naby [[Albertinia]] in die [[Oos-Kaap]].<ref>Anoniem. ''Afrikaanse taalkenner beseer in motorongeluk.'' Beeld, 30 Mei 1997.</ref> Hy is op 25 Julie 1999 op Stellenbosch oorlede.<ref name=":0" /> == Skryfwerk == ''Afrikaanse semantiek'' is ’n boekie in die Afrikaanse Taalmonografieë-reeks. ''Waar kom daardie woord vandaan?'' is ’n saambundeling van ’n aantal radiopraatjies wat hy oor die Afrikaanse Diens van die SAUK gelewer het. In samewerking met [[Leon de Stadler]] skryf hy ''Afrikaanse fonologie'' (’n studie van die klanke in taal vanuit die perspektief van hulle betekenis onderskeidende funksie), waarin die veranderende stand van die generatiewe fonologie bespreek word in ’n tyd toe daar redelik ingrypende wysigings aan die klassieke generatiewe model aangebring is. Hierin word onder andere die uitspraakverskynsels in die eietydse spreektaal aangespreek. ''Afrikaanse morfologie'' (subtitel ''Capita exemplaria'') is ’n omvangryke studie van die vorm van woorde, waarin onder andere die basisvorm of [[Stam (taalkunde)|stam]] van die woord, die [[voorvoegsel]]s en [[agtervoegsel]]s en [[Afleiding (taalkunde)|afleidings]] van elk en hulle funksies behandel word. In twintig hoofstukke word die Afrikaanse morfologie ontleed met betrekking tot onder andere die betekenis, die sintaksis, die [[fonologie]] en die invloed van Engels. Daar is ook drie omvangryke addenda met baie inligting. Hy skryf ’n groot aantal artikels oor onderwerpe soos die Afrikaanse fonologie, [[morfologie (taalkunde)|morfologie]], [[semantiek]], sintaksis, persoonsname, [[taalgeskiedenis]], [[leksikografie]], [[idioom]]skat en [[etimologie]] wat in vakkundige tydskrifte soos ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'' verskyn en lewer ook talle bydraes tot boeke. Benewens die boeke onder sy eie naam is hy ook medeskrywer van ''Afrikaanse etimologieë'', wat in [[2000]] gepubliseer word en mederedakteur van ''Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde'', onder redaksie van T.J.R. Botha. == Eerbewyse == In 1991 ken die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns|Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap]] en Kuns die [[C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap|C.J. Langenhoven-prys]] vir Afrikaans en Algemene Linguistiek aan hom toe en herhaal hierdie toekenning na sy dood in 2000.<ref>Gouws, R.H. ''C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap.'' Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns Jaarboek, 1991.</ref> [[Postuum]] word hy in [[2002]] deur die Linguistiese Vereniging van Suid-Afrika vereer vir die beste Suid-Afrikaanse handboek oor [[Taalwetenskappe|linguistiek]].<ref>Van der Merwe, Elna. ''Onbeskaamde ode aan Johan Combrink''. Die Burger. 11 September 2001.</ref> == Publikasies<ref>http://www.worldcat.org/identities/lccn-n84120624/</ref> == {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1968 |''Afrikaanse semantiek'' ''Betekenis en sintaksis'' |- |1969 |''Waar kom daardie woord vandaan?'' |- |1984 |''Retrograde woordeboek van Afrikaans'' (saam met R. McD. Dodds) |- |1986 |''Sakboek van Regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1987 |''Afrikaanse fonologie'' (saam met [[Leon de Stadler]]) |- |1990 |''Afrikaanse morfologie'' |- |1991 |''Gids by die Afrikaanse woordelys en spelreëls'' |- |1992 |''Hoe om ’n verslag te skryf'' |- |1993 |''Daar is ’n spreekwoord wat sê'' |- |1994 |''Sakboek van regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1995 |''Hoe om paragrawe te skryf'' ''Spreuke, wyshede en woordspelings'' |- |1996 |''’n Kwartduisend spreuke'' |- |1998 |''’n Tweede kwartduisend spreuke'' ''Kwinksinnig'' |- |2000 |''Afrikaanse etimologie'' (medeskrywer) |} == Bronne == === Tydskrifte en koerante === * [[Wannie Carstens|Carstens, W. A. M.]], Ponelis, F.A. en [[Ernst Kotzé|Kotzé, Ernst]]. Johan Combrink 2 Mei 1939 – 25 Julie 1999. ''[[Tydskrif vir Geesteswetenskappe]]''. Jaargang 40 no. 1 Maart 2000. * [[Rufus Gouws|Gouws, Rufus]]. Johan Combrink 1939–1999. ''Insig'', September 1999. * Korrespondent. Afrikaanssprekendes moet ophou rou en begin bou. ''Volksblad'', 21 Oktober 1998. === Verwysings === {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Combrink, Johan}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Geboortes in 1939]] [[Kategorie:Sterftes in 1999]] m7vmmn14gj42p3nzh5w8yffcmvl9iul 2929023 2929021 2026-08-23T09:30:28Z Pynappel 70858 2929023 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Johan Combrink | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = [[2 Mei]] [[1939]] | geboorteplek = Westdene, [[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1999|7|25|1939|5|2}} | sterfplek = [[Stellenbosch]], Suid-Afrika | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit van die Witwatersrand]] (BA, BAHons)<br>Munisipale Universiteit, [[Amsterdam]] (DLitt et Phil)<br>[[Universiteit van Pretoria]] (PhD)<br>[[Universiteit van Londen]]<br>[[Universiteit Cambridge]]<br>[[Universiteite van Noord-Carolina]]<br>[[Universiteit van Maryland]]<br>[[Katholieke Universiteit van Leuven]]<br>P.J. Meertens Instituut, Amsterdam | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Johan Combrink''' (*[[2 Mei]] [[1939]], Westdene, [[Johannesburg]] - †[[25 Julie]] [[1999]], [[Stellenbosch]]) was ’n taalkundige, professor in [[Taalkunde]] aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]], voorsitter van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] en [[skrywer]] van verskeie taalkundige boeke.<ref name=":0">http://www.stellenboschwriters.com/combrink.html</ref> == Lewe en werk == === Vroeë lewe en herkoms === Johannes Gert Hendrik Combrink is op 2 Mei 1939 op Westdene in Johannesburg gebore. In [[1955]] matrikuleer hy aan D.F. Malan Hoërskool in Johannesburg en studeer hierna verder in tale (Afrikaans-Nederlands, [[Duits]] en [[Sesotho]]) aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Hy behaal die [[Baccalaureus Artium|B.A.]]-graad met lof in [[1958]] en die B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands in [[1959]] met lof. === Verdere studie en begin van loopbaan === Aan die Munisipale Universiteit in [[Amsterdam]] in [[Nederland]] verwerf hy in [[1962]] die D.Litt. et Phil.-graad met lof en aan die [[Universiteit van Pretoria]] verwerf hy in [[1966]] die Ph.D.-graad met lof met ’n proefskrif oor “''Betekenis en sintaksis''”. Vir post-doktorale studie bring hy ook tyd deur aan die Universiteite van Londen en [[Cambridge]] in [[Groot-Brittanje|Brittanje]], die Universiteite van North Carolina en Maryland in die [[Verenigde State van Amerika]], die Katholieke Universiteit van Leuven in [[België]] en die P.J. Meertens Instituut in Amsterdam in Nederland. Vanaf 1959 tot [[1960]] is hy tydelike lektor in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van Witwatersrand. === Loopbaan in die akademie === In [[1963]] aanvaar hy ’n pos as lektor in Afrikaans-Nederlands aan die [[Universiteit van Natal]] in [[Pietermaritzburg]] en word dan senior lektor aan die Universiteit van Natal in [[Durban]] in die periode [[1965]] tot [[1970]]. Hierna word hy professor in Algemene [[Linguistiek]] aan die [[Universiteit van Port Elizabeth]], waar hy ook hoof van die departement is. Vanaf [[1975]] tot met sy aftrede in [[1995]] is hy professor in Taalkunde aan die Universiteit van Stellenbosch en hier is hy hoof van die departement vir drie periodes van drie jaar elk. Hy is getroud met Louise, senior lektor in Afrikaans en Didaktiek aan die Departement van Opvoeding aan die Universiteit van Stellenbosch en voorsitter van [[Vriende van Afrikaans]]. Hulle het drie kinders, Herman,<ref name=":0" /> Freja en Wienand. === Bydrae tot die Afrikaanse taal === Deur sy talle radiobydraes, taalrubrieke en optredes speel hy ’n groot rol in die bewusmaking van die wonder van ons taal. Saam met sy kollega, Johan Spies, behartig hy die koerantrubrieke oor ''Ons taalgereedskap'' en ''Taalskatkis''. By die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] is hy sedert 1975 ’n lid van die [[Taalkommissie]], vanaf [[1977]] tot [[1981]] as sekretaris en sedert Januarie [[1991]] as voorsitter. Hy is ook lid van die Terminologiekomitee, lid van die Nasionale Pleknaamkomitee en lid van die Linguistevereniging. Vir die Afrikaanse Diens van die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie|SAUK]] (later [[Radio Sonder Grense]]) en ook televisie vervaardig hy programme oor Afrikaans en neem onder andere gereeld deel aan die radioprogram ''Tel jou woorde'', waarin taalkundiges uit die Noorde en die Suide mekaar die stryd aangesê het. Op deeltydse basis is hy kopieskrywer vir Afrikaanse reklame. === Latere jare en sterfte === Na sy aftrede is hy as hoof van taalbeplanning betrokke by die Stigting vir Afrikaans en is projekleier vir die stigting en later voorsitter van Vriende van Afrikaans (VVA). By die VVA is hy ook verantwoordelik vir die publikasie ''Doendinge''. Hy is ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut. Op 29 Mei 1997 is hy in ’n ernstige motorongeluk betrokke naby [[Albertinia]] in die [[Oos-Kaap]].<ref>Anoniem. ''Afrikaanse taalkenner beseer in motorongeluk.'' Beeld, 30 Mei 1997.</ref> Hy is op 25 Julie 1999 op Stellenbosch oorlede.<ref name=":0" /> == Skryfwerk == ''Afrikaanse semantiek'' is ’n boekie in die Afrikaanse Taalmonografieë-reeks. ''Waar kom daardie woord vandaan?'' is ’n saambundeling van ’n aantal radiopraatjies wat hy oor die Afrikaanse Diens van die SAUK gelewer het. In samewerking met [[Leon de Stadler]] skryf hy ''Afrikaanse fonologie'' (’n studie van die klanke in taal vanuit die perspektief van hulle betekenis onderskeidende funksie), waarin die veranderende stand van die generatiewe fonologie bespreek word in ’n tyd toe daar redelik ingrypende wysigings aan die klassieke generatiewe model aangebring is. Hierin word onder andere die uitspraakverskynsels in die eietydse spreektaal aangespreek. ''Afrikaanse morfologie'' (subtitel ''Capita exemplaria'') is ’n omvangryke studie van die vorm van woorde, waarin onder andere die basisvorm of [[Stam (taalkunde)|stam]] van die woord, die [[voorvoegsel]]s en [[agtervoegsel]]s en [[Afleiding (taalkunde)|afleidings]] van elk en hulle funksies behandel word. In twintig hoofstukke word die Afrikaanse morfologie ontleed met betrekking tot onder andere die betekenis, die sintaksis, die [[fonologie]] en die invloed van Engels. Daar is ook drie omvangryke addenda met baie inligting. Hy skryf ’n groot aantal artikels oor onderwerpe soos die Afrikaanse fonologie, [[morfologie (taalkunde)|morfologie]], [[semantiek]], sintaksis, persoonsname, [[taalgeskiedenis]], [[leksikografie]], [[idioom]]skat en [[etimologie]] wat in vakkundige tydskrifte soos ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'' verskyn en lewer ook talle bydraes tot boeke. Benewens die boeke onder sy eie naam is hy ook medeskrywer van ''Afrikaanse etimologieë'', wat in [[2000]] gepubliseer word en mederedakteur van ''Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde'', onder redaksie van T.J.R. Botha. == Eerbewyse == In 1991 ken die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns|Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap]] en Kuns die [[C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap|C.J. Langenhoven-prys]] vir Afrikaans en Algemene Linguistiek aan hom toe en herhaal hierdie toekenning na sy dood in 2000.<ref>Gouws, R.H. ''C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap.'' Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns Jaarboek, 1991.</ref> [[Postuum]] word hy in [[2002]] deur die Linguistiese Vereniging van Suid-Afrika vereer vir die beste Suid-Afrikaanse handboek oor [[Taalwetenskappe|linguistiek]].<ref>Van der Merwe, Elna. ''Onbeskaamde ode aan Johan Combrink''. Die Burger. 11 September 2001.</ref> == Publikasies<ref>http://www.worldcat.org/identities/lccn-n84120624/</ref> == {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1968 |''Afrikaanse semantiek'' ''Betekenis en sintaksis'' |- |1969 |''Waar kom daardie woord vandaan?'' |- |1984 |''Retrograde woordeboek van Afrikaans'' (saam met R. McD. Dodds) |- |1986 |''Sakboek van Regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1987 |''Afrikaanse fonologie'' (saam met [[Leon de Stadler]]) |- |1990 |''Afrikaanse morfologie'' |- |1991 |''Gids by die Afrikaanse woordelys en spelreëls'' |- |1992 |''Hoe om ’n verslag te skryf'' |- |1993 |''Daar is ’n spreekwoord wat sê'' |- |1994 |''Sakboek van regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1995 |''Hoe om paragrawe te skryf'' ''Spreuke, wyshede en woordspelings'' |- |1996 |''’n Kwartduisend spreuke'' |- |1998 |''’n Tweede kwartduisend spreuke'' ''Kwinksinnig'' |- |2000 |''Afrikaanse etimologie'' (medeskrywer) |} == Bronne == === Tydskrifte en koerante === * [[Wannie Carstens|Carstens, W. A. M.]], Ponelis, F.A. en [[Ernst Kotzé|Kotzé, Ernst]]. Johan Combrink 2 Mei 1939 – 25 Julie 1999. ''[[Tydskrif vir Geesteswetenskappe]]''. Jaargang 40 no. 1 Maart 2000. * [[Rufus Gouws|Gouws, Rufus]]. Johan Combrink 1939–1999. ''Insig'', September 1999. * Korrespondent. Afrikaanssprekendes moet ophou rou en begin bou. ''Volksblad'', 21 Oktober 1998. === Verwysings === {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Combrink, Johan}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Geboortes in 1939]] [[Kategorie:Sterftes in 1999]] 7x86cedpvdk4sqo9v4v9hbhwjfb4tly 2929024 2929023 2026-08-23T09:30:54Z Pynappel 70858 [[:Kategorie:Alumni van die Universiteit Cambridge]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2929024 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Johan Combrink | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = [[2 Mei]] [[1939]] | geboorteplek = Westdene, [[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1999|7|25|1939|5|2}} | sterfplek = [[Stellenbosch]], Suid-Afrika | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit van die Witwatersrand]] (BA, BAHons)<br>Munisipale Universiteit, [[Amsterdam]] (DLitt et Phil)<br>[[Universiteit van Pretoria]] (PhD)<br>[[Universiteit van Londen]]<br>[[Universiteit Cambridge]]<br>[[Universiteite van Noord-Carolina]]<br>[[Universiteit van Maryland]]<br>[[Katholieke Universiteit van Leuven]]<br>P.J. Meertens Instituut, Amsterdam | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Johan Combrink''' (*[[2 Mei]] [[1939]], Westdene, [[Johannesburg]] - †[[25 Julie]] [[1999]], [[Stellenbosch]]) was ’n taalkundige, professor in [[Taalkunde]] aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]], voorsitter van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] en [[skrywer]] van verskeie taalkundige boeke.<ref name=":0">http://www.stellenboschwriters.com/combrink.html</ref> == Lewe en werk == === Vroeë lewe en herkoms === Johannes Gert Hendrik Combrink is op 2 Mei 1939 op Westdene in Johannesburg gebore. In [[1955]] matrikuleer hy aan D.F. Malan Hoërskool in Johannesburg en studeer hierna verder in tale (Afrikaans-Nederlands, [[Duits]] en [[Sesotho]]) aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Hy behaal die [[Baccalaureus Artium|B.A.]]-graad met lof in [[1958]] en die B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands in [[1959]] met lof. === Verdere studie en begin van loopbaan === Aan die Munisipale Universiteit in [[Amsterdam]] in [[Nederland]] verwerf hy in [[1962]] die D.Litt. et Phil.-graad met lof en aan die [[Universiteit van Pretoria]] verwerf hy in [[1966]] die Ph.D.-graad met lof met ’n proefskrif oor “''Betekenis en sintaksis''”. Vir post-doktorale studie bring hy ook tyd deur aan die Universiteite van Londen en [[Cambridge]] in [[Groot-Brittanje|Brittanje]], die Universiteite van North Carolina en Maryland in die [[Verenigde State van Amerika]], die Katholieke Universiteit van Leuven in [[België]] en die P.J. Meertens Instituut in Amsterdam in Nederland. Vanaf 1959 tot [[1960]] is hy tydelike lektor in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van Witwatersrand. === Loopbaan in die akademie === In [[1963]] aanvaar hy ’n pos as lektor in Afrikaans-Nederlands aan die [[Universiteit van Natal]] in [[Pietermaritzburg]] en word dan senior lektor aan die Universiteit van Natal in [[Durban]] in die periode [[1965]] tot [[1970]]. Hierna word hy professor in Algemene [[Linguistiek]] aan die [[Universiteit van Port Elizabeth]], waar hy ook hoof van die departement is. Vanaf [[1975]] tot met sy aftrede in [[1995]] is hy professor in Taalkunde aan die Universiteit van Stellenbosch en hier is hy hoof van die departement vir drie periodes van drie jaar elk. Hy is getroud met Louise, senior lektor in Afrikaans en Didaktiek aan die Departement van Opvoeding aan die Universiteit van Stellenbosch en voorsitter van [[Vriende van Afrikaans]]. Hulle het drie kinders, Herman,<ref name=":0" /> Freja en Wienand. === Bydrae tot die Afrikaanse taal === Deur sy talle radiobydraes, taalrubrieke en optredes speel hy ’n groot rol in die bewusmaking van die wonder van ons taal. Saam met sy kollega, Johan Spies, behartig hy die koerantrubrieke oor ''Ons taalgereedskap'' en ''Taalskatkis''. By die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] is hy sedert 1975 ’n lid van die [[Taalkommissie]], vanaf [[1977]] tot [[1981]] as sekretaris en sedert Januarie [[1991]] as voorsitter. Hy is ook lid van die Terminologiekomitee, lid van die Nasionale Pleknaamkomitee en lid van die Linguistevereniging. Vir die Afrikaanse Diens van die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie|SAUK]] (later [[Radio Sonder Grense]]) en ook televisie vervaardig hy programme oor Afrikaans en neem onder andere gereeld deel aan die radioprogram ''Tel jou woorde'', waarin taalkundiges uit die Noorde en die Suide mekaar die stryd aangesê het. Op deeltydse basis is hy kopieskrywer vir Afrikaanse reklame. === Latere jare en sterfte === Na sy aftrede is hy as hoof van taalbeplanning betrokke by die Stigting vir Afrikaans en is projekleier vir die stigting en later voorsitter van Vriende van Afrikaans (VVA). By die VVA is hy ook verantwoordelik vir die publikasie ''Doendinge''. Hy is ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut. Op 29 Mei 1997 is hy in ’n ernstige motorongeluk betrokke naby [[Albertinia]] in die [[Oos-Kaap]].<ref>Anoniem. ''Afrikaanse taalkenner beseer in motorongeluk.'' Beeld, 30 Mei 1997.</ref> Hy is op 25 Julie 1999 op Stellenbosch oorlede.<ref name=":0" /> == Skryfwerk == ''Afrikaanse semantiek'' is ’n boekie in die Afrikaanse Taalmonografieë-reeks. ''Waar kom daardie woord vandaan?'' is ’n saambundeling van ’n aantal radiopraatjies wat hy oor die Afrikaanse Diens van die SAUK gelewer het. In samewerking met [[Leon de Stadler]] skryf hy ''Afrikaanse fonologie'' (’n studie van die klanke in taal vanuit die perspektief van hulle betekenis onderskeidende funksie), waarin die veranderende stand van die generatiewe fonologie bespreek word in ’n tyd toe daar redelik ingrypende wysigings aan die klassieke generatiewe model aangebring is. Hierin word onder andere die uitspraakverskynsels in die eietydse spreektaal aangespreek. ''Afrikaanse morfologie'' (subtitel ''Capita exemplaria'') is ’n omvangryke studie van die vorm van woorde, waarin onder andere die basisvorm of [[Stam (taalkunde)|stam]] van die woord, die [[voorvoegsel]]s en [[agtervoegsel]]s en [[Afleiding (taalkunde)|afleidings]] van elk en hulle funksies behandel word. In twintig hoofstukke word die Afrikaanse morfologie ontleed met betrekking tot onder andere die betekenis, die sintaksis, die [[fonologie]] en die invloed van Engels. Daar is ook drie omvangryke addenda met baie inligting. Hy skryf ’n groot aantal artikels oor onderwerpe soos die Afrikaanse fonologie, [[morfologie (taalkunde)|morfologie]], [[semantiek]], sintaksis, persoonsname, [[taalgeskiedenis]], [[leksikografie]], [[idioom]]skat en [[etimologie]] wat in vakkundige tydskrifte soos ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'' verskyn en lewer ook talle bydraes tot boeke. Benewens die boeke onder sy eie naam is hy ook medeskrywer van ''Afrikaanse etimologieë'', wat in [[2000]] gepubliseer word en mederedakteur van ''Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde'', onder redaksie van T.J.R. Botha. == Eerbewyse == In 1991 ken die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns|Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap]] en Kuns die [[C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap|C.J. Langenhoven-prys]] vir Afrikaans en Algemene Linguistiek aan hom toe en herhaal hierdie toekenning na sy dood in 2000.<ref>Gouws, R.H. ''C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap.'' Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns Jaarboek, 1991.</ref> [[Postuum]] word hy in [[2002]] deur die Linguistiese Vereniging van Suid-Afrika vereer vir die beste Suid-Afrikaanse handboek oor [[Taalwetenskappe|linguistiek]].<ref>Van der Merwe, Elna. ''Onbeskaamde ode aan Johan Combrink''. Die Burger. 11 September 2001.</ref> == Publikasies<ref>http://www.worldcat.org/identities/lccn-n84120624/</ref> == {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1968 |''Afrikaanse semantiek'' ''Betekenis en sintaksis'' |- |1969 |''Waar kom daardie woord vandaan?'' |- |1984 |''Retrograde woordeboek van Afrikaans'' (saam met R. McD. Dodds) |- |1986 |''Sakboek van Regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1987 |''Afrikaanse fonologie'' (saam met [[Leon de Stadler]]) |- |1990 |''Afrikaanse morfologie'' |- |1991 |''Gids by die Afrikaanse woordelys en spelreëls'' |- |1992 |''Hoe om ’n verslag te skryf'' |- |1993 |''Daar is ’n spreekwoord wat sê'' |- |1994 |''Sakboek van regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1995 |''Hoe om paragrawe te skryf'' ''Spreuke, wyshede en woordspelings'' |- |1996 |''’n Kwartduisend spreuke'' |- |1998 |''’n Tweede kwartduisend spreuke'' ''Kwinksinnig'' |- |2000 |''Afrikaanse etimologie'' (medeskrywer) |} == Bronne == === Tydskrifte en koerante === * [[Wannie Carstens|Carstens, W. A. M.]], Ponelis, F.A. en [[Ernst Kotzé|Kotzé, Ernst]]. Johan Combrink 2 Mei 1939 – 25 Julie 1999. ''[[Tydskrif vir Geesteswetenskappe]]''. Jaargang 40 no. 1 Maart 2000. * [[Rufus Gouws|Gouws, Rufus]]. Johan Combrink 1939–1999. ''Insig'', September 1999. * Korrespondent. Afrikaanssprekendes moet ophou rou en begin bou. ''Volksblad'', 21 Oktober 1998. === Verwysings === {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Combrink, Johan}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Geboortes in 1939]] [[Kategorie:Sterftes in 1999]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Cambridge]] jfgq4biuxhomi3hmtx459r5cgq39lbe 2929025 2929024 2026-08-23T09:31:05Z Pynappel 70858 [[:Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2929025 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Johan Combrink | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = [[2 Mei]] [[1939]] | geboorteplek = Westdene, [[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1999|7|25|1939|5|2}} | sterfplek = [[Stellenbosch]], Suid-Afrika | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit van die Witwatersrand]] (BA, BAHons)<br>Munisipale Universiteit, [[Amsterdam]] (DLitt et Phil)<br>[[Universiteit van Pretoria]] (PhD)<br>[[Universiteit van Londen]]<br>[[Universiteit Cambridge]]<br>[[Universiteite van Noord-Carolina]]<br>[[Universiteit van Maryland]]<br>[[Katholieke Universiteit van Leuven]]<br>P.J. Meertens Instituut, Amsterdam | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Johan Combrink''' (*[[2 Mei]] [[1939]], Westdene, [[Johannesburg]] - †[[25 Julie]] [[1999]], [[Stellenbosch]]) was ’n taalkundige, professor in [[Taalkunde]] aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]], voorsitter van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] en [[skrywer]] van verskeie taalkundige boeke.<ref name=":0">http://www.stellenboschwriters.com/combrink.html</ref> == Lewe en werk == === Vroeë lewe en herkoms === Johannes Gert Hendrik Combrink is op 2 Mei 1939 op Westdene in Johannesburg gebore. In [[1955]] matrikuleer hy aan D.F. Malan Hoërskool in Johannesburg en studeer hierna verder in tale (Afrikaans-Nederlands, [[Duits]] en [[Sesotho]]) aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Hy behaal die [[Baccalaureus Artium|B.A.]]-graad met lof in [[1958]] en die B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands in [[1959]] met lof. === Verdere studie en begin van loopbaan === Aan die Munisipale Universiteit in [[Amsterdam]] in [[Nederland]] verwerf hy in [[1962]] die D.Litt. et Phil.-graad met lof en aan die [[Universiteit van Pretoria]] verwerf hy in [[1966]] die Ph.D.-graad met lof met ’n proefskrif oor “''Betekenis en sintaksis''”. Vir post-doktorale studie bring hy ook tyd deur aan die Universiteite van Londen en [[Cambridge]] in [[Groot-Brittanje|Brittanje]], die Universiteite van North Carolina en Maryland in die [[Verenigde State van Amerika]], die Katholieke Universiteit van Leuven in [[België]] en die P.J. Meertens Instituut in Amsterdam in Nederland. Vanaf 1959 tot [[1960]] is hy tydelike lektor in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van Witwatersrand. === Loopbaan in die akademie === In [[1963]] aanvaar hy ’n pos as lektor in Afrikaans-Nederlands aan die [[Universiteit van Natal]] in [[Pietermaritzburg]] en word dan senior lektor aan die Universiteit van Natal in [[Durban]] in die periode [[1965]] tot [[1970]]. Hierna word hy professor in Algemene [[Linguistiek]] aan die [[Universiteit van Port Elizabeth]], waar hy ook hoof van die departement is. Vanaf [[1975]] tot met sy aftrede in [[1995]] is hy professor in Taalkunde aan die Universiteit van Stellenbosch en hier is hy hoof van die departement vir drie periodes van drie jaar elk. Hy is getroud met Louise, senior lektor in Afrikaans en Didaktiek aan die Departement van Opvoeding aan die Universiteit van Stellenbosch en voorsitter van [[Vriende van Afrikaans]]. Hulle het drie kinders, Herman,<ref name=":0" /> Freja en Wienand. === Bydrae tot die Afrikaanse taal === Deur sy talle radiobydraes, taalrubrieke en optredes speel hy ’n groot rol in die bewusmaking van die wonder van ons taal. Saam met sy kollega, Johan Spies, behartig hy die koerantrubrieke oor ''Ons taalgereedskap'' en ''Taalskatkis''. By die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] is hy sedert 1975 ’n lid van die [[Taalkommissie]], vanaf [[1977]] tot [[1981]] as sekretaris en sedert Januarie [[1991]] as voorsitter. Hy is ook lid van die Terminologiekomitee, lid van die Nasionale Pleknaamkomitee en lid van die Linguistevereniging. Vir die Afrikaanse Diens van die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie|SAUK]] (later [[Radio Sonder Grense]]) en ook televisie vervaardig hy programme oor Afrikaans en neem onder andere gereeld deel aan die radioprogram ''Tel jou woorde'', waarin taalkundiges uit die Noorde en die Suide mekaar die stryd aangesê het. Op deeltydse basis is hy kopieskrywer vir Afrikaanse reklame. === Latere jare en sterfte === Na sy aftrede is hy as hoof van taalbeplanning betrokke by die Stigting vir Afrikaans en is projekleier vir die stigting en later voorsitter van Vriende van Afrikaans (VVA). By die VVA is hy ook verantwoordelik vir die publikasie ''Doendinge''. Hy is ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut. Op 29 Mei 1997 is hy in ’n ernstige motorongeluk betrokke naby [[Albertinia]] in die [[Oos-Kaap]].<ref>Anoniem. ''Afrikaanse taalkenner beseer in motorongeluk.'' Beeld, 30 Mei 1997.</ref> Hy is op 25 Julie 1999 op Stellenbosch oorlede.<ref name=":0" /> == Skryfwerk == ''Afrikaanse semantiek'' is ’n boekie in die Afrikaanse Taalmonografieë-reeks. ''Waar kom daardie woord vandaan?'' is ’n saambundeling van ’n aantal radiopraatjies wat hy oor die Afrikaanse Diens van die SAUK gelewer het. In samewerking met [[Leon de Stadler]] skryf hy ''Afrikaanse fonologie'' (’n studie van die klanke in taal vanuit die perspektief van hulle betekenis onderskeidende funksie), waarin die veranderende stand van die generatiewe fonologie bespreek word in ’n tyd toe daar redelik ingrypende wysigings aan die klassieke generatiewe model aangebring is. Hierin word onder andere die uitspraakverskynsels in die eietydse spreektaal aangespreek. ''Afrikaanse morfologie'' (subtitel ''Capita exemplaria'') is ’n omvangryke studie van die vorm van woorde, waarin onder andere die basisvorm of [[Stam (taalkunde)|stam]] van die woord, die [[voorvoegsel]]s en [[agtervoegsel]]s en [[Afleiding (taalkunde)|afleidings]] van elk en hulle funksies behandel word. In twintig hoofstukke word die Afrikaanse morfologie ontleed met betrekking tot onder andere die betekenis, die sintaksis, die [[fonologie]] en die invloed van Engels. Daar is ook drie omvangryke addenda met baie inligting. Hy skryf ’n groot aantal artikels oor onderwerpe soos die Afrikaanse fonologie, [[morfologie (taalkunde)|morfologie]], [[semantiek]], sintaksis, persoonsname, [[taalgeskiedenis]], [[leksikografie]], [[idioom]]skat en [[etimologie]] wat in vakkundige tydskrifte soos ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'' verskyn en lewer ook talle bydraes tot boeke. Benewens die boeke onder sy eie naam is hy ook medeskrywer van ''Afrikaanse etimologieë'', wat in [[2000]] gepubliseer word en mederedakteur van ''Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde'', onder redaksie van T.J.R. Botha. == Eerbewyse == In 1991 ken die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns|Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap]] en Kuns die [[C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap|C.J. Langenhoven-prys]] vir Afrikaans en Algemene Linguistiek aan hom toe en herhaal hierdie toekenning na sy dood in 2000.<ref>Gouws, R.H. ''C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap.'' Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns Jaarboek, 1991.</ref> [[Postuum]] word hy in [[2002]] deur die Linguistiese Vereniging van Suid-Afrika vereer vir die beste Suid-Afrikaanse handboek oor [[Taalwetenskappe|linguistiek]].<ref>Van der Merwe, Elna. ''Onbeskaamde ode aan Johan Combrink''. Die Burger. 11 September 2001.</ref> == Publikasies<ref>http://www.worldcat.org/identities/lccn-n84120624/</ref> == {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1968 |''Afrikaanse semantiek'' ''Betekenis en sintaksis'' |- |1969 |''Waar kom daardie woord vandaan?'' |- |1984 |''Retrograde woordeboek van Afrikaans'' (saam met R. McD. Dodds) |- |1986 |''Sakboek van Regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1987 |''Afrikaanse fonologie'' (saam met [[Leon de Stadler]]) |- |1990 |''Afrikaanse morfologie'' |- |1991 |''Gids by die Afrikaanse woordelys en spelreëls'' |- |1992 |''Hoe om ’n verslag te skryf'' |- |1993 |''Daar is ’n spreekwoord wat sê'' |- |1994 |''Sakboek van regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1995 |''Hoe om paragrawe te skryf'' ''Spreuke, wyshede en woordspelings'' |- |1996 |''’n Kwartduisend spreuke'' |- |1998 |''’n Tweede kwartduisend spreuke'' ''Kwinksinnig'' |- |2000 |''Afrikaanse etimologie'' (medeskrywer) |} == Bronne == === Tydskrifte en koerante === * [[Wannie Carstens|Carstens, W. A. M.]], Ponelis, F.A. en [[Ernst Kotzé|Kotzé, Ernst]]. Johan Combrink 2 Mei 1939 – 25 Julie 1999. ''[[Tydskrif vir Geesteswetenskappe]]''. Jaargang 40 no. 1 Maart 2000. * [[Rufus Gouws|Gouws, Rufus]]. Johan Combrink 1939–1999. ''Insig'', September 1999. * Korrespondent. Afrikaanssprekendes moet ophou rou en begin bou. ''Volksblad'', 21 Oktober 1998. === Verwysings === {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Combrink, Johan}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Geboortes in 1939]] [[Kategorie:Sterftes in 1999]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Cambridge]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] my8jz37dsw687oyjjwg5141yecq3c32 2929026 2929025 2026-08-23T09:31:32Z Pynappel 70858 [[:Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2929026 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Johan Combrink | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = [[2 Mei]] [[1939]] | geboorteplek = Westdene, [[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1999|7|25|1939|5|2}} | sterfplek = [[Stellenbosch]], Suid-Afrika | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit van die Witwatersrand]] (BA, BAHons)<br>Munisipale Universiteit, [[Amsterdam]] (DLitt et Phil)<br>[[Universiteit van Pretoria]] (PhD)<br>[[Universiteit van Londen]]<br>[[Universiteit Cambridge]]<br>[[Universiteite van Noord-Carolina]]<br>[[Universiteit van Maryland]]<br>[[Katholieke Universiteit van Leuven]]<br>P.J. Meertens Instituut, Amsterdam | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Johan Combrink''' (*[[2 Mei]] [[1939]], Westdene, [[Johannesburg]] - †[[25 Julie]] [[1999]], [[Stellenbosch]]) was ’n taalkundige, professor in [[Taalkunde]] aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]], voorsitter van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] en [[skrywer]] van verskeie taalkundige boeke.<ref name=":0">http://www.stellenboschwriters.com/combrink.html</ref> == Lewe en werk == === Vroeë lewe en herkoms === Johannes Gert Hendrik Combrink is op 2 Mei 1939 op Westdene in Johannesburg gebore. In [[1955]] matrikuleer hy aan D.F. Malan Hoërskool in Johannesburg en studeer hierna verder in tale (Afrikaans-Nederlands, [[Duits]] en [[Sesotho]]) aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Hy behaal die [[Baccalaureus Artium|B.A.]]-graad met lof in [[1958]] en die B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands in [[1959]] met lof. === Verdere studie en begin van loopbaan === Aan die Munisipale Universiteit in [[Amsterdam]] in [[Nederland]] verwerf hy in [[1962]] die D.Litt. et Phil.-graad met lof en aan die [[Universiteit van Pretoria]] verwerf hy in [[1966]] die Ph.D.-graad met lof met ’n proefskrif oor “''Betekenis en sintaksis''”. Vir post-doktorale studie bring hy ook tyd deur aan die Universiteite van Londen en [[Cambridge]] in [[Groot-Brittanje|Brittanje]], die Universiteite van North Carolina en Maryland in die [[Verenigde State van Amerika]], die Katholieke Universiteit van Leuven in [[België]] en die P.J. Meertens Instituut in Amsterdam in Nederland. Vanaf 1959 tot [[1960]] is hy tydelike lektor in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van Witwatersrand. === Loopbaan in die akademie === In [[1963]] aanvaar hy ’n pos as lektor in Afrikaans-Nederlands aan die [[Universiteit van Natal]] in [[Pietermaritzburg]] en word dan senior lektor aan die Universiteit van Natal in [[Durban]] in die periode [[1965]] tot [[1970]]. Hierna word hy professor in Algemene [[Linguistiek]] aan die [[Universiteit van Port Elizabeth]], waar hy ook hoof van die departement is. Vanaf [[1975]] tot met sy aftrede in [[1995]] is hy professor in Taalkunde aan die Universiteit van Stellenbosch en hier is hy hoof van die departement vir drie periodes van drie jaar elk. Hy is getroud met Louise, senior lektor in Afrikaans en Didaktiek aan die Departement van Opvoeding aan die Universiteit van Stellenbosch en voorsitter van [[Vriende van Afrikaans]]. Hulle het drie kinders, Herman,<ref name=":0" /> Freja en Wienand. === Bydrae tot die Afrikaanse taal === Deur sy talle radiobydraes, taalrubrieke en optredes speel hy ’n groot rol in die bewusmaking van die wonder van ons taal. Saam met sy kollega, Johan Spies, behartig hy die koerantrubrieke oor ''Ons taalgereedskap'' en ''Taalskatkis''. By die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] is hy sedert 1975 ’n lid van die [[Taalkommissie]], vanaf [[1977]] tot [[1981]] as sekretaris en sedert Januarie [[1991]] as voorsitter. Hy is ook lid van die Terminologiekomitee, lid van die Nasionale Pleknaamkomitee en lid van die Linguistevereniging. Vir die Afrikaanse Diens van die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie|SAUK]] (later [[Radio Sonder Grense]]) en ook televisie vervaardig hy programme oor Afrikaans en neem onder andere gereeld deel aan die radioprogram ''Tel jou woorde'', waarin taalkundiges uit die Noorde en die Suide mekaar die stryd aangesê het. Op deeltydse basis is hy kopieskrywer vir Afrikaanse reklame. === Latere jare en sterfte === Na sy aftrede is hy as hoof van taalbeplanning betrokke by die Stigting vir Afrikaans en is projekleier vir die stigting en later voorsitter van Vriende van Afrikaans (VVA). By die VVA is hy ook verantwoordelik vir die publikasie ''Doendinge''. Hy is ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut. Op 29 Mei 1997 is hy in ’n ernstige motorongeluk betrokke naby [[Albertinia]] in die [[Oos-Kaap]].<ref>Anoniem. ''Afrikaanse taalkenner beseer in motorongeluk.'' Beeld, 30 Mei 1997.</ref> Hy is op 25 Julie 1999 op Stellenbosch oorlede.<ref name=":0" /> == Skryfwerk == ''Afrikaanse semantiek'' is ’n boekie in die Afrikaanse Taalmonografieë-reeks. ''Waar kom daardie woord vandaan?'' is ’n saambundeling van ’n aantal radiopraatjies wat hy oor die Afrikaanse Diens van die SAUK gelewer het. In samewerking met [[Leon de Stadler]] skryf hy ''Afrikaanse fonologie'' (’n studie van die klanke in taal vanuit die perspektief van hulle betekenis onderskeidende funksie), waarin die veranderende stand van die generatiewe fonologie bespreek word in ’n tyd toe daar redelik ingrypende wysigings aan die klassieke generatiewe model aangebring is. Hierin word onder andere die uitspraakverskynsels in die eietydse spreektaal aangespreek. ''Afrikaanse morfologie'' (subtitel ''Capita exemplaria'') is ’n omvangryke studie van die vorm van woorde, waarin onder andere die basisvorm of [[Stam (taalkunde)|stam]] van die woord, die [[voorvoegsel]]s en [[agtervoegsel]]s en [[Afleiding (taalkunde)|afleidings]] van elk en hulle funksies behandel word. In twintig hoofstukke word die Afrikaanse morfologie ontleed met betrekking tot onder andere die betekenis, die sintaksis, die [[fonologie]] en die invloed van Engels. Daar is ook drie omvangryke addenda met baie inligting. Hy skryf ’n groot aantal artikels oor onderwerpe soos die Afrikaanse fonologie, [[morfologie (taalkunde)|morfologie]], [[semantiek]], sintaksis, persoonsname, [[taalgeskiedenis]], [[leksikografie]], [[idioom]]skat en [[etimologie]] wat in vakkundige tydskrifte soos ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'' verskyn en lewer ook talle bydraes tot boeke. Benewens die boeke onder sy eie naam is hy ook medeskrywer van ''Afrikaanse etimologieë'', wat in [[2000]] gepubliseer word en mederedakteur van ''Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde'', onder redaksie van T.J.R. Botha. == Eerbewyse == In 1991 ken die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns|Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap]] en Kuns die [[C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap|C.J. Langenhoven-prys]] vir Afrikaans en Algemene Linguistiek aan hom toe en herhaal hierdie toekenning na sy dood in 2000.<ref>Gouws, R.H. ''C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap.'' Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns Jaarboek, 1991.</ref> [[Postuum]] word hy in [[2002]] deur die Linguistiese Vereniging van Suid-Afrika vereer vir die beste Suid-Afrikaanse handboek oor [[Taalwetenskappe|linguistiek]].<ref>Van der Merwe, Elna. ''Onbeskaamde ode aan Johan Combrink''. Die Burger. 11 September 2001.</ref> == Publikasies<ref>http://www.worldcat.org/identities/lccn-n84120624/</ref> == {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1968 |''Afrikaanse semantiek'' ''Betekenis en sintaksis'' |- |1969 |''Waar kom daardie woord vandaan?'' |- |1984 |''Retrograde woordeboek van Afrikaans'' (saam met R. McD. Dodds) |- |1986 |''Sakboek van Regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1987 |''Afrikaanse fonologie'' (saam met [[Leon de Stadler]]) |- |1990 |''Afrikaanse morfologie'' |- |1991 |''Gids by die Afrikaanse woordelys en spelreëls'' |- |1992 |''Hoe om ’n verslag te skryf'' |- |1993 |''Daar is ’n spreekwoord wat sê'' |- |1994 |''Sakboek van regte Afrikaans'' (saam met Johan Spies) |- |1995 |''Hoe om paragrawe te skryf'' ''Spreuke, wyshede en woordspelings'' |- |1996 |''’n Kwartduisend spreuke'' |- |1998 |''’n Tweede kwartduisend spreuke'' ''Kwinksinnig'' |- |2000 |''Afrikaanse etimologie'' (medeskrywer) |} == Bronne == === Tydskrifte en koerante === * [[Wannie Carstens|Carstens, W. A. M.]], Ponelis, F.A. en [[Ernst Kotzé|Kotzé, Ernst]]. Johan Combrink 2 Mei 1939 – 25 Julie 1999. ''[[Tydskrif vir Geesteswetenskappe]]''. Jaargang 40 no. 1 Maart 2000. * [[Rufus Gouws|Gouws, Rufus]]. Johan Combrink 1939–1999. ''Insig'', September 1999. * Korrespondent. Afrikaanssprekendes moet ophou rou en begin bou. ''Volksblad'', 21 Oktober 1998. === Verwysings === {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Combrink, Johan}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Geboortes in 1939]] [[Kategorie:Sterftes in 1999]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Cambridge]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Pretoria]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] c48xz677ikxbsdp7q0fosrs6bh6qveh Lêer:Dr SP van der Walt en die bestuursvergadering van die susters van die Gereformeerde kerk Potchefstroom-Noord, einde 1953.jpg 6 118430 2928972 1522742 2026-08-22T22:51:19Z JMK 649 +kat, weergawe 2928972 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=Dr. [[Sarel van der Walt]] en die bestuursvergadering van die susters van die [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Noord]] in die nuwe [[pastorie]]}} |bron=Argief van die GKSA |datum=Begin 1953 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Dr SP van der Walt en die bestuursvergadering van die susters van die Gereformeerde kerk Potchefstroom-Noord, einde 1953, valskleur-KI-herskepping.jpg|85px|KI-konsep]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Geskiedenis van Potchefstroom]] lt7qe98xpehkcvnvgzhcgr6j2nz5sre Kritiese teorie 0 118679 2928978 2870413 2026-08-22T23:07:08Z Pynappel 70858 2928978 wikitext text/x-wiki Die '''kritiese teorie''' is 'n deur [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegel]], [[Karl Marx|Marx]], [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]], [[Max Weber|Weber]] en [[Sigmund Freud|Freud]] geïnspireerde [[sosiologie]]se-[[filosofie]]se analise van die burgerlik-kapitalistiese samelewing, wat onder andere deur verteenwoordigers van die [[Frankfurt Skool]] ondersteun word. Die [[teorie]] lê nadruk op die kulturele faktore teenwoordig in die [[ideologie]] van die [[kapitalisme]]. Doelstellings van hierdie teorie is nie alleen die verskaffing van 'n verklaring vir die [[werklikheid]] nie, maar ook die verandering van die werklikheid. Die term kritiese teorie verwys na die titel van die [[opstel]] ''Traditionelle und kritische Theorie'' (Tradisionele en kritiese teorie) van [[Max Horkheimer]] uit [[1937]]. == Gemeenskapanalise == Die kritiese teorie gaan daarvan uit dat [[kultuur]] 'n belangrike rol speel in die gemeenskap. Binne die kultuur sou die geloof in die [[Verligting]], [[rede]] en vooruitgang dominant wees, gekoppel aan die verwagting dat die menslike [[vryheid]] hierdeur toe sal neem. Hierdie kultuur word egter ook gekenmerk deur 'n instrumentele rede, wat nie gerig word op die waarheid nie, en ook nie op die uiteindelike bereiking van gemeenskapsdoelwitte (waardes) nie, maar bloot op middele en praktiese doelwitte. Ook mense en die natuur word beskou in die denke as middele of instrumente om ander doelwitte te bereik. Eén van die oorgewaardeerde middele is ekonomiese effektiwiteit. Hierdie effektiwiteit word van besonderse belang geag, en is die motivering vir byna alle veranderinge. Menslike belange raak dus ondergeskik aan [[ekonomie]]se oorwegings. Die verbruikersgemeenskap sus die mense aan die slaap en weet hoe om onegte behoeftes aan te moedig. Die populêre kultuur en die [[massamedia]] produseer uit ekonomiese oorwegings veral oppervlakkige vermaak sonder 'n kritiese ondertoon. Dit dra by aan 'n onkritiese massa. Waar daar tog nog [[kritiese denke|kritiese strominge]] is, word hulle deur middel van "onderdrukkende verdraagsaamheid" verlam. Weens alles lei die [[Verligting]] volgens die kritiese teorie nie tot [[Vryheid]] nie, maar tot nuwe vorme van oorheersing, en 'n samelewing gebaseer op dwang en bedrog. == Bronne == * "Problematizing Global Knowledge." ''Theory, Culture & Society'' 23(2–3). 2006. {{ISSN|0263-2764}}. * Calhoun, Craig. 1995. ''Critical Social Theory: Culture, History, and the Challenge of Difference''. Blackwell. {{ISBN|1557862885}} – A survey of and introduction to the current state of critical social theory. * Charmaz, K. 1995. "Between positivism and postmodernism: Implications for methods." ''Studies in Symbolic Interaction'' 17:43–72. * Conquergood, D. 1991. "[http://www.csun.edu/~vcspc00g/301/RethinkingEthnog.pdf Rethinking ethnography: Towards a critical cultural politics]." ''Communication Monographs'' 58(2):179–94. {{doi|10.1080/03637759109376222}}. * Corchia, Luca. 2010. [https://books.google.com/books?id=U56Sag72eSoC ''La logica dei processi culturali. Jürgen Habermas tra filosofia e sociologia'']. Genova: Edizioni ECIG. {{ISBN|978-8875441951}}. * Dahms, Harry, ed. 2008. ''No Social Science Without Critical Theory'', (''Current Perspectives in Social Theory'' 25). Emerald Publishing/JAI. * Gandler, Stefan. 2009. ''Fragmentos de Frankfurt. Ensayos sobre la Teoría crítica''. México: 21st Century Publishers/Autonomous University of Queretaro. {{ISBN|978-6070300707}}. * Geuss, Raymond. 1981. ''The Idea of a Critical Theory. Habermas and the Frankfurt School.'' Cambridge University Press. {{ISBN|0521284228}}. * Honneth, Axel. 2006. ''La société du mépris. Vers une nouvelle Théorie critique'', La Découverte. {{ISBN|978-2707147721}}. * Horkheimer, Max. 1982. ''Critical Theory Selected Essays''. New York: Continuum Publishing. * Morgan, Marcia. 2012. ''[https://philpapers.org/rec/MORKAC Kierkegaard and Critical Theory]''. New York: Lexington Books. * Rolling, James H. 2008. "[https://surface.syr.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1014&context=tl Secular blasphemy: Utter(ed) transgressions against names and fathers in the postmodern era]." ''Qualitative Inquiry'' 14(6):926–48. – An example of critical postmodern work. * Sim, Stuart, and Borin Van Loon. 2001. ''Introducing Critical Theory''. {{ISBN|1840462647}}. – A short introductory volume with illustrations. * Thomas, Jim. 1993. ''Doing Critical Ethnography''. London: Sage. pp.&nbsp;1–5 & 17–25. * Tracy, S. J. 2000. "[https://www.researchgate.net/profile/Sarah_Tracy3/publication/34040485_Emotion_labor_and_correctional_officers_A_study_of_emotion_norms_performances_and_unintended_consequences_in_a_total_institution/links/57ba215608aedfe0ec96ebc2.pdf Becoming a character for commerce: Emotion labor, self subordination and discursive construction of identity in a total institution]." ''Management Communication Quarterly'' 14(1):90–128. – An example of critical qualitative research. * Willard, Charles Arthur. 1982. ''[https://philpapers.org/rec/WILAAT-22 Argumentation and the Social Grounds of Knowledge].'' University of Alabama Press. * — 1989. ''A Theory of Argumentation.'' University of Alabama Press. * — 1996. ''[https://books.google.com/books?id=OU75AafuhvcC Liberalism and the Problem of Knowledge: A New Rhetoric for Modern Democracy].'' Chicago: University of Chicago Press. * Chapter 9. Critical Theory {{Cite book |url=https://www.worldcat.org/oclc/437147422 |title=The Blackwell Guide to Continental Philosophy. |date=2007 |publisher=John Wiley & Sons |others=David L. Sherman |isbn=978-1405143042 |editor-last=Solomon |editor-first=Robert C. |location=Oxford |oclc=437147422}} == Eksterne skakels == * {{en}} [http://plato.stanford.edu/entries/critical-theory/ Artikel oor die kritiese teorie] in die ''Stanford Encyclopedia of Philosophy''. {{Kontinentale filosofie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Filosofie]] 4hicop2xs3hdina62uyaawa1cwgxwkk Lêer:Ingebruikneming van die NG kerk Potchefstroom-Mooirivier op 18 April 1919.jpg 6 119070 2928976 2923660 2026-08-22T23:01:56Z JMK 649 +kat 2928976 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=Ingebruikneming van die [[NG gemeente Potchefstroom-Mooirivier]] se kerkgebou}} |bron=Facebook |datum=[[18 April]] [[1919]] |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Geskiedenis van Potchefstroom]] [[Kategorie:Inhuldigings in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Kerkgeboue in Suid-Afrika]] 242rey9fu0w5e4h46jsrmon3kaecgmb Beursie 0 120298 2928839 1541653 2026-08-22T14:40:19Z Blikbeker 213268 Etimologie van die woord, geskiedenis en toekoms van die gebruik van beursies 2928839 wikitext text/x-wiki [[Lêer:WalletMpegMan.jpg|duimnael|'n Beursie met sakkies vir notas en kaarte, en 'n venster om 'n identifikasiekaart of bestuurderslisensie te vertoon]] 'n '''Beursie''' is 'n klein, plat pakkie wat gebruik word om persoonlike items soos [[geld|kontant]], kredietkaarte en [[ID|identifikasiedokumente]] (bestuurderslisensie, identifikasiekaart, klubkaart, ens.), [[foto]]'s en ander [[papier]] of gelamineerde kaarte. Beursies word oor die algemeen gemaak van [[Leer (stof)|leer]] of [[Tekstiel|materiale]], en hulle is gewoonlik sak-grootte, maar nie altyd opvoubaar nie. '''Etimologie''' In Afrikaans is beide ‘beurs’ en ‘beursie’ as selfstandige naamwoorde aanvaarbaar, alhoewel ‘beursie’ meer algemeen is. In Engels word ‘n onderskeid getref tussen ‘n ‘wallet’, wat deur mans gebruik word, en ‘n ‘purse’, wat ‘n vrouebeursie is. In Afrikaans word nie so ‘n onderskeid getref nie. Die woord ‘purse’ beteken egter in Amerikaanse Engels ‘handsak’ eerder as ‘beursie’. '''Geskiedenis''' Dit is waarskynlik dat voorwerpe om waardevolle items in te dra nog voor die ontstaan van geld as ruilmiddel bestaan het. Lede van antieke beskawings (byvoorbeeld Grieke, Romeine en Egiptenare) het klein muntsakkies gedra – dikwels aan die lyf of kledingstukke vasgemaak. Die Griekse woord ''kibisis'' verwys na so ‘n beursie wat in antieke beskawings gebruik is. In die Middeleeue is geldsakkies (<nowiki>''</nowiki>pouches<nowiki>''</nowiki>) gebruik, waarvan die leer ryklik met metaal of borduurwerk versier is, en het die draer daarvan se sosiale status weerspieël. Nadat papiergeld in die 17de eeu in gebruik gekom het, het die vervaardiging van beursies verander omdat die doel daarvan uitgebrei het: beursies moes beide (gevoude) papier en munte kon dra. Na die Industriële Revolusie is vervaardigingsmetodes verfyn en het ontwerpe meer gesofistikeerd geword. Gewildheid van beursies het gegroei tydens die ekonomiese vooruitgang wat na die Tweede Wêreldoorlog gevolg het. '''Toekoms van beursies''' ‘n Beursie is steeds een van die algemene artikels wat ‘n persoon saamdra wanneer hy of sy uitgaan. Ten spyte van die verwagte krimpende gebruik van beursies in die toekoms, veral sedert die verskyning van elektroniese beursies en slimfone, bly dit ‘n waardevolle item wat deur feitlik almal gebruik word. Die neiging na elektroniese beursies moedig die ontwerp van minimalistiese beursies aan. {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{en-vertaal|Purse}} {{Navigasie kleding}} [[Kategorie:Kleding]] 8i7k2tov3ezj2zv18qif5hku4mdi6c8 2928855 2928839 2026-08-22T17:35:23Z Oesjaar 7467 Geen bronnelys, nou begin ek gatvol word.... 2928855 wikitext text/x-wiki {{geen bronnelys}} [[Lêer:WalletMpegMan.jpg|duimnael|'n Beursie met sakkies vir notas en kaarte, en 'n venster om 'n identifikasiekaart of bestuurderslisensie te vertoon]] 'n '''Beursie''' is 'n klein, plat pakkie wat gebruik word om persoonlike items soos [[geld|kontant]], kredietkaarte en [[ID|identifikasiedokumente]] (bestuurderslisensie, identifikasiekaart, klubkaart, ens.), [[foto]]'s en ander [[papier]] of gelamineerde kaarte. Beursies word oor die algemeen gemaak van [[Leer (stof)|leer]] of [[Tekstiel|materiale]], en hulle is gewoonlik sak-grootte, maar nie altyd opvoubaar nie. '''Etimologie''' In Afrikaans is beide ‘beurs’ en ‘beursie’ as selfstandige naamwoorde aanvaarbaar, alhoewel ‘beursie’ meer algemeen is. In Engels word ‘n onderskeid getref tussen ‘n ‘wallet’, wat deur mans gebruik word, en ‘n ‘purse’, wat ‘n vrouebeursie is. In Afrikaans word nie so ‘n onderskeid getref nie. Die woord ‘purse’ beteken egter in Amerikaanse Engels ‘handsak’ eerder as ‘beursie’. '''Geskiedenis''' Dit is waarskynlik dat voorwerpe om waardevolle items in te dra nog voor die ontstaan van geld as ruilmiddel bestaan het. Lede van antieke beskawings (byvoorbeeld Grieke, Romeine en Egiptenare) het klein muntsakkies gedra – dikwels aan die lyf of kledingstukke vasgemaak. Die Griekse woord ''kibisis'' verwys na so ‘n beursie wat in antieke beskawings gebruik is. In die Middeleeue is geldsakkies (<nowiki>''</nowiki>pouches<nowiki>''</nowiki>) gebruik, waarvan die leer ryklik met metaal of borduurwerk versier is, en het die draer daarvan se sosiale status weerspieël. Nadat papiergeld in die 17de eeu in gebruik gekom het, het die vervaardiging van beursies verander omdat die doel daarvan uitgebrei het: beursies moes beide (gevoude) papier en munte kon dra. Na die Industriële Revolusie is vervaardigingsmetodes verfyn en het ontwerpe meer gesofistikeerd geword. Gewildheid van beursies het gegroei tydens die ekonomiese vooruitgang wat na die Tweede Wêreldoorlog gevolg het. '''Toekoms van beursies''' ‘n Beursie is steeds een van die algemene artikels wat ‘n persoon saamdra wanneer hy of sy uitgaan. Ten spyte van die verwagte krimpende gebruik van beursies in die toekoms, veral sedert die verskyning van elektroniese beursies en slimfone, bly dit ‘n waardevolle item wat deur feitlik almal gebruik word. Die neiging na elektroniese beursies moedig die ontwerp van minimalistiese beursies aan. {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{en-vertaal|Purse}} {{Navigasie kleding}} [[Kategorie:Kleding]] 94l0xdrrfqkcokj20jzg50yv3zgh1q5 2928882 2928855 2026-08-22T19:33:53Z ~2026-46116-38 213294 2928882 wikitext text/x-wiki {{geen bronnelys}} [[Lêer:WalletMpegMan.jpg|duimnael|'n Beursie met sakkies vir notas en kaarte, en 'n venster om 'n identifikasiekaart of bestuurderslisensie te vertoon]] 'n '''Beursie''' is 'n klein, plat pakkie wat gebruik word om persoonlike items soos [[geld|kontant]], kredietkaarte en [[ID|identifikasiedokumente]] (bestuurderslisensie, identifikasiekaart, klubkaart, ens.), [[foto]]'s en ander [[papier]] of gelamineerde kaarte. Beursies word oor die algemeen gemaak van [[Leer (stof)|leer]] of [[Tekstiel|materiale]], en hulle is gewoonlik sak-grootte, maar nie altyd opvoubaar nie. '''Etimologie''' In Afrikaans is beide ‘beurs’ en ‘beursie’ as selfstandige naamwoorde aanvaarbaar, alhoewel ‘beursie’ meer algemeen is.<ref> {{Cite web|url= https://gesellig.co.za/t/34128-beurs/}}</ref> In Engels word ‘n onderskeid getref tussen ‘n ‘wallet’, wat deur mans gebruik word, en ‘n ‘purse’, wat ‘n vrouebeursie is. In Afrikaans word nie so ‘n onderskeid getref nie. Die woord ‘purse’ beteken egter in Amerikaanse Engels ‘handsak’ eerder as ‘beursie’.<ref> {{Cite web|url= https://gesellig.co.za/t/34128-beurs/}}</ref> '''Geskiedenis''' Dit is waarskynlik dat voorwerpe om waardevolle items in te dra nog voor die ontstaan van geld as ruilmiddel bestaan het. Lede van antieke beskawings (byvoorbeeld Grieke, Romeine en Egiptenare) het klein muntsakkies gedra – dikwels aan die lyf of kledingstukke vasgemaak. Die Griekse woord ''kibisis'' verwys na so ‘n beursie wat in antieke beskawings gebruik is.<ref> {{ Cite web | url= https://www.all-ett.com/blogs/blog/history-of-wallets?srsltid=AfmBOoogINHJKRIkpNUHOrG1efgdHnJMh727EkijID51_zppstnla67X}}</ref> In die Middeleeue is geldsakkies (<nowiki>''</nowiki>pouches<nowiki>''</nowiki>) gebruik, waarvan die leer ryklik met metaal of borduurwerk versier is, en het die draer daarvan se sosiale status weerspieël<ref>{{Cite web|url= https://www.walletking.co.uk/magazine/post/the-history-of-wallets-from-coin-pouches-to-smart-technology}}</ref>. Nadat papiergeld in die 17de eeu in gebruik gekom het, het die vervaardiging van beursies verander omdat die doel daarvan uitgebrei het: beursies moes beide (gevoude) papier en munte kon dra.<ref>{{Cite web|url= https://www.walletking.co.uk/magazine/post/the-history-of-wallets-from-coin-pouches-to-smart-technology}}</ref> Na die Industriële Revolusie is vervaardigingsmetodes verfyn en het ontwerpe meer gesofistikeerd geword. Gewildheid van beursies het gegroei tydens die ekonomiese vooruitgang wat na die Tweede Wêreldoorlog gevolg het.<ref> {{Cite web|url= https://buffalojackson.com/blogs/journal/the-history-of-wallets?srsltid=AfmBOoqhoQ7X1s8gma3ojoezXcJq_cWhFvrqGre3_uBK-jP4xWThazAn}}</ref> '''Toekoms van beursies''' ‘n Beursie is steeds een van die algemene artikels wat ‘n persoon saamdra wanneer hy of sy uitgaan. Ten spyte van die verwagte krimpende gebruik van beursies in die toekoms, veral sedert die verskyning van elektroniese beursies en slimfone, bly dit ‘n waardevolle item wat deur feitlik almal gebruik word. Die neiging na elektroniese beursies moedig die ontwerp van minimalistiese beursies aan.<ref>{{Cite web | url= https://buffalojackson.com/blogs/journal/the-history-of-wallets?srsltid=AfmBOoqhoQ7X1s8gma3ojoezXcJq_cWhFvrqGre3_uBK-jP4xWThazAn}}</ref> {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{en-vertaal|Purse}} {{Navigasie kleding}} [[Kategorie:Kleding]] maye7ftjcuwhdzvyfg887sfj9zauv1m 2928884 2928882 2026-08-22T19:48:11Z ~2026-46116-38 213294 2928884 wikitext text/x-wiki {{geen bronnelys}} [[Lêer:WalletMpegMan.jpg|duimnael|'n Beursie met sakkies vir notas en kaarte, en 'n venster om 'n identifikasiekaart of bestuurderslisensie te vertoon]] 'n '''Beursie''' is 'n klein, plat pakkie wat gebruik word om persoonlike items soos [[geld|kontant]], kredietkaarte en [[ID|identifikasiedokumente]] (bestuurderslisensie, identifikasiekaart, klubkaart, ens.), [[foto]]'s en ander [[papier]] of gelamineerde kaarte. Beursies word oor die algemeen gemaak van [[Leer (stof)|leer]] of [[Tekstiel|materiale]], en hulle is gewoonlik sak-grootte, maar nie altyd opvoubaar nie. '''Etimologie''' In Afrikaans is beide ‘beurs’ en ‘beursie’ as selfstandige naamwoorde aanvaarbaar, alhoewel ‘beursie’ meer algemeen is.<ref> {{Cite web|url= https://gesellig.co.za/t/34128-beurs/}}</ref> In Engels word ‘n onderskeid getref tussen ‘n ‘wallet’, wat deur mans gebruik word, en ‘n ‘purse’, wat ‘n vrouebeursie is. In Afrikaans word nie so ‘n onderskeid getref nie. Die woord ‘purse’ beteken egter in Amerikaanse Engels ‘handsak’ eerder as ‘beursie’.<ref> {{Cite web|url= https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/purse}}</ref> '''Geskiedenis''' Dit is waarskynlik dat voorwerpe om waardevolle items in te dra nog voor die ontstaan van geld as ruilmiddel bestaan het. Lede van antieke beskawings (byvoorbeeld Grieke, Romeine en Egiptenare) het klein muntsakkies gedra – dikwels aan die lyf of kledingstukke vasgemaak. Die Griekse woord ''kibisis'' verwys na so ‘n beursie wat in antieke beskawings gebruik is.<ref> {{ Cite web | url= https://www.all-ett.com/blogs/blog/history-of-wallets?srsltid=AfmBOoogINHJKRIkpNUHOrG1efgdHnJMh727EkijID51_zppstnla67X}}</ref> In die Middeleeue is geldsakkies (<nowiki>''</nowiki>pouches<nowiki>''</nowiki>) gebruik, waarvan die leer ryklik met metaal of borduurwerk versier is, en het die draer daarvan se sosiale status weerspieël<ref>{{Cite web|url= https://www.walletking.co.uk/magazine/post/the-history-of-wallets-from-coin-pouches-to-smart-technology}}</ref>. Nadat papiergeld in die 17de eeu in gebruik gekom het, het die vervaardiging van beursies verander omdat die doel daarvan uitgebrei het: beursies moes beide (gevoude) papier en munte kon dra.<ref>{{Cite web|url= https://www.walletking.co.uk/magazine/post/the-history-of-wallets-from-coin-pouches-to-smart-technology}}</ref> Na die Industriële Revolusie is vervaardigingsmetodes verfyn en het ontwerpe meer gesofistikeerd geword. Gewildheid van beursies het gegroei tydens die ekonomiese vooruitgang wat na die Tweede Wêreldoorlog gevolg het.<ref> {{Cite web|url= https://buffalojackson.com/blogs/journal/the-history-of-wallets?srsltid=AfmBOoqhoQ7X1s8gma3ojoezXcJq_cWhFvrqGre3_uBK-jP4xWThazAn}}</ref> '''Toekoms van beursies''' ‘n Beursie is steeds een van die algemene artikels wat ‘n persoon saamdra wanneer hy of sy uitgaan. Ten spyte van die verwagte krimpende gebruik van beursies in die toekoms, veral sedert die verskyning van elektroniese beursies en slimfone, bly dit ‘n waardevolle item wat deur feitlik almal gebruik word. Die neiging na elektroniese beursies moedig die ontwerp van minimalistiese beursies aan.<ref>{{Cite web | url= https://buffalojackson.com/blogs/journal/the-history-of-wallets?srsltid=AfmBOoqhoQ7X1s8gma3ojoezXcJq_cWhFvrqGre3_uBK-jP4xWThazAn}}</ref> {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{en-vertaal|Purse}} {{Navigasie kleding}} [[Kategorie:Kleding]] 57sblx9rx3wnyla53a8zyv32uyefji0 Module:Inligtingskas 828 122623 2928899 2781778 2026-08-22T20:22:40Z Pynappel 70858 2928899 Scribunto text/plain local p = {} local args = {} local origArgs = {} local root local empty_row_categories = {} local category_in_empty_row_pattern = '%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*]]' local has_rows = false local yesno = require("Module:Yesno") local lists = { plainlist_t = { patterns = { '^plainlist$', '%splainlist$', '^plainlist%s', '%splainlist%s' }, found = false, styles = 'Plainlist/styles.css' }, hlist_t = { patterns = { '^hlist$', '%shlist$', '^hlist%s', '%shlist%s' }, found = false, styles = 'Hlist/styles.css' } } local function has_list_class(args_to_check) for _, list in pairs(lists) do if not list.found then for _, arg in pairs(args_to_check) do for _, pattern in ipairs(list.patterns) do if mw.ustring.find(arg or '', pattern) then list.found = true break end end if list.found then break end end end end end local function isUntitledChildBox(sval) return sval and ( sval:match( '^%s*<%s*[Tt][Rr]' ) or sval:match( '^%s*\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127%s*<%s*[Tt][Rr]' ) ) end local function fixChildBoxes(sval, tt) local function notempty( s ) return s and s:match( '%S' ) end if notempty(sval) then local marker = '<span class=special_infobox_marker>' local s = sval -- start moving templatestyles and categories inside of table rows local slast = '' while slast ~= s do slast = s s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*%]%])', '%2%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127)', '%2%1') end -- end moving templatestyles and categories inside of table rows s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Rr])', marker .. '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>)', '%1' .. marker) if s:match(marker) then s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*' .. marker, '') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]|-[^\r\n]*[\r\n])%s*' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*([\r\n]|-)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Cc][Aa][Pp][Tt][Ii][Oo][Nn]%s*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee][^<>]*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*</[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee]%s*>)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*\n|%})', '%1') end if s:match(marker) then local subcells = mw.text.split(s, marker) s = '' for k = 1, #subcells do if k == 1 then s = s .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' elseif k == #subcells then local rowstyle = ' style="display:none"' if notempty(subcells[k]) then rowstyle = '' end s = s .. '<tr' .. rowstyle ..'><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] elseif notempty(subcells[k]) then if (k % 2) == 0 then s = s .. subcells[k] else s = s .. '<tr><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' end end end end -- the next two lines add a newline at the end of lists for the PHP parser -- [[Special:Diff/849054481]] -- remove when [[:phab:T191516]] is fixed or OBE s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n][%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:])', '\n%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{%|)', '\n%1') return s else return sval end end -- Cleans empty tables local function cleanInfobox() root = tostring(root) if has_rows == false then root = mw.ustring.gsub(root, '<table[^<>]*>%s*</table>', '') end end -- Returns the union of the values of two tables, as a sequence. local function union(t1, t2) local vals = {} for k, v in pairs(t1) do vals[v] = true end for k, v in pairs(t2) do vals[v] = true end local ret = {} for k, v in pairs(vals) do table.insert(ret, k) end return ret end -- Returns a table containing the numbers of the arguments that exist -- for the specified prefix. For example, if the prefix was 'data', and -- 'data1', 'data2', and 'data5' exist, it would return {1, 2, 5}. local function getArgNums(prefix) local nums = {} for k, v in pairs(args) do local num = tostring(k):match('^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$') if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end end table.sort(nums) return nums end -- Adds a row to the infobox, with either a header cell -- or a label/data cell combination. local function addRow(rowArgs) if rowArgs.header and rowArgs.header ~= '_BLANK_' then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class, args.headerclass }) root :tag('tr') :addClass(rowArgs.rowclass) :addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.header ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :cssText(rowArgs.rowstyle) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-header') :addClass(rowArgs.class) :addClass(args.headerclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-header :cssText(args.headerstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.header, 'th')) if rowArgs.data and not yesno(args.decat) then root:wikitext( '[[Category:Pages using infobox templates with ignored data cells]]' ) end elseif rowArgs.data and rowArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(rowArgs.rowclass) row:cssText(rowArgs.rowstyle) if rowArgs.label then row :tag('th') :attr('scope', 'row') :addClass('infobox-label') -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-label :cssText(args.labelstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(rowArgs.label) :done() else row:addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) end local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', not rowArgs.label and '2' or nil) :addClass(not rowArgs.label and 'infobox-full-data' or 'infobox-data') :addClass(rowArgs.class) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox(-full)-data :cssText(rowArgs.datastyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, rowArgs.data or '') end end local function renderTitle() if not args.title then return end has_rows = true has_list_class({args.titleclass}) root :tag('caption') :addClass('infobox-title') :addClass(args.titleclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-title :cssText(args.titlestyle) :wikitext(args.title) end local function renderAboveRow() if not args.above then return end has_rows = true has_list_class({ args.aboveclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.above ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-above') :addClass(args.aboveclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-above :cssText(args.abovestyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.above,'th')) end local function renderBelowRow() if not args.below then return end has_rows = true has_list_class({ args.belowclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.below ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-below') :addClass(args.belowclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-below :cssText(args.belowstyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.below,'td')) end local function addSubheaderRow(subheaderArgs) if subheaderArgs.data and subheaderArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ subheaderArgs.rowclass, subheaderArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(subheaderArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( subheaderArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-subheader') :addClass(subheaderArgs.class) :cssText(subheaderArgs.datastyle) :cssText(subheaderArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(subheaderArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, subheaderArgs.data or '') end end local function renderSubheaders() if args.subheader then args.subheader1 = args.subheader end if args.subheaderrowclass then args.subheaderrowclass1 = args.subheaderrowclass end local subheadernums = getArgNums('subheader') for k, num in ipairs(subheadernums) do addSubheaderRow({ data = args['subheader' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-subheader datastyle = args.subheaderstyle, rowcellstyle = args['subheaderstyle' .. tostring(num)], class = args.subheaderclass, rowclass = args['subheaderrowclass' .. tostring(num)] }) end end local function addImageRow(imageArgs) if imageArgs.data and imageArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ imageArgs.rowclass, imageArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(imageArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( imageArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-image') :addClass(imageArgs.class) :cssText(imageArgs.datastyle) :wikitext(fixChildBoxes(imageArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, imageArgs.data or '') end end local function renderImages() if args.image then args.image1 = args.image end if args.caption then args.caption1 = args.caption end local imagenums = getArgNums('image') for k, num in ipairs(imagenums) do local caption = args['caption' .. tostring(num)] local data = mw.html.create():wikitext(args['image' .. tostring(num)]) if caption then data :tag('div') :addClass('infobox-caption') -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-caption :cssText(args.captionstyle) :wikitext(caption) end addImageRow({ data = tostring(data), -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-image datastyle = args.imagestyle, class = args.imageclass, rowclass = args['imagerowclass' .. tostring(num)] }) end end -- When autoheaders are turned on, preprocesses the rows local function preprocessRows() if not args.autoheaders then return end local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) local lastheader for k, num in ipairs(rownums) do if args['header' .. tostring(num)] then if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end lastheader = num elseif args['data' .. tostring(num)] and args['data' .. tostring(num)]:gsub( category_in_empty_row_pattern, '' ):match('^%S') then local data = args['data' .. tostring(num)] if data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('%S') then lastheader = nil end end end if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end end -- Gets the union of the header and data argument numbers, -- and renders them all in order local function renderRows() local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) for k, num in ipairs(rownums) do addRow({ header = args['header' .. tostring(num)], label = args['label' .. tostring(num)], data = args['data' .. tostring(num)], datastyle = args.datastyle, class = args['class' .. tostring(num)], rowclass = args['rowclass' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> rowclass rowstyle = args['rowstyle' .. tostring(num)], rowcellstyle = args['rowcellstyle' .. tostring(num)] }) end end local function renderNavBar() if not args.name then return end has_rows = true root :tag('tr') :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-navbar') :wikitext(require('Module:Navbar')._navbar{ args.name, mini = 1, }) end local function renderItalicTitle() local italicTitle = args['italic title'] and mw.ustring.lower(args['italic title']) if italicTitle == '' or italicTitle == 'force' or italicTitle == 'yes' then root:wikitext(require('Module:Italic title')._main({})) end end -- Categories in otherwise empty rows are collected in empty_row_categories. -- This function adds them to the module output. It is not affected by -- args.decat because this module should not prevent module-external categories -- from rendering. local function renderEmptyRowCategories() for _, s in ipairs(empty_row_categories) do root:wikitext(s) end end -- Render tracking categories. args.decat == turns off tracking categories. local function renderTrackingCategories() if yesno(args.decat) then return end if args.child == 'yes' then if args.title then root:wikitext( '[[Category:Pages using embedded infobox templates with the title parameter]]' ) end elseif #(getArgNums('data')) == 0 and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then root:wikitext('[[Category:Articles using infobox templates with no data rows]]') end end --[=[ Loads the templatestyles for the infobox. TODO: FINISH loading base templatestyles here rather than in MediaWiki:Common.css. There are 4-5000 pages with 'raw' infobox tables. See [[Mediawiki_talk:Common.css/to_do#Infobox]] and/or come help :). When we do this we should clean up the inline CSS below too. Will have to do some bizarre conversion category like with sidebar. ]=] local function loadTemplateStyles() local frame = mw.getCurrentFrame() local hlist_templatestyles = '' if lists.hlist_t.found then hlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.hlist_t.styles } } end local plainlist_templatestyles = '' if lists.plainlist_t.found then plainlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.plainlist_t.styles } } end -- See function description local base_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Infobox/styles.css' } } local templatestyles = '' if args['templatestyles'] then templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['templatestyles'] } } end local child_templatestyles = '' if args['child templatestyles'] then child_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['child templatestyles'] } } end local grandchild_templatestyles = '' if args['grandchild templatestyles'] then grandchild_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['grandchild templatestyles'] } } end return table.concat({ -- hlist -> plainlist -> base is best-effort to preserve old Common.css ordering. -- this ordering is not a guarantee because the rows of interest invoking -- each class may not be on a specific page hlist_templatestyles, plainlist_templatestyles, base_templatestyles, templatestyles, child_templatestyles, grandchild_templatestyles }) end -- common functions between the child and non child cases local function structure_infobox_common() renderSubheaders() renderImages() preprocessRows() renderRows() renderBelowRow() renderNavBar() renderItalicTitle() renderEmptyRowCategories() renderTrackingCategories() cleanInfobox() end -- Specify the overall layout of the infobox, with special settings if the -- infobox is used as a 'child' inside another infobox. local function _infobox() if args.child ~= 'yes' then root = mw.html.create('table') root :addClass(args.subbox == 'yes' and 'infobox-subbox' or 'infobox') :addClass(args.bodyclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> :cssText(args.bodystyle) has_list_class({ args.bodyclass }) renderTitle() renderAboveRow() else root = mw.html.create() root :wikitext(args.title) end structure_infobox_common() return loadTemplateStyles() .. root end -- If the argument exists and isn't blank, add it to the argument table. -- Blank arguments are treated as nil to match the behaviour of ParserFunctions. local function preprocessSingleArg(argName) if origArgs[argName] and origArgs[argName] ~= '' then args[argName] = origArgs[argName] end end -- Assign the parameters with the given prefixes to the args table, in order, in -- batches of the step size specified. This is to prevent references etc. from -- appearing in the wrong order. The prefixTable should be an array containing -- tables, each of which has two possible fields, a "prefix" string and a -- "depend" table. The function always parses parameters containing the "prefix" -- string, but only parses parameters in the "depend" table if the prefix -- parameter is present and non-blank. local function preprocessArgs(prefixTable, step) if type(prefixTable) ~= 'table' then error("Non-table value detected for the prefix table", 2) end if type(step) ~= 'number' then error("Invalid step value detected", 2) end -- Get arguments without a number suffix, and check for bad input. for i,v in ipairs(prefixTable) do if type(v) ~= 'table' or type(v.prefix) ~= "string" or (v.depend and type(v.depend) ~= 'table') then error('Invalid input detected to preprocessArgs prefix table', 2) end preprocessSingleArg(v.prefix) -- Only parse the depend parameter if the prefix parameter is present -- and not blank. if args[v.prefix] and v.depend then for j, dependValue in ipairs(v.depend) do if type(dependValue) ~= 'string' then error('Invalid "depend" parameter value detected in preprocessArgs') end preprocessSingleArg(dependValue) end end end -- Get arguments with number suffixes. local a = 1 -- Counter variable. local moreArgumentsExist = true while moreArgumentsExist == true do moreArgumentsExist = false for i = a, a + step - 1 do for j,v in ipairs(prefixTable) do local prefixArgName = v.prefix .. tostring(i) if origArgs[prefixArgName] then -- Do another loop if any arguments are found, even blank ones. moreArgumentsExist = true preprocessSingleArg(prefixArgName) end -- Process the depend table if the prefix argument is present -- and not blank, or we are processing "prefix1" and "prefix" is -- present and not blank, and if the depend table is present. if v.depend and (args[prefixArgName] or (i == 1 and args[v.prefix])) then for j,dependValue in ipairs(v.depend) do local dependArgName = dependValue .. tostring(i) preprocessSingleArg(dependArgName) end end end end a = a + step end end -- Parse the data parameters in the same order that the old {{infobox}} did, so -- that references etc. will display in the expected places. Parameters that -- depend on another parameter are only processed if that parameter is present, -- to avoid phantom references appearing in article reference lists. local function parseDataParameters() preprocessSingleArg('autoheaders') preprocessSingleArg('child') preprocessSingleArg('bodyclass') preprocessSingleArg('subbox') preprocessSingleArg('bodystyle') preprocessSingleArg('title') preprocessSingleArg('titleclass') preprocessSingleArg('titlestyle') preprocessSingleArg('above') preprocessSingleArg('aboveclass') preprocessSingleArg('abovestyle') preprocessArgs({ {prefix = 'subheader', depend = {'subheaderstyle', 'subheaderrowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('subheaderstyle') preprocessSingleArg('subheaderclass') preprocessArgs({ {prefix = 'image', depend = {'caption', 'imagerowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('captionstyle') preprocessSingleArg('imagestyle') preprocessSingleArg('imageclass') preprocessArgs({ {prefix = 'header'}, {prefix = 'data', depend = {'label'}}, {prefix = 'rowclass'}, {prefix = 'rowstyle'}, {prefix = 'rowcellstyle'}, {prefix = 'class'} }, 50) preprocessSingleArg('headerclass') preprocessSingleArg('headerstyle') preprocessSingleArg('labelstyle') preprocessSingleArg('datastyle') preprocessSingleArg('below') preprocessSingleArg('belowclass') preprocessSingleArg('belowstyle') preprocessSingleArg('name') -- different behaviour for italics if blank or absent args['italic title'] = origArgs['italic title'] preprocessSingleArg('decat') preprocessSingleArg('templatestyles') preprocessSingleArg('child templatestyles') preprocessSingleArg('grandchild templatestyles') end -- If called via #invoke, use the args passed into the invoking template. -- Otherwise, for testing purposes, assume args are being passed directly in. function p.infobox(frame) if frame == mw.getCurrentFrame() then origArgs = frame:getParent().args else origArgs = frame end parseDataParameters() return _infobox() end -- For calling via #invoke within a template function p.infoboxTemplate(frame) origArgs = {} for k,v in pairs(frame.args) do origArgs[k] = mw.text.trim(v) end parseDataParameters() return _infobox() end return p kueb5p6xeoq6x7bxu2zyyl7pmxgesrs Module:InfoboxImage 828 123930 2928906 2781807 2026-08-22T20:38:28Z Pynappel 70858 2928906 Scribunto text/plain -- Inputs: -- image - Can either be a bare filename (with or without the File:/Image: prefix) or a fully formatted image link -- page - page to display for multipage images (DjVu) -- size - size to display the image -- maxsize - maximum size for image -- sizedefault - default size to display the image if size param is blank -- alt - alt text for image -- title - title text for image -- border - set to yes if border -- center - set to yes, if the image has to be centered -- upright - upright image param -- suppressplaceholder - if yes then checks to see if image is a placeholder and suppresses it -- link - page to visit when clicking on image -- class - HTML classes to add to the image -- Outputs: -- Formatted image. -- More details available at the "Module:InfoboxImage/doc" page local i = {} -- List of placeholder images and tracking categories stored in [[Module:InfoboxImage/data]] -- Other constants: -- the system-wide default thumbnail size (in px) local defaultThumbnailSize = 250 -- If page is not a user page, return tracking category. Else return empty. local function trackingCat(cat) local ns = mw.title.getCurrentTitle().nsText:lower() local categories = mw.loadData('Module:InfoboxImage/data').categories return (ns ~= 'user' and ns ~= 'user talk' and categories[cat]) or "" end -- Determine whether image is a placeholder function i.IsPlaceholder(image) -- change underscores to spaces image = mw.ustring.gsub(image, "_", " "); assert(image ~= nil, 'mw.ustring.gsub(image, "_", " ") must not return nil') -- if image starts with [[ then remove that and anything after | if mw.ustring.sub(image,1,2) == "[[" then image = mw.ustring.sub(image,3); image = mw.ustring.gsub(image, "([^|]*)|.*", "%1"); assert(image ~= nil, 'mw.ustring.gsub(image, "([^|]*)|.*", "%1") must not return nil') end -- Trim spaces image = mw.ustring.gsub(image, '^[ ]*(.-)[ ]*$', '%1'); assert(image ~= nil, "mw.ustring.gsub(image, '^[ ]*(.-)[ ]*$', '%1') must not return nil") -- remove prefix if exists local allNames = mw.site.namespaces[6].aliases allNames[#allNames + 1] = mw.site.namespaces[6].name allNames[#allNames + 1] = mw.site.namespaces[6].canonicalName for i, name in ipairs(allNames) do if mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(image, 1, mw.ustring.len(name) + 1)) == mw.ustring.lower(name .. ":") then image = mw.ustring.sub(image, mw.ustring.len(name) + 2); break end end -- Trim spaces image = mw.ustring.gsub(image, '^[ ]*(.-)[ ]*$', '%1'); -- capitalise first letter image = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(image,1,1)) .. mw.ustring.sub(image,2); local placeholder_image = mw.loadData('Module:InfoboxImage/data').placeholder_image return placeholder_image[image] end local function isempty(x) return (not x) or x == "" end -- Main entry point function i.InfoboxImage(frame) local image = frame.args["image"]; if isempty(image) then return ""; end if image == "&nbsp;" then return image; end if frame.args["suppressplaceholder"] ~= "no" then if i.IsPlaceholder(image) == true then return ""; end end if string.find(image, "^%[*https?:") then -- Error category. return trackingCat("url_image_links") end if mw.ustring.sub(image,1,2) == "[[" then -- search for thumbnail images and add to tracking cat if found local cat = ""; if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 and (mw.ustring.find(image, "|%s*thumb%s*[|%]]") or mw.ustring.find(image, "|%s*thumbnail%s*[|%]]")) then cat = trackingCat("thumbnail_images") end return image .. cat; elseif mw.ustring.sub(image,1,2) == "{{" and mw.ustring.sub(image,1,3) ~= "{{{" then return image; elseif mw.ustring.sub(image,1,1) == "<" then return image; elseif mw.ustring.sub(image,1,8) == mw.ustring.char(127).."'\"`UNIQ" then -- Found strip marker at begining, so pass don't process at all return image; else local result = ""; local page = frame.args["page"]; local upright = frame.args["upright"] or "" local size = frame.args["size"]; local maxsize = frame.args["maxsize"]; local sizedefault = frame.args["sizedefault"]; local alt = frame.args["alt"]; local link = frame.args["link"]; local title = frame.args["title"]; local border = frame.args["border"]; local thumbtime = frame.args["thumbtime"] or ""; local center = frame.args["center"]; local class = frame.args["class"]; -- remove prefix if exists local allNames = mw.site.namespaces[6].aliases allNames[#allNames + 1] = mw.site.namespaces[6].name allNames[#allNames + 1] = mw.site.namespaces[6].canonicalName for i, name in ipairs(allNames) do if mw.ustring.lower(mw.ustring.sub(image, 1, mw.ustring.len(name) + 1)) == mw.ustring.lower(name .. ":") then image = mw.ustring.sub(image, mw.ustring.len(name) + 2); break end end if not isempty(maxsize) then -- if no sizedefault nor upright, then set to maxsize if isempty(sizedefault) and isempty(upright) then sizedefault = maxsize end -- check to see if size bigger than maxsize local maxsizenumber = tonumber(mw.ustring.match(maxsize,"%d*")) or 0; if not isempty(size) then local sizenumber = tonumber(mw.ustring.match(size,"%d*")) or 0; if sizenumber > maxsizenumber and maxsizenumber > 0 then size = maxsize; end end -- check to see if upright bigger than maxsize (at default preferred size) if not isempty(upright) then local uprightnumber = tonumber(upright) or (upright == "yes" and 0.75) or 0 if uprightnumber*defaultThumbnailSize > maxsizenumber and maxsizenumber > 0 then upright = tostring(maxsizenumber/defaultThumbnailSize) end end end -- add px to size if just a number if (tonumber(size) or 0) > 0 then size = size .. "px"; end -- add px to sizedefault if just a number if (tonumber(sizedefault) or 0) > 0 then sizedefault = sizedefault .. "px"; end result = "[[File:" .. image; if not isempty(page) then result = result .. "|page=" .. page; end if not isempty(size) then result = result .. "|" .. size; elseif not isempty(sizedefault) and isempty(upright) then result = result .. "|" .. sizedefault; else result = result .. "|frameless"; end if center == "yes" then result = result .. "|center" end if not isempty(alt) then result = result .. "|alt=" .. alt; end if not isempty(link) then result = result .. "|link=" .. link; end if border == "yes" then result = result .. "|border"; end if upright == "yes" then result = result .. "|upright"; elseif upright ~= "" then result = result .. "|upright=" .. upright; end if thumbtime ~= "" then result = result .. "|thumbtime=" .. thumbtime; end if not isempty(class) then result = result .. "|class=" .. class; end -- if alt value is a keyword then do not use as a description if alt == "thumbnail" or alt == "thumb" or alt == "frameless" or alt == "left" or alt == "center" or alt == "right" or alt == "upright" or alt == "border" or mw.ustring.match(alt or "", '^[0-9]*px$', 1) ~= nil then alt = nil; end if not isempty(title) then -- does title param contain any templatestyles? If yes then set to blank. if mw.ustring.match(frame:preprocess(title), 'UNIQ%-%-templatestyles', 1) ~= nil then title = nil; end end if not isempty(title) then result = result .. "|" .. title; end result = result .. "]]"; return result; end end return i; jhks6vfk9v2iehyrc6dp50ju1s294vf Jode in Suid-Afrika 0 126858 2929079 2925056 2026-08-23T11:13:09Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2929079 wikitext text/x-wiki {{Etniese groep | beeld = [[Lêer:Bekende Jode in Suid-Afrika.jpg|300px]] | onderskrif = Suid-Afrikaanse Jode (kloksgewys, van links bo): Wolf Ehrlich, Helen Suzman, Hermann Kallenbach, Bertha Solomon, Irma Stern, Morris Alexander, Morris Kentridge. | groep = Jode in Suid-Afrika | bevolking = 120&nbsp;000 | plek = {{vlagland|Suid-Afrika}} geskatte 67&nbsp;000<ref name="sajewvl">{{en}} {{Citation | editor-last = Rebecca Weiner | editor-first = Rebecca Weiner |date=2010 | publisher = Jewish Virtual Library | title = South African Jewish History and Information | format = PDF | url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/South_Africa.html | accessdate = 13 Augustus 2010}}</ref>–75&nbsp;555<ref>{{en}} {{cite book|title=Census 2001: Primary Tables: Census '96 and 2001 compared|date=2004|publisher=Statistics South Africa|location=Pretoria|isbn=0-621-34320-X|pages=25–28|url=http://www.statssa.gov.za/census01/html/RSAPrimary.pdf|accessdate=1 Desember 2014|archiveurl=https://www.webcitation.org/6UxL3wQW4?url=http://www.statssa.gov.za/census01/html/RSAPrimary.pdf|archivedate=20 Desember 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> * [[Johannesburg]] 50&nbsp;000<ref name="sajewvl" /> * [[Kaapstad]] 17&nbsp;000<ref name="sajewvl" /> * [[Pretoria]] 3&nbsp;000<ref name="sajewvl" /> {{vlagland|Israel}} 20&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |title=MIO.ORG.IL |url=http://www.mio.org.il/en/node/289 |accessdate=25 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180807002052/http://www.mio.org.il/en/node/289 |archive-date= 7 Augustus 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Australië}} 15&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |title=Haaretz.com |url=http://www.haaretz.com/jewish-world/jewish-world-news/.premium-1.562688 |access-date=16 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305203247/http://www.haaretz.com/jewish-world/jewish-world-news/.premium-1.562688 |archive-date=5 Maart 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} 10&nbsp;000 | taal = [[Suid-Afrikaanse Engels]] (oorgrote meerderheid) en [[Afrikaans]], van godsdienstige: [[Jiddisj]], [[Hebreeus]] | geloof = Ortodokse [[Judaïsme]] (80%)<ref name="sajewvl" /><br />Hervormde Judaïsme (20%)<ref name="sajewvl" /> | verwante = [[Boerejode]], [[Lemba]], [[Jode]] in die algeheel. }} Die '''Jode in Suid-Afrika''' is ’n gemeenskap van nagenoeg 52&nbsp;000 mense,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.kaplancentre.uct.ac.za/kaplan/news/2020/jews-of-south-africa-2020 |title=New survey of Jews in South Africa |accessdate=20 Junie 2022 |archive-date=24 Januarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124145522/http://www.kaplancentre.uct.ac.za/kaplan/news/2020/jews-of-south-africa-2020 |url-status=dead}}</ref> die twaalfde grootse Joodse gemeenskap in enige land ter wêreld.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.simpletoremember.com/vitals/world-jewish-population.htm |title=World Jewish Population – Latest Statistics |accessdate=5 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517231057/https://www.simpletoremember.com/vitals/world-jewish-population.htm |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op sy hoogtepunt omstreeks 1970 het die [[Jode]] in [[Suid-Afrika]] amper 120&nbsp;000 siele getel, maar die emigrasie van nagenoeg 40&nbsp;000 Suid-Afrikaanse Jode na veral [[Israel]] asook [[Australië]], [[Kanada]] en [[Nieu-Seeland]], tesame met ’n lae geboortesyfer, het hul getalle met amper 40% laat afneem, terwyl Suid-Afrika se wit bevolking, waarvan die Jode ’n klein onderafdeling vorm, in dieselfde tyd eers toegeneem, maar later teruggesak het tot min of meer dieselfde getal as in 1970. (Die afname sou selfs groter gewees het as 10&nbsp;000 Jode nie van omstreeks 1970 tot 1994 uit Israel na Suid-Afrika geëmigreer het nie.)<ref>{{en}} [http://www.jewishvirtuallibrary.org/south-africa-virtual-jewish-history-tour Jewish Virtual Library]. URL besoek op 13 November 2017.</ref> Tog oefen Joodse Suid-Afrikaners steeds op vele terreine, soos die politiek, ekonomie en kunste, ’n invloed ver buite verhouding tot hul getalle uit. Weens verstedeliking kan Suid-Afrika se Joodse inwoners vandag as 'n twee-stad-bevolking beskryf word: Van die totaal van nagenoeg 80&nbsp;000 siele (Jode in die algemeenste sin van die word, maar met 'n kernbevolking van net oor die 50&nbsp;000), woon amper tweederdes (50&nbsp;000) in [[Johannesburg]] en meer as 'n vyfde (17&nbsp;000) in [[Kaapstad]]. Dus is amper 85% van die bevolking in net twee stede saamgetrek, met kleiner bevolkings in [[Durban]], [[Pretoria]] en [[Gqeberha]]. Suid-Afrikaanse Jode was vroeër jare, toe elke dorp van enige grootte 'n gemeenskap met 'n eie shul en gemeenskapsorganisasies gehad het, veel beter geïntegreer in die breë Suid-Afrikaanse samelewing. Dit verklaar waarskynlik hoekom die koers van ondertrouery met nie-Jode slegs 7% is.<ref name="virtour">{{en}} [http://www.jewishvirtuallibrary.org/south-africa-virtual-jewish-history-tour South Africa Virtual Jewish History Tour]. URL besoek op 5 Desember 2017.</ref> Selfs in die stede waarin die grootste Joodse bevolkings voorkom, is hulle beperk tot sekere voorstede: In Kaapstad in die suidelike voorstede, stadskom en aan die Atlantiese kus ([[Groenpunt]], [[Seepunt]] en [[Kampsbaai]], met 'n kleiner bevolking rondom [[Milnerton]] en [[Bloubergstrand]]), en in Johannesburg in die noordooste en noorde van die stad.<ref>{{en}} [http://www.jewishvirtuallibrary.org/johannesburg Jewish Virtual Library]. URL besoek op 5 Desember 2017.</ref> == Vestiging in Suid-Afrika == [[Lêer:Joodse immigrante kom in Kaapstad aan.jpg|duimnael|Joodse immigrante kom in [[Kaapstad]] aan uit Oos-Europa.]] Jode se verbintenis met Suider-Afrika strek terug tot die vroeë dae van verkenning deur Europeërs. Joodse astronome, kaartmakers en navigators het die [[Portugese]] verkenners bygestaan, terwyl Joodse kapitaal bygedra het tot die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]]. Reeds in die eerste nedersetting aan die [[Kaap die Goeie Hoop]] was daar mense van Joodse herkoms, hoewel hulle niepraktiserend was aangesien die Kompanjie vereis het dat alle werknemers van gereformeerde geloofsoortuiging moes wees. Eers tydens die Britse besetting het Jode hulle in enige noemenswaardige getalle aan die Kaap begin vestig. Hulle was hoofsaaklik uit [[Duitsland]] en [[Engeland]] afkomstig en is genoop om te emigreer weens die omstandighede in [[Europa]] ná die [[Napoleontiese Oorloë]]. Aan die Kaap het hulle hul as handelaars gevestig, maar algaande na die binneland verhuis en aansienlik bygedra tot die platteland se ekonomiese ontwikkeling. Onder die [[1820-Setlaars]] was ’n aantal Joodse families, wat aan die Oosgrens in die lyding van die setlaars gedeel het. Die eerste permanente Hebreeuse gemeente in in 1841 aan die Kaap gestig en die tweede 21 jaar later, in 1861, in [[Port Elizabeth]]. Destyds het Jode hulle ook al in die [[Oranje-Vrystaat]] gevestig, waar hulle van die vroeë inwoners van [[Bloemfontein]] was, en in [[Transvaal]]. Ná die ontdekking van [[diamant]]e en daarna goud het die Joodse bevolking skerp toegeneem van 'n geskatte slegs 4&nbsp;000 in 1880. Talle het uit [[Oos-Europa]] (hoofsaaklik [[Litaue]], maar ook [[Letland]] en [[Rusland]]) gekom, waar tsaristiese vervolging die uittog aangevuur het. Die eerste Hebreeuse gemeente is reeds in Julie 1887 in [[Johannesburg]] gestig en in [[Pretoria]] drie jaar later. In 1899, 13 jaar ná die stigting van die stad, het Johannesburg se Joodse bevolking sowat 11&nbsp;000 getel. Uit die staanspoor het Jode ’n belangrike rol gespeel in die ontwikkeling van die diamant- sowel as die [[goud]]veld. So het die fokuspunt van Suid-Afrika se Joodse gemeenskap noordwaarts uit Kaapstad na Johannesburg verskuif, hoewel die Moederstad 'n vername Joodse sentrum sou bly. Tot omstreeks 1880 het die Suid-Afrikaanse Joodse gemeenskap hoofsaaklik uit immigrante uit Brittanje en Duitsland bestaan, maar die sluipmoord op tsaar [[Aleksander II van Rusland]] in 1881 het gelei tot die wrede verdrukking van Jode. Dit het Jode in reusegetalle uit die Russies beheerde gebiede van Oos-Europa laat emigreer. Uit die totaal van sowat 3&nbsp;miljoen wat verhuis het, het net 40&nbsp;000 na Suid-Afrika gekom en meer as die helfte na Amerika gegaan. Dit was in dié tyd dat heelparty aankomelinge hulle óf in die arm buurt [[Distrik Ses]] naasaan die Kaapse middestad óf op die platteland gevestig het, waar elke dorp van noemenswaardige grootte mettertyd 'n Joodse gemeenskap met sy eie [[sinagoge]] sou hê. Daar het hulle, vanweë hul bydrae tot die handel, 'n groot rol gespeel in die handelsomwenteling van die platteland in die laat 19de en vroeë 20ste eeu. Jode was die energieke en ingeligte tussengangers tussen die nuwe markte van die dorpe en die produsente. Ook het Joodse plattelandse winkels in die groeiende behoeftes van die ontluikende plattelandse verbruikers voorsien. == Demografie == [[Lêer:Helen Suzman trou met dr Mosie Suzman.jpg|duimnael|links|upright|[[Helen Suzman|Helen Gavronsky]] tree op [[12 Augustus]] [[1937]] in die [[Groot Sinagoge, Johannesburg|Groot Sinagoge]] in Wolmaransstraat, [[Johannesburg]], in die huwelik met dr. [[Mosie Suzman]].]] [[Lêer:Ou Sinagoge op Malmesbury, Gert du Plessis.jpg|duimnael|[[Malmesbury]] in die [[Swartland]] is een van tallose dorp wie se Joodse gemeenskap ophou bestaan het. Die ou sinagoge huisves nou die dorpsmuseum, soos op byvoorbeeld [[Calvinia]] en [[Piketberg]] (deels).]] [[Lêer:Eertydse sinagoge op Middelburg, Kaap, nou 'n woonhuis, Ian van Zyl, Desember 2017.jpg|duimnael|Die eertydse sinagoge op die hoek van Smid- en Noodstraat, [[Middelburg, Oos-Kaap|Middelburg, Kaap]], is in 'n woonhuis omskep]] Amptelike sensussyfers met die jare skets ’n duidelike beeld van die groei van die Joodse bevolking deur immigrasie. In 1904 het die gemeenskap 38&nbsp;101 getel, oftewel 3,41% van die totale blanke bevolking. Teen 1926 was hul getalle 62&nbsp;103, 4,09% van die wit bevolking van die [[Unie van Suid-Afrika]]. Teen 1936 het hul bevolkingsaandeel toegeneem tot 4,52% (90&nbsp;645), maar teen 1946 ietwat gedaal tot 4,39% (104&nbsp;156). Daarna het hul bevolkingsaandeel bly afneem sodat dit teen 1960 3,7% was, hoewel hul getalle steeds toegeneem het, tot 114&nbsp;762. Die aandeel van die Jode aan die totale bevolking het sedert 1936 deurgaans bly krimp weens verskeie faktore, onder meer beperkende immigrasiewetgewing, die feit dat Oos-Europese Jode, die grootste bron van immigrasie na Suid-Afrika, feitlik uitgewis is in die [[Sjoa]] voor en tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]], en dat die Joodse geboortesyfer in Suid-Afrika laer was as dié van die blanke bevolking in die geheel, veral die [[Afrikaners]]. In die kwarteeu tussen 1936 en 1960 was die Jode se jaarlikse bevolkingstoename 1,17%, vergeleke met die hele blanke bevolking se toename van 2,26% per jaar. Ook was daar vroeg reeds ’n hoër persentasie bejaardes onder die Jode as onder enige groep van enige ras. In 1936 was soveel as 53,31% van die Joodse bevolking in die buiteland gebore, maar algaande het die aandeel van dié wat in Suid-Afrika gebore is, ál groter geword. Vandag is feitlik almal gebore Suid-Afrikaners. In Kaapstad was die persentasie Suid-Afrikaans gebore Jode in 1960 byvoorbeeld 73%, vergeleke met 8% elk in Brittanje en Duitsland. Die geografiese verspreiding van die Jode het mettertyd ingrypend verander. In die vroeë dekades van die 20ste eeu was daar op feitlik elke dorp in Suid-Afrika ’n Joodse gemeenskap. Maar die afgelope reeds sowat 100 jaar het die Jode sodanig verstedelik dat van die plattelandse Jodedom feitlik niks oorgebly het nie. In baie gevalle het die Jode na die stede verhuis, waar hulle hul geloof en kultuur makliker kon handhaaf, hul kinders 'n Joodse opvoeding kon ontvang en daar vir hulle en hul nasate beter ekonomiese geleenthede was. Op amper al die dorpe, selfs groteres soos [[Malmesbury]] (met ’n wit bevolking van 6&nbsp;440 in 2011) en [[Wellington, Wes-Kaap|Wellington]] (8&nbsp;569), en selfs in die meeste stede, het eens florerende Joodse gemeenskappe verdwyn. Reeds in 1960 het Johannesburg 57&nbsp;806 Joodse inwoners het (50% van die totaal), [[Kaapstad]] en die Skiereiland 22&nbsp;716 (20%), Durban 5&nbsp;353, [[Port Elizabeth]] 2&nbsp;972 en [[Bloemfontein]] en omstreke 1&nbsp;219 gehad. Destyds was die provinsiale verdeling [[Transvaal]] 73&nbsp;051, [[Kaapland]] 32&nbsp;104, Natal 6&nbsp;189 en die Vrystaat 3&nbsp;157, wat daarop dui dat ruim 10&nbsp;000 Jode hulle toe nog op die Kaapse platteland bevind het en byna 2&nbsp;000 elders in die Vrystaat as in Bloemfontein. Vandag word Suid-Afrika se Jode beskryf as 'n twee-stad-bevolking aangesien 85% in Johannesburg en Kaapstad woon, met die res amper almal in Durban, Pretoria en Port Elizabeth. == Bydrae tot die volkslewe == [[Lêer:Bertha Solomon.jpg|duimnael|links|upright|[[Bertha Solomon]], Volksraadslid en kampvegter vir vroueregte]] [[Lêer:Ronnie Kasrils - Russell Tribunal.jpg|duimnael|upright|[[Ronnie Kasrils]] was van 1999 tot 2004 minister van waterwese en bosbou en van 27 April 2004 tot 25 September 2008 minister van intelligensie. Kasrils het van 1987 tot 2007 in die ANC se nasionale uitvoerende komitee (NUK) gedien. Van 1986 tot 2007 was hy 'n lid van die [[Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party]] se sentrale komitee.]] Jode is reeds dekades lank ten volle geïntegreer in die Suid-Afrikaanse ekonomiese, burgerlike en kultuurlewe. Hul grootste bydrae was waarskynlik op ekonomiese gebied, soos vergestalt deur vooraanstaande figure onder wie die Mosenthal-familie van die Kaap (handel, bankwese en nywerheid), Nathaniel Isaacs en Benjamin Norden (reisigers en pioniers van die oostelike grensgebiede), die De Pass-familie (handel, nywerheid en skeepvaart), [[Jonas Bergtheil]] in Natal (landbounedersetting en katoen), [[Samuel Marks]] (nywerheid) en [[I.W. Schlesinger]] (sitrusbedryf, geldwese en vermaakbedryf). Name soos sir [[Lionel Phillips]], [[Barney Barnato]], die Joels, [[Alfred Beit|Alfred]] en sir [[Otto Beit]], sir [[George Albu]] en sir [[Ernest Oppenheimer]] (hoewel hy hom in 1935 tot die [[Christendom]] bekeer het) herinner aan die aandeel wat Jode gehad aan die ontwikkeling van die diamant- en goudvelde. Joodse ondernemings het ’n groot bydrae gelewer tot die nywerheidsomwenteling in Suider-Afrika ná 1914, byvoorbeeld in die vervaardiging van [[tekstiel]]e, [[klere]] en meubels, in [[voedsel]]verwerking en die vervaardiging van [[tabak]]- en chemiese produkte, en in die toepassing van moderne [[landbou]]metodes. Reeds sedert die dae van Samuel Marks het Jode ’n aansienlike bydrae gelewer tot Suid-Afrikaanse fabriekswese, landbou en handel, van wie seker die vernaamste [[I.W. Schlesinger]] en [[Raymond Ackerman]] was. Jode se deelname aan die openbare lewe strek terug tot by die beroemde Kaapse parlementslid [[Saul Solomon]] en die Kaap se prokureur-generaal in die 1870's, [[Simeon Jacobs]]. Sir [[Matthew Natan]] was goewerneur van Natal met [[Uniewording]]. In die eerste Unieparlement was die Joodse LP's [[Morris Alexander]], sir [[David Harris]], Emile Nathan, sir [[Lionel Phillips]], [[C.P. Robinson]] en senator [[Samuel Marks]]. Nog openbare figure was sen. [[Wolf Ehrlich]], F.C. Hollander en Franz Ginsberg, dr. Henry Gluckman en [[Morris Kentridge]]. Selfs kommunisteleiers soos Sam Kahn en Solly Jacks was Joods en in later jare die vooraanstaande vryheidsvegter [[Ronnie Kasrils]], terwyl [[Bertha Solomon]],<ref>{{en}} [https://jwa.org/encyclopedia/article/solomon-bertha Jewish Women's Archive]. URL besoek op 13 November 2017.</ref> [[Helen Suzman]]<ref>{{en}} [https://jwa.org/encyclopedia/article/suzman-helen Jewish Women's Archive]. URL besoek op 13 November 2017.</ref> en [[Harry Schwartz]] in die Volksraad vir geregtigheid gestry het. In al die groot stede het Jode as raadslede en burgemeesters gedien. Sowat 3&nbsp;000 Joodse vrywilligers het in die Unie-verdedigingsmag aan die [[Eerste Wêreldoorlog]] deelgeneem, destyds nagenoeg 6% van die totale Joodse bevolking in Suid-Afrika. In die [[Tweede Wêreldoorlog]] is sowat 10&nbsp;000 Jode, meer as ’n tiende van die totale bevolking, in die rekords van die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes aangeteken as lede van die Unie-verdedigingsmag of van die Geallieerde magte. Van hulle het 357 hul lewe verloor, 327 is gewond of beseer, 143 is gemeld in spesiale berigte en 94 het verskeie eerbewyse vir voortreflike diens gekry. == Apartheidsera == [[Lêer:William Kentridge DSC 2685.JPG|duimnael|links|upright|Die kunstenaar [[William Kentridge]] se ouers was albei prokureurs wat vir gelyke regte in Suid-Afrika gestry het. Sy vader, Maurice, was ook Volksraadslid.]] [[Lêer:Black Sash 2.jpg|duimnael|Lede van die [[Black Sash]] aan die betoog teen die aanvaarding van die Senaatwet in 1955. Dié organisasie het heelparty Joodse lede gehad.]] [[Lêer:Helen Suzman.jpg|duimnael|upright|[[Helen Suzman]] het in haar 36 jaar as Volksraadslid een van Suid-Afrika se bekendste Jode geword.]] Ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Jodehaat van voor en tydens die oorlog saam met die organisasies wat dit aangestook het, van die politieke toneel verdwyn. Vanaf 1948, toe die [[Nasionale Party]] (NP) die bewind by die [[Verenigde Party]] (VP) oorneem, het talle Jode by die stryd teen dié politieke bedeling betrokke geraak; trouens, die meeste Jode het deur die hele apartheidsera die opposisiepartye links van die regerende party, eers die VP en daarna vanaf 1959 toenemend die [[Progressiewe Party]] en sy opvolgers, by die stembus gesteun. Die Unie van Joodse Vroue het gepoog om die lyding van [[swart mense]] te verlig deur liefdadigheidsprojekte en selfhelpskemas. Veertien van die 23 wit mense wat in 1956 vir verraad verhoor is, was Joods, en so ook al vyf die wit mense uit die 17 lede van die [[African National Congress]] (ANC) wat in 1963 vir teenapartheidsoptrede in hegtenis geneem is. Tog het die Joodse Raad van Afgevaardigdes tot 1985 geweier om standpunt teen apartheid in te neem omdat hulle gemeen het dis nie ’n Joodse vraagstuk nie. Ook die rabbinaat het eers teen die laat 1980's standpunt ingeneem. Binne-in die parlement was [[Helen Suzman]], Volksraadslid vir [[Houghton (kiesafdeling)|Houghton]] van 1953 tot 1989, agtereenvolgens vir die VP, PP, [[Progressiewe Reformisteparty|PRP]], [[Progressiewe Federale Party|PFP]] en [[Demokratiese Party|DP]], dikwels die enigste stem teen 'n magdom apartheidswetgewing, al het die VP ook Joodse lede gehad. Eers in 1975 het [[Harry Schwarz]], wat sedert 1951 lid van die VP was en [[Nazi-Duitsland]] in 1934 verlaat het weens toenemende Jodehaat, die party verlaat en die kortstondige [[Reformisteparty]] gestig, wat enkele maande later met die PP as die PRP saamgesmelt het.<ref>{{en}} [http://www.sahistory.org.za/people/harry-heinz-schwarz SA History]. URL besoek op 12 November 2017.</ref> Buite die parlement was [[Ronnie Kasrils]] sedert die vroeë 1960s 'n aktiewe lid van die ANC en [[Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party|SAKP]] en ná die koms van die [[demokrasie]] 'n kabinetsminister. Een van die grootste leiers van die teenapartheidsbeweging, oudpres. [[Nelson Mandela]], het oor die Jode in Suid-Afrika geskryf: "Jode is myns insien meer oopkop as die meeste [[wit mense]] wat vraagstukke van ras en politiek betref, miskien om hulle self histories die slagoffers van vooroordeel was." Mandela se verdedigingsprokureur, Isie Maisels, was Joods. Veral Joodse studente het apartheid sterk teengestaan. ’n Aansienlike persentasie van die mense wat tydens betogings teen apartheid in hegtenis geneem is, was Joods. Tallose Jode was betrokke by organisasies soos die Springbok-legioen, die Fakkelkommando ([[Torch Commando]]) onder leiding van [[Sailor Malan]]) en die Swart Serp ([[Black Sash]]). Hul betogings was sowel aktief (soos om deur die strate met fakkels te marsjeer) en passies (om stil met ’n swart serp of in swart geklee op sleutelpunte te staan). Ander Jode het probeer om swart burgers te onderrig, op te lei en deel te maak van die samelewing. Ian Bernhardt het in [[Johannesburg]] gewoon en was leier van die Unie van Suid-Afrikaanse Kunstenaars, waarin hy swart kunstenaars help oplei en beskerm het. Tydens die hele apartheidsera was Jode sigbaar in feitlik al die teenapartheidsorganisasies. [[Israel]] het strykdeur die apartheidsera diplomatieke bande met Suid-Afrika gehandhaaf, soos die meeste Arabiese state, die [[Republiek China]], [[België]] en [[Groot-Brittanje|Brittanje]]. Ten spyte van die wapenverbod het hierdie lande tydens die apartheidsera wapens aan Suid-Afrika verkoop. Daar was ook gerugte van kernsamewerking. Talle Israeliese leiers het apartheid in die openbaar veroordeel. Vroeg in die 1960's het Israel saam met nuwe onafhanklike Afrika-state standpunt teen apartheid ingeneem en so spanning geplaas op die land se verhouding met Suid-Afrika. Ná die [[Sesdaagse Oorlog]] van 1967 het die meeste Afrikalande bande met Israel verbreek, behalwe Suid-Afrika, wat tot ’n hegter verhouding tussen die twee lande gelei het.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1162378307806&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull |archive-url=https://archive.is/20130706010337/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1162378307806&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull |archive-date=6 Julie 2013 |title=P.W. Botha felt Israel had betrayed him |accessdate=2 November 2006 |publisher=Jerusalem Post |date=2 November 2006}}</ref> Geweldpleging in Suid-Afrika tydens die 1970's het tot ’n uittog van talle wit burgers gelei, onder wie ook Jode, wat gevrees het vir hul toekoms in die land. Baie kinders is oorsee gestuur om verder te leer en het daar aangebly. In 1985 is twee Joodse organisasies gestig, Jews for Justice ([[Kaapstad]]) en Jews for Social Justice (in Johannesburg) om die Suid-Afrikaanse samelewing te hervormd en brûe te bou tussen wit en swart gemeenskappe. Eindelik, ook in 1985, het die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes eindelik ’n resolusie teen apartheid aanvaar, amper 40 jaar nadat dit amptelike staatsbeleid geword het. Jode het tydens die apartheidsera floreer, soos baie nie-Joods wit burgers. Maar die Joodse bevolking het ’n hoër persentasie afgestudeerdes bevat as die res van die wit bevolking. Meer as die helfte van alle Jode het matriek verwerf, vergeleke met 23% van die totale wit bevolking. ’n Tiende van hulle het ’n universiteitsgraad verwerf, vergeleke met net 4% van die breë wit bevolking. Reeds vroeg in die 1970's het die Joodse bevolking ’n hoogtepunt van 119&nbsp;000 bereik. Tussen 1970 en 1992 het 39&nbsp;000 Jode Suid-Afrika verlaat, hoewel 10&nbsp;000 Israeli's in dieselfde tydperk hierheen geïmmigreer het.<ref>{{en}} [http://www.jewishvirtuallibrary.org/south-africa-virtual-jewish-history-tour Jewish Virtual Library]. URL besoek op 12 November 2017.</ref> == Gemeenskapsbedrywighede == Hoewel die Joodse gemeenskap ten volle geïntegreer is in die land se algemene samelewing, handhaaf hulle ook hul eie netwerk godsdienstige, kultuur-, gemeenskaps-, filantropiese en in sommige sentrums sportorganisasies. Daar is koördinerende liggame op die gebied van Joodse opvoeding, van die Ortodokse en Hervormde gemeentes en filantropie. Die liggaam wat die hele Joodse bevolking van die land verteenwoordig, is die [[Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes]].<ref name="sajbd">{{en}} [http://sajbd.org/pages/positioning-statement Webtuiste van die SA Raad van Joodse Afgevaardigdes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171110030710/http://sajbd.org/pages/positioning-statement |date=10 November 2017}}. URL besoek op 11 November 2017.</ref> Die Suid-Afrikaanse Sionistiese Federasie is die sameroepende liggaam vir alle sake wat betrekking het op die Sionistebeweging in [[Israel]], waarvan die meeste Suid-Afrikaanse Jode geesdriftige ondersteuners is.<ref name="saz">{{en}} [http://www.sazionfed.co.za/ Webtuiste van die Suid-Afrikaanse Sionistiese Federasie]{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 11 November 2017.</ref> Die Joodse familielewe in Suid-Afrika was tradisioneel sterk, maar in die jongste jare gaan dit ook gebuk onder moderne maatskaplike en ekonomiese tendense. Hierin het emigrasie ook ’n rol gespeel. Heelparty bejaarde Jode is alleen in Suid-Afrika agtergelaat nadat hul kinders uitgewyk het. == Immigrasie == [[Lêer:Foto's in die Holocaust-sentrum, Kaapstad, van oorlewendes van die Jodeslagting wat hulle in die Kaap gevestig het.jpg|duimnael|links|Gerald Hoberman het in 1998 foto's geneem van hierdie 39 oorlewendes van die Jodeslagting in die [[Tweede Wêreldoorlog]] wat hulle mettertyd in die Kaap gevestig het. Dit word uitgestal in die Holocaust-sentrum, Kaapstad.]] [[Lêer:Hermann Kallenbach.jpg|duimnael|upright|Die Duits-Joodse argitek [[Hermann Kallenbach]] was verantwoordelik vir van die mooiste [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|NG kerke]]. Hy het in 1896 uit die teenswoordige [[Litaue]] na [[Johannesburg]] geïmmigreer.]] [[Lêer:Ds Solly Ozrovech.jpg|duimnael|links|upright|Die geliefde Christelike skrywer en [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|NG]] [[predikant]] ds. [[Solly Ozrovech]] het voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] saam met sy Pools-Joodse ouers na Suid-Afrika gekom, maar ná hul dood per ongeluk in 'n NG weeshuis beland.]] [[Lêer:Pieter-Dirk Uys.jpg|duimnael|upright|Die akteur en dramaturg [[Pieter-Dirk Uys]] se Joodse ma was 'n pianis in [[Berlyn]] wat aan die vooraand van die [[Tweede Wêreldoorlog]] na Suid-Afrika geëmigreer het. Hy het egter, danksy sy [[Afrikaans]]e pa, in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|NG Kerk]] grootgeword.]] Soos die geval met die meeste ander immigrasie na Suid-Afrika, het die Jode hoofsaaklik na die land gekom op soek na vryheid van verdrukking of ekonomiese swaarkry. Tydens die hele tydperk van Europese nedersetting sedert 1652 het die voortdurende stroom immigrante deurgaans Jode in wisselende getalle ingesluit. In die 17de en 18de eeu was dit ’n breukdeel van die totaal toe die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]] godsdienstige eenvormigheid van sy amptenare vereis het, maar in die 19de eeu het dit toegeneem en ’n hoogtepunt bereik ten tyde van die kwaaiste Jodevervolging in Europa in die 20ste eeu. Vir die 17de en 18de eeu bestaan geen amptelike rekords van Jode as immigrante nie, maar daar is aanduidings dat Jode onder diegene was wat reeds so vroeg as 1669 met die Kompanjie se skepe aan die [[Kaap die Goeie Hoop|Kaap]] geland het. Danksy algehele godsdiensvryheid onder die Bataafse bewind van 1803 tot 1806, en die bevestiging daarvan deur die [[Groot-Brittanje|Britse]] owerheid in laasgenoemde jaar, het Jode ál meer gereeld onder die immigrante voorgekom. Maar in die afwesigheid van enige plaaslike Joodse gemeenskapsorganisasies tot 1841, kan Joodse immigrante voor daardie datum net per toeval uitgeken word. ’n Terloopse vermelding dui byvoorbeeld op ’n groep Joodse gesinne onder die [[1820-Setlaars]]. Dié groepie het die stigters van die eerste Hebreeuse gemeente in Kaapstad 21 jaar later ingesluit. Daarna dui gemeenskapsrekord op ’n klein maar volgehoue aankoms van Jode uit [[Engeland]], [[Duitsland]] en [[Nederland]]. In die middel van die 19de eeu het ’n aantal Duits-Joodse gesinne hulle in talle dele van die [[Kaapkolonie]] en [[Oranje-Vrystaat]] gevestig. Ná 1870 het ’n skare fortuinsoekers, onder wie Jode uit tallose lande, na die Diamantveld van [[Griekwaland-Wes]] en eindelik die goudveld van die [[Witwatersrand]] gestroom. Vanaf 1880 het die onderdrukking van die Jode in die [[Russiese Ryk]] sowat 3&nbsp;miljoen van hulle daartoe gedryf om te emigreer, van wie meer as die helfte na Amerika. Suid-Afrika het tussen 1881 en 1914 gemiddeld 1&nbsp;250 Jode per jaar uit Oos-Europa opgeneem. Tydens dié tydperk het meer as 40&nbsp;000 [[Litaue|Litause]] Jode na Suid-Afrika gekom, onder wie die ouers van die politikus [[Helen Suzman]] (née Gavronsky). Na raming het 40&nbsp;000 Litause eindelik na Suid-Afrika geïmigreer uit die geskatte 3&nbsp;miljoen wat die land sedert 1881 verlaat het. Toe [[Nazi-Duitsland]] die [[Sowjetunie]] op 22 Junie 1941 binneval, was daar steeds 250&nbsp;000 Jode in die dorpe en gehuggies (shtetls) van Litaue. Feitlik dadelik het die ''Einsatzgruppen'' (mobiele moordeenhede) en hul plaaslike kollaborateurs die volksmoord op die Jode begin. Teen November daardie jaar het net sowat 40&nbsp;000 Jode oorgebly, saamgehok in die ghetto's van [[Vilnius]], Kowno, Shawli en etlike slawearbeidkampe. Teen 1944 het die Nazi's 90% van Litaue se Jode uitgemoor. In die aangrensende [[Letland]] was daar met die inval van Duitsland 94&nbsp;000 Jode. Die ''Einsatzgruppen'' en hul plaaslike handlangers het die meeste van hulle vermoor. In die groter sentra soos [[Riga]], Dwinsk en Liepaja is ghetto's gebou. In 1941 en vroeg in 1942 het die Nazi's duisende Duitse en [[Oostenryk]]se Jode na die ghetto in [[Riga]] gedeporteer. Die meeste is vermoor. Begin 1943 het van Letland se Joodse gemeenskap net sowat 5&nbsp;000 siele oorgebly. Die huidige syfer is nagenoeg 6&nbsp;200.<ref>{{en}} [http://www.jewishvirtuallibrary.org/latvia-virtual-jewish-history-tour Jewish Virtual Library]. URL besoek op 13 November 2017.</ref> Kragtens die Wet op die Beperking van Immigrasie van 1902 in die Kaapkolonie is ’n geletterdheidstoets ingestel wat die vermoë van aansoekers getoets het om ’n Europese taal te lees en skryf, wat die gevaar geskep het dat [[Jiddisj]]sprekendes uitgesluit kon word. Maar ná vertoë deur vooraanstaande Suid-Afrikaanse Jode is Jiddisj amptelik tot Europese taal verklaar vir die doel van die geletterdheidstoets deur die wetgewing in 1906 te wysig. Tydens die [[Eerste Wêreldoorlog|oorlogsjare]] het die stroom immigrante so te sê opgedroog, maar in die 1920 opnuut begin. Die [[Pakt-regering]] se Wet op Immigrasiekwota (Wet No. 8 van 1930), wat bedoel was om die bestaande balans tussen die blanke taalgroepe (Afrikaans en [[Engels]]) te handhaaf, het die immigrasie van Oos-Europese Jode verminder, maar Duitse Jode wat gevlug het van Nazi-vervolging, het tussen 1933 en 1937 in aansienlike getalle die land binnegekom, selfs soveel as 3&nbsp;330 in 1936 en altesaam meer as 6&nbsp;000, uit die 250&nbsp;000 wat uit Duitsland kon vlug. Die Wet op Vreemdelinge (Wet No. 1 van 1937) het Joodse immigrasie in die volgende twee jaar tot ’n breukdeel van die voorafgaande vier jaar verminder en tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] van 1939 tot 1945 het net ’n handjie vol dit tot in Suid-Afrika gemaak. Dié wet is aanvaar nadat gevoelens teen Jode en veral Joodse immigrante gaande gemaak is deur Nazigesinde groepe in Suid-Afrika, onder wie die Gryshemde. Ná die oorlog het Jode opnuut na Suid-Afrika begin immigreer, maar nie weer in dieselfde getalle as voor die gewapende stryd nie. Die uitwissing van miljoene Jode tydens die oorlog, beperking op immigrasie na Suid-Afrika in die algemeen, beperkings op emigrasie deur lande in die Oosblok en die skep van die staat [[Israel]] in 1948 as ’n nuwe bestemming vir Joodse immigrante, het daartoe gelei dat betreklik min Jode sedert 1945 na Suid-Afrika geïmmigreer het. Ook was Suid-Afrika ná die [[Nasionale Party]] se bewindsoorname in 1948 nie langer so ’n aantreklike bestemming vir Jode nie aangesien dié party die tuiste was van heelparty Nazi-simpatiseerders voor en tydens die oorlog. Sedert die politieke onrus van die 1970's en '80's, het die wins van immigrante van die 1960's ’n verlies van emigrante geword, persentasiegewys veel hoër onder Suid-Afrikaanse Jode as die res van die blanke bevolking. Joodse immigrante na Suid-Afrika in spesifieke jare: {| class="wikitable sortable" ! Jaartal !! Getal |- | 1903 || 4&nbsp;265 |- | 1904 || 2&nbsp;465 |- | 1908|| 909 |- | 1915|| 193 |- | 1927|| 1&nbsp;752 |- | 1929|| 2&nbsp;788 |- | 1930|| 1&nbsp;881 |- | 1933|| 745 |- | 1936|| 3&nbsp;330 |- | 1937|| 945 |- | 1940|| 218 |- | 1945|| 49 |- | 1947|| 688 |- | 1950|| 176 |} == Gemeentes == [[Lêer:Old Synagogue Paul Kruger Street Pretoria 003.jpg|duimnael|links|Die sinagoge in Paul Krugerstraat, Pretoria, wat nie meer gebruik word nie.]] [[Lêer:Ou sinagoge in Potchefstroom, Nico van der Merwe.jpg|duimnael|upright|[[Potchefstroom]] is een van talle sentra waar die sinagoge gesluit is. Dit huisves die Potchefstroom Academy.]] [[Lêer:Old Dutch Reformed Church, Springbok.JPG|duimnael|links|Dié langwerpige gebou is in 1877 opgerig as die eerste [[NG gemeente Namakwaland|NG kerk]] op [[Springbok, Noord-Kaap|Springbok]]. Dit is in 1899 opgeknap en het ál meer diens gedoen as ’n kerk tot 1921. Die Joodse gemeenskap het dit as hul eerste sinagoge gebruik.<ref>{{en}} [http://jdap.co.za/roots-2/dorps-towns/dorps-towns/springbok-northern-cape/ Jewish Digital Archive Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003012234/http://jdap.co.za/roots-2/dorps-towns/dorps-towns/springbok-northern-cape/ |date=3 Oktober 2018}}. URL besoek op 11 November 2017.</ref>]] [[Lêer:Museum, Old Synagogue (interior), Springbok.JPG|duimnael|upright|Die ou sinagoge op [[Springbok, Noord-Kaap|Springbok]] is in 'n museum omskep, soos byvoorbeeld ook dié op [[Calvinia]], [[Piketberg]] en [[Malmesbury]].]] [[Lêer:Eertydse sinagoge op Calvinia.jpg|duimnael|links|Ook op [[Calvinia]] huisves die eertydse sinagoge 'n museum.]] [[Lêer:Eertydse sinagoge op Piketberg.jpg|duimnael|Soos op talle ander Suid-Afrikaanse dorpe huisves die ou sinagoge op [[Piketberg]] nou 'n museum.]] [[Lêer:Sinagoge Wellington.jpg|duimnael|links|[[Wellington, Wes-Kaap|Wellington]] se nege Joodse gesinne het in 1981 met Paarl se Joodse gemeenskap in laasgenoemde se sinagoge verenig. Wellington se sinagoge huisves nou 'n Nuwe Apostoliese kerk.<ref>{{en}} [http://www.wellington.co.za/wellington-activities/wellington-heritage/ Wellington Heritage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003012222/http://www.wellington.co.za/wellington-activities/wellington-heritage/ |date=3 Oktober 2018}}. URL besoek op 13 November 2017.</ref>]] [[Lêer:Colesberg sinagoge U-Save.jpg|duimnael|[[Colesberg]] se sinagoge is omskep in 'n tak van die laekostesupermark U-Save nadat dit vroeër die plaaslike tak van Volkskas gehuisves het.]] [[Lêer:Eertydse sinagoge op Riversdal.jpg|duimnael|Nes die destydse sinagoge op Wellington, huisves die ou sinagoge op [[Riversdal]] nou 'n Nuwe Apostoliese kerk.]] Die eerste Hebreeuse gemeente in Suid-Afrika is in 1841 in Kaapstad gestig toe 17 koloniste n gemeente stig "vir die hou van gereelde dienste op die [[Sabbat]] en feeste en die handhawing van die Joodse geloof in Suid-Afrika". In 1863 is die eerste sinagoge opgerig, wat vandag nog bestaan as die Ou Sinagoge in Kaapstad se [[Kompanjiestuin]] en die Joodse Museum huisves. Die tweede gemeente het in 1862 in [[Port Elizabeth]] ontstaan. Kimberley s’n het in 1875 aan die beurt gekom, en teen die vorige eeuwending was daar gemeentes in nog sewe sentrums: [[Oudtshoorn]] en [[Durban]] in 1883, [[Johannesburg]] in 1887, [[Klerksdorp]] in 1889, [[Pretoria]] in 1890, die [[Paarl]] in 1894 en [[Germiston]] in [[1896]]. Namate Joodse immigrasie toegeneem het weens die vervolging in [[Oos-Europa]] is nog gemeentes in stedelike sentrums asook op die platteland gestig. Daar was trouens destyds ’n merkbare opbloei in die stigting van Joodse gemeentes oral in die landelike gebiede. Elkeen van dié gemeenskappies het hul eie nederige sinagoge gebou, wat gewoonlik ook ’n sosiale saal en klaskamers vir die kinders se onderrig in [[Hebreeus]] en godsdiens was. Die rabbi het gewoonlik verskillende rolle vertolk: chazzan (wat die dienste gelei het), schochet (godsdienstige slagtings) en Hebreeusonderwyser (wat moontlik ’n rabbi was). Reeds vanaf die 1930 het die stadwaartse verhuising van die Jode agter beter godsdienstige en opvoedingsgeleenthede aan, maar moontlik ook sakegeleenthede, daartoe gelei dat talle van die klein plattelandse gemeenskappe begin krimp en mettertyd verdwyn het. Mettertyd het van die plattelandse Jodedom so te sê niks oorgebly nie. Destyds het verstedelik daartoe gelei dat stedelike Joodse gemeenskappe sterk gegroei het, veral in die geval van [[Johannesburg]], [[Kaapstad]], [[Port Elizabeth]] en [[Bloemfontein]]. Toe die plattelandse gemeentes nog bestaan het, is hulle sedert 1949 bygestaan deur ’n Rabbi vir die Plattelandse Gemeenskappe. Hy het opgetree onder ’n verteenwoordigende komitee van die hoof- nasionale Joodse organisasies gemoeid met godsdiens en opvoeding, onder leiding van die Raad van Afgevaardigdes. Verreweg die meeste Jode in Suid-Afrika behoort tot die Ortodokse [[Judaïsme]]. Die Suid-Afrikaanse Unie van Progressiewe Judaïsme is in 1935 deur rabbi dr. M.C. Weiler van die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] gestig. Sedertdien het sy aanhangers gemeentes in die stede gestig. In Johannesburg, waar twee derdes van al Suid-Afrika se Jode woon, was teen 1970 29 Ortodokse sinagoges en 5 Hervormde tempels. In Kaapstad, die enigste ander stad met ’n noemenswaardige Joodse gemeenskap, was daar destyds 12 sinagoges en twee Hervormde tempels. Destyds was daar in die meeste ander stede gewoonlik een sentrale sinagoge en ’n kleinere in ’n ander deel van die stad. Die meeste gemeentes, Hervorm sowel as Ortodoks, bied klasse in Hebreeus aan en het soms kleuterskole wat aan hulle verbonde is waar voorskoolse kinders op weekdae skoolgaan. Hulle bied ook programme aan vir die jeug en bedryf in enkele gevalle ’n afsonderlike jeugsinagoge. Damesgildes, wat in die Hervormde gemeentes as "susterskappe" bekendstaan, bestuur kultuur- en maatskaplike programme onder vrouelede. Die Progressiewe beweging het twee vakansieoorde opgerig wat hulle ook aan ander groepe beskikbaarstel wanneer hulle dit nie self gebruik nie. In van die groter gemeenskappe bestaan oorkoepelende liggame, wat gewoonlik as Verenigde Hebreeuse Organisasies bekendstaan, en verantwoordelik is vir die instandhouding van die sinagoge, klasse in godsdiens en Hebreeus, en gewrá kedisjá (wat verantwoordelik is vir die laaste rites van begrafnis- en [[begraafplaas]]pligte). Elke gemeente is volkome onafhanklik in sy interne bestuur. Die meeste Ortodokse gemeentes is wel by een van die twee koördinerende liggaam geaffilieer: die SA Federasie van Sinagoges, met sy hoofkwartier in Johannesburg, waartoe die meeste van die gemeentes in die destydse Transvaal, Vrystaat, [[KwaZulu-Natal]] en dele van die [[Oos-Kaap]] behoort; en die Verenigde Raad van Ortodokse Hebreeuse Gemeentes, met sy hoofkwartier in Kaapstad, waartoe die meeste [[Wes-Kaap]]se gemeentes behoort, en vroeër jare ook dié in die voormalige [[Suidwes-Afrika]]. Dié liggame hou elk hul eie hoofrabbinaat en godsdienshof (Beth Din) in stand. Laasgenoemde het regspraak oor sake soos bekering tot die Joodse geloof, die uitreiking van skeibriewe, toesig oor kasjroet, en soortgelyke funksies. Die Progressiewe gemeentes in Suid-Afrika (en vroeë jare toe hulle nog daar bestaan het, ook in [[Rhodesië]]) is geaffilieer by die Suid-Afrikaanse Unie van Progressiewe Judaïsme. Oorkoepelende godsdiensaangeleenthede word behartig deur die Sentrale Godsdiensraad, wat uit rabbi’s en enkele leke bestaan. Dié liggaam het nie ’n hoofrabbi nie, maar ’n rabbi word jaarliks gekies om as voorsitter op te tree. Die Damesgildes in die Ortodokse Sinagoges is geaffilieer by die Federasie van Sinagoge-damesgildes, terwyl die Hervormde Susterskappe behoort tot die Nasionale Unie van Tempelsusterskappe. In vroeër jare was die meeste rabbi’s, hetsy Ortodoks of Hervormd, gebore buitelanders, maar sedert die middel van die 20ste eeu het die getal Suid-Afrikaans gebore rabbi’s toegeneem met party wat hul opleiding in die buiteland ontvang het en die res aan die Opleidingskollege vir Ortodokse Predikante, wat in 1958 in Johannesburg tot stand gekom het. == Houding jeens Jode == [[Lêer:Suid-Afrikaanse Joodse Museum, Kaapstad, vooraansig.jpg|duimnael|upright|Oudpres. [[Nelson Mandela]] het die Suid-Afrikaanse Joodse Museum in 2000 geopen. Dit beeld die geskiedenis van die Suid-Afrikaanse Joodse gemeenskap uit en word gehuisves in die land se eerste sinagoge, ingewy op 13 September 1863 en ontwerp deur die argitek [[James Hogg]].]] [[Lêer:Sinagoge, Muizenberg, Morné van Rooyen, 20 Januarie 2018.jpg|duimnael|links|Die sinagoge in [[Muizenberg]], wat nog in gebruik is.]] Suid-Afrika was sedert die vroegste tye ’n land van geleenthede vir buitelanders wat hulle hier kom vestig het. Al was daar by geleentheid tekens van onverdraagsaamheid jeens buitelanders en in die jongste jare openlike haat jeens vlugtelinge uit Afrika, is (wit) immigrante tradisioneel regverdig en simpatiek behandel, soos te wagte van ’n bevolking van hoofsaaklik Britse en Hollandse herkoms, met hul sterk tradisies van demokrasie, regverdigheid en ontsag vir die [[Bybel]] en sy leerstellings' om dié redes was die wit bevolking van Suid-Afrika besonder daartoe geneë om gasvry teenoor die volk van Israel op te tree. ’n Joodse verslaggewer, N.D. Hoffman, het in 1891 van Suid-Afrika geskryf: "Daar is geen haat of jaloesie nie . . . Wanneer julle hierheen kom, moenie vergeet dat julle Jode is nie, want hier skaam ’n Jood hom nie om te erken dat hy ’n Jood is nie . . . Sy geloof sal nie ’n struikelblok vir enige Jood wees in wat hy ook al doen nie." Dit beteken nie dat Suid-Afrika gevrywaar was (of is) van alle tekens van Jodehaat nie en vooroordeel op godsdienstige, maatskaplike of ekonomiese gronde nie. Maar oor die algemeen het die land hom onderskei vanweë sy verdraagsame benadering.<ref>{{en}} Saron, G. in Potgieter, D.J. (ed.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]'', volume 6. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).</ref> Soms het die toenemende stroom Joodse immigrante wel aanleiding tot politieke omstredenheid gegee. Gevalle van daadwerklike [[Antisemitisme|antisemitiese]] opstoking het wel voorgekom in die tydperk van die Nazi-bewindsoorname in [[Duitsland]] in 1933 tot ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] (1939–'45). Binne historiese perspektief kan dit beskou word as ’n simptoom van die politieke en ideologiese krisis waardeur Suid-Afrika destyds gegaan het. ’n Militante Afrikaner- ekonomiese beweging is op die been gebring om "vir die Afrikaner sy regmatige plek in die professies, handel en nywerheid te verseker". Dit is, so is aangevoer, van hom weerhou deur "uitlanders", te wete Engelssprekendes en Jode. Baie van die Afrikanerdom se lyding is toegeskryf aan "Anglo-Joodse kapitaal". Nog ’n bron van antisemitisme in Suid-Afrika was die invloed van [[Duitsland]] en Nazi-ideologie op verskeie groepe in die land. Nazi- buitelandse en propagandaburo's was in die vooroorlogse jare op aansienlike skaal in Suid-Afrika bedrywig, nes in talle ander lande, om die openbare mening gunstig jeens Duitse aspirasies te stem. Groot hoeveelhede Nazi-literatuur is na Suid-Afrika uitgevoer en gratis versprei. Die Duitse konsulate was mierneste van bedrywighede. Die [[Zeesen]]-uitsaaistasie het ’n toenemende stortvloed propaganda, veral in [[Afrikaans]], op Suid-Afrika gerig, wat bedoel was om Afrikanernasionalisme te help ontwaak en wrywing tussen die land se blanke volksgroepe te veroorsaak met Duitsgesinde Afrikaners in stryd met Britsgesinde Engelse. Onder leiding van politieke groepe wat beïnvloed is deur Nasionaal-Sosialisme, is aggressiewe antisemitiese [[propaganda]] wydversprei, en het plaaslike aanhangers en nabootsers van die Nazi's aktief geraak in die Gryshemde, Swarthemde en ander bewegings. Hierdie ontwikkeling het teen die einde van 1936 ’n uitwerking gehad op die Amptelike Opposisie, die [[Nasionale Party]] onder leiding van dr. [[D.F. Malan]], wat mettertyd sommige anti-Joodse gedagtes deel van sy amptelike beleid gemaak het. Die party het hom ten gunste van ’n volslae verbod op verdere Joodse immigrasie verklaar, strenger beheer oor naturalisasie, en nog diskriminerende beleidsrigtings. In [[Transvaal]], hoewel in geen ander provinsie, is Jode amptelik verbied om lid van die party te word. Dikwels het woordvoerders van die party aangedring op die aanvaarding van kwotas vir Jode in die bedryfslewe. Voor die Tweede Wêreldoorlog was daar Afrikaners van Benoni wat simpatiek teenoor die Jode gestaan het. Dit volg op die Afrikaner se stryd om hul [[Boererepubliek]] in die Transvaal te vestig, wat hul met die Joodse trek uit [[Egipte]] na die beloofde land vergelyk het. Hierdie simpatie was weer daar toe die Duitse Jode en die Duitse vakbonde in Nazi-Duitsland aangeval is. 'n Ekstremistiese groep het in 1938 openbare vergaderings begin reël, as afdeling van die Gryshempbeweging. Hierdie groep het die onderdrukking van die Joodse bevolking geëis. Die openbare mening het nie in hul guns getel nie; 'n Joods-Christelike Vereniging is in die lewe geroep om teenkanting te bied. Die vereniging het hoofsaaklik uit Jode en vakbondondersteuners bestaan en het 'n strydgroep op sel-stelsel organiseer. Alles moes ook vinnig geskied, want hul dade was nog onwettig, solank die Gryshempbeweging nog wettig beskou is en nog geregtig was om openbare vergaderings te kon hou. Die Joods-Christelike vereniging het toegeslaan op 'n vergadering wat in Cranbournelaan naby die Savoy-bioskoop gehou is. Die Gryshemde het skaars hul seepkissies neergesit en die skare begin toespreek, toe 'n klomp motors in Rothsaystraat, Tom Jonesstraat en Prince's-laan stilhou en so parkeer om weg te jaag. Die Gryshemde is toe heeltemal oorrompel. Die volgende Gryshempvergadering is versterk deur 'n kontingent [[Duitsers]] uit Suidwes-Afrika, en 'n groter vergadering is hierdie keer op die trap van die Johannesburgse stadsaal gehou. Die Joods-Christelike Vereniging van Benoni het ook hier sy kop uitgesteek met die doel om die vergadering te verongeluk. Maar hierdie keer was dit geen vergadering nie, maar 'n lokval om die Jode wat aanwesig was, om die lewe te bring. Die Jode van Benoni kon maklik vroegtydig gesterf het, was hulle nie vergesel van bebaarde Afrikaanse vakbondlede nie. Die Gryshemde wou nie die groot, bebaarde manne aanval nie, maar wel die Jode. In die geharwar kon toe nie onderskei word tussen Jood en Afrikaner nie.<ref>{{af}} Hitler en die Jode van Benoni. In: Humphriss, D., Thomas, D.G, Cowley, A (red.) & Mathewson, J (red.). 1968. Vertaal deur: Bartho Smit. ''Benoni:Seun van my smart – Die maatskaplike, politieke en ekonomiese geskiedenis van 'n Suid-Afrikaanse goudmyndorp.'' Benoni: Stadsraad van Benoni. bl. 25-27.</ref> Die Joodse gemeenskap het die georganiseerde anti-Joodse agitasie in ’n baie ernstige lig beskou. Hulle het alles in hul vermoë gedoen om dit te bestry deur die ware feite aan die publiek bekend te maak en om bloot te lê hoe [[Adolf Hitler]] antisemitisme ingespan het as sy "geheime wapen". Talle lede van die publiek, op alle lewensterreine, was gekant teen die groei van antisemitisme. Algaande het die tradisionele beleid benadering van verdraagsaamheid en regverdigheid teruggekeer. In 1947 het dr. Malan as leier van die NP verklaar: "Wat verklaarde beleid betref, is die Party nie ten gunste van wetgewende maatreëls wat diskrimineer tussen Jood en nie-Jood nie." Nadat die party in 1948 die bewind by die [[Verenigde Party]] van genl. [[Jan Christian Smuts]] oorgeneem het, het Malan gesê hy "sien uit na ’n tyd wanneer daar geen meer sprake sal wees van die sogenaamde Joodse vraagstuk in die lewe en politiek van hierdie land nie". Een van sy eerste dade in ooreenstemming met die land se tradisionele simpatie met Sionisme, was om de jure-erkenning te verleen aan die nuwe staat [[Israel]], wat die Smuts-bewind de facto-erken het. Opeenvolgende Nasionale eerste ministers het die regeringsbeleid van gelykheid en niediskriminasie tussen alle dele van die blanke bevolkingsgroep herbevestig. Tog het die land se politieke en rassevraagstukke af en toe gevolge vir die Joodse volksdeel ingehou. Hoewel die pro-Israelse houding oor die algemene ’n goeie invloed gehad het, het dit ook soms misluk wanneer Israel in die [[Verenigde Nasies]] standpunt ingeneem het teen Suid-Afrika se [[apartheid|rassebeleid]]. Op onderwysgebied het die verkondiging van Christelik-nasionale leerstellings en voorspraak vir die verwydering van die gewetensklousule uit die statute van sommige universiteite tot besorgdheid gelei ingeval die regte van Joodse leerlinge of onderwysers in skole of aan universiteite in gedrang sou kom. Oor die algemeen is die gelykheid van Jode op alle terreine van die volkslewe egter lankal goed gevestig. == In die Nuwe Suid-Afrika == [[Lêer:Tony Leon in 2021 (cropped).jpg|duimnael|links|upright|[[Tony Leon]] was van 1999 tot 2007 Suid-Afrika se eerste en enigste Joodse leier van die Amptelike Opposisie.]] [[Lêer:Nelson Mandela-2008 (edit).jpg|duimnael|upright|Oudpres. [[Nelson Mandela]] het [[Israel]] in Oktober 1999 besoek om betrekkings tussen Suid-Afrika en die Joodse staat te normaliseer.]] Suid-Afrika se Joodse gemeenskap het die bewindsoorname van pres. [[Frederik Willem de Klerk]] verwelkom. Jode was ook ten gunste van die onderhandelings wat gelei het tot die nuwe politieke bedeling. Hoewel hulle oor die algemeen die veranderinge steun, bekommer talle Jode hulle oor hul toekoms in Suid-Afrika.<ref name="virtour" /> Die [[Waarheid-en-versoeningskommissie]] (WVK) is in 1995 opgerig om misdade tydens die apartheidsera te ondersoek. Die eerste Joodse organisasie wat daaraan deelgeneem het, was Gesher, ’n Joodse groep vir maatskaplike optrede van [[Johannesburg]]. In die WVK se verslag is godsdienstige groepe, waaronder die Jode, voor stok gekry vir hul huiwering om op te tree teen die apartheidstaat. Die verslag het wel melding gemaak van Joodse individue en groepe se bydrae tot die struggle en hul pogings om geregtigheid te bewerkstellig.<ref>{{en}} [https://repository.up.ac.za/bitstream/handle/2263/8623/Meiring_Truth%282004%29.pdf?sequence=1&isAllowed=y Truth and Reconciliation in South: Jewish Voices and Perspectives, deur P.G.J. Meiring]. URL besoek op 5 Desember 2017.</ref> ’n Versoeningsproses het in Oktober 1999 begin met oudpres. [[Nelson Mandela]] se besoek aan [[Israel]]. Weens die Joodse staat se betrekkings met die apartheidsbewind, was Mandela voorheen krities teenoor die land. Andersyds was Jode skepties oor Mandela se verhouding met [[Jasser Arafat]], leier van die [[Palestynse Bevrydingsorganisasie]], en sy steun aan die [[Palestyne]].<ref>{{en}} [http://www.jpost.com/Opinion/Op-Ed-Contributors/Mandela-and-Israel-334174 “Mandela and Israel”, Jerusalem Post, 6 Desember 2013]. URL besoek op 5 Desember 2017.</ref> Voor die tweede semester van 2003 het Suid-Afrika se Joodse gemeenskap hulle in ’n oorgangsfase bevind. Sowat 1&nbsp;800 Jode het die land elke jaar verlaat, hoofsaaklik weens kommer oor misdaad en die ekonomie. Suid-Afrika is een van die mees gewelddadige en misdadige lande ter wêreld,<ref>{{en}} [http://www.nationmaster.com/country-info/stats/Crime/Violent-crime/Murder-rate Nation Master]. URL besoek op 5 Desember 2017.</ref> en ál meer gegoede inwoners sonder hul af agter hoë veiligheidsmure of in sogenaamde veiligheidskomplekse,<ref>{{en}} [https://businesstech.co.za/news/lifestyle/116376/this-is-how-many-gated-communities-are-in-south-africa/ “This is how many gated communities are in South Africa”, Business Tech, 11 Maart 2016]. URL besoek op 5 Desember 2017.</ref> Die voorkoms van misdaad en die gevolglike ekonomiese probleme het gelei tot ’n afname in die Joodse “lewensvatbare middel”, die jong en middeljarige volwassenes wat nodig is om ’n gemeenskap staande te hou. Talle lede van die buitengewoon bejaarde bevolking, wie se kinders geëmigreer het, word deur probleme in die gesig gestaar wanneer hulle ouer word aangesien die staat se welsyntoelaes nie tred hou met lewenskoste nie. Suid-Afrika se Joodse bevolking het blykbaar omstreeks einde 2003 gestabiliseer op tussen 75&nbsp;000 en 80&nbsp;000 siele.<ref name="virtour" /> Ondanks die ekonomiese en demografiese uitdagings, bly Suid-Afrika se Joodse gemeenskap meestal optimisties. Die Joodse bevolking is hoogs godsdienstig en 80% Ortodoks, wat aan die toeneem is. Die toename in godsdienstigheid kan toegeskryf word aan ’n behoefte aan standvastigheid in ’n andersins onbestendige samelewing. Antisemitisme kom skaars voor, terwyl die koers van ondertrouery (Jode wat met nie-Jode trou) ’n skamele 7% is. Baie Jode wat in die land bly, doen dit uit hul oortuiging dat die demokratiese Suid-Afrika hul steun nodig het; talle ander bly weliswaar omdat hulle dit nie kan bekostig om die land te verlaat nie.<ref name="virtour" /> == Gemeenskappe == === Benoni === {{Hoofartikel|Jode in Benoni}} [[Lêer:Benoni se oorspronklike sinagoge.jpg|duimnael|Benoni se oorspronklike sinagoge staan nog en huisves D and J Motors. Dis geleë by Woburnlaan 26.<ref>{{en}} [http://jdap.co.za/image-gallery/nestadt-family/ Jewish Digital Archive Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170129034140/http://jdap.co.za/image-gallery/nestadt-family/ |date=29 Januarie 2017}}. URL besoek op 15 November 2017.</ref>]] [[Benoni]] aan die [[Oos-Rand]] was een van die vroegste Joodse gemeenskappe en het mettertyd ontwikkel tot een die grootste in die land. Die stad het gegroei van ’n myndorpie tot ’n vername sentrum. Die Joodse gemeenskap was lewenskragtig en het ’n belangrike bydrae gelewer tot Benoni se handel en nywerheid. Jode het vanaf kort ná die stigting van Benoni in 1881 hier gewoon en het daadwerklik tot die plek se groei bygedra. Die eerste Jode het as handelaars hierheen gekom. Dié wat uit Engeland of van die Kaap af gekom het, was dikwels beter opgevoed en meer welgesteld as dié wat uit [[Litaue]] geïmmigreer het. Die opgevoede Jode kon onderhandel met die mynbeamptes, wat hulle toegelaat het om mynkonsessiewinkels te begin, aangesien die beamptes neergesien het op handel dryf met swart mense. Namate hul ondernemings gegroei het, kon die Jode bekostig om familielede uit Litaue te laat kom om hulle in hul winkels by te staan. Die eerste Joodse huwelik in Benoni is in Desember 1897 tussen Max Ginsberg en Annie Levy voltrek. Op die gebied van die onderwys is ’n hoogtepunt bereik met die stigting van die Hillel Jewish Day School in 1967. Die skool het in die 1980's gesluit namate die Joodse bevolking óf Johannesburg toe verhuis het óf geëmigreer het. ’n Besonderse aspek van die Joodse gemeenskap van Benoni was die Verenigde Hebreeuse Instellings van Benoni, wat in 1924 gestig is en vandag nog bestaan. In dié opsig was Benoni ’n voorbeeld vir ander dorpe aan die Oos-Rand en elders. Jode het ’n aktiewe aandeel in die burgerlike sake van die dorp gehad en die gemeenskap het vyf burgemeesters opgelewer: S. Grolman, I. Kuper, M. Nestadt, A. Potash en A.Ritz. Op vermaakgebied het Issy Goodman en sy niggies Ethel en Zelma Londen die Oos-Rande Teaterklub bestuur wat in 1944 gestig is. Die Oos-Randse Ortodokse Joodse Raad is in 1979 gestig om die aktiwiteite van die Hebreeuse Gemeentes van Benoni, [[Boksburg]], [[Brakpan]], [[Delmas]], [[Edenvale]], [[Germiston]], [[Kempton Park]] en [[Springs]] te koördineer.<ref>{{en}} [http://jdap.co.za/roots-2/dorps-towns/dorps-towns/benoni-gauteng/ Jewish Digital Archive Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171128232745/http://jdap.co.za/roots-2/dorps-towns/dorps-towns/benoni-gauteng/ |date=28 November 2017}}. URL besoek op 12 November 2017.</ref> === Bloemfontein === [[Lêer:Wolf Ehrlich.jpg|duimnael|upright|[[Wolf Ehrlich]] was van 1906 tot '07 Bloemfontein se eerste Joodse burgemeester en in 1912 die eerste president van die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes.]] Joodse families het ’n belangrike rol in die totstandkoming en ontwikkeling van die [[Vrystaat]]se hoofstad gespeel. Isaac Baumann van Hesse-Cassel (1813–1881), een van die eerste nedersetters wat in 1848 grond in die nuwe dorpsgebied gekoop het, het die eerste winkel opgerig. Die vroegste Groot Versoendag- ([[Jom Kippoer]]) dienste is in 1871 in sy huis gehou. In 1873 is huwelike ingevolge Joodse gebruike in die Oranje-Vrystaat gewettig. ’n Hebreeuse gemeente is in 1876 gestig en ’n sinagoge in 1903 opgerig. Die eerste president (1902–’24) daarvan was Wolf Ehrlich. Namate die Oos-Europese element toegeneem het, het die gemeenskapsleierskap geleidelik na hulle toe oorgegaan. Hierin het Jacob Philips en Henry Bradlow ’n belangrike rol gespeel. Jode het ’n aktiewe aandeel aan munisipale aangeleenthede gehad. Baumann was die tweede voorsitter van Bloemfontein se munisipale raad, die voorloper van die dorpsraad. Sy seun Gustav was die eerste landmeter-generaal van die Oranje-Vrystaat. Moritz Leviseur, wat deelgeneem het aan die Basoeto-oorlog (1865–’66), het die dorp se eerste hospitaal help stig en ook die Nasionale Museum. Sy vrou, Sophie, het Ouma Looks Back geskryf, herinnerings aan die vroeë dae, en het bekend geword as die “Grand Old Lady of Bloemfontein”. Wolf Ehrlich, ’n vriend van die Boeregeneraal en latere eerste minister [[Barry Hertzog|J.B.M. Hertzog]], het as senator in die [[Parlement van Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse parlement]] gedien. Bloemfontein het drie Joodse burgemeesters gehad: Ehrlich (1906–’07 en 1911–’12), Ivan Haarburger (1912–’14) en Sol Harris (1929). Die gemeenskap het ’n goed ontwikkelde netwerk instellings gehad, waaronder ’n doelmatige gemeenskapsentrum vir kultuur- en opvoedingsaktiwiteite. In 1965 is ’n groot nuwe sinagoge gebou. In 1956 het die Hebreeuse gemeente, gewrá kedisjá, [[talmoed]], [[tora]] en liefdadigheidsintellings saamgespan om die Verenigde Hebreeuse Instellings van Bloemfontein te vorm. Daar was ook onder meer ’n OVS- provinsiale komitee van die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes<ref name="sajbd" /> en die OVS- en Noord-Kaapse Sionistiese Raad. Ook het die stad ’n klein Hervormde groep gehad. In 1967 het die Joodse gemeente 1&nbsp;347 siele getel uit ’n totale bevolking van 119&nbsp;000. Daarna het die gemeenskap, soos almal landwyd buiten in Johannesburg, Kaapstad en Durban, geleidelik gekwyn. In 1997 is die sinagoge verkoop en het die gemeenskap oorgetrek na die nou ontbinde Hervormde gemeente se tuiste. Teen 2004 het net 180 Jode in Bloemfontein oorgebly.<ref>{{en}} [http://www.jewishvirtuallibrary.org/bloemfontein Jewish Virtual Library]. URL besoek op 10 November 2017.</ref> === Durban === [[Lêer:Torch.jpg|duimnael|Talle Jode het ywerig aan die stryd teen [[apartheid]] deelgeneem, onder meer tydens fakkeloptogte soos dié een in [[Durban]] in 1951, wat die [[Torch Commando]] gereël het.]] Hoewel Durban se Joodse bevolking altyd betreklik klein was vergeleke met dié van Johannesburg en Kaapstad, het hulle deurgaans ’n belangrike rol in die stadslewe gespeel. Een van die stigters van Port Natal was Nathaniel Isaacs, wat hierheen gekom het as jong man in 1825. Belangrike bydraes tot die hawe se vroeë ontwikkeling is gelewer deur Jonas Bergtheil en Daniel de Pass. Natal se eerste berit melih, vir die seun van die Durbaniet D.M. Kisch, is in 1876 uitgevoer deur eerw. S. Rapaport, wat vanaf [[Port Elizabeth]] af gekom het vir die seremonie. ’n Joodse begraafplaas is in 1880 aangelê. Drie jaar later is die gemeente gestig en in 1884 is ’n gebou wat eens ’n Metodistekapel was in ’n sinagoge omskep, met Bernard Lipinski (oorlede in 1907) as die eerste president. Wat munisipale regering betref, is uitsonderlike diens gelewer. Felix. C. Hollander (1876–1955), wat Durban se burgemeester was van 1910–’13, lid van die Natalse provinsiale uitvoerende komitee (1914–’23 en 1926–’39), senator van 1939–’48 en hoof van die plaaslike Joodse gemeenskap. Charles Phineas Robinson (oorlede 1938) was lid van die Natalse wetgewer en later van die Unie-parlement. Sy seun Albert was ook ’n parlementslid en was later hoë kommissaris in [[Londen]] van die [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]]. Nog vooraanstaande Joodse Durbaniete was Philip Wartski (1853–1948) and Solomon Moshal (1894–1986). Durban is minder beïnvloed deur immigrasie uit Oos-Europa as ander Suid-Afrikaanse gemeenskappe, maar terselfdertyd het die plaaslike Jode ’n aktiewe gemeenskapslewe. Daar was in 2004 drie Ortodokse en een Hervormde sinagoge, asook die gebruiklike gemeenskaps- en welsynsorganisasies. Die afname in die Joodse bevolking het in 1997 tot die sluiting van die stad se Joodse skool, Carmel College, gelei. In sy plek is die Akiva College in [[Umhlanga]] geopen wat onderrig bied aan leerders van gr. 1 tot gr. 12.<ref>{{en}} [http://www.cknj.co.za/community-organisations/education/umhlanga-jewish-day-school Council of KwaZulu-Natal Jewry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170728144726/http://www.cknj.co.za/community-organisations/education/umhlanga-jewish-day-school |date=28 Julie 2017}}. URL besoek op 10 November 2017.</ref> Durban se Joodse Klub, die enigste instelling van sy soort in Suid-Afrika, het ’n belangrike rol gespeel in die gemeenskap se ontwikkeling. Die Raad vir [[KwaZulu-Natal]] se Jodedom is ’n koördinerende liggaam wat ook optree as provinsiale kantoor van die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes.<ref name="sajbd" /> Sionistiese aktiwiteite staan onder leiding van die KwaZulu-Natalse Sionistiese Raad.<ref name="saz" /> In 2004 het Durban se Joodse sowat 2&nbsp;750 getel.<ref>{{en}} [http://www.jewishvirtuallibrary.org/durban Jewish Virtual Library]. URL besoek op 10 November 2017.</ref> === Ficksburg === [[Lêer:Ficksburg se ou sinagoge.jpg|duimnael|[[Ficksburg]] se gewese sinagoge.]] [[Ficksburg]] se ligging aan die grens met [[Basoetoland]] en gunstige boerderyomstandighede het Joodse handelaars en dié wat in die landbou belanggestel het, na die dorp en omgewing gelok. Amper Suid-Afrika se hele kersieoes word deur Ficksburg gelewer en ’n [[kersiefees]] word jaarliks in November gehou. Van die vroeë Joodse intrekkers was Gabriel Meyer, ’n baanbreker van die [[Oranje-Vrystaat]] in die 1850's, wat later te Ficksburg gewoon het, Henry Isaac Myers in die 1890's, M.P. Myers, wat die Ficksburg-hotel omstreeks 1903 bestuur het, Solomon Milner, ene Joffa, Abie Abrahams, Herman Herring, mev. R. Herring, Morris en Lily Aronson, Lionel Israel en Mendel en Leah Kosviner. Tot 1912, toe die Ficksburgse Hebreeuse Gemeente formeel gestig is, is sinagogedienste in die Saal van die Matigheidsvereniging gehou. ’n Sinagoge is gebou op grond wat geskenk is deur Mendel Kosviner, wat die hoeksteen op 29 Junie 1926 gelê het. Die sinagoge is op 9 Januarie 1927 in gebruik geneem. Gereelde cheder-klasse is gehou en die eerste vaste Hebreeusonderwyser, ene mnr. Susman, is in die 1920's aangestel. Die eerste sprake in die rekords van ’n heeltydse predikant is in 1931 van eerw. A. Godlberg. In 1950 is die hoeksteen van die gemeenskapsentrum gelê en kon Max Feinberg dit amptelik in 1953 open. Aangesien Ficksburg ’n betreklik groot gemeenskap is, kon die plaaslike Joodse predikant ook omsien na die omliggende dorpe, soos [[Clocolan]] en [[Marquard]]. Ficksburg se Joodse begraafplaas was ’n ent buite die dorp geleë en in later jare onderworpe aan gedurige vandalisme. Gevolglik is die besluit geneem om die 24 grafte te verskuif en op 1 Oktober 1995 is die nuwe begraafplaas binne die algemene een ingewy. Ficksburg se Joodse Damesvereniging is gestig op 8 Mei 1924 met Leah Kosviner as die eerste voorsitster. In 1945 is die naam verander na die Unie van Joodse Vroue (Ficksburgtak). Sionistiese en jeugbewegings was ook vanaf omstreeks 1911 op die dorp bedrywig. Destyds het die dorp Joodse winkeliers, ’n boer, hotelier, kleremaker en kroegman gehad; later was daar prokureurs, dokters, aptekers, hoteliers en ’n loods gehad. Joodse het aktief aan die dorp se burgerlike lewe deelgeneem. Isaac daneman en Ben Gorvy het in die dorpsraad en as burgemeester gedien in die 1930's en die 1950's onderskeidelik. Jacob Lotzoff was onderburgemeester in 1954 en raadslid tot omstreeks 1959. Dr. Israel het in 1954 in die dorpsraad gedien, terwyl Queenie Israel redaktrise van twee plaaslike koerante was van 1951 tot 1964. In 1937 is verslag aan die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes gedoen dat antisemitisme hoogty vier in die Vrystaat en dat die dorp Ficksburg besoek is deur die leier van die Gryshemde. In 1949 was daar sterk teen-Joodse gevoelens onder die Engelse gemeenskap van die dorp en moes ’n gemengde vergadering afgelas word uit vrees vir geweldpleging. In 1904 het die gemeenskap bestaan uit 15 siele, terwyl hier in 1911 nege gesinne was. In 1936 was dit 118, 84 in 1943, 115 in 1951 en 105 in 1953. Elf jaar later was dit net 55 en teen 1980 se sensus 19. In 1991 was hier nog sewe Jode oor, maar in 1996 net twee, een in 1998 en teen 1999 was daar van die eens florerende gemeenskap niks oor nie. Die laaste inwonende predikant van die Ficksburgse Hebreeuse Gemeente was eerw. I.W. Garrun, wat in 1974 vertrek het. Die gemeente het reeds teen die vroeë 1980's ophou funksioneer, maar dis eers in 1986 ontbind. Die sinagoge is verkoop en die hoeksteen en enkele stukke meubels word vertoon in die Riemland-museum op [[Heilbron]].<ref>{{en}} [http://jdap.co.za/roots-2/dorps-towns/dorps-towns/ficksburg-free-state/ Jewish Digital Archive Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003012308/http://jdap.co.za/roots-2/dorps-towns/dorps-towns/ficksburg-free-state/ |date= 3 Oktober 2018}}. URL besoek op 11 November 2017.</ref> === Grahamstad === [[Lêer:Grahamstad Sinagoge.jpg|duimnael|links|Danksy Joodse studente aan [[Rhodes-universiteit]] was [[Grahamstad]] een van die laaste plattelandse gemeentes wie se sinagoge verkoop is. Dit huisves nou (2017) 'n regsfirma.]] [[Lêer:Schonland Pretoria.jpg|duimnael|upright|Die botanis dr. [[Selmar Schönland]], van 1889 tot 1910 direkteur van die Albanie-museum. Met die stigting van die Rhodes-universiteitskollege in 1904 het hy professor in plantkunde geword. Sy seun was prof. [[Basil Schonland]].]] [[Grahamstad]] is in 1815 aangelê en het in 1820 ’n sentrum van die [[1820-Setlaars|Britse Setlaars]] geword. Die eerste Jode het saam met die setlaars hier kom woon, onder wie Joshua Norden en John Norton, wat albei welbekend in die Joodse en gemeenskapslewe van die Setlaarstad geword het asook elders in Suid-Afrika. Voor die stigting van Joodse instellings het die Jode gereeld bymekaargekom vir minyan (gebedsgroepe). Die eerste amptelike byeenkoms van Grahamstad se Joodse gemeenskap was in 1843 en in dieselfde jaar is grond vir ’n Joodse begraafplaas aangekoop. Dit was die tweede formele gemeente in Suid-Afrika, ná [[Kaapstad]]. Die eerste Joodse huwelik buite Kaapstad is in 1855 aan huis van Nathan Birkenruth bevestig toe Joseph Hess van [[Port Elizabeth]] trou met Lina Schottenfels, ’n dogter van Isaac Bezion Schottenfels, ’n Joodse huweliksbeampte vir die Oostelike Provinsie. Maar teen 1870 het die gemeenskap gekwyn en het weinig min gemeentelike bedrywighede oorgebly. In 1901 het die gemeentelike lewe herleef met die stigting van die Grahamstadse Hebreeuse Gemeente. In 1913 is ’n sinagoge gebou, waarna ’n gemeenskapsaal in 1939 naasaan die sinagoge gebou is. Voor 1901 is Grahamstad bedien deur ’n shochet; cheder-klasse is gehou selfs voor die gemeente gestig is en met die jare is onderrig gebied in Hebreeus en godsdiens. Die stigting van die [[Rhodes-universiteit]]skollege het Joodse akademici na die stad gelok. Prof. [[Basil Schonland]] was direkteur van die Albanie-museum vanaf 1899 en het ’n belangrike rol in die stigting van die universiteitskollege gespeel. Met die jare was hier talryke Joodse professore en lektore en het Rhodes Semitiese tale en Joodse studies aangebied. Hillel House is in 1960 gestig om voorsiening te maak vir die Joodse studente en dosente se sosiale en kultuurbehoeftes. Joodse studente het deelgeneem aan uiteenlopende Sionistiese, kulturele en liefdadigheidsorganisasies. Vanaf die aankoms van die eerste Joodse setlaars in 1820 het hulle ’n belangrike rol in die nedersetting se ekonomiese groei gespeel. Hulle het aanvanklik geboer op grond wat aan die setlaars toegeken is, maar die meeste het die boerdery verlaat en op die dorp as hoofsaaklik handelaars ’n bestaan kom voer. Sommige het meegehelp om die handel met die Oosgrens oop te stel. Benjamin Norden het handelsbetrekkings met [[Natal]] begin. Nathan Birkenruth was direkteur van die Frontier Commercial and Agricultural Bank in 1850. Met die vorige eeuwending was talle Jode volstruisveerhandelaars sowel as algemene handelaars en boere. Destyds was hier ’n sigaretfabriek wat Abraham Radomsky opgerig het en wat "Grahamstown Favourites" en "Little Bess" vervaardig het. Ook die dorp se visventer was Joods, met die gepaste naam mnr. Fisher. Grahamstad se status as sentrum van regspleging het ’n aantal Jode in regsprofessie hierheen laat kom. Reeds in 1866 het Simeon Jacobs prokureur-generaal van die Oostelike Provinsie geword. Prof. H.G. Lewis, oudprofessor van Rhodes, is in 1945 aangestel as regter van die Oostelike Provinsie-afdeling van die hooggeregshof, soos die agbare N.C. Addleson in 1966. Joodse inwoners was betrokke by die hele spektrum van ekonomiese aktiwiteite, van hoteliers, dokters, boere en winkeliers, tot ’n teatereienaar en eiendomsagent. In 1974 het hoofrabbi B.M. Casper die Joodse gemeenskap verteenwoordig by die ingebruikneming van die 1820-Setlaarsmonument op Gunfire Hill bo die stad. In sy rede het die staatspresident, adv. [[Jim Fouché]], na die navolgenswaardige gees van die Jode verwys. Amptelike sensussyfers vir die distrik [[Albanie]] het met die jare heeltydse inwoners, studente en dosente aan Rhodes, leerders aan kosskole en dienspligtiges van die eertydse militêre basis ingesluit. In 1904 was hier byvoorbeeld 188 Jode, 118 in 1951 en 118 in 1991. Maar die gemeente se rekords dui op 140 in 1943, 117 in 1953, 72 in 1964 en 50 omstreeks 1980. Teen 1999 was net vyf inwoners van die stad Jode.<ref>{{en}} [http://jdap.co.za/roots-2/dorps-towns/dorps-towns/grahamstown/ Jewish Digital Archive Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003012010/http://jdap.co.za/roots-2/dorps-towns/dorps-towns/grahamstown/ |date= 3 Oktober 2018}}. URL besoek op 11 November 2017.</ref> Met die jare het die studente aan Rhodes die Hebreeuse gemeente staande help hou. In 1960 het die SA Joodse raad van Afgevaardigdes ’n huis in Somersetstraat vir die gebruik van die Joodse Studentevereniging gekoop, wat later die SA Unie van Joodse Studente (SAUJS) geword het. Dit het die sentrum van Joodse studentebedrywighede gebly tot die afname in die aantal Joodse studente gelei het tot die verkoop daarvan in 2002. Die Joodse Museum, wat die SAUJS van Rhodes in 1992 gestig het, is eers gehuisves in Hillel House, maar is later na die voorportaal van die sinagoge verskuif. Later het die oorblywende Joodse studente ’n huis in Beaufortstraat gehuur, dieselfde straat waarin die eerste minyanim van die nuwe eeu gehou is. In 2003 het rabbi Silberhaft, destyds die geestelike leier van die Suid-Afrikaanse Plattelandse Gemeenskappe (SAJBD), ’n gedenksteen onthul om die 90-jarige bestaan van die sinagoge te herdenk. Die sinagoge was nog ’n tyd lank onder die beheer van die SAJBD, maar is blykbaar later verkoop.<ref>{{en}} [http://www.africanjewishcongress.com/ecrsa2.htm ’n Kort geskiedenis van Grahamstad se Jodedom sedert 1820]. URL besoek op 11 November 2017.</ref> Intussen het die plaaslike tak van die SAUJS ook doodgeloop.<ref>{{en}} [http://www.saujs.co.za/campuses.html Webtuiste van die SAUJS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171017123802/http://www.saujs.co.za/campuses.html |date=17 Oktober 2017}}. URL besoek op 11 November 2017.</ref> === Hermanus === ; Ontstaan [[Lêer:Eertydse sinagoge, Hermanus.jpg|duimnael|Hermanus se Joodse gemeente het die ou sinagoge verkoop omdat dit in 'n swak deel van die dorp geleë is en as nasionale gedenkwaardigheid nie aan die fasade verander mag word nie.]] Die kleurryke geskiedenis van Hermanus se Hebreeuse gemeente strek terug tot 1906 toe dit deur eerw. Warshawsky gestig is. In die vroeë dae is dienste in lidmate se huise gehou, ook dié van eerw. Chaim Falkoff, wat in 1922 as die gemeente se predikant aangestel is. Teen 1925 het die getalle aansienlik toegeneem en is die munisipaliteit genader met die versoek vir die aankoop van erf no. 1 in Hoofstraat, Hermanus. Die eiendom is dan ook aangekoop vir £10 en teen 1926 het die lewenskragtige gemeente genoeg geld vir die bou van ’n sinagoge ingesamel. Omstreeks 1930 het die sinagoge en gemeente gebloei met Joodse vakansiegangers en Jode van [[Botrivier, Wes-Kaap|Botrivier]] wat by die plaaslike gemeenskap aangesluit het vir gereelde dienste deur die loop van die week sowel as op [[Sabbat]]. Cheder-klasse is vir die kinders van die gemeente aangebied. Met die jare het die Joodse gemeente en gemeenskap ’n integrale deel van Hermanus geword en bygedra tot die ekonomie van die dorp, eers as algemene handelaars en later in die dienste en professies van die dorp. Die gemeente het ’n aantal Joodse en plaaslike liefdadigheidsorganisasies ondersteun, geleenthede aangebied en geldinsamelingspogings gehou, onder meer jaarlikse danse om geld in te samel vir bepaalde gemeenskapsprojekte. ; Ondergang Mettertyd het gereeld dienste en die bywoning daarvan in die Hebreeuse gemeente Hermanus egter afgeneem en teen 1968 het die lidmate tot net 12 afgeneem. In 1973 het eerw. Chaim Falkoff afgetree. Selfs al het gereelde dienste nog tot 1977 plaasgevind, was daar nie genoeg mans om ’n minyan te vorm nie. Sonder voldoende bywoning het die eredienste afgeneem en eindelik opgehou. ; Herlewing Negentien jaar later het ’n groep Kaapse Jode wat vakansiehuise op Hermanus besit het, die begeerte uitgespreek om die Hermanus-sinagoge te laat herleef. In 1997, onder leiding van Cedric Glick, Sonny Josman, Leo Kaplan, Bertie Chait, Bennie Rabinowitz en Leon Wilder, is die ou sinagoge gerestoureer en opnuut toegerus. Rabbi Silberhaft, ook bekend as Die Reisende Rabbi, het die sinagoge opnuut ingewy tydens ’n seremonie op die vyfde nag van [[Chanoeka]] in Desember 1997. [[Roosj Hasjana]] is in 1998 opnuut in die sinagoge gehou ná ’n 23-jarige onderbreking. Minyanim is twee maal daagliks gehou terwyl rabbi Silberhaft op die dorp was en Vrydagaanddienste is weereens goed bygewoon. ; Nuwe tuiste Teen 2006 is ’n mandaat gegee om onderhandelings aan te knoop vir die verkoop van die sinagoge en om geskikte grond te koop van die munisipaliteit vir die bou van ’n nuwe Joodse Sentrum. Die ligging van die ou sinagoge het ’n kommerwekkende veiligheidsprobleem geraak vir die lidmate. Boonop is die shul-gebou tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar, wat beteken het dat geen veranderings aan sy fasade aangebring kan word nie. Die nuwe Joodse Sentrum sou ’n sinagoge, gemeenskapsaal en ’n tuiste vir besoeke rabbi's en bochrim in. Op Sondag 7 September 2008 het die plaaslike Joodse gemeenskap tesame met eregaste van oral in Suid-Afrika saamgekom om die nuwe sinagoge en Joodse Sentrum in te wy. Die geleentheid is waargeneem deur hoofrabbi dr. Warren Goldstein en rabbi Moshe Silberhaft. Tans word dienste weer gereeld op Vrydagaande en op alle belangrike godsdienstige feesdae gehou.<ref>{{en}} [http://hermanusshul.co.za/about/ Die geskiedenis van Hermanus se shul]. URL besoek op 10 November 2017.</ref> === Johannesburg === ; Ontstaan [[Lêer:Wolmaransstraat-sinagoge, Groot Sinagoge, Johannesburg.jpg|duimnael|links|Die [[Groot Sinagoge, Johannesburg|Groot Sinagoge]] in Wolmaransstraat is van 1912–'14 in 'n Bisantynse styl opgerig. Die argitek was Theophile Schaerer.<ref>{{en}} [http://artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=6428 Artefacts.co.za]. URL besoek op 10 November 2017.</ref> Dit staan nou bekend as die ''Revelation Church of God''.]] [[Lêer:Binnekant van die Presidentstraat-sinagoge, Johannesburg.jpg|duimnael|Die binnekant van die [[Presidentstraat-sinagoge]], in 1889 ingewy as die eerste sinagoge in die Goudstad.]] [[Lêer:Skaalmodel van die Groot Sinagoge, Wolmaransstraat, Johannesburg, in die Suid-Afrikaanse Joodse Museum, Kaapstad.jpg|duimnael|'n Skaalmodel van die [[Groot Sinagoge, Johannesburg|Groot Sinagoge]], Wolmaransstraat, Johannesburg, wat uitgestal word in die Suid-Afrikaanse Joodse Museum in Kaapstad. Die sinagoge is in Augustus 1912 geopen, maar in 1999 aan 'n privaat koper verkoop, waarna die meubels en toebehore verwyder en in 'n nuut geboude sinagoge aangebring is.]] [[Lêer:Pres Paul Kruger by die inwyding van die Park-sinagoge, Johannesburg, 1892.jpg|duimnael|links|Pres. [[Paul Kruger]] (middel voor) het in 1892 die inwyding van Johannesburg se [[Park-sinagoge]] waargeneem. Hy het die vier erwe geskenk waarop dit gebou is.]] [[Lêer:Verskeie sinagoges in Johannesburg.jpg|duimnael|links|'n Poskaart van omstreeks 1900 met afbeeldings van drie van Johannesburg se eerste sinagoges: die [[Park-sinagoge]], [[Presidentstraat-sinagoge]] en [[Doornfontein-sinagoge|Leeue-shul]].]] Nege jaar ná die stigting van die [[Johannesburg|Goudstad]] het die stad reeds 9&nbsp;000 Joodse inwoners gehad. Sowat 120 jaar later is die stad se Joodse gemeenskap van sowat 50&nbsp;000 siele amper drie keer groter as die naasgrootste, dié van Kaapstad; trouens, twee uit elke drie Suid-Afrikaanse Jode woon in die Goudstad. Joodse immigrante het uit [[Groot-Brittanje|Brittanje]], [[Duitsland]] en [[Oos-Europa]] gekom, veral uit die [[Baltiese lande|Baltiese state]] ([[Estland]], [[Letland]] en [[Litaue]]), en [[Rusland]]. Baie het hierheen gekom op soek na rykdom uit die goudveld. Die Witwatersrandse Goudveldse Joodse Vereniging en die Witwatersrandse Ou Hebreeuse Gemeente is albei in 1887 gestig, ’n jaar ná die stad. Eersgenoemde het twee standplase vir die bou van die eerste sinagoge in [[Transvaal]] gekoop, wat later sou bekendstaan as die Presidentstraat-sinagoge. Mendelssohn was die gemeente se eerste president, sowel as die voorsitter by verskeie geleenthede. Hy het op Sondag 10 Julie 1887 'n vergadering belê om die moontlikheid van die stigting van 'n Hebreeuse gemeente te bespreek. Die vergaderplek was Barnet Wainstein se kroeg op die hoek van Mark- en Harrisonstraat, oorkant Markplein. Die 88 mense wat dit bygewoon het, was almal mans. Vier jaar later het pres. [[Paul Kruger]], lidmaat van die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde Kerk]], die [[Park-sinagoge]] van die Witwatersrandse Ou Hebreeuse Gemeente ingewy. Nog ’n sinagoge, die [[Groot Sinagoge, Johannesburg|Groot Sinagoge]], is in 1914 geopen. Dis geskoei op die [[Aya Sophia]] in [[Istanboel]]. Die Mooistraat-sinagoge, gestig deur immigrante uit [[Litaue]], is in die jongste jare tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar. ; Joodse instansies In die laat 19de en vroeë 20ste eeu is baie van Johannesburg se Joodse instellings gestig. Liefdadigheidsorganisasies, soos die gewrá kedisjá (begrafnisgenootskap), ’n Joodse sopkombuis, Joodse ambulanskorps, Bikkur Holim-genootskap en Joodse Damesliefdadigheidsvereniging, is gestig om om te sien na nuwe immigrante en die onvermoënde lede van die gemeenskap. ’n Joodse hospitaal is in 1896 opgerig om Ortodokse Jode te versorg wat aangedring het op kosjerkos en wat gemakliker gevoel het met Joodse dokters en verpleegsters. Die Joodse Hospitaal het eindelik deel van die Johannesburgse Algemene Hospitaal geword en sit vandag nog kosjermaaltye voor. Sosiale klubs is ook in dié tydperk gestig, soos die Joodse Toneelvereniging en die Joodse Gilde. Johannesburg se eerste Joodse skool het in 1898 geopen en het gedien as voorloper van die Joodse Dagskool-beweging. Met die jare het Joodse onderwys ontwikkel en word nou nog net uiters selde uitgevoer deur die tradisionele cheders (eenvertrekklasse). Joodse opvoeding in Johannesburg is tradisioneel toegespits op die Hebreeuse taal en die bestudering van die Tora. Alle Joodse onderwys staan onder toesig van die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes. Na raming ontvang sowat 60% van Joodse kinders van skoolgaande ouderdom in Johannesburg Joodse onderwys. Na raming het die stad 18 kleuterskole wat dagsorg en vroeë onderwys bied. Die Goudstad het talle Haredi-seunskole en jesjiwot, asook ’n Beis Jaakow vir meisies. In die voorstede is tien King David-skole met sowat 2&nbsp;700 leerders en 385 onderwysers: In [[Linksfield]] is ’n preprimêre (170 leerders in 2017), junior primêre (410), senior primêre (444) en sekondêre skool (763), in Sandton ’n primêre skool (398) en in [[Victory Park]] ’n preprimêre (132), primêre (343) en sekondêre skool (375). In 2018 is die remediërende skool King David Ariel op die Victory Park-kampus geopen. Die tiende skool was King David Rosabelle Klein Nursery School in die Johannesburgse voorstad Waverley.<ref>{{en}} [https://kingdavid.org.za/# Welcome to King David Schools]</ref> In Augustus 2025 is daar aangekondig dat die Victory Park-skole sou aan die einde van daardie jaar sluit en die leerders en soveel moontlik onderwysers na ander skole in die King David-familie oorgeplaas word. Dit het beteken tien skole op vyf kampusse sou verminder tot sewe op vier kampusse.<ref>{{en}} [https://businesstech.co.za/news/lifestyle/835339/one-of-south-africas-best-performing-private-schools-shutting-down "One of South Africa’s best-performing private schools shutting down"], ''Business Tech'', 20 Augustus 2025.</ref> Yeshiva College of South Africa is in die middel 1950’s gestig en bestaan uit ’n kleuter- (193), laer- (394) en ’n hoërskool (291). Die kollege se kampus is in die noordoostelike tradisioneel Joodse voorstad [[Glenhazel]].<ref>{{en}} [https://dbs.bh.org.il/place/johannesburg The Museum of the Jewish People] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170612231548/http://dbs.bh.org.il/place/johannesburg |date=12 Junie 2017}}. URL besoek op 13 November 2017.</ref><ref>{{en}} [http://www.isasaschoolfinder.co.za/search.htm?provinceSF=Gauteng&citySF=Johannesburg&suburbSF=&genderSF=&religiousAffiliationSF=Jewish&curriculumSF=&feesLowSF=&feesHighSF= Independent Schools Association of Southern Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200518060310/https://www.isasaschoolfinder.co.za/search.htm?provinceSF=Gauteng&citySF=Johannesburg&suburbSF=&genderSF=&religiousAffiliationSF=Jewish&curriculumSF=&feesLowSF=&feesHighSF= |date=18 Mei 2020}}. URL besoek op 13 November 2017.</ref> Johannesburg is die tuiste van talle Joodse instellings, soos die Joodse Raad van Afgevaardigdes,<ref name="sajbd" /> ’n Joodse biblioteek en die Joodse museum, wat interessante artefakte van die Suid-Afrikaanse Joodse gemeenskap bevat. ; Verhuising uit die middestad Tydens die apartheidsera het ’n opwelling in boubedrywighede gelei tot die oprigting van ’n magdom goedkoop geboude woonstelle en arm swart mense wat uit die voorstede na die stad gekom het op soek na werk. Hierdie mense is uitgebuit deur huisbase en het uit frustrasie onwettig in die meer gegoede dele van die stad gaan woon, wat gelei het tot ’n uittog van wit inwoners wat daar gaan woon het in die 1960’s en 1970’s. Dié uittog het die meeste van Johannesburg se middestedelike Joodse bevolking ingesluit, wat gelei het tot die sluiting van baie van die stad se geskiedkundige sinagoges of die verhuising na waar hul gemeentelede hulle verder van die middestad en onmiddellike omgewing gaan vestig het. Die [[Groot Sinagoge, Johannesburg|Groot Sinagoge]] in die middestad het 6&nbsp;km van sy oorspronklike plek verhuis en in 1994 gesluit. Dit dien nou as ’n kerk, maar daar is nog oorblyfsels van die Joodse tyd soos die Dawidster op die gebou se koepel en ’n boodskap op ’n gebou oorkant die straat wat lui: “Hebrew High School.” [[Tempel Israel, Johannesburg|Tempel Israel]] (Hervormd) in [[Hillbrow]] en die [[Doornfontein-sinagoge|Leeue-shul]] (Ortodoks) in [[Doornfontein]] word nog weekliks vir gebede geopen, hoewel hul lidmaattal skerp afgeneem het en hulle noustrop trek. Tempel Israel kan nie meer sy eie voltydse rabbi bekostig nie en dis vir die meeste gemeentelede ’n ongerieflike ligging aangesien die tempel op sy ou perseel in Paul Nelstraat gebly het, terwyl die meeste lidmate saam met die wit uittog van die 1980’s en 1990’s verhuis het. [[Doornfontein-sinagoge|Doornfontein se sinagoge]] in Siemertweg staan ook bekend as die Leeue-shul en is die oudste sinagoge in Johannesburg wat nog in werking is. Dis in 1905 voltooi en het sy naam gekry van die twee leeustandbeelde by die voorste ingang. Geeneen van die lidmate woon meer in die onmiddellike omgewing nie sodat selfs die Ortodokse lidmate na die sinagoge ry vir Sabbatsdienste. In die voorstede is die Bet Din- en Etz Chayim-sinagoge wat ’n Holocaust-gedenkteken huisves. Nog ’n Holocaust-verwante perseel is die beeldhouwerk by die ingang na die Wespark-begraafplaas. Dis geskep deur die kunstenaar Herman Wald en stel drie hande voor wat elkeen ’n sjofar vashou wat al drie na binne gedraai is. === Kaapstad === [[Lêer:Groen- en Seepuntse Hebreeuse Gemeente, Maraisweg, Seepunt.jpg|duimnael|links|Die Maraisweg-sinagoge in Seepunt is die tuiste van die Groen- en Seepuntse Hebreeuse gemeente, die grootste Ortodokse Joodse gemeente in Afrika.]] [[Lêer:Fasade van die Groot Sinagoge, Kaapstad.jpg|duimnael|Kaapstad se Groot Sinagoge word beskryf as die mees ambisieuse van al die argitek [[John Parker]] se ontwerpe. Dit bied sitplek aan 1&nbsp;400 mense, een van die grootste aanbiddingsplekke in Suid-Afrika. Dis ingewy op 13 September 1905 en het die oue, ingewy op 13 September 1863 vervang nadat die oue te klein geword het.<ref>{{en}} [http://artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=7640 Artefacts.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170721085717/http://artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=7640 |date=21 Julie 2017 }}. URL besoek op 10 November 2017.</ref>]] [[Lêer:Binnekant van die Holocaust-sentrum in Kaapstad.jpg|duimnael|links|[[Kaapstad]] se Holocaust-sentrum beeld die aanloop tot en die verloop van die Jodeslagting van die [[Tweede Wêreldoorlog]] uit.]] [[Lêer:Binnekant van die Groot Sinagoge, Tuine, Kaapstad.jpg|duimnael|Die binnekant van Kaapstad se Groot Sinagoge, naasaan die [[Kompanjiestuin]].]] Jode is reeds sedert 162 deel van die Moederstad se bevolking, hoewel hulle nie godsdiensvryheid geniet het onder die Nederlandse bewind tot 1803 nie. Die Joodse bevolking het toegeneem van sowat 20 siele in 1820 tot meer as 25&nbsp;000 in die 1980’s, maar weens emigrasie intussen afgeneem tot sowat 17&nbsp;000, ’n kwart van alle Jode in Suid-Afrika en naas Johannesburg verreweg die grootste gemeenskap. Kaapstad en Suid-Afrika se eerste Hebreeuse gemeente is in 1841 gestig, ’n week nadat 17 Joodse mans die eerste Ortodokse diens in die [[Kaapkolonie]] gehou het. Die eerste diens is op 26 September 1841 in ’n privaat woning, Helmsley Place gehou, wat vandag deel vorm van die Mount Nelson-hotelperseel. Agt jaar later is die eerste sinagoge ingerig langs die [[Parlement van Suid-Afrika|parlement]] en eerw. Isaac Pulver was die eerste geestelike leier. Teen 1863 het die gemeente so aangegroei dat ’n nuwe perseel nodig was, wat ingewy is in wat vandag die Joodse Museumkompleks is. In 1905 is ’n selfs groter gebou opgerig as die huidige Groot Sinagoge (Tuine-shul), langs die Ou Shul. Ook in 1905 het Kaapstad sy eerste Joodse burgemeester in die persoon van Hyman Liberman, ook die president van die gemeente, gekry. Eerw. Alfred Bender het in 1895 na Suid-Afrika gekom om die gemeente te lei en sou 42 jaar lank as rabbi optree. Kaapstad se Joodse gemeenskap is betreklik homogeen, want sowat 80 persent van die lede is van [[Litaue|Litause]] herkoms. Dieselfde persentasie is Ortodoks en die res Hervormd. Die stad het 12 Ortodokse sinagoges en twee Hervormde tempels. Die Groot Sinagoge of Tuine-shul – die Kaapse Hebreeuse Gemeente, is in 1905 ingewy en die oudste aktiewe gemeente in Suid-Afrika. Dis naasaan die vorige sinagoge geleë, nou die Joodse Museum. Die Tuine-shul is gebou in die Egiptiese herlewingstyl en bied sitplek aan 1&nbsp;400 aanbidders. Die Groen- en Seepuntse Hebreeuse Gemeente het meer as 2&nbsp;000 lidmate en is die grootste Joodse gemeente in Afrika. ’n Derde noemenswaardige Joodse gemeente in die Claremontse sinagoge. Daar is ook enkele klein Lubavitch en [[Sefardiese Jode|Sefardiese]] sinagoges. Hoewel die meeste van die Kaap se Jode tot die Ortodokse sinagoges behoort, kom die meeste nie die godsdiensvoorskrifte streng na nie. Byna 80% van al Kaapstad se Joodse kinders is ingeskryf aan een van die Joodse dagskole, wat strek van voorskools tot hoërskool. Die Herzlia-skole maak voorsiening vir al 12 grade, terwyl daar ook drie ander laerskole is van wie die meeste Ortodoks is. Die Hoërskool Herzlia, in Highlands Estate bo die middestad, het in 2017 650 leerders van gr. 7 tot gr. 12 gehad, van wie in die hoogste drie grade net 18 Hebreeus as tweede addisionele taal geneem het. Herzlia Highlands Primary School, ook in Highlands Estate, het 359 leerders gehad, die Laerskool Herzlia in Constantia 174 en die Laerskool Herzlia Weizmann in Seepunt 291, al drie net tot gr. 6. Cape Town Torah High het in 2017 27 leerlinge van gr. 7 tot 12 gehad.<ref>{{en}} [http://www.isasaschoolfinder.co.za/school.htm?schoolID=1416 Independent School Association of Southern Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200518060535/https://www.isasaschoolfinder.co.za/school.htm?schoolID=1416 |date=18 Mei 2020}}. URL besoek op 13 November 2017.</ref> In [[Kampsbaai]] het die Phyllis Jowell Jewish Day School onderrig aan 121 laerskoolleerders gebied.<ref>{{en}} [http://www.isasaschoolfinder.co.za/school.htm?schoolID=703 Independent Schools Association of Southern Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200518060752/https://www.isasaschoolfinder.co.za/school.htm?schoolID=703 |date=18 Mei 2020}}. URL besoek op 13 November 2017.</ref> Die Jodeslagting en Sionisme is van die uiterste belang vir die Suid-Afrikaanse Joodse gemeenskap. Die gemeenskap het suksesvol by die regering aangedring op die onderrig van die Holocaust in alles openbare skole en het onlangs die Kaapstadse Holocaust-sentrum gebou, die enigste Holocaust-sentrum in Afrika. Jode betoon hul Sionisme deur filantropie. Die Kaapse Joodse gemeenskap skenk meer aan [[Israel]] per kop as enige ander Joodse gemeenskap ter wêreld. Hoewel die meeste Kapenaars Sionisme afkeur, beïnvloed dit nie hul houding jeens Kaapse Jode nie. Trouens, talle Jode het ’n sterk verhouding met die plaaslike regering. Vooraanstaande politieke figure woon dikwels Joodse geleenthede by, ondanks hul kritiek op Israel. Kaapstad se gemeenskap is nogtans nie heeltemal bestand teen geweld en antisemitisme nie. In 1997 is petrolbomme na die huise van gemeenskapslede gegooi en in Desember 1999 is ’n bom gegooi na een van die Kaap se sinagoges. Niemand is in dié voorval beseer nie. Streng veiligheidsmaatreëls word by sinagoges gehandhaaf.<ref>{{en}} [http://www.jewishvirtuallibrary.org/south-africa-virtual-jewish-history-tour Jewish Vitual Library]. URL besoek op 10 November 2017.</ref> === Kimberley === [[Lêer:Kimberley se sinagoge, 27 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|links|[[Kimberley]] se sinagoge, einde 2017.]] [[Lêer:Skaalmodel van die Kimberley-sinagoge, Suid-Afrikaanse Joodse Museum, Kaapstad.jpg|duimnael|Die Kimberley-sinagoge is ontwerp dier D.W. Greatbatch. Hierdie model in sterlingsilwer van die sinagoge is in 1902 gebou op 'n skaal van 1:100. Griekwaland-Wes se Hebreeuse Gemeente leen dit vir uitstalling aan die Suid-Afrikaanse Joodse Museum in Kaapstad.]] Jode het na [[Kimberley]] gestroom ’n die ontdekking van diamante in 1870 en reeds in 1871 is die eerste gemeente, die Griekwaland-Wes- Hebreeuse Gemeente gestig. Die eerste sinagoge is vyf jaar later opgerig. Onder die eerste intrekkers was [[Barney Barnato]], sy broer Harry en sy neef sir [[David Harris]]. Die eerste tydelik predikant was eerw. Joël Rabinowitz, wat ’n sy aftrede uit [[Engeland]] na Suid-Afrika teruggekeer het. Die eerste heeltydse predikant was Meyer Mendelsohn. Tot die stigting van Johannesburg in 1886 het Kimberley die tuiste van Suid-Afrika se naasgrootste Joodse gemeenskap, wat 2&nbsp;000 siele op sy hoogtepunt getel het. Die stad het vyf Joodse burgemeesters gehad: William Sagar (1906–08), [[Ernest Oppenheimer|Ernest]] (later sir Ernest) Oppenheimer (1913–15), Bernard Cohen (1931–32), Gustave Haberfeld (1953–55, 1966–67), Lionel Jawno (1959–61) en C. Sussman (1964–65). Sir David Harris, wat ook bevelvoerder was van die Kimberley-dorpswag tydens die [[Beleg van Kimberley|Boerebeleg]] van die [[Tweede Vryheidsoorlog]], was Volksraadslid vir Kimberley en [[Griekwaland-Wes]] van 1897–1929. Die ontdekking van [[goud]] het baie Jode uit Kimberley na Johannesburg laat verhuis. Teen 1970 het die Joodse bevolking tot 600 afgeneem en teen 2005 het minder as 50 Jode in die stad oorgebly.<ref>{{en}} [http://www.jewishvirtuallibrary.org/kimberley Jewish Virtual Library]. URL besoek op 10 November 2017.</ref> === Oos-Londen === [[Lêer:Scheckter, Jody 1976-07-10 (Ausschn).jpg|duimnael|upright|Die renjaer [[Jody Scheckter]] is in 'n Joodse gesin in [[Oos-Londen]] gebore.]] Oos-Londen is in 1836 gestig as landingsplek en het in 1847 dorpstatus verkry. W. Barnett het in 1849 ’n grondkonsessie gekry, maar die eerste Joodse inwoner was Gustave Wetzlar, wat in 1861 uit [[Duitsland]] in die Kaap aangekom het en hom in 1873 as handelaar in Oos-Londen gevestig het. Hy was dorpsraadslid van 1881 af en het burgemeester geword in 1889. John Lewis Norton, ’n afstammeling van die [[1820-Setlaars]], was hoofkonstabel en bode van die hof. Die groei van die Joodse bevolking vanweë immigrasie en die toestroming tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]] het gelei tot die stigting van die Joodse gemeente in 1901. Julius Myers en G.C. Deal, albei immigrante uit Engeland, het die leiding geneem in die gemeenskapslewe. Emmanuel Lipkin, later van [[Oudtshoorn]], het in 1903 uit Engeland gearriveer as predikant en ’n klein sinagoge is in gebruik geneem. Twintig jaar later is ’n groter sinagoge gebou. In 1958 is ’n klein Hervormde gemeente gestig. In sy bloeitydperk het die gemeenskap in die middel 1960’s uit sowat 1&nbsp;200 siele bestaan. Daar was ’n aktiewe Joodse gemeenskapslewe met Hebreeuse skole, Sionistiese en ander organisasies, streekstakke van nasionale instellings en ’n buiteklub. Maar teen 2004 het dit gekrimp tot minder as 150, hoofsaaklik bejaarde individue, hoewel die vernaamste gemeenskapsorganisasies nog aan die gang was. Jode was aktief in die burgerlike samelewing en het, benewens Wetzlar, die volgende burgemeesters ingesluit: David Lazarus (1947–’48 en 1966–’68), Abraham Addleson (1957–’59) en Leo Laden (1962–’64).<ref>{{en}} [http://www.jewishvirtuallibrary.org/east-Londen Jewish Virtual Library] {{dooie skakel}}. URL besoek op 10 November 2017.</ref> === Oudtshoorn === ; Immigrasie Die hoofdorp van die Klein-Karoo, [[Oudtshoorn]], het eens op 'n tyd so n lewenskragtige Joodse gemeenskap gehad dat die dorp, ietwat oordrewe, "Klein Jerusalem" of "Jeroesjalajim beDerom Afrika" (Jerusalem van Suid-Afrika) genoem is. Die gemeenskap het vinnig opgeskiet vanweë die oplewing in die [[volstruis]]bedryf wat Jode hierheen laat stroom het op soek na rykdom. Twee golwe immigrante het hierheen gekom: die eerste in die middel 19de eeu en die tweede vroeg in die 20ste eeu. Die eerste groep was deel van sir [[George Grey]] se immigrasieskema van 1858–'61, toe groot groepe mense van [[Duitsland|Duitse]] herkoms hulle aan die Kaap kom vestig het tesame met vaklui van die [[Britse Eilande]]. Die tweede golf was Jode uit veral [[Litaue]] en [[Letland]] wat wou ontsnap aan die oproep vir militêre diens van jong Jode in die [[Rusland|Russiese]] leër tussen 1881 en 1910 en die Jodehaat in die Russiese Ryk wat hul vermoë beperk het om ’n produktiewe lewe te lei. Die meeste het na [[Groot-Brittanje|Brittanje]], van waar hulle na die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en die kolonies van die [[Britse Ryk]] verhuis het. Van dié wat die Kaap bereik het, het te hore gekom van die rykdom wat verdien kon word uit die volstruisbedryf van die [[Klein-Karoo]] en het daarheen verhuis en handel in volstruisvere begin dryf. ; Aanbiddingsplekke [[Lêer:Komitee van Oudtshoorn se Queenstraat-sinagoge, laat 1880's.jpg|duimnael|Die komitee van die Queenstraat-sinagoge, laat 1880's.]] Die eerste eredienste is gehou in privaat woning en in die veremarksaal van die stadsraad. Teen 1886 het die getal Jode sowat 250 getel en is onder aansporing van rabbi Orenstein van [[Kaapstad]] besluit om ’n sinagoge te bou. Tussen die Afrikaners en Jode het in dié tyd ’n besonderse band ontstaan omdat albei groepe diep godsdienstig was. Die plaaslike [[NG gemeente Oudtshoorn|NG]] predikant het selfs van die preekstoel verklaar hoe "heerlik dit sou wees as die kinders van die [[Ou Testament]] in ons midde kon aanbid". ’n Afrikaner het twee erwe vir die sinagoge geskenk, terwyl ’n ander die stene bygedra en dit na die perseel laat karwei het. Die argitek [[George Wallis]] het die plan geteken. Bouwerk het op 26 Januarie 1888 begin toe rabbi Orenstein die hoeksteen gelê het. Die sinagoge is in Desember daardie jaar aan die diens van die Here gewy. Rabbi Wolfson het in daardie jaar na die [[Kaapkolonie]] gekom om diens op [[Barberton]] in Oos-Transvaal te aanvaar, maar het verkies om die amp van rabbi van Oudtshoorn te aanvaar, waar hy die gemeenskap langer as ’n halfeeu sou dien van die preekstoel in wat mettertyd as die Englishe Shul sou bekendstaan. ; Joodse aktiwiteite [[Lêer:Oudtshoorn se St Johnstraat-sinagoge.jpg|duimnael|links|Die St. Johnstraat-sinagoge.]] Die aankomelinge het betrokke geraak by die bemarking en eindelik ook die produksie van volstruisvere, strydig met die algemene opvatting dat Jode nie slegs die middelman in die verkoop van volstruisvere was nie, maar ook aktiewe boere. Tog het van die 50 Jode van Oudtshoorn wat tussen 1883 en 1890 genaturaliseer is as burgers van die Kaapkolonie, hul bedryf aangedui as "verekoper" en nog twee as "veresorteerder". Baie van die vereverkopers het met ’n sak vol vere oor die skouer van plaas tot plaas loop en vere koop. Teen 1910 was daar 227 gelisensieerde verekopers in die distrik, van wie amper almal Jode is. Die Jode wat om die dorp kom woon het, het net Afrikaans leer praat, maar op die dorp was Engels die voertaal, waar dit by Britse setlaars geleer is, van wie baie winkeliers was. Namate die Joodse bevolking gegroei het, het die omvang van hul aktiwiteite uitgebrei toe talle smouse geword het wat van plaas na plaas met ’n perdekarretjie gereis en huishoudelike produkte aan die boere verkoop het. Op die dorp het van hulle winkeliers en hoteliers geword. Namate die Jode se rykdom toegeneem het, het hulle pronkerige herehuise van sandsteen begin bou wat as volstruispaleise bekendgestaan het. Sommige Jode het hul sakebedrywighede gediversifiseer na die tabakbedryf, terwyl ander die professies begin beoefen het, veral dokters, tandartse en prokureurs. Oudtshoorn se vernaamste teler en handelaar van volstruise op Oudtshoorn was ene Max Rose, bekend as die volstruisverekoning. Hy het in 1890 uit Shavel aangekom en sy sakeonderneming gou-gou opgebou. In 1906 het hy die plaas Weltevreden naby [[Ladismith]] vir £18&nbsp;000 gekoop. Dis in 1913, kort voor die ineenstorting van die bedryf weens die [[Eerste Wêreldoorlog]], vir £200&nbsp;000 van die hand gesit, maar ná die ineenstorting was dit niks meer as £15&nbsp;000 werd nie. ; Twee sinagoges [[Lêer:Oudtshoorn se Queenstraat-sinagoge.jpg|duimnael|Die Queenstraat-sinagoge in Baron van Rheedestraat. Dis sedert 1973 die dorp se enigste shul nadat die tweede een in 1973 gesluit het.]] Baie van die Litvaks (mense van [[Litaue]]) wat op Oudtshoorn kom woon het, het uit twee aangrensende shtetls gekom, Kelme en Shavel. Kort voor lank het die twee groepe, die ortodokse Mitgagdim van Kelme en die meer liberale Jode van die stedelike Shavel stry gekry oor hoe om seremonies te hou. Die sinagoge in Queenstraat is net op Sabbat en Jom Tow en het nie geleenthede vir onderrig gebied nie. Die Kelme-Jode het gemeen rabbi Wolfson was te sterk onder die invloed van Duitse en Engelse godsdienspraktyke en het verlang dat daaglikse dienste gehou en ’n Beit Midrash gevorm word. So het dié groep in 1892 weggebreek van die gemeenskap en hul eie sinagoge gebou in St. Johnstraat, met die bynaam "Griener Shul", waarin hulle daarna gestreef het om die atmosfeer van hul tuisdorpsinagoge in die [[Karoo]] te herskep. Die gevolg was ’n replika van ’n [[Litaue|Litause]] sinagoge versier met tradisionele Joodse kunsvlyt, silwerwerk en naaldwerk. Nadat die gemeenskap in 1973 ontbind het, is die inhoud van die shul, waaronder die ark met sy uiekoepel, wat gemodelleer is op die ark in die sinagoge in Kelme, verskuif na die [[C.P. Nel-museum]]. ; Opvoeding Aanvanklik is die seuns en dogters van die plaaslike Joodse gemeenskap weggestuur na die stede en oorsee om hulle in die professies te kwalifiseer, maar in 1904 is op Oudtshoorn die eerste Joodse staatskool in Suid-Afrika tot stand gebring. Dié laerskool het ’n algemene opvoeding verskaf saam met daaglikse klasse in [[Hebreeus]] as deel van die sillabus. ; Gemeenskapsbetrokkenheid Jode het aktief aan die dorpsbestuur deelgeneem. In ’n stadium was die burgemeester en twee raadslede Joods, asmede die distriksgeneesheer, die mediese beampte en ’n lid van die munisipale skoolraad. In 1899 is Moritz Aschman verkies tot die munisipale raad en het hy ook in die skool- en hospitaalraad gedien. Hy was etlike jare lank voorsitter van die Joodse Filantropiese Vereniging. Arthur Jacobson het in 1893 ’n regspraktyk op die dorp geopen. In 1903 is hy aangestel as Oudtshoorn se vredesregter en in 1914 het hy die dorp se eerste Joodse burgemeester geword. Oudtshoorn se Joodse gemeenskap het algaande deel geword van die wit gemeenskap en diep betrokke geraak by burgerlike aangeleenthede, hoewel die dorp verdeeld was tussen die uitsluitlik anti-Britse, plattelandse Afrikaners wat die [[Nasionale Party]] ondersteun het en die Britsgesinde Afrikaners, Engels en die meeste van die Jode wat ondersteuners was van genls. [[Louis Botha]] en [[Jan Christian Smuts]] se [[Suid-Afrikaanse Party]] (vanaf 1934 die [[Verenigde Party]]. Die Jode se lojaliteit is versterk deur Smuts se ondersteuning van Sionisme. Selfs ná die ineenstorting van die verebedryf en die wegtrek van die helfte van die Joodse gemeenskap teen 1918, is Jode steeds tot die dorpsraad verkies. Bennie Gillis het in 1937 die dorp se derde Joodse burgemeester geword nadat hy twee termyne as onderburgemeester gedien het en altesaam 25 jaar in die raad was. ; Agteruitgang Die Joodse bevolking het saam met die volstruisbedryf gegroei en in 1914 ’n hoogtepunt van 600 gesinne bereik. Die ineenstorting van die bedryf het baie se sakeondernemings laat vou. Mense is bankrot verklaar en moes verkoop wat hulle kon om staande te bly. Omdat daar beperkte sakegeleenthede in ander sektore was, het die Jode na die stede begin verhuis sodat die helfte van die Joodse bevolking aan die einde van die [[Eerste Wêreldoorlog]] (1914–'18) reeds die dorp verlaat het. Die ekonomie het stadigaan herstel. Welgestelde Jode het aan Queenstraat gewoon naby die sinagoge, en die minder gegoedes in St. John-, Hoog- en Adderleystraat. Teen die 1930's het die dorp fabrieke gehad vir die vervaardiging van tabakprodukte, leergoedere en meublement wat duisende mense in diens gehad het en waarvan talle deur Jode besit is. Die verhuising van minder gegoede Jode en die vooruitgang van dié wat agtergebly het, het die indruk by arm Afrikaners gewek dat dit hulle teen die verengelsde Joodse winkeliers en krediteure was. Ook op Oudtshoorn het die Jode in die aanloop tot die [[Tweede Wêreldoorlog]] met Jodehaat te doen gehad toe organisasies soos die Grys- en die Swarthemde gestig is. Die Simboliese Ossewatrek van 1938 het tot die stigting van die [[Ossewabrandwag]] as kultuurorganisasie gelei, maar sy metodes en embleme het sterk herinner aan dié van die [[Fascisme|fascistiese]] organisasies in Europa. Al het dié organisasies veral ná die uitbreek van die oorlog besonder uitgesproke geraak, was hul invloed steeds beperk. Weens politieke onrus het genl. Jan Smuts Oudtshoorn aan die begin van die oorlog onder noodwetgewing geplaas. Die ineenstorting van die volstruisbedryf was die eerste groot terugslag vir Oudtshoorn se Joodse gemeenskap, maar die oorlogstyd en die maatskaplike veranderings in die gemeenskap selfs sou eindelik hul getalle verminder tot skaars meer as ’n minyan aan die einde van die 20ste eeu. Ná die einde van die oorlog het die dorp stadigaan weer rustig geraak, maar die Joodse gemeenskap sou nooit ten volle herstel van die uitwerking van brandstigting, die ongeërgde houding van die plaaslike polisie en die skending van wedersydse vertroue. Ná die bewindsoorname van die [[Nasionale Party]] is Afrikaners ál meer in die beherende posisies in die sake en maatskaplike lewe geplaas; tog het Joodse ondernemings nog dekades lank op Oudtshoorn staande gebly. Steeds het die getalle bly afneem, hoofsaaklik weens die aantrekkingskrag van die stede. Van die plaaslike Jode het ook geëmigreer weens die politieke onrus van die 1970's en '80's. Teen 1955 het die dorp net 150 Joodse gesinne oorgehad en in 1973 is die St. Johnstraat-sinagoge gesluit. Die ark en voorbanke is na die plaaslike museum geneem. Volgens die jongste syfers het die dorp en distrik 17 Joodse gesinne onder wie vyf volstruisboere. Die gemeenskapslewe wentel steeds om die Queenstraat-sinagoge (nou Baron van Rheedestraat).<ref>{{en}} [http://www.seligman.org.il/oudtshoorn_jews.html Geskiedenis van Oudtshoorn se Joodse gemeenskap]. URL besoek op 11 November 2017.</ref> === Port Elizabeth === [[Lêer:Skaalmodel van die Raleigh-sinagoge, Port Elizabeth, in die Suid-Afrikaanse Joodse Museum, Kaapstad.jpg|duimnael|links|'n Skaalmodel in die Suid-Afrikaanse Joodse Museum Kaapstad van die Raleigh-sinagoge in [[Port Elizabeth]]. Dis in 1912 as die Baai se tweede sinagoge gebou.]] [[Lêer:Ou sinagoge in Port Elizabeth.jpg|duimnael|Port Elizabeth se ou sinagoge is in 1876 opgerig, maar in 1958 gesloop toe die gemeente oorgeskuif het na die nuwe Glendinningvale-sinagoge.<ref>{{en}} [http://artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=3442 Artefacts.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170721113034/http://artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=3442 |date=21 Julie 2017 }}. URL besoek op 10 November 2017.</ref>]] [[Lêer:Pioneers Memorial Synagogue in Raleigh Street.jpg|duimnael|Die Joodse Pioniersgedenkmuseum in Port Elizabeth, van 1912 tot 1954 die Raleigh-sinagoge.]] Joodse families het saam met die [[1820-Setlaars]] na Suid-Afrika gekom. ’n Gemeente is in 1861 of ’62 gestig en die eerste sinagoge (’n omskepte Lutherse kerk) in 1862 aangeskaf. Port Elizabeth het ’n belangrike sentrum van die wolbedryf geword waarin Joodse handelaars, veral die Mosenthal-broers, ’n belangrike rol gespeel het. Hyman Henry Salomon was burgemeester van 1873–’75 en Max Gumpert in 1900. Die eerste Joodse predikante van die Baai was Samuel Rapaport van 1873–’94, Jacob Philips van 1897–1912 en Abraham Levy van 1912–’54 (met ’n kort onderbreking). In 1923 is Adolph Schauder, handelaar en nyweraar, tot die stadsraad verkies en langer as 40 jaar lid gebly. Hy het as burgemeester gedien van 1940–’42. ’n [[Township]] vir [[Kleurlinge|bruin mense]] is Schauderville genoem ter ere van sy werk onder die gekleurde inwoners. Hy was ook enkele jare lank president van die Ortodokse Hebreeuse Gemeente. Solly Rubin het van 1972–’73 as burgemeester gedien. Die Verenigde Hebreeuse Instellings sluit ’n gewrá kedisjá en ’n liefdadigheidsorganisasie in. Port Elizabeth het twee Ortodokse sinagoges, die Port Elizabethse Hebreeuse Gemeente en die Sommerstrandse Hebreeuse Gemeente, wat in 1947 gestig is. Die Progressiewe Gemeente (Tempel Israel) dateer van 1949. Port Elizabeth is naas Johannesburg, Kaapstad en Durban die enigste stad met ’n Joodse skool (Theodor Herzl), hoewel meer as 80% van die 360 leerlinge van voorskools tot matriek nou nie-Jode is.<ref>{{en}} [http://www.isasaschoolfinder.co.za/search.htm?provinceSF=Eastern+Cape&citySF=&genderSF=&religiousAffiliationSF=Jewish&curriculumSF=&feesLowSF=&feesHighSF= Independent Schools Association of Southern Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200518060548/https://www.isasaschoolfinder.co.za/search.htm?provinceSF=Eastern+Cape&citySF=&genderSF=&religiousAffiliationSF=Jewish&curriculumSF=&feesLowSF=&feesHighSF= |date=18 Mei 2020}}. URL besoek op 13 November 2017.</ref> Die skool het op 21 Januarie 1959 geopen en in 1962 na sy ruim perseel in [[Walmer]] verhuis.<ref>{{en}} [http://www.theodorherzl.co.za/history/ Die geskiedenis van die Theodor Herzl Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170818062448/http://www.theodorherzl.co.za/history/ |date=18 Augustus 2017}}. URL besoek op 10 November 2017.</ref> Die hoofkwartier van die Oos-Kaapse Komitee van die Joodse Raad van Afgevaardigdes<ref name="sajbd" /> en die Oostelike Provinsie- Sionistiese Raad is in Port Elizabeth.<ref name="saz" /> Die stad se Joodse bevolking het in 1969 2&nbsp;811 (1,1%) van die algemene bevolking) getel, maar het teen 2004 afgeneem tot net 450.<ref>{{en}} [http://www.jewishvirtuallibrary.org/port-elizabeth Jewish Virtual Library]. URL besoek op 10 November 2017.</ref> Port Elizabeth se tweede sinagoge, die Raleigh-sinagoge in die straat met dieselfde naam, is in 1912 in die [[Art Noveau]]-styl deur Orlando Middleton ontwerp. Dit was in gebruik tot 1954. Die sinagoge is in 1986 tot 'n nasionale gedenkwaardigheid verklaar en in die Joodse Pioniersgedenkmuseum omskep, wat elke Sondag van 10:00 tot 12:00 oop is. === Pretoria === [[Lêer:Old Sinagogue, Pretoria.JPG|duimnael|links|Die [[Sinagoge, Paul Krugerstraat|Ou Sinagoge in Paul Krugerstraat]].]] [[Lêer:00000-Sammy Marks Fountain-Pretoria-s.jpg|duimnael|Die Sammy Marks-fontein. Marks was die stad se bekendste Joodse inwoner.]] [[Lêer:Ou Sinagoge in Paul Krugerstraat, Pretoria, 1958.jpg|duimnael|links|180px|Die ou sinagoge in Paul Krugerstraat, Pretoria, hier afgeneem in 1958 in die tyd toe dit verander is om die hooggeregshof te huisves. [[Sammy Marks]] het aansienlik tot die boukoste bygedra toe die gebou in 1897–’98 opgerig is.]] Pretoria het ’n klein Joodse bevolking van sowat 3&nbsp;000 siele. Jode woon reeds sedert die stad se stigting in 1867 hier en het ’n groot rol in sy nywerheids- en handelsontwikkeling gespeel. De Vries, die eerste Joodse nedersetter in die stad, het ’n vooraanstaande inwoner geword. Hy was later staatsaanklaer, Volksraadslid en was ’n baanbreker van die Afrikaanse taal. Ander Joodse immigrante uit [[Litaue]] was nie so geletterd soos De Vries nie; talle kon net [[Jiddisj]] praat en het winkeltjies geopen. Die Jode van Pretoria het neutraal probeer bly tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]], maar sommige het wel vrywillig aan Boerekant geveg. Pretoria se eerste Hebreeuse gemeente is tussen 1890 en 1895 gestig. Die gemeenskap se eerste sinagoge is in 1898 aan Paul Krugerstraat ingewy en die tweede, die Groot Sinagoge, is in 1922 geopen. Nóg die ou sinagoge in Paul Krugerstraat, nóg die Groot Sinagoge is steeds in gebruik. ’n Hervormde sinagoge, Tempel Menorah, het vroeg in die 1950's tot stand gekom. Die Paul Kruger-sinagoge is in 1952 deur die staat onteien met die doel om ’n nuwe hooggeregshof te bou, wat vir veiligheidsverwante verhore, die bedrywighede van die swart opposisiegroepe en die sosialistiese/kommunistiese alliansie gebruik is. Van 1 Augustus 1958 tot 29 Maart 1961 is oudpres. [[Nelson Mandela]], [[Walter Sisulu]] en nog 26 beskuldigdes se verraadverhoor in die ou sinagoge gehou, toe almal vrygespreek is. Van 22 Oktober tot 7 November 1962 is Mandela weer in die ou sinagoge verhoor, toe hy gevonnis is tot altesaam sewe jaar gevangenisstraf met dwangarbeid/hardepad, drie jaar vir die aanhitsing om te staak en twee omdat hy die land sonder ’n reisdokument verlaat het. In 1963, terwyl hy die vonnis uitgedien het wat hy in die ou sinagoge gekry het, het Mandela verskyn in die sogenaamde Rivonia-verhoor. Van 14 November tot 2 Desember 1977 is die ondersoek na die dood van [[Steve Biko]] in die ou sinagoge gehou. Die Miriam Marks-skool, opgerig in 1905, en die Carmel-skool, geopen in 1959, is die twee vernaamste Joodse opvoedkundige instellings wat in Pretoria ontstaan het. Die Carmel-skool is al een wat nog in bedryf is en dien ook as die stad se enigste sinagoge. Die Hervormde gemeente deel hul rabbi met Johannesburg en hul sinagoge word nie langer gebruik nie; dienste word deesdae in die lidmate se huise gehou. Pretoria se Joodse gemeenskap het reeds in die 19de eeu sy hoogtepunt bereik. Destyds was daar talle Joodse sportklubs, liefdadigheidsorganisasies en jeuggroepe. Maar ná 1948, met die [[Nasionale Party]] se bewindsoorname, het heelparty die stad verlaat en in Kaapstad of Johannesburg gaan woon. Seker Pretoria se bekendste Joodse inwoner, [[Sammy Marks]], ’n goeie vriend van pres. [[Paul Kruger]], se huis is in ’n museum omskep.<ref>{{en}}[http://www.jewishvirtuallibrary.org/south-africa-virtual-jewish-history-tour Jewish Virtual; Library]. URL besoek op 10 November 2017.</ref> === Willowmore === [[Lêer:Rabbi se huis, Willowmore.JPG|duimnael|links|Die destydse rabbi se woning op Willowmore.]] [[Lêer:Willowmore se ou sinagoge.jpg|duimnael|Op talle plattelandse dorpe waar die Joodse gemeenskap doodgeloop het, word hul sinagoge vir 'n ander doel gebruik, maar op [[Willowmore]] staan hy leeg.]] Die [[Oos-Kaap]]se dorp [[Willowmore]], aangelê op die plaas The Willos in 1862, is een van tallose plattelandse dorp wat eens 'n sterk Joodse gemeenskap gehad het, maar waar geen Jode oorgebly het nie. Die rabbi se destydse woning staan vandag nog en is ’n tipiese voorbeeld van Karoo-argitektuur. Dat die plaaslike Hebreeuse gemeente, gestig omstreeks 1904, sy eie rabbi kon onderhou, beteken hier het ’n betreklik groot aantal Jode gewoon het. Dié gemeenskap, wat reeds in 1904 sy hoogtepunt van 152 siele bereik het, het besluit om ’n sinagoge op die dorp te laat bou nadat 'n erf vir die Joodse begraafplaas in 1904 op die gemeenskap se naam oorgedra is. Die eerste grafsteen was Woolf Matz s'n in 1903. Die erf waarop die shul gebou is, is in 1906 aangekoop en die hoeksteen op 8 April 1907 gelê.<ref>{{en}} [http://jdap.co.za/roots-2/dorps-towns/dorps-towns/willowmore-eastern-cape/ Jewish Digital Archive Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003012201/http://jdap.co.za/roots-2/dorps-towns/dorps-towns/willowmore-eastern-cape/ |date= 3 Oktober 2018}}. URL besoek op 11 November 2017.</ref> Die Joodse gemeenskap het in 1908 om ’n lening aansoek gedoen om die gebou op te rig. Die verlate sinagoge staan reeds jare lank toe en ongebruik. Nadat die gemeenskap gekrimp het tot 57 siele in 1936 en 30 in 1951, is die gebou in 1976 aan die dorpsraad geskenk. In 1980, toe hier net twee Jode oor was, is die gebou aan 'n motorhawe verkoop. Dis nie bekend wanneer die laaste Jode weggetrek of oorlede is nie, maar in 1991 was hier nog vier Jode.<ref>{{en}} [http://www.poortjiegamereserve.co.za/willowmore.php Die geskiedenis en ander wetenswaardighede van Willowmore]. URL besoek op 10 November 2017.</ref> === Graaff-Reinet === {{Sienook|Bondeldraermonument}} == Bekende Suid-Afrikaanse Jode == [[Lêer:Aaron Klug 1979.jpg|duimnael|upright|Die biochemikus Sir [[Aaron Klug]].]] [[Lêer:Irma Stern, Jewish Women's Archive.jpg|duimnael|upright|Die skilder [[Irma Stern]].]] [[Lêer:Morris Kentridge.jpg|duimnael|upright|[[Morris Kentridge]], met tussenposes van 1914 tot 1958 'n Volksraadslid.]] [[Lêer:Johnny-clegg-valenciennes-davidata-14 07 2009.jpg|duimnael|upright|Die musikant [[Johnny Clegg]].]] [[Lêer:Morris Alexander.jpg|duimnael|upright|[[Morris Alexander]] het tussen 1910 en 1943 agt keer die kiesafdeling [[Kaapstad-Kasteel (kiesafdeling)|Kaapstad-Kasteel]] gewen. Net in 1929 se verkiesing het hy nie gestaan nie.]] [[Lêer:Nadine Gordimer 01.JPG|duimnael|upright|Hoewel van Joodse herkoms, is die gevierde skrywer [[Nadine Gordimer]] sekulêr grootgemaak.]] [[Lêer:Jonathan Shapiro 01.JPG|duimnael|upright|Die spotprentkunstenaar [[Jonathan Shapiro]], oftewel Zapiro.]] === Kunste === * [[Johnny Clegg]], musikant * [[David Goldblatt]], fotograaf * [[Arthur Goldreich]], skilder * [[Nadine Gordimer]], skrywer * [[Laurence Harvey]], akteur * [[Sid James]], akteur * [[Hermann Kallenbach]], argitek * [[Louis Karol]], argitek * [[William Kentridge]], rolprentvervaardiger * [[Taubie Kushlick]], teatervervaardiger * [[Manfred Mann]], musikant * [[Sarah Gertrude Millin]], skrywer * [[Florence Phillips]], weldoener van die kunste * [[Trevor Rabin]], musikant * [[Antony Sher]], akteur * [[Irma Stern]], skilder * [[Janet Suzman]], aktrise * [[Pieter-Dirk Uys]], satirikus * [[Tessa Uys]], konsertpianis * [[Rose Zwi]], skrywer === Politiek === * [[Morris Alexander]], politikus * sen. [[Aaron Berman]], politikus * [[Abba Eban]], [[Israel]]se minister * [[Ruth First]], vryheidsvegter * [[Denis Goldberg]], kampvegter om burgerregte * [[Richard Goldmann]], politikus * [[Joel Joffe]], politikus * [[Ronnie Kasrils]], kabinetsminister * [[Morris Kentridge]], Volksraadslid * [[Alexander Kowarsky]] * [[Tony Leon]], leier van die Amptelike Opposisie, ambassadeur * [[Albie Sachs]], juris * [[Harry Schwarz]], politikus en ambassadeur * [[Joe Slovo]], vryheidsvegter * [[Bertha Solomon]], politikus, vroueregtekampvegter * [[Max Sonnenberg]], sakeman en politikus * [[Helen Suzman]], politikus === Sakewêreld === * [[Barney Barnato]], sakemagnaat * [[Alfred Beit]], sakemagnaat * [[Bertrand Bernstein]], sakeman en [[Universiteit van die Witwatersrand|Wits]]-kanselier * [[Otto Beit]], sakemagnaat * [[Reeva Forman]], sakevrou * [[Charles Goldmann]], mynmagnaat en Britse politikus * [[Carl Hanau]], mynmagnaat * [[Sol Kerzner]], hotelmagnaat * [[Lionel Phillips]], sakemagnaat === Sportwêreld === * [[Ali Bacher]], krieketspeler * [[Ilana Kloss]], tennisspeler * [[Sarah Poewe]], swemmer * [[Philip Rabinowitz]], atleet * [[Leonard Reitstein]], skaakspeler * [[Jody Scheckter]], renjaer * [[Joel Stransky]], rugbyspeler * [[Shaun Tomson]], branderplankryer === Wetenskap === * prof. [[Ralph Bernstein]], fisioloog * [[Sydney Brenner]], bioloog * [[Meyer Fortes]], antropoloog * [[Max Gluckman]], etnososioloog * [[Aaron Klug]], biochemikus * [[Ludwig Lachman]], ekonoom * [[Stanley Mandelstam]], fisikus * [[Simon Papert]], wiskundige * [[Peter Sarnak]], wiskundige * [[Isaac Schapera]], antropoloog * [[Basil Schonland]], botanis * [[Selmar Schonland]], botanis * [[Phillip Tobias]], paleoantropoloog * [[Joseph Wolpe]], psigiater * [[Lewis Wolpert]], bioloog * [[Solly Zuckerman]], [[soöloog]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{af}} Coetzee, Abel: Woeling en Wording. Johannesburg: Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie, 1961. * {{af}} Giliomee, Herman en Mbenga, Bernard. 2007. ''Nuwe geskiedenis van Suid-Afrika''. Kaapstad: Tafelberg. * {{en}} Saron, G. in Potgieter, D.J. (ed.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]'', volume 6. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou). * {{af}} Schoeman, C.J.: Klein Jerusalem. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 25, nr. 3, Maart 1976 * {{en}} [http://www.jewishvirtuallibrary.org/south-africa-virtual-jewish-history-tour Jewish Virtual Tour]. URL besoek op 9 November 2017. == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Jewish people of South Africa}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse Jode| ]] bhqcgow89oi07qpfeyn2fw3trpsen72 Creta et Cyrenaica 0 138069 2928843 2925210 2026-08-22T15:34:27Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928843 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Roman_Empire_-_Creta_et_Cyrenaica_(125_AD).svg|duimnael|regs]] '''Creta et Cyrenaica''' was 'n Romeinse provinsie.<ref name="thoughtco" /><ref name="unrv" /> ==Die provinsie== Volgens Strabo was val die posisie van Creta et Cyrene in die derde vlak van provinsies, wat ook Iberia Ulterior, Gallia Narbonensis, Sardinië et Corsica, Sicilia, Masedonië, Illyria, Achaea, Ciprus en Bithinië behels het. Al hierdie provinsies is vir bestuur deur oud-praetors aan die Senaat toegedeel, en onder hierdie provinsies was Creta en Cyrenaica een van slegs twee wat gesamentlik regeer is, 'n verdere teken van 'n laer status. Verder het die oud-praetor se ampstermyn selde tot 'n konsulaat of belangrike weermagbevel gelei. Gegewe die minimale aansien waarin die Romeine blykbaar Kreta gehou het, kom die algemene vlak van welvaart en die aansienlike openbare werke wat regdeur die eiland volop teenwoordig is, as 'n verrassing. <ref name="Harrison"/> In die tyd van die hervormings van keiser [[Diocletianus]] (284-305) word nie net die provinsie Creta et Cyrenaica opgehef nie maar Cyrenaica word verdeel in twee kleiner provinsies ''Libya superior'' en ''Lybia inferior''. Hulle word ook ''Libya Pentapolis'' en ''Libya sicca'' genoem. Die redes is nie duidelik nie. ''Sicca'' beteken ''droog'' en hierdie oostelike deel was baie woestynagtig en sy bevolking was skaars.<ref name="Bleckmann"/> ==Cyrenaica== [[Lêer:Cyrene (23) (8288456993).jpg|duimnael|Amfiteater van Cyrene]] Cyrenaica, in die ooste van die huidige Libië beklee 'n spesiale posisie in die geskiedenis van die Griekse Ooste. Benewens sommige streke van Klein-Asië is net hier – lank voor Alexander die Grote - 'n hele landskap in die oostelike Mediterreense streek deur Griekse kolonisasie geheleniseer. Die Griekse element het vir meer as 'n millennium in ononderbroke kontinuïteit bestaan. Eers is Cyrenaica in die Ptolemaïese Groot Monargie geïntegreer en toe in die Romeinse Ryk met sy twee kulture: die Latynse in die weste en die Griekse in die ooste waar Cyrenaica deel van uitgemaak het. Die Ptolemaïese ''sekundogenitur'' van Cyrene het in 96 vC deur 'n testament Romeins geword en in 74 vC. het dit 'n Romeinse provinsie geword. Sedert Augustus word Cyrenaica saam met die eiland Kreta geadministreer as deel van 'n dubbele provinsie ''Creta et Cyrene'' In die keiserlike tydperk is min bekend oor die gebeure in hierdie provinsie.<ref name="Bleckmann"/> 'n Belangrike gebeurtenis is die groot Joodse opstand van 115-117 maar selfs daaroor is baie onduidelik en onbekend. In die tyd van die bewind van Claudius Gothicus (268-270) vind invalle van die Marmariede plaas, maar hoe watter rol dit gespeel het die groot [[Krisis van die Derde Eeu|krisis van die derde eeu]] is grootliks onbekend. <ref name="Bleckmann">{{cite book|author=Bleckmann, Bruno|title= “Historische Bemerkungen Zu Den Briefen an Und Über Johannes.” Polis-Freundschaft-Jenseitsstrafen: Briefe an Und Über Johannes, |publisher=Mohr Siebeck GmbH and Co. KG|year=2010|pages= 207–26|url= http://www.jstor.org/stable/j.ctv9b2w9z.13.}}</ref> ==Kreta== [[Lêer:Creta-hersonisos-15-2.jpg|duimnael|Die Romeinse hawe van Chersonesos]] In die hellenistiese tyd was Kreta 'n seerowersnes en daar is beweer dat dit die rede was waarom die Romeine die eiland oorgeneem het, maar dit is nie waarskynlik nie. In die Romeinse tyd het graanskepe groot genoeg geword dat hulle die hawens van Kreta kon vermy.<ref name="Harrison"/> In 68 vC het die Romeinse Senaat vir die Kretensers beveel om hul Romeinse gevangenes vry te laat. Hulle het dalk geweier en die Senaat het Quintus Caecilius Metellus die opdrag gegee om die eiland te verower. Met baie sukses met die neem van individuele stadstate, was Metellus se veldtog hard. Teen die tyd dat hoop vir die Kretensers verlore was, is [[Pompeius]] die Grote ook gemagtig met 'n omvattende bevel teen oosterse seerowery. Die Kretensers se saak was verlore, maar in 'n laaste vertoning van weerstand het hulle geweier om oor die finale oorgawe aan Metellus te onderhandel en het hulle aangebied om hulle net aan Pompeius te onderwerp. Deur die aanbod te aanvaar, het Pompeius baie krediet ontvang, maar dit was Metellus wat Kreta werklik verower het. Ten spyte daarvan dat hy aanvanklik deur Pompeius afgedank is, sou Metellus uiteindelik terugkeer en die pasifikasie teen 63 vC voltooi. As 'n beloning vir sy diens is hom die congnomen 'Creticus' aangebied.<ref>{{cite web|url=https://www.unrv.com/provinces/crete.php|publisher=UNRV|title=Crete|access-date=28 Desember 2023|archive-date=28 Desember 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231228161551/https://www.unrv.com/provinces/crete.php|url-status=dead}}</ref> Dit is nie duidelik wanneer die eiland 'n Romeinse provinsie geword het nie, maar die proses van romanisering het duidelik later begin. Hierdie proses het het groter en meer blywende gevolge gehad as die verowering van Kreta. Die romanisering het waarskynlik omtrent die begin van die bewind van [[Tiberius]] begin.<ref name="Harrison"/> In die Romeinse tyd van meer as seshonderd jaar blyk daar 'n welvaart op die eiland te gewees het waarvan die breedte en diepte dwarsdeur die eiland in vorige tydperke sonder gelyke was. Groot akwadukstelsels is gebou wat veral stede soos Chersonesos en Gortyn bedien het, maar ook water na die boeregemeeskappe gevoer het. Ander akwadukte het slegs stede bedien, soos die nywerheidsektore by [[Knossos]] en Itanos of hulle was openbare behoeftes en geriewe gerig soos by Kouphonisi. Die kapasiteit van die laat-Romeinse sisterne by Mochlos is merkwaardig gegewe die waarskynlike klein grootte van die gemeenskap. Ewe merkwaardig is die lengte van die akwadukkanaal by Pacheia Ammos. Dit was sekerlik in die oudheid nes vandag weinig meer as 'n vissersdorpie. <ref name="Harrison"/> Die eerste en die tweede eeu, veral vanaf die tyd van laat Julio- Claudiese dinastie word gekenmerk deur die konstruksie van rotsgekapte ''loculi''-grafte, veral by Knossos, Mátala, Gortyn, en Chania, maar ook op baie ander plekke. Teaters en ander soortgelyke grootskaalse burgerlike ouditoria lyk beperk tot 'n fase uit die laat eerste eeu tot in die derde eeu nC.<ref name="Harrison"/> [[Trajanus]] en [[Septimius Severus]] het geruime tyd op die eiland gebly, een as quaestor en die ander om aan 'n uitbreek van 'n pesepidemie te ontsnap. Maar ’n mens kan nie sê dat die eiland tydens hul prinsipate en as gevolg van hul verblyf met meer as sy deel van keiserlike gunste bedeel was nie.<ref name="Harrison">{{cite journal|author=Harrison, George W. M.|title= “Crete the Ordinary.” |journal=British School at Athens Studies|volume=2|year=1998|pages=129–34|url=http://www.jstor.org/stable/40960154}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="thoughtco">{{en}}[https://www.thoughtco.com/provinces-of-the-roman-empire-120862 provinces of the roman empire]</ref> <ref name="unrv">{{en}}[https://www.unrv.com/provinces/province-chronology.php province-chronology]{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} {{Romeinse provinsies 120}} {{Normdata}} [[Kategorie:Romeinse provinsies]] [[Kategorie:Geskiedenis van Griekeland]] [[Kategorie:Geskiedenis van Libië]] [[Kategorie:Kreta]] o3ein17vz06hch20j449s1x3515rt7l Mhlobo Jadezweni 0 256223 2928924 2255622 2026-08-22T21:17:10Z Pynappel 70858 2928924 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | naam = Mhlobo Wabantwana Jadezweni | beeld = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | geboortenaam = | geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1954|6|14}} | geboorteplek = [[Dutywa|Idutywa]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = | sterfplek = | alma mater = [[Universiteit van Fort Hare]]<br/>[[Universiteit Stellenbosch]] | nasionaliteit = Suid-Afrika | titel = | instelling = [[Universiteit Stellenbosch]] | vakgebied = [[Xhosa]]-literatuur, -taal en -poësie | stroming = | invloede = | beïnvloed = | bydraes = | bekend = Die boek: ''uTshepo Mde: Groot Genoeg'' | eerbewyse = | webblad = | handtekening = }} ''' Mhlobo Wabantwana Jadezweni''' (gebore 14 Junie 1954) is 'n Suid-Afrikaanse akademikus en skrywer. Hy het grade aan die [[Universiteit van Fort Hare]] en [[Universiteit Stellenbosch]] behaal. Hy is sedert 1983 aan die Departement Afrikatale aan die Universiteit van Stellenbosch verbonde, waar hy [[Xhosa]]-literatuur en -taal onderrig, en Xhosa-poësie bestudeer.<ref name="Kompetisie"/><ref name="Stellenbosch"/> Hy het gedien op verskeie Xhosa-taal rade sedert 1984 en is voorsitter van [[Universiteit van Fort Hare]] se isiXhosa [[Leksikografie]]-eenheid.<ref name ="NLU"/> == Opleiding en loopbaan == Jadezweni is op 14 Junie 1954 in [[Dutywa | Idutywa]], [[Oos-Kaap]], gebore. Hy het sy skoolonderrig aan St John's College in [[Mthatha]] ontvang. Hy het 'n [[Baccalaureus Artium|BA-graad]] aan die Universiteit van Fort Hare en sy BA Hons en [[Magister Artium|MA]] aan die Universiteit Stellenbosch verwerf. Hy het sy onderwysdiploma in 1974 by Cicira-onderwysersopleidingskollege voltooi en by skole in die [[Transkei]] onderrig gegee.<Ref name = "Stellenbosch"/> In 1983 het hy by die Departement Afrikatale aan die Universiteit Stellenbosch aangesluit. Hy was 'n gas-akademikus aan die Universiteit van Leipzig in 1998-1999 en aan die Universiteit van Bayreuth in 2002.<Ref name="Stellenbosch"/> == Lidmaatskappe en toekennings == *''Pan-South African Language Board''-toekenning vir die bevordering van Xhosa-taal en -letterkunde (2011)<ref name="Stellenbosch"/> * Lid van die Universiteit Stellenbosch Opedagskomitee (1996-)<ref name="Stellenbosch"/> * Lid van die Universiteit Stellenbosch se Strategiese Beplanningskomitee (1998-)<ref name="Stellenbosch"/> * Lid van die Bemarkingskomitee van die Kuns-Fakulteit aan die Universiteit Stellenbosch (2001-)<ref name="Stellenbosch"/> * Hy dien op provinsiale en nasionale taalkomitees en -organisasies, insluitend die Afrikataalvereniging van Suid-Afrika en die Suider-Afrikaanse Mites-vereniging. == Geskrewe werke == Jadezweni is die skrywer van 'n veeltalige kinderboek ''uTshepo Mde: Tall Enough''.<ref name="Boek2"/> Die boek is in Xhosa en [[Engels]] geskryf en is in verskeie tweetalige uitgawes, insluitend [[Afrikaans]], [[Sweeds]] en [[Portugees]], gepubliseer. Die boek is genomineer as 'n Suid-Afrikaanse ereboek deur die Internasionale Raad op Boeke vir Jongmense (IBBY).<ref name="Stellenbosch"/> Hy is die skrywer van verskeie publikasies oor Xhosa-digters en -skrywers en het stories vertaal vir die hoofstuk ''Xhosa-skrywers'' in die Afrikaanse boek ''Ensiklopedie van die Wêreld''.<ref name="Stellenbosch"/> Jadeweni het die volgende boeke geskryf of het 'n bydrae tot hulle gemaak:<ref name="Stellenbosch"/> *''IsiXhosa Esitsha'' (Nuwe Xhosa) (1986) *''Isahluko sokugqibela'' (Die Laaste Hoofstuk) (2000) <ref name="Boek1"/> *''The rights of a child'' (Die regte van 'n kind) (2004) == Private lewe == Jadezweni is getroud met Nokuzola Jadezweni, 'n skoolonderwyseres in [[Khayelitsha]]. Hulle het drie kinders.<ref name="Stellenbosch"/> == Verwysings == {{verwysings| 2| verwysings= <ref name="Boek1"> {{cite book |last1=Sisusa |first1=Zibele |title=Isahluko sokugqibela |date=2000 |publisher=Tafelberg |location=Cape Town |isbn=9780624039266 |pages=108 |url=https://books.google.co.za/books?id=lTmKAAAACAAJ |accessdate=2 Mei 2019|language=Xhosa}} </ref> <ref name="Boek2"> {{cite book |last1=Jadezweni |first1=Mhlobo |last2=Morris |first2=Hannah (illustreerder) |title=Groot Genoeg |date=2006 |publisher=Electric Book Works |isbn=9780620369183 |pages=32 |url=https://books.google.co.za/books?id=h3-ypnnRGDMC |accessdate=2 Mei 2019}} </ref> <ref name="Kompetisie"> {{webaanhaling | url = http://www.westerncape.gov.za/eng/your_gov/301/news/2007/jun/157301| titel = Kompetisie vir isiXhosa-skryfwerk| toegangsdatum= 1 Mei 2019 | datum = 14 Junie 2007| uitgewer = Departement van Kultuursake en Sport (Wes-Kaapse Provinsiale Regering)| taal = Engels}} </ref> <ref name ="NLU"> {{webaanhaling| url = http://www.ufh.ac.za/centres/xnlu/jadezweni| titel = Voorsitter {{!}} isiXhosa Leksikografie-eenheid| toegangsdatum= 2 Mei 2019| uitgewer = Universiteit van Fort Hare| taal = Engels}} </ref> <ref name="Stellenbosch"> {{webaanhaling| url = http://www.stellenboschwriters.com/jadezweni.html | titel = M W Jadezweni | toegangsdatum= 1 Mei 2019| laaste= Breuer| eerste= Rosemarie| uitgewer = Stellenboschskrywers| taal = Engels}} </ref> }} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Jadezweni, Mhlobo}} [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Geboortes in 1954]] [[Kategorie:Xhosas]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] 2o81xgw9ik5lebvie5oppfxfv4xv813 GGO-samesweringsteorieë 0 273233 2928986 2926228 2026-08-23T00:30:10Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928986 wikitext text/x-wiki {{Mediese vrywaringsnota}} {{Kantbalk Alternatiewe medisyne}} {{Kantbalk Genetika}} '''GGO-samesweringsteorieë''' is 'n [[samesweringsteorie]] wat verband hou met die produksie en verkoop van geneties gemanipuleerde gewasse en geneties gemodifiseerde voedsel (ook na verwys as [[Geneties gemanipuleerde organisme|geneties gemodifiseerde organismes]] of "GGO's"). Hierdie samesweringsteorieë sluit in bewerings dat landboubesighede, soos Monsanto, data onderdruk het wat toon dat GGO's skade berokken, doelbewus voedseltekorte veroorsaak om die gebruik van GM-voedsel te bevorder, of dat regeringsinstansies of wetenskaplike verenigings gekoöpteer is. Kritici meen dat GGO-samesweringsteorieë grotendeels bevorder word deur diegene wat teen die produksie en verkoop van GGO's gekant is. == Wêreldwye opposisie teen GGO's == In 'n artikel in 2013 wat in die vaktydskrif ''PLoS ONE'' gepubliseer is, is daar bewyse gevind wat samesweringsteoreë gekoppel het aan die verwerping van wetenskaplike stellings oor geneties gemanipuleerde voedsel. <ref name="Lewandowsky"/> Een samesweringsteorie van GGO's is die bewering dat die ontwikkeling en bevordering van GGO's deur plaagdodermaatskappye gedoen is om gewasse kwesbaarder te maak aan plae en daarom meer plaagdoders benodig. <ref name="Christou"/> 'n Ander beweer die gebrek aan enige betroubare wetenskaplike bewyse van die skadelike gevolge van GGO's, is nie te wyte aan 'n gebrek aan bewyse nie, maar eerder aan 'n sameswering om die bewyse te verberg.<ref name="Raikka"/> Voorbeelde van die opposisie: * Die terugtrekking van 'n [[Frankryk|Franse]] navorsingsartikel wat baie kritiek lewer op die skadelike gevolge van GMO's in laboratoriumrotte, het daartoe gelei dat anti-GMO-aktiviste beweer dat die terugtrekking deel was van 'n sameswering om die waarheid te verberg.<ref name="Pharyngula"/> * In [[Turkye]] is 'n geloof onder die konserwatiewe politieke en godsdienstige figure dat GGO's 'n sameswering deur Joodse multinasionale ondernemings en Israel vir wêreldoorheersing is, geïdentifiseer.<ref name="Giuseppe"/> * In [[Letland]] het 'n studie getoon dat 'n deel van die bevolking van mening was dat GGO's deel was van 'n groter samesweringsteorie om die bevolking van die land te vergiftig.<ref name="Utinans"/> * In [[Hunan]], [[Volksrepubliek China|China]], het nuusberigte wat gekant was teen die proewe van [[goue rys]], samesweringsteorieë bevorder, soos dat die Weste [[Genetiese manipulasie|genetiese ingenieurswese]] gebruik om wêreldwye beheer oor die landbou te bewerkstellig en dat GG-produkte instrumente vir volksmoord was.<ref name="Yang"/> * In [[Ghana]] het openbare debatte oor geneties-gemodifiseerde voedsel getoon dat samesweringsteorieë 'n kenmerk van die opposisie teen GGO's is.<ref name="Kangmennaang"/> 'n Groot aspek van baie samesweringsteorieë is die vrees dat groot landboubesighede, veral Monsanto, werk om die gesondheid en veiligheid van die algemene publiek te ondermyn deur GGO's in die voedselvoorraad in te stel en te bevorder. Een bewering is dat Monsanto doelbewus wetenskaplike bewyse verberg dat GGO's skadelik is.<ref name="Raikka"/> Die oortuiging dat Monsanto veral problematies is, het aksies soos die ''March Against Monsanto'' en die uitsondering van Monsanto geïnspireer, oor ander landboubesighede soos DuPont, Syngenta, Dow, BASF en Bayer, en is geïdentifiseer as 'n belangrike kenmerk van teen-GGO-aktivisme. == Zika-virus == In Januarie 2016 het kommer oor 'n Zika-virus-uitbraak gepaard gegaan met eise wat die eerste keer op [[Reddit]] gepubliseer is dat die virus deur 'n geneties gemodifiseerde [[Steekmuggies|muskiet]] versprei is.<ref name="besigheid"/> Die vrees was deels gebaseer op 'n nuwe inisiatief vir die vermindering van muskiete, gelei deur Oxitec — manlike muskiete (wat nie byt nie) is geneties gemodifiseer om steriel te wees, en word vrygelaat om met wyfies te paar, wat lei tot geen nageslag nie, waardeur die bevolking van [[Aedes aegypti|''Aedes aegypti''-muskiete]] (wat tropiese siektes soos Zika versprei) verminder word.<ref name="besigheid"/> Die eise is geïdentifiseer as 'onbewese' deur die webwerf ''Snopes.com''.<ref name="Snopes"/> == Sien ook == *[[Genetiese manipulasie]] == Verwysings == {{verwysings|30em|verwysings= <ref name="besigheid"> {{webaanhaling| url = http://www.businessinsider.com/zika-virus-conspiracy-theory-2016-1| titel = 'n Gek sameswering versprei oor Zika en GGO's - en dit moet stop| toegangsdatum= 13 September 2019 | uitgewer = Business Insider| taal = Engels}} </ref> <ref name="Christou"> {{cite book|author1=Paul Christou|author2=Harry Klee|title=Handbook of plant biotechnology|chapter=Hoofstuk 50: Versterking van politieke en sosiale risiko's van GGO's|year=2004|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-0-471-85199-8|doi=10.1002/0470869143|language=English}} </ref> <ref name="Giuseppe">{{Cite journal|title = Wêreldbeskouings en diskursiewe konstruksie van GGO-verwante risikopersepsies in Turkye|url = http://pus.sagepub.com/content/22/2/137|journal = Openbare begrip van wetenskap|date = 1 Februarie 2013|issn = 0963-6625|pmid = 23833021|pages = 137–154|volume = 22|issue = 2|doi = 10.1177/0963662511423334|first = Giuseppe A.|last = Veltri|first2 = Ahmet K.|last2 = Suerdem|hdl = 2381/28216|language = Engels|access-date = 13 September 2019|archive-date = 25 Desember 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151225021237/http://pus.sagepub.com/content/22/2/137|url-status = dead}}</ref> <ref name="Kangmennaang"> {{Cite journal| last=Kangmennaang| first=Joseph| last2=Osei| first2=Lydia| last3=Armah| first3=Frederick A.| last4=Luginaah| first4=Isaac| date=1 Oktober 2016| title=Geneties gemodifiseerde organismes en die era van (On)rede? 'n Kritiese ondersoek na die retoriek in die openbare beleidstrategie-debatte in GGO in Ghana|url= | journal=Toekoms| volume=83| issue=Aanvulling C| pages=37–49| doi=10.1016/j.futures.2016.03.002| language=Engels}} </ref> <ref name="Lewandowsky"> {{Cite journal|last=Lewandowsky |first=Stephan |last2=Gignac |first2=Gilles E. |last3=Oberauer|first3=Klaus|title=Die rol van sameswerende idees en wêreldbeskouings in die voorspelling van die verwerping van wetenskap|journal=PLoS ONE| volume=8| issue=10| pages=e75637| doi=10.1371/journal.pone.0075637| pmc=3788812| pmid=24098391| year=2013| language=Engels}} </ref> <ref name="Pharyngula"> {{webaanhaling| url = http://scienceblogs.com/pharyngula/2013/11/29/belated-retraction-of-seralinis-bad-anti-gmo-paper/|titel = Laat terugtrekking van Seralini se slegte teen-GGO-papier| toegangsdatum= 13 September 2019 | laaste= Myers| eerste= PZ| outeurskakel= | werk = Pharyngula| taal = Engels}} </ref> <ref name="Raikka"> {{cite journal |last=Räikkä |first=Juha |date=2009 |title=Die etiek van samesweringsteorieë |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-value-inquiry_2009_43_4/page/457 |journal=Die joernaal van waarde-ondersoek |volume=43 |issue=4 |pages=457–468 |doi= 10.1007/s10790-009-9189-1| language=Engels}} </ref> <ref name="Snopes"> {{webaanhaling| url = http://www.snopes.com/zika-virus-gmo-mosquitoes/| titel = MEESTAL ONWAAR: Zika-virus veroorsaak deur GGO-muskiete| toegangsdatum= 13 September 2019| laaste= LaCapria| eerste= Kim| werk = Snopes.com| taal = Engels}} </ref> <ref name="Utinans">{{Cite journal| url=http://www.shs-conferences.org/articles/shsconf/abs/2014/07/shsconf_shw2012_00048/shsconf_shw2012_00048.html| title=SHS Web of Conferences| journal=SHS Web of Conferences| volume=10| pages=00048| access-date=13 September 2019| doi=10.1051/shsconf/20141000048| year=2014| last1=c| first1=A.| last2=Ancane| first2=G.| language=Engels| archive-date=21 Augustus 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190821202949/https://www.shs-conferences.org/articles/shsconf/abs/2014/07/shsconf_shw2012_00048/shsconf_shw2012_00048.html| url-status=dead}}</ref> <ref name="Yang"> {{Cite journal| last=Yang| first=Jinjie| last2=Xu| first2=Kaibin| last3=Rodriguez| first3=Lulu| date=19 Junie 2014| title=Die verwerping van wetenskaplike raamwerke in die nuusberig van die goue rys-eksperiment in Hunan, China| journal=Gesondheid, risiko en samelewing| volume=16| issue=4| pages=339–354| doi=10.1080/13698575.2014.923092| issn=1369-8575| language=Engels}} </ref> }} {{Samesweringsteorieë|state=uncollapsed}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skynwetenskappe]] [[Kategorie:Komplotteorieë]] py2dcbdef95zlhmikwhrr5lul3zwce1 Ionut Silaghi de Oas 0 287042 2929009 2892395 2026-08-23T08:31:10Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2929009 wikitext text/x-wiki '''Ionut Silaghi de Oas''', graaf van Szilagyi-Oas (gebore op [[16 Maart]] [[1990]]) is 'n [[Roemenië|Roemeense]] sanger, liedjieskrywer, <ref>{{Cite web |url=https://repertoire.bmi.com/Catalog.aspx?detail=writerid&page=1&fromrow=1&torow=25&keyid=550764081&subid=1 |title=argiefkopie |access-date=19 Januarie 2020 |archive-date=27 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200427213755/https://repertoire.bmi.com/Catalog.aspx?detail=writerid&page=1&fromrow=1&torow=25&keyid=550764081&subid=1 |url-status=dead }}</ref> <ref>https://listen.tidal.com/artist/17564793</ref> <ref>http://lyricstranslate.com/en/ionuț-silaghi-de-oaș-cine-n-are-mamă-dragă-lyrics.html</ref> <ref name=sites>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/ionutsilaghideoas/home/the-title-of-young-artist-of-satu-mare-county |title=The Title of Young Artist of Satu Mare County - Ionuț Silaghi de Oaș |website=sites.google.com |language=ro |archive-url=https://web.archive.org/web/20161008200403/https://sites.google.com/site/ionutsilaghideoas/home/the-title-of-young-artist-of-satu-mare-county |archive-date=8 Oktober 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20150508194106/http://din-oas.blogspot.ro/2013/05/despre-ionut-silaghi-de-oas.html</ref> vervaardiger, <ref>https://listen.tidal.com/credits/17564793?roleCategoryFilters=4</ref> volksversamelaar musiek, skrywer, aristokraat, entrepreneur <ref>https://www.discogs.com/artist/5760706-Ionu%C8%9B-Silaghi</ref> en ingenieur.<ref>[http://d-nb.info/gnd/1140499319 GERMAN NATIONAL LIBRARY CATALOGUE]</ref> Hy is die huidige hoof van die Szilagyi-Oas-edelgesin en die huidige sekretaris-generaal van Ansamblul Oaşul.<ref>Vasile Bele, Cristina Bele, Gheorghe Ursan, Ramona Ursan, prof. Florica Jurasko: ''Maria Tripon - mesager al Țării Oașului : promotorul țâpuriturilor oșenești,'' P. Ecou Transilvan, Cluj-Napoca, 2012, pp. 160, {{ISBN|978-606-93174-1-9}}.</ref> <ref name="Com">{{Cite web |url=http://fr.unionpedia.org/i/Ionu%C8%9B_Silaghi |title=argiefkopie |access-date=19 Januarie 2020 |archive-date=31 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331004218/http://fr.unionpedia.org/i/Ionu%C8%9B_Silaghi |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://tara-oasului-ro.blogspot.ro/2014/02/es-ionut-silaghi-de-oas-15-ani-in.html|title=E.S. Ionuț Silaghi de Oaș, 15 ani în slujba Țării Oașului ~ Țara Oașului|date=9 July 2016|website=web.archive.org|access-date=19 Januarie 2020|archive-date= 9 Julie 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160709213414/http://tara-oasului-ro.blogspot.ro/2014/02/es-ionut-silaghi-de-oas-15-ani-in.html|url-status=bot: unknown}}</ref> Hy is 'n gegradueerde van die Tegniese Universiteit van Cluj-Napoca en aan die Babeş-Bolyai Universiteit. Hy het ook 'n meestersgraad aan die Tegniese Universiteit van Cluj-Napoca behaal.<ref name="ref">{{Cite web |url=http://plus.wikimonde.com/wiki/Ionu%C8%9B_Silaghi |title=argiefkopie |access-date=19 Januarie 2020 |archive-date=22 Februarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170222122301/http://plus.wikimonde.com/wiki/Ionu%C8%9B_Silaghi |url-status=dead }}</ref> <ref name="S">{{cite web |url=https://sites.google.com/site/ansamblulfolcloricoasul/colectivul-artistic/ionut-silaghi-de-oas |title=Ionuț Silaghi de Oaș - Ansamblul Folcloric Oașul |website=sites.google.com |language=ro |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401063915/https://sites.google.com/site/ansamblulfolcloricoasul/colectivul-artistic/ionut-silaghi-de-oas |archive-date=1 April 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> [[Lêer:Poezii_oşeneşti_by_Ionuț_Silaghi_de_Oaș_-_cover_book_.jpg|240px|regs|Voorblad van die boek Poezii oşeneşti deur Ionuț Silaghi de Oaș]] [[Lêer:HE_Nob._Ionuţ_Silaghi_de_Oaș_-_China.jpg|duimnael|Ionuţ Silaghi de Oas (regs) tydens die Nanning International Folk Song Art Festival 2012, CAEXPO 2012, [[Volksrepubliek China]].]] Ionut Silaghi de Oas is ook onder kontrak by Broadcast Music, Inc.<ref>{{Cite web |url=https://repertoire.bmi.com/Catalog.aspx?detail=writerid&page=1&fromrow=1&torow=25&keyid=550764081&subid=1 |title=Broadcast Music, Inc. Repertoire |access-date=19 Januarie 2020 |archive-date=27 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200427213755/https://repertoire.bmi.com/Catalog.aspx?detail=writerid&page=1&fromrow=1&torow=25&keyid=550764081&subid=1 |url-status=dead }}</ref> en SoundExchange. <ref>https://www.instagram.com/p/B6TVN7Dpkc3/</ref> == Boeke == * Ionut Silaghi de Oas, ''Poezii oșenești: Poezii, Fotografii, Culegere de folclor din Țara Oașului'', Negrești-Oaș, 2017, {{ISBN|978-973-0-24505-9}} . <ref>http://www.bibnat.ro/documente/dynforms/doc_149545033637435344.jpg</ref> * Ionuț Silaghi de Oas, ''Poezii osenesti: Poezii, Fotografii, Culegere de folclor din Țara Oașului (Poësie, Fotografie, Folklore-versameling uit'' Oaș- ''land)'', Negrești-Oaș, 2017, {{ISBN|978-973-0-24681-0}} , '''CD edisie''' . <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/ionutsilaghideoas/ionut-silaghi-de-oas---poezii-osenesti |title=Ionuț Silaghi de Oaș - Poezii oșenești - Ionuț Silaghi de Oaș |website=sites.google.com |language=ro |archive-url=https://web.archive.org/web/20200427213751/https://sites.google.com/site/ionutsilaghideoas/ionut-silaghi-de-oas---poezii-osenesti |archive-date=27 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Diskografie == === Albums === * 1999 - ''Noi umblăm să colindăm'' (album tradisionele Kersliedere van Țara Oașului) - Maria Tripon, Ansamblul Folcloric Sânzâienele en Ionuț Silaghi (as lid van Ansamblul Folcloric Sânzâienele / Ansamblul Oașul). <ref>{{cite web |url=http://tara-oasului-ro.blogspot.com/2014/02/primul-album-de-colinde-din-tara-oasului.html |title=Primul album de colinde din Țara Oașului |language=ro |archive-url=https://web.archive.org/web/20190929201218/http://tara-oasului-ro.blogspot.com/2014/02/primul-album-de-colinde-din-tara-oasului.html |archive-date=29 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref>{{cite web |url=https://musicbrainz.org/release/87a0d139-82fd-4e50-b638-89fa7071b592 |title=Release “Noi umblăm să colindăm” by Maria Tripon, Ionuț Silaghi & Ansamblul Oașul - MusicBrainz |website=musicbrainz.org |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180912131338/https://musicbrainz.org/release/87a0d139-82fd-4e50-b638-89fa7071b592 |archive-date=12 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * 2012 - ''Io-s fecior din șepte sate'', volksalbum met die volgende liedjies: <ref name="S" /> <ref>{{cite web |url=https://musicbrainz.org/release/aaf82e58-e296-4b18-bb6a-1f05fdb054c6 |title=Release “Io-s fecior din șepte sate” by Ionuț Silaghi - MusicBrainz |website=musicbrainz.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20170405073449/https://musicbrainz.org/release/aaf82e58-e296-4b18-bb6a-1f05fdb054c6 |archive-date=5 April 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> ** ''Io-s fecior din șepte sate'' ** ''Măi cucule ce mânânci'' ** ''Prinsum-o jendarii asară'' ** ''Mândruleoara me-i Marie'' ** ''Nu mă țâi că știu strâga'' <ref>http://lyricstranslate.com/en/ionuț-silaghi-de-oaș-nu-mă-tâi-că-stiu-strâga-lyrics.html</ref> ** ''Mândră cu zadie scurtă'' ** ''Cine n-are mamă dragă'' ** ''Fost-am păcurar la oi'' ** ''Io-s Ionu lu Bazan'' === Enkelsnitte === * 2010 - ''Când te văd mândră pe tine'' <ref>{{Cite web |url=https://music.apple.com/us/album/c%C3%A2nd-te-v%C4%83d-m%C3%A2ndr%C4%83-pe-tine-live/1493207274?i=1493207275 |title=argiefkopie |access-date=19 Januarie 2020 |archive-date=27 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200427213634/https://music.apple.com/us/album/c%C3%A2nd-te-v%C4%83d-m%C3%A2ndr%C4%83-pe-tine-live/1493207274?i=1493207275 |url-status=dead }}</ref> <ref>https://music.amazon.com/albums/B083G9Q2F3?trackAsin=B083G8DPCZ</ref> * 2011 - ''Mie cetira mi-i dragă'' <ref>https://tidal.com/browse/track/127420574</ref> <ref>{{Cite web |url=https://nl.napster.com/artist/ionu-silaghi-de-oa/album/mie-cetira-mi-i-draga-live |title=argiefkopie |access-date=19 Januarie 2020 |archive-date=22 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222043421/https://nl.napster.com/artist/ionu-silaghi-de-oa/album/mie-cetira-mi-i-draga-live |url-status=dead }}</ref> * 2017 - ''De-ai știi mândră ce mi-n gându'' <ref>https://musicbrainz.org/recording/d3dd076a-bedf-4bb4-8cbf-91228ab1c239</ref> * 2019 - ''Live vanaf Oaș Country Cât îi ulița de mare'' <ref>https://www.musixmatch.com/lyrics/Ionu%C8%9B-Silaghi-de-Oa%C8%99/Live-from-Oa%C8%99-Country-C%C3%A2t-%C3%AEi-uli%C8%9Ba-de-mare-Live</ref> <ref>{{Cite web |url=https://play.google.com/store/music/album?id=B7nsdyyl6fm2mjlqmgn2usmkcp4&tid=song-Txmuax7w7regvwnezexprhfzauy |title=argiefkopie |access-date=19 Januarie 2020 |archive-date=27 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200427213523/https://play.google.com/store/music/album?id=B7nsdyyl6fm2mjlqmgn2usmkcp4&tid=song-Txmuax7w7regvwnezexprhfzauy |url-status=dead }}</ref> * 2019 - ''Noi corindăm la fereastă (Live van Oaș-land)'' <ref>{{Cite web |url=https://www.deezer.com/us/album/122077362 |title=argiefkopie |access-date=19 Januarie 2020 |archive-date=22 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222043418/https://www.deezer.com/us/album/122077362 |url-status=dead }}</ref> <ref>https://music.amazon.com/albums/B082FTLDK1?trackAsin=B082FWTHKK</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.jiosaavn.com/album/noi-corind%C4%83m-la-fereast%C4%83-live-from-oa%C8%99-country/8,y1W3TozEI_ |title=argiefkopie |access-date=19 Januarie 2020 |archive-date=22 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222043419/https://www.jiosaavn.com/album/noi-corind%25C4%2583m-la-fereast%25C4%2583-live-from-oa%25C8%2599-country/8,y1W3TozEI_ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.lyrics.com/lyric-lf/1637711/Ionu%C8%9B+Silaghi+de+Oa%C8%99/Noi+corind%C4%83m+la+fereast%C4%83+%28Live+from+Oa%C8%99+Country%29+%5Blive+version%5D</ref> * 2019 - ''Tăț coconașii din sat'' <ref>https://www.lyrics.com/lyric-lf/1640235/Ionu%C8%9B+Silaghi+de+Oa%C8%99/T%C4%83%C8%9B+cocona%C8%99ii+din+sat+%5Blive+version%5D</ref> <ref>{{Cite web |url=https://play.anghami.com/artist/5838522/7 |title=argiefkopie |access-date=19 Januarie 2020 |archive-date=22 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222043415/https://play.anghami.com/artist/5838522/7 |url-status=dead }}</ref> * 2019 - ''Scolă, gazdă, nu dormirăm'' <ref>{{Cite web |url=https://www.deezer.com/us/album/124989142 |title=argiefkopie |access-date=19 Januarie 2020 |archive-date=22 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222043416/https://www.deezer.com/us/album/124989142 |url-status=dead }}</ref> <ref>https://open.spotify.com/album/000K8j1XqzRQ8xfK9FKoPQ</ref> == Gebeurtenisse wat hy bygewoon het == * Nanning International Folk Song Art Festival 2012, CAEXPO 2012, [[Volksrepubliek China|People's Republic of China]], waar hy die hoof van die Roemeense afvaardiging was. * 2014 - ''Utazás'' International Tourism Fair, [[Hongarye]] . * 2016 - Toer en reis [[Warskou]] (TT Warskou) Internasionale Toerisme Beurs, [[Pole]] . <ref>crungheni.md: ''[http://www.crungheni.md/wp-content/uploads/2017/01/expo10.jpg Official photography of Ungheni rayon council], [[Republic of Moldova]]; https://web.archive.org/web/20170402112854/http://www.crungheni.md/wp-content/uploads/2017/01/expo10.jpg''</ref> == Video- en TV-optredes == * 2010 - ''Câtu-i Țara Oașului'', [[DVD|DVD-]] album van Maria Petca Poptean. * 2012 - ''Dragă mi-o fost cetera'', [[DVD|DVD-]] album van [[:ro:Maria Tripon|Maria Tripon]] . * Generies van die show ''Cântec și poveste'', Roemeense televisie . * 2015 ''- [[:ro:Drumul lui Leșe|Drumul lui Leșe]]'', TV-vervaardiger: [[:en:Grigore Leșe|Grigore Leșe]], TVR 2 <ref>https://i.ytimg.com/vi/J6XfSc6p0Zs/maxresdefault.jpg, http://media.tvrinfo.ro/media-tvr/image/201504/w640/2_43798900.jpg {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150412193153/http://media.tvrinfo.ro/media-tvr/image/201504/w640/2_43798900.jpg |date=12 April 2015 }}</ref> * [[:en:The Romanians Dowry|The Romanians Dowry]], in Roemeens: ''Zestrea Românilor'' (is 'n Roemeens-dokumentêre reeks wat op televisie gewy is aan die tradisionele kultuur en beskawing van die Roemeense volk), die ses episodes wat aan die Oaș Country gewy is. == Eerbewyse en toekennings == * Titel van die ''jong kunstenaar van Satu Mare County'', toegeken deur Satu Mare County Council en Satu Mare County Centre for Preservation and Promoting of Traditional Culture (19 April 2013). <ref name=sites /> * Diploma of Honour of Nanning International Folk Song Art Festival 2012, CAEXPO 2012, [[Volksrepubliek China|People's Republic of China]] . * Die LAUREAT-titel van die eerste uitgawe van die ''Gala of Young Creators'', wat op 5 Junie 2008 deur Satu Mare Plaaslike Raad, die Noordwes-skrywersvereniging en Alfazet Cenacle Satu Mare toegeken is. <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/ionutsilaghideoas/titlul-de-laureat-al-primei-editii-a-galei-tinerilor-creatori |title=Titlul de laureat al primei ediții a galei tinerilor creatori - Ionuț Silaghi de Oaș |website=sites.google.com |language=ro |archive-url=https://web.archive.org/web/20170207192725/https://sites.google.com/site/ionutsilaghideoas/titlul-de-laureat-al-primei-editii-a-galei-tinerilor-creatori |archive-date=7 Februarie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * Diploma toegeken deur die Negrești-Oaș Plaaslike Raad en Negrești-Oaș stadsaal, vir die behoud van tradisies in die Oas-land. <ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/site/ionutsilaghideoas/diploma-for-preserving-traditions-in-oas-country |title=Diploma for preserving traditions in Oaș Country - Ionuț Silaghi de Oaș |website=sites.google.com |language=ro |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005151931/https://sites.google.com/site/ionutsilaghideoas/diploma-for-preserving-traditions-in-oas-country |archive-date=5 Oktober 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == foto galery == <gallery> Lêer:ES Ionuţ Silaghi de Oaș (2).jpg|Ionuţ Silaghi de Oaș in 2005 Lêer:ES Ionuţ Silaghi de Oaș (3).jpg|Ionuţ Silaghi de Oaș in 2007 Lêer:ES Ionuţ Silaghi de Oaș (1).jpg|Ionuţ Silaghi de Oaș in 2008 Lêer:E.S. Nob. Ionuţ Silaghi de Oaș.png|Ionuţ Silaghi de Oaș in 2014 Lêer:Ionuț Silaghi de Oaș - PRIM-ART Satu Mare.jpg|Ionuț Silaghi de Oaș by PRIM-ART, [[Satu Mare]], 2013 Lêer:Liviu Dragnea Deputy Prime Minister of Romania - Aurelia Fedorca Mayor of Negreşti-Oaş - Noble Ionuţ Silaghi de Oaş.png|Ionuț Silaghi (regs) met [[:en:Liviu Dragnea|Liviu Dragnea]] (links), [[:en:President of the Chamber of Deputies of Romania|president van die Kamer van Afgevaardigdes van Roemenië]], voormalige adjunkminister [[Prime Minister of Romania|van Roemenië]] en Aurelia Fedorca (sentrum), burgemeester van Negreşti-Oaş Lêer:Ionuț Silaghi de Oaș - Ungaria - Târgul Internațional de Turism.jpg|Ionuț Silaghi de Oaș op die ''Utazás'' International Tourism Fair, [[Hungary|Hongarye]], 2014. Lêer:Prof. Maria Tripon și E.S. Nob. Ionuţ Silaghi de Oaș - Ansamblul Oașul.jpg|Ionuț Silaghi de Oaș met [[:ro:Maria Tripon|Maria Tripon]] . Lêer:His Royal Highness Prince Nicolae of Romania and His Excellency Noble Ionuţ Silaghi de Oaş in 2014.png|Ionuţ Silaghi de Oaş met [[:en:Nicholas Medforth-Mills|prins Nicolae van Roemenië]], neef van [[Michael I of Romania|koning Michael I van Roemenië]] en [[Queen Anne of Romania|koningin Anne van Roemenië]] (2014) Lêer:Domnul Presedintele Traian Băsescu la Festivalul Național Sâmbra Oilor - Țara Oașului.jpg|Ionuţ Silaghi de Oaş (agter) saam met [[Traian Băsescu]], 4de [[President of Romania|president van Roemenië]] . Lêer:HE Ambassador Ovidiu Dranga, HE Ionuț Silaghi de Oaș and professor Maria Tripon.jpg|Ionuţ Silaghi de Oaş met Ovidiu Dranga, buitengewone ambassadeur en gevolmachtigde van [[Romania|Roemenië]] aan die Republiek van [[Poland|Pole]], en met professor Maria Tripon in Pole (2016). </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Ionuț Silaghi de Oaș}} * [http://music.wikia.com/wiki/Ionuț_Silaghi_de_Oaș http://music.wikia.com/wiki/Ionuţ_Silaghi_de_Oaş] * http://www.songtexte.com/artist/ionu-silaghi-5bcfe3b8.html * [http://www.versuri.club/romana-versuri-lyrics/ionut-silaghi-de-oas-prinsu-m-o-jendarii-asara-versuri-lyrics http://www.versuri.club/romana-versuri-lyrics/ionut-silaghi-de-oas-prinsu-mo-jendarii-asara-versuri-lyrics] * [{{Allmusic|class=artist|id=mn0002193480|pure_url=yes}} Ionuț Silaghi] by Allmusic * {{Imdb naam|nm10859157}} * [https://openlibrary.org/authors/OL7393084A/Ionu%C8%9B_Silaghi_de_Oa%C8%99 Ionuț Silaghi de Oaș] - [[:en:Openlibrary|Openlibrary]] * [https://www.discogs.com/artist/5760706-Ionu%C8%9B-Silaghi Ionuț Silaghi de Oaș] - Diskogs {{Normdata}} [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Geboortes in 1990]] s8e2qv90pvkudv2t3qv10aymxkepbge Wikipedia:Wikiprojek Suid-Afrika 4 303482 2929058 2923664 2026-08-23T10:17:40Z Sobaka 328 /* Nuwe artikels */ skakel 2929058 wikitext text/x-wiki [[Beeld: Flag map of South Africa.svg |raamloos|200px|regs]] Welkom by '''Wikiprojek Suid-Afrika'''! Dit is 'n samewerkingsgebied vir Wikipediane wat belangstel in die verbetering van die dekking van Suid-Afrikaanse artikels. As u weet van aktiewe redakteurs wat bygedra het tot Suid-Afrika-verwante artikels of verwante Wikiprojekte, verwys hulle dan na hierdie projek. Nuwe deelnemers is welkom; voel asseblief vry om hier aan te sluit! Kyk ook vir ons [[Portaal:Suid-Afrika]]. ==Deelnemers== Om deel te word van Wikiprojek Suid-Afrika, wysig hierdie afdeling en plaas <b><code><nowiki>#~~~~</nowiki></code></b> hieronder in '''alfabetiese volgorde'''. #-- [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] ([[Gebruikerbespreking:Aliwal2012|kontak]]) 10:06, 1 Junie 2020 (UTC) #-- [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|skil 'n appeltjie]]) 19:44, 31 Mei 2020 (UTC) #-- [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:10, 29 Mei 2020 (UTC) #-- [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:14, 25 Junie 2020 (UTC) #-- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:59, 31 Mei 2020 (UTC) #-- [[Gebruiker:TapticInfo|TapticInfo]] ([[Gebruikerbespreking:TapticInfo|kontak]]) [[Gebruiker:TapticInfo|TapticInfo]] ([[Gebruikerbespreking:TapticInfo|kontak]]) 09:02, 15 Augustus 2021 (UTC) ==Sjablone== === Sjablone om te voltooi / verbeter === {{Artikels oor Suid-Afrika|state=uncollapsed}} {{Suid-Afrikaanse kookkuns|state=uncollapsed}} === Sjablone om te gebruik === Plaas die <nowiki>{{Wikiprojek Suid-Afrika artikel}}</nowiki> op die besprekingsbladsy van alle artikels wat deel is wan WIkiprojek Suid-Afrika. Sien die volgende lys van Suid-Afrikaanse saadjie sjablone. Ontkiem sommer 'n saadjie. ===Saadjie=== *{{[[Sjabloon:Suid-Afrika-saadjie|Suid-Afrika-saadjie]]}} – verwante kategorie – [[:Kategorie:Suid-Afrika-saadjies]] :*{{[[Sjabloon:Suid-Afrika-geo-saadjie|Suid-Afrika-geo-saadjie]]}} – verwante kategorie: [[:Kategorie:Suid-Afrikaanse geografiesaadjies]] ::*{{[[Sjabloon:Gauteng saadjie|Gauteng saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:KwaZulu-Natal saadjie|KwaZulu-Natal saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Limpopo saadjie|Limpopo saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Mpumalanga saadjie|Mpumalanga saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Noord-Kaap saadjie|Noord-Kaap saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Noordwes saadjie|Noordwes saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Oos-Kaap saadjie|Oos-Kaap saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Wes-Kaap saadjie|Wes-Kaap saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Vrystaat saadjie|Vrystaat saadjie]]}} :*{{[[Sjabloon:Suid-Afrikaanse-bio-saadjie|Suid-Afrikaanse-bio-saadjie]]}} – [[:Kategorie:Suid-Afrikaanse biografiesaadjies]] ::*{{[[Sjabloon:Suid-Afrikaanse-politikus-saadjie|Suid-Afrikaanse-politikus-saadjie]]}} – [[:Kategorie:Suid-Afrikaanse politikus saadjies]] :*{{[[Sjabloon:Suid-Afrika-geskiedenis-saadjie|Suid-Afrika-geskiedenis-saadjie]]}} – [[:Kategorie:Suid-Afrikaanse geskiedenissaadjies]] :*{{[[Sjabloon:Suid-Afrika-struktuur-saadjie|Suid-Afrika-struktuur-saadjie]]}} – [[:Kategorie:Suid-Afrikaanse struktuur saadjies]] == Nuwe artikels == {{div col|colwidth=24em}} * [[Inboekstelsel]] * [[Departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking]] * [[Buitelandse betrekkinge van Suid-Afrika]] * [[Lys van diplomatieke missies van Suid-Afrika]] * [[Lys van diplomatieke missies in Suid-Afrika]] * [[Wet op die Erkenning van die Onafhanklikheid van Namibië, 1990]] * [[Jürgen Schadeberg]] * [[Sjebeen]] * [[Umqombothi]] * [[Nigel Morgan]] * [[George Bizos]] * [[Danny Titus]] * [[Tsotsi]] ‎ * [[Sarafina! (1992 film)]] * [[District 9]] * [[Suid-Afrikaanse filmbedryf]] * [[U-Carmen eKhayelitsha]] * [[Slag van Soutrivier]] * [[Jonas Gwangwa]] * [[Amathole- beskermde seegebied]] * [[Rubicon-toespraak]] * [[Carl von Hirschberg]] * [[Dawid Stuurman]] * [[Xiaomei Havard]] * [[Karima Brown]] * [[Jimmy Abbott]] * [[Aubrey Kruger]] * [[Graeme Bloch]] * [[National Union of South African Students]] * [[Suid-Afrikaanse militêre geskiedenis]] * [[Koevoet (polisie-eenheid)|Koevoet]] * [[Goue renoster van Mapungubwe]] * [[Suid-Afrikaanse onrus van 2021]] * [[Parlementsgebou (Kaapstad)]] * [[Simonstad-ooreenkoms]] * [[David Benatar]] * [[Carl Walter Meyer]] * [[André Walters]] * [[Dana Snyman]] * [[Yu Chi Chan-klub]] * [[Dana Niehaus]] * [[Satanskoraal]] * [[Mike Schüssler]] * [[John Berks]] * [[John Weston]] * [[Barry Ronge]] * [[Lionel Peterson]] * [[Don Mattera]] * [[Aggrey Klaaste]] * [[Patrick Soon-Shiong]] * [[Len Taunyane]] * [[David Christiaan de Waal]] * [[William Duncan Baxter]] * [[Glenda Kemp]] * [[Dennis East]] * [[Dawid van Lill]] * [[Mpho Phalatse]] * [[Franci Swanepoel]] * [[Leopold Scholtz]] * [[Klimaatsverandering in Suid-Afrika]] * [[Omgewingskwessies in Suider-Afrika]] * [[Alois Hugo Nellmapius]] * [[Drum (tydskrif)]] * [[Mark Pilgrim]] * [[Murunwa Makwarela]] * [[Kgosientso Ramokgopa]] * [[Stephanie Kemp]] * [[Thapelo Amad]] * [[Kirsten Neuschäfer]] * [[Thabo Bester]] * [[James Alexander]] * [[Rob Hersov]] * [[Guillaume Chenu de Chalezac]] * [[WESSA]] * [[Eusebius McKaiser]] * [[Erik Holm]] * [[Dricus du Plessis]] * [[Michael Lapsley]] * ''[[Scope]]'' * [[Nthato Motlana]] * [[Hans van Heerden]] * [[RISE Mzansi]] * [[Eeben Barlow]] *[[Televisie in Suid-Afrika]] * [[Piet Meyer]] * [[Klaas de Jonge]] * [[Beurtkrag]] * [[Suid-Afrikaanse energiekrisis]] * [[Overvaal Stereo]] * [[Change Starts Now]] * [[Mbongeni Ngema]] * [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)]] * [[Peter Magubane]] * [[Edwill van Aarde]] * [[Kholeka Gcaleka]] * [[Pip Freedman]] * [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024]] * [[African Congress for Transformation]] * [[Nasionale Vervolgingsgesag]] * [[Build One South Africa]] * [[Mapsixteen Civic Movement]] * [[Dikwankwetla Party of South Africa]] * [[Afrikaans 100-projek]] * [[Suid-Afrika se regverdige energieoorganginvesteringsplan]] * [[Veelpartyhandves]] * [[Pan Africanist Movement]] * [[Africa Restoration Alliance]] * [[Dire Tladi]] * [[Tyla]] * [[Operation Dudula]] * [[Abadin Tadia Tjoessoep]] * [[People's Movement for Change]] * [[Team Sugar South Africa]] * [[Mike Procter]] * [[John Hlophe]] * [[Ian Cameron]] * [[Hans Heese]] * [[Valke (SAPD)]] * [[Dingaan Thobela]] * [[David de Lange]] * [[Odile Harington]] * [[Louis van Schoor]] * [[Annelise de Vries]] * [[Operasie Vula]] * [[Koos van der Merwe]] * [[Hylton Nel]] * [[Danie Odendaal]] * [[End Conscription Campaign]] * [[Shifty Records]] * [[Douw Steyn]] * [[R.W. Johnson]] * [[Ebrahim Rasool]] * [[Barbara Masekela]] * [[Brand Fourie]] * [[Tshepisong]] * [[Neil de Beer]] * [[Tshidi Madia]] * [[Jan Boland Coetzee]] * [[Deon Fourie (generaal)|Deon Fourie]] * [[Maxi Schoeman]] * [[Kenny Kunene]] * [[Lis Lange]] * [[Katiso Molefe]] * [[DJ Sumbody]] * [[Brett Herron (politikus)]] * [[Marianne Thamm]] * [[Benjamin Mauerberger]] * [[Madlanga-kommissie]] * [[Groot Vyf-kartel]] * [[G20-spitsberaad in Johannesburg 2025]] * [[Mary de Haas]] * [[Leonora van den Heever]] * [[Lichtenstein-kasteel (Suid-Afrika)]] * [[Brown Mogotsi]] * [[William H. Andrews]] * [[The Continent (digitale koerant)]] * [[Gerald Olitzki]] * [[DJ Warras]] * [[Marius van der Merwe]] * [[Paul O’Sullivan]] * [[Francis Guthrie]] * [[Clem Sunter]] * [[Susan Lombaard]] * [[Nicholas Haysom]] * [[Percy Sieff]] * [[Nathan Kirsh]] * [[Ruan Fourie]] * [[Johnny Davids]] * [[Jan Wilkens]] * [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] * [[Abdul Minty]] * [[Ina Paarman]] * [[Rietvlei-vliegtuigongeluk (1943)]] * [[Portchie]] * [[George Kusche]] * [[J.J. Alcock]] * [[March and March]] * [[Jacinta Ngobese-Zuma]] * [[Dina Pule]] * [[Feroz Khan]] * [[Jack Bloom]] * [[Frans Cronje (politieke ontleder)]] * [[John Kane-Berman]] * [[Crossby Vusi Shongwe]] * [[Staatsveiligheidsagentskap]] * [[Spy Cables (uitgelekte intelligensiedokumente)]] * [[Cass Abrahams]] * [[Ernst Kotzé]] {{div col end}} [[Kategorie:Wikipedia]] [[Kategorie:Suid-Afrika|*]] teym26v7uabl2wov4y9249ja03u0buw Module:Template wrapper 828 319715 2928904 2534759 2026-08-22T20:33:20Z Pynappel 70858 2928904 Scribunto text/plain require('strict'); local error_msg = '<span style=\"font-size:100%\" class=\"error\"><code style=\"color:inherit; border:inherit; padding:inherit;\">&#124;_template=</code> missing or empty</span>'; --[[--------------------------< I S _ I N _ T A B L E >-------------------------------------------------------- scan through tbl looking for value; return true if found, false else ]] local function is_in_table (tbl, value) for k, v in pairs (tbl) do if v == value then return true end end return false; end --[[--------------------------< A D D _ P A R A M E T E R >---------------------------------------------------- adds parameter name and its value to args table according to the state of boolean list argument; kv pair for template execution; k=v string for template listing. ]] local function add_parameter (k, v, args, list) if list then table.insert( args, table.concat ({k, '=', v})); -- write parameter names and values to args table as string else args[k] = v; -- copy parameters to args table end end --[[--------------------------< A L I A S _ M A P _ G E T >---------------------------------------------------- returns a table of local template (parent frame) parameter names and the target template names that match where in [key]=<value> pairs where: [key] is local template parameter name (an alias) <value> is target template parameter name (the canonical parameter name used in the working template) The parameter |_alias-map= has the form: |_alias-map=<list> where <list> is a comma-separated list of alias / canonical parameter name pairs in the form <from> : <to> where: <from> is the local template's parameter name (alias) <to> is the target template's parameter name (canonical) for enumerated parameters place an octothorp (#) where the enumerator digits are placed in the parameter names: <from#> : <to#> ]] local function alias_map_get (_alias_map) local T = mw.text.split (_alias_map, '%s*,%s*'); -- convert the comma-separated list into a table of alias pairs local mapped_aliases = {}; -- mapped aliases will go here local l_name, t_name; -- parameter names for _, alias_pair in ipairs (T) do -- loop through the table of alias pairs l_name, t_name = alias_pair:match ('(.-)%s*:%s*(.+)'); -- from each pair, get local and target parameter names if l_name and t_name then -- if both are set if tonumber (l_name) then l_name = tonumber (l_name); -- convert number-as-text to a number end mapped_aliases[l_name] = t_name; -- add them to the map table end end return mapped_aliases; end --[[--------------------------< F R A M E _ A R G S _ G E T >-------------------------------------------------- Fetch the wrapper template's 'default' and control parameters; adds default parameters to args returns content of |_template= parameter (name of the working template); nil else ]] local function frame_args_get (frame_args, args, list) local template; for k, v in pairs (frame_args) do -- here we get the wrapper template's 'default' parameters if 'string' == type (k) and (v and ('' ~= v)) then -- do not pass along positional or empty parameters if '_template' == k then template = v; -- save the name of template that we are wrapping elseif '_exclude' ~= k and '_reuse' ~= k and '_include-positional' ~= k and '_alias-map' ~= k then -- these already handled so ignore here; add_parameter (k, v, args, list); -- add all other parameters to args in the style dictated by list end end end return template; -- return contents of |_template= parameter end --[=[--------------------------< P F R A M E _ A R G S _ G E T >------------------------------------------------ Fetches the wrapper template's 'live' parameters; adds live parameters that aren't members of the exclude table to args table; positional parameters may not be excluded no return value ]=] local function pframe_args_get (pframe_args, args, exclude, _include_positional, list) for k, v in pairs (pframe_args) do if 'string' == type (k) and not is_in_table (exclude, k) then -- do not pass along excluded parameters if v and ('' ~= v) then -- pass along only those parameters that have assigned values if 'unset' == v:lower() then -- special keyword to unset 'default' parameters set in the wrapper template v = ''; -- unset the value in the args table end add_parameter (k, v, args, list) -- add all other parameters to args in the style dictated by list; alias map only supported for local-template parameters end end end if _include_positional then for i, v in ipairs (pframe_args) do -- pass along positional parameters if 'unset' == v:lower() then -- special keyword to unset 'default' parameters set in the wrapper template v = ''; -- unset the value in the args table end add_parameter (i, v, args, list); end end end --[[--------------------------< _ M A I N >-------------------------------------------------------------------- Collect the various default and live parameters into args styled according to boolean list. returns name of the working or listed template or nil for an error message ]] local function _main (frame, args, list) local template; local exclude = {}; -- table of parameter names for parameters that are not passed to the working template local reuse_list = {}; -- table of pframe parameter names whose values are modified before they are passed to the working template as the same name local alias_map = {}; -- table that maps parameter aliases to working template canonical parameter names local _include_positional; if frame.args._exclude and ('' ~= frame.args._exclude) then -- if there is |_exclude= and it's not empty exclude = mw.text.split (frame.args._exclude, "%s*,%s*"); -- make a table from its contents end -- TODO: |_reuse= needs a better name (|_reuse=) if frame.args._reuse and ('' ~= frame.args._reuse) then -- if there is |_reuse= and it's not empty reuse_list = mw.text.split (frame.args._reuse, "%s*,%s*"); -- make a table from its contents end if frame.args['_alias-map'] and ('' ~= frame.args['_alias-map']) then -- if there is |_alias-map= and it's not empty alias_map = alias_map_get (frame.args['_alias-map']); -- make a table from its contents end template = frame_args_get (frame.args, args, list); -- get parameters provided in the {{#invoke:template wrapper|...|...}} if nil == template or '' == template then -- this is the one parameter that is required by this module return nil; -- not present, tell calling function to emit an error message end _include_positional = 'yes' == frame.args['_include-positional']; -- when true pass all positional parameters along with non-excluded named parameters to ... -- ... the working template; positional parameters are not excludable local _pframe_args = frame:getParent().args; -- here we get the wrapper template's 'live' parameters from pframe.args local pframe_args = {}; -- a local table that we can modify for k, v in pairs (_pframe_args) do -- make a copy that we can modify pframe_args[k] = v; end -- here we look for pframe parameters that are aliases of canonical parameter names; when found -- we replace the alias with the canonical. We do this here because the reuse_list works on -- canonical parameter names so first we convert alias parameter names to canonical names and then -- we remove those canonical names from the pframe table that are reused (provided to the working -- template through the frame args table) for k, v in pairs (alias_map) do -- k is alias name, v is canonical name if pframe_args[k] then -- if pframe_args has parameter with alias name pframe_args[v] = _pframe_args[k]; -- create new canonical name with alias' value pframe_args[k] = nil; -- unset the alias end end for k, v in pairs (pframe_args) do -- do enumerated parameter alias -> canonical translation if 'string' == type (k) then -- only named parameters can be enumerated if alias_map[k..'#'] then -- non-enumerated alias matches enumerated parameter pattern? enumerator at end only pframe_args[alias_map[k..'#']:gsub('#', '')] = v; -- remove '#' and copy parameter to pframe_args table pframe_args[k] = nil; -- unset the alias elseif k:match ('%d+') then -- if this parameter name contains digits local temp = k:gsub ('%d+', '#'); -- make a copy; digits replaced with single '#' local enum = k:match ('%d+'); -- get the enumerator if alias_map[temp] then -- if this parameter is a recognized enumerated alias pframe_args[alias_map[temp]:gsub('#', enum)] = v; -- use canonical name and replace '#' with enumerator and add to pframe_args pframe_args[k] = nil; -- unset the alias end end end end -- pframe parameters that are _reused are 'reused' have the form something like this: -- |chapter=[[wikisource:{{{chapter}}}|{{{chapter}}}]] -- where a parameter in the wrapping template is modified and then passed to the working template -- using the same parameter name (in this example |chapter=) -- remove parameters that will be reused for k, v in ipairs (reuse_list) do -- k is numerical index, v is canonical parameter name to ignore if pframe_args[v] then -- if pframe_args has parameter that should be ignored pframe_args[v] = nil; -- unset the ignored parameter end end pframe_args_get (pframe_args, args, exclude, _include_positional, list); -- add parameters and values to args that are not listed in the exclude table return template; -- args now has all default and live parameters, return working template name end --[[--------------------------< W R A P >---------------------------------------------------------------------- Template entry point. Call this function to 'execute' the working template ]] local function wrap (frame) local args = {}; -- table of default and live parameters and their values to be passed to the wrapped template local template; -- the name of the working template template = _main (frame, args, false); -- get default and live parameters and the name of the working template if not template then -- template name is required return error_msg; -- emit error message and abandon if template name not present end return frame:expandTemplate {title=template, args=args}; -- render the working template end --[[--------------------------< L I S T >---------------------------------------------------------------------- Template entry point. Call this function to 'display' the source for the working template. This function added as a result of a TfD here: Wikipedia:Templates_for_discussion/Log/2018_April_28#Module:PassArguments This function replaces a similarly named function which was used in {{cite compare}} and {{cite compare2}} Values in the args table are numerically indexed strings in the form 'name=value' ]] local function list(frame, do_link) local args = {}; -- table of default and live parameters and their values to be passed to the listed template local template; -- the name of the listed template template = _main (frame, args, true); -- get default and live parameters and the name of the listed template if not template then -- template name is required return error_msg; -- emit error message and abandon if template name not present end if do_link then template = ('[[%s|%s]]'):format(frame:expandTemplate{ title='Transclude', args = {template} }, template) end table.sort(args) for i = 1, #args do local stripped = args[i]:match('^' .. i .. '=([^=]*)$') if stripped then args[i] = stripped else break end end return frame:preprocess(table.concat({ '<code style="color:inherit; background:inherit; border:none;">&#123;&#123;', template, ('<wbr><nowiki>|%s</nowiki>'):rep(#args):format(unpack(args)), '&#125;&#125;</code>'})); -- render the template end local function link (frame) return list(frame, true) end --[[--------------------------< E X P O R T E D F U N C T I O N S >------------------------------------------ ]] return { link = link, list = list, wrap = wrap, }; b0ambjffywwcjy4rlrl344s9i200kdz Jack Goldstone 0 365241 2929017 2860310 2026-08-23T09:17:41Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2929017 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Wetenskaplike | naam = Jack Goldstone | beeld = | beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | beeldonderskrif = | geboortenaam = | geboortedatum = {{GDEO|1953|09|30}} | geboorteplek = | sterftedatum = | sterfteplek = | plek van graf = | blyplek = | burgerskap = | nasionaliteit = {{vlagland|Verenigde State}} | vakgebied = Omgewingsstudies en openbare beleidsstudies | werkplek = | alma mater = | doktorale promotor = | akademiese adviseurs = | doktorale studente = | ander studente = | bekend vir = Skryfwerk oor studies van sosiale bewegings, [[revolusie]]s, politieke demografie | beïnvloed deur = | invloed op = | toekennings = | handtekening = | webblad = | voetnotas = }} '''Jack A. Goldstone''' (gebore op [[30 September]] [[1953]]) is 'n [[Amerikaanse]] [[sosioloog]], politieke wetenskaplike en [[historikus]], wat spesialiseer in studies van sosiale bewegings, [[revolusie]]s, politieke demografie en die "Opkoms van die [[Weste]]" in die wêreldgeskiedenis. Hy is 'n outeur of redakteur van 13 boeke en meer as 150 navorsingsartikels. Hy word erken as een van die voorste kenners oor die studie van revolusies en langtermyn sosiale verandering.<ref>{{Cite web|url=http://www.asanet.org/news-events/member-awards/distinguished-scholarly-book-award|title=Distinguished Scholarly Book Award|date=2016-04-22|website=American Sociological Association|language=en|access-date=2019-01-03}}</ref> Sy werk het grondliggende bydraes gelewer tot die velde van [[kliodinamika]], ekonomiese geskiedenis en politieke demografie<ref>{{Cite web|url=http://theconversation.com/cliodynamics-can-science-decode-the-laws-of-history-8626|title=Cliodynamics: can science decode the laws of history?|last=Turchin|first=Peter|website=The Conversation|language=en|access-date=2019-01-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://muse.jhu.edu/article/18460/summary|title=Efflorescences and Economic Growth in World History|last=Goldstone|first=Jack|date=2002}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://global.oup.com/academic/product/political-demography-9780199945962?cc=us&lang=en&|title=Political Demography: How Population Changes Are Reshaping International Security and National Politics|date=2011-12-31|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-994596-2|location=Oxford, New York}}</ref> Hy was die eerste geleerde wat die langtermyn sikliese verband tussen wêreldwye bevolkingsiklusse en siklusse van politieke [[rebellie]] en rewolusie in detail beskryf en gedokumenteer het.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M-T9dR7nWDUC|title=Revolution and Rebellion in the Early Modern World|last=Goldstone|first=Jack A.|date=1991-04-02|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-91375-2|language=en}}</ref> Hy was ook 'n kernlid van die Kaliforniese denkrigting van die wêreldgeskiedenis, wat die standaardbeskouing van 'n dinamiese Weste en stilstaande Ooste vervang het met 'n 'laat divergensie'-model waarin Oosterse en Westerse beskawings soortgelyke politieke en ekonomiese siklusse ondergaan het tot die 18de eeu, toe Europa die tegniese deurbrake van industrialisering behaal het.<ref>Sien, bv [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=378&Itemid=1 Phases of global demographic transition correlate with phases of the Great Divergence and Great Convergence. ''Technological Forecasting and Social Change''. Volume 95, Junie 2015, Pages 163–169] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703063805/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=378&Itemid=1 |date= 3 Julie 2015 }} (met Andrei Korotajef & Julia Zinkina).</ref> Hy is ook een van die grondleggers van die opkomende veld van politieke demografie en bestudeer die impak van plaaslike, streeks- en wêreldbevolkingstendense op internasionale veiligheid en nasionale politiek.<ref>{{Cite book|title=Ages of discord : a structural-demographic analysis of American history|last=1957-|first=Turchin, Peter|date = 2 Oktober 2016|isbn=978-0-9961395-4-0 |location=Chaplin, Connecticut|oclc=960053741}}</ref> Goldstone is die Virginia E. en John T. Hazel, professor in openbare beleid en prominente geleerde aan die Schar School of Policy and Government aan die George Mason Universiteit in [[Arlington County, Virginië|Arlington]], [[Virginië]]. In 2016 was hy die Elman Family Professor of Public Policy aan die Hong Kong University of Science and Technology en direkteur van die HKUST Institute for Public Policy.<ref>{{cite web|url=http://www.ust.hk/about-hkust/senior-adm/director-hkust-institute-for-public-policy/|title=Director of HKUST Institute for Public Policy|access-date=12 Desember 2020|archive-date=16 Junie 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616030233/http://www.ust.hk/about-hkust/senior-adm/director-hkust-institute-for-public-policy/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ust.hk/about-hkust/media-relations/press-releases/hkust-holds-third-inauguration-ceremony-named-professorships-outstanding-faculty-members-2/|title=HKUST Holds Third Inauguration Ceremony of Named Professorships for Outstanding Faculty Members|date=2016-03-09}}{{Dooie skakel|date=Mei 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://newpopulationbomb.com/2016/03/13/im-back/|title=I'm Back!|date=2016-03-13}}</ref> In 2013–2015 was hy die stigterslid en tans direkteur van die navorsingslaboratorium vir makrososiale dinamika by die Russiese presidensiële Akademie vir Nasionale Ekonomie en Openbare Administrasie in [[Moskou]]. Hy was ook 'n konsultant vir die Amerikaanse regering, byvoorbeeld as voorsitter van die Nasionale Navorsingsraad se evaluering van USAID Demokrasie-hulpprogramme.<ref>National Research Council, United_States_National_Research_Council, ''Improving democracy assistance: Building knowledge through evaluations and research'', Redakteur Jack A.Goldstone, 2008. {{ISBN|978-0-309-11736-4}}. https://archive.org/details/improvingdemocra0000unse</ref> Hy is ook 'n besoekende senior genoot aan die Brookings Institution. Sy akademiese toekennings sluit in die American Sociological Association Distinguished Scholarly Publication Award, vir ''Revolution and Rebellion in the Early Modern World'' en die Myron Weiner-toekenning vir lewenslange akademiese prestasies van die International Studies Association. Hy het ook die Arnaldo Momigliano-toekenning van die Historiese Vereniging verower, en sewe toekennings vir 'beste artikel' op die gebied van vergelykende / historiese sosiologie, politieke sosiologie, sosiale teorie, en kollektiewe gedrag en sosiale bewegings. Hy het beurse gewen van die Council of Learned Societies, die US Institute of Peace, die MacArthur Foundation, die Australian Research School of Social Sciences, die Canadian Institute for Advanced Research, die Centre for Advanced Study in the Behavioral Sciences, en is as lid gekies van die Raad vir Buitelandse Sake en die Vereniging vir Sosiologiese Navorsing. Hy was die Richard Holbrooke besoekende dosent aan die American Academy in Berlyn, die Crayborough-dosent aan die Universiteit van Leiden en 'n Phi Beta Kappa National Visiting Scholar. == Werke == * [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=378&Itemid=1 ''Phases of global demographic transition correlate with phases of the Great Divergence and Great Convergence''], Technological Forecasting and Social Change (2015) * ''Revolutions: A Very Short Introduction'' (2014) * ''Political Demography: How Population Changes are Reshaping International Security and National Politics'' co-edited with Eric P. Kaufmann and Monica Duffy Toft (2012) * ''Understanding the Revolutions of 2011: Weakness and Resilience in Middle Eastern Autocracies'' ''Foreign Affairs'' (2011) * "The New Population Bomb", ''Foreign Affairs'' (2010) * ''Why Europe? The Rise of the West in World History 1500–1850'' (2008) * ''States, Parties, and Social Movements'' (2003) * Goldstone, Jack A. ''Revolution and Rebellion in the Early Modern World: Population Change and State Breakdown in England, France, Turkey, and China,1600-1850'' 2016, Routledge, {{ISBN|978-1-315-40860-6}}, Uitgawe 25ste herenking. https://books.google.com/books?id=mOu_DQAAQBAJ. Besoek op 22 November 2020 * ''Revolutions of the Late Twentieth Century'' (1991) == Sien ook == * [[Kliodinamika]] == Verwysings == {{ Verwysings|3}} == Verdere leeswerk == * {{cite news|last1=Aldhous |first1=Peter |title=This Scary Statistic Predicts Growing US Political Violence — Whatever Happens On Election Day |work=BuzzFeed |date=October 24, 2020 |url=https://www.buzzfeednews.com/article/peteraldhous/political-violence-inequality-us-election |accessdate=22 November 2020}} Article on work by Goldstone and Peter Turchin. * {{cite journal |last1=Goldstone |first1=Jack A. |last2=Turchin |first2=Peter |title=Welcome To The 'Turbulent Twenties' |journal=Noema Magazine |date=September 10, 2020 |url=https://www.noemamag.com/welcome-to-the-turbulent-twenties/ |accessdate=22 November 2020 |publisher=Berggruen Institute}} == Eksterne skakel == * [http://jackgoldstone.gmu.edu/ Goldstone se tuiswebwerf by die George Mason Universiteit] * [http://policy.gmu.edu/faculty/goldstone/ Goldstone's faculty page at GMU's School of Public Policy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060920182221/http://policy.gmu.edu/faculty/goldstone/ |date=20 September 2006 }} * [http://newpopulationbomb.com/ New Population Bomb – Goldstone's blog on The Megatrends Shaping International Security and National Politics] * [http://mercatus.org/jack-goldstone Goldstone's bio] by die Mercatus Center * {{C-SPAN|jackgoldstone}} * [https://web.archive.org/web/20060927150348/http://www.ssrc.org/sept11/essays/goldstone.htm Responses to Tilly's "Predictions"] * [http://policy.gmu.edu/currents/volume5/issue06/a050603.htm Jack Goldstone "Containing Tehran"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060901111140/http://policy.gmu.edu/currents/volume5/issue06/a050603.htm |date= 1 September 2006 }} * [https://web.archive.org/web/20060921002357/http://gainesjunction.tamu.edu/issues/vol2num1/bduke.pdf Jack Goldstone’s Model and the English Civil War] deur Brandon W Duke * [http://www.historycooperative.org/journals/ahr/105.2/ah000501.html Whose Measure of Reality?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060929144953/http://www.historycooperative.org/journals/ahr/105.2/ah000501.html |date=29 September 2006 }} {{en-vertaal| Jack Goldstone}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Goldstone, Jack}} [[Kategorie:Amerikaanse geskiedkundiges]] [[Kategorie:Geboortes in 1953]] [[Kategorie:Lewende mense]] t13xoxmssyrophvr3rgs1ch3hvgicsy Gebruikerbespreking:Marsupilami321 3 383097 2928823 2424323 2026-08-22T12:32:12Z Jules* 45477 Jules* het bladsy [[Gebruikerbespreking:Foetus foetus]] na [[Gebruikerbespreking:Marsupilami321]] geskuif: Bladsy is outomaties geskuif na hernoeming van gebruiker "[[Spesiaal:CentralAuth/Foetus foetus|Foetus foetus]]" na "[[Spesiaal:CentralAuth/Marsupilami321|Marsupilami321]]" 2424323 wikitext text/x-wiki == Welkom == {| class="toccolours" width="100%" style="font-size:100%; margin-bottom:0.5em;" | {| width="100%" cellspacing="0" cellpadding="6" style="font-size:95%; line-height:125%; background-color:#faf6ed; border:1px solid #faecc8;" |- | colspan="4" style="background-color:#faecc8;" |<big>'''{{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | Hallo,&nbsp;gebruiker vanaf [[IP-adres]] {{BASEPAGENAME}} | Hallo&nbsp;{{PAGENAME}}}},''' [[Wikipedia:Welkom nuwelinge|hartelik welkom]] op die Afrikaanse Wikipedia!</big> |- | colspan="4" | Dankie vir jou belangstelling in [[Wikipedia]]. Ons werk hier aan die ideaal van ’n gratis en vrylik beskikbare, vrylik bewerkbare, neutrale en volledige ensiklopedie. |- | colspan="4" | Die [[Afrikaanse Wikipedia]] bestaan al sedert Desember 2001 en bevat reeds ''{{NUMBEROFARTICLES}}'' artikels. Vanaf die begin van die projek het die gebruikers ’n aantal riglyne en uitgangspunte vir artikelbewerking en onderlinge samewerking opgestel. Nuwelinge kan hieruit voordeel trek. Jy mag dit behulpsaam vind om van die skakels in hierdie raampie te volg en met die projek vertroud te raak voordat jy begin bydra. Indien jou vingers jeuk om te eksperimenteer, kan jy gerus ons [[Wikipedia:Sandput|Sandput]] besoek: dit is juis vir die rede daar. Uiteindelik wil ons dat al ons gebruikers [[Wikipedia:Voel vry en gaan jou gang|vry voel om hulle gang te gaan]], maar dit doen natuurlik geen kwaad om ’n bietjie houvas te kry voor 'n mens in die diep kant in spring nie! Besoek gerus ook ons [[Wikipedia:Geselshoekie|Geselshoekie]], ons gebruikers staan gereed om hand by te sit, of bloot net hand te skud. |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Books-aj.svg aj ashton 01.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Verifieerbaarheid}} | [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|'''Verifieerbaarheid''']]<br />Die eerste van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Konversation.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geselshoekie}} | [[Wikipedia:Geselshoekie|'''Geselshoekie''']]<br />Die gewilde bymekaarkomplek |- | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=OrgChem Nomen pictograph.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing}} | width="38%" | [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|'''Geen oorspronklike navorsing''']]<br />Die tweede van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Bucket in the sand.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Sandput}} | width="38%" | [[Wikipedia:Sandput|'''Sandput''']]<br />Eksperimenteer na hartelus |- | align="right" |{{Klik|Afbeelding=Unbalanced scales.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Neutrale standpunt}} | [[Wikipedia:Neutrale standpunt| '''Neutrale standpunt''']]<br />Die derde van Wikipedia se drie kernbeleide | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon tools.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Redigeringsinstruksies}} | [[Wikipedia:Redigeringsinstruksies|'''Redigeringsinstruksies''']]<br />Hoe maak ek: teks wat skuinsgedruk is? ’n opskrif? tabelle? |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps important yellow.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie}} | [[Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie|'''Wat Wikipedia nie is nie''']]<br />Daar is ook ’n paar dinge wat ons nié hier doen nie | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon - upload photo 2.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beelde}} | [[Wikipedia:Beelde|'''Beelde''']]<br />As jy beelde wil oplaai |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app ksmiletris.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beleefdheid}} | [[Wikipedia:Beleefdheid|'''Beleefdheid''']]<br />Ken jou maniere | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app kedit.svg||Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel}} | [[Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel|'''Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel''']]<br />Soms sê die naam alles {{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{!}}- {{!}} colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" {{!}}Jou bydrae word nou geregistreer onder jou IP-adres. Daar is verskeie voordele gebonde aan die skep van ’n rekening – sluit gerus by ons aan!| }} |- | colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" | Hierdie bladsy, wat nou op jou skerm staan, is trouens jou persoonlike besprekingsbladsy. Die plek waar ander Wikipediane jou in die toekoms kan kontak en jy hulle dan kan beantwoord. Elke gebruiker het so ’n bladsy. Jy kan dus ook boodskappe op ander gebruikers se besprekingsbladsye los. Sluit boodskappe en besprekings altyd af met <big><nowiki>~~~~</nowiki></big> of deur op die handtekeningknop in die wysigingsvenster te kliek: sodoende word jou boodskap onderteken met jou gebruikersnaam en die datum en tyd waarop die boodskap voltooi is. Kliek dan as laaste op "Stoor bladsy" om enige bewerkings te stoor. |} |} — [[Gebruiker:KabouterBot|KabouterBot]] ([[Gebruikerbespreking:KabouterBot|kontak]]) 12:48, 30 Julie 2021 (UTC) r6gqe5bczcfdr8bxgxcefjyq46c3dta Gladys West 0 384323 2928991 2925737 2026-08-23T02:41:37Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928991 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Persoon |name=Gladys West |image=181206-F-DT527-087.jpg |caption=in 2018 |birth_name=Gladys Mae Brown |birth_place=Sutherland, Virginië, VSA |birth_date={{Birth date|1930|10|27}} | death_date = {{Death date and age|2026|1|17|1930|10|27}} |nationality=American |alma_mater={{unbulleted list |Virginia State University (BS),(MS), |University of Oklahoma (MA), |Virginia Tech (PhD) }} |known_for=Satellite geodesy |spouse={{marriage|Ira West |1957}} |children=3 }} '''Gladys Mae West''' (née '''Brown'''; 27 Oktober 1930<ref name="britannica-bio" /> – 17 Januarie 2026) was 'n Amerikaanse [[wiskundige]] wat bekend geraak het vir haar bydraes tot die wiskundige modellering van die die aarde se vorm en haar bydraes tot die ontwikkeling van satellietgeodesiemodelle wat uiteindelik gelei het tot die [[GPS|Globale Posisioneringstelsel]] (GPS).<ref name=Dyson2018 /> West is in 2018 opgeneem in die [[Amerikaanse Lugmag]] se Hall of Fame. == Vroeë lewe en opvoeding == West is gebore as Gladys Mae Brown in Sutherland, [[Virginië]], in Dinwiddie County, 'n landelike gebied suid van [[Richmond, Virginië|Richmond]].<ref name=SPotomacPilot>{{Cite news |url=https://issuu.com/dcmilitary/docs/sppt_061915 |title=Boomtown Discussion Draws Crowd for Dahlgren Museum Series |last=Hayes |first=Jaron |work=South Potomac Pilot |page=1 |date=June 19, 2015 |access-date=February 9, 2018 |archive-date= 3 Julie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220703190829/https://issuu.com/dcmilitary/docs/sppt_061915 |url-status=dead }}</ref><ref name="Dyson2018">{{Cite news|last=Dyson|first=Cathy|url=http://www.fredericksburg.com/features/gladys-west-s-work-on-gps-would-impact-the-world/article_26e82f21-bb5a-5d76-9789-69a5039ad018.html|title=Gladys West's work on GPS 'would impact the world'|date=January 19, 2018|work=The Free Lance Star, Fredericksburg.com|access-date=February 9, 2018}}</ref><ref name="Kinkade2019">{{Cite web|url=https://www.gideons.org/blog/dr_gladys_west|title=Destination on Right: the Influence of Dr. Gladys West|last=Kinkade|first=Daniel|date=May 3, 2019|website=Gideons International|access-date=May 29, 2019|archive-date=28 Oktober 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221028004927/https://www.gideons.org/blog/dr_gladys_west|url-status=dead}}</ref> Haar gesin was 'n Afro-Amerikaanse boeregesin in 'n gemeenskap van bywoners. Sy het vir 'n groot deel van haar kinderjare op haar gesin se plot gewerk.<ref name=Mohdin>{{Cite news|date=November 19, 2020|title=Gladys West: the hidden figure who helped invent GPS|first=Aamna|last= Mohdin|url=http://www.theguardian.com/society/2020/nov/19/gladys-west-the-hidden-figure-who-helped-invent-gps|access-date=November 20, 2020|newspaper=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name="BBC, 100 Women" >{{Cite news |title=Gladys West – the 'hidden figure' of GPS |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-43812053 |date= May 20, 2018 |last=Butterfly |first=Amelia |work=BBC News Online |series=[https://www.bbc.com/news/world-46225037 BBC 100 Women 2018] }}</ref> Haar ma het by 'n tabakfabriek gewerk. Haar pa was 'n boer wat ook vir die spoorweë gewerk het.<ref name="Kinkade2019" /> West se ouers was 'n groot inspirasie vir haar en het haar aangespoor om 'n sterk en gedrewe vrou te word. West het vroeg besef dat sy nie soos die res van haar gesin in die tabakvelde of fabrieke wou werk nie, en het besluit dat geleerdheid haar uitweg sou wees.<ref name="Lane2018">{{Cite web|url=https://blackdoctor.org/524934/dr-gladys-west-gps/|title=Dr. Gladys West: The Black Woman Behind GPS Technology|last=Lane|first=Derrick|date=December 18, 2018|website=BlackDoctor.org|access-date=March 17, 2019|archive-date=28 Oktober 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221028004927/https://blackdoctor.org/dr-gladys-west-gps/|url-status=dead}}</ref> Terwyl West besig was om hoërskool te voltooi, het sy besef dat die enigste struikelblok wat haar van hoër onderwys sou weerhou, finansieel was. Haar ouers het hul bes probeer om te spaar, maar moes 'n hele gesin op die loon van 'n bywoner onderhou, wat nie veel vir West se opvoeding oorgelaat het nie. West het begin om kinders op te pas om te help om geld bymekaar te skraap, maar uiteindelik het haar voortreflike akademiese prestasie die verskil gemaak. By West se hoërskool het die twee voorste studente van elke afstudeerklas volledige beurse ontvang vir studie aan Virginia State College, 'n histories swart openbare universiteit.<ref name="BBC, 100 Women" /> West, vasberade en gedissiplineerd, het in 1948 eerste in haar klas geëindig en die beurs ontvang.<ref name="Kinkade2019" /><ref name="Lane2018"/> Sy was aanvanklik nie seker watter hoofvak sy by VSU wou volg nie, aangesien sy in al haar vakke op hoërskool presteer het. Sy is aangemoedig om wetenskap of wiskunde te studeer vanweë hul moeilikheidsgraad, en het uiteindelik besluit om wiskunde te studeer, 'n vak waarin die meeste van haar klasmaats mans was.<ref name="BBC, 100 Women" /> Sy het ook 'n lid geword van die Alpha Kappa Alpha sorority. West behaal in 1952 haar Bachelor of Science in Wiskunde.<ref name="Kinkade2019" /> Na haar voorgraadse studies, het sy twee jaar lank wiskunde en wetenskap gegee in Waverly, Virginië.<ref name="Kinkade2019" /> Daarna is sy terug na VSU om haar meestersgraad in Wiskunde te voltooi, wat sy in 1955 verwerf het.<ref name="Lane2018" /><ref name="Kinkade2019" /> Daarna het sy kortliks 'n ander aanstelling in [artinsville, Virginië beklee. <ref name="Kinkade2019" /> == Loopbaan == [[Lêer:Data_processing_for_GeoSat.png|duimnael| Dataverwerkingsverslag vir GeoSat deur Gladys West <ref name="geosat1986">{{Cite web|url=https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a181113.pdf|title=Data Processing System Specifications for the Geosat Satellite Radar Altimeter|last=West|first=Gladys B.|date=June 1986|publisher=Naval Surface Weapons Center, Report NSWC TR 86-149|access-date=February 9, 2018|archive-date= 6 Februarie 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190206003159/https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a181113.pdf|url-status=dead}}</ref>]] In 1956 is West aangestel by die Naval Proving Ground in Dahlgren, [[Virginië]], (tans die Naval Surface Warfare Center), waar sy die tweede swart vrou was wat ooit aangestel is en een van slegs vier swart werknemers.<ref name=SPotomacPilot /><ref name="BBC, 100 Women" /> West het as programmeerder op grootskaalse rekenaars gewerk en was 'n projekbestuurder vir dataverwerkingstelsels wat gebruik is in die ontleding van satellietdata.<ref>{{Cite web|url=http://dahlgrenmuseum.org/index.php?option=com_content&view=article&id=96:forum-to-recount-impact-of-the-war-years-on-dahlgren-and-region&catid=40:press&Itemid=78|title=Forum to Recount Impact of the War Years on Dahlgren and Region|date=June 11, 2015|website=Dahlgren Museum|access-date=February 9, 2018|archive-date= 7 Mei 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507095237/https://dahlgrenmuseum.org/?option=com_content&view=article&id=96%3Aforum-to-recount-impact-of-the-war-years-on-dahlgren-and-region&catid=40%3Apress&Itemid=78|url-status=dead}}</ref> Terselfdertyd het West 'n tweede meestersgraad in openbare administrasie aan die [[Universiteit van Oklahoma]] verwerf.<ref name="Kinkade2019"/> In die vroeë 1960's het sy deelgeneem aan 'n bekroonde astronomiese studie wat die reëlmatigheid van [[Pluto]] se beweging relatief tot [[Neptunus]] bewys het.<ref name="AirForce">{{Cite web|url=https://www.afspc.af.mil/News/Article-Display/Article/1707464/mathematician-inducted-into-space-and-missiles-pioneers-hall-of-fame/|title=Mathematician inducted into Space and Missiles Pioneers Hall of Fame|last=Air Force Space Command Public Affairs|date=December 7, 2018|website=Air Force Space Command|language=en-US|access-date=February 4, 2019|archive-date= 3 Junie 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190603171222/https://www.afspc.af.mil/News/Article-Display/Article/1707464/mathematician-inducted-into-space-and-missiles-pioneers-hall-of-fame/|url-status=dead}}</ref> Daarna het West begin om data van [[satelliet]]e, veral satelliethoogtemeters soos GEOS 3, te ontleed en modelle van die aarde se vorm saam te stel. Sy word projekbestuurder vir die Seasat-radarhoogtebepalingsprojek, die eerste satelliet wat oseane op 'n afstand kon bespeur.<ref>{{Cite web|url=https://www.jpl.nasa.gov/missions/seasat|title=Seasat|website=www.jpl.nasa.gov|access-date=February 9, 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1978-064A|title=NASA – NSSDCA – Spacecraft – Details|website=nssdc.gsfc.nasa.gov|access-date=February 9, 2018|archive-date=30 Januarie 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220130095202/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1978-064A|url-status=dead}}</ref> West het deurgaans ekstra ure ingesit en haar span se verwerkingstyd met die helfte verminder.<ref name="BBC, 100 Women" /> Sy is in 1979 uitgesonder met lof.<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantavoice.com/articles/celebrate-black-history-month-when-you-use-your-gps-remember-gladys-west/ |title=Celebrate Black History Month: When you use your GPS, remember Gladys West |date=February 7, 2018 |author=Riley, Ricky |work=The Atlanta Voice {{!}} Atlanta GA News |access-date=February 9, 2018 |archive-date= 5 Februarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220205012653/https://theatlantavoice.com/celebrate-black-history-month-when-you-use-your-gps-remember-gladys-west/ |url-status=dead }}</ref> [[Lêer:Gladys_West_and_Sam_Smith.jpg|duimnael| Gladys West en Sam Smith ondersoek data van die Globale Posisioneringstelsel by Dahlgren in 1985]] Vanaf die middel sewentiger- tot tagtigerjare het West 'n IBM 7030 transistorgedrewe rekenaar, die vinnigste rekenaar van sy tyd, geprogrammeer om toenemend akkurate berekeninge te lewer om die vorm van die aarde te modelleer, naamlik 'n ellipsoïd met ekstra golwings, bekend as die ''[[Geoid|geoïde]]''.<ref name=Mohdin /> Om 'n uiters akkurate geopotensiële model te genereer, moes sy komplekse algoritmes gebruik om rekening te hou met variasies in gravitasie-, gety- en ander kragte wat die aarde se vorm beïnvloed. West se span het een keer 'n fout tydens die studie ontdek, en uit al die briljante wetenskaplikes in die span, was sy die enigste een wat dit kon oplos. West se model het uiteindelik die basis geword vir die [[GPS|Globale Posisioneringstelsel]] (GPS). <ref name="AirForce"/> In 1986 publiseer West die ''spesifikasies van die dataverwerkingsstelsel vir die Geosat Satellite Radar Altimeter'', 'n tegniese verslag van 51 bladsye van The Naval Surface Weapons Center (NSWC). Die gids is gepubliseer om te verduidelik hoe om die akkuraatheid van die skatting van geoïedhoogtes en vertikale defleksie, belangrike komponente van satellietgeodesie, te verhoog. Dit is bewerkstellig deur die verwerking van data vanuit die radiohoogtemeter op die Geosat satelliet, wat op 12 Maart 1984 sy wentelbaan betree het.<ref name="geosat1986"/> West het 42 jaar by Dahlgren gewerk en in 1998 afgetree.<ref name="BBC, 100 Women" /> Na haar aftrede voltooi sy 'n PhD in Publieke Administrasie aan Virginia Tech. == Nalatenskap == [[Lêer:Dr_Gladys_West.jpg|duimnael| Gladys West word in 2018 opgeneem in die Air Force Space and Missile Pioneers Hall of Fame]] West se belangrike bydraes tot GPS-tegnologie is herontdek toe 'n lid van haar sorority Alpha Kappa Alpha groep, 'n kort biografie voorgelees het wat Gladys vir 'n alumnifunksie voorgelê het. West is in 2018 opgeneem in die United States Air Force Hall of Fame, een van die hoogste eerbewyse wat deur die Air Force Space Command (AFSPC) toegeken word.<ref>{{Cite web|url=https://gazette.com/news/hidden-figure-mathematician-who-helped-develop-gps-technology-inducted-into/article_7d8d191a-03d3-11e9-81dd-6750bb894cd1.html|title=Hidden Figure {{!}} Mathematician who helped develop GPS technology inducted into Air Force hall of fame|last=|first=|date=December 19, 2019|website=Colorado Springs Gazette|language=en|via=9News|access-date=February 12, 2019|archive-date= 3 Julie 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220703190825/https://gazette.com/news/hidden-figure-mathematician-who-helped-develop-gps-technology-inducted-into/article_7d8d191a-03d3-11e9-81dd-6750bb894cd1.html|url-status=dead}}</ref> <ref name="AirForce"/> Die destydse persverklaring van die AFSPC noem haar "een van die sogenaamde ''Hidden Figures'', deel van die span wat in die era voor elektroniese stelsels berekeninge vir die Amerikaanse weermag gedoen het'. Dit was 'n verwysing na Margot Lee Shetterly se boek van 2016, wat in dieselfde jaar verfilm is.<ref>{{Cite web|url=https://cosmosmagazine.com/mathematics/gladys-west-maps-the-future|title=Science History: Gladys West maps the future|last=Glorfeld|first=Jeff|date=October 14, 2019|website=Cosmos|access-date=17 Augustus 2021|archive-date=17 Augustus 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817220235/https://cosmosmagazine.com/mathematics/gladys-west-maps-the-future|url-status=dead}}</ref> Kapt. Godfrey Weekes, bevelvoerder by die Naval Surface Warfare Center Dahlgren Division in 2018, beskryf die rol wat West gespeel het in die ontwikkeling van die [[GPS|Globale Posisioneringstelsel]]: 'Sy het deur die geledere gestyg, aan die satellietgeodesie gewerk en bygedra tot die akkuraatheid van GPS en die meting van satellietdata. Toe Gladys West in 1956 haar loopbaan as wiskundige by Dahlgren begin het, het sy waarskynlik nie 'n idee gehad dat haar werk die wêreld nog dekades lank sou beïnvloed nie."<ref>Capt. Godfrey Weekes, in a 2017 message about ''Black History Month'', as quoted by Dyson (2018).</ref> West het ingestem en gesê dat sy destyds nie 'n idee gehad het dat haar werk soveel mense sou raak nie: "Wanneer 'n mens elke dag werk, dink jy nie: 'Watter impak gaan dit op die wêreld hê?' nie. Jy dink: 'Ek moet dit regkry'. As alumna van die Virginia State University het Dr Gladys West die toekenning gewen vir "Vroulike Alumna van die jaar" by die ''Historically Black Colleges and Universities Awards'' in 2018.<ref>{{Cite web|url=https://www.progress-index.com/news/20180529/vsu-finalist-in-nine-hbcu-award-categories|title=VSU finalist in nine HBCU Award categories|website=The Progress-Index|language=en|access-date=May 4, 2020|archive-date=17 Augustus 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817220236/https://www.progress-index.com/news/20180529/vsu-finalist-in-nine-hbcu-award-categories|url-status=dead}}</ref> West is deur die [[BBC]] gekies as deel van hul program ''100 Women of 2018''.<ref name="BBC, 100 Women" /> In 2021 ontvang sy die Prince Philipmedalje van die Royal Academy of Engineering, die vereniging se hoogste individuele eerbetoning.<ref>{{Cite web|url=https://www.raeng.org.uk/news/news-releases/2021/june/%E2%80%98hidden-figure-whose-mathematical-modelling-enable|title=‘Hidden Figure’ whose mathematical modelling enabled GPS becomes first woman to win the Prince Philip Medal|authorlink=Royal Academy of Engineering|website=Royal Academy of Engineering|language=English|access-date=10 June 2021|archive-date=10 Junie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610105910/https://www.raeng.org.uk/news/news-releases/2021/june/%E2%80%98hidden-figure-whose-mathematical-modelling-enable|url-status=dead}}</ref> == Persoonlike lewe == Sy ontmoet haar man Ira West by die Naval Surface Warfare Center Dahlgren Division, waar hy ook as wiskundige gewerk het. Hulle was destyds twee van slegs vier swart werknemers. Hulle is in 1957 getroud en het drie kinders: Carolyn, David en Michael, en sewe kleinkinders. West woon in King George County, [[Virginië]].<ref name="BBC, 100 Women" /><ref name=SPotomacPilot /><ref name="Dyson2018" /> West het aanvanklik die pos by Dahlgren van die hand gewys vanweë die ligging en die vereiste om 'n onderhoud te voer. West het nie 'n motor gehad nie en kon nie Dahlgren op 'n kaart vind nie. Dit, gepaard met haar vrees dat hulle haar na die onderhoud sou afkeur weens haar ras, het haar laat besluit om eers te wag om van ander aansoeke te hoor, maar sy het geen terugvoer gekry nie. Gelukkig het Dahlgren weer kontak gemaak en vir haar die pos sonder 'n onderhoud aangebied. Die salaris was tweekeer soveel as haar onderwyspos, en sy het geen ander aanbiedings gekry nie. Om slegs op grond van haar kwalifikasies aangestel te word, met 'n salaris wat haar uiteindelik sou help om haar gesin te onderhou, was destyds 'n seldsame vonds vir 'n swart vrou, dus het sy die geleentheid aangegryp. Dit was in die tyd toe die Hooggeregshof 'n belangrike oordeel gevel het in die saak van ''Brown vs Board of Education of Topeka, Kansas'', wat beslis het dat Amerikaanse staatswette wat rasseskeiding in openbare skole opstel, ongrondwetlik was. Skole in Virginië was egter steeds volgens ras geskei omdat die Hooggeregshof nie bepaal het watter state volgens die nuwe uitspraak moes hervestig nie. Dit het bygedra tot senuweeagtigheid by West oor die pos in die middel van nêrens in die Suide. Verskeie groepe soos die [[Ku Klux Klan]] en die ''Night Riders'' was steeds op vrye voet en die vooruitsig om na 'n plattelandse area in 'n suidelike staat te trek, kon vir 'n ongetroude swart vrou skrikwekkend wees, maar West het haarself nie laat afskrik nie. Die Burgerregtebeweging was in volle gang tydens haar tyd by Dahlgren. Alhoewel sy die beweging ondersteun het, kon sy nie aan vreedsame protesoptredes deelneem nie omdat sy 'n regeringswerknemer was. In Boomtown, waar getroude mense op die basis woon, was sy deel van 'n klub van swart vroue wat onderwerpe rondom burgerregte bespreek het. Gedurende haar loopbaan het sy baie ontberinge ondervind weens rassisme teen Afro-Amerikaners, primêr die gebrek aan erkenning wat sy tydens haar werk gekry het, terwyl haar blanke kollegas lof en voorregte ontvang het. Haar teleurstelling kom na vore in haar biografie dat sy nie die projekte gegee is wat reismoontlikhede en blootstelling moontlik gemaak het nie. In 2018 het West 'n PhD voltooi via 'n afstandsonderrigprogram by die School of Public and International Affairs by [[Virginia Tech]].<ref name="AirForce"/> West verkies steeds om 'n papierkaart bo 'n GPS te gebruik en sê dat sy steeds haar brein meer vertrou.<ref>{{Cite web|url=https://atlantablackstar.com/2018/02/04/meet-gladys-west-black-female-engineer-played-pivotal-role-developing-gps/|title=Meet Gladys West, The Black Female Engineer Who Played a 'Pivotal' Role In Developing the GPS|last=Kenney|first=Tanasia|date=February 4, 2018|website=Atlanta Black Star|language=en-US|access-date=March 17, 2019}}</ref> Sy het gesê: 'Ek is 'n praktiese soort persoon. As ek die pad kan sien en kan sien waarheen dit draai en waarheen dit gaan, voel ek meer seker."<ref name=Mohdin /> == Publikasies == * {{cite journal | last=West | first=Gladys B. | title=Smoothing of Geos 3 satellite radar altimeter data | journal=Journal of Geophysical Research | publisher=American Geophysical Union (AGU) | volume=84 | issue=B8 | year=1979 | issn=0148-0227 | doi=10.1029/jb084ib08p04055 | page=4055}} * {{cite book | last=West | first=Gladys B | title=SEASAT Satellite Radar Altimetry Data Processing System. | publisher=[[Naval Surface Weapons Center]] | location = Dahlgren, VA | date=May 1981 |id=NSWC TR 81-234|via=Defense Technical Information Center}} * {{cite journal | last=West | first=Gladys B. | title=Mean Earth ellipsoid determined from SEASAT 1 altimetric observations | journal=Journal of Geophysical Research: Solid Earth | publisher=American Geophysical Union (AGU) | volume=87 | issue=B7 | date=1982-07-10 | issn=0148-0227 | doi=10.1029/jb087ib07p05538 | pages=5538–5540}} * {{cite book | last=West | first=Gladys B. | title=Data Processing System Specifications for the GEOSAT Satellite Radar Altimeter. | publisher=Naval Surface Weapons Center |location=Dahlgren VA |id=NSWC TR 86-149 |via=Defense Technical Information Center}} == Verwysings == {{Verwysings|2|verwysings= <ref name="britannica-bio">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Gladys-West|title=Gladys West &#124; Biography, Accomplishments, Hidden Figure, GPS, Mathematician, & Facts &#124; Britannica|date=October 23, 2023 }}</ref> }} == Bronne == * {{Cite web|url=https://www.amightygirl.com/blog?p=22639|title=Dr.&nbsp;Gladys West: The "Hidden Figure" who pioneered GPS technology|last=Handcock|first=Katherine|date=23 May 2019|website=A Mighty Girl|access-date=2021-01-15}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:West, Gladys}} [[Kategorie:Geboortes in 1930]] [[Kategorie:Sterftes in 2026]] [[Kategorie:Rekenaarprogrammeerders]] 8elmxoqim1b793qt06zec7pl76zpu6o Islam Karimof 0 387682 2929010 2556425 2026-08-23T08:41:02Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2929010 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Islam Karimov in June 2016.jpg|duimnael|Islam Karimof in Junie 2016.]] '''Islam Karimof''' ([[Oesbekies]]: Islom Abdugʻaniyevich Karimov, [[Russies]]: Ислам Абдуганиевич Каримов; ''Abdoeganievitsj Islam Karimov''; [[Samarkand]], [[30 Januarie]] [[1938]] - [[Tasjkent]], [[2 September]] [[2016]]) was van 1991 tot 2016 president van [[Oesbekistan]]. == Biografie == Karimof is gebore in 'n familie van staatsamptenare. Hy studeer aan die Sentraal-Asiatiese Politegniese Instituut en later aan die Instituut vir Nasionale Ekonomie in Tasjkent.<ref>{{Cite web |url=https://sustainability.tsue.uz/personnel/islam-abduganiyevich-karimov/ |title=argiefkopie |access-date= 3 Februarie 2023 |archive-date= 3 Februarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203064005/https://sustainability.tsue.uz/personnel/islam-abduganiyevich-karimov/ |url-status=dead }}</ref> Hy behaal daar 'n graad in die ekonomie en ook 'n ingenieursdiploma. In 1960 sluit Karimof by die Kommunistiese Party van Oesbekistan (KPU) aan en werk van 1960 tot 1966 as [[Ingenieurswese|ingenieur]], onderskeidelik in Tashselmash en by die lughawe van Tasjkent. Na [[1966]] werk hy by die staatsbeplanningskommissie van die [[Oezbekistanse Sosialistiese Sowjetrepubliek]] en was later die visevoorsitter van die staatsbeplanningskommissie. Karimof word in 1983 ondervoorsitter van die Raad van Ministers van die Oesbekistanse SSR. Van 1986 tot 1989 was hy sekretaris van die Sentraal Komitee van die provinsiale party-afdeling van die KPU van Kashkadarya. Op [[29 Junie]] [[1989]] word Karimof eerste sekretaris van die KPU, en daarmee die magtigste persoon in die Oesbekistanse SSR. Op [[24 Maart]] 1990 word Karimof tot president van die Oesbekistanse SSR gekies en op [[31 Augustus]] [[1991]] roep hy die onafhanklikheid uit van die ''Republiek Oesbekistan'' (''Özbekiston Respublikasy''). In Desember 1991 erken die [[Sowjetunie|USSR]] die onafhanklikheid van [[Oesbekistan]]. Met die algemene presidentsverkiesing van [[29 Desember]] [[1991]] word Karimof regstreeks tot president verkies. Die kommunistiese party word ontbind en in die plek daarvan word die ''Demokratiese Volksparty'' (CDP), wat 'n pro-Karimof-party is, gestig. Net soos sy [[Turkmenistan|Turkmeense]] kollega Saparmurat Niazof, was Karimof bekommerd oor die moontlike opkoms van Islam[[fundamentalisme]]. Islamitiese partye asook sekulêre partye word vervolg. Sensuur word ook in Oesbekistan ingestel. Slegs opposisiepartye wat lojaal aan die president was, mag gestig word, terwyl ware opposisie verbied is. Deur middel van 'n referendum word sy ampstermyn as president tot [[2000]] verleng. In 2000 word Karimof as president herkies. Naas die CDP, wat lojaal is aan Karimof, stig die president nou ook sy eie party, ''Fidokorlor'' ('Selfopoffering'). Sy oudste dogter Gulnara Karimova, bekend onder haar verhoognaam GooGoosha en wat onder andere saam met Julio Iglesias en [[Gérard Depardieu]] optree, is in 2014 onder huisarres geplaas. Die presiese rede hiervoor is onbekend. 'n Aantal jare vroeër het Karimof 'n neef van hom in 'n psigiatriese inrigting laat opneem.<ref>[https://www.volkskrant.nl/buitenland/open-gaan-de-poorten-van-een-gesloten-rijk-maar-de-geest-van-de-oude-dictator-jaagt-nog-velen-schrik-aan~a4556007/ Langzaam smelt de dictatuur weg], ''de Volkskrant'', 10 Januarie 2018</ref> Tydens die regeringstydperk van Karimof word [[menseregte]] ernstig geskend. Tussen 2002 en 2004 spreek die Britse ambassadeur Craig Murray hewige kritiek teen Karimof uit, en op die feit dat die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en die [[Verenigde Koninkryk]] hom steun. Murray is afgedank nadat hy onthul het dat die Britse intelligensie MI6 inligting gebruik wat deur die Oesbekiese regering verkry is deur mense te [[Marteling|martel]]. In Mei 2005 het betogings teen Karimov se regering uitgebreek. Hy het die weermag ontplooi en etlike honderde mense het gesterf.<ref name="VKOEZ">Volkskrant [http://www.volkskrant.nl/buitenland/alleenheerser-oezbekistan-krijgt-hersenbloeding-machtsstrijd-wacht~a4366756/ Alleenheerser Oezbekistan krijgt hersenbloeding, machtsstrijd wacht, 29 Augustus 2016], geraadpleeg op 31 Augustus 2016</ref> Hy is weer in 2015 met meer as 90% van die stemme herkies. Hy is internasionaal gekritiseer met betrekking tot persvryheid en respek vir menseregte. Weens sy taai benadering het radikale Islamitiese groepe min kans gehad om te organiseer in Oesbekistan.<ref name="VKOEZ"/> In Augustus 2016 is aangekondig dat hy met breinbloeding in 'n hospitaal opgeneem is.<ref>NOS [http://nos.nl/artikel/2128737-oezbeekse-president-karimov-stabiel-na-hersenbloeding.html Oezbeekse president Karimov stabiel na hersenbloeding, 29 Augustus 2016], geraadpleeg op 31 Augustus 2016</ref> Sy siekte het vrae oor sy opvolging laat ontstaan. Volgens die grondwet sal die president van die Senaat in só 'n geval tydelik die bewind oorneem, maar geen opvolger was gereed nie.<ref name="VKOEZ"/> Op 2 September is aangekondig dat hy oorlede is. ’n Dag later is hy op sy tuisdorp [[Samarkand]] begrawe. Hy is as staatshoof opgevolg deur Shavkat Mirzijoyev. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Karimof, Islam}} [[Kategorie:Presidente]] [[Kategorie:Diktators]] [[Kategorie:Geboortes in 1938]] [[Kategorie:Sterftes in 2016]] knmq3jc5pcxkm8yd1o0vh123dsx1mk0 Afrikaanse Taalraad 0 388486 2929013 2909757 2026-08-23T09:11:17Z Sobaka 328 /* Kokerwenners */ skakel 2929013 wikitext text/x-wiki Die '''Afrikaanse Taalraad''' (ATR) is 'n nieregeringsorganisasie wat [[Afrikaans]] en die regte van sy sprekers binne 'n meertalige konteks bevorder.<ref name="ontstaan" /> Dit gee erkenning aan die gedeelde onstaansgeskiedenis van Afrikaans asook die volle diversiteit van die taal: van Algemene Afrikaans (Standaardafrikaans) deur tot Gariepafrikaans, Oosgrensafrikaans, Kaaps en nog meer. Die Taalraad funksioneer voorts as 'n konfederale liggaam met meer as 35 taal- en kultuurorganisasies in [[Suid-Afrika]], [[Namibië]] en [[Nederland]] as lede. Die organisasie het ook 'n samewerkingsooreenkoms met die Nederlandse Taalunie. == Ontstaan == Die Afrikaanse Taalraad (ATR) is ná 'n intensiewe, inklusiewe en veral raadplegende proses van vyf jaar (2003-2008) op 24 Mei 2008 te [[Wellington]] gestig: ’n proses wat deur die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans (NTLA) geïnisieer is. Meer as 100 verteenwoordigers van 40 organisasies landswyd het die stigtingsbyeenkoms bygewoon. Die Taalraad se stigting ingevolge artikel 185 van die Grondwet, het ook 'n skakel geskep met die Kommissie vir die Bevordering en Beskerming van die Regte van Kultuur-, Geloofs- en Taalgemeenskappe (KGT-kommissie). Hiermee wou die stigters die verdeeldheid tussen Afrikaanssprekendes aanspreek en nuwe momentum vir Afrikaans skep. Prominente Afrikaanse rolspelers wat aan die raadplegende proses deelgeneem het, sluit in: Christa van Louw, [[Karel Prinsloo]], Jacques van der Elst, Hennie de Wet, Louise Combrink, [[Kallie Kriel]], Gerrit Brand, Christo van de Rheede, [[Danny Titus]], Hendrik Theys, [[Neville Alexander]], Ria Olivier en talle ander. == Visie en missie == Die Taalraad se visie is 'n veeltalige Suid-Afrika waarin Afrikaans as inheemse taal, naas ander inheemse tale, as hoëfunksietaal en taal van bemagtiging in die breë gemeenskap gehandhaaf en bevorder word. Sy missie is die bevordering van Afrikaans en die belange van sy sprekers deur te steun op die beskerming wat die Grondwet van Suid-Afrika bied vir kultuur-, godsdiens- en taalregte van die breë gemeenskap. Belangrike funksies van die Afrikaanse Taalraad sluit in optrede as: * konfederale liggaam vir outonome Afrikaanse taal- en kultuurorganisasies wat kragtens artikel 185 van die Grondwet van Suid-Afrika as spreekbuis in belang van Afrikaans en sy sprekers kan optree; * inisiërende, koördinerende en netwerkskeppende fasiliteerder wat sinergie en die doeltreffende aanwending van die infrastruktuur, spesialisfunksies en hulpbronne van lidorganisasies ter ondersteuning van Afrikaans op verskeie lewensterreine bevorder; * fasiliteerder van gekoördineerde ondersoeke, nasionale berade en navorsing wat daarop mik om geleenthede en geïntegreerde strategieë ter bevordering van Afrikaans te ontwikkel; en * verteenwoordigende liggaam wat met owerhede skakel. == Fokusgebiede == Die ATR ondersteun Afrikaans in 'n aantal werksgebiede of domeine wat in noue verband met mekaar staan, naamlik: === Afrikaans in die gesin en gemeenskap === Die klem word hier geplaas op die oordrag van Afrikaans tussen die generasies as ’n voorvereiste vir die lewenskragtigheid van Afrikaans. Aandag word ook geskenk aan die terugeis van mense se moedertaal waar hulle dit verloor het en die goeie bestuur van taal in gemeenskapsinstellings soos kerke en moskees. Tweede- en derdetaalsprekers van Afrikaans word as belangrike bydraers tot taalvitaliteit en die voortgesette groei van Afrikaans beskou. Die Taalraad lê derhalwe veral klem op kommunikasie met jong ouers oor strategies belangrike temas soos: * Die diverse herkoms van Afrikaans; * Afrikaans as diverse erfenistaal en die eenheid van sy variëteite; * Die ekonomiese waarde van Afrikaans en meertaligheid – ook internasionaal; * Die bestuur van meertaligheid in die gesin en ook in die breë familie, gemeenskapsorganisasies en skole; en * Die verbetering van Afrikaanse taalvaardighede. === Afrikaansmediumonderrig op skoolvlak === Die Taalraad bevorder veral Afrikaansmediumonderrig op gemeenskapsvlak en beskou bemagtiging deur Afrikaans as die basis vir kwaliteitonderrig en prestasie. 'n Toevoegende benadering verseker die gebruik van Afrikaans se variëteite om “Skoolafrikaans” onder die knie te kry en om [[Engels]] deur Afrikaans te bemeester. Die Taalraad bevorder dus ook die insluiting van taalvariasie in die formele kurrikulum om toegang tot Afrikaanse skole en inklusiwiteit te verbeter. === Afrikaans op universiteitsvlak === Die Taalraad is veral besorg oor die druk waaronder Afrikaans op tersiêre vlak verkeer. Intervensies word gemaak om die nodelose afskaling van Afrikaans aan sekere instellings te probeer verhinder, dikwels in samewerking met lidorganisasies, veral die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Die Taalraad ondersteun die vooruitbeplanning vir Afrikaans as akademiese taal en Afrikaans as vak, die uitbou van Afrikaanse privaatuniversiteite, asook die ontwikkeling van bande met Nederlandse universiteite. === Afrikaans vir versoening === Versoening tussen Afrikaanssprekendes is 'n voorvereiste vir samewerking oor taalkwessies. Om dié rede bevorder die Taalraad gereeld gesprekke oor die taal se herkoms en sy sprekers asook skakeling tussen hulle. Die Taalraad bou ook voortdurend aan sy skakels op gemeenskapsvlak om die gesprekke sodoende al verder uit te brei. Dieselfde geld vir versoening tussen Afrikaanssprekendes en die sprekers van die ander inheemse tale van die land en die Taalraad doen baie om onkunde en persepsies oor Afrikaans en Afrikaanssprekendes aan te spreek. ’n Alliansie van inheemse tale is nodig om ’n waarlik meertalige bestel te verseker. Dit is belangrik dat Afrikaans deel van hierdie gesprek bly, en ondersteuning bied waar nodig. Om dié rede is die Taalraad dan ook betrokke by die ''Indigenous Languages Action Forum'' (ILAF), wat die inheemse tale van die land bevorder, en die [[Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad]] (PanSAT), wat veronderstel is om meertaligheid en taalregte te bevorder. === Skakeling met die owerhede === Die Taalraad verteenwoordig Afrikaanssprekendes in kontekste waarin daar geskakel moet word met owerhede. Oor die algemeen mik die Taalraad daarop om diskoerse op beleidsvlak ten gunste van Afrikaans en meertaligheid te stuur. ’n Voorbeeld hiervan is ’n wye petisie oor die inheemse status van Afrikaans en die Khoi- en Santale wat aan President [[Cyril Ramaphosa]] voorgelê is. Dit kom nadat die minister vir hoër onderwys, minister [[Blade Nzimande]], beweer het dié tale is nie inheems nie. === Afrikaanse navorsing === Die Taalraad se standpunt is dat taalbeleid en -beplanning op goeie navorsing gebou moet word. Daarom bevorder en fasiliteer die Taalraad navorsingsinisiatiewe wat onder meer die volgende insluit: * Die bevordering van die gebruik van variëteite in die klaskamer en in kurrikula; * Die gebruik en gebruiksimplikasies van meertaligheid op skoolvlak, in tersiêre onderrig en in die werksplek; * Die bestudering van Afrikaans se ekonomiese funksies; * Die bestudering en bevordering van Afrikaans se sosiale en kulturele funksies. Die Taalraad het sy ontstaan te danke aan 'n grondige bestekopname (gebaseer op die erkende navorsingsmetodologie) oor die stand van Afrikaans op daardie tydstip (2003-2004). Die uitkomste van die navorsing is gebruik om die bestuur van die wordende Taalraad te begelei op die pad wat dit moes loop om te kom waar dit vandag is. Die resultate van die Taalraad se ondersoek na die Stand van Afrikaans-2025 word binnekort bekendgestel en sal as beginpunt vir gemeenskapsgedrewe taalbeplanning gebruik word. Die projek is met die ondersteuning van die Nederlandse Taalunie en die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns deurgevoer. == Personeel en genote == {| class="wikitable" |+ |Uitvoerende hoof |Dr. [[Conrad Steenkamp]] |- |Sekretaris |Marekyn Kruger-Evert |- |Suidelike projekbestuurder |Ria Olivier |- |Noordelike projekbestuurder |Merlyn van der Rheede |- |Projekkoördineerder |David Jantjies |- |Deeltydse medewerker |Fatima Allie |- |Deeltydse medewerker |Willa Boezak |- |Vrywilliger |Danielle du Preez |} == Direksielede == {| class="wikitable" |+ |Voorsitter |Daan Potgieter |- |Ondervoorsitter |Aäron Messelaar |- |Risiko en Oudit |Japie Gouws (konsulterend) |- |Risiko en Oudit |Sonél Brits |- |Bemarking en Kommunikasie |Mali Gwatyu |- |Bemarking en Kommunikasie |Ernst van Zyl |- |Bemarking en Kommunikasie |Bernard Pieters |- |Bemarking en Kommunikasie |Constanze van der Walt |- |Personeel |Maryna Besseling |- |Personeel |Dr. [[Phillip Louw]] |- |Personeel |Adv. Marius Bailey |} == Lidorganisasies == === Organisasies === {{div col|colwidth=26em}} * !ALOM * [[AfriForum]] * Afrikaanse Taalmonument en -museum * Afrikaanse Onderwysnetwerk (AON) * [[Afrikanerbond (vereniging)|Afrikanerbond]] * [[Akademia]] * [[Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging]] (ATKV) * ATKV LAPA (Penguin Random House) * ATKV Skryfskool Potchefstroom * Buro van die WAT * CJ Langenhovengedenkfonds * DAK Netwerk * Dameskring * [[Demokratiese Alliansie]] * Erfenisstigting * [[FEDSAS]] * Griekwa Koningshuis * [[Hessekwa]] Kultuurraad * Innibos Kunstefees * Kraal Uitgewers * [[NG Kerk|NG Kerk Algemene Sinode]] * [[Orania Beweging]] * Paarl Afrikaanse Skakelforum * [[PEN Afrikaans]] * Rapportryerbeweging (RRB) * Rehobot Bastergemeente * Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns (SAAWK) * SASNEV * [[Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut|SAVI]] * [[Solidariteit]] * Stichting van de Lage Landen * [[Suid-Afrikaanse Onderwysersunie]] (SAOU) * Vectis (Nederland) * [[VF Plus]] * [[Virtuele Instituut vir Afrikaans]] (VivA) {{div col end}} * == Kokertoekennings == Die belangrikste maatstaf vir nominasies is betrokkenheid by Afrikaans en die Afrikaanse taalgemeenskap. Daar word gepoog om die net wyd te gooi en bydraes op gemeenskapsvlak in te sluit. Die Taalraad se Kokertoekennings word jaarliks in drie kategorieë toegeken: === Kategorie 1: Kokers vir besondere prestasie === Kokers word toegeken aan mense wat ’n wesentlike bydrae gemaak het tot een of meer van die onderstaande subkategorieë: * Bevordering van Afrikaans * Beskerming van Afrikaans * Bemagtiging van Afrikaanssprekendes Jy kan een persoon vir al drie subkategorieë nomineer of drie afsonderlike mense – een in elke subkategorie. Een kandidaat kan egter nie in meer as een kategorie wen nie. === Kategorie 2: Spesiale Kokers vir ’n lewenslange bydrae tot Afrikaans === Hierdie kategorie is gemik op afgetredenes of mense aan die einde van hulle loopbaan. Jy kan een of twee kandidate in hierdie kategorie nomineer. === Kategorie 3: Jeugtoekennings === Hierdie aansporingsprys is gemik op jong mense wat Afrikaans op nuwe maniere inspan en geesdrif vir die taal onder ander jeugdiges kweek. Jy kan een of twee kandidate in hierdie kategorie nomineer. Ons gee drie toekennings aan mense wat 35 jaar of jonger is. === Kokerwenners === {| class="wikitable" |+Caption text !Datum !Kategorie !Wenner |- |2020 |Bemagtiging deur Afrikaans |Johan Blaauw (NWU) |- |2020 |Bevordering van Afrikaans |Prof. Ena Jansen (Universitiet Amsterdam, voormalige hoogleraar Afrikaans in Nederland) |- |2020 |Beskerming van Afrikaans |Dr. Danny Titus (postuum) |- |2020 |Spesiale Kokertoekenning |Prof. [[Ernst Kotzé]] (NMU) |- |2020 |Spesiale Kokertoekenning |Shafick April (postuum) |- |2020 |Jeugtoekenning |Zebulon Kochk |- |2020 |Jeugtoekenning |Zalman S. Davis |- |2020 |Jeugtoekenning |Constance Thomas |- |2019 |Bemagtiging deur Afrikaans |Shamiega Chaudhari |- |2019 |Bevordering van Afrikaans |Ingrid Glorie |- |2019 |Beskerming van Afrikaans |Prof. Frank Hendricks (UWK) |- |2019 |Spesiale Kokertoekenning |Prof. Marinus Wiechers (postuum) |- |2019 |Spesiale Kokertoekenning |Renaldo Schwarp |- |2019 |Jeugtoekenning |Reis Afrikaans: Lara Erasmus en Jolene Potgieter |- |2019 |Jeugtoekenning |William Sezoe |- |2018 |Bemagtiging deur Afrikaans |Vader Vernon Macaskill-Meyer (Katolieke Kerk) |- |2018 |Bevordering van Afrikaans |Heindrich Wyngaard (TV-aanbieder) |- |2018 |Beskerming van Afrikaans |Prof. Ina Wolfaardt-Gräbe (''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'') |- |2018 |Spesiale Kokertoekenning |Sakkie Kotzé (ATKV) |- |2018 |Spesiale Kokertoekenning |Yoma (Claudia Witbooi) – kletsrymer |- |2018 |Jeugtoekenning |Nico Scheepers (dramaturg en regisseur) |- |2018 |Jeugtoekenning |Sonia Elie (Boekfeetjie, Eldoradopark) |- |2017 |Bemagtiging deur Afrikaans |Suzie Matlhola (ATKV, Soweto) |- |2017 |Bevordering van Afrikaans |Diana Robertson (Eldorado Park) |- |2017 |Beskerming van Afrikaans |Werner Human (Afriforum) |- |2017 |Spesiale Kokertoekenning |Dr. [[Sandra Prinsloo]] (aktrise) |- |2017 |Spesiale Kokertoekenning |[[Shaleen Surtie-Richards]] (aktrise) |- |2017 |Erepenning |Mercy Kannemeyer (US) |- |2017 |Erepenning |Sue Pyler ([[RSG]]) |- |2017 |Erepenning |Marelize Swanepoel (Afrikaans-ambassadeur) |- |2016 |Bemagtiging deur Afrikaans |John Nicholson (Lavender Hill) |- |2016 |Bevordering van Afrikaans |Magdaleen Kruger (RSG) |- |2016 |Beskerming van Afrikaans |Kaptein John Macnab (Rehoboth Bastergemeente) |- |2016 |Spesiale Kokertoekenning |Prof. Jacques van der Elst (SAAWK) |- |2016 |Erepenning |Refentse Morake (sanger) |- |2016 |Erepenning |Gerswin Cupido (SBA) |- |2016 |Erepenning |Daniëlla van Heerden (eNuus) |- |2015 |Bemagtiging deur Afrikaans |Elias Nel (ATKV – rieldansprojek) |- |2015 |Bevordering van Afrikaans |Prof. Andreas van Wyk (Het Jan Marais Nationale Fonds) |- |2015 |Beskerming van Afrikaans |Dr. Danie Cronje (Dagbreektrust) |- |2015 |Verdienstelikheidsmedalje |Tanita da Silva (HS George) |- |2015 |Verdienstelikheidsmedalje |Herman van der Westhuizen (HS Bellville) |- |2014 |Bemagtiging deur Afrikaans |Dr. Marlene le Roux (Kunstekaap) |- |2014 |Bevordering van Afrikaans |Prof. Wannie Carstens (NWU) |- |2014 |Beskerming van Afrikaans |Prof. [[Susan Smith]] (Fort Hare) |- |2014 |Verdienstelikheidsmedalje |Christina Mashobane (ATKV) |- |2013 |Bemagtiging deur Afrikaans |[[Ton Vosloo]] ([[Naspers]]) |- |2013 |Bevordering van Afrikaans |Prof. [[Adam Small]] (akademikus en skrywer) |- |2013 |Beskerming van Afrikaans |Cerneels Lourens (VRA) |- |2013 |Erepenning |Madoda Bonfa Dlamini (skoolhoof Dundee) |} == Sien ook == * [[Nederlandse Taalunie]] == Publikasies == * Le Cordeur, M.L.A.; R. Olivier, D. Prinsloo & J. van der Elst (redaksionele komitee) 2012. 16 Junie 1976. 35 jaar later. Jeugberaad aangebied deur die Afrikaanse Taalraad as deel van die US Woordfees 11 en 12 Maart 2011. Pretoria: SA Akademie vir Wetenskap en Kuns. * Prinsloo, K. (red.). 2004. Verslag van 'n taaloudit oor Afrikaanse taalprojekte, verenigings en energieë, 2004. Verslag gereproduseer deur Rapport en versprei tydens die Afrikaanse Taalberaad in Stellenbosch, 25-27 Aug.. * Prinsloo, K. (red.) 2006. Op pad na 'n Taalstrategie vir Afrikaans. Verslag gereproduseer deur Content Solutions en versprei deur die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns, Maart 2006. * Prinsloo, K. 2006. Towards a language strategy for Afrikaans: the process before, during and after the Afrikaans Language Indaba of 2004 in Stellenbosch. In Webb, Vic & Theodorus du Plessis (eds.) 2006. * Prinsloo, K. (red.) 2007. Opname oor Afrikaanse projekte en aktiwiteite op 'n plaaslike munisipale vlak in Suid-Afrika, 2006. Ongepubliseerde navorsingsverslag versprei by die Tweede Afrikaanse Taalberaad, gehou in Pretoria op 23 en 24 Februarie 2007. * Prinsloo, K. (red.) 200a. Die Afrikaanse “ons’’ en die nodigheid van 'n Afrikaanse Taalraad. Verslag gereproduseer deur CRINK en versprei deur die S.A. Akademie vir Wetenskap en Kuns, April 2008. * Prinsloo, K. (red.) 2008. Die Afrikaanse Taalraad kom tot stand. Verslag gereproduseer deur CRINK en versprei deur die S.A. Akademie vir Wetenskap en Kuns, Nov. 2008. * Prinsloo, K. & Schoeman, K. (reds.) 2010 Die gebruik van Afrikaans in kerklike gemeentes in Suid-Afrika: ‘n verkennende ondersoek. * Van der Elst, J. & Prinsloo, D. (reds.). 2010. Afrikaans + Onderwys = Uitnemendheid. * Afrikaanse Taalraad. 2018. Die eerste dekade (bundel met bydraes deur verskeie skrywers). == Bronne == * Carstens, W.A.M. 2012. Versoening in Afrikaans – Is dit haalbaar? D.F. Malherbe-gedenklesing 31. Bloemfontein, Universiteit van die Vrystaat, 28 Mei 2012. Acta Varia. * Carstens, W.A.M. 2013. Op pad van ‘n verdeelde na ‘n gedeelde toekoms in die Afrikaanse taalgemeenskap: Die rol van die Afrikaanse Taalraad in die proses van versoening. LitNet Akademies, 10(1): 447-483. * Carstens, WAM & EH Raidt 2019. Die storie van Afrikaans: uit Europa en van Afrika. Biografie van 'n taal. Deel 2. Pretoria: Protea Boekhuis. * Webb, V.N. 2010a. Constructing an inclusive language community from two mutually excluding ones: The third Afrikaans language movement. Tydskrif vir Letterkunde, 47(1): 106-120. * ATR (Afrikaanse Taalraad) 2015. Persverklaring: Geen ruimte vir samboktaktiek in taaldebakel. Geplaas 4 Sept. 2015. http://www.litnet.co.za/persverklaring-geen-ruimte-vir-samboktaktiek-in-taaldebakel/ * ATR 2016a. US-taalbeleid: Afrikaanse Taalraad se reaksie. Geplaas 25 April 2016. http://www.litnet.co.za/us-taalbeleid-afrikaanse-taalraad-se-reaksie/ * ATR 2016b. Die Afrikaanse Taalraad herdenk die 91ste bestaansjaar van Afrikaans as amptelike taal. Geplaas 10 Mei 2016. http://www.litnet.co.za/die-afrikaanse-taalraad-herdenk-die-91ste-bestaansjaar-van-afrikaans-amptelike-taal/ * ATR 2016c. Stigting van die Internasionale Vereniging vir Afrikaans. Geplaas 5 Okt. 2016. http://www.litnet.co.za/stigting-van-die-internasionale-vereniging-vir-afrikaans/#comment-100928 * ATR 2016d. Persvrystelling: Taalraad kommentaar op die US se Hersiene Toelatingsbeleid. Geplaas 1 Nov. 2016. http://www.litnet.co.za/taalraad-kommentaar-op-die-us-se-hersiene-toelatingsbeleid/ * Glorie, I. 2015a. Anne-Marie Beukes, nieuwe voorzitter Afrikaanse Taalraad: ‘Ruimte voor Afrikaans naast andere talen.’ Maandblad Zuid-Afrika, 92(1): 8-9. * Kotzé, E.F. 2014a. “'n Akademiese oorsig oor die ‘eienaarskap’ van Afrikaans”. Referaat gelewer by 'n simposium oor Afrikaans: almal se taal? van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns & die Afrikaanse Taalraad. Pretoria, Vrydag 17 Januarie 2014. * Odendaal, G. (Gerda) 2014a. “Moet ons herstandaardiseer?” Referaat gelewer by 'n simposium oor Afrikaans: almal se taal! van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns & die Afrikaanse Taalraad. Pretoria, Vrydag 17 Januarie 2014. * Olivier, A. 2003a. Skep ’n manier vir kinders, nuwe praters om Afrikaans te leer, sê taalmense. Plant nou, oes later. Beeld, 12 Aug. 2003, bl. 11. * Olivier, A. 2003b. Taalinstituut vir Afrikaans kry wye steun. Beeld, 18 Aug. 2003, bl. 9. * Olivier, A. 2003c. Afrikaans los kokon. Organisasies span saam om taal te bou en te bevorder. Beeld, 5 Des. 2003, bl. 17. * Olivier, A. 2003d. Praat uit een mond. Pansat vra roetekaart vir Afrikaans. Die Burger, 9 Des. 2003, bl. 17. * Olivier, A. 2004a. Beraad gaan Afrikaans help. Beeld, 21 Jun. 2004, bl. 4. * Olivier, A. 2004b. Saam deur pyn – wit en bruin moet eers harte oopmaak. Beeld, 3 Sept. 2004, bl. 7. * Smith, C. 2015p. UV-plan kwel Afrikaanse Taalraad. Volksblad, 20 Nov. 2015. * Steenkamp, C. 2016a. Wie is die belanghebbers in die US-taalbeleid? Geplaas 19 Mei 2016. http://www.litnet.co.za/wie-die-belanghebbers-die-us-taalbeleid/ * Steenkamp, C. 2016b. Persvrystelling: US-taalbeleid voldoen nie aan basiese bestuursvereistes. Geplaas 30 Mei 2016. http://www.litnet.co.za/us-taalbeleid-voldoen-nie-aan-basiese-bestuursvereistes/ * Steenkamp, C. 2016c. Kommentaar deur die Afrikaanse Taalraad: Taalbeleid by die Universiteit van Pretoria. Geplaas 3 Junie 2016. http://www.litnet.co.za/kommentaar-taalbeleid-die-universiteit-van-pretoria/ * Steenkamp, C. 2017a. Die debat oor Afrikaans aan die US is verby. Geplaas 21 Maart 2017. http://www.netwerk24.com/Stemme/Aktueel/die-debat-oor-afrikaans-aan-die-us-is-verby-20170320 * Steenkamp, C. 2017b. Nét Engels is so outyds. Rapport Weekliks, 24 Sept. 2017, bl. 11. * Steenkamp, C. & J. Oosthuizen 2017. Waarheen met Afrikaans? Geplaas 17 Mei 2017. http://www.litnet.co.za/waarheen-met-afrikaans/ == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="ontstaan">{{Cite web |url=https://www.afrikaansetaalraad.co.za/ontstaan/ |title=argiefkopie |access-date=15 Februarie 2022 |archive-date=15 Februarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215091733/https://www.afrikaansetaalraad.co.za/ontstaan/ |url-status=dead }}</ref> }} == Eksterne skakels == * [https://www.afrikaansetaalraad.co.za/ Amptelike webwerf] * https://www.litnet.co.za/ * https://viva-afrikaans.org/ * https://www.beterafrikaans.co.za/website/index.php * https://www.wat.co.za/?lang=en * https://taalunie.org/ * https://afrikaans.com/ {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Beyweraars vir Afrikaanse Wikipedia]] pbznih8d0wwzw00vvv9d92v1dxkc3hp 2929015 2929013 2026-08-23T09:15:39Z Pynappel 70858 /* Ontstaan */ 2929015 wikitext text/x-wiki Die '''Afrikaanse Taalraad''' (ATR) is 'n nieregeringsorganisasie wat [[Afrikaans]] en die regte van sy sprekers binne 'n meertalige konteks bevorder.<ref name="ontstaan" /> Dit gee erkenning aan die gedeelde onstaansgeskiedenis van Afrikaans asook die volle diversiteit van die taal: van Algemene Afrikaans (Standaardafrikaans) deur tot Gariepafrikaans, Oosgrensafrikaans, Kaaps en nog meer. Die Taalraad funksioneer voorts as 'n konfederale liggaam met meer as 35 taal- en kultuurorganisasies in [[Suid-Afrika]], [[Namibië]] en [[Nederland]] as lede. Die organisasie het ook 'n samewerkingsooreenkoms met die Nederlandse Taalunie. == Ontstaan == Die Afrikaanse Taalraad (ATR) is ná 'n intensiewe, inklusiewe en veral raadplegende proses van vyf jaar (2003-2008) op 24 Mei 2008 te [[Wellington]] gestig: ’n proses wat deur die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans (NTLA) geïnisieer is. Meer as 100 verteenwoordigers van 40 organisasies landswyd het die stigtingsbyeenkoms bygewoon. Die Taalraad se stigting ingevolge artikel 185 van die [[Grondwet van Suid-Afrika]], het ook 'n skakel geskep met die Kommissie vir die Bevordering en Beskerming van die Regte van Kultuur-, Geloofs- en Taalgemeenskappe (KGT-kommissie). Hiermee wou die stigters die verdeeldheid tussen Afrikaanssprekendes aanspreek en nuwe momentum vir Afrikaans skep. Prominente Afrikaanse rolspelers wat aan die raadplegende proses deelgeneem het, sluit in: Christa van Louw, [[Karel Prinsloo]], Jacques van der Elst, Hennie de Wet, Louise Combrink, [[Kallie Kriel]], Gerrit Brand, Christo van de Rheede, [[Danny Titus]], Hendrik Theys, [[Neville Alexander]], Ria Olivier en talle ander. == Visie en missie == Die Taalraad se visie is 'n veeltalige Suid-Afrika waarin Afrikaans as inheemse taal, naas ander inheemse tale, as hoëfunksietaal en taal van bemagtiging in die breë gemeenskap gehandhaaf en bevorder word. Sy missie is die bevordering van Afrikaans en die belange van sy sprekers deur te steun op die beskerming wat die Grondwet van Suid-Afrika bied vir kultuur-, godsdiens- en taalregte van die breë gemeenskap. Belangrike funksies van die Afrikaanse Taalraad sluit in optrede as: * konfederale liggaam vir outonome Afrikaanse taal- en kultuurorganisasies wat kragtens artikel 185 van die Grondwet van Suid-Afrika as spreekbuis in belang van Afrikaans en sy sprekers kan optree; * inisiërende, koördinerende en netwerkskeppende fasiliteerder wat sinergie en die doeltreffende aanwending van die infrastruktuur, spesialisfunksies en hulpbronne van lidorganisasies ter ondersteuning van Afrikaans op verskeie lewensterreine bevorder; * fasiliteerder van gekoördineerde ondersoeke, nasionale berade en navorsing wat daarop mik om geleenthede en geïntegreerde strategieë ter bevordering van Afrikaans te ontwikkel; en * verteenwoordigende liggaam wat met owerhede skakel. == Fokusgebiede == Die ATR ondersteun Afrikaans in 'n aantal werksgebiede of domeine wat in noue verband met mekaar staan, naamlik: === Afrikaans in die gesin en gemeenskap === Die klem word hier geplaas op die oordrag van Afrikaans tussen die generasies as ’n voorvereiste vir die lewenskragtigheid van Afrikaans. Aandag word ook geskenk aan die terugeis van mense se moedertaal waar hulle dit verloor het en die goeie bestuur van taal in gemeenskapsinstellings soos kerke en moskees. Tweede- en derdetaalsprekers van Afrikaans word as belangrike bydraers tot taalvitaliteit en die voortgesette groei van Afrikaans beskou. Die Taalraad lê derhalwe veral klem op kommunikasie met jong ouers oor strategies belangrike temas soos: * Die diverse herkoms van Afrikaans; * Afrikaans as diverse erfenistaal en die eenheid van sy variëteite; * Die ekonomiese waarde van Afrikaans en meertaligheid – ook internasionaal; * Die bestuur van meertaligheid in die gesin en ook in die breë familie, gemeenskapsorganisasies en skole; en * Die verbetering van Afrikaanse taalvaardighede. === Afrikaansmediumonderrig op skoolvlak === Die Taalraad bevorder veral Afrikaansmediumonderrig op gemeenskapsvlak en beskou bemagtiging deur Afrikaans as die basis vir kwaliteitonderrig en prestasie. 'n Toevoegende benadering verseker die gebruik van Afrikaans se variëteite om “Skoolafrikaans” onder die knie te kry en om [[Engels]] deur Afrikaans te bemeester. Die Taalraad bevorder dus ook die insluiting van taalvariasie in die formele kurrikulum om toegang tot Afrikaanse skole en inklusiwiteit te verbeter. === Afrikaans op universiteitsvlak === Die Taalraad is veral besorg oor die druk waaronder Afrikaans op tersiêre vlak verkeer. Intervensies word gemaak om die nodelose afskaling van Afrikaans aan sekere instellings te probeer verhinder, dikwels in samewerking met lidorganisasies, veral die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Die Taalraad ondersteun die vooruitbeplanning vir Afrikaans as akademiese taal en Afrikaans as vak, die uitbou van Afrikaanse privaatuniversiteite, asook die ontwikkeling van bande met Nederlandse universiteite. === Afrikaans vir versoening === Versoening tussen Afrikaanssprekendes is 'n voorvereiste vir samewerking oor taalkwessies. Om dié rede bevorder die Taalraad gereeld gesprekke oor die taal se herkoms en sy sprekers asook skakeling tussen hulle. Die Taalraad bou ook voortdurend aan sy skakels op gemeenskapsvlak om die gesprekke sodoende al verder uit te brei. Dieselfde geld vir versoening tussen Afrikaanssprekendes en die sprekers van die ander inheemse tale van die land en die Taalraad doen baie om onkunde en persepsies oor Afrikaans en Afrikaanssprekendes aan te spreek. ’n Alliansie van inheemse tale is nodig om ’n waarlik meertalige bestel te verseker. Dit is belangrik dat Afrikaans deel van hierdie gesprek bly, en ondersteuning bied waar nodig. Om dié rede is die Taalraad dan ook betrokke by die ''Indigenous Languages Action Forum'' (ILAF), wat die inheemse tale van die land bevorder, en die [[Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad]] (PanSAT), wat veronderstel is om meertaligheid en taalregte te bevorder. === Skakeling met die owerhede === Die Taalraad verteenwoordig Afrikaanssprekendes in kontekste waarin daar geskakel moet word met owerhede. Oor die algemeen mik die Taalraad daarop om diskoerse op beleidsvlak ten gunste van Afrikaans en meertaligheid te stuur. ’n Voorbeeld hiervan is ’n wye petisie oor die inheemse status van Afrikaans en die Khoi- en Santale wat aan President [[Cyril Ramaphosa]] voorgelê is. Dit kom nadat die minister vir hoër onderwys, minister [[Blade Nzimande]], beweer het dié tale is nie inheems nie. === Afrikaanse navorsing === Die Taalraad se standpunt is dat taalbeleid en -beplanning op goeie navorsing gebou moet word. Daarom bevorder en fasiliteer die Taalraad navorsingsinisiatiewe wat onder meer die volgende insluit: * Die bevordering van die gebruik van variëteite in die klaskamer en in kurrikula; * Die gebruik en gebruiksimplikasies van meertaligheid op skoolvlak, in tersiêre onderrig en in die werksplek; * Die bestudering van Afrikaans se ekonomiese funksies; * Die bestudering en bevordering van Afrikaans se sosiale en kulturele funksies. Die Taalraad het sy ontstaan te danke aan 'n grondige bestekopname (gebaseer op die erkende navorsingsmetodologie) oor die stand van Afrikaans op daardie tydstip (2003-2004). Die uitkomste van die navorsing is gebruik om die bestuur van die wordende Taalraad te begelei op die pad wat dit moes loop om te kom waar dit vandag is. Die resultate van die Taalraad se ondersoek na die Stand van Afrikaans-2025 word binnekort bekendgestel en sal as beginpunt vir gemeenskapsgedrewe taalbeplanning gebruik word. Die projek is met die ondersteuning van die Nederlandse Taalunie en die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns deurgevoer. == Personeel en genote == {| class="wikitable" |+ |Uitvoerende hoof |Dr. [[Conrad Steenkamp]] |- |Sekretaris |Marekyn Kruger-Evert |- |Suidelike projekbestuurder |Ria Olivier |- |Noordelike projekbestuurder |Merlyn van der Rheede |- |Projekkoördineerder |David Jantjies |- |Deeltydse medewerker |Fatima Allie |- |Deeltydse medewerker |Willa Boezak |- |Vrywilliger |Danielle du Preez |} == Direksielede == {| class="wikitable" |+ |Voorsitter |Daan Potgieter |- |Ondervoorsitter |Aäron Messelaar |- |Risiko en Oudit |Japie Gouws (konsulterend) |- |Risiko en Oudit |Sonél Brits |- |Bemarking en Kommunikasie |Mali Gwatyu |- |Bemarking en Kommunikasie |Ernst van Zyl |- |Bemarking en Kommunikasie |Bernard Pieters |- |Bemarking en Kommunikasie |Constanze van der Walt |- |Personeel |Maryna Besseling |- |Personeel |Dr. [[Phillip Louw]] |- |Personeel |Adv. Marius Bailey |} == Lidorganisasies == === Organisasies === {{div col|colwidth=26em}} * !ALOM * [[AfriForum]] * Afrikaanse Taalmonument en -museum * Afrikaanse Onderwysnetwerk (AON) * [[Afrikanerbond (vereniging)|Afrikanerbond]] * [[Akademia]] * [[Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging]] (ATKV) * ATKV LAPA (Penguin Random House) * ATKV Skryfskool Potchefstroom * Buro van die WAT * CJ Langenhovengedenkfonds * DAK Netwerk * Dameskring * [[Demokratiese Alliansie]] * Erfenisstigting * [[FEDSAS]] * Griekwa Koningshuis * [[Hessekwa]] Kultuurraad * Innibos Kunstefees * Kraal Uitgewers * [[NG Kerk|NG Kerk Algemene Sinode]] * [[Orania Beweging]] * Paarl Afrikaanse Skakelforum * [[PEN Afrikaans]] * Rapportryerbeweging (RRB) * Rehobot Bastergemeente * Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns (SAAWK) * SASNEV * [[Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut|SAVI]] * [[Solidariteit]] * Stichting van de Lage Landen * [[Suid-Afrikaanse Onderwysersunie]] (SAOU) * Vectis (Nederland) * [[VF Plus]] * [[Virtuele Instituut vir Afrikaans]] (VivA) {{div col end}} * == Kokertoekennings == Die belangrikste maatstaf vir nominasies is betrokkenheid by Afrikaans en die Afrikaanse taalgemeenskap. Daar word gepoog om die net wyd te gooi en bydraes op gemeenskapsvlak in te sluit. Die Taalraad se Kokertoekennings word jaarliks in drie kategorieë toegeken: === Kategorie 1: Kokers vir besondere prestasie === Kokers word toegeken aan mense wat ’n wesentlike bydrae gemaak het tot een of meer van die onderstaande subkategorieë: * Bevordering van Afrikaans * Beskerming van Afrikaans * Bemagtiging van Afrikaanssprekendes Jy kan een persoon vir al drie subkategorieë nomineer of drie afsonderlike mense – een in elke subkategorie. Een kandidaat kan egter nie in meer as een kategorie wen nie. === Kategorie 2: Spesiale Kokers vir ’n lewenslange bydrae tot Afrikaans === Hierdie kategorie is gemik op afgetredenes of mense aan die einde van hulle loopbaan. Jy kan een of twee kandidate in hierdie kategorie nomineer. === Kategorie 3: Jeugtoekennings === Hierdie aansporingsprys is gemik op jong mense wat Afrikaans op nuwe maniere inspan en geesdrif vir die taal onder ander jeugdiges kweek. Jy kan een of twee kandidate in hierdie kategorie nomineer. Ons gee drie toekennings aan mense wat 35 jaar of jonger is. === Kokerwenners === {| class="wikitable" |+Caption text !Datum !Kategorie !Wenner |- |2020 |Bemagtiging deur Afrikaans |Johan Blaauw (NWU) |- |2020 |Bevordering van Afrikaans |Prof. Ena Jansen (Universitiet Amsterdam, voormalige hoogleraar Afrikaans in Nederland) |- |2020 |Beskerming van Afrikaans |Dr. Danny Titus (postuum) |- |2020 |Spesiale Kokertoekenning |Prof. [[Ernst Kotzé]] (NMU) |- |2020 |Spesiale Kokertoekenning |Shafick April (postuum) |- |2020 |Jeugtoekenning |Zebulon Kochk |- |2020 |Jeugtoekenning |Zalman S. Davis |- |2020 |Jeugtoekenning |Constance Thomas |- |2019 |Bemagtiging deur Afrikaans |Shamiega Chaudhari |- |2019 |Bevordering van Afrikaans |Ingrid Glorie |- |2019 |Beskerming van Afrikaans |Prof. Frank Hendricks (UWK) |- |2019 |Spesiale Kokertoekenning |Prof. Marinus Wiechers (postuum) |- |2019 |Spesiale Kokertoekenning |Renaldo Schwarp |- |2019 |Jeugtoekenning |Reis Afrikaans: Lara Erasmus en Jolene Potgieter |- |2019 |Jeugtoekenning |William Sezoe |- |2018 |Bemagtiging deur Afrikaans |Vader Vernon Macaskill-Meyer (Katolieke Kerk) |- |2018 |Bevordering van Afrikaans |Heindrich Wyngaard (TV-aanbieder) |- |2018 |Beskerming van Afrikaans |Prof. Ina Wolfaardt-Gräbe (''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'') |- |2018 |Spesiale Kokertoekenning |Sakkie Kotzé (ATKV) |- |2018 |Spesiale Kokertoekenning |Yoma (Claudia Witbooi) – kletsrymer |- |2018 |Jeugtoekenning |Nico Scheepers (dramaturg en regisseur) |- |2018 |Jeugtoekenning |Sonia Elie (Boekfeetjie, Eldoradopark) |- |2017 |Bemagtiging deur Afrikaans |Suzie Matlhola (ATKV, Soweto) |- |2017 |Bevordering van Afrikaans |Diana Robertson (Eldorado Park) |- |2017 |Beskerming van Afrikaans |Werner Human (Afriforum) |- |2017 |Spesiale Kokertoekenning |Dr. [[Sandra Prinsloo]] (aktrise) |- |2017 |Spesiale Kokertoekenning |[[Shaleen Surtie-Richards]] (aktrise) |- |2017 |Erepenning |Mercy Kannemeyer (US) |- |2017 |Erepenning |Sue Pyler ([[RSG]]) |- |2017 |Erepenning |Marelize Swanepoel (Afrikaans-ambassadeur) |- |2016 |Bemagtiging deur Afrikaans |John Nicholson (Lavender Hill) |- |2016 |Bevordering van Afrikaans |Magdaleen Kruger (RSG) |- |2016 |Beskerming van Afrikaans |Kaptein John Macnab (Rehoboth Bastergemeente) |- |2016 |Spesiale Kokertoekenning |Prof. Jacques van der Elst (SAAWK) |- |2016 |Erepenning |Refentse Morake (sanger) |- |2016 |Erepenning |Gerswin Cupido (SBA) |- |2016 |Erepenning |Daniëlla van Heerden (eNuus) |- |2015 |Bemagtiging deur Afrikaans |Elias Nel (ATKV – rieldansprojek) |- |2015 |Bevordering van Afrikaans |Prof. Andreas van Wyk (Het Jan Marais Nationale Fonds) |- |2015 |Beskerming van Afrikaans |Dr. Danie Cronje (Dagbreektrust) |- |2015 |Verdienstelikheidsmedalje |Tanita da Silva (HS George) |- |2015 |Verdienstelikheidsmedalje |Herman van der Westhuizen (HS Bellville) |- |2014 |Bemagtiging deur Afrikaans |Dr. Marlene le Roux (Kunstekaap) |- |2014 |Bevordering van Afrikaans |Prof. Wannie Carstens (NWU) |- |2014 |Beskerming van Afrikaans |Prof. [[Susan Smith]] (Fort Hare) |- |2014 |Verdienstelikheidsmedalje |Christina Mashobane (ATKV) |- |2013 |Bemagtiging deur Afrikaans |[[Ton Vosloo]] ([[Naspers]]) |- |2013 |Bevordering van Afrikaans |Prof. [[Adam Small]] (akademikus en skrywer) |- |2013 |Beskerming van Afrikaans |Cerneels Lourens (VRA) |- |2013 |Erepenning |Madoda Bonfa Dlamini (skoolhoof Dundee) |} == Sien ook == * [[Nederlandse Taalunie]] == Publikasies == * Le Cordeur, M.L.A.; R. Olivier, D. Prinsloo & J. van der Elst (redaksionele komitee) 2012. 16 Junie 1976. 35 jaar later. Jeugberaad aangebied deur die Afrikaanse Taalraad as deel van die US Woordfees 11 en 12 Maart 2011. Pretoria: SA Akademie vir Wetenskap en Kuns. * Prinsloo, K. (red.). 2004. Verslag van 'n taaloudit oor Afrikaanse taalprojekte, verenigings en energieë, 2004. Verslag gereproduseer deur Rapport en versprei tydens die Afrikaanse Taalberaad in Stellenbosch, 25-27 Aug.. * Prinsloo, K. (red.) 2006. Op pad na 'n Taalstrategie vir Afrikaans. Verslag gereproduseer deur Content Solutions en versprei deur die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns, Maart 2006. * Prinsloo, K. 2006. Towards a language strategy for Afrikaans: the process before, during and after the Afrikaans Language Indaba of 2004 in Stellenbosch. In Webb, Vic & Theodorus du Plessis (eds.) 2006. * Prinsloo, K. (red.) 2007. Opname oor Afrikaanse projekte en aktiwiteite op 'n plaaslike munisipale vlak in Suid-Afrika, 2006. Ongepubliseerde navorsingsverslag versprei by die Tweede Afrikaanse Taalberaad, gehou in Pretoria op 23 en 24 Februarie 2007. * Prinsloo, K. (red.) 200a. Die Afrikaanse “ons’’ en die nodigheid van 'n Afrikaanse Taalraad. Verslag gereproduseer deur CRINK en versprei deur die S.A. Akademie vir Wetenskap en Kuns, April 2008. * Prinsloo, K. (red.) 2008. Die Afrikaanse Taalraad kom tot stand. Verslag gereproduseer deur CRINK en versprei deur die S.A. Akademie vir Wetenskap en Kuns, Nov. 2008. * Prinsloo, K. & Schoeman, K. (reds.) 2010 Die gebruik van Afrikaans in kerklike gemeentes in Suid-Afrika: ‘n verkennende ondersoek. * Van der Elst, J. & Prinsloo, D. (reds.). 2010. Afrikaans + Onderwys = Uitnemendheid. * Afrikaanse Taalraad. 2018. Die eerste dekade (bundel met bydraes deur verskeie skrywers). == Bronne == * Carstens, W.A.M. 2012. Versoening in Afrikaans – Is dit haalbaar? D.F. Malherbe-gedenklesing 31. Bloemfontein, Universiteit van die Vrystaat, 28 Mei 2012. Acta Varia. * Carstens, W.A.M. 2013. Op pad van ‘n verdeelde na ‘n gedeelde toekoms in die Afrikaanse taalgemeenskap: Die rol van die Afrikaanse Taalraad in die proses van versoening. LitNet Akademies, 10(1): 447-483. * Carstens, WAM & EH Raidt 2019. Die storie van Afrikaans: uit Europa en van Afrika. Biografie van 'n taal. Deel 2. Pretoria: Protea Boekhuis. * Webb, V.N. 2010a. Constructing an inclusive language community from two mutually excluding ones: The third Afrikaans language movement. Tydskrif vir Letterkunde, 47(1): 106-120. * ATR (Afrikaanse Taalraad) 2015. Persverklaring: Geen ruimte vir samboktaktiek in taaldebakel. Geplaas 4 Sept. 2015. http://www.litnet.co.za/persverklaring-geen-ruimte-vir-samboktaktiek-in-taaldebakel/ * ATR 2016a. US-taalbeleid: Afrikaanse Taalraad se reaksie. Geplaas 25 April 2016. http://www.litnet.co.za/us-taalbeleid-afrikaanse-taalraad-se-reaksie/ * ATR 2016b. Die Afrikaanse Taalraad herdenk die 91ste bestaansjaar van Afrikaans as amptelike taal. Geplaas 10 Mei 2016. http://www.litnet.co.za/die-afrikaanse-taalraad-herdenk-die-91ste-bestaansjaar-van-afrikaans-amptelike-taal/ * ATR 2016c. Stigting van die Internasionale Vereniging vir Afrikaans. Geplaas 5 Okt. 2016. http://www.litnet.co.za/stigting-van-die-internasionale-vereniging-vir-afrikaans/#comment-100928 * ATR 2016d. Persvrystelling: Taalraad kommentaar op die US se Hersiene Toelatingsbeleid. Geplaas 1 Nov. 2016. http://www.litnet.co.za/taalraad-kommentaar-op-die-us-se-hersiene-toelatingsbeleid/ * Glorie, I. 2015a. Anne-Marie Beukes, nieuwe voorzitter Afrikaanse Taalraad: ‘Ruimte voor Afrikaans naast andere talen.’ Maandblad Zuid-Afrika, 92(1): 8-9. * Kotzé, E.F. 2014a. “'n Akademiese oorsig oor die ‘eienaarskap’ van Afrikaans”. Referaat gelewer by 'n simposium oor Afrikaans: almal se taal? van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns & die Afrikaanse Taalraad. Pretoria, Vrydag 17 Januarie 2014. * Odendaal, G. (Gerda) 2014a. “Moet ons herstandaardiseer?” Referaat gelewer by 'n simposium oor Afrikaans: almal se taal! van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns & die Afrikaanse Taalraad. Pretoria, Vrydag 17 Januarie 2014. * Olivier, A. 2003a. Skep ’n manier vir kinders, nuwe praters om Afrikaans te leer, sê taalmense. Plant nou, oes later. Beeld, 12 Aug. 2003, bl. 11. * Olivier, A. 2003b. Taalinstituut vir Afrikaans kry wye steun. Beeld, 18 Aug. 2003, bl. 9. * Olivier, A. 2003c. Afrikaans los kokon. Organisasies span saam om taal te bou en te bevorder. Beeld, 5 Des. 2003, bl. 17. * Olivier, A. 2003d. Praat uit een mond. Pansat vra roetekaart vir Afrikaans. Die Burger, 9 Des. 2003, bl. 17. * Olivier, A. 2004a. Beraad gaan Afrikaans help. Beeld, 21 Jun. 2004, bl. 4. * Olivier, A. 2004b. Saam deur pyn – wit en bruin moet eers harte oopmaak. Beeld, 3 Sept. 2004, bl. 7. * Smith, C. 2015p. UV-plan kwel Afrikaanse Taalraad. Volksblad, 20 Nov. 2015. * Steenkamp, C. 2016a. Wie is die belanghebbers in die US-taalbeleid? Geplaas 19 Mei 2016. http://www.litnet.co.za/wie-die-belanghebbers-die-us-taalbeleid/ * Steenkamp, C. 2016b. Persvrystelling: US-taalbeleid voldoen nie aan basiese bestuursvereistes. Geplaas 30 Mei 2016. http://www.litnet.co.za/us-taalbeleid-voldoen-nie-aan-basiese-bestuursvereistes/ * Steenkamp, C. 2016c. Kommentaar deur die Afrikaanse Taalraad: Taalbeleid by die Universiteit van Pretoria. Geplaas 3 Junie 2016. http://www.litnet.co.za/kommentaar-taalbeleid-die-universiteit-van-pretoria/ * Steenkamp, C. 2017a. Die debat oor Afrikaans aan die US is verby. Geplaas 21 Maart 2017. http://www.netwerk24.com/Stemme/Aktueel/die-debat-oor-afrikaans-aan-die-us-is-verby-20170320 * Steenkamp, C. 2017b. Nét Engels is so outyds. Rapport Weekliks, 24 Sept. 2017, bl. 11. * Steenkamp, C. & J. Oosthuizen 2017. Waarheen met Afrikaans? Geplaas 17 Mei 2017. http://www.litnet.co.za/waarheen-met-afrikaans/ == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="ontstaan">{{Cite web |url=https://www.afrikaansetaalraad.co.za/ontstaan/ |title=argiefkopie |access-date=15 Februarie 2022 |archive-date=15 Februarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215091733/https://www.afrikaansetaalraad.co.za/ontstaan/ |url-status=dead }}</ref> }} == Eksterne skakels == * [https://www.afrikaansetaalraad.co.za/ Amptelike webwerf] * https://www.litnet.co.za/ * https://viva-afrikaans.org/ * https://www.beterafrikaans.co.za/website/index.php * https://www.wat.co.za/?lang=en * https://taalunie.org/ * https://afrikaans.com/ {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Beyweraars vir Afrikaanse Wikipedia]] 4vbjghip38i87k39rd0z2al30xnsl16 2929018 2929015 2026-08-23T09:21:08Z Pynappel 70858 /* Organisasies */ 2929018 wikitext text/x-wiki Die '''Afrikaanse Taalraad''' (ATR) is 'n nieregeringsorganisasie wat [[Afrikaans]] en die regte van sy sprekers binne 'n meertalige konteks bevorder.<ref name="ontstaan" /> Dit gee erkenning aan die gedeelde onstaansgeskiedenis van Afrikaans asook die volle diversiteit van die taal: van Algemene Afrikaans (Standaardafrikaans) deur tot Gariepafrikaans, Oosgrensafrikaans, Kaaps en nog meer. Die Taalraad funksioneer voorts as 'n konfederale liggaam met meer as 35 taal- en kultuurorganisasies in [[Suid-Afrika]], [[Namibië]] en [[Nederland]] as lede. Die organisasie het ook 'n samewerkingsooreenkoms met die Nederlandse Taalunie. == Ontstaan == Die Afrikaanse Taalraad (ATR) is ná 'n intensiewe, inklusiewe en veral raadplegende proses van vyf jaar (2003-2008) op 24 Mei 2008 te [[Wellington]] gestig: ’n proses wat deur die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans (NTLA) geïnisieer is. Meer as 100 verteenwoordigers van 40 organisasies landswyd het die stigtingsbyeenkoms bygewoon. Die Taalraad se stigting ingevolge artikel 185 van die [[Grondwet van Suid-Afrika]], het ook 'n skakel geskep met die Kommissie vir die Bevordering en Beskerming van die Regte van Kultuur-, Geloofs- en Taalgemeenskappe (KGT-kommissie). Hiermee wou die stigters die verdeeldheid tussen Afrikaanssprekendes aanspreek en nuwe momentum vir Afrikaans skep. Prominente Afrikaanse rolspelers wat aan die raadplegende proses deelgeneem het, sluit in: Christa van Louw, [[Karel Prinsloo]], Jacques van der Elst, Hennie de Wet, Louise Combrink, [[Kallie Kriel]], Gerrit Brand, Christo van de Rheede, [[Danny Titus]], Hendrik Theys, [[Neville Alexander]], Ria Olivier en talle ander. == Visie en missie == Die Taalraad se visie is 'n veeltalige Suid-Afrika waarin Afrikaans as inheemse taal, naas ander inheemse tale, as hoëfunksietaal en taal van bemagtiging in die breë gemeenskap gehandhaaf en bevorder word. Sy missie is die bevordering van Afrikaans en die belange van sy sprekers deur te steun op die beskerming wat die Grondwet van Suid-Afrika bied vir kultuur-, godsdiens- en taalregte van die breë gemeenskap. Belangrike funksies van die Afrikaanse Taalraad sluit in optrede as: * konfederale liggaam vir outonome Afrikaanse taal- en kultuurorganisasies wat kragtens artikel 185 van die Grondwet van Suid-Afrika as spreekbuis in belang van Afrikaans en sy sprekers kan optree; * inisiërende, koördinerende en netwerkskeppende fasiliteerder wat sinergie en die doeltreffende aanwending van die infrastruktuur, spesialisfunksies en hulpbronne van lidorganisasies ter ondersteuning van Afrikaans op verskeie lewensterreine bevorder; * fasiliteerder van gekoördineerde ondersoeke, nasionale berade en navorsing wat daarop mik om geleenthede en geïntegreerde strategieë ter bevordering van Afrikaans te ontwikkel; en * verteenwoordigende liggaam wat met owerhede skakel. == Fokusgebiede == Die ATR ondersteun Afrikaans in 'n aantal werksgebiede of domeine wat in noue verband met mekaar staan, naamlik: === Afrikaans in die gesin en gemeenskap === Die klem word hier geplaas op die oordrag van Afrikaans tussen die generasies as ’n voorvereiste vir die lewenskragtigheid van Afrikaans. Aandag word ook geskenk aan die terugeis van mense se moedertaal waar hulle dit verloor het en die goeie bestuur van taal in gemeenskapsinstellings soos kerke en moskees. Tweede- en derdetaalsprekers van Afrikaans word as belangrike bydraers tot taalvitaliteit en die voortgesette groei van Afrikaans beskou. Die Taalraad lê derhalwe veral klem op kommunikasie met jong ouers oor strategies belangrike temas soos: * Die diverse herkoms van Afrikaans; * Afrikaans as diverse erfenistaal en die eenheid van sy variëteite; * Die ekonomiese waarde van Afrikaans en meertaligheid – ook internasionaal; * Die bestuur van meertaligheid in die gesin en ook in die breë familie, gemeenskapsorganisasies en skole; en * Die verbetering van Afrikaanse taalvaardighede. === Afrikaansmediumonderrig op skoolvlak === Die Taalraad bevorder veral Afrikaansmediumonderrig op gemeenskapsvlak en beskou bemagtiging deur Afrikaans as die basis vir kwaliteitonderrig en prestasie. 'n Toevoegende benadering verseker die gebruik van Afrikaans se variëteite om “Skoolafrikaans” onder die knie te kry en om [[Engels]] deur Afrikaans te bemeester. Die Taalraad bevorder dus ook die insluiting van taalvariasie in die formele kurrikulum om toegang tot Afrikaanse skole en inklusiwiteit te verbeter. === Afrikaans op universiteitsvlak === Die Taalraad is veral besorg oor die druk waaronder Afrikaans op tersiêre vlak verkeer. Intervensies word gemaak om die nodelose afskaling van Afrikaans aan sekere instellings te probeer verhinder, dikwels in samewerking met lidorganisasies, veral die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Die Taalraad ondersteun die vooruitbeplanning vir Afrikaans as akademiese taal en Afrikaans as vak, die uitbou van Afrikaanse privaatuniversiteite, asook die ontwikkeling van bande met Nederlandse universiteite. === Afrikaans vir versoening === Versoening tussen Afrikaanssprekendes is 'n voorvereiste vir samewerking oor taalkwessies. Om dié rede bevorder die Taalraad gereeld gesprekke oor die taal se herkoms en sy sprekers asook skakeling tussen hulle. Die Taalraad bou ook voortdurend aan sy skakels op gemeenskapsvlak om die gesprekke sodoende al verder uit te brei. Dieselfde geld vir versoening tussen Afrikaanssprekendes en die sprekers van die ander inheemse tale van die land en die Taalraad doen baie om onkunde en persepsies oor Afrikaans en Afrikaanssprekendes aan te spreek. ’n Alliansie van inheemse tale is nodig om ’n waarlik meertalige bestel te verseker. Dit is belangrik dat Afrikaans deel van hierdie gesprek bly, en ondersteuning bied waar nodig. Om dié rede is die Taalraad dan ook betrokke by die ''Indigenous Languages Action Forum'' (ILAF), wat die inheemse tale van die land bevorder, en die [[Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad]] (PanSAT), wat veronderstel is om meertaligheid en taalregte te bevorder. === Skakeling met die owerhede === Die Taalraad verteenwoordig Afrikaanssprekendes in kontekste waarin daar geskakel moet word met owerhede. Oor die algemeen mik die Taalraad daarop om diskoerse op beleidsvlak ten gunste van Afrikaans en meertaligheid te stuur. ’n Voorbeeld hiervan is ’n wye petisie oor die inheemse status van Afrikaans en die Khoi- en Santale wat aan President [[Cyril Ramaphosa]] voorgelê is. Dit kom nadat die minister vir hoër onderwys, minister [[Blade Nzimande]], beweer het dié tale is nie inheems nie. === Afrikaanse navorsing === Die Taalraad se standpunt is dat taalbeleid en -beplanning op goeie navorsing gebou moet word. Daarom bevorder en fasiliteer die Taalraad navorsingsinisiatiewe wat onder meer die volgende insluit: * Die bevordering van die gebruik van variëteite in die klaskamer en in kurrikula; * Die gebruik en gebruiksimplikasies van meertaligheid op skoolvlak, in tersiêre onderrig en in die werksplek; * Die bestudering van Afrikaans se ekonomiese funksies; * Die bestudering en bevordering van Afrikaans se sosiale en kulturele funksies. Die Taalraad het sy ontstaan te danke aan 'n grondige bestekopname (gebaseer op die erkende navorsingsmetodologie) oor die stand van Afrikaans op daardie tydstip (2003-2004). Die uitkomste van die navorsing is gebruik om die bestuur van die wordende Taalraad te begelei op die pad wat dit moes loop om te kom waar dit vandag is. Die resultate van die Taalraad se ondersoek na die Stand van Afrikaans-2025 word binnekort bekendgestel en sal as beginpunt vir gemeenskapsgedrewe taalbeplanning gebruik word. Die projek is met die ondersteuning van die Nederlandse Taalunie en die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns deurgevoer. == Personeel en genote == {| class="wikitable" |+ |Uitvoerende hoof |Dr. [[Conrad Steenkamp]] |- |Sekretaris |Marekyn Kruger-Evert |- |Suidelike projekbestuurder |Ria Olivier |- |Noordelike projekbestuurder |Merlyn van der Rheede |- |Projekkoördineerder |David Jantjies |- |Deeltydse medewerker |Fatima Allie |- |Deeltydse medewerker |Willa Boezak |- |Vrywilliger |Danielle du Preez |} == Direksielede == {| class="wikitable" |+ |Voorsitter |Daan Potgieter |- |Ondervoorsitter |Aäron Messelaar |- |Risiko en Oudit |Japie Gouws (konsulterend) |- |Risiko en Oudit |Sonél Brits |- |Bemarking en Kommunikasie |Mali Gwatyu |- |Bemarking en Kommunikasie |Ernst van Zyl |- |Bemarking en Kommunikasie |Bernard Pieters |- |Bemarking en Kommunikasie |Constanze van der Walt |- |Personeel |Maryna Besseling |- |Personeel |Dr. [[Phillip Louw]] |- |Personeel |Adv. Marius Bailey |} == Lidorganisasies == === Organisasies === {{div col|colwidth=26em}} * !ALOM * [[AfriForum]] * Afrikaanse Taalmonument en -museum * Afrikaanse Onderwysnetwerk (AON) * [[Afrikanerbond (vereniging)|Afrikanerbond]] * [[Akademia]] * [[Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging]] (ATKV) * ATKV LAPA (Penguin Random House) * ATKV Skryfskool Potchefstroom * Buro van die [[Woordeboek van die Afrikaanse Taal|WAT]] * CJ Langenhovengedenkfonds * DAK Netwerk * Dameskring * [[Demokratiese Alliansie]] * Erfenisstigting * [[FEDSAS]] * Griekwa Koningshuis * [[Hessekwa]] Kultuurraad * Innibos Kunstefees * Kraal Uitgewers * [[NG Kerk|NG Kerk Algemene Sinode]] * [[Orania Beweging]] * Paarl Afrikaanse Skakelforum * [[PEN Afrikaans]] * Rapportryerbeweging (RRB) * Rehobot Bastergemeente * Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns (SAAWK) * SASNEV * [[Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut|SAVI]] * [[Solidariteit]] * Stichting van de Lage Landen * [[Suid-Afrikaanse Onderwysersunie]] (SAOU) * Vectis (Nederland) * [[VF Plus]] * [[Virtuele Instituut vir Afrikaans]] (VivA) {{div col end}} * == Kokertoekennings == Die belangrikste maatstaf vir nominasies is betrokkenheid by Afrikaans en die Afrikaanse taalgemeenskap. Daar word gepoog om die net wyd te gooi en bydraes op gemeenskapsvlak in te sluit. Die Taalraad se Kokertoekennings word jaarliks in drie kategorieë toegeken: === Kategorie 1: Kokers vir besondere prestasie === Kokers word toegeken aan mense wat ’n wesentlike bydrae gemaak het tot een of meer van die onderstaande subkategorieë: * Bevordering van Afrikaans * Beskerming van Afrikaans * Bemagtiging van Afrikaanssprekendes Jy kan een persoon vir al drie subkategorieë nomineer of drie afsonderlike mense – een in elke subkategorie. Een kandidaat kan egter nie in meer as een kategorie wen nie. === Kategorie 2: Spesiale Kokers vir ’n lewenslange bydrae tot Afrikaans === Hierdie kategorie is gemik op afgetredenes of mense aan die einde van hulle loopbaan. Jy kan een of twee kandidate in hierdie kategorie nomineer. === Kategorie 3: Jeugtoekennings === Hierdie aansporingsprys is gemik op jong mense wat Afrikaans op nuwe maniere inspan en geesdrif vir die taal onder ander jeugdiges kweek. Jy kan een of twee kandidate in hierdie kategorie nomineer. Ons gee drie toekennings aan mense wat 35 jaar of jonger is. === Kokerwenners === {| class="wikitable" |+Caption text !Datum !Kategorie !Wenner |- |2020 |Bemagtiging deur Afrikaans |Johan Blaauw (NWU) |- |2020 |Bevordering van Afrikaans |Prof. Ena Jansen (Universitiet Amsterdam, voormalige hoogleraar Afrikaans in Nederland) |- |2020 |Beskerming van Afrikaans |Dr. Danny Titus (postuum) |- |2020 |Spesiale Kokertoekenning |Prof. [[Ernst Kotzé]] (NMU) |- |2020 |Spesiale Kokertoekenning |Shafick April (postuum) |- |2020 |Jeugtoekenning |Zebulon Kochk |- |2020 |Jeugtoekenning |Zalman S. Davis |- |2020 |Jeugtoekenning |Constance Thomas |- |2019 |Bemagtiging deur Afrikaans |Shamiega Chaudhari |- |2019 |Bevordering van Afrikaans |Ingrid Glorie |- |2019 |Beskerming van Afrikaans |Prof. Frank Hendricks (UWK) |- |2019 |Spesiale Kokertoekenning |Prof. Marinus Wiechers (postuum) |- |2019 |Spesiale Kokertoekenning |Renaldo Schwarp |- |2019 |Jeugtoekenning |Reis Afrikaans: Lara Erasmus en Jolene Potgieter |- |2019 |Jeugtoekenning |William Sezoe |- |2018 |Bemagtiging deur Afrikaans |Vader Vernon Macaskill-Meyer (Katolieke Kerk) |- |2018 |Bevordering van Afrikaans |Heindrich Wyngaard (TV-aanbieder) |- |2018 |Beskerming van Afrikaans |Prof. Ina Wolfaardt-Gräbe (''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'') |- |2018 |Spesiale Kokertoekenning |Sakkie Kotzé (ATKV) |- |2018 |Spesiale Kokertoekenning |Yoma (Claudia Witbooi) – kletsrymer |- |2018 |Jeugtoekenning |Nico Scheepers (dramaturg en regisseur) |- |2018 |Jeugtoekenning |Sonia Elie (Boekfeetjie, Eldoradopark) |- |2017 |Bemagtiging deur Afrikaans |Suzie Matlhola (ATKV, Soweto) |- |2017 |Bevordering van Afrikaans |Diana Robertson (Eldorado Park) |- |2017 |Beskerming van Afrikaans |Werner Human (Afriforum) |- |2017 |Spesiale Kokertoekenning |Dr. [[Sandra Prinsloo]] (aktrise) |- |2017 |Spesiale Kokertoekenning |[[Shaleen Surtie-Richards]] (aktrise) |- |2017 |Erepenning |Mercy Kannemeyer (US) |- |2017 |Erepenning |Sue Pyler ([[RSG]]) |- |2017 |Erepenning |Marelize Swanepoel (Afrikaans-ambassadeur) |- |2016 |Bemagtiging deur Afrikaans |John Nicholson (Lavender Hill) |- |2016 |Bevordering van Afrikaans |Magdaleen Kruger (RSG) |- |2016 |Beskerming van Afrikaans |Kaptein John Macnab (Rehoboth Bastergemeente) |- |2016 |Spesiale Kokertoekenning |Prof. Jacques van der Elst (SAAWK) |- |2016 |Erepenning |Refentse Morake (sanger) |- |2016 |Erepenning |Gerswin Cupido (SBA) |- |2016 |Erepenning |Daniëlla van Heerden (eNuus) |- |2015 |Bemagtiging deur Afrikaans |Elias Nel (ATKV – rieldansprojek) |- |2015 |Bevordering van Afrikaans |Prof. Andreas van Wyk (Het Jan Marais Nationale Fonds) |- |2015 |Beskerming van Afrikaans |Dr. Danie Cronje (Dagbreektrust) |- |2015 |Verdienstelikheidsmedalje |Tanita da Silva (HS George) |- |2015 |Verdienstelikheidsmedalje |Herman van der Westhuizen (HS Bellville) |- |2014 |Bemagtiging deur Afrikaans |Dr. Marlene le Roux (Kunstekaap) |- |2014 |Bevordering van Afrikaans |Prof. Wannie Carstens (NWU) |- |2014 |Beskerming van Afrikaans |Prof. [[Susan Smith]] (Fort Hare) |- |2014 |Verdienstelikheidsmedalje |Christina Mashobane (ATKV) |- |2013 |Bemagtiging deur Afrikaans |[[Ton Vosloo]] ([[Naspers]]) |- |2013 |Bevordering van Afrikaans |Prof. [[Adam Small]] (akademikus en skrywer) |- |2013 |Beskerming van Afrikaans |Cerneels Lourens (VRA) |- |2013 |Erepenning |Madoda Bonfa Dlamini (skoolhoof Dundee) |} == Sien ook == * [[Nederlandse Taalunie]] == Publikasies == * Le Cordeur, M.L.A.; R. Olivier, D. Prinsloo & J. van der Elst (redaksionele komitee) 2012. 16 Junie 1976. 35 jaar later. Jeugberaad aangebied deur die Afrikaanse Taalraad as deel van die US Woordfees 11 en 12 Maart 2011. Pretoria: SA Akademie vir Wetenskap en Kuns. * Prinsloo, K. (red.). 2004. Verslag van 'n taaloudit oor Afrikaanse taalprojekte, verenigings en energieë, 2004. Verslag gereproduseer deur Rapport en versprei tydens die Afrikaanse Taalberaad in Stellenbosch, 25-27 Aug.. * Prinsloo, K. (red.) 2006. Op pad na 'n Taalstrategie vir Afrikaans. Verslag gereproduseer deur Content Solutions en versprei deur die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns, Maart 2006. * Prinsloo, K. 2006. Towards a language strategy for Afrikaans: the process before, during and after the Afrikaans Language Indaba of 2004 in Stellenbosch. In Webb, Vic & Theodorus du Plessis (eds.) 2006. * Prinsloo, K. (red.) 2007. Opname oor Afrikaanse projekte en aktiwiteite op 'n plaaslike munisipale vlak in Suid-Afrika, 2006. Ongepubliseerde navorsingsverslag versprei by die Tweede Afrikaanse Taalberaad, gehou in Pretoria op 23 en 24 Februarie 2007. * Prinsloo, K. (red.) 200a. Die Afrikaanse “ons’’ en die nodigheid van 'n Afrikaanse Taalraad. Verslag gereproduseer deur CRINK en versprei deur die S.A. Akademie vir Wetenskap en Kuns, April 2008. * Prinsloo, K. (red.) 2008. Die Afrikaanse Taalraad kom tot stand. Verslag gereproduseer deur CRINK en versprei deur die S.A. Akademie vir Wetenskap en Kuns, Nov. 2008. * Prinsloo, K. & Schoeman, K. (reds.) 2010 Die gebruik van Afrikaans in kerklike gemeentes in Suid-Afrika: ‘n verkennende ondersoek. * Van der Elst, J. & Prinsloo, D. (reds.). 2010. Afrikaans + Onderwys = Uitnemendheid. * Afrikaanse Taalraad. 2018. Die eerste dekade (bundel met bydraes deur verskeie skrywers). == Bronne == * Carstens, W.A.M. 2012. Versoening in Afrikaans – Is dit haalbaar? D.F. Malherbe-gedenklesing 31. Bloemfontein, Universiteit van die Vrystaat, 28 Mei 2012. Acta Varia. * Carstens, W.A.M. 2013. Op pad van ‘n verdeelde na ‘n gedeelde toekoms in die Afrikaanse taalgemeenskap: Die rol van die Afrikaanse Taalraad in die proses van versoening. LitNet Akademies, 10(1): 447-483. * Carstens, WAM & EH Raidt 2019. Die storie van Afrikaans: uit Europa en van Afrika. Biografie van 'n taal. Deel 2. Pretoria: Protea Boekhuis. * Webb, V.N. 2010a. Constructing an inclusive language community from two mutually excluding ones: The third Afrikaans language movement. Tydskrif vir Letterkunde, 47(1): 106-120. * ATR (Afrikaanse Taalraad) 2015. Persverklaring: Geen ruimte vir samboktaktiek in taaldebakel. Geplaas 4 Sept. 2015. http://www.litnet.co.za/persverklaring-geen-ruimte-vir-samboktaktiek-in-taaldebakel/ * ATR 2016a. US-taalbeleid: Afrikaanse Taalraad se reaksie. Geplaas 25 April 2016. http://www.litnet.co.za/us-taalbeleid-afrikaanse-taalraad-se-reaksie/ * ATR 2016b. Die Afrikaanse Taalraad herdenk die 91ste bestaansjaar van Afrikaans as amptelike taal. Geplaas 10 Mei 2016. http://www.litnet.co.za/die-afrikaanse-taalraad-herdenk-die-91ste-bestaansjaar-van-afrikaans-amptelike-taal/ * ATR 2016c. Stigting van die Internasionale Vereniging vir Afrikaans. Geplaas 5 Okt. 2016. http://www.litnet.co.za/stigting-van-die-internasionale-vereniging-vir-afrikaans/#comment-100928 * ATR 2016d. Persvrystelling: Taalraad kommentaar op die US se Hersiene Toelatingsbeleid. Geplaas 1 Nov. 2016. http://www.litnet.co.za/taalraad-kommentaar-op-die-us-se-hersiene-toelatingsbeleid/ * Glorie, I. 2015a. Anne-Marie Beukes, nieuwe voorzitter Afrikaanse Taalraad: ‘Ruimte voor Afrikaans naast andere talen.’ Maandblad Zuid-Afrika, 92(1): 8-9. * Kotzé, E.F. 2014a. “'n Akademiese oorsig oor die ‘eienaarskap’ van Afrikaans”. Referaat gelewer by 'n simposium oor Afrikaans: almal se taal? van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns & die Afrikaanse Taalraad. Pretoria, Vrydag 17 Januarie 2014. * Odendaal, G. (Gerda) 2014a. “Moet ons herstandaardiseer?” Referaat gelewer by 'n simposium oor Afrikaans: almal se taal! van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns & die Afrikaanse Taalraad. Pretoria, Vrydag 17 Januarie 2014. * Olivier, A. 2003a. Skep ’n manier vir kinders, nuwe praters om Afrikaans te leer, sê taalmense. Plant nou, oes later. Beeld, 12 Aug. 2003, bl. 11. * Olivier, A. 2003b. Taalinstituut vir Afrikaans kry wye steun. Beeld, 18 Aug. 2003, bl. 9. * Olivier, A. 2003c. Afrikaans los kokon. Organisasies span saam om taal te bou en te bevorder. Beeld, 5 Des. 2003, bl. 17. * Olivier, A. 2003d. Praat uit een mond. Pansat vra roetekaart vir Afrikaans. Die Burger, 9 Des. 2003, bl. 17. * Olivier, A. 2004a. Beraad gaan Afrikaans help. Beeld, 21 Jun. 2004, bl. 4. * Olivier, A. 2004b. Saam deur pyn – wit en bruin moet eers harte oopmaak. Beeld, 3 Sept. 2004, bl. 7. * Smith, C. 2015p. UV-plan kwel Afrikaanse Taalraad. Volksblad, 20 Nov. 2015. * Steenkamp, C. 2016a. Wie is die belanghebbers in die US-taalbeleid? Geplaas 19 Mei 2016. http://www.litnet.co.za/wie-die-belanghebbers-die-us-taalbeleid/ * Steenkamp, C. 2016b. Persvrystelling: US-taalbeleid voldoen nie aan basiese bestuursvereistes. Geplaas 30 Mei 2016. http://www.litnet.co.za/us-taalbeleid-voldoen-nie-aan-basiese-bestuursvereistes/ * Steenkamp, C. 2016c. Kommentaar deur die Afrikaanse Taalraad: Taalbeleid by die Universiteit van Pretoria. Geplaas 3 Junie 2016. http://www.litnet.co.za/kommentaar-taalbeleid-die-universiteit-van-pretoria/ * Steenkamp, C. 2017a. Die debat oor Afrikaans aan die US is verby. Geplaas 21 Maart 2017. http://www.netwerk24.com/Stemme/Aktueel/die-debat-oor-afrikaans-aan-die-us-is-verby-20170320 * Steenkamp, C. 2017b. Nét Engels is so outyds. Rapport Weekliks, 24 Sept. 2017, bl. 11. * Steenkamp, C. & J. Oosthuizen 2017. Waarheen met Afrikaans? Geplaas 17 Mei 2017. http://www.litnet.co.za/waarheen-met-afrikaans/ == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="ontstaan">{{Cite web |url=https://www.afrikaansetaalraad.co.za/ontstaan/ |title=argiefkopie |access-date=15 Februarie 2022 |archive-date=15 Februarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215091733/https://www.afrikaansetaalraad.co.za/ontstaan/ |url-status=dead }}</ref> }} == Eksterne skakels == * [https://www.afrikaansetaalraad.co.za/ Amptelike webwerf] * https://www.litnet.co.za/ * https://viva-afrikaans.org/ * https://www.beterafrikaans.co.za/website/index.php * https://www.wat.co.za/?lang=en * https://taalunie.org/ * https://afrikaans.com/ {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Beyweraars vir Afrikaanse Wikipedia]] 86v0qo0p0l0j0bywef7m3oi0mad013p C.L. Engelbrechtprys 0 389954 2929078 2684347 2026-08-23T11:13:08Z Oesjaar 7467 /* Lys van wenners */ Skakel 2929078 wikitext text/x-wiki Die prys is in 2007 ingestel en word namens [[ABSA]] deur die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] hanteer. Die prys is moontlik gemaak deur 'n erflating van C.L. Engelbrecht en word toegeken om die beurt vir letterkunde en vir wetenskaplike navorsing oor taal- of letterkunde. Elke afdeling kom elke vyfde jaar aan die beurt, bv. Letterkunde in 2007, 2012, 2017 en wetenskaplike navorsing oor taal- of letterkunde in 2009, 2014, 2019. ==Lys van wenners == * [[2007]] – [[Marlene van Niekerk]] (''Agaat'') * [[2009]] – Aan [[Taalkommissie]]lede: proff. [[Ernst Kotzé|E.F. Kotzé]], A.N. Otto, [[Gerhard van Huyssteen|G.B. van Huyssteen]], J. Anker, drr. [[Mariëtta Alberts|M. Alberts]], F.J. Lombard, mnr. J. du T. McLachlan, me. M. du Plessis. * [[2012]] – [[Ingrid Winterbach]] (''Die boek van toeval en toeverlaat'') * [[2023]] – [[S.J. Naudé]] (''Dol heuning'')<ref>{{cite web |url=https://assets.website-files.com/638efa1bbea3b03765963904/64e4997d26379f9b4308fe0d_Mediaverklaring%20SA%20Akademiepryse%20-%20April%202023%202.pdf |accessdate=13 Mei 2024 |publisher=SA Akademie |title=SA Akademiepryse 2023 }} </ref> * [[2024]] – prof. Eleanor Cornelius (''Gewone taal: ’n oorsig'')<ref>{{cite web |url=https://assets.website-files.com/638efa1bbea3b03765963904/66221a61723224142654460a_Mediaverklaring%20SA%20Akademiepryse%20-%20April%202024%20finaal.pdf |title=SA Akademiepryse 2024 |publisher=SA Akademie |date=19 April 2024 |accessdate=13 Mei 2024 }}</ref> == Verwysings == {{verwysings}} {{SA_Akademie}} [[Kategorie:SA Akademie vir Wetenskap en Kuns]] 5n4504up9jl7c2useglxmxdedu264zc ITA Airways 0 406177 2929008 2901310 2026-08-23T07:29:42Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2929008 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = <!-- ITA Airways ....die logo vertoon naam netjies....--> | image = ITA Airways Logo.svg | image_size = 175 | IATA = AZ | ICAO = ITY<ref>{{Cite web|last=Buyck|first=Cathy|title=Alitalia Successor ITA Moves Closer to Mid-October Launch|url=https://www.ainonline.com/aviation-news/air-transport/2021-08-19/alitalia-successor-ita-moves-closer-mid-october-launch|access-date=2021-08-23|website=Aviation International News|df=dmy-all}}</ref> | callsign = ITARROW<ref>{{Cite web|title=The Aviation Codes Website - Airline Codes beginning with|url=https://www.avcodes.co.uk/airlcoderes.asp|access-date=2021-08-23|website=www.avcodes.co.uk|df=dmy-all|archive-date=2023-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20230115111018/https://www.avcodes.co.uk/airlcoderes.asp|url-status=dead}}</ref> | founded = {{start date|2020|11|11|df=yes}} | commenced = {{start date and age|2021|10|15|df=yes|br=yes}} | hubs = [[Lughawe Leonardo da Vinci–Fiumicino|Rome–Fiumicino]] | focus_cities = Milaan–Linate | frequent_flyer = Volare | alliance = [[SkyTeam]] | fleet_size = 76 | destinations = 70 | parent = Italiaanse Regering (100%) | headquarters = [[Rome]], [[Italië]] | key_people = Fabio Lazzerini ([[HUB]]) | num_employees = 3&nbsp;600 <ref>{{cite web | url=https://www.ansa.it/europa/notizie/qui_europa/2023/01/09/i-numeri-di-ita-airways-dai-dipendenti-alle-rotte-_767ce6c7-b5fe-4152-ba64-ec2408fc8bb4.html | title=I numeri di Ita Airways, dai dipendenti alle rotte | date=9 January 2023 }}</ref> | website = {{URL|www.ita-airways.com}} }} '''Italia Trasporto Aereo SpA.''' ([[IATA]]: '''AZ''' – [[ICAO]]: '''ITY''') wat handel dryf as '''ITA Airways''', is die vlagdraer van [[Italië]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ansa.it/english/news/2021/08/24/ita-to-start-off-with-2800-workers_d5be1dc6-690f-40f7-9bcb-b103ef78e1dd.html|title=ITA to start off with 2,800 workers|date=24 August 2021|website=Ansa.it|access-date=2021-08-28}}</ref> Dit word besit deur die regering van Italië via die Ministerie van Ekonomie en Finansies. Die lugredery vlieg na meer as 70 geskeduleerde binnelandse, Europese en interkontinentale bestemmings. ITA Airways is 'n lid van die [[SkyTeam]]-lugrederyalliansie met sy [[Spil (lughawe)|spilpunt]] in die [[Lughawe Leonardo da Vinci–Fiumicino]] in [[Rome]], met Milaan-Linate as sy fokusstad. == Vloot == [[Lêer:ITA AIRWAYS A350-941 EI-IFF HND RJTT 19-APR-2023 (52829502995).jpg|duimnael| ITA Airways [[Airbus A350|Airbus A350-900]]]] [[Lêer:ITA Airways, I-ADVA, Airbus A220-100 (54007495525) at Milan Linate.jpg|duimnael| ITA Airways Airbus A220-100]] === Huidige vloot === ITA Airways bedryf 'n vloot van slegs [[Airbus]]-vliegtuie, meeste oorgeërf van die ontbinde [[Alitalia]]:<ref>{{Cite web|url=https://www.airfleets.net/flottecie/ITA%20-%20Italia%20Trasporto%20Aereo.htm|title=ITA Fleet Details|date=|website=Airfleets.net|access-date=4 September 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |Vliegtuie ! rowspan="2" | In diens ! rowspan="2" | Bestellings ! colspan="5" | Passasiers <ref>{{Cite web|url=https://www.planespotters.net/airline/ITA-Italia-Trasporto-Aereo|title=ITA Airways Fleet Details and History|date=|website=planespotters.net|access-date=4 September 2023}}</ref> |- ! <abbr title="Magnifica/Business Class Medium Haul">B</abbr> ! <abbr title="Premium Economy">E+</abbr> ! <abbr title="Economy">E</abbr> ! Totaal ! Verws |- | Airbus A220-100 | &#x2014; | 7 <ref name="airbus.com">Airbus Orders and Deliveries (XLS), monthly updated, accessed via {{Cite web|url=http://www.airbus.com/aircraft/market/orders-deliveries.html|title=Orders & deliveries|date=|website=Airbus|publisher=Airbus SAS|access-date=4 September 2023}}</ref> | &#x2013; | &#x2013; | 125 | 125 | <ref>{{Cite web|url=https://www.key.aero/article/how-ita-airways-intends-avoid-mistakes-alitalia|title=How ITA Airways intends to avoid the mistakes of Alitalia|date=24 January 2023|website=key.aero}}</ref> |- | rowspan="2" |Airbus A220-300 | rowspan="2" | 5 | rowspan="2" | 10 <ref>{{Cite web|url=https://www.flugrevue.de/zivil/ita-airways-itas-erste-a220-mit-blauer-lackierung/|title=Hier strahlt ITA Airways' erste azurblaue A220|date=19 July 2023|website=Flugrevue|language=de}}</ref> | &#x2013; | &#x2013; | 148 | 148 | rowspan="2" | <ref>{{Cite web|url=https://simpleflying.com/ita-airways-1st-blue-airbus-a220-delivery/|title=ITA Airways Takes Delivery Of Its 1st Blue Airbus A220|date=28 August 2023|website=simpleflying.com}}</ref> |- | &#x2013; | &#x2013; | 149 | 149 |- | [[Airbus A319|Airbus A319-100]] | 18 | &#x2014; | &#x2013; | &#x2013; | 144 | 144 | |- | rowspan="3" | [[Airbus A320|Airbus A320-200]] | rowspan="3" | 26 | rowspan="3" | &#x2014; | rowspan="3" | &#x2013; | rowspan="3" | &#x2013; | 171 | 171 | rowspan="3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.alitalia.com/content/dam/alitalia/00_tagliate_nuovo_sito/05_volare_alitalia/mondo_alitalia/flotta/map/seat-map-A320.pdf|title=A320/32A - 180 SEATS - DOMESTIC FLIGHTS|access-date=16 September 2023|archive-date= 2 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102175816/https://www.alitalia.com/content/dam/alitalia/00_tagliate_nuovo_sito/05_volare_alitalia/mondo_alitalia/flotta/map/seat-map-A320.pdf|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://seatmaps.com/it/airlines/az-ita-airways/airbus-a320/#2cb274e6ce940f47beb8011d8ecb1462|title=ITA Airways Airbus A320 Mappa dei posti a sedere - Aggiornato 2023. Trovare il posto migliore {{!}} SeatMaps|website=seatmaps.com|access-date=28 June 2023}}</ref><!-- "Born in 2021" kleure en "Rome 2030 EXPO kandidaat"-plakkers. --> |- | 174 | 174 |- | 180 | 180 |- | [[Airbus A320neo-familie|Airbus A320neo]] | 9 | 17 <ref>{{Cite web|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/124721-italys-ita-airways-inducts-first-a320neo|title=Italy’s ITA Airways inducts first A320neo|date=22 February 2023|website=ch-aviation.com}}</ref> | &#x2013; | &#x2013; | 180 | 180 | |- |Airbus A321LR <ref>{{Cite web|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/121486-italys-ita-airways-to-add-39-new-airbus-aircraft-in-2023|title=Italy’s ITA Airways to add 39 new Airbus aircraft in 2023|last=|first=|date=15 November 2022|website=ch-aviation.com}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.aerotelegraph.com/ita-airways-bekommt-ab-2023-airbus-a321-lr3|title=ITA Airways bekommt ab 2023 Airbus A321 LR|last=|first=|date=17 May 2022|website=aerotelegraph.com|language=de}}{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | &#x2014; | 9 <ref name=":6">{{Cite press release|title=Air Lease Corporation Announces Lease Placement of 31 New Airbus Aircraft with ITA|url=https://airleasecorp.com/press/air-lease-corporation-announces-lease-placement-of-31-new-airbus-aircraft-with-ita|access-date=2021-10-06|archivedate=2022-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221102131740/https://airleasecorp.com/press/air-lease-corporation-announces-lease-placement-of-31-new-airbus-aircraft-with-ita}}</ref> | colspan="4" | TBA | |- |[[Airbus A330|Airbus A330-200]] | 8 | &#x2014; | 20 | 17 | 219 | 256 | <ref>{{Cite web|url=https://www.alitalia.com/content/dam/alitalia/00_tagliate_nuovo_sito/05_volare_alitalia/mondo_alitalia/flotta/map/seat-map-A330.pdf|title=Seat map: A330|website=Alitalia|access-date=16 September 2023|archive-date= 2 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102175822/https://www.alitalia.com/content/dam/alitalia/00_tagliate_nuovo_sito/05_volare_alitalia/mondo_alitalia/flotta/map/seat-map-A330.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | Airbus A330-900 | 4 | 13 | 30 | 24 | 237 | 291 | <ref>{{Cite press release|url=https://www.ita-airways.com/content/dam/ita/files/EN/fly/ita-world/press-release/ITA_Airways_prende_in_consegna_l%27Airbus_A330neo_ENG.pdf|title=The First Airbus A330neo joins ITA Airways' fleet|date=26 May 2023|access-date=16 September 2023|archivedate=29 Mei 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230529044524/https://www.ita-airways.com/content/dam/ita/files/EN/fly/ita-world/press-release/ITA_Airways_prende_in_consegna_l%27Airbus_A330neo_ENG.pdf}}</ref> |- | [[Airbus A350]]-900 | 6 | &#x2014; | 33 | &#x2013; | 301 | 334 | <ref>{{Cite press release|url=https://www.airbus.com/en/newsroom/press-releases/2022-05-ita-airways-becomes-first-italian-a350-operator|title=ITA Airways becomes first Italian A350 operator|date=12 May 2023}}</ref> |- ! Totaal ! 76 ! 56 ! colspan="6" | |} === Vlootontwikkeling === Op 30 September 2021 is aangekondig dat ITA Airways 'n ooreenkoms met [[Airbus]] onderteken het vir 'n bestelling vir 10 Airbus A330neo, 11 [[Airbus A320neo-familie|Airbus A320neo]] en 7 Airbus A220. ITA Airways het ook 'n ooreenkoms met Air Lease Corporation en ander vliegtuigverhuringsmaatskappye aangekondig om 56 vliegtuie op te neem, insluitend die Airbus A220, [[Airbus A320neo-familie|Airbus A320neo]], Airbus A321neo, Airbus A321LR, Airbus A330neo en [[Airbus A350]].<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/108313-italys-ita-selects-airbus-for-comprehensive-fleet-renewal|title=Italy's ITA selects Airbus for comprehensive fleet renewal|website=ch-aviation|language=en|access-date=2021-09-30}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://airwaysmag.com/airlines/ita-takeoff-airbus-fleet/|title=Sidestick Tops Yoke: ITA to Takeoff with Airbus Fleet|last=Kleps|first=Kochan|date=2021-09-30|website=Airways Magazine|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211015064351/https://airwaysmag.com/airlines/ita-takeoff-airbus-fleet/|archive-date=15 October 2021|access-date=2021-09-30}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.flightglobal.com/airlines/italys-ita-outlines-airbus-driven-fleet-plan-including-a330neos-and-a350s/145719.article|title=Italy's ITA outlines Airbus-driven fleet plan including A330neos and A350s|last=Kaminski-Morrow|first=David|date=2021-09-30|website=Flight Global|language=en|access-date=2021-09-30}}</ref> Die maatskappy het die Airbus A321LR voorgestel vir langafstandbestemmings in die Midde-Ooste (soos Koeweitstad, Riyadh, Djeddah) en Sentraal-Afrika (soos Dakar, Addis Abeba). Daarbenewens sal die nuwe langafstandvloot die lugredery in staat stel om nuwe toekomstige roetes na bestemmings in die Amerikas soos [[Hartsfield-Jackson Atlanta Internasionale Lughawe|Atlanta]], [[Dallas/Fort Worth Internasionale Lughawe|Dallas/Fort Worth]], [[Philadelphia Internasionale Lughawe|Philadelphia]], [[O'Hare Internasionale Lughawe|Chicago]], Detroit en [[Seattle-Tacoma Internasionale Lughawe|Seattle/Tacoma]] te bedryf. Op 15 Oktober 2021 het ITA Airways 49 vliegtuie van [[Alitalia]] verkry in die nasleep van daardie lugdiens se sluiting op 14 Oktober 2021, insluitend 18 [[Airbus A319|Airbus A319-100's]], 25 [[Airbus A320|A320-200's]] en 6 [[Airbus A330|A330-200's]]. Hierdie vliegtuie wat by die vloot aangesluit het, was bykomend tot die 2 [[Airbus A320|A320-200]] en die 1 [[Airbus A330|A330-200]] wat reeds onder die ITA Airways AOC was. Die byvoeging van hierdie 49 vliegtuie het ITA se vloottotaal op 52 vliegtuie te staan gebring, die beplande aantal vir die aanvang van bedrywighede. == Verwysings == {{Verwysings|2}} [[Kategorie:Lugrederye]] [[Kategorie:Italiaanse maatskappye]] 6mq7hgsxh1u2p7erxw7qh2l2itzdyeg Giosuè Carducci 0 407085 2928990 2925981 2026-08-23T02:35:31Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928990 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Giosuè Carducci2 (cropped).jpg|duimnael|Giosuè Carducci]] '''Giosuè Alessandro Giuseppe Carducci''' ([[Italiaans]]: [dʒozuˈɛ kkarˈduttʃi]; [[27 Julie]] [[1835]] – [[16 Februarie]] [[1907]]) was 'n Italiaanse [[digter]], [[skrywer]], literêre kritikus en onderwyser. Hy was besonders invloedryk,<ref>Baldi, Giusso, Razetti, Zaccaria, ''Dal testo alla storia. Dalla storia al testo'', Torino, 2001, vol. 3/1B, bl. 778: "Partecipò intensamente alla vita culturale del tempo e ... sostenne infinite polemiche letterarie e politiche".</ref> en word beskou as die amptelike nasionale digter van moderne [[Italië]].<ref>Giulio Ferroni, ''Profilo storico della letteratura italiana'', Torino, 1992, bl. 780: "Si trasforma in poeta ufficiale dell'Italia umbertina".</ref> In 1906 het hy die eerste Italianer geword wat die [[Nobelprys vir Letterkunde]] ontvang het.<ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/biography/Giosue-Carducci|title=Giosue Carducci {{!}} Italian poet|work=Encyclopædia Britannica|access-date=22 Augustus 2017}}</ref> Die Sweedse Akademie se motivering vir die toekenning was dat "nie net in oorweging van sy diepgaande geleerdheid en kritiese navorsing nie, maar bowenal as 'n huldeblyk aan die kreatiewe energie, varsheid van styl en liriese krag wat sy poëtiese meesterstukke kenmerk."<ref>{{Cite web|url=http://www.langolodeilibri.it/giosue-carducci-premio-nobel-per-la-letteratura-1906/|title=Vita, opere e poetica di Giosuè Carducci|date=13 Junie 2014|language=it-IT|access-date=5 Augustus 2016|archive-date=31 Maart 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331154639/https://www.langolodeilibri.it/giosue-carducci-premio-nobel-per-la-letteratura-1906/|url-status=dead}}</ref> == Biografie == [[Lêer:Giosuè Carducci1.jpg|links|duimnael|Giosuè Carducci]] Hy is gebore in Valdicastello (deel van Pietrasanta), 'n klein dorpie in die provinsie [[Lucca]] in die noordwestelike hoek van die streek [[Toskane]]. Sy pa, 'n dokter, was 'n voorstander van die [[Unifikasie van Italië|eenwording van Italië]] en was betrokke by die Carbonari. As gevolg van sy politiek was die gesin gedwing om verskeie kere gedurende Carducci se kinderjare te verhuis, en het hulle uiteindelik vir 'n paar jaar in [[Florence]] gevestig.<ref>{{cite EB1911|wstitle=Carducci, Giosuè|volume=5}}</ref> Vanaf die tyd dat hy op skool was, was hy gefassineer met die ingetoë styl van die Griekse en Romeinse Oudheid, en sy volwasse werk weerspieël 'n ingetoë klassieke styl, wat dikwels die klassieke verse van Latynse digters soos [[Horatius]] en [[Vergilius]] gebruik. Hy het Boek 9 van [[Homeros]] se ''[[Ilias]]'' in Italiaans vertaal. Carducci is 'n beurs ontvang om aan die gesogte ''Scuola Normale Superiore di Pisa'' te studeer. Nadat hy in 1856 gegradueer het, het hy begin skoolhou. Die volgende jaar publiseer hy sy eerste digbundel, ''Rime''. Dit was moeilike jare vir Carducci: sy pa is dood en sy broer het [[selfmoord]] gepleeg. In 1859 het hy met Elvira Menicucci getrou, en hulle het vier kinders gehad. Hy het 'n kort tydjie [[Grieks]] by 'n hoërskool in Pistoia gegee, en is daarna aangestel as professor in Italiaanse letterkunde aan die Universiteit van Bologna. Hier was een van sy studente Giovanni Pascoli, wat self 'n vooraanstaande digter geword het en hom later by die universiteit opgevolg het. Carducci was 'n gewilde dosent en 'n fel kritikus van die [[letterkunde]] en die [[samelewing]]. In sy jeug was hy 'n [[Ateïsme|ateïs]],<ref>Biagini, Mario, ''Giosuè Carducci'', Mursia, 1976, bl. 208.</ref> wie se politieke standpunte hewig vyandig teenoor die [[Katolieke Kerk]] was. In die loop van sy lewe het sy sienings oor [[godsdiens]] verskuif na 'n sosiaal-georiënteerde [[teïsme]] wat hy blootgelê het in sy beroemde "''Discorso sulla libertà perpetua di San Marino''" ("'n Toespraak oor [[San Marino]] se ewigdurende vryheid"), gelewer op 30 September 1894 voor die owerhede en mense van daardie antieke Republiek en die viering van "die Universele God van Volke, Mazzini en Washington se God". <ref>https://www.liberliber.it/mediateca/libri/c/carducci/la_liberta_perpetua_di_san_marino/pdf/carducci_la_liberta_perpetua.pdf</ref> Sy anti-klerikale revolusionêre heftigheid is prominent ten toon gestel in een bekende gedig, die doelbewus lasterlike en uitdagende "''Inno a Satana''" [it] ("Lofsang aan Satan"). "[[Satan]]" / "Lucifer" is deur Italiaanse linkses van destyds beskou as 'n [[metafoor]] van die rebelse en vrydenkende gees. Die gedig is in 1863 geskep as 'n heildronk vir aandete, gepubliseer in 1865, toe geherpubliseer in 1869 deur [[Bologna]] se radikale [[koerant]], ''Il Popolo'', as 'n provokasie wat saamgeval het met die Eerste Vatikaan Konsilie, 'n tyd toe revolusionêre ywer wat teen die pousdom gerig was, hoog geloop het terwyl republikeine beide polities en militêr aangedring het op 'n einde aan die [[Vatikaanstad|Vatikaan]] se oorheersing oor die pouslike state.<ref>''Carducci, Giosuè, Selected Verse/ Giosuè Carducci: edited with a translation, introduction and commentary by David H. Higgins'', (Aris & Phillips; Warminster, England), 1994. Sien ook: Bailey, John Cann, ''Carducci'' The Taylorian Lecture (Clarendon Press, Oxford) 1926.</ref> Terwyl "''Inno a Satana''" 'n revolusionêre impak gehad het, het Carducci se beste poësie in later jare gekom. Sy versamelings ''Rime Nuove'' (Nuwe verse) en ''Odi Barbare'' (Barbare Odes) bevat sy grootste werke.<ref>Een prominente Engelse vertaling is ''The Barbarian Odes of Giosuè Carducci'', uit die Italiaans vertaal deur William Fletcher Smith, (Manasha, Wisconsin: George Banta Publishing Co., 1939). Die vertaling word bespreek in {{cite journal | last = Dismukes | first = William Paul | title = ''The Barbarian Odes of Giosuè Carducci'' by William Fletcher Smith | url = https://archive.org/details/sim_italica_1940-03_17_1/page/29 | journal = Italica | volume = 17 | issue = 1 | pages = 29–30 | date = Maart 1940 | doi = 10.2307/475605 | jstor = 475605 }} </ref> Hy was die eerste Italianer wat die Nobelprys vir Letterkunde ontvang het, in 1906. Hy is ook deur die koning van Italië as senator aangestel (1890).<ref>{{cite book|last=Scalia|first=Samuel Eugene|title=Carducci|publisher=S.F. Vanni|location=New York|year=1937}}</ref> In die politiek het hy sy lewe lank 'n sterk Liberaal gebly; deur die jare het hy progressief van republikanisme tot 'n mate van steun aan monargie ontwikkel.<ref name="Bickersteth">{{cite book |last1=Bickersteth |first1=Geoffrey Langdale |title=Carducci |url=https://archive.org/details/cu31924027533805 |date=1913 |publisher=Longmans, Green |location=London |page=[https://archive.org/details/cu31924027533805/page/n39 14]}}</ref> Hy was 'n [[Vrymesselary|Vrymesselaar]].<ref>{{cite news |last1=Gilbert |first1=Sari |title=Freemasonry in Italy Has Had 2 1/2 Centuries of Controvesy |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1981/06/02/freemasonry-in-italy-has-had-2-12-centuries-of-controvesy/800d7499-43d2-4366-9508-24cc83128811/ |access-date=28 Julie 2021 |newspaper=Washington Post |date=2 Junie 1981}}</ref> Alhoewel sy reputasie hoofsaaklik op sy [[poësie]] berus, het hy ook 'n groot hoeveelheid prosawerke geskep.<ref>{{cite book|last=Tomasin|first=Lorenzo|title="Classica e odierna". Studi sulla lingua di Carducci|publisher=Olschki|location=Florence|year=2007}}</ref> Inderdaad, sy prosa-geskrifte, insluitend literêre kritiek, biografieë, toesprake en [[essay]]s, omvat sowat 20 volumes.<ref>{{cite book|title=Selections from Carducci; Prose and Poetry with introduction, notes and vocabulary by A. Marinoni|publisher=William R. Jenkins|location=New York|year=1913|pages=vii–ix|no-pp=true}}</ref> Carducci was ook 'n uitstekende vertaler en het van [[Goethe]] en Heine in Italiaans vertaal. Die Museum van die [[Risorgimento]], Bologna word gehuisves in die Casa Carducci, die huis waar hy op die ouderdom van 71 gesterf het, en bevat 'n uitstalling oor die skrywer. == Nalatingskap == Carducci het sy sondes bely en is in 1895 met die Katolieke Kerk versoen.<ref>{{Cite web|date=2021-05-14|title=Inside the secret conversion of Italy's Christopher Hitchens|url=https://cruxnow.com/news-analysis/2021/05/inside-the-secret-conversion-of-italys-christopher-hitchens/|access-date=2021-05-14|website=Crux|language=en-CA}}</ref> Op 11 September 1978 het [[Pous Johannes Paulus I]] hom voorgehou as 'n "model" vir universiteitsprofessore en onderwysers van [[Latyn]]<ref>https://www.vatican.va/content/john-paul-i/it/angelus/documents/hf_jp-i_ang_17091978.html</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Nobelprys vir Letterkunde}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Carducci, Giosuè}} [[Kategorie:Nobelprys vir Letterkunde wenners]] [[Kategorie:Geboortes in 1835]] [[Kategorie:Sterftes in 1907]] [[Kategorie:Italiaanse digters]] [[Kategorie:Italiaanse skrywers]] 9mlqre68asp56bz5zgpjjl9sii77bgs Annelise de Vries 0 418104 2928965 2924321 2026-08-22T22:11:27Z Pynappel 70858 2928965 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas akademikus | erevoorvoegsel = <!-- sien [[MOS:CREDENTIAL]] en [[MOS:HONORIFIC]] --> | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = De Vries.jpeg | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 1990 | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = [[Hoof- uitvoerende beampte]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = <!-- hoof- akademiese vakgebied – bv. fisika, sosiologie, Nuwe-Testamentiese studie, Ou Nabye-Oosterse taalkunde --> | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Annelise de Vries''' (gebore 1990) is ‘n taalkundige en die [[hoof- uitvoerende beampte]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] (SAAWK). Sy was ‘n dosent in die Fakulteit Opvoedkunde, Vakhoof: Tale en Koördineerder: Taalsentrum by [[Akademia]]. Sy beklee ook die pos van ondervoorsitter van die ''African Association of Forensic and Legal Linguistics''. Sy dien as ondervoorsitter op die direksie van die [[Afrikaanse Taalraad]] en dien ook in die [[Taalkommissie]] vir die termyn 2022 tot 2024.<ref>SAAWK, Mediaverklaring, 13 Augustus 2024, Nuwe [[hoof- uitvoerende beampte]] vir die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]].</ref> De Vries is gebore en het grootgeword in [[Ermelo]]. De Vries is die jongste van drie kinders, en sy het by Laerskool JJ van der Merwe in Ermelo skoolgegaan. In 2003 het haar gesin [[Pretoria]] toe getrek, waar sy [[Matriek in Suid-Afrika|haar matriek]] aan die [[Hoërskool Garsfontein]] geslaag het. Ná skool het De Vries aan die [[Noordwes-Universiteit]] (NWU) se Potchefstroomkampus gestudeer. Sy het twee [[Baccalaureus Artium|B.A.-grade]], een in kommunikasiestudies en een in pastorale begeleiding en psigologie, asook ‘n honneurs- en meestersgraad in Afrikaans en Nederlands, aan die NWU behaal. Daarna het De Vries ‘n doktorsgraad in toegepaste [[linguistiek]] by die [[Universiteit van Johannesburg]] verwerf. <ref>{{af}} {{cite web |url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/annelise-de-vries-taaldag-is-iets-om-te-herdenk/ |title=Annelise de Vries: Taaldag is iets om te herdenk.|author= Steyn-Bezuidenhout, Christa|publisher=[[Maroela Media]] |date=14 Augustus 2024|access-date=14 Augustus 2024}}</ref> Op ouderdom 34 is De Vries die jongste akademikus wat in die SAAWK se hoofpos aangestel is. Sy het op 1 November 2024 die leisels by prof [[Anne-Marie Beukes]] oorgeneem, wat die pos vir een en ‘n half termyn beklee het. Volgens De Vries word [[Afrikaans]] nasionaal en internasionaal as gevallestudies van doeltreffende taalbeplanning bestudeer. Die SAAWK het in die geskiedenis ‘n groot rol in hierdie taalbeplanning vir Afrikaans gespeel, en sy is van mening dat daar, veral in ‘n tyd waar Afrikaans toenemende gemarginaliseer word, nog baie werk vir die SAAWK is.<ref>{{cite news|url= https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/nuwe-sa-akademie-hoof-aangewys/ |author=Maroela-redaksie|title=Nuwe SA Akademie-hoof aangewys|publisher= [[Maroela Media]]|date=13 Augustus 2024|access-date= 13 Augustus 2024}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:De Vries, Annelise}} [[Kategorie:Geboortes in 1990]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van Noordwes-Universiteit]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Johannesburg]] [[Kategorie:Alumni van Hoërskool Garsfontein]] mnelg4lrqj3vba9paqdj0osl7w1djsn 2928966 2928965 2026-08-22T22:11:43Z Pynappel 70858 2928966 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = <!-- sien [[MOS:CREDENTIAL]] en [[MOS:HONORIFIC]] --> | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = De Vries.jpeg | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 1990 | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = [[Hoof- uitvoerende beampte]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = <!-- hoof- akademiese vakgebied – bv. fisika, sosiologie, Nuwe-Testamentiese studie, Ou Nabye-Oosterse taalkunde --> | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Annelise de Vries''' (gebore 1990) is ‘n taalkundige en die [[hoof- uitvoerende beampte]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] (SAAWK). Sy was ‘n dosent in die Fakulteit Opvoedkunde, Vakhoof: Tale en Koördineerder: Taalsentrum by [[Akademia]]. Sy beklee ook die pos van ondervoorsitter van die ''African Association of Forensic and Legal Linguistics''. Sy dien as ondervoorsitter op die direksie van die [[Afrikaanse Taalraad]] en dien ook in die [[Taalkommissie]] vir die termyn 2022 tot 2024.<ref>SAAWK, Mediaverklaring, 13 Augustus 2024, Nuwe [[hoof- uitvoerende beampte]] vir die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]].</ref> De Vries is gebore en het grootgeword in [[Ermelo]]. De Vries is die jongste van drie kinders, en sy het by Laerskool JJ van der Merwe in Ermelo skoolgegaan. In 2003 het haar gesin [[Pretoria]] toe getrek, waar sy [[Matriek in Suid-Afrika|haar matriek]] aan die [[Hoërskool Garsfontein]] geslaag het. Ná skool het De Vries aan die [[Noordwes-Universiteit]] (NWU) se Potchefstroomkampus gestudeer. Sy het twee [[Baccalaureus Artium|B.A.-grade]], een in kommunikasiestudies en een in pastorale begeleiding en psigologie, asook ‘n honneurs- en meestersgraad in Afrikaans en Nederlands, aan die NWU behaal. Daarna het De Vries ‘n doktorsgraad in toegepaste [[linguistiek]] by die [[Universiteit van Johannesburg]] verwerf. <ref>{{af}} {{cite web |url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/annelise-de-vries-taaldag-is-iets-om-te-herdenk/ |title=Annelise de Vries: Taaldag is iets om te herdenk.|author= Steyn-Bezuidenhout, Christa|publisher=[[Maroela Media]] |date=14 Augustus 2024|access-date=14 Augustus 2024}}</ref> Op ouderdom 34 is De Vries die jongste akademikus wat in die SAAWK se hoofpos aangestel is. Sy het op 1 November 2024 die leisels by prof [[Anne-Marie Beukes]] oorgeneem, wat die pos vir een en ‘n half termyn beklee het. Volgens De Vries word [[Afrikaans]] nasionaal en internasionaal as gevallestudies van doeltreffende taalbeplanning bestudeer. Die SAAWK het in die geskiedenis ‘n groot rol in hierdie taalbeplanning vir Afrikaans gespeel, en sy is van mening dat daar, veral in ‘n tyd waar Afrikaans toenemende gemarginaliseer word, nog baie werk vir die SAAWK is.<ref>{{cite news|url= https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/nuwe-sa-akademie-hoof-aangewys/ |author=Maroela-redaksie|title=Nuwe SA Akademie-hoof aangewys|publisher= [[Maroela Media]]|date=13 Augustus 2024|access-date= 13 Augustus 2024}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:De Vries, Annelise}} [[Kategorie:Geboortes in 1990]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van Noordwes-Universiteit]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Johannesburg]] [[Kategorie:Alumni van Hoërskool Garsfontein]] br9e2tuqdffrwbfxgv2k8mf7o4vwivn 2928967 2928966 2026-08-22T22:13:33Z Pynappel 70858 2928967 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = <!-- sien [[MOS:CREDENTIAL]] en [[MOS:HONORIFIC]] --> | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = De Vries.jpeg | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 1990 | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = [[Hoof- uitvoerende beampte]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Noordwes-Universiteit]] ([[BA]], [[BAHons]], [[MA]])<br>[[Universiteit van Johannesburg]] ([[DPhil]]) | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = <!-- hoof- akademiese vakgebied – bv. fisika, sosiologie, Nuwe-Testamentiese studie, Ou Nabye-Oosterse taalkunde --> | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Annelise de Vries''' (gebore 1990) is ‘n taalkundige en die [[hoof- uitvoerende beampte]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] (SAAWK). Sy was ‘n dosent in die Fakulteit Opvoedkunde, Vakhoof: Tale en Koördineerder: Taalsentrum by [[Akademia]]. Sy beklee ook die pos van ondervoorsitter van die ''African Association of Forensic and Legal Linguistics''. Sy dien as ondervoorsitter op die direksie van die [[Afrikaanse Taalraad]] en dien ook in die [[Taalkommissie]] vir die termyn 2022 tot 2024.<ref>SAAWK, Mediaverklaring, 13 Augustus 2024, Nuwe [[hoof- uitvoerende beampte]] vir die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]].</ref> De Vries is gebore en het grootgeword in [[Ermelo]]. De Vries is die jongste van drie kinders, en sy het by Laerskool JJ van der Merwe in Ermelo skoolgegaan. In 2003 het haar gesin [[Pretoria]] toe getrek, waar sy [[Matriek in Suid-Afrika|haar matriek]] aan die [[Hoërskool Garsfontein]] geslaag het. Ná skool het De Vries aan die [[Noordwes-Universiteit]] (NWU) se Potchefstroomkampus gestudeer. Sy het twee [[Baccalaureus Artium|B.A.-grade]], een in kommunikasiestudies en een in pastorale begeleiding en psigologie, asook ‘n honneurs- en meestersgraad in Afrikaans en Nederlands, aan die NWU behaal. Daarna het De Vries ‘n doktorsgraad in toegepaste [[linguistiek]] by die [[Universiteit van Johannesburg]] verwerf. <ref>{{af}} {{cite web |url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/annelise-de-vries-taaldag-is-iets-om-te-herdenk/ |title=Annelise de Vries: Taaldag is iets om te herdenk.|author= Steyn-Bezuidenhout, Christa|publisher=[[Maroela Media]] |date=14 Augustus 2024|access-date=14 Augustus 2024}}</ref> Op ouderdom 34 is De Vries die jongste akademikus wat in die SAAWK se hoofpos aangestel is. Sy het op 1 November 2024 die leisels by prof [[Anne-Marie Beukes]] oorgeneem, wat die pos vir een en ‘n half termyn beklee het. Volgens De Vries word [[Afrikaans]] nasionaal en internasionaal as gevallestudies van doeltreffende taalbeplanning bestudeer. Die SAAWK het in die geskiedenis ‘n groot rol in hierdie taalbeplanning vir Afrikaans gespeel, en sy is van mening dat daar, veral in ‘n tyd waar Afrikaans toenemende gemarginaliseer word, nog baie werk vir die SAAWK is.<ref>{{cite news|url= https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/nuwe-sa-akademie-hoof-aangewys/ |author=Maroela-redaksie|title=Nuwe SA Akademie-hoof aangewys|publisher= [[Maroela Media]]|date=13 Augustus 2024|access-date= 13 Augustus 2024}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:De Vries, Annelise}} [[Kategorie:Geboortes in 1990]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van Noordwes-Universiteit]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Johannesburg]] [[Kategorie:Alumni van Hoërskool Garsfontein]] 4hrlenglh2tjr3limjaw0m8lru9egnv 2928979 2928967 2026-08-22T23:10:06Z HermanvanAswegen988 200973 Verbeter. 2928979 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = <!-- sien [[MOS:CREDENTIAL]] en [[MOS:HONORIFIC]] --> | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = De Vries.jpeg | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 1990 | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = [[Hoof- uitvoerende beampte]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Noordwes-Universiteit]] ([[BA]], [[BAHons]], [[Magister artium|MA]])<br>[[Universiteit van Johannesburg]] ([[DPhil]]) | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = <!-- hoof- akademiese vakgebied – bv. fisika, sosiologie, Nuwe-Testamentiese studie, Ou Nabye-Oosterse taalkunde --> | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Annelise de Vries''' (gebore 1990) is ‘n taalkundige en die [[hoof- uitvoerende beampte]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] (SAAWK). Sy was ‘n dosent in die Fakulteit Opvoedkunde, Vakhoof: Tale en Koördineerder: Taalsentrum by [[Akademia]]. Sy beklee ook die pos van ondervoorsitter van die ''African Association of Forensic and Legal Linguistics''. Sy dien as ondervoorsitter op die direksie van die [[Afrikaanse Taalraad]] en dien ook in die [[Taalkommissie]] vir die termyn 2022 tot 2024.<ref>SAAWK, Mediaverklaring, 13 Augustus 2024, Nuwe [[hoof- uitvoerende beampte]] vir die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]].</ref> De Vries is gebore en het grootgeword in [[Ermelo]]. De Vries is die jongste van drie kinders, en sy het by Laerskool JJ van der Merwe in Ermelo skoolgegaan. In 2003 het haar gesin [[Pretoria]] toe getrek, waar sy [[Matriek in Suid-Afrika|haar matriek]] aan die [[Hoërskool Garsfontein]] geslaag het. Ná skool het De Vries aan die [[Noordwes-Universiteit]] (NWU) se Potchefstroomkampus gestudeer. Sy het twee [[Baccalaureus Artium|B.A.-grade]], een in kommunikasiestudies en een in pastorale begeleiding en psigologie, asook ‘n honneurs- en meestersgraad in Afrikaans en Nederlands, aan die NWU behaal. Daarna het De Vries ‘n doktorsgraad in toegepaste [[linguistiek]] by die [[Universiteit van Johannesburg]] verwerf. <ref>{{af}} {{cite web |url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/annelise-de-vries-taaldag-is-iets-om-te-herdenk/ |title=Annelise de Vries: Taaldag is iets om te herdenk.|author= Steyn-Bezuidenhout, Christa|publisher=[[Maroela Media]] |date=14 Augustus 2024|access-date=14 Augustus 2024}}</ref> Op ouderdom 34 is De Vries die jongste akademikus wat in die SAAWK se hoofpos aangestel is. Sy het op 1 November 2024 die leisels by prof [[Anne-Marie Beukes]] oorgeneem, wat die pos vir een en ‘n half termyn beklee het. Volgens De Vries word [[Afrikaans]] nasionaal en internasionaal as gevallestudies van doeltreffende taalbeplanning bestudeer. Die SAAWK het in die geskiedenis ‘n groot rol in hierdie taalbeplanning vir Afrikaans gespeel, en sy is van mening dat daar, veral in ‘n tyd waar Afrikaans toenemende gemarginaliseer word, nog baie werk vir die SAAWK is.<ref>{{cite news|url= https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/nuwe-sa-akademie-hoof-aangewys/ |author=Maroela-redaksie|title=Nuwe SA Akademie-hoof aangewys|publisher= [[Maroela Media]]|date=13 Augustus 2024|access-date= 13 Augustus 2024}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:De Vries, Annelise}} [[Kategorie:Geboortes in 1990]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Akademiese personeel van Akademia]] [[Kategorie:Alumni van Noordwes-Universiteit]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Johannesburg]] [[Kategorie:Alumni van Hoërskool Garsfontein]] cchm1cbaryb02cfbdqbdrpgfg8jnpf6 Gebruikerbespreking:Luthja 3 420218 2929080 2925130 2026-08-23T11:20:13Z Oesjaar 7467 /* Hoephoep */ Help asb... 2929080 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} == Vertaling en bronne. == Baie dankie vir jou werk hier. Jy kan ongelukkig nie net sê dat die artikel uit bv. Nederlands vertaal is nie, jy moet die bronne van die Nederlandse artikel ook oorbring. Probeer dit asb, ons sal jou help indien daar probleme is. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:22, 19 Oktober 2024 (UTC) :N.S. Bronne (ook verwysings genoem) is die gedeeltes tussen die <nowiki><ref></ref></nowiki> hakies. Jy kan dit direk so uit die Nederlandse artikel "lek en plak" [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 15:26, 19 Oktober 2024 (UTC) == Welkom hier by ons! == Noudat ek weet wie jy is, 'n persoonlike verwelkoming van my kant! Ons kan doen met jou ervaring en kennis! Soos ek altyd sê, die klomp tegnokrate wat hier betrokke is kan somme maak maar nie spel nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:09, 21 Oktober 2024 (UTC) :Dankie. Verwag maar min vir eers :-) [[Gebruiker:Luthja|Luthja]] ([[Gebruikerbespreking:Luthja|kontak]]) 08:24, 21 Oktober 2024 (UTC) ::Het jy 'n geboortedatum of glo jy nog die storie van kraamvoël? Ek wil net jou artikel opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:50, 21 Oktober 2024 (UTC) :::Nee, daarsonder kom ek goed klaar. Os, jas: Is daar êrens 'n lys van verskillende hakiekodes. Ek gaan kyk nou by ander artikels af. Maar is daar 'n soort gevorderde handleiding, soos mens kry vir html? Ek wou nou, byvoorbeeld, 'n lynbreek afdwing, maar <nowiki><br></nowiki> werk nie hier nie. Of so lyk dit. Bring nou te veel tyd hier deur. Werk wag! (Maar dis lekker.) [[Gebruiker:Luthja|Luthja]] ([[Gebruikerbespreking:Luthja|kontak]]) 09:00, 21 Oktober 2024 (UTC) :{{ping|Rooiratel}}, kan jy dalk vir Jana help? Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:06, 21 Oktober 2024 (UTC) ::Waar wil jy die lynbreek plaas? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:07, 21 Oktober 2024 (UTC) :::Jy kan ook jou selnommer vir my epos na deon@masterevent.co.za dan sal dat ek [[Gebruiker:Woordgenoot]] jou skakel en help. Sy lei tans al die skoolkinders op wat deelneem aan die skolekompetisie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:10, 21 Oktober 2024 (UTC) ::::Hier is vir jou 'n stukkie statistiek wat jy interessant mag vind, ons maandelikse besoeke: [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~user|monthly Maandelikse besoeke] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:13, 21 Oktober 2024 (UTC) :::::Hallo almal, en welkom hier by ons @[[Gebruiker:Luthja|Luthja]]. Ek is nie seker oor watter artikel ons praat nie, en waar die lynbreuk moet wees nie. Maar vir nou stel ek voor dat jy net twee keur "Enter" druk. Sien of dit werk. :::::M.b.t. al die "kodes" wat mens kan gebruik op Wikipedia: Die bronteks van 'n artikel kan wel [[HTML]] gebruik. As jy <code><nowiki><br></nowiki></code> wil gebruik moet jy dit ook "toe" maak, of sluit. Mens doen dit so: <code><nowiki><br/></nowiki></code>. :::::Maak Wikipedia gebruik eerder sy eie "markup taal" met die naam van Wikitext. Jy kan meer lees oor Wikitext hier : https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Wikitext_examples en hier : [[:en:Help:Wikitext]]. :::::Om die lynbreuk met wikiteks te doen, stel ek weer voor dat jy net twee keer "Enter" druk in jou teks. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:32, 21 Oktober 2024 (UTC) ::::::Aha. Dis die Wikitext waarna ek op soek was. Dankie. [[Gebruiker:Luthja|Luthja]] ([[Gebruikerbespreking:Luthja|kontak]]) 10:12, 21 Oktober 2024 (UTC) == Glas == Dankie vir jou hulp met [[glas]]. Dit is een van ons ouer artikels, geskep in 2006. Hier is maar net weer 'n bewys hoe ons die taalkundiges se kennis nodig het! Onthou, die tab (regs bo en is dit die regte woord?) Wys Geskiedenis is in wese 'n logboek van alle aktiwiteite op daardie spesifieke artikel. Daar is dus 'n logboeke van alle aktiwiteite vir alle artikels! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:12, 22 Oktober 2024 (UTC) == Hoephoep == {{ping|Luthja}}, dit is altyd goed om jou hier doenig te sien! Na aanleiding van jou verbeteringe, moet ek die artikel na Hoep-hoep skuif? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:48, 13 Augustus 2026 (UTC) :Dankie. Jammer oor die skuif! Daar is nou nog een by A-pokke. (Sonder die koppelteken lees dit "a-POK-ke".) [[Gebruiker:Luthja|Luthja]] ([[Gebruikerbespreking:Luthja|kontak]]) 06:06, 15 Augustus 2026 (UTC) == Leksikografie == {{ping|Luthja}}, vir een of ander rede fokus ons skielik op jou industrie... Loer asb na [https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Leksikografie|Leksikografir]. Watter groot name skort nog? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:20, 23 Augustus 2026 (UTC) jodmdfqa52q2jhy9nrrfea449xfy4el 2929081 2929080 2026-08-23T11:20:28Z Oesjaar 7467 /* Leksikografie */ Ai! 2929081 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} == Vertaling en bronne. == Baie dankie vir jou werk hier. Jy kan ongelukkig nie net sê dat die artikel uit bv. Nederlands vertaal is nie, jy moet die bronne van die Nederlandse artikel ook oorbring. Probeer dit asb, ons sal jou help indien daar probleme is. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:22, 19 Oktober 2024 (UTC) :N.S. Bronne (ook verwysings genoem) is die gedeeltes tussen die <nowiki><ref></ref></nowiki> hakies. Jy kan dit direk so uit die Nederlandse artikel "lek en plak" [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 15:26, 19 Oktober 2024 (UTC) == Welkom hier by ons! == Noudat ek weet wie jy is, 'n persoonlike verwelkoming van my kant! Ons kan doen met jou ervaring en kennis! Soos ek altyd sê, die klomp tegnokrate wat hier betrokke is kan somme maak maar nie spel nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:09, 21 Oktober 2024 (UTC) :Dankie. Verwag maar min vir eers :-) [[Gebruiker:Luthja|Luthja]] ([[Gebruikerbespreking:Luthja|kontak]]) 08:24, 21 Oktober 2024 (UTC) ::Het jy 'n geboortedatum of glo jy nog die storie van kraamvoël? Ek wil net jou artikel opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:50, 21 Oktober 2024 (UTC) :::Nee, daarsonder kom ek goed klaar. Os, jas: Is daar êrens 'n lys van verskillende hakiekodes. Ek gaan kyk nou by ander artikels af. Maar is daar 'n soort gevorderde handleiding, soos mens kry vir html? Ek wou nou, byvoorbeeld, 'n lynbreek afdwing, maar <nowiki><br></nowiki> werk nie hier nie. Of so lyk dit. Bring nou te veel tyd hier deur. Werk wag! (Maar dis lekker.) [[Gebruiker:Luthja|Luthja]] ([[Gebruikerbespreking:Luthja|kontak]]) 09:00, 21 Oktober 2024 (UTC) :{{ping|Rooiratel}}, kan jy dalk vir Jana help? Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:06, 21 Oktober 2024 (UTC) ::Waar wil jy die lynbreek plaas? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:07, 21 Oktober 2024 (UTC) :::Jy kan ook jou selnommer vir my epos na deon@masterevent.co.za dan sal dat ek [[Gebruiker:Woordgenoot]] jou skakel en help. Sy lei tans al die skoolkinders op wat deelneem aan die skolekompetisie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:10, 21 Oktober 2024 (UTC) ::::Hier is vir jou 'n stukkie statistiek wat jy interessant mag vind, ons maandelikse besoeke: [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~user|monthly Maandelikse besoeke] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:13, 21 Oktober 2024 (UTC) :::::Hallo almal, en welkom hier by ons @[[Gebruiker:Luthja|Luthja]]. Ek is nie seker oor watter artikel ons praat nie, en waar die lynbreuk moet wees nie. Maar vir nou stel ek voor dat jy net twee keur "Enter" druk. Sien of dit werk. :::::M.b.t. al die "kodes" wat mens kan gebruik op Wikipedia: Die bronteks van 'n artikel kan wel [[HTML]] gebruik. As jy <code><nowiki><br></nowiki></code> wil gebruik moet jy dit ook "toe" maak, of sluit. Mens doen dit so: <code><nowiki><br/></nowiki></code>. :::::Maak Wikipedia gebruik eerder sy eie "markup taal" met die naam van Wikitext. Jy kan meer lees oor Wikitext hier : https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Wikitext_examples en hier : [[:en:Help:Wikitext]]. :::::Om die lynbreuk met wikiteks te doen, stel ek weer voor dat jy net twee keer "Enter" druk in jou teks. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:32, 21 Oktober 2024 (UTC) ::::::Aha. Dis die Wikitext waarna ek op soek was. Dankie. [[Gebruiker:Luthja|Luthja]] ([[Gebruikerbespreking:Luthja|kontak]]) 10:12, 21 Oktober 2024 (UTC) == Glas == Dankie vir jou hulp met [[glas]]. Dit is een van ons ouer artikels, geskep in 2006. Hier is maar net weer 'n bewys hoe ons die taalkundiges se kennis nodig het! Onthou, die tab (regs bo en is dit die regte woord?) Wys Geskiedenis is in wese 'n logboek van alle aktiwiteite op daardie spesifieke artikel. Daar is dus 'n logboeke van alle aktiwiteite vir alle artikels! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:12, 22 Oktober 2024 (UTC) == Hoephoep == {{ping|Luthja}}, dit is altyd goed om jou hier doenig te sien! Na aanleiding van jou verbeteringe, moet ek die artikel na Hoep-hoep skuif? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:48, 13 Augustus 2026 (UTC) :Dankie. Jammer oor die skuif! Daar is nou nog een by A-pokke. (Sonder die koppelteken lees dit "a-POK-ke".) [[Gebruiker:Luthja|Luthja]] ([[Gebruikerbespreking:Luthja|kontak]]) 06:06, 15 Augustus 2026 (UTC) == Leksikografie == {{ping|Luthja}}, vir een of ander rede fokus ons skielik op jou industrie... Loer asb na [https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Leksikografie Leksikografir]. Watter groot name skort nog? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:20, 23 Augustus 2026 (UTC) pie2rq5ezp75d345oqu2kax41ptbpke 2929082 2929081 2026-08-23T11:20:42Z Oesjaar 7467 /* Leksikografie */ Ai! 2929082 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} == Vertaling en bronne. == Baie dankie vir jou werk hier. Jy kan ongelukkig nie net sê dat die artikel uit bv. Nederlands vertaal is nie, jy moet die bronne van die Nederlandse artikel ook oorbring. Probeer dit asb, ons sal jou help indien daar probleme is. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:22, 19 Oktober 2024 (UTC) :N.S. Bronne (ook verwysings genoem) is die gedeeltes tussen die <nowiki><ref></ref></nowiki> hakies. Jy kan dit direk so uit die Nederlandse artikel "lek en plak" [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 15:26, 19 Oktober 2024 (UTC) == Welkom hier by ons! == Noudat ek weet wie jy is, 'n persoonlike verwelkoming van my kant! Ons kan doen met jou ervaring en kennis! Soos ek altyd sê, die klomp tegnokrate wat hier betrokke is kan somme maak maar nie spel nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:09, 21 Oktober 2024 (UTC) :Dankie. Verwag maar min vir eers :-) [[Gebruiker:Luthja|Luthja]] ([[Gebruikerbespreking:Luthja|kontak]]) 08:24, 21 Oktober 2024 (UTC) ::Het jy 'n geboortedatum of glo jy nog die storie van kraamvoël? Ek wil net jou artikel opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:50, 21 Oktober 2024 (UTC) :::Nee, daarsonder kom ek goed klaar. Os, jas: Is daar êrens 'n lys van verskillende hakiekodes. Ek gaan kyk nou by ander artikels af. Maar is daar 'n soort gevorderde handleiding, soos mens kry vir html? Ek wou nou, byvoorbeeld, 'n lynbreek afdwing, maar <nowiki><br></nowiki> werk nie hier nie. Of so lyk dit. Bring nou te veel tyd hier deur. Werk wag! (Maar dis lekker.) [[Gebruiker:Luthja|Luthja]] ([[Gebruikerbespreking:Luthja|kontak]]) 09:00, 21 Oktober 2024 (UTC) :{{ping|Rooiratel}}, kan jy dalk vir Jana help? Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:06, 21 Oktober 2024 (UTC) ::Waar wil jy die lynbreek plaas? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:07, 21 Oktober 2024 (UTC) :::Jy kan ook jou selnommer vir my epos na deon@masterevent.co.za dan sal dat ek [[Gebruiker:Woordgenoot]] jou skakel en help. Sy lei tans al die skoolkinders op wat deelneem aan die skolekompetisie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:10, 21 Oktober 2024 (UTC) ::::Hier is vir jou 'n stukkie statistiek wat jy interessant mag vind, ons maandelikse besoeke: [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~user|monthly Maandelikse besoeke] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:13, 21 Oktober 2024 (UTC) :::::Hallo almal, en welkom hier by ons @[[Gebruiker:Luthja|Luthja]]. Ek is nie seker oor watter artikel ons praat nie, en waar die lynbreuk moet wees nie. Maar vir nou stel ek voor dat jy net twee keur "Enter" druk. Sien of dit werk. :::::M.b.t. al die "kodes" wat mens kan gebruik op Wikipedia: Die bronteks van 'n artikel kan wel [[HTML]] gebruik. As jy <code><nowiki><br></nowiki></code> wil gebruik moet jy dit ook "toe" maak, of sluit. Mens doen dit so: <code><nowiki><br/></nowiki></code>. :::::Maak Wikipedia gebruik eerder sy eie "markup taal" met die naam van Wikitext. Jy kan meer lees oor Wikitext hier : https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Wikitext_examples en hier : [[:en:Help:Wikitext]]. :::::Om die lynbreuk met wikiteks te doen, stel ek weer voor dat jy net twee keer "Enter" druk in jou teks. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:32, 21 Oktober 2024 (UTC) ::::::Aha. Dis die Wikitext waarna ek op soek was. Dankie. [[Gebruiker:Luthja|Luthja]] ([[Gebruikerbespreking:Luthja|kontak]]) 10:12, 21 Oktober 2024 (UTC) == Glas == Dankie vir jou hulp met [[glas]]. Dit is een van ons ouer artikels, geskep in 2006. Hier is maar net weer 'n bewys hoe ons die taalkundiges se kennis nodig het! Onthou, die tab (regs bo en is dit die regte woord?) Wys Geskiedenis is in wese 'n logboek van alle aktiwiteite op daardie spesifieke artikel. Daar is dus 'n logboeke van alle aktiwiteite vir alle artikels! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:12, 22 Oktober 2024 (UTC) == Hoephoep == {{ping|Luthja}}, dit is altyd goed om jou hier doenig te sien! Na aanleiding van jou verbeteringe, moet ek die artikel na Hoep-hoep skuif? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:48, 13 Augustus 2026 (UTC) :Dankie. Jammer oor die skuif! Daar is nou nog een by A-pokke. (Sonder die koppelteken lees dit "a-POK-ke".) [[Gebruiker:Luthja|Luthja]] ([[Gebruikerbespreking:Luthja|kontak]]) 06:06, 15 Augustus 2026 (UTC) == Leksikografie == {{ping|Luthja}}, vir een of ander rede fokus ons skielik op jou industrie... Loer asb na [https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Leksikografie Leksikografie]. Watter groot name skort nog? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:20, 23 Augustus 2026 (UTC) 2pel982l15mx7az45j5kla6nf7jlfxg Hyundai Kona 0 428079 2929007 2808903 2026-08-23T07:22:51Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2929007 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Motorvoertuig | name = Hyundai Kona | image = [[Lêer:2024 Hyundai Kona SEL, front right, 05-18-2024.jpg|raamloos]] | caption = Hyundai Kona (SX2) | manufacturer = [[Hyundai Motormaatskappy|Hyundai]] | aka = Hyundai Kauai (Portugal) | production = 2017–tans | model_years = 2018–tans | class = subkompakte oorkruis-SNV | body_style = 5-deur SNV | layout = {{ubl | [[Motordryfuitleg|Voorenjin, voorwieldryf]] | [[Motordryfuitleg|Voorenjin, allewieldryf]] | [[Motordryfuitleg|Voormotor, voorwieldryf]] (elektries) }} | platform = }} Die '''Hyundai Kona''' ([[Koreaans]]: 현대 코나) is 'n subkompakte oorkruis-SNV wat deur die Suid-Koreaanse vervaardiger [[Hyundai Motormaatskappy|Hyundai]] vervaardig word.<ref>{{Cite web|url=https://www.edmunds.com/hyundai/kona/|title=Hyundai Kona Prices, Reviews, and Pictures {{!}} Edmunds|last=Rogers|first=Cameron|date=August 24, 2020|website=Edmunds.com}}</ref> Die eerste generasie Kona is in Junie 2017 bekendgestel en die produksieweergawe is later daardie jaar onthul. Dit is tussen die Venue of Bayon en die [[Hyundai Tucson|Tucson]] in die Hyundai-[[Oorkruis SNV|oorkruis]]-[[sportnutsvoertuig]]reeks geplaas. Die battery elektriese weergawe genaamd die Kona Electric (of Kona EV) is vir die eerste keer in [[Suid-Korea]] gedurende die eerste helfte van 2018 bekendgestel en is daarna geleidelik wêreldwyd uitgerol.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.carsuk.net/hyundai-kona-ev-240-mile-electric-range-will-debut-2018-geneva-motor-show/|title=Hyundai Kona EV with 240-mile electric range will debut at the 2018 Geneva Motor Show|date=25 September 2017|website=carsuk.net|access-date=13 October 2017}}</ref> {{Inligtingskas Motorvoertuig | name=Eerste generasie | image = [[Lêer:2019 Hyundai Kona Premium 1.0.jpg|raamloos]] | model_code = OS<ref>{{Cite web |title=Hyundai Kona OS |url=https://www.car.info/en-se/hyundai/kona/kona-1st-generation-11428400 |access-date=2023-11-25 |website=car.info}}</ref> | aka = Hyundai Kauai (Portugal)<ref name="Carscoops">{{Cite news|url=http://www.carscoops.com/2017/05/grab-it-by-kona-why-hyundai-might-want.html |title=Grab It By The Kona: Why Hyundai Might Want To Change Their New SUV's Name |author=Karkafiris, Mike |publisher=Carscoops |date=2017-05-23 |access-date=2017-09-16}}</ref><br />Hyundai Encino (China)<ref name="Yonhap">{{cite web |url=http://english.yonhapnews.co.kr/news/2017/11/17/0200000000AEN20171117007600320.html |title=Hyundai unveils 'Encino' subcompact SUV in China auto show |publisher=Yonhap |date=2017-11-17 |access-date=2017-12-20}}</ref> | production = 2017–2023<br />2018–2020 (China)<ref name="irsales">{{Cite web|title=Sales Performance|url=https://www.hyundai.com/worldwide/en/company/ir/ir-activities/sales-performance|access-date=2022-09-02|website=Hyundai Motor Company|language=en}}</ref> | model_years = 2018–2023 | assembly = {{ubl | Suid-Korea: [[Ulsan]] (Ulsan Plant 1) | China: [[Beijing]] (Beijing Hyundai) | Tsjeggiese Republiek: [[Nošovice]] (<!-- Hyundai Motor Manufacturing Czech -->HMMC, slegs elektries)<ref>{{cite web | url=https://ct24.ceskatelevize.cz/ekonomika/3040660-nastup-elektromobilu-pokracuje-hyundai-zacne-v-nosovicich-vyrabet-model-kona | title=Nástup elektromobilů pokračuje, Hyundai začne v Nošovicích vyrábět model Kona Electric }}</ref><ref name=czech>{{cite web |last1=Berman |first1=Bradley |title=Hyundai starts producing Kona Electric at Czech plant, helping triple its EVs for Europe |url=https://electrek.co/2020/03/02/hyundai-starts-producing-kona-electric-at-czech-plant-helping-triple-its-evs-for-europe/ |website=Electrek |date=2 March 2020}}</ref> | Indië: [[Chennai]] (HMIL, slegs elektries)<ref>{{Cite web|title=Hyundai Kona Electric launched at Rs 25.30 lakh|url=https://www.autocarindia.com/car-news/hyundai-kona-electric-launched-at-rs-2530-lakh-413397|access-date=2020-12-14|website=Autocar India|language=en}}</ref> | Viëtnam: [[Ninh Bình]] (<!-- Hyundai Thanh Cong Manufacturing Vietnam -->HTMV)<ref>{{Cite web|title=Detailed evaluation of Hyundai Kona car 2020|url=https://electrodealpro.com/detailed-evaluation-of-hyundai-kona-car-2020/|access-date=2020-12-12|website=ElectroDealPro|language=en|archive-date=2021-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210417205502/https://electrodealpro.com/detailed-evaluation-of-hyundai-kona-car-2020/|url-status=dead}}</ref> | Algerië: Tiaret }} | designer = Kim Sung-No | platform = | related = {{ubl | Kia Seltos (SP2)<ref name="Visor">{{cite web |url=https://visor.ph/cars/kia-ph-is-bringing-in-the-segment-busting-seltos-subcompact-suv/ |title=Kia PH is bringing in the segment-busting Seltos subcompact SUV |first=Vernon B. |last=Sarne |website=Visor |date=2019-07-23 |access-date=2019-07-24}}</ref> | Hyundai i30 (PD)<ref name="i30" /> }} | engine = {{ubl | '''[[Petrolenjin|Petrol]]''': | 1.0 L ''[[Hyundai Kappa-enjin|Kappa II]]'' [[Turboaanjaer|T]]-GDi [[Inlyndriesilinder|I3]] | 1.0 L ''Smartstream G1.0'' T-GDi I3 (Mild hybrid) | 1.6 L ''[[Hyundai Gamma-enjin|Gamma]]'' T-GDi [[Inlynviersilinder|I4]] | 1.6 L ''Smartstream G1.6'' T-GDi [[Inlynviersilinder|I4]] | 2.0 L ''[[Hyundai Nu-enjin|Hyundai Nu]]'' I4 | 2.0 L ''Hyundai Smartstream G2.0'' MPi I4 | 2.0 L ''[[Hyundai Theta-enjin|Hyundai Theta II]]'' T-GDi I4 | [[Petrolenjin|Petrol]]hibried | '''[[Dieselenjin|Diesel]]''' | 1.6 L ''[[Hyundai U-enjin|U II]]'' [[Gemenedrukbuisbrandstofinspuiting|CRDi]] I4 | 1.6 L ''Hyundai Smartstream D1.6'' CRDi I4 }} | motor = Permanent magnet synchronous motor (hybrid and electric) | transmission = {{ubl | 6-gang [[handratkas|handrat]] | 6-gang A6F22 [[outomatiese ratkas|outomaties]] | 6-gang [[dubbelkoppelaarratkas]] (hibried) | 7-speed [[List of Hyundai transmissions#D7UF1|D7UF1]] DCT | 8-speed [[List of Hyundai transmissions#D8LF1|D8LF1]] DCT | [[Continuously variable transmission|CVT]] | Enkelgang (elektries) }} | battery = {{ubl | 1.56 [[kWh]] litiumioon-polimeerbattery (hibried) | 39.2 of 64 kWh litiumioon-polimeerbattery (elektries) }} | wheelbase = {{convert|2600|mm|in|1|abbr=on}} | length = {{convert|4165-4215|mm|in|1|abbr=on}} | width = {{convert|1800|mm|in|1|abbr=on}} | height = {{convert|1550|-|1575|mm|in|1|abbr=on}} | weight = {{convert|1233|-|1569|kg|lb|0|abbr=on}}<br />{{convert|1535|-|1743|kg|lb|0|abbr=on}} (elektries) | successor = [[Hyundai Creta|Hyundai Creta Electric]] (Indië, elektries) | drivetrain = [[Mild hybrid]] (1.0L I3) <br /> [[Hybrid Electric Vehicle | Hybrid]] (Hybrid) <br /> [[Electric Vehicle| Electric]] (Kona Elektries) }} == Naamgewing == Die Kona is vernoem na die westelike Kona-distrik van die [[Hawaii (eiland)|eiland Hawaii]].<ref>{{Cite news|url=https://motoringjunction.com/car-news/hyundai-kona-creta/|title=2018 Hyundai Kona Unveiled; Smaller Than Creta|date=2017-06-17|work=Motoring Junction|access-date=2017-06-20|language=en|archive-date=2017-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170923184250/https://motoringjunction.com/car-news/hyundai-kona-creta/|url-status=dead}}</ref> Die maatskappy sê die naam weerspieël die lewenstyl van moderne kliënte, in ooreenstemming met die motor se progressiewe ontwerp.<ref>{{Cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/2018-hyundai-kona-b-suv-is-named-after-a-hawaiian-district-116631.html|title=2018 Hyundai Kona B-SUV Is Named After A Hawaiian District|last=Panait|first=Mircea|date=2017-04-03|website=autoevolution|language=en|access-date=2020-12-11}}</ref> Die Kona-benaming sit ook Hyundai se tradisie voort om oorkruis-SNV-modelle na bekende reisbestemmings te noem, insluitend die Creta, Santa Fe, Tucson en Veracruz.<ref>{{Cite web|url=https://www.hyundai.com/au/en/hyundai-info/news/2017/04/hyundai-motor-reveals-kona-as-hawaii-inspired-name-for-new-compact-suv|title=Hyundai Motor Company Australia {{!}} Hyundai Australia|website=www.hyundai.com|language=en|access-date=2020-12-11}}</ref> Die voertuig word in [[Portugal]] as die '''Hyundai Kauai''' bemark, aangesien Kona te soortgelyk is aan ''cona'', 'n slengwoord vir die vroulike geslagsdele in [[Portugees]].<ref>{{Cite web|url=https://www.hyundai.pt/automoveis/kauai/|title=Hyundai KAUAI|website=Hyundai.pt|publisher=Hyundai Portugal|language=pt|access-date=9 January 2018}}</ref> Dit word ook in [[Ysland]] verkoop, waar die woord ''kona'' vrou in Yslands beteken. Soos Kona, is [[Kauai]] 'n plek in [[Hawaii]]. In [[Volksrepubliek China|China]] is die voertuig as die '''Hyundai Encino''' verkoop.<!-- <ref name="Yonhap"/><ref>{{cite news|script-title=zh:2017广州车展：北京现代ENCINO正式亮相 |trans-title=2017 Guangzhou Auto Shot: Beijing Hyundai's Encino revealed |url= http://auto.ifeng.com/guonei/20171117/1100887.shtml |access-date=9 January 2018|work=Phoenix Television|date=17 November 2017| language = zh-hans|quote={{lang|zh-hans|北京现代旗下全新小型SUV车型——ENCINO(海外版车型为KONA)正式亮相。}} [Beijing Hyundai's new compact SUV -- Encino (overseas version named Kona) is officially unveiled]}}</ref> --> == Eerste generasie (OS; 2017) == Die eerste generasie Kona is in Junie 2017 in [[Seoul]], Suid-Korea, onthul.<ref>{{Cite web|url=https://www.hyundai.news/eu/model-news/the-hyundai-kona-world-premiere-how-the-press-reacted/|title=The Hyundai KONA World Premiere: how the press reacted|website=Hyundai Media Newsroom|language=en|access-date=2020-12-11}}</ref> Dit was onder die [[Hyundai Tucson|Tucson]] geposisioneer en was die kleinste oorkruissportnutsvoertuig in die Hyundai-wêreldreeks totdat hierdie plek in 2019 deur die Venue ingeneem is.<ref>{{Cite web|url=https://www.motortrend.com/cars/hyundai/kona/2018/2018-hyundai-kona-first-look-review/|title=2018 Hyundai Kona First Look: Big Things Expected From Small Package|last=Priddle|first=Alisa|date=2017-06-13|website=Motor Trend}}</ref> Die eerste generasie Kona is op 'n nuutontwikkelde B-segment SNV-platform gebou wat afgelei is van die [[Hyundai i30-]]platform<ref name="i30">{{Cite web|url=https://www.drive.com.au/motor-news/official--hyundai-kona-revealed-gwpt71|title=Official: Hyundai Kona revealed - Official: Hyundai Kona revealed|last=Hagon|first=Toby|date=2017-06-15|website=Drive|language=en-au|access-date=2020-12-11|archive-date=2020-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128195847/https://www.drive.com.au/motor-news/official--hyundai-kona-revealed-gwpt71|url-status=dead}}</ref> wat ontwerp is om 'n reeks kragbronne te akkommodeer, insluitend brandstofsel- en elektriese variante.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://autoweek.com/news/a1823431/2018-hyundai-kona-subcompact-crossover-suv-debut-specifications-and-photos/|title=Meet the 2018 Hyundai Kona: Better late than never to the subcompact SUV party|last=Kozak|first=Graham|date=2017-06-13|website=Autoweek|language=en|access-date=2020-12-11}}</ref> Terwyl dit ontwikkel is as 'n stedelik-georiënteerde oorkruis SNV, was die eerste-generasie Kona beskikbaar in voorwielaangedrewe en vierwielaangedrewe variante; die agtervering is 'n wringstaaf vir eersgenoemde en 'n dubbelarm-multiskakel-konfigurasie vir laasgenoemde.<ref name=":1" /> Vir die Noord-Amerikaanse mark is die Kona in November 2017 by die Los Angeles-motorskou bekendgestel en was hierna by Hyundai-handelaars vir die 2018-modeljaar beskikbaar.<ref>{{Cite web|url=https://www.hyundainews.com/en-us/models/hyundai-kona-2018-kona|title=KONA - Hyundai Newsroom|website=www.hyundainews.com|access-date=2020-12-11}}</ref> Enjinopsies wat aangebied word, is 'n 2.0-liter 4-silinder Atkinson-siklusenjin wat in staat is om 110 kW en 179 N⋅m, gepaard met 'n 6-gang outomatiese ratkas te lewer. Hoër afwerkings word aangedryf met 'n 1.6-liter ''[[Hyundai Gamma-enjin|Gamma]]''-turbo-enjin gepaar met 'n 7-gang [[dubbelkoppelaarratkas]] wat 130 kW lewer.<ref>{{Cite web|url=https://www.autoguide.com/manufacturer/hyundai/2018-hyundai-kona-quick-spin|title=2018 Hyundai Kona Quick Spin|last=Cole|first=Craig|date=2017-06-14|website=AutoGuide.com|access-date=2020-12-11}}</ref><gallery widths="200" heights="150"> Lêer:2019_Hyundai_Kona_Hybrid_Premium_SE_GDi_1.6_Rear.jpg|Agter (voor-opsmuk) Lêer:2021_Hyundai_Kona_1.6_Standard_black_interior_view_in_Brunei.jpg|Binnekant </gallery> === Kona Elektries === Die '''Kona EV''' is 'n battery elektriese weergawe van die Kona. Dit is die tweede elektriese motor van Hyundai ná die Ioniq. Verkope het in 2018 in Korea en Europa begin, met 'n markdebuut in die Verenigde State in 2019.<ref>{{Cite web|url=http://autoweek.com/article/green-cars/next-five-years-evs|title=Electric cars and crossovers: Here's what we expect in the next 5 years|date=2 October 2017|website=Autoweek|access-date=9 October 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://cleantechnica.com/2017/10/06/kona-electric-suv-hyundai-may-210-mile-range-hot/|title=Kona Electric SUV From Hyundai May Have 210 Mile Range [Hot!]|date=6 October 2017|website=CleanTechnica|access-date=13 October 2017}}</ref><ref name=":0"/> Kona EV was beskikbaar in twee batterykapasiteite: 39,2 kWh en 64 kWh.<ref>{{Cite news|accessdate=2018-09-28}}</ref> Die 'ultimate' afwerking beskik oor aanpasbare spoedbeheer en tesame met baansentrering<ref>{{Cite web|url=https://sevendaynews.com/2018/02/27/hyundai-kona-electric-is-292-mile-range-7-6-sec-0-62mph-time/|title=Hyundai Kona Electric is 292-mile range, 7.6 sec 0-62mph time|date=February 27, 2018|website=sevendaynews.com|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226232914/https://sevendaynews.com/2018/02/27/hyundai-kona-electric-is-292-mile-range-7-6-sec-0-62mph-time/|archive-date=26 December 2018|access-date=January 27, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fealey.co.uk/ev-transport/i-just-drove-110-miles-on-lfa-lane-follow-assist-and-smart-cruise-control-in-the-hyundai-kona-ev-and-im-impressed-tesla-owner-reviews-the-kona/951|title=I just drove 110 miles on LFA (Lane Follow Assist) and Smart Cruise control in the Hyundai Kona EV and I'm impressed (a Tesla owner reviews the Kona)|last=Fealey|first=Will|date=October 29, 2018|website=fealey.co.uk|publisher=Will Fealey|language=en|access-date=January 27, 2020}}</ref> beteken dit die voertuig voldoen aan die SAE-standaard vir Vlak 2 bestuurderloos.<ref>{{Cite web|url=https://m.hyundaiusa.com/kona-electric/|title=KONA Electric - Sign Up for Email Updates|website=hyundaiusa.com|publisher=Hyundai USA|access-date=2019-01-29|archive-date=2019-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190130000120/https://m.hyundaiusa.com/kona-electric/|url-status=dead}}</ref> Die Kona EV het 'n reikafstand van 415 km met die 64 kWh-battery.<ref>{{Cite web|url=https://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=40585|title=2019 Hyundai Kona Electric|website=fueleconomy.gov|publisher=U.S. Department of Energy|access-date=2020-02-10|quote=258 miles Total Range}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://cars.usnews.com/cars-trucks/hyundai/kona-ev|title=2020 Hyundai Kona EV #3 in Hybrid and Electric SUVs|last=Moses|first=Jasmine|date=2019-11-07|website=cars.usnews.com|publisher=U.S. News & World Report|access-date=2020-02-10|quote=The Kona Electric is a good vehicle in the hybrid and electric SUV class. It has an impressive 258-mile range}}</ref> Werklike reiktoetse wat vroeg in 2019 deur ''What Car'' uitgevoer is, het bevind dat die Kona EV die hoogste werklike reikafstand onder elektriese motors het wat in die Verenigde Koninkryk te koop was. <ref>{{Cite web|url=https://www.whatcar.com/news/what-car-real-range-which-electric-car-can-go-farthest-in-the-real-world/n18162|title=What Car? Real Range: which electric car can go farthest in the real world?|date=20 April 2019|website=What Car?|access-date=24 June 2019}}</ref> Hyundai Europe het in 2020 'n driedagtoets by Lausitzring-baan in Duitsland uitgevoer en behaal 'n bereik van tot 1026 km met die 64 kWh-model, 'n doeltreffendheid van 100 Wh/myl (6.23Kwh/100km) teen 'n gemiddelde spoed van 30km/h (19mpu).<ref>{{Cite web|url=https://www.hyundai.news/uk/articles/press-releases/hyundai-motors-kona-electric-sets-range-record-of-1026-kilometres.html|title=Hyundai Motor's Kona Electric sets range record of 1,026 kilometres}}</ref> In Maart 2019 het Hyundai die Kona Electric in [[Thailand]] bekendgestel. Hyundai het in Julie 2019 'n Electric Lite-weergawe as Kona Electric in Indië bekendgestel. Hyundai het in 2020 die Kona Electric in sy Europese fabriek in die Tsjeggiese Republiek begin vervaardig, waar daar planne is vir ’n jaarlikse produksie van 30 000 voertuie. Kona Electric het 100 000 wêreldwye verkope in Junie 2020 bereik. <ref>{{Cite web|url=https://www.hyundai.com/worldwide/en/company/newsroom/hyundai-kona-electric-hits-100%252C000-global-sales-milestone-0000016493|title=Hyundai KONA Electric Hits 100,000 Global Sales Milestone|website=HYUNDAI MOTORS|language=en|access-date=2020-10-12}}</ref> Hyundai Encino EV is in November 2019 op die Chinese motormark bekendgestel. Die elektriese motor van die Encino EV het 'n uitset van 150 kW en 310 N⋅m. Die motor word aangedryf deur 'n 64,2 kWh-battery met 'n NEDC-reikafstand van 500 km. <ref>{{Cite web|url=https://insideevs.com/news/381031/hyundai-kona-electric-encino-ev-china/|title=Hyundai Sells The Kona Electric In China As Encino EV For $24,766|website=insideevs|language=en|access-date=2020-11-09}}</ref> In November 2021 is die opgesmukte Hyundai Kona Electric in [[Maleisië]] bekendgestel.<ref>{{Cite web|url=https://paultan.org/2021/11/23/hyundai-kona-electric-launched-in-malaysia-three-variants-305-to-484-km-range-fr-rm150k-to-rm200k/|title=Hyundai Kona Electric launched in Malaysia - three variants, 305 to 484 km range, fr. RM150k to RM200k - paultan.org|date=2021-11-23|website=Paul Tan's Automotive News|language=en|access-date=2022-07-10}}</ref> Met drie variante word twee batterypakke aangebied - 39,2 kWh en 64 kWh - met batterystrek van 303&nbsp;km in die kleiner pak tot 484&nbsp;km in die groter pak. In Junie 2024 is die Hyundai Kona Electric in [[Indië]] gestaak, en word dit deur die Creta Electric vervang.<ref>{{Cite web|url=https://www.autocarindia.com/car-news/hyundai-pulls-the-plug-on-kona-electric-in-india-432011|title=Hyundai Kona Electric discontinued in India|last=Merchant|first=Akbar|date=2024-06-25|website=Autocar India|language=en|access-date=2025-01-03}}</ref> <gallery widths="200" heights="133"> Lêer:2020_Hyundai_Kona_Electric_in_Chalk_White,_front_left.jpg| 2019 Hyundai Kona Electric Lêer:2020_Hyundai_Kona_Electric_in_Chalk_White,_rear_left.jpg| 2019 Hyundai Kona Electric Lêer:Hyundai_Kona_Electric_Leonberg_2019_IMG_0103.jpg|Aandryfstelsel </gallery><gallery widths="200" heights="130"> Lêer:Hyundai_Kona_Facelift_IMG_5343.jpg| 2021 Kona (opgesmuk) Lêer:2021_Hyundai_Kona_SE_Connect_GDi_HEV_S-A_1.6_Rear.jpg| 2021 Kona Hybrid (opgesmuk) Lêer:Hyundai_Kona_Electric_FL_IMG_0032.jpg| 2021 Kona Electric (opgesmuk) Lêer:Hyundai_Kona_Electric_FL_IMG_3913.jpg| 2021 Kona Electric Lêer:2022_Hyundai_Kona_1.6T_N-Line,_Front_Left,_07-18-2021.jpg| 2021 Kona N Line Lêer:2022_Hyundai_Kona_1.6T_N-Line,_Rear_Left,_07-18-2021.jpg| 2021 Kona N Line </gallery> === Kona N === Die Kona N, wat by die Hyundai N-dag op 27 April 2021 vrygestel is, is Hyundai se eerste hoëverrigting-[[sportnutsvoertuig]] onder die Hyundai N- afdeling. ’n 2.0-liter turbo-aangejaagde GDI-enjin beskik oor plat krag wat maksimum uitset teen sowat 5 500 rpm handhaaf. Die enjin is in staat tot 'n uitset van tot 206 kW en maksimum wringkrag is ongeveer 392 N⋅m.. Voorop die sierrooster is ’n N-logo en ’n donker chroomkleur Hyundai-logo aangeheg. Aan die sy- en agterkant bied 'n voorste lipspoiler, dubbelagterste drukvlerk en sy-drumpelvorm ekstra afwaartse krag, wat die greep en hoëspoedstabiliteit verbeter. Die N-eksklusiewe driehoekige derde remlig gee 'n dinamiese voorkoms. Binne is die sitplekke, stuurwiel, ratknop en handrem getint met Performance Blue terwyl suede-sitplekke met systeune standaard is. ’n N-toegewyde kleur Sonic Blue is bygevoeg en N Grin Shift, N Power Shift, N Track Sense Shift en Variable Exhaust Valve System is standaard. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Hyundaimodelle}} {{Hyundai motors}} [[Kategorie:Hyundai|Kona]] bazu6xt5ua8hjg4f9xgeclx7p5sulgu Mary Louise Northway 0 430010 2928925 2926928 2026-08-22T21:19:21Z Pynappel 70858 2928925 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akademikus |naam=Mary L. Northway |geboortedatum=28 Mei 1909 |geboorteplek=[[Toronto|Toronto, Ontario]], Kanada |sterfdatum={{SDEO|1987|2|27|1909|5|28}} |sterfplek=Toronto, Ontario, Kanada |alma mater=[[Universiteit van Toronto]] }} '''Mary Louise Northway''' ({{Geboortedatum|1909|05|28}} - {{Sterfdatum|1987|02|27}}) <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.apadivisions.org/division-35/about/heritage/mary-northway-biography|title=Mary Louise Northway (1909 - 1987)|last=Dilouya|first=Barry|website=APA Society for the Psychology of Women|language=en|access-date=2019-11-28}}</ref> was 'n Kanadese [[sielkundige]], wat welbekend was vir haar werk in op die gebied van sosiometrie (die meting van sosiale verhoudings). Sy was 'n personeellid by die Universiteit van Toronto. == Biografie == Northway is op 28 Mei 1909 in Toronto gebore; sy was die enigste kind van Lucy Northway (née MacKellar) en Arthur Garfield Northway. <ref>Northway, Mary Louise: https://archives.trentu.ca/index.php/dr-mary-louise-northway</ref> Sy het haar opleding in Toronto by ''Branksome Hall,'' ''Rosedale Public School'' en ''Bishop Strachan School,'' ontvang. <ref>Northway (Mary L) Papers: https://fisher.library.utoronto.ca/sites/default/public/finding_aids/northway250.pdf</ref> Northway het haar BA in sielkunde in 1933 en haar MA in sielkunde in 1934 verwerf, albei aan die Universiteit van Toronto. <ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.feministvoices.com/mary-northway/|title=Mary Louise Northway - Psychology's Feminist Voices|last=Young|first=Jacy L.|date=2011|website=www.feministvoices.com|access-date=2019-11-28|archive-date=2020-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200107220701/http://www.feministvoices.com/mary-northway/|url-status=dead}}</ref> In 1935–1936 het sy na Cambridge, Engeland, gereis om onder sielkundige Frederic Bartlett te studeer. <ref>Mary Louise Northway (1909 - 1987): https://www.apadivisions.org/division-35/about/heritage/mary-northway-biography</ref> Northway het in 1938 haar PhD aan die Universiteit van Toronto verwerf, met 'n proefskrif getiteld, ''Bartlett's Concept of the Schema''. <ref>Psychology's Feminist Voices, Mary Northway: https://feministvoices.com/profiles/mary-northway</ref> Hierdie werk is in 1940 in die ''British Journal of Psychology'' gepubliseer. <ref>{{Cite journal |last=Northway |first=M.L. |date=1940 |title=The Concept of the "Schema" |url=https://www.proquest.com/openview/8f5a65e401193035ee8288b13fcf54cd/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1818401 |journal=British Journal of Psychology |volume=31 |pages=22–36}}</ref> Northway was 'n personeellid in die sielkundedepartement aan die Universiteit van Toronto van 1933 tot 1963. Sy was ook 'n dosent, en later studieleier van navorsing, by die universiteit se Instituut vir Kinderstudie (ICS), vanaf 1938 tot haar aftrede in 1968. <ref>Gul, P., Korosteliov, A., Caplan, L., Ball, L. C., Bazar, J. L., Rodkey, E. N., ... & Rutherford, A. (2013). Reconstructing the experiences of first generation women in Canadian psychology. ''Canadian Psychology/Psychologie canadienne'', ''54''(2), 94.</ref> Northway het haar bedanking toegeskryf aan die universiteit se finansieringsbesnoeiings aan opvoedkundige, soek- en navorsingsprogramme by die ICS. <ref name=":2">{{Cite journal |last=Quarrington |first=Bruce |date=1989 |title=Mary L. Northway (1909-1987). |url=https://archive.org/details/sim_canadian-psychology_1989-01_30_1/page/98 |journal=Canadian Psychology |language=en |volume=30 |issue=1 |pages=98 |doi=10.1037/h0084579 |issn=0708-5591}}</ref> In 1969 was Northway 'n medestigter van die Brora-sentrum, 'n nie-winsgewende organisasie wat kinderontwikkelingsnavorsing gedoen het, wat nie meer deur die universiteit ondersteun is nie. <ref name=":2"/> Die sentrum was tot 1978 in bedryf. <ref>Fonds MS COLL 00250 - Mary Louise Northway papers: https://femmes-en-stim-women-in-stem.uottawa.ca/index.php/mary-louise-northway-papers</ref> In 1979 het Trent Universiteit 'n eregraad aan Northway toegeken. <ref>Trent University Archives, Northway, Mary Louise: https://archives.trentu.ca/index.php/dr-mary-louise-northway</ref> Northway is op 27 Februarie 1987 in Toronto aan pankreaskanker oorlede. <ref>Trent University Archives, Northway, Mary Louise: <nowiki>https://archives.trentu.ca/index.php/dr-mary-louise-northway</nowiki> </ref> == Navorsing == Northway was 'n baanbreker navorser op die gebied van sosiometrie, 'n vakgebied wat kinders se sosiale groepe ondersoek het. <ref name=":3">"World authority on children dies". ''Edmonton Journal''. 1987-03-02. p. 40. Retrieved 2020-05-24.</ref> Sy het 'n multi-dekade longitudinale sosiometriese studie by die ''Institute of Child Study'' gekoördineer. <ref>{{Cite journal |last=Northway |first=Mary L. |date=1954 |title=A Plan for Sociometric Studies in a Longitudinal Programme of Research in Child Development |journal=Sociometry |volume=17 |issue=3 |pages=272–281 |doi=10.2307/2785820 |jstor=2785820}}</ref> Northway het die vorms en funksies van kinders se sosiale groepe ondersoek, en die wyses waarop hierdie faktore met individuele gedrag verband hou. <ref>Quarrington, Bruce (1989). "Mary L. Northway (1909-1987)". ''Canadian Psychology''. '''30''' (1): 98. doi:10.1037/h0084579. ISSN 0708-5591</ref><ref>Winn, Marcia (1955-10-20). "Teacher's pet suffers scorn of classmates". ''The Atlanta Constitution''. p. 18. Retrieved 2020-05-24.</ref> <ref>Bell, Pat (1974-10-03). "Friendship: Time for children". ''The Ottawa Citizen''. p. 62. Retrieved 2020-05-24.</ref> Sy het ook oor sosiometriese metodologie, insluitend metodes om sosiale verhoudings visueel voor te stel, gepubliseer. <ref>{{Cite book |last=Northway |first=M.L. |title=A primer of sociometry |publisher=University of Toronto Press |year=1952 |location=Toronto}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Northway |first=Mary L. |date=1940 |title=A Method for Depicting Social Relationships Obtained by Sociometric Testing |journal=Sociometry |volume=3 |issue=2 |pages=144–150 |doi=10.2307/2785439 |jstor=2785439}}</ref> Tydens haar loopbaan het Northway ook gepubliseer oor 'n reeks onderwerpe uit [[Ontwikkelingsielkunde|ontwikkelingsielkundige]], insluitend adolessente ontwikkeling, <ref>"Adolescents are reasonable". ''Langley Advance''. 1949-11-03. p. 10. Retrieved 2020-05-24.</ref> en ouer-kind verhoudings. <ref>"Love should go to children without any sense of duty". ''The Boston Globe''. 1954-10-22. p. 23. Retrieved 2020-05-24</ref> Sy was ook geïnteresseerd in somerkampe as 'n konteks vir die gesonde ontwikkeling van kinders, <ref>"Camping possibilities noted at conference". ''The Gazette''. 1943-05-04. p. 4. Retrieved 2020-05-24.</ref> en het 'n gids vir kampberaders geredigeer. <ref>"Choice is yours". ''The Windsor Star''. 1940-10-26. p. 18. Retrieved 2020-05-24.</ref> == Geselekteerde werke == * Northway, Mary L. (1936). "The Influence of Age and Social Group on Children's Remembering". ''British Journal of Psychology. General Section''. '''27''': 11–29. doi:10.1111/j.2044-8295.1936.tb00813.x * Northway, Mary L. (1940). "A Method for Depicting Social Relationships Obtained by Sociometric Testing". Sociometry. 3 (2): 144–150. doi:10.2307/2785439 * Northway, Mary L. (1944). "Outsiders: A Study of the Personality Patterns of Children Least Acceptable to Their Age Mates". Sociometry. 7 (1): 10–25. doi:10.2307/2785534 * Northway, Mary L. (1946). "Sociometry and Some Challenging Problems of Social Relationships". Sociometry. 9 (2/3): 187–198. doi:10.2307/2785004 * Northway, Mary L.; Wigdor, Blossom T. (1947). "Rorschach Patterns Related to the Sociometric Status of School Children". Sociometry. 10 (2): 186. doi:10.2307/2785335 * Northway, Mary L.; Rooks, Margaret Mccallum; Moreno, J. L. (1955). "Creativity and Sociometric Status in Children". Sociometry. 18 (4): 194. doi:10.2307/2785854 * Northway, Mary L. (1968). "The Stability of Young Children's Social Relations". Educational Research. 11: 54–57. doi:10.1080/0013188680110109 == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/northway-mary-louise-oral-history Mary Louise Northway mondelinge geskiedenis-onderhoud] gehou by die [https://utarms.library.utoronto.ca/ Universiteit van Toronto Argief- en Rekordbestuursdienste] {{Normdata}} [[Kategorie:Sterftes in 1987]] [[Kategorie:Geboortes in 1909]] [[Kategorie:Sielkunde]] [[Kategorie:Sielkundiges]] [[Kategorie:Sielkundige teorieë]] [[Kategorie:Sielkundige konsepte]] [[Kategorie:Vroue]] [[Kategorie:Kanada]] [[Kategorie:Universiteite in Kanada]] [[Kategorie:Universiteite]] [[Kategorie:Kinders]] [[Kategorie:Vertaalde bladsye wat nagegaan moet word]] jedfiaz0os1ggv9djvxhlpvbwivz80g Fidjiaanse nasionale vrouerugbyspan 0 449674 2928975 2925377 2026-08-22T22:58:24Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928975 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Vrouerugbyspan | land = Fidji | beeld = Kenteken van die Fidjiaanse nasionale rugbyspan.svg | unie = [[Fidjiaanse Rugbyunie]] (FRU) | bynaam = ''Fijiana'' | embleem = die [[Palmagtige|palmboom]] | stadion = HFC Bank-stadion, [[Suva]] | kapasiteit = 25&nbsp;000 | kaptein = [[Sereima Leweniqila]] | afrigter = {{vlagikoon|Wallis}} [[Ioan Cunningham]] <small>(sedert 2025)</small> | patroon_la1 = _fiji23rwch | patroon_b1 = _fiji23rwch | patroon_ra1 = _fiji23rwch | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _blackstripe | linkerarm1 = ffffff | liggaam1 = ffffff | regterarm1 = ffffff | broek1 = 000000 | kouse1 = ffffff | patroon_la2 = | patroon_b2 = _fiji_rugby23a | patroon_ra2 = | patroon_sh2 = | patroon_so2 = _redtop | linkerarm2 = 000000 | liggaam2 = | regterarm2 = 000000 | broek2 = ff0000 | kouse2 = 000000 | statistiek = | toetse = | toptoetspuntebehaler = | meestedrieë = | jongstespeler = | eerste = {{FIJruv}} 15–27 {{SAMruv-r}}<br />([[Nukuʻalofa]], [[Tonga]]; 14 April 2006) | grootwen = {{FIJruv}} 152–0 {{PNGruv-r}}<br />([[Papakura]], [[Nieu-Seeland]]; 9 Julie 2022) | grootverloor = {{FIJruv}} 19–84 {{ENGruv-r}}<br />([[Auckland]], Nieu-Seeland; 8 Oktober 2022) | Wêreldbekerverskynings = 2/10 | jaar = 2021 | beste = Groepfase in [[Vrouerugbywêreldbeker 2021|2021]] en [[Vrouerugbywêreldbeker 2025|2025]] | url = | unieurl = www.fijirugby.com }} Die '''Fidjiaanse nasionale vrouerugbyspan''' ([[Engels]]: ''Fiji women’s national rugby union team'') is die nasionale vroue[[rugby]]span wat [[Fidji]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Rugby word in Fidji geadministreer deur die [[Fidjiaanse Rugbyunie]] (''Fiji Rugby Union'', FRU) wat in 1913 gestig is. Fidji se bynaam is ''Fijiana'' en hulle speel tradisioneel in wit truie met swart broeke. Fidji is een van die min lande waar rugby die hoofsport is.<ref name="history">{{en}} {{cite web |url=http://www.teivovo.com/history/index.html |title=Rugby History in Fiji |publisher=Teivovo |accessdate=14 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071114224240/http://www.teivovo.com/history/ |archive-date=14 November 2007 |url-status=dead}}</ref> Fidji het in 2006 sy eerste internasionale wedstryd teen [[Samoaanse nasionale vrouerugbyspan|Samoa]] gespeel. Die span neem deel aan die jaarlikse Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap, saam met [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale vrouerugbyspan|Papoea-Nieu-Guinee]], Samoa en [[Tongaanse nasionale vrouerugbyspan|Tonga]]. Fidji het twee keer vir die [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer, maar hulle is in [[Vrouerugbywêreldbeker 2021|2021]] en [[Vrouerugbywêreldbeker 2025|2025]] in die groepfase uitgeskakel. Die Fidjiaanse vrouerugbyspan is tans (September 2025) 14de op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=8 September 2025}}</ref> == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Fidjiaanse Rugbyunie}} Die beheerliggaam vir rugby in Fidji is die Fidjiaanse Rugbyunie (Engels: ''Fiji Rugby Union'', FRU). Die Fidjiaanse Rugbyunie is in 1913 gestig en het in 1987, net voor die [[Rugbywêreldbeker 1987|eerste mansrugbywêreldbekertoernooi]], ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/fiji |title=Fiji |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=22 September 2024}}</ref> Daarbenewens was die Fidjiaanse Rugbyunie in 2000 ’n stigtingslid van die Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]]).<ref name="islands">{{en}} {{cite book |author=Robert F. Dewey |title=Rugby Union Football, Pacific Islands |editor=John Nauright, Charles Parrish |work=Sports around the world: History, culture and practice |edition=1 |publisher=ABC-Clio |location=Santa Barbara |year=2012 |ISBN=978-1-59884-300-2 |pages=445–447}}</ref> == Geskiedenis == === Oorsprong === Fidji het sy heel eerste wedstryd in 1997 teen ’n besoekende Amerikaanse span gespeel. In 2006 het die eerste amptelike toetswedstryd teen [[Samoaanse nasionale vrouerugbyspan|Samoa]] tydens die Stille Oseaan-vrouedrienasiesbeker gevolg. Tien jaar ná die Stille Oseaan-vrouedrienasiesbeker is die Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap gestig. Die eerste Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap 2016 is op die ANZ Nasionale Stadion in [[Suva]] tussen Fidji en [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale vrouerugbyspan|Papoea-Nieu-Guinee]] beslis.<ref name=":0">{{en}} {{cite web |url=https://www.fijirugby.com/womens-rwc-qualification-at-stake-in-inaugural-oceania-championship/ |title=Women’s RWC qualification at Stake in Inaugural Oceania Championship |publisher=[[Fidjiaanse Rugbyunie]] |accessdate=6 Junie 2025 |archive-date= 8 Julie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250708144337/https://www.fijirugby.com/womens-rwc-qualification-at-stake-in-inaugural-oceania-championship/ |url-status=dead }}</ref> Dié toernooi het gelyktydig gedien as [[Vrouerugbywêreldbeker 2017]]-kwalifisering.<ref name=":0" /> Die Fidjiane het die toernooi met ’n 37–10-oorwinning beklink en die volgende kwalifiseringsrondte gehaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.oceaniarugby.com/pageitem.aspx?id=118662&id2=1&eID=66726&entityID=66726 |title=Fijiana Win Inaugural Oceania Women's Championship |publisher=[[Oseanië Rugby]] |date=10 November 2016 |accessdate=10 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161110065615/http://www.oceaniarugby.com/pageitem.aspx?id=118662&id2=1&eID=66726&entityID=66726 |archive-date=10 November 2016}}</ref> In die uitspeelrondte het Fidji teen [[Hongkongse nasionale vrouerugbyspan|Hongkong]] en [[Japannese nasionale vrouerugbyspan|Japan]] te staan gekom, maar albei wedstryde verloor en vervolgens die Vrouerugbywêreldbeker 2017 misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/sevens-series/news/213300?lang=en |title=Japan and Hong Kong qualify for Women's World Cup |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=13 Desember 2016 |accessdate=23 April 2022}}</ref> In 2018 kon Fijiana die tweede Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap 2018 beklink en daarmee sy titel onoorwonne verdedig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2021/news/381059 |title=Fiji win Oceania Rugby Women's Championship title |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 November 2021 |accessdate=29 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211129141536/https://www.rugbyworldcup.com/2021/news/381059 |archive-date=29 November 2021}}</ref> Die Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap was gelyktydig deel van die [[Vrouerugbywêreldbeker 2021]]-kwalifisering in [[Nieu-Seeland]]. [[Oseanië]] het vir die eerste keer oor sy eie kwalifiseringsplek by die [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooi beskik. [[Wallaroos|Australië]] en [[Black Ferns|Nieu-Seeland]] het weens hul goeie prestasie tydens die vorige toernooi regstreeks gekwalifiseer, waardeur Fijiana die kwalifiseringsplek kon bespreek en ook vir die eerste keer vir ’n vrouerugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2021/news/543018 |title=Fiji qualify for Rugby World Cup 2021 |publisher=rugbyworldcup.com |date=30 November 2019 |accessdate=23 April 2022}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fbcnews.com.fj/sports/sevens/fijiana-still-in-awe-after-qualifying-for-2021-rwc/ |title=Fijiana still in awe after qualifying for 2021 RWC |publisher=Fijian Broadcasting Corporation |date=5 Desember 2019 |accessdate=25 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200125185755/https://www.fbcnews.com.fj/sports/sevens/fijiana-still-in-awe-after-qualifying-for-2021-rwc/ |archive-date=25 Januarie 2020 |url-status=dead}}</ref> In 2022 het die Fidjiane in [[Brisbane]] twee toetswedstryde teen Australië en Japan gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijitimes.com.fj/rooster-chicken-to-sponsor-fijiana-15s-for-two-historic-test-matches-while-seruvakula-names-four-new-overseas-based-players/ |title=Rooster Chicken to sponsor Fijiana 15s for two historic test matches while Seruvakula names four new overseas-based players |publisher=The Fiji Times |date=29 April 2022 |accessdate=6 Junie 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2021/news/710277/fiji-hope-to-harness-super-w-momentum-against-japan-and-australia |title=Fiji hope to harness Super W momentum against Japan and Australia |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 April 2022 |accessdate=15 Mei 2022}}</ref> Dit was hulle eerste ontmoeting ooit met Australië en hul tweede wedstryd teen Japan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.women.rugby/news/712529/everything-you-need-to-know-about-the-wallaroos-road-to-new-zealand-tests |title=Everything you need to know about the Wallaroos Road to New Zealand tests |publisher=Women Rugby |date=3 Mei 2022 |accessdate=6 Junie 2025 }}{{Dooie skakel|date=Junie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Fidji het die Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap 2022 in Nieu-Seeland beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://oceania.rugby/news/fijiana-win-oceania-rugby-womens-championship-in-a-thriller-2022717 |title=Fijiana win Oceania Rugby Womens Championship in a thriller |publisher=[[Oseanië Rugby]] |date=17 Julie 2022 |accessdate=6 Junie 2025 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126234027/https://oceania.rugby/news/fijiana-win-oceania-rugby-womens-championship-in-a-thriller-2022717 |url-status=dead }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijitimes.com.fj/fijiana-15s-win-oceania-tournament/ |title=Fijiana 15s win Oceania tournament |publisher=The Fiji Times |author=Rohit Deo |date=18 Julie 2022 |accessdate=6 Junie 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijivillage.com/sports/Fijiana-15s-win-Oceania-Rugby-Womens-Championship-5f48rx/ |title=Fijiana 15’s win Oceania Rugby Women's Championship |publisher=Fiji Village |author=Naveel Krishant |date=17 Julie 2022 |accessdate=6 Junie 2025}}</ref> Tydens dié toernooi het die span geskiedenis gemaak met sy 152–0-oorwinning oor Papoea-Nieu-Guinee in [[Papakura]], Nieu-Seeland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fbcnews.com.fj/sports/rugby/fijiana-trounces-png/ |title=Fijiana trounces PNG |publisher=Fijian Broadcasting Corporation |author=Karalaini Tavi |date=9 Julie 2022 |accessdate=28 Januarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128233927/https://www.fbcnews.com.fj/sports/rugby/fijiana-trounces-png/ |archive-date=28 Januarie 2023}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijivillage.com/feature/Fijiana-thrash-PNG-152-0-8r5f4x/ |title=Fijiana thrash PNG in a record 152-0 win |publisher=Fiji Village |author=Antonio Rahiman |date=9 Julie 2022 |accessdate=6 Junie 2025}}</ref> === Eerste wêreldbekerdeelname === In 2022 is Fijiana in sy eerste groepwedstryd afgeransel deur [[Engelse nasionale vrouerugbyspan|Engeland]] wat 14 [[Drie (sport)|drieë]] gedruk en met 84–19 geseëvier het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/oct/08/england-overrun-fiji-84-19-to-make-early-womens-rugby-world-cup-statement |title=14-try England overrun Fiji to make Women’s Rugby World Cup statement |publisher=[[The Guardian]] |author=Lee Calvert |date=8 Oktober 2022 |accessdate=6 Junie 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/favourites-england-hand-fiji-14-try-mauling-world-cup-2022-10-08/ |title=Favourites England hand Fiji 14-try mauling at World Cup |publisher=[[Reuters]] |date=8 Oktober 2022 |accessdate=6 Junie 2025}}</ref> Daarna kon hulle hul eerste wêreldbekeroorwinning ooit aanteken deur [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouerugbyspan|Suid-Afrika]] met 21–17 te klop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fiji-strike-late-snatch-first-world-cup-victory-2022-10-16/ |title=Fiji strike late to snatch first World Cup victory |publisher=[[Reuters]] |date=16 Oktober 2022 |accessdate=6 Junie 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.women.rugby/news/770334/fiji-v-south-africa-rwc-2021-match-report |title=Thrill-a-minute Fijiana record first-ever Rugby World Cup win |publisher=Women Rugby |date=16 Oktober 2022 |accessdate=14 Januarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114194715/https://www.women.rugby/news/770334/fiji-v-south-africa-rwc-2021-match-report |archive-date=14 Januarie 2025 |url-status=dead}}</ref> Ná hul oorwinning het die Fidjiane met die 16de plek hul beste plek op Wêreldrugby se wêreldranglysm behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijivillage.com/sports/Fijiana-moved-to-16th-place-in-World-Rugby-ranking-by-beating-South-Africa-8x5f4r/ |title=Fijiana moved to 16th place in World Rugby ranking by beating South Africa |publisher=Fiji Village |author=Marika Rasekaseka |date=17 Oktober 2022 |accessdate=6 Junie 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fbcnews.com.fj/sports/rugby/fijiana-moves-up-in-ranking/ |title=Fijiana moves up in ranking |publisher=Fijian Broadcasting Corporation |author=Venina Rakautoga |date=17 Oktober 2022 |accessdate=17 Oktober 2022 }}{{Dooie skakel|date=Junie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Franse nasionale vrouerugbyspan|Frankryk]] het in die laaste groepwedstryd teen Fidji geen punte afgestaan nie en met 44–0 geseëvier.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijitimes.com.fj/france-in-quarter-finals/ |title=France in quarter-finals |publisher=The Fiji Times |author=Paulini Curuqara |date=24 Oktober 2022 |accessdate=6 Junie 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijivillage.com/sports/France-thrashes-Fijiana-42---0-rx4f85/ |title=Fijiana go down to France 44-0 in their last WRWC match |publisher=Fiji Village |author=Rusiate Baleilevuka |date=22 Oktober 2022 |accessdate=6 Junie 2025}}</ref> Daarmee het hulle in die negende plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2025/en/past-tournaments/2021 |title=2021 Women's Rugby World Cup |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=6 Junie 2025}}</ref> === Tweede wêreldbekerdeelname === Fidji het die Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap 2024 beklink en sodoende vir die [[Vrouerugbywêreldbeker 2025]] in [[Engeland]] gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://oceania.rugby/news/fijiana-xv-secures-direct-qualification-to-rugby-world-cup-2025-202462 |title=Fijiana XV Secures Direct Qualification to Rugby World Cup 2025 |publisher=[[Oseanië Rugby]] |date=2 Junie 2024 |accessdate=6 Junie 2025 |archive-date= 3 Junie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240603195843/https://oceania.rugby/news/fijiana-xv-secures-direct-qualification-to-rugby-world-cup-2025-202462 |url-status=dead }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/934604?lang=en |title=History-making Fiji and Hong Kong China move up World Rugby Women's Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=3 Junie 2024 |accessdate=6 Junie 2025}}</ref> Die Fidjiane is egter ná twee nederlae teen [[Kanadese nasionale vrouerugbyspan|Kanada]] en [[Skotse nasionale vrouerugbyspan|Skotland]] in die groepfase uitgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/cewyepkd18wo |title=Wales suffer World Cup exit after defeat by Canada |publisher=[[BBC]] |author=Ceri Coleman-Phillips |date=30 Augustus 2025 |accessdate=8 September 2025}}</ref> Hul troosprys was ’n oorwinning in die laaste groepwedstryd oor [[Walliese nasionale vrouerugbyspan|Wallis]]. == Kleure, embleem en bynaam == Fidji speel tradisioneel in ’n wit trui met swart kleuraksente, wit broeke en swart-wit-gestreepte sokkies. Hul alternatiewe trui is swart met wit kleuraksente, wit broeke en wit sokkies met swart bane. Die beheerliggaam [[Fidjiaanse Rugbyunie]] se kenteken toon ’n [[Palmagtige|palmboom]] in swart voor ’n gestileerde rugbybal met ’n swart fraiing en die belettering ''Fiji Rugby'' daaronder. Die nasionale span se bynaam is ''Fijiana''. == Tuisstadion == Fidji se tuisstadion is die HFC Bank-stadion in die hoofstad [[Suva]] wat in 1951 opgerig is. Ná opknappings in 1978/79 en 2012 het dit ’n kapasiteit van 15&nbsp;000.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://fijisun.com.fj/2012/08/09/17-5m-for-stadium-upgrade/ |title=$17.5m for stadium upgrade |publisher=Fiji Sun |author=Anasilini Ratuva |date=9 Augustus 2012 |accessdate=30 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130221912/http://fijisun.com.fj/2012/08/09/17-5m-for-stadium-upgrade/ |archive-date=30 November 2024 |url-status=dead}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijisportscouncil.com.fj/facilities/anz-stadium/ |title=ANZ Stadium |publisher=Fiji Sports Council |date=2021 |accessdate=22 September 2024}}</ref> == Toetswedstryde == Fidji het 14 van sy 28 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 50,00%. Fidji se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2025): {| class="sortable wikitable" ! Opponent ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{AUSruv}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00 |- | {{ENGruv}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{FRAruv}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{HKGruv}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00 |- | {{JPNruv}} || 2 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{CANruv}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00 |- | {{PNGruv}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SAMruv}} || 7 || 4 || 3 || 4 || 57,14 |- | {{SCOruv}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{RSAruv}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{TGAruv}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{WALruv}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''28''' || '''14''' || '''14''' || '''0''' || '''50,00''' |} == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Fidji het tot dusver vir twee [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooie gekwalifiseer. Hulle is tydens die 2021- en 2025-toernooie egter ná een oorwinning elk in die groepfase uitgeskakel. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 1994|1994]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 1998|1998]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2002|2002]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2006|2006]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2010|2010]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2014|2014]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2017|2017]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2021|2021]] || Groepfase |- | align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2025|2025]] || Groepfase |- | align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2029|2029]] || {{n.v.t.}} |- | align=center | [[Vrouerugbywêreldbeker 2033|2033]] || {{n.v.t.}} |} === Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap === Fidji se enigste jaarlikse toernooi sedert 2016 is die [[Oseanië Rugby Vrouerugbykampioenskap]], waartydens hulle teen Papoea-Nieu-Guinee, Samoa en Tonga speel. Hulle het die toernooi vier keer gewen. * Titeloorwinnings (4): 2016, 2018, 2022, 2024 == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Fidjiaanse span gevorm tydens die [[Vrouerugbywêreldbeker 2025]]:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fijirugby.com/fijiana-15s-squad-named-for-womens-rugby-world-cup-in-england |titel=Fijiana 15s Squad Named for Women’s Rugby World Cup in England |publisher=[[Fidjiaanse Rugbyunie]] |date=9 Augustus 2025 |accessdate=8 September 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(backs)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Kolora Lomani]] || [[Skrumskakel]] || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 17 |- | [[Salanieta Kinita]] || [[Losskakel]] || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 15 |- | [[Setaita Railumu]] || Losskakel || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 20 |- | [[Verenaisi Ditavutu]] || [[Senter]] || Fidji Sewes || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Rusila Nagasau]] || Senter || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 12 |- | [[Alowesi Nakoci]] || Senter || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}7 |- | [[Josifini Neihamu]] || Senter || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Ilisapeci Delaiwau]] || [[Vleuel]] || Fidji Sewes || style="text-align:center" | {{0}}5 |- | [[Kelerayani Luvu]] || Vleuel || Fidji Sewes || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Mere Vocevoce]] || Vleuel || Fidji Sewes || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Litiana Vueti]] || Vleuel || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Adi Salote Nailolo]] || Vleuel || ''klubloos'' || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Ema Adivitaloga]] || [[Heelagter]] || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 20 |- | [[Michellaʻe Stolz]] || Heelagter || ''klubloos'' || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Repeka Tove]] || Heelagter || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 12 |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(forwards)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Keleni Marawa]] || [[Haker]] || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 21 |- | [[Selai Naliva]] || Haker || ''klubloos'' || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Vika Matarugu]] || [[Stut]] || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 19 |- | [[Tiana Robanakadavu]] || Stut || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 18 |- | [[Loraini Senivutu]] || Stut || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 13 |- | [[Bitila Tawake]] || Stut || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 23 |- | [[Bulou Wainikiti Vasuturaga]] || Stut || ''klubloos'' || style="text-align:center" | {{0}}9 |- | [[Jade Coates]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Chiefs Manawa]] || style="text-align:center" | {{0}}9 |- | [[Mereoni Nakesa]] || Slot || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 23 |- | [[Asinate Serevi]] || Slot || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 27 |- | [[Nunia Daunimoala]] || [[Losvoorspeler]] || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 17 |- | [[Alfreda Fisher Maria]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Losvoorspeler || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}8 |- | [[Karalaini Naisewa]] || Losvoorspeler || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 28 |- | [[Adi Salaseini Railumu]] || Losvoorspeler || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}4 |- | [[Sulita Waisega]] || Losvoorspeler || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | 24 |- | [[Carletta Yee]] || Losvoorspeler || [[Fijian Drua]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Manuqalo Komaitai]] || Losvoorspeler || ''klubloos'' || style="text-align:center" | {{0}}2 |} |} === Bekende spelers === Tot dusver is nog geen Fidjiaanse speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie. == Afrigters == Die volgende persone het al as hoofafrigters van Fijiana gedien: {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk |- | {{vlagikoon|Fidji}} Seremaia Bai || 2016 |- | {{vlagikoon|Fidji}} Senirusi Seruvakula || 2020–2022 |- | {{vlagikoon|Fidji}} Inoke Male || 2023 |- | {{vlagikoon|Fidji}} Mosese Rauluni || 2024 |- | {{vlagikoon|Wallis}} Ioan Cunningham || sedert 2025 |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Fiji women's national rugby union team|Fidjiaanse nasionale vrouerugbyspan}} * {{en}} [https://www.fijirugby.com/ Amptelike webwerf van die Fidjiaanse Rugbyunie] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/fiji Fidji by Wêreldrugby] {{Nasionale vrouerugbyspanne}} {{Normdata}} [[Kategorie:Nasionale vrouerugbyspanne]] [[Kategorie:Rugby in Fidji]] m5lv24pqojio12gzauu2ddo11f6foi7 Gryswalvis 0 450123 2928992 2835902 2026-08-23T03:46:36Z InternetArchiveBot 131157 Red 3 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928992 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Gryswalvis | image = Eschrichtius robustus 01-cropped.jpg | image_caption = | image2 = Gray whale size.svg | image2_caption = Grootte in vergelyking met 'n gemiddelde mens | image2_alt = Illustration showing whale next to human diver. The whale is many times larger than the human | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Cooke, J.G. |date=2018 |title=''Eschrichtius robustus'' |volume=2018 |page=e.T8097A50353881 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T8097A50353881.en |access-date=19 November 2021}}</ref> | genus = Eschrichtius | species = robustus | authority = Wilhelm Lilljeborg, 1861 | range_map = Cypron-Range Eschrichtius robustus.svg | range_map_caption = Gryswalvisreeks | synonyms = *''Balaena gibbosa'' <small>Erxleben, 1777</small> *''Agaphelus glaucus'' <small>Cope, 1868</small> *''Rhachianectes glaucus'' <small>Cope, 1869</small> *''Eschrichtius gibbosus'' <small>Van Deinse & Junge, 1937</small> *''E. glaucus'' <small>Maher, 1961</small> }} Die '''gryswalvis''' (''Eschrichtius robustus''),<ref name=BrM>Britannica Micro.: v. IV, p. 693.</ref> is 'n [[baardwalvis]] wat jaarliks tussen voedings- en broeiplekke migreer. Dit bereik 'n lengte van 14,9 meter (49 voet), 'n gewig van tot 41 ton (90 000 lb) en leef tussen 55 en 70 jaar, hoewel een wyfie na raming 75–80 jaar oud is.<ref>[http://dsp-psd.pwgsc.gc.ca/collection_2007/ec/En3-4-36-2007E.pdf Recovery Strategy for the Grey Whale (''Eschrichtius robustus''), Atlantic Population, in Canada]{{Dooie skakel|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Dsp-psd.pwgsc.gc.ca (2012-07-31). Opgespoor en besoek op 2012-12-20.</ref><ref name="Fisheries">{{Cite web|last=Fisheries|first=NOAA|date=2020-06-25|title=Gray Whale {{!}} NOAA Fisheries|url=https://www.fisheries.noaa.gov/species/gray-whale|access-date=2020-06-29|website=NOAA|language=en}}</ref> Die algemene naam van die walvis kom van die grys kolle en wit vlekke op sy donker vel.<ref>[https://web.archive.org/web/20101103142438/http://acsonline.org/factpack/graywhl.htm Gray Whale ''Eschrichtius robustus'']. American Cetacean Society</ref> Gryswalvisse is eens duiwelvisse genoem weens hul veglustige gedrag wanneer hulle gejag is.<ref>[http://www.worldwildlife.org/species/finder/graywhale/graywhale.html Gray Whale]. Worldwildlife.org. Opgespoor en besoek op 2012-12-20.</ref> Die gryswalvis is die enigste lewende spesie in die genus ''Eschrichtius''. Dit is die enigste lewende genus in die familie ''Eschrichtiidae'', maar sommige onlangse studies klassifiseer dit as 'n lid van die familie ''[[Balaenopteridae]]''. Hierdie soogdier stam af van filtervoedende walvisse wat tydens die [[Neogeen]] verskyn het. Die gryswalvis is versprei in 'n Noordoos-Stille Oseaan (Noord-Amerikaanse), en 'n bedreigde Noordwes-Stille Oseaan (Asiatiese), bevolking. Noord-Atlantiese bevolkings is uitgewis (dalk deur walvisjag) aan die Europese kus voor 500 CE, en aan die Amerikaanse en Afrika-Atlantiese kus rondom die laat 17de tot vroeë 18de eeue.<ref>{{Cite book|title=Encyclopedia of marine mammals |page=404 |year=2009 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-373553-9|author1=Perrin, William F. |author2=Würsig, Bernd G. |author3=Thewissen, J. G. M. }}</ref> In die 2010's en 2020's was daar egter seldsame waarnemings van gryswalvisse in die [[Atlantiese Oseaan|Noord-Atlantiese Oseaan]],<ref>{{cite news |last1=Whittle |first1=Patrick |title=What is a whale native to the North Pacific doing off New England? Climate change could be the key |url=https://apnews.com/article/gray-whale-nantucket-climate-change-atlantic-28eb054f7dd05732f65d6c441fefdee8 |access-date=2024-03-27 |work=AP News |date=2024-03-05}}</ref><ref>{{cite news |last1=McCloud |first1=Cheryl |title=Gray whale spotted off Florida coast. Here's why the sighting is so unusual |url=https://www.palmbeachpost.com/story/news/2023/12/21/gray-whale-florida-miami-migration-how-identify-unusual-fwc/71997055007/ |access-date=2024-03-27 |agency=The Palm Beach Post |date=2023-12-21 |archive-date=2024-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240320171543/https://www.palmbeachpost.com/story/news/2023/12/21/gray-whale-florida-miami-migration-how-identify-unusual-fwc/71997055007/ |url-status=dead }}</ref> [[Middellandse See]],<ref>{{cite news |last1=Minguez |first1=Alexandre |title=Lost in the Mediterranean, a starving grey whale must find his way home soon |url=https://www.reuters.com/business/environment/lost-mediterranean-starving-grey-whale-must-find-his-way-home-soon-2021-05-07/ |access-date=2024-03-27 |work=Reuters |date=2021-05-07}}</ref><ref>{{Cite news |last=Walker |first=Matt |date=2010-06-08 |title=Mystery gray whale sighted again |url=http://news.bbc.co.uk/earth/hi/earth_news/newsid_8729000/8729064.stm |access-date=2025-01-03 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Rinat |first=Zafrir |date=8 Mei 2010 |title=Lost in search of lunch: Rare Pacific whale spotted off Israel's coast |url=https://www.haaretz.com/2010-05-08/ty-article/lost-in-search-of-lunch-rare-pacific-whale-spotted-off-israels-coast/0000017f-f41a-d487-abff-f7fef19c0000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240515015230/https://www.haaretz.com/2010-05-08/ty-article/lost-in-search-of-lunch-rare-pacific-whale-spotted-off-israels-coast/0000017f-f41a-d487-abff-f7fef19c0000 |archive-date=2024-05-15 |access-date=2025-01-03 |work=Haaretz.com |language=en |url-status=live }}</ref> en selfs langs die [[Atlantiese Oseaan|Suid-Atlantiese]] kus.<ref>{{Cite web |last=St. Lawrence |first=Chris |date=Junie 2024 |title=Atlantic Gray Whales: Past, Present, and Future {{!}} Smithsonian Ocean |url=https://ocean.si.edu/ocean-life/marine-mammals/atlantic-gray-whales-past-present-and-future |access-date=2025-01-03 |website=ocean.si.edu |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tims |first=Dana |date=2024-02-10 |title=OSU researcher wonders if gray whale off Florida coast was just lost, or a sign it’s 'exploring' the Atlantic |url=https://www.klcc.org/npr-science-environment/2024-02-10/osu-researcher-wonders-if-gray-whale-off-florida-coast-was-just-lost-or-a-sign-its-exploring-the-atlantic |access-date=2025-01-03 |website=KLCC {{!}} NPR for Oregonians |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=McCloud |first=Cheryl |last2=Crowley |first2=Kinsey |date=21 Desember 2023 |title=Gray whale spotted off Florida coast. Here's why the sighting is so unusual |url=https://www.palmbeachpost.com/story/news/2023/12/21/gray-whale-florida-miami-migration-how-identify-unusual-fwc/71997055007/ |access-date=2025-01-03 |website=The Palm Beach Post |language=en |archive-date=20 Maart 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240320171543/https://www.palmbeachpost.com/story/news/2023/12/21/gray-whale-florida-miami-migration-how-identify-unusual-fwc/71997055007/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=McCloud |first=Cheryl |date=6 Maart 2024 |title=Scientists believe rare gray whale spotted off Florida has been seen again. What we know |url=https://www.palmbeachpost.com/story/news/2024/03/06/rare-gray-whale-seen-off-miami-florida-spotted-again-off-nantucket-massachusetts/72864561007/ |access-date=2025-01-03 |website=The Palm Beach Post |language=en |archive-date= 3 Januarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250103213152/https://www.palmbeachpost.com/story/news/2024/03/06/rare-gray-whale-seen-off-miami-florida-spotted-again-off-nantucket-massachusetts/72864561007/ |url-status=dead }}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Vinwalvisse]] [[Kategorie:Seesoogdiere]] mxay0f3gijz7uwxsgs46s722mohexuz François Baroin 0 454601 2928985 2845253 2026-08-23T00:07:32Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928985 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = François Baroin | bynaam = | beeld = François Baroin.JPG | beeldbeskrywing = | onderskrif = François Baroin | geboortenaam = | geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1965|6|21}} | geboorteplek = [[Parys]], [[Frankryk]] | dood_datum = | sterfteplek = | ouers = | titel = | nasionaliteit = | beroep = | ander = | bekend = | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = | party = | godsdiens = | huweliksmaat = | kinders = | webblad = | handtekening = }} '''François Baroin''' (gebore 1965) is 'n Franse joernalis en politikus vir [[Les Républicains]].<ref>[https://www.parismatch.com/bio/francois-baroin François Baroin]</ref> François Baroin het aan die ISG Paris (Hoër Instituut vir Bestuur) gestudeer. In 1988 het hy 'n joernalis vir die televisiekanaal [[Europe 1]] geword. Hy het die politiek betree as 'n munisipale raadslid van [[Troyes]] vir die RPR. In 1993 is hy verkies tot die Nasionale Vergadering. In 1995 het hy burgemeester van Troyes geword. Hy was 'n bondgenoot van [[Jacques Chirac]] en het as sy woordvoerder tydens die presidensiële verkiesing gedien.<ref>[https://www.interieur.gouv.fr/ministere/lhistoire-du-ministere/ministres-de-linterieur-de-1790-a-nos-jours/depuis-1982/francois François BAROIN]</ref> Baroin het verskeie ministeriële poste beklee. Hy was vir 'n tydperk Minister van Binnelandse Sake in die [[Dominique de Villepin|Villepin-kabinet]]. Van 29 Junie 2011 tot 16 Mei 2012 was hy Minister van Finansies, waar hy [[Christine Lagarde]] opgevolg het. Baroin is opgevolg deur [[Pierre Moscovici]]. In 2012, nadat die Sosialiste aan bewind gekom het, het hy weer vir die Nasionale Vergadering gestaan ​​en is verkies. In 2022 het hy voorsitter van die beleggingsbank Barclays France geword.<ref>[https://www.lefigaro.fr/societes/l-ancien-ministre-francois-baroin-nomme-president-de-barclays-france-20220120 L'ancien ministre François Baroin nommé président de la banque Barclays France]</ref> Sedert 2016 is hy 'n medeprofessor in makro-ekonomie, geopolitiek en krisisbestuur aan die [[HEC Paris]].<ref>{{Cite web |url=https://www.hec.edu/en/faculty-research/faculty-directory/faculty-member/baroin-francois |title=FRANÇOIS BAROIN |access-date=22 Oktober 2025 |archive-date=18 Junie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618221659/https://www.hec.edu/en/faculty-research/faculty-directory/faculty-member/baroin-francois |url-status=dead }}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Baroin, Francois}} [[Kategorie:Geboortes in 1965]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Franse politici]] ppgfceaeg550v276epafquxt9c4kqcc Jeffrey Dean 0 456358 2929063 2901262 2026-08-23T10:41:10Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2929063 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Jeffrey Dean | bynaam = | beeld = Jeff Dean in 2025 x.jpg | beeldbeskrywing = | onderskrif = Jeff Dean in 2025 | geboortenaam = Jeffrey Adgate Dean | geboortedatum = [[23 Julie]] [[1968]] | geboorteplek = [[Hawaii]] | dood_datum = | sterfteplek = | ouers = | titel = | nasionaliteit = {{vlagland|Verenigde State}} | beroep = [[Google]] se hoofwetenskaplike | ander = | bekend = MapReduce, Bigtable, Spanner, TensorFlow | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = | party = | huweliksmaat = | kinders = | webblad = | handtekening = }} '''Jeffrey Adgate Dean''' (gebore [[23 Julie]] [[1968]]) is 'n Amerikaanse rekenaarwetenskaplike en sagteware-[[Ingenieurswese/Rekenaars|ingenieur]]. Sedert 2018 is hy die hoof van Google AI.<ref>{{Cite web |last=Vincent |first=James |date=2018-04-03 |title=Google veteran Jeff Dean takes over as company's AI chief |url=https://www.theverge.com/2018/4/3/17191944/google-ai-head-jeff-dean-reshuffle-john-giannandrea |access-date=2023-11-29 |website=The Verge |language=en}}</ref> Hy is in 2023 as Google se hoofwetenskaplike aangestel na die samesmelting van [[DeepMind]] en Google Brain tot [[DeepMind|Google DeepMind]].<ref name=":3">{{Cite web |last=Elias |first=Jennifer |date=2023-04-20 |title=Read the internal memo Alphabet sent in merging A.I.-focused groups DeepMind and Google Brain |url=https://www.cnbc.com/2023/04/20/alphabet-merges-ai-focused-groups-deepmind-and-google-research.html |access-date=2023-06-22 |website=CNBC |language=en}}</ref> ==Opleiding== Dean het in 1990 'n B.Sc., ''summa cum laude'', van die Universiteit van Minnesota in [[rekenaarwetenskap]] en [[ekonomie]] ontvang.<ref name=":5">{{Cite web |title=Jeff Dean |url=https://research.google/people/jeff/ |website=research.google |access-date= 8 Desember 2025 |archive-date=24 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924065659/https://research.google/people/jeff/ |url-status=dead }}</ref> Sy voorgraadse tesis was oor [[neurale netwerk]]e in C-programmering, onder leiding van Vipin Kumar.<ref>Dean, Jeffrey, https://drive.google.com/file/d/1I1fs4sczbCaACzA9XwxR3DiuXVtqmejL/view ''Parallel implementations of neural network training: Two back-propagation approaches'', University of Minnesota, 1990</ref><ref>{{cite tweet |user=jeffdean |number=1033874204548984833 |title=[...] Kudos to University of Minnesota (@UMNews) Honors Program. Earlier this year, I asked Prof. Vipin Kumar, my advisor for this work, if he still had a copy, since I had lost my copy. He didn't, but checked with the Honors Program [...]}}</ref> Hy het in 1996 'n PhD in rekenaarwetenskap van die [[Universiteit van Washington]] ontvang, waar hy onder Craig Chambers gewerk het aan samestellers<ref name=":1" /> en volledige programoptimeringstegnieke vir objekgeoriënteerde programmeertale.<ref>{{Cite web|url=https://talks.stanford.edu/jeff-dean-tensorflow-overview-and-future-directions/|title=STANFORD TALKS; Jeff Dean: TensorFlow Overview and Future Directions|date=21 Januarie 2016|publisher=Stanford University|access-date=15 Augustus 2016|archive-date=28 Augustus 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160828212700/https://talks.stanford.edu/jeff-dean-tensorflow-overview-and-future-directions/|url-status=dead}}</ref> Hy is in 2009 verkies tot die Nasionale Akademie vir Ingenieurswese, wat sy werk oor "die wetenskap en ingenieurswese van grootskaalse verspreide rekenaarstelsels" erken het.<ref>{{Cite web|url=https://news.cs.washington.edu/2009/02/05/jeff-dean-elected-to-national-academy-of-engineering/|title=Jeff Dean elected to National Academy of Engineering|date=5 Februarie 2009|website=UW CSE News|publisher=University of Washington|access-date=15 Augustus 2016}}<br>- {{Cite web|url=http://awards.acm.org/award_winners/dean_2879385.cfm|title=Jeffrey A Dean - Award Winner|publisher=Association for Computing Machinery|access-date=15 Augustus 2018}}</ref> ==Loopbaan== === Vroeë loopbaan=== Voor nagraadse skool het Dean by die [[Wêreldgesondheidsorganisasie]] se Globale Program oor [[Vigs]] gewerk, waar hy sagteware ontwikkel het vir statistiese modellering en voorspelling van die MIV/VIGS-pandemie.<ref name=":0" /> Na nagraadse skool het Dean by DEC/Compaq se Western Research Laboratory gewerk,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.wired.com/2012/08/google-as-xerox-parc/|title=If Xerox PARC Invented the PC, Google Invented the Internet |last=Metz|first=Cade|date=8 Augustus 2008|magazine=Wired|access-date=19 Augustus 2016}}</ref> aan profileringsinstrumente, mikroverwerkerargitektuur en inligtingherwinning.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://speakerpedia.com/speakers/jeff-dean|title=Jeff Dean|website=Speakerpedia|access-date=19 Augustus 2016}}</ref> Baie van sy werk is in noue samewerking met Sanjay Ghemawat voltooi.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.wired.com/2012/08/google-as-xerox-parc/|title=If Xerox PARC Invented the PC, Google Invented the Internet |last=Metz|first=Cade |date=2012-08-08|magazine=Wired|access-date=2017-12-16|language=en-US}}</ref><ref name=":1"/> ===Loopbaan by Google=== Dean het middel 1999 by [[Google]] aangesluit.<ref name=":5" /> Hy was Google se 30ste werknemer.<ref name=":6">{{Cite news |date=2025 |title=Time100 AI 2025 {{!}} Jeffrey Dean |url=https://time.com/collections/time100-ai-2025/7305831/jeffrey-dean/ |work=Time }}{{Dooie skakel|date=Januarie 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Vanaf 2018 is Dean en Sanjay Ghemawat die enigste twee werknemers by Google wat die titel van Senior Fellow, die hoogste tegniese vlak by die maatskappy, beklee.<ref name=":1" /> ====Stelselontwerp==== Dean het groot dele van Google se advertensie-, kruiping-, indekserings- en navraagbedieningstelsels ontwerp en geïmplementeer, tesame met verskeie dele van die verspreide rekenaarinfrastruktuur wat die onderliggende vorm van die meeste van Google se produkte vorm.<ref name=":1" /> Op verskeie tye het hy ook gewerk aan die verbetering van soekgehalte, statistiese masjienvertaling en interne sagteware-ontwikkelingsinstrumente en was hy beduidende betrokkenheid by die ingenieursaanstellingsproses. Maatskappystelsels waaraan Dean met Sanjay Ghemawat gewerk het, sluit in:<ref name=":1"/> * Oorspronklike ontwerp van Protocol Buffers, 'n [[Oopbronkode|oopbron]]-data-uitruilformaat.<ref>{{cite news|url=https://www.zdnet.com/article/google-shares-more-of-its-secret-sauce-protocol-buffers/|title=Google shares more of its secret sauce: Protocol buffers|publisher=ZDNET|date=2008-07-08|accessdate=2025-11-25}}</ref> * Spanner, 'n skaalbare, multi-weergawe, wêreldwyd verspreide en sinchronies gerepliseerde databasis * Sommige van die produksiestelselontwerp en statistiese masjienvertalingstelsel vir [[Google Translate]] * Bigtable, 'n grootskaalse semi-gestruktureerde stoorstelsel:<ref name=":1"/> * MapReduce, 'n stelsel vir grootskaalse dataverwerkingstoepassings:<ref name=":1"/> * LevelDB, 'n oopbron-skyf-sleutelwaarde-stoor.<ref name="leveldb_ports">{{cite web |url=http://google-opensource.blogspot.com/2011/07/leveldb-fast-persistent-key-value-store.html|title=Google Open Source Blog: LevelDB: A Fast Persistent Key-Value Store|publisher=Google, Inc}}</ref> ====[[Kunsmatige intelligensie]]==== Dean het in 2011 by Google X aangesluit om [[Diepleer|diep neurale netwerke]] te ondersoek, wat pas weer in gewildheid toegeneem het. Dit het geëindig met "die katneuron-artikel", 'n diep geloofsnetwerk wat opgelei word deur onbewaakte leer op [[YouTube]]-video's.<ref name=":4" /> Hierdie projek het ontwikkel in Google Brain, 'n span wat grootskaalse kunsmatige neurale netwerke bestudeer, wat ook in 2011 gevorm is.<ref name=":1" /> Jeff Dean het in 2012 die leier daarvan geword. Dean het gewerk aan DistBelief, 'n eie [[masjienleer]]stelsel vir verspreide opleiding van diep neurale netwerke, waarvan die naam die moontlikheid weerspieël om diep geloofsnetwerke op te lei. DistBelief is uiteindelik herstruktureer in TensorFlow, 'n oopbron-masjienleer-sagtewarebiblioteek, waarvoor hy onder die ontwerpers en implementeerders van die aanvanklike vrystelling was.<ref name=":2">{{Cite web |title=Jeffrey Dean |url=https://research.google/people/jeff/?type=google |access-date=2024-10-25 |website=Google Research |language=en |archive-date=2025-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250113181037/https://research.google/people/jeff/?type=google |url-status=dead }}</ref><ref name=":1">{{Cite news |last=Somers |first=James |date=2018-12-03 |title=The Friendship That Made Google Huge |url=https://www.newyorker.com/magazine/2018/12/10/the-friendship-that-made-google-huge |access-date=2025-09-28 |work=The New Yorker |language=en-US |issn=0028-792X}}</ref> Die DistBelief-stelsel is gebruik om die netwerk op te lei in "die katneuron-artikel".<ref name=":4">{{Cite book |last=Le |first=Quoc V. |chapter=Building high-level features using large scale unsupervised learning |date=Mei 2013 |pages=8595–8598 |title=2013 IEEE International Conference on Acoustics, Speech and Signal Processing |chapter-url=http://dx.doi.org/10.1109/icassp.2013.6639343 |publisher=IEEE |doi=10.1109/icassp.2013.6639343|arxiv=1112.6209 |isbn=978-1-4799-0356-6 }}</ref><ref>{{Cite news |last=Markoff |first=John |date=25 Junie 2012 |title=How Many Computers to Identify a Cat? 16,000 |url=https://www.nytimes.com/2012/06/26/technology/in-a-big-network-of-computers-evidence-of-machine-learning.html |work=The New York Times}}</ref> TensorFlow het aanvanklik die masjienleer-navorsingslandskap oorheers, maar teen 2023 het dit slegs 8% van die eksklusiewe modelle op Hugging Face uitgemaak in vergelyking met 92% vir PyTorch, wat ook in 80% van akademiese artikels wat diep leerraamwerke gebruik het, gebruik is.<ref>{{cite web|url=https://www.assemblyai.com/blog/pytorch-vs-tensorflow-in-2023 |title=PyTorch vs TensorFlow in 2023|publisher=AssemblyAI|accessdate=2025-12-06}}</ref> In April 2018 is Dean aangestel as hoof van Google se kunsmatige intelligensie-afdeling, nadat John Giannandrea vertrek het om [[Apple Inc.|Apple]] se KI-projekte te lei.<ref>{{Cite magazine |last=Simonite |first=Tom |title=Google's New AI Head Is So Smart He Doesn't Need AI |url=https://www.wired.com/story/googles-new-ai-head-is-so-smart-he-doesnt-need-ai/ |access-date=2024-11-29 |magazine=Wired |language=en-US |issn=1059-1028}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.cnbc.com/2018/04/02/google-exec-john-giannandrea-steps-down-jeff-dean-takes-over-ai.html|title=Google is splitting A.I. into its own business unit and shaking up its search leadership|last=D'Onfro|first=Jillian|date=2018-04-02|work=CNBC|access-date=2018-04-03}}</ref> In Desember 2020 het Google se Etiese KI-span, mede-leier Timnit Gebru, en die maatskappy verskil oor 'n konsepartikel wat sy mede-geskryf het oor die [[risiko]]'s en [[Etiek|etiese]] implikasies van [[groottaalmodel]]le. Google het geweier om die hersiening te heropen of die identiteite van die resensent te deel, en Gebru se diens het daarna geëindig onder voorwaardes wat beide partye as 'n bedanking beskryf het. In die nasleep het Dean 'n geskeduleerde KI-etiekspan-vergadering met alle lede gekanselleer en erken dat die gebeure "groot, belangrike kwessies" rondom navorsingskultuur, vooroordeel en insluiting binne Google se KI-organisasie na vore gebring het.<ref name="TechReviewGoogleAI2020">{{cite web |last=Hao |first=Karen |date=2020-12-04 |title=Google pushed out an AI ethics researcher days after she published a paper on risks of language models |url=https://www.technologyreview.com/2020/12/04/1013294/google-ai-ethics-research-paper-forced-out-timnit-gebru/ |accessdate=2025-10-01 |website=MIT Technology Review}}</ref><ref name="VoxGoogleEthicalAI2020">{{cite web |last=Garrahan |first=Matthew |date=2020-12-04 |title=Google’s AI ethics investigator Timnit Gebru was forced out after a paper on big tech risks |url=https://www.vox.com/recode/2020/12/4/22153786/google-timnit-gebru-ethical-ai-jeff-dean-controversy-fired |accessdate=2025-10-01 |website=Vox}}</ref><ref name="PlatformerEthicalAI2020">{{cite web |last=Banjo |first=Shelly |last2=Bergen |first2=Mark |date=2020-12-10 |title=The withering email that got an ethical AI researcher fired at Google |url=https://www.platformer.news/the-withering-email-that-got-an-ethical/ |accessdate=2025-10-01 |website=Platformer}}</ref><ref name="BusinessInsiderGoogleAI2020">{{cite web |last=Langley |first=Hannah |date=2020-12-15 |title=Google's AI chief canceled a year-end gathering in light of the backlash over researcher Timnit Gebru's exit: 'A celebration doesn't seem appropriate at this time' |url=https://www.businessinsider.com/leaked-memo-google-chief-cancels-group-all-hands-ai-ethicist-2020-12 |accessdate=2025-10-01 |website=Business Insider}}</ref> In 'n ope brief het kritici geëis dat lede van Google se senior leierskap, insluitend Dean, "die proses verduidelik waardeur die artikel eensydig deur die leierskap verwerp is."<ref>{{cite web |last1=Allyn |first1=Bobby |last2=Metz |first2=Rachel |title=Google workers demand apology and reinstatement for ousted AI researcher Timnit Gebru |website=The Guardian |date=16 Desember 2020 |url=https://www.theguardian.com/technology/2020/dec/16/google-timnit-gebru-fired-letter-reinstated-diversity }}</ref> Google se uitvoerende hoof het daarna om verskoning gevra.<ref name="npr_gebru">{{cite news |title=Google CEO Apologizes, Vows to Restore Trust After Black Scientist's Ouster |publisher=NPR |date=9 Desember 2020 |url=https://www.npr.org/2020/12/09/944686875/google-ceo-apologizes-vows-to-restore-trust-after-black-scientists-ouster |accessdate=23 November 2025}}</ref> In Februarie 2021 het Google Margaret Mitchell, die ander medeleier en stigter van die Etiese KI-span, afgedank. Mitchell het die maatskappy se hantering van Gebru se vertrek in die openbaar gekritiseer, terwyl Google gesê het sy het hul gedragskode oortree. Mediadekking het beide vertrekke beskryf as skadelik vir Google se reputasie in die KI-navorsingsgemeenskap en vir Dean se leierskap van die afdeling.<ref name="CNNMitchell">{{cite news |last=Metz |first=Rachel |title=Google is trying to end the controversy over its Ethical AI team. It’s not going well |url=https://www.cnn.com/2021/02/19/tech/google-ai-ethics-investigation |work=CNN Business |date=19 Februarie 2021 |accessdate=6 December 2025}}</ref><ref name="VergeReputation">{{cite news |last=Vincent |first=James |title=Google is poisoning its reputation with AI researchers |url=https://www.theverge.com/2021/4/13/22370158/google-ai-ethics-timnit-gebru-margaret-mitchell-firing-reputation |work=The Verge |date=13 April 2021 |accessdate=6 Desember 2025}}</ref> In 2023 is DeepMind met Google Brain saamgesmelt om 'n verenigde KI-navorsingseenheid, Google DeepMind, te vorm, onder leiding van [[Demis Hassabis]]. As deel van hierdie reorganisasie het Dean Google se hoofwetenskaplike geword.<ref name=":3" /><ref name=":2" /> Dean het die naam Gemini voorgestel vir die [[kletsbot]] wat deur Google DeepMind ontwikkel is, "omdat dit soos tweelinge is wat bymekaarkom".<ref name=":6" /> ===Verder as Google=== In 2025 het Dean by die raad van die Laude Instituut aangesluit, waar hy die organisasie saam met David Patterson, Joelle Pineau en Andy Konwinski gelei het.<ref>{{cite web |last1=Sullivan |first1=Mark |date=23 Junie 2025 |title=This Perplexity cofounder wants to help AI breakthroughs graduate from university labs |url=https://www.fastcompany.com/91356712/databricks-cofounder-andy-konwinski-laude-institute-bet-on-future-of-ai |access-date=30 September 2025 |website=Fast Company |publisher=}}</ref> ==Filantropie== Dean en sy vrou, Heidi Hopper, het die Hopper-Dean-stigting begin en in 2011 filantropiese toekennings begin maak. In 2016 het die stigting elk $2 miljoen aan UC Berkeley, [[Massachusetts-tegnologie-instituut]], Universiteit van Washington, Stanford-universiteit en Carnegie Mellon-universiteit geskenk om programme te ondersteun wat diversiteit in wetenskap, tegnologie, ingenieurswese en wiskunde ([[STEM]]) bevorder.<ref>{{Cite news|url=https://eecs.berkeley.edu/about/diversity/hopper-dean|title=$1M Hopper-Dean Foundation Gift for Diversity in CS|publisher=UC Berkeley|access-date=29 Januarie 2019}}<br>- {{Cite news|url=http://www.insidephilanthropy.com/home/2016/8/10/one-of-googles-top-programmers-has-made-stem-diversity-a-phi.html|title=One of Google's Top Programmers Has Made STEM Diversity a Philanthropic Cause|website=Inside Philanthropy|last=Williams|first=Tate|date=10 Augustus 2016|access-date=15 Augustus 2016|archive-date=13 Augustus 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160813092347/http://www.insidephilanthropy.com/home/2016/8/10/one-of-googles-top-programmers-has-made-stem-diversity-a-phi.html|url-status=dead}}<br>- {{Cite news|url=http://news.mit.edu/2016/gift-will-support-diversity-in-stem-education-0801|title=$1 million gift to support diversity in STEM education|publisher=Massachusetts Institute of Technology|access-date=25 Oktober 2020}}</ref> Die Menlo Park-gebaseerde stigting het in 2023 $22,1 miljoen aan 'n verskeidenheid universiteite en niewinsorganisasies geskenk en die jaar afgesluit met $54,4 miljoen in bates, volgens hul Vorm 990.<ref>{{Cite web |title=HOPPER-DEAN FOUNDATION C/O CATALYST FAMILY OFFICE LLC — 2023 990PF |url=https://irs-efile-renderer.instrumentl.com/render?object_id=202413169349102956 |access-date=2025-09-17 |website=irs-efile-renderer.instrumentl.com}}</ref> ==Persoonlike lewe== Dean is getroud en het twee dogters.<ref name=":1" /> Hy is die onderwerp van 'n [[internetmeem]] vir "Jeff Dean-feite". Soortgelyk aan [[Chuck Norris]]-feite, oordryf die Jeff Dean-feite sy programmeringsvermoëns.<ref>{{Cite web |last=Carlson |first=Nicholas |title=Astounding 'Facts' About Google's Most Badass Engineer, Jeff Dean |url=https://www.businessinsider.com/astounding-facts-about-googles-most-badass-engineer-jeff-dean-2012-1 |access-date=2024-11-30 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref>] Byvoorbeeld: <ref>{{Citation |last=Ritzdorf |first=Lucas |title=LRitzdorf/TheJeffDeanFacts |date=2024-10-23 |url=https://github.com/LRitzdorf/TheJeffDeanFacts |access-date=2024-11-29}}</ref><blockquote> "Eenkeer, vroeg in 2002, toe die indeksbedieners afgegaan het, het Jeff Dean gebruikersnavrae vir twee uur handmatig beantwoord. Evaluerings het 'n kwaliteitsverbetering van 5 punte getoon."</blockquote> ==Toekennings en eerbewyse== *Verkies tot die Nasionale Akademie vir Ingenieurswese (2009) <ref>{{Cite web |date=5 February 2009 |title=Jeff Dean elected to National Academy of Engineering |url=https://news.cs.washington.edu/2009/02/05/jeff-dean-elected-to-national-academy-of-engineering/ |access-date=15 August 2016 |website=UW CSE News |publisher=University of Washington}}<br />- {{Cite web |title=Jeffrey A Dean - Award Winner |url=http://awards.acm.org/award_winners/dean_2879385.cfm |access-date=15 Augustus 2018 |publisher=Association for Computing Machinery}}</ref> *Genoot van die Vereniging vir Rekenaarmasjinerie (2009) *ACM-Infosys Stigting Toekenning (2012)<ref>{{cite web |title=The Mark Weiser Award |url=https://www.sigops.org/awards/mw/ |access-date=5 July 2019 |publisher=ACM SIGOPS}}</ref> *ACM SIGOPS Mark Weiser Toekenning (2007)<ref>{{Cite web |title=The Mark Weiser Award |url=https://www.sigops.org/awards/mw/ |website=sigops.org}}</ref> *Genoot van die Amerikaanse Akademie vir Kuns en Wetenskappe (2016)<ref>{{citation|url=https://www.amacad.org/content/members/newFellows.aspx?s=c|title=Newly Elected Members|date=April 2016|publisher=American Academy of Arts and Sciences|access-date=2016-04-20}}</ref> *Ontvanger van die IEEE John von Neumann Medalje in 2021 ==Publikasies== ===Geselekteerde artikels=== *Jeffrey Dean and Sanjay Ghemawat. 2004. ''MapReduce: Simplified Data Processing on Large Clusters.'' OSDI'04: Sixth Symposium on Operating System Design and Implementation (Desember 2004) *Fay Chang, Jeff Dean, Sanjay Ghemawat, Wilson C. Hsieh, Deborah A. Wallach, Mike Burrows, Tushar Chandra, Andrew Fikes, and Robert E. Gruber. 2006. ''Bigtable: A Distributed Storage System for Structured Data.'' OSDI'06: 7th Symposium on Operating System Design and Implementation (Oktober 2006) ==Verwysings== {{Verwysings|3}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Dean, Jeff}} [[Kategorie:Geboortes in 1968]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Amerikaanse rekenaarprogrammeerders]] [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] nlo1o5fiq4h98bfzdwpj0sq5msgixey Cuylerville-kerk 0 458088 2928845 2877934 2026-08-22T15:48:47Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928845 wikitext text/x-wiki Die '''Cuylerville-kerkie''' (die St. Mary’s Anglikaanse kerk) naby [[Bathurst]] is ‘n belangrike historiese gedenkwaardigheid vir die nasate van die [[1820-Setlaars]].<ref name="artefacts" /><ref name="sahistory" /> ==Ligging== Hierdie klipgeboutjie is by 33° 29′ 36″ suid, 27° 00′ 49″ oos, langs ‘n gruispad wat ewewydig aan die kus van Bathurst na die mond van die [[Groot-Visrivier]] loop. Ongeveer halfpad en aan die regterkant van die pad onder bome staan die geboutjie. Dit moet nie verwar word met die Shaw Metodiste kerk effens verder op dieselfde pad nie. ==Geskiedenis== Die eerste groep Britse Setlaars het met die skip ''Chapman'' in [[Algoabaai]] aangekom. Hulle was ‘n groep van 259 onder leiding van lt. John Bailie. Hierdie eerste groep is met 490 waens deur kol. [[Jacob Cuyler]], die landdros van [[Uitenhage]] en bevelhebber van [[Fort Frederick]] na hul beoogde plek van vestiging vergesel. Op 30 Aprill 1820 het hulle daar aangekom waar 64 kleinhoewes van een akker vir hulle uitgemeet is. Uit erkentlikheid aan die landdros is die vestiging Cuylerville genoem. In 1825 is ‘n geboutjie wat as kerk en skool moes dien, opgerig. Tydens die [[Kaapse grensoorloë]] is die gemeenskappie herhaaldelik deur die [[Xhosa]] aangeval en het die kerk selfs as fort gedien. Veral tydens die [[Sesde Grensoorlog]] van 1834 het die kerk erg gely. Op 15 September 1840 het kol. Henry Somerset die hoeksteen van die nuwe kerk en skool gelê. ‘n Klipmuur is in 1834 om die kerkwerf gebou en tydens die [[Oorlog van die Byl]] in 1846 is herhaaldelike aanslae suksesvol afgewend. Weens die aanhoudende aanvalle van oor die grens, die [[Groot-Visrivier]], het van die idee van dorpstigting niks gekom nie. Tans btaan nog slegs die kerkie uit daardie tyd. Dit is in 1961 tot monument verklaar. == Betrokke persone == *John Bailie (*Carnatuk, [[Indië]], 5 Julie 1788 - †naby [[Port St. Johns]], [[Pondoland]]se kus, 27 Julie 1852), 1820-Setlaar, pionier-seevaarder, feitlik stiger van [[Oos-Londen]] *Henry Somerset (*[[Londen]], 30 Desember 1794 - †[[Gibraltar]], 15 Desember 1862), Britse soldaat == Bronnelys == *Hatfield, Denis: Some South African monuments. [[Kaapstad]]: Purnell, 1967 *Oberholster, J.J.: Die historiese monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die [[Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede]], 1972 == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="artefacts">{{Cite web|url=https://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=11970|title=Cuylerville Church details|website=www.artefacts.co.za|accessdate=2026-02-18|lang=en}}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="sahistory">{{Cite web|url=https://sahistory.org.za/place/cuylerville|title=Cuylerville &#124; South African History Online|website=sahistory.org.za|accessdate=2026-02-18|lang=en|archive-date=2026-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20260106175123/https://sahistory.org.za/place/cuylerville|url-status=live}}</ref> }} [[Kategorie:Monumente en gedenkwaardighede in Suid-Afrika]] [[Kategorie:1820-Setlaars]] gd6ag6356jlw6m8gmc5mq32tw9pwfy7 Gebruikerbespreking:Gaius le Roux 3 458094 2928840 2928756 2026-08-22T14:49:40Z Sobaka 328 /* Vertaling van Engelse kleurterme */ 2928840 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:35, 20 Februarie 2026 (UTC) == Byvoegings by [[Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum]]-artikel == Ek wil graag teks en foto’s oor die verskillende artefakte van die SALM-museum byvoeg, maar ek is nie seker of ek by die bestaande inligting en foto’s teks en foto’s moet byvoeg en of ek ’n splinternuwe inskrywing moet begin nie. Die inhoud van die voorgestelde artikel kan in elk geval soos volg lyk: '''Die vroeë tydperk (1976 tot 1980)''' Hierdie gedeelte sal handel oor die Museum by Lanseria, museumvliegtuie by Snake Valley en die SALM-museum se uitstallings by Aviation Africa in Oktober 1977. '''Lugskoue wat van 1991 tot 2008 gehou is''' Internasionale Museumdag op 18 Mei 1991 Lugskou: die amptelike opening van die SALM-museum by Swartkop Die eerste Museumvliegdag op 21 Augustus 1993 SALM-museum-vliegtuie by Waterkloof: Die viering van die SALM se 80ste bestaansjaar en Africa Aerospace and Defence 2000 en 2002 '''Vliegtuie en ander artefakte by Swartkop, Port Elizabeth en Ysterplaat''' Besoek aan Swartkop op 31 Mei 2008 en moontlik ander datums: binne- en buite-uitstallings Besoek aan Port Elizabeth op 22 November 2005 Besoek aan Ysterplaat op 2 Desember 2005 en moontlik artefakte op ander datums afgeneem [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:27, 17 Februarie 2026 (UTC) == Stulugturbine == {{ping|Gaius le Roux}}, ek het die artikel [[Stulugturbine]] uit Engels (Ram air turbine) vertaal maar is nie 100% of die naam korrek is nie. Jou opinie asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:43, 27 Februarie 2026 (UTC) :Daar is steun vir die vertaling "stulugturbine" in die Konseplys Vliegtuigbouterme wat ek het. Al die samestellings met "ram-air" en "turbine" word as "stulug-" en "turbine-" vertaal. :In die Terblanche- tegniese woordeboek wat ek het, word "ram jet" (die simpleks) as "stustraalenjin" OF 'stustraalvliegtuig" (ook "stustraler") vertaal. :As mens al hierdie terme as analoë gebruik, is daar steun vir "stu". :Ek het tot onlangs net in Engels gewerk wanneer ek met lugvaartterme gewerk het. Vandat ek op die Afrikaanse Wikipedia werk, werk ek met Afrikaanse lugvaartterme. Ek is dus nog aan die begin met Afrikaans wat die lugvaart betref en leer nog. Ek moet my ongelukkig op die bronne verlaat wat ek het omdat ek tans nie veel praktiese ervaring van Afrikaanse lugvaartterme het nie. Daarom moet ek soms heelwat navorsing doen wanneer ek lugvaartterme na Afrikaans moet vertaal. Soms omskryf ek 'n term in plaas daarvan om die Engelse term in Afrikaans te vertaal. :Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:41, 27 Februarie 2026 (UTC) == Name van die verskillende klappe == {{ping|Gaius le Roux}}, ek soek die korrekte name vir die volgende: * Plain flap * Split flap * Slotted flap * Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. * Junkers flap * Gouge flap * Fairey-Youngman flap * Zap flap * Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] * Gurney flap * Leading edge flap (leirandklap)? * Blown flap Dink daaroor! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:47, 28 Februarie 2026 (UTC) :Middag, Oesjaar :Dis ongeveer 13:30 op Saterdag, was vanoggend in die winkels, gaan nou eers aan met eie projek. Môre kom die kleinkinders kuier; ek hoop om Maandag aan hierdie terme te werk. :Groete [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-13155-32|&#126;2026-13155-32]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-13155-32|talk]]) 11:36, 28 Februarie 2026 (UTC) ::Dankie. Waardeer! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:38, 28 Februarie 2026 (UTC) :::{{ping|Gaius le Roux}}, staak asb die gewoonte om net in hoofletters te skryf. Ons volg standaard skryf reëls. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:25, 1 Maart 2026 (UTC) == Flaperon == {{ping|Gaius le Roux}}, wat sê jou slim boek is 'n Flaperon in Afrikaans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:44, 1 Maart 2026 (UTC) == Ontmoet == {{ping|Gaius le Roux}}, kan ons more ontmoet? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:37, 30 Maart 2026 (UTC) :Ja, 10:00, maar waar? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 12:41, 30 Maart 2026 (UTC) ::Goeie naand, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Ek het vergeet môre, Dinsdag, 31 Maart 2026, is wasdag - so ons sal nie kan ontmoet nie. Liewer op 'n ander dag, asseblief. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:10, 30 Maart 2026 (UTC) ::: [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]], was agter die ore ook! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:12, 30 Maart 2026 (UTC) == Oefensessie == Hallo Gaius, jou "Oefensessies" kan liefs in die '''Sandput''' uitgevoer word. (Klik op die 6de duimnael in die linkerkantbalk). Daar kan jy na hartelus eksperimenteer, sonder om teks aan 'n bestaande artikel te verander. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:21, 2 April 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. Ek het eers probeer om in die sandput te oefen voordat ek in die teks van die bestaande artikel geoefen het. Die sandput het my ongelukkig nie toegelaat om die stappe te volg wat ek op die ou end in die bestaande teks gevolg het nie. Dit is hoekom ek in die bestaande teks in plaas van in die sandput geoefen het. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:02, 3 April 2026 (UTC) ::Jy moes 'n advokaat geword het, jy gee my grys hare! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:12, 3 April 2026 (UTC) == Redigeer van Lockheed Constellation == Hallo Gaius, klik asb op die artikel se "Wys geskiedenis" sodat jy kan sien wat daar (aanlyn) aangaan. Jy hoef nie "LET WEL: Ek is nog nie klaar nie - ek wil nog foto's byvoeg." te meld nie, ons kan sien jy is nog besig! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:16, 2 Mei 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]en @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]Ten spyte daarva dat julle gesien het ek is besig, het julle veranderings aangebring; gevolglik het my wysigings verlore geraak, en nou moet ek alles oordoen! Oesjaar het gesê hy gaan die "Die" uit die titel van die artikel uithaal. Het jy of Oesjaar dit gedoen? Ek het gehoop Oesjaar sal my bel voordat hy die wysiging aanbring. Ek is nie te kwaad nie, ek sal nie doodgaan nie en sal niks daarvan oorkom om die wysigings weer aan te bring nie! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 13:42, 2 Mei 2026 (UTC) ::{{ping|Gaius le Roux}}, gaan kyk asb in die ''Wys Geskiedenis'' blad en jy sal sien dat ek nog nie EEN keer in jou artikel gekrap het nie. Ag nee... [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:05, 2 Mei 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek het gaan kyk. Dit is Aliwal2012 wat die artikel geskuif het en sodoende die "Die" in die titel verwyder het. (Ek het hom daarvoor bedank.) Ek het jou naam genoem omdat jy gesê jy gaan later die middag (Satermiddag) die nodige doen om die "Die" te verwyder. Ek sien BurgerT het ook iets gewysig. :::My wysigings het waarskynlik verlore geraak toe Aliwal2012 die artikel geskuif het. MAAR, ek is nie meer kwaad nie en ek het in die proses om die wysigings oor te doen baie geleer, so dit het alles gehelp. :::In die stadium wat ek ontdek my wysigings is verlore, was ek gefrustreerd omdat ek toe reeds baie tyd aan die artikel gespandeer het. Maar nou is alles verby en dit is 'n nuwe dag en ek kan voortgaan! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:27, 3 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd == Hallo. Ek hoop jy beplan om 'n artikel in te skryf vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026|Skryfwedstryd]]. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 06:25, 5 Mei 2026 (UTC) :Ja @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek beoog om dit te doen. Ek is net nog besig om aan die artikel te skaaf. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 07:25, 5 Mei 2026 (UTC) ::{{ping|Gaius le Roux}} Hallo, laat weet die gemeenskap asb dringend watter artikel(s) jy vir die skryfwedstryd wil inskryf. ::Die rede hiervoor is dat ander wiki-bydraers dan nie daaraan mag werk nie, tot na die beoordeling afgehandel is. ::Hoop jy vind dit in orde. Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:28, 5 Mei 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], ek wil die artikel Lockheed Constellation vir die kompetisie inskryf, maar jy en BurgertB het reeds op 2 Mei wysigings aan die artikel aangebring. Kan dit steeds ingeskryf word? Ek is ook besig om aan 'n DC-3-artikel te werk wat 'n ingrypende wysiging van die bestaande een sal wees en wil hom ook inskryf. Mag ek hom inskryf wanneer ek klaar is al is dit nie 'n splinternuwe artikel wat geskep sal word nie? Anders sal ek 'n ander, nuwe artikel moet skep. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 09:58, 5 Mei 2026 (UTC) ::::Die reëls sê: dit moet 'n nuwe artikel wees (een wat nog nie bestaan nie), of 'n saadjie ('n baie kort artikel) wat uitgebrei word. ::::Noteer asb jou inskrywing by [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026#Inskrywing]], anders tel dit nie. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:39, 5 Mei 2026 (UTC) :::::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], dit is gedoen. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:10, 5 Mei 2026 (UTC) == Lugvaartterme == {{ping|Gaius le Roux}}, loer asb na [[Lugvaartterme]] as jy nuwe terminilogie gebruik en opdateer waar moontlik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:12, 11 Mei 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek sal so maak en die terme waaroor Viva terugvoer gegee het, byvoeg. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 03:54, 12 Mei 2026 (UTC) == Ek het...ek het...ek het... == Jou aanhoudende sinsnede "ek het..." in jou wysigingsopsommings is regtig oorbodig. Ons publiseer verkieslik in die derde persoon, nie die eerste persoon (ek) nie. Terloops, geluk met jou tweede prys in die Skryfwedstryd, hou so aan! Groete--[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:45, 26 Junie 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Ek sal ophou om te sê "ek het..." MAAR, hoe moet ek aandui ek is nog besig met die dokument? Die een waarmee ek nou besig is, is redelik lank. Hy sal my heeldag besig hou. :::Daar is 'n sjabloon {{sj|nog besig}} wat sê: {{nog besig}} :Dankie vir die gelukwensing; die artikel waarvoor ek die tweede prys gewen het, het besonder baie energie en tyd geverg. :Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 06:59, 26 Junie 2026 (UTC) ::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Dit is 'n sinvolle en praktiese antwoord! [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 08:21, 26 Junie 2026 (UTC) == Vertaling van Engelse kleurterme == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] en enigiemand anders. Goeie middag almal. Waar kan ek op die internet die Afrikaans vir terme soos Deep Buff, Dark Earth, Dark Green, Azure Blue, ensovoorts kry? Groete @[[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 10:21, 8 Augustus 2026 (UTC) :Weet nie van ‘n enkele bron in die verband nie, maar hierdie terme klink soos amptelike Britse militêre, lugvaart- of voertuigverfkleure. Daar is waarskynlik nie ’n enkele internetbron met vaste Afrikaanse vertalings vir almal nie, omdat name soos ''Dark Earth'' en ''Deep Buff'' dikwels gestandaardiseerde kleurbenamings of verfspesifikasies is. :Vir jou voorbeelde kan die volgende moontlik werk :Engels Moontlike Afrikaans :''Deep Buff'' diep dofgeel of donker geelbruin :''Dark Earth'' donker aardbruin :''Dark Green '' donkergroen :''Azure Blue'' asuurblou :''Sky Blue'' hemelsblou :''Light Earth'' ligte aardbruin :''Middle Stone'' middelsteengrys of medium klipkleur :’n Belangrike onderskeid: wanneer dit ’n amptelike verfnaam is—byvoorbeeld ''RAF Dark Earth''—is nog ‘n opsie om die oorspronklike naam te behou en ’n Afrikaanse verklaring tussen hakies te gee: :''Dark Earth'' (donker aardbruin) :''Deep Buff'' (diep dofgeel) :Dit voorkom dat ’n vertaling verkeerdelik voorgee dat dit presies dieselfde gestandaardiseerde kleurskakering aandui. Vir ’n Wikipedia-artikel kan die Engelse naam dus by die eerste vermelding behou word en daarna die Afrikaanse beskrywing gebruik word. Hoop dit help. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 16:45, 8 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie môre, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]]. Die leiding wat jy verskaf het, help beslis! ::Die terme "Dark Earth" en "Deep Buff" word byvoorbeeld gebruik wanneer die kleurskema van die Suid-Afrikaanse Lugmag se Mirage IIICZ beskryf word. As die artikel vir modelvliegtuigbouers bedoel is, sal daar beslis van die amptelike terme gebruik gemaak moet word en kan Afrikaanse verklarings tussen hakies gebruik word. In die Wikipedia-artikel wat ek beoog om te skryf, sal "donker aardbruin" en "diep dofgeel" egter werk. Dit sal 'n algemene beskrywing van 'n spesifieke vliegtuig se kleurskema wees. ::Nogmaals dankie en groete, @[[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:34, 9 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie dag, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ::Hier is nog 'n kleurterm wat ek in 'n Wikipedia-artikel wil gebruik: ''Olive Drab''. Kan "olyfgroen"/"dowwe olyfgroen" werk? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:14, 22 Augustus 2026 (UTC) :::Middag Gaius. ''Olive Drab'' kan in Afrikaans vertaal word as dowwe olyfgroen of miskien mat olyfgroen. :::In ’n lugvaartkonteks is dowwe olyfgroen waarskynlik die beste keuse, omdat dit verwys na die gedempte, groenbruin kamoefleerkleur wat veral op Amerikaanse militêre vliegtuie gedurende die Tweede Wêreldoorlog gebruik is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:49, 22 Augustus 2026 (UTC) 0rbcoc98c4j81l277ffcd1oookuq3j2 2928847 2928840 2026-08-22T16:08:19Z Aliwal2012 39067 /* Vertaling van Engelse kleurterme */ Antwoord 2928847 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:35, 20 Februarie 2026 (UTC) == Byvoegings by [[Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum]]-artikel == Ek wil graag teks en foto’s oor die verskillende artefakte van die SALM-museum byvoeg, maar ek is nie seker of ek by die bestaande inligting en foto’s teks en foto’s moet byvoeg en of ek ’n splinternuwe inskrywing moet begin nie. Die inhoud van die voorgestelde artikel kan in elk geval soos volg lyk: '''Die vroeë tydperk (1976 tot 1980)''' Hierdie gedeelte sal handel oor die Museum by Lanseria, museumvliegtuie by Snake Valley en die SALM-museum se uitstallings by Aviation Africa in Oktober 1977. '''Lugskoue wat van 1991 tot 2008 gehou is''' Internasionale Museumdag op 18 Mei 1991 Lugskou: die amptelike opening van die SALM-museum by Swartkop Die eerste Museumvliegdag op 21 Augustus 1993 SALM-museum-vliegtuie by Waterkloof: Die viering van die SALM se 80ste bestaansjaar en Africa Aerospace and Defence 2000 en 2002 '''Vliegtuie en ander artefakte by Swartkop, Port Elizabeth en Ysterplaat''' Besoek aan Swartkop op 31 Mei 2008 en moontlik ander datums: binne- en buite-uitstallings Besoek aan Port Elizabeth op 22 November 2005 Besoek aan Ysterplaat op 2 Desember 2005 en moontlik artefakte op ander datums afgeneem [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:27, 17 Februarie 2026 (UTC) == Stulugturbine == {{ping|Gaius le Roux}}, ek het die artikel [[Stulugturbine]] uit Engels (Ram air turbine) vertaal maar is nie 100% of die naam korrek is nie. Jou opinie asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:43, 27 Februarie 2026 (UTC) :Daar is steun vir die vertaling "stulugturbine" in die Konseplys Vliegtuigbouterme wat ek het. Al die samestellings met "ram-air" en "turbine" word as "stulug-" en "turbine-" vertaal. :In die Terblanche- tegniese woordeboek wat ek het, word "ram jet" (die simpleks) as "stustraalenjin" OF 'stustraalvliegtuig" (ook "stustraler") vertaal. :As mens al hierdie terme as analoë gebruik, is daar steun vir "stu". :Ek het tot onlangs net in Engels gewerk wanneer ek met lugvaartterme gewerk het. Vandat ek op die Afrikaanse Wikipedia werk, werk ek met Afrikaanse lugvaartterme. Ek is dus nog aan die begin met Afrikaans wat die lugvaart betref en leer nog. Ek moet my ongelukkig op die bronne verlaat wat ek het omdat ek tans nie veel praktiese ervaring van Afrikaanse lugvaartterme het nie. Daarom moet ek soms heelwat navorsing doen wanneer ek lugvaartterme na Afrikaans moet vertaal. Soms omskryf ek 'n term in plaas daarvan om die Engelse term in Afrikaans te vertaal. :Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:41, 27 Februarie 2026 (UTC) == Name van die verskillende klappe == {{ping|Gaius le Roux}}, ek soek die korrekte name vir die volgende: * Plain flap * Split flap * Slotted flap * Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. * Junkers flap * Gouge flap * Fairey-Youngman flap * Zap flap * Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] * Gurney flap * Leading edge flap (leirandklap)? * Blown flap Dink daaroor! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:47, 28 Februarie 2026 (UTC) :Middag, Oesjaar :Dis ongeveer 13:30 op Saterdag, was vanoggend in die winkels, gaan nou eers aan met eie projek. Môre kom die kleinkinders kuier; ek hoop om Maandag aan hierdie terme te werk. :Groete [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-13155-32|&#126;2026-13155-32]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-13155-32|talk]]) 11:36, 28 Februarie 2026 (UTC) ::Dankie. Waardeer! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:38, 28 Februarie 2026 (UTC) :::{{ping|Gaius le Roux}}, staak asb die gewoonte om net in hoofletters te skryf. Ons volg standaard skryf reëls. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:25, 1 Maart 2026 (UTC) == Flaperon == {{ping|Gaius le Roux}}, wat sê jou slim boek is 'n Flaperon in Afrikaans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:44, 1 Maart 2026 (UTC) == Ontmoet == {{ping|Gaius le Roux}}, kan ons more ontmoet? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:37, 30 Maart 2026 (UTC) :Ja, 10:00, maar waar? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 12:41, 30 Maart 2026 (UTC) ::Goeie naand, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Ek het vergeet môre, Dinsdag, 31 Maart 2026, is wasdag - so ons sal nie kan ontmoet nie. Liewer op 'n ander dag, asseblief. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:10, 30 Maart 2026 (UTC) ::: [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]], was agter die ore ook! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:12, 30 Maart 2026 (UTC) == Oefensessie == Hallo Gaius, jou "Oefensessies" kan liefs in die '''Sandput''' uitgevoer word. (Klik op die 6de duimnael in die linkerkantbalk). Daar kan jy na hartelus eksperimenteer, sonder om teks aan 'n bestaande artikel te verander. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:21, 2 April 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. Ek het eers probeer om in die sandput te oefen voordat ek in die teks van die bestaande artikel geoefen het. Die sandput het my ongelukkig nie toegelaat om die stappe te volg wat ek op die ou end in die bestaande teks gevolg het nie. Dit is hoekom ek in die bestaande teks in plaas van in die sandput geoefen het. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:02, 3 April 2026 (UTC) ::Jy moes 'n advokaat geword het, jy gee my grys hare! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:12, 3 April 2026 (UTC) == Redigeer van Lockheed Constellation == Hallo Gaius, klik asb op die artikel se "Wys geskiedenis" sodat jy kan sien wat daar (aanlyn) aangaan. Jy hoef nie "LET WEL: Ek is nog nie klaar nie - ek wil nog foto's byvoeg." te meld nie, ons kan sien jy is nog besig! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:16, 2 Mei 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]en @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]Ten spyte daarva dat julle gesien het ek is besig, het julle veranderings aangebring; gevolglik het my wysigings verlore geraak, en nou moet ek alles oordoen! Oesjaar het gesê hy gaan die "Die" uit die titel van die artikel uithaal. Het jy of Oesjaar dit gedoen? Ek het gehoop Oesjaar sal my bel voordat hy die wysiging aanbring. Ek is nie te kwaad nie, ek sal nie doodgaan nie en sal niks daarvan oorkom om die wysigings weer aan te bring nie! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 13:42, 2 Mei 2026 (UTC) ::{{ping|Gaius le Roux}}, gaan kyk asb in die ''Wys Geskiedenis'' blad en jy sal sien dat ek nog nie EEN keer in jou artikel gekrap het nie. Ag nee... [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:05, 2 Mei 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek het gaan kyk. Dit is Aliwal2012 wat die artikel geskuif het en sodoende die "Die" in die titel verwyder het. (Ek het hom daarvoor bedank.) Ek het jou naam genoem omdat jy gesê jy gaan later die middag (Satermiddag) die nodige doen om die "Die" te verwyder. Ek sien BurgerT het ook iets gewysig. :::My wysigings het waarskynlik verlore geraak toe Aliwal2012 die artikel geskuif het. MAAR, ek is nie meer kwaad nie en ek het in die proses om die wysigings oor te doen baie geleer, so dit het alles gehelp. :::In die stadium wat ek ontdek my wysigings is verlore, was ek gefrustreerd omdat ek toe reeds baie tyd aan die artikel gespandeer het. Maar nou is alles verby en dit is 'n nuwe dag en ek kan voortgaan! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:27, 3 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd == Hallo. Ek hoop jy beplan om 'n artikel in te skryf vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026|Skryfwedstryd]]. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 06:25, 5 Mei 2026 (UTC) :Ja @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek beoog om dit te doen. Ek is net nog besig om aan die artikel te skaaf. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 07:25, 5 Mei 2026 (UTC) ::{{ping|Gaius le Roux}} Hallo, laat weet die gemeenskap asb dringend watter artikel(s) jy vir die skryfwedstryd wil inskryf. ::Die rede hiervoor is dat ander wiki-bydraers dan nie daaraan mag werk nie, tot na die beoordeling afgehandel is. ::Hoop jy vind dit in orde. Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:28, 5 Mei 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], ek wil die artikel Lockheed Constellation vir die kompetisie inskryf, maar jy en BurgertB het reeds op 2 Mei wysigings aan die artikel aangebring. Kan dit steeds ingeskryf word? Ek is ook besig om aan 'n DC-3-artikel te werk wat 'n ingrypende wysiging van die bestaande een sal wees en wil hom ook inskryf. Mag ek hom inskryf wanneer ek klaar is al is dit nie 'n splinternuwe artikel wat geskep sal word nie? Anders sal ek 'n ander, nuwe artikel moet skep. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 09:58, 5 Mei 2026 (UTC) ::::Die reëls sê: dit moet 'n nuwe artikel wees (een wat nog nie bestaan nie), of 'n saadjie ('n baie kort artikel) wat uitgebrei word. ::::Noteer asb jou inskrywing by [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026#Inskrywing]], anders tel dit nie. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:39, 5 Mei 2026 (UTC) :::::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], dit is gedoen. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:10, 5 Mei 2026 (UTC) == Lugvaartterme == {{ping|Gaius le Roux}}, loer asb na [[Lugvaartterme]] as jy nuwe terminilogie gebruik en opdateer waar moontlik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:12, 11 Mei 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek sal so maak en die terme waaroor Viva terugvoer gegee het, byvoeg. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 03:54, 12 Mei 2026 (UTC) == Ek het...ek het...ek het... == Jou aanhoudende sinsnede "ek het..." in jou wysigingsopsommings is regtig oorbodig. Ons publiseer verkieslik in die derde persoon, nie die eerste persoon (ek) nie. Terloops, geluk met jou tweede prys in die Skryfwedstryd, hou so aan! Groete--[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:45, 26 Junie 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Ek sal ophou om te sê "ek het..." MAAR, hoe moet ek aandui ek is nog besig met die dokument? Die een waarmee ek nou besig is, is redelik lank. Hy sal my heeldag besig hou. :::Daar is 'n sjabloon {{sj|nog besig}} wat sê: {{nog besig}} :Dankie vir die gelukwensing; die artikel waarvoor ek die tweede prys gewen het, het besonder baie energie en tyd geverg. :Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 06:59, 26 Junie 2026 (UTC) ::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Dit is 'n sinvolle en praktiese antwoord! [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 08:21, 26 Junie 2026 (UTC) == Vertaling van Engelse kleurterme == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] en enigiemand anders. Goeie middag almal. Waar kan ek op die internet die Afrikaans vir terme soos Deep Buff, Dark Earth, Dark Green, Azure Blue, ensovoorts kry? Groete @[[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 10:21, 8 Augustus 2026 (UTC) :Weet nie van ‘n enkele bron in die verband nie, maar hierdie terme klink soos amptelike Britse militêre, lugvaart- of voertuigverfkleure. Daar is waarskynlik nie ’n enkele internetbron met vaste Afrikaanse vertalings vir almal nie, omdat name soos ''Dark Earth'' en ''Deep Buff'' dikwels gestandaardiseerde kleurbenamings of verfspesifikasies is. :Vir jou voorbeelde kan die volgende moontlik werk :Engels Moontlike Afrikaans :''Deep Buff'' diep dofgeel of donker geelbruin :''Dark Earth'' donker aardbruin :''Dark Green '' donkergroen :''Azure Blue'' asuurblou :''Sky Blue'' hemelsblou :''Light Earth'' ligte aardbruin :''Middle Stone'' middelsteengrys of medium klipkleur :’n Belangrike onderskeid: wanneer dit ’n amptelike verfnaam is—byvoorbeeld ''RAF Dark Earth''—is nog ‘n opsie om die oorspronklike naam te behou en ’n Afrikaanse verklaring tussen hakies te gee: :''Dark Earth'' (donker aardbruin) :''Deep Buff'' (diep dofgeel) :Dit voorkom dat ’n vertaling verkeerdelik voorgee dat dit presies dieselfde gestandaardiseerde kleurskakering aandui. Vir ’n Wikipedia-artikel kan die Engelse naam dus by die eerste vermelding behou word en daarna die Afrikaanse beskrywing gebruik word. Hoop dit help. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 16:45, 8 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie môre, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]]. Die leiding wat jy verskaf het, help beslis! ::Die terme "Dark Earth" en "Deep Buff" word byvoorbeeld gebruik wanneer die kleurskema van die Suid-Afrikaanse Lugmag se Mirage IIICZ beskryf word. As die artikel vir modelvliegtuigbouers bedoel is, sal daar beslis van die amptelike terme gebruik gemaak moet word en kan Afrikaanse verklarings tussen hakies gebruik word. In die Wikipedia-artikel wat ek beoog om te skryf, sal "donker aardbruin" en "diep dofgeel" egter werk. Dit sal 'n algemene beskrywing van 'n spesifieke vliegtuig se kleurskema wees. ::Nogmaals dankie en groete, @[[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:34, 9 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie dag, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ::Hier is nog 'n kleurterm wat ek in 'n Wikipedia-artikel wil gebruik: ''Olive Drab''. Kan "olyfgroen"/"dowwe olyfgroen" werk? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:14, 22 Augustus 2026 (UTC) :::Middag Gaius. ''Olive Drab'' kan in Afrikaans vertaal word as dowwe olyfgroen of miskien mat olyfgroen. :::In ’n lugvaartkonteks is dowwe olyfgroen waarskynlik die beste keuse, omdat dit verwys na die gedempte, groenbruin kamoefleerkleur wat veral op Amerikaanse militêre vliegtuie gedurende die Tweede Wêreldoorlog gebruik is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:49, 22 Augustus 2026 (UTC) ::::Stem saam met dowwe olyfgroen. Uit 'n praktiese oogpunt verwys "drab" kleredrag na gemaks/loslit/slenteruitrustings. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:08, 22 Augustus 2026 (UTC) 53htbphcggpqe7lmqwif9wz8uz5lnqd 2928995 2928847 2026-08-23T05:21:46Z Gaius le Roux 203341 /* Vertaling van Engelse kleurterme */ Antwoord 2928995 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:35, 20 Februarie 2026 (UTC) == Byvoegings by [[Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum]]-artikel == Ek wil graag teks en foto’s oor die verskillende artefakte van die SALM-museum byvoeg, maar ek is nie seker of ek by die bestaande inligting en foto’s teks en foto’s moet byvoeg en of ek ’n splinternuwe inskrywing moet begin nie. Die inhoud van die voorgestelde artikel kan in elk geval soos volg lyk: '''Die vroeë tydperk (1976 tot 1980)''' Hierdie gedeelte sal handel oor die Museum by Lanseria, museumvliegtuie by Snake Valley en die SALM-museum se uitstallings by Aviation Africa in Oktober 1977. '''Lugskoue wat van 1991 tot 2008 gehou is''' Internasionale Museumdag op 18 Mei 1991 Lugskou: die amptelike opening van die SALM-museum by Swartkop Die eerste Museumvliegdag op 21 Augustus 1993 SALM-museum-vliegtuie by Waterkloof: Die viering van die SALM se 80ste bestaansjaar en Africa Aerospace and Defence 2000 en 2002 '''Vliegtuie en ander artefakte by Swartkop, Port Elizabeth en Ysterplaat''' Besoek aan Swartkop op 31 Mei 2008 en moontlik ander datums: binne- en buite-uitstallings Besoek aan Port Elizabeth op 22 November 2005 Besoek aan Ysterplaat op 2 Desember 2005 en moontlik artefakte op ander datums afgeneem [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:27, 17 Februarie 2026 (UTC) == Stulugturbine == {{ping|Gaius le Roux}}, ek het die artikel [[Stulugturbine]] uit Engels (Ram air turbine) vertaal maar is nie 100% of die naam korrek is nie. Jou opinie asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:43, 27 Februarie 2026 (UTC) :Daar is steun vir die vertaling "stulugturbine" in die Konseplys Vliegtuigbouterme wat ek het. Al die samestellings met "ram-air" en "turbine" word as "stulug-" en "turbine-" vertaal. :In die Terblanche- tegniese woordeboek wat ek het, word "ram jet" (die simpleks) as "stustraalenjin" OF 'stustraalvliegtuig" (ook "stustraler") vertaal. :As mens al hierdie terme as analoë gebruik, is daar steun vir "stu". :Ek het tot onlangs net in Engels gewerk wanneer ek met lugvaartterme gewerk het. Vandat ek op die Afrikaanse Wikipedia werk, werk ek met Afrikaanse lugvaartterme. Ek is dus nog aan die begin met Afrikaans wat die lugvaart betref en leer nog. Ek moet my ongelukkig op die bronne verlaat wat ek het omdat ek tans nie veel praktiese ervaring van Afrikaanse lugvaartterme het nie. Daarom moet ek soms heelwat navorsing doen wanneer ek lugvaartterme na Afrikaans moet vertaal. Soms omskryf ek 'n term in plaas daarvan om die Engelse term in Afrikaans te vertaal. :Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:41, 27 Februarie 2026 (UTC) == Name van die verskillende klappe == {{ping|Gaius le Roux}}, ek soek die korrekte name vir die volgende: * Plain flap * Split flap * Slotted flap * Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. * Junkers flap * Gouge flap * Fairey-Youngman flap * Zap flap * Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] * Gurney flap * Leading edge flap (leirandklap)? * Blown flap Dink daaroor! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:47, 28 Februarie 2026 (UTC) :Middag, Oesjaar :Dis ongeveer 13:30 op Saterdag, was vanoggend in die winkels, gaan nou eers aan met eie projek. Môre kom die kleinkinders kuier; ek hoop om Maandag aan hierdie terme te werk. :Groete [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-13155-32|&#126;2026-13155-32]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-13155-32|talk]]) 11:36, 28 Februarie 2026 (UTC) ::Dankie. Waardeer! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:38, 28 Februarie 2026 (UTC) :::{{ping|Gaius le Roux}}, staak asb die gewoonte om net in hoofletters te skryf. Ons volg standaard skryf reëls. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:25, 1 Maart 2026 (UTC) == Flaperon == {{ping|Gaius le Roux}}, wat sê jou slim boek is 'n Flaperon in Afrikaans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:44, 1 Maart 2026 (UTC) == Ontmoet == {{ping|Gaius le Roux}}, kan ons more ontmoet? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:37, 30 Maart 2026 (UTC) :Ja, 10:00, maar waar? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 12:41, 30 Maart 2026 (UTC) ::Goeie naand, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Ek het vergeet môre, Dinsdag, 31 Maart 2026, is wasdag - so ons sal nie kan ontmoet nie. Liewer op 'n ander dag, asseblief. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:10, 30 Maart 2026 (UTC) ::: [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]], was agter die ore ook! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:12, 30 Maart 2026 (UTC) == Oefensessie == Hallo Gaius, jou "Oefensessies" kan liefs in die '''Sandput''' uitgevoer word. (Klik op die 6de duimnael in die linkerkantbalk). Daar kan jy na hartelus eksperimenteer, sonder om teks aan 'n bestaande artikel te verander. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:21, 2 April 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. Ek het eers probeer om in die sandput te oefen voordat ek in die teks van die bestaande artikel geoefen het. Die sandput het my ongelukkig nie toegelaat om die stappe te volg wat ek op die ou end in die bestaande teks gevolg het nie. Dit is hoekom ek in die bestaande teks in plaas van in die sandput geoefen het. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:02, 3 April 2026 (UTC) ::Jy moes 'n advokaat geword het, jy gee my grys hare! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:12, 3 April 2026 (UTC) == Redigeer van Lockheed Constellation == Hallo Gaius, klik asb op die artikel se "Wys geskiedenis" sodat jy kan sien wat daar (aanlyn) aangaan. Jy hoef nie "LET WEL: Ek is nog nie klaar nie - ek wil nog foto's byvoeg." te meld nie, ons kan sien jy is nog besig! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:16, 2 Mei 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]en @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]Ten spyte daarva dat julle gesien het ek is besig, het julle veranderings aangebring; gevolglik het my wysigings verlore geraak, en nou moet ek alles oordoen! Oesjaar het gesê hy gaan die "Die" uit die titel van die artikel uithaal. Het jy of Oesjaar dit gedoen? Ek het gehoop Oesjaar sal my bel voordat hy die wysiging aanbring. Ek is nie te kwaad nie, ek sal nie doodgaan nie en sal niks daarvan oorkom om die wysigings weer aan te bring nie! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 13:42, 2 Mei 2026 (UTC) ::{{ping|Gaius le Roux}}, gaan kyk asb in die ''Wys Geskiedenis'' blad en jy sal sien dat ek nog nie EEN keer in jou artikel gekrap het nie. Ag nee... [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:05, 2 Mei 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek het gaan kyk. Dit is Aliwal2012 wat die artikel geskuif het en sodoende die "Die" in die titel verwyder het. (Ek het hom daarvoor bedank.) Ek het jou naam genoem omdat jy gesê jy gaan later die middag (Satermiddag) die nodige doen om die "Die" te verwyder. Ek sien BurgerT het ook iets gewysig. :::My wysigings het waarskynlik verlore geraak toe Aliwal2012 die artikel geskuif het. MAAR, ek is nie meer kwaad nie en ek het in die proses om die wysigings oor te doen baie geleer, so dit het alles gehelp. :::In die stadium wat ek ontdek my wysigings is verlore, was ek gefrustreerd omdat ek toe reeds baie tyd aan die artikel gespandeer het. Maar nou is alles verby en dit is 'n nuwe dag en ek kan voortgaan! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:27, 3 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd == Hallo. Ek hoop jy beplan om 'n artikel in te skryf vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026|Skryfwedstryd]]. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 06:25, 5 Mei 2026 (UTC) :Ja @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek beoog om dit te doen. Ek is net nog besig om aan die artikel te skaaf. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 07:25, 5 Mei 2026 (UTC) ::{{ping|Gaius le Roux}} Hallo, laat weet die gemeenskap asb dringend watter artikel(s) jy vir die skryfwedstryd wil inskryf. ::Die rede hiervoor is dat ander wiki-bydraers dan nie daaraan mag werk nie, tot na die beoordeling afgehandel is. ::Hoop jy vind dit in orde. Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:28, 5 Mei 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], ek wil die artikel Lockheed Constellation vir die kompetisie inskryf, maar jy en BurgertB het reeds op 2 Mei wysigings aan die artikel aangebring. Kan dit steeds ingeskryf word? Ek is ook besig om aan 'n DC-3-artikel te werk wat 'n ingrypende wysiging van die bestaande een sal wees en wil hom ook inskryf. Mag ek hom inskryf wanneer ek klaar is al is dit nie 'n splinternuwe artikel wat geskep sal word nie? Anders sal ek 'n ander, nuwe artikel moet skep. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 09:58, 5 Mei 2026 (UTC) ::::Die reëls sê: dit moet 'n nuwe artikel wees (een wat nog nie bestaan nie), of 'n saadjie ('n baie kort artikel) wat uitgebrei word. ::::Noteer asb jou inskrywing by [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026#Inskrywing]], anders tel dit nie. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:39, 5 Mei 2026 (UTC) :::::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], dit is gedoen. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:10, 5 Mei 2026 (UTC) == Lugvaartterme == {{ping|Gaius le Roux}}, loer asb na [[Lugvaartterme]] as jy nuwe terminilogie gebruik en opdateer waar moontlik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:12, 11 Mei 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek sal so maak en die terme waaroor Viva terugvoer gegee het, byvoeg. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 03:54, 12 Mei 2026 (UTC) == Ek het...ek het...ek het... == Jou aanhoudende sinsnede "ek het..." in jou wysigingsopsommings is regtig oorbodig. Ons publiseer verkieslik in die derde persoon, nie die eerste persoon (ek) nie. Terloops, geluk met jou tweede prys in die Skryfwedstryd, hou so aan! Groete--[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:45, 26 Junie 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Ek sal ophou om te sê "ek het..." MAAR, hoe moet ek aandui ek is nog besig met die dokument? Die een waarmee ek nou besig is, is redelik lank. Hy sal my heeldag besig hou. :::Daar is 'n sjabloon {{sj|nog besig}} wat sê: {{nog besig}} :Dankie vir die gelukwensing; die artikel waarvoor ek die tweede prys gewen het, het besonder baie energie en tyd geverg. :Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 06:59, 26 Junie 2026 (UTC) ::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Dit is 'n sinvolle en praktiese antwoord! [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 08:21, 26 Junie 2026 (UTC) == Vertaling van Engelse kleurterme == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] en enigiemand anders. Goeie middag almal. Waar kan ek op die internet die Afrikaans vir terme soos Deep Buff, Dark Earth, Dark Green, Azure Blue, ensovoorts kry? Groete @[[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 10:21, 8 Augustus 2026 (UTC) :Weet nie van ‘n enkele bron in die verband nie, maar hierdie terme klink soos amptelike Britse militêre, lugvaart- of voertuigverfkleure. Daar is waarskynlik nie ’n enkele internetbron met vaste Afrikaanse vertalings vir almal nie, omdat name soos ''Dark Earth'' en ''Deep Buff'' dikwels gestandaardiseerde kleurbenamings of verfspesifikasies is. :Vir jou voorbeelde kan die volgende moontlik werk :Engels Moontlike Afrikaans :''Deep Buff'' diep dofgeel of donker geelbruin :''Dark Earth'' donker aardbruin :''Dark Green '' donkergroen :''Azure Blue'' asuurblou :''Sky Blue'' hemelsblou :''Light Earth'' ligte aardbruin :''Middle Stone'' middelsteengrys of medium klipkleur :’n Belangrike onderskeid: wanneer dit ’n amptelike verfnaam is—byvoorbeeld ''RAF Dark Earth''—is nog ‘n opsie om die oorspronklike naam te behou en ’n Afrikaanse verklaring tussen hakies te gee: :''Dark Earth'' (donker aardbruin) :''Deep Buff'' (diep dofgeel) :Dit voorkom dat ’n vertaling verkeerdelik voorgee dat dit presies dieselfde gestandaardiseerde kleurskakering aandui. Vir ’n Wikipedia-artikel kan die Engelse naam dus by die eerste vermelding behou word en daarna die Afrikaanse beskrywing gebruik word. Hoop dit help. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 16:45, 8 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie môre, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]]. Die leiding wat jy verskaf het, help beslis! ::Die terme "Dark Earth" en "Deep Buff" word byvoorbeeld gebruik wanneer die kleurskema van die Suid-Afrikaanse Lugmag se Mirage IIICZ beskryf word. As die artikel vir modelvliegtuigbouers bedoel is, sal daar beslis van die amptelike terme gebruik gemaak moet word en kan Afrikaanse verklarings tussen hakies gebruik word. In die Wikipedia-artikel wat ek beoog om te skryf, sal "donker aardbruin" en "diep dofgeel" egter werk. Dit sal 'n algemene beskrywing van 'n spesifieke vliegtuig se kleurskema wees. ::Nogmaals dankie en groete, @[[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:34, 9 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie dag, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ::Hier is nog 'n kleurterm wat ek in 'n Wikipedia-artikel wil gebruik: ''Olive Drab''. Kan "olyfgroen"/"dowwe olyfgroen" werk? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:14, 22 Augustus 2026 (UTC) :::Middag Gaius. ''Olive Drab'' kan in Afrikaans vertaal word as dowwe olyfgroen of miskien mat olyfgroen. :::In ’n lugvaartkonteks is dowwe olyfgroen waarskynlik die beste keuse, omdat dit verwys na die gedempte, groenbruin kamoefleerkleur wat veral op Amerikaanse militêre vliegtuie gedurende die Tweede Wêreldoorlog gebruik is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:49, 22 Augustus 2026 (UTC) ::::Stem saam met dowwe olyfgroen. Uit 'n praktiese oogpunt verwys "drab" kleredrag na gemaks/loslit/slenteruitrustings. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:08, 22 Augustus 2026 (UTC) ::::Dankie, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]], ek waardeer dit! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:21, 23 Augustus 2026 (UTC) jgfi2s3rcco423a5iljd7q5zqpxy9xg 2928996 2928995 2026-08-23T05:33:48Z Gaius le Roux 203341 /* Vertaling van Engelse kleurterme */ Antwoord 2928996 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:35, 20 Februarie 2026 (UTC) == Byvoegings by [[Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum]]-artikel == Ek wil graag teks en foto’s oor die verskillende artefakte van die SALM-museum byvoeg, maar ek is nie seker of ek by die bestaande inligting en foto’s teks en foto’s moet byvoeg en of ek ’n splinternuwe inskrywing moet begin nie. Die inhoud van die voorgestelde artikel kan in elk geval soos volg lyk: '''Die vroeë tydperk (1976 tot 1980)''' Hierdie gedeelte sal handel oor die Museum by Lanseria, museumvliegtuie by Snake Valley en die SALM-museum se uitstallings by Aviation Africa in Oktober 1977. '''Lugskoue wat van 1991 tot 2008 gehou is''' Internasionale Museumdag op 18 Mei 1991 Lugskou: die amptelike opening van die SALM-museum by Swartkop Die eerste Museumvliegdag op 21 Augustus 1993 SALM-museum-vliegtuie by Waterkloof: Die viering van die SALM se 80ste bestaansjaar en Africa Aerospace and Defence 2000 en 2002 '''Vliegtuie en ander artefakte by Swartkop, Port Elizabeth en Ysterplaat''' Besoek aan Swartkop op 31 Mei 2008 en moontlik ander datums: binne- en buite-uitstallings Besoek aan Port Elizabeth op 22 November 2005 Besoek aan Ysterplaat op 2 Desember 2005 en moontlik artefakte op ander datums afgeneem [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:27, 17 Februarie 2026 (UTC) == Stulugturbine == {{ping|Gaius le Roux}}, ek het die artikel [[Stulugturbine]] uit Engels (Ram air turbine) vertaal maar is nie 100% of die naam korrek is nie. Jou opinie asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:43, 27 Februarie 2026 (UTC) :Daar is steun vir die vertaling "stulugturbine" in die Konseplys Vliegtuigbouterme wat ek het. Al die samestellings met "ram-air" en "turbine" word as "stulug-" en "turbine-" vertaal. :In die Terblanche- tegniese woordeboek wat ek het, word "ram jet" (die simpleks) as "stustraalenjin" OF 'stustraalvliegtuig" (ook "stustraler") vertaal. :As mens al hierdie terme as analoë gebruik, is daar steun vir "stu". :Ek het tot onlangs net in Engels gewerk wanneer ek met lugvaartterme gewerk het. Vandat ek op die Afrikaanse Wikipedia werk, werk ek met Afrikaanse lugvaartterme. Ek is dus nog aan die begin met Afrikaans wat die lugvaart betref en leer nog. Ek moet my ongelukkig op die bronne verlaat wat ek het omdat ek tans nie veel praktiese ervaring van Afrikaanse lugvaartterme het nie. Daarom moet ek soms heelwat navorsing doen wanneer ek lugvaartterme na Afrikaans moet vertaal. Soms omskryf ek 'n term in plaas daarvan om die Engelse term in Afrikaans te vertaal. :Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:41, 27 Februarie 2026 (UTC) == Name van die verskillende klappe == {{ping|Gaius le Roux}}, ek soek die korrekte name vir die volgende: * Plain flap * Split flap * Slotted flap * Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. * Junkers flap * Gouge flap * Fairey-Youngman flap * Zap flap * Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] * Gurney flap * Leading edge flap (leirandklap)? * Blown flap Dink daaroor! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:47, 28 Februarie 2026 (UTC) :Middag, Oesjaar :Dis ongeveer 13:30 op Saterdag, was vanoggend in die winkels, gaan nou eers aan met eie projek. Môre kom die kleinkinders kuier; ek hoop om Maandag aan hierdie terme te werk. :Groete [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-13155-32|&#126;2026-13155-32]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-13155-32|talk]]) 11:36, 28 Februarie 2026 (UTC) ::Dankie. Waardeer! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:38, 28 Februarie 2026 (UTC) :::{{ping|Gaius le Roux}}, staak asb die gewoonte om net in hoofletters te skryf. Ons volg standaard skryf reëls. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:25, 1 Maart 2026 (UTC) == Flaperon == {{ping|Gaius le Roux}}, wat sê jou slim boek is 'n Flaperon in Afrikaans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:44, 1 Maart 2026 (UTC) == Ontmoet == {{ping|Gaius le Roux}}, kan ons more ontmoet? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:37, 30 Maart 2026 (UTC) :Ja, 10:00, maar waar? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 12:41, 30 Maart 2026 (UTC) ::Goeie naand, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Ek het vergeet môre, Dinsdag, 31 Maart 2026, is wasdag - so ons sal nie kan ontmoet nie. Liewer op 'n ander dag, asseblief. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:10, 30 Maart 2026 (UTC) ::: [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]], was agter die ore ook! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:12, 30 Maart 2026 (UTC) == Oefensessie == Hallo Gaius, jou "Oefensessies" kan liefs in die '''Sandput''' uitgevoer word. (Klik op die 6de duimnael in die linkerkantbalk). Daar kan jy na hartelus eksperimenteer, sonder om teks aan 'n bestaande artikel te verander. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:21, 2 April 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. Ek het eers probeer om in die sandput te oefen voordat ek in die teks van die bestaande artikel geoefen het. Die sandput het my ongelukkig nie toegelaat om die stappe te volg wat ek op die ou end in die bestaande teks gevolg het nie. Dit is hoekom ek in die bestaande teks in plaas van in die sandput geoefen het. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:02, 3 April 2026 (UTC) ::Jy moes 'n advokaat geword het, jy gee my grys hare! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:12, 3 April 2026 (UTC) == Redigeer van Lockheed Constellation == Hallo Gaius, klik asb op die artikel se "Wys geskiedenis" sodat jy kan sien wat daar (aanlyn) aangaan. Jy hoef nie "LET WEL: Ek is nog nie klaar nie - ek wil nog foto's byvoeg." te meld nie, ons kan sien jy is nog besig! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:16, 2 Mei 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]en @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]Ten spyte daarva dat julle gesien het ek is besig, het julle veranderings aangebring; gevolglik het my wysigings verlore geraak, en nou moet ek alles oordoen! Oesjaar het gesê hy gaan die "Die" uit die titel van die artikel uithaal. Het jy of Oesjaar dit gedoen? Ek het gehoop Oesjaar sal my bel voordat hy die wysiging aanbring. Ek is nie te kwaad nie, ek sal nie doodgaan nie en sal niks daarvan oorkom om die wysigings weer aan te bring nie! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 13:42, 2 Mei 2026 (UTC) ::{{ping|Gaius le Roux}}, gaan kyk asb in die ''Wys Geskiedenis'' blad en jy sal sien dat ek nog nie EEN keer in jou artikel gekrap het nie. Ag nee... [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:05, 2 Mei 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek het gaan kyk. Dit is Aliwal2012 wat die artikel geskuif het en sodoende die "Die" in die titel verwyder het. (Ek het hom daarvoor bedank.) Ek het jou naam genoem omdat jy gesê jy gaan later die middag (Satermiddag) die nodige doen om die "Die" te verwyder. Ek sien BurgerT het ook iets gewysig. :::My wysigings het waarskynlik verlore geraak toe Aliwal2012 die artikel geskuif het. MAAR, ek is nie meer kwaad nie en ek het in die proses om die wysigings oor te doen baie geleer, so dit het alles gehelp. :::In die stadium wat ek ontdek my wysigings is verlore, was ek gefrustreerd omdat ek toe reeds baie tyd aan die artikel gespandeer het. Maar nou is alles verby en dit is 'n nuwe dag en ek kan voortgaan! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:27, 3 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd == Hallo. Ek hoop jy beplan om 'n artikel in te skryf vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026|Skryfwedstryd]]. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 06:25, 5 Mei 2026 (UTC) :Ja @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek beoog om dit te doen. Ek is net nog besig om aan die artikel te skaaf. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 07:25, 5 Mei 2026 (UTC) ::{{ping|Gaius le Roux}} Hallo, laat weet die gemeenskap asb dringend watter artikel(s) jy vir die skryfwedstryd wil inskryf. ::Die rede hiervoor is dat ander wiki-bydraers dan nie daaraan mag werk nie, tot na die beoordeling afgehandel is. ::Hoop jy vind dit in orde. Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:28, 5 Mei 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], ek wil die artikel Lockheed Constellation vir die kompetisie inskryf, maar jy en BurgertB het reeds op 2 Mei wysigings aan die artikel aangebring. Kan dit steeds ingeskryf word? Ek is ook besig om aan 'n DC-3-artikel te werk wat 'n ingrypende wysiging van die bestaande een sal wees en wil hom ook inskryf. Mag ek hom inskryf wanneer ek klaar is al is dit nie 'n splinternuwe artikel wat geskep sal word nie? Anders sal ek 'n ander, nuwe artikel moet skep. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 09:58, 5 Mei 2026 (UTC) ::::Die reëls sê: dit moet 'n nuwe artikel wees (een wat nog nie bestaan nie), of 'n saadjie ('n baie kort artikel) wat uitgebrei word. ::::Noteer asb jou inskrywing by [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026#Inskrywing]], anders tel dit nie. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:39, 5 Mei 2026 (UTC) :::::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], dit is gedoen. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:10, 5 Mei 2026 (UTC) == Lugvaartterme == {{ping|Gaius le Roux}}, loer asb na [[Lugvaartterme]] as jy nuwe terminilogie gebruik en opdateer waar moontlik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:12, 11 Mei 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek sal so maak en die terme waaroor Viva terugvoer gegee het, byvoeg. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 03:54, 12 Mei 2026 (UTC) == Ek het...ek het...ek het... == Jou aanhoudende sinsnede "ek het..." in jou wysigingsopsommings is regtig oorbodig. Ons publiseer verkieslik in die derde persoon, nie die eerste persoon (ek) nie. Terloops, geluk met jou tweede prys in die Skryfwedstryd, hou so aan! Groete--[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:45, 26 Junie 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Ek sal ophou om te sê "ek het..." MAAR, hoe moet ek aandui ek is nog besig met die dokument? Die een waarmee ek nou besig is, is redelik lank. Hy sal my heeldag besig hou. :::Daar is 'n sjabloon {{sj|nog besig}} wat sê: {{nog besig}} :Dankie vir die gelukwensing; die artikel waarvoor ek die tweede prys gewen het, het besonder baie energie en tyd geverg. :Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 06:59, 26 Junie 2026 (UTC) ::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Dit is 'n sinvolle en praktiese antwoord! [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 08:21, 26 Junie 2026 (UTC) == Vertaling van Engelse kleurterme == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] en enigiemand anders. Goeie middag almal. Waar kan ek op die internet die Afrikaans vir terme soos Deep Buff, Dark Earth, Dark Green, Azure Blue, ensovoorts kry? Groete @[[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 10:21, 8 Augustus 2026 (UTC) :Weet nie van ‘n enkele bron in die verband nie, maar hierdie terme klink soos amptelike Britse militêre, lugvaart- of voertuigverfkleure. Daar is waarskynlik nie ’n enkele internetbron met vaste Afrikaanse vertalings vir almal nie, omdat name soos ''Dark Earth'' en ''Deep Buff'' dikwels gestandaardiseerde kleurbenamings of verfspesifikasies is. :Vir jou voorbeelde kan die volgende moontlik werk :Engels Moontlike Afrikaans :''Deep Buff'' diep dofgeel of donker geelbruin :''Dark Earth'' donker aardbruin :''Dark Green '' donkergroen :''Azure Blue'' asuurblou :''Sky Blue'' hemelsblou :''Light Earth'' ligte aardbruin :''Middle Stone'' middelsteengrys of medium klipkleur :’n Belangrike onderskeid: wanneer dit ’n amptelike verfnaam is—byvoorbeeld ''RAF Dark Earth''—is nog ‘n opsie om die oorspronklike naam te behou en ’n Afrikaanse verklaring tussen hakies te gee: :''Dark Earth'' (donker aardbruin) :''Deep Buff'' (diep dofgeel) :Dit voorkom dat ’n vertaling verkeerdelik voorgee dat dit presies dieselfde gestandaardiseerde kleurskakering aandui. Vir ’n Wikipedia-artikel kan die Engelse naam dus by die eerste vermelding behou word en daarna die Afrikaanse beskrywing gebruik word. Hoop dit help. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 16:45, 8 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie môre, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]]. Die leiding wat jy verskaf het, help beslis! ::Die terme "Dark Earth" en "Deep Buff" word byvoorbeeld gebruik wanneer die kleurskema van die Suid-Afrikaanse Lugmag se Mirage IIICZ beskryf word. As die artikel vir modelvliegtuigbouers bedoel is, sal daar beslis van die amptelike terme gebruik gemaak moet word en kan Afrikaanse verklarings tussen hakies gebruik word. In die Wikipedia-artikel wat ek beoog om te skryf, sal "donker aardbruin" en "diep dofgeel" egter werk. Dit sal 'n algemene beskrywing van 'n spesifieke vliegtuig se kleurskema wees. ::Nogmaals dankie en groete, @[[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:34, 9 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie dag, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ::Hier is nog 'n kleurterm wat ek in 'n Wikipedia-artikel wil gebruik: ''Olive Drab''. Kan "olyfgroen"/"dowwe olyfgroen" werk? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:14, 22 Augustus 2026 (UTC) :::Middag Gaius. ''Olive Drab'' kan in Afrikaans vertaal word as dowwe olyfgroen of miskien mat olyfgroen. :::In ’n lugvaartkonteks is dowwe olyfgroen waarskynlik die beste keuse, omdat dit verwys na die gedempte, groenbruin kamoefleerkleur wat veral op Amerikaanse militêre vliegtuie gedurende die Tweede Wêreldoorlog gebruik is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:49, 22 Augustus 2026 (UTC) ::::Stem saam met dowwe olyfgroen. Uit 'n praktiese oogpunt verwys "drab" kleredrag na gemaks/loslit/slenteruitrustings. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:08, 22 Augustus 2026 (UTC) :::::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. Groete. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:33, 23 Augustus 2026 (UTC) ::::Dankie, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]], ek waardeer dit! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:21, 23 Augustus 2026 (UTC) oh8mcr0mb1pdvf1jooamwcryii1z3u1 2928999 2928996 2026-08-23T06:17:36Z Aliwal2012 39067 /* Vertaling van Engelse kleurterme */ 2928999 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:35, 20 Februarie 2026 (UTC) == Byvoegings by [[Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum]]-artikel == Ek wil graag teks en foto’s oor die verskillende artefakte van die SALM-museum byvoeg, maar ek is nie seker of ek by die bestaande inligting en foto’s teks en foto’s moet byvoeg en of ek ’n splinternuwe inskrywing moet begin nie. Die inhoud van die voorgestelde artikel kan in elk geval soos volg lyk: '''Die vroeë tydperk (1976 tot 1980)''' Hierdie gedeelte sal handel oor die Museum by Lanseria, museumvliegtuie by Snake Valley en die SALM-museum se uitstallings by Aviation Africa in Oktober 1977. '''Lugskoue wat van 1991 tot 2008 gehou is''' Internasionale Museumdag op 18 Mei 1991 Lugskou: die amptelike opening van die SALM-museum by Swartkop Die eerste Museumvliegdag op 21 Augustus 1993 SALM-museum-vliegtuie by Waterkloof: Die viering van die SALM se 80ste bestaansjaar en Africa Aerospace and Defence 2000 en 2002 '''Vliegtuie en ander artefakte by Swartkop, Port Elizabeth en Ysterplaat''' Besoek aan Swartkop op 31 Mei 2008 en moontlik ander datums: binne- en buite-uitstallings Besoek aan Port Elizabeth op 22 November 2005 Besoek aan Ysterplaat op 2 Desember 2005 en moontlik artefakte op ander datums afgeneem [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:27, 17 Februarie 2026 (UTC) == Stulugturbine == {{ping|Gaius le Roux}}, ek het die artikel [[Stulugturbine]] uit Engels (Ram air turbine) vertaal maar is nie 100% of die naam korrek is nie. Jou opinie asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:43, 27 Februarie 2026 (UTC) :Daar is steun vir die vertaling "stulugturbine" in die Konseplys Vliegtuigbouterme wat ek het. Al die samestellings met "ram-air" en "turbine" word as "stulug-" en "turbine-" vertaal. :In die Terblanche- tegniese woordeboek wat ek het, word "ram jet" (die simpleks) as "stustraalenjin" OF 'stustraalvliegtuig" (ook "stustraler") vertaal. :As mens al hierdie terme as analoë gebruik, is daar steun vir "stu". :Ek het tot onlangs net in Engels gewerk wanneer ek met lugvaartterme gewerk het. Vandat ek op die Afrikaanse Wikipedia werk, werk ek met Afrikaanse lugvaartterme. Ek is dus nog aan die begin met Afrikaans wat die lugvaart betref en leer nog. Ek moet my ongelukkig op die bronne verlaat wat ek het omdat ek tans nie veel praktiese ervaring van Afrikaanse lugvaartterme het nie. Daarom moet ek soms heelwat navorsing doen wanneer ek lugvaartterme na Afrikaans moet vertaal. Soms omskryf ek 'n term in plaas daarvan om die Engelse term in Afrikaans te vertaal. :Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:41, 27 Februarie 2026 (UTC) == Name van die verskillende klappe == {{ping|Gaius le Roux}}, ek soek die korrekte name vir die volgende: * Plain flap * Split flap * Slotted flap * Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. * Junkers flap * Gouge flap * Fairey-Youngman flap * Zap flap * Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] * Gurney flap * Leading edge flap (leirandklap)? * Blown flap Dink daaroor! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:47, 28 Februarie 2026 (UTC) :Middag, Oesjaar :Dis ongeveer 13:30 op Saterdag, was vanoggend in die winkels, gaan nou eers aan met eie projek. Môre kom die kleinkinders kuier; ek hoop om Maandag aan hierdie terme te werk. :Groete [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-13155-32|&#126;2026-13155-32]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-13155-32|talk]]) 11:36, 28 Februarie 2026 (UTC) ::Dankie. Waardeer! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:38, 28 Februarie 2026 (UTC) :::{{ping|Gaius le Roux}}, staak asb die gewoonte om net in hoofletters te skryf. Ons volg standaard skryf reëls. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:25, 1 Maart 2026 (UTC) == Flaperon == {{ping|Gaius le Roux}}, wat sê jou slim boek is 'n Flaperon in Afrikaans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:44, 1 Maart 2026 (UTC) == Ontmoet == {{ping|Gaius le Roux}}, kan ons more ontmoet? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:37, 30 Maart 2026 (UTC) :Ja, 10:00, maar waar? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 12:41, 30 Maart 2026 (UTC) ::Goeie naand, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Ek het vergeet môre, Dinsdag, 31 Maart 2026, is wasdag - so ons sal nie kan ontmoet nie. Liewer op 'n ander dag, asseblief. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:10, 30 Maart 2026 (UTC) ::: [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]], was agter die ore ook! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:12, 30 Maart 2026 (UTC) == Oefensessie == Hallo Gaius, jou "Oefensessies" kan liefs in die '''Sandput''' uitgevoer word. (Klik op die 6de duimnael in die linkerkantbalk). Daar kan jy na hartelus eksperimenteer, sonder om teks aan 'n bestaande artikel te verander. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:21, 2 April 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. Ek het eers probeer om in die sandput te oefen voordat ek in die teks van die bestaande artikel geoefen het. Die sandput het my ongelukkig nie toegelaat om die stappe te volg wat ek op die ou end in die bestaande teks gevolg het nie. Dit is hoekom ek in die bestaande teks in plaas van in die sandput geoefen het. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:02, 3 April 2026 (UTC) ::Jy moes 'n advokaat geword het, jy gee my grys hare! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:12, 3 April 2026 (UTC) == Redigeer van Lockheed Constellation == Hallo Gaius, klik asb op die artikel se "Wys geskiedenis" sodat jy kan sien wat daar (aanlyn) aangaan. Jy hoef nie "LET WEL: Ek is nog nie klaar nie - ek wil nog foto's byvoeg." te meld nie, ons kan sien jy is nog besig! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:16, 2 Mei 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]en @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]Ten spyte daarva dat julle gesien het ek is besig, het julle veranderings aangebring; gevolglik het my wysigings verlore geraak, en nou moet ek alles oordoen! Oesjaar het gesê hy gaan die "Die" uit die titel van die artikel uithaal. Het jy of Oesjaar dit gedoen? Ek het gehoop Oesjaar sal my bel voordat hy die wysiging aanbring. Ek is nie te kwaad nie, ek sal nie doodgaan nie en sal niks daarvan oorkom om die wysigings weer aan te bring nie! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 13:42, 2 Mei 2026 (UTC) ::{{ping|Gaius le Roux}}, gaan kyk asb in die ''Wys Geskiedenis'' blad en jy sal sien dat ek nog nie EEN keer in jou artikel gekrap het nie. Ag nee... [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:05, 2 Mei 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek het gaan kyk. Dit is Aliwal2012 wat die artikel geskuif het en sodoende die "Die" in die titel verwyder het. (Ek het hom daarvoor bedank.) Ek het jou naam genoem omdat jy gesê jy gaan later die middag (Satermiddag) die nodige doen om die "Die" te verwyder. Ek sien BurgerT het ook iets gewysig. :::My wysigings het waarskynlik verlore geraak toe Aliwal2012 die artikel geskuif het. MAAR, ek is nie meer kwaad nie en ek het in die proses om die wysigings oor te doen baie geleer, so dit het alles gehelp. :::In die stadium wat ek ontdek my wysigings is verlore, was ek gefrustreerd omdat ek toe reeds baie tyd aan die artikel gespandeer het. Maar nou is alles verby en dit is 'n nuwe dag en ek kan voortgaan! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:27, 3 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd == Hallo. Ek hoop jy beplan om 'n artikel in te skryf vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026|Skryfwedstryd]]. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 06:25, 5 Mei 2026 (UTC) :Ja @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek beoog om dit te doen. Ek is net nog besig om aan die artikel te skaaf. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 07:25, 5 Mei 2026 (UTC) ::{{ping|Gaius le Roux}} Hallo, laat weet die gemeenskap asb dringend watter artikel(s) jy vir die skryfwedstryd wil inskryf. ::Die rede hiervoor is dat ander wiki-bydraers dan nie daaraan mag werk nie, tot na die beoordeling afgehandel is. ::Hoop jy vind dit in orde. Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:28, 5 Mei 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], ek wil die artikel Lockheed Constellation vir die kompetisie inskryf, maar jy en BurgertB het reeds op 2 Mei wysigings aan die artikel aangebring. Kan dit steeds ingeskryf word? Ek is ook besig om aan 'n DC-3-artikel te werk wat 'n ingrypende wysiging van die bestaande een sal wees en wil hom ook inskryf. Mag ek hom inskryf wanneer ek klaar is al is dit nie 'n splinternuwe artikel wat geskep sal word nie? Anders sal ek 'n ander, nuwe artikel moet skep. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 09:58, 5 Mei 2026 (UTC) ::::Die reëls sê: dit moet 'n nuwe artikel wees (een wat nog nie bestaan nie), of 'n saadjie ('n baie kort artikel) wat uitgebrei word. ::::Noteer asb jou inskrywing by [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026#Inskrywing]], anders tel dit nie. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:39, 5 Mei 2026 (UTC) :::::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], dit is gedoen. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:10, 5 Mei 2026 (UTC) == Lugvaartterme == {{ping|Gaius le Roux}}, loer asb na [[Lugvaartterme]] as jy nuwe terminilogie gebruik en opdateer waar moontlik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:12, 11 Mei 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek sal so maak en die terme waaroor Viva terugvoer gegee het, byvoeg. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 03:54, 12 Mei 2026 (UTC) == Ek het...ek het...ek het... == Jou aanhoudende sinsnede "ek het..." in jou wysigingsopsommings is regtig oorbodig. Ons publiseer verkieslik in die derde persoon, nie die eerste persoon (ek) nie. Terloops, geluk met jou tweede prys in die Skryfwedstryd, hou so aan! Groete--[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:45, 26 Junie 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Ek sal ophou om te sê "ek het..." MAAR, hoe moet ek aandui ek is nog besig met die dokument? Die een waarmee ek nou besig is, is redelik lank. Hy sal my heeldag besig hou. :::Daar is 'n sjabloon {{sj|nog besig}} wat sê: {{nog besig}} :Dankie vir die gelukwensing; die artikel waarvoor ek die tweede prys gewen het, het besonder baie energie en tyd geverg. :Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 06:59, 26 Junie 2026 (UTC) ::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Dit is 'n sinvolle en praktiese antwoord! [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 08:21, 26 Junie 2026 (UTC) == Vertaling van Engelse kleurterme == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] en enigiemand anders. Goeie middag almal. Waar kan ek op die internet die Afrikaans vir terme soos Deep Buff, Dark Earth, Dark Green, Azure Blue, ensovoorts kry? Groete @[[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] 10:21, 8 Augustus 2026 (UTC) :Weet nie van ‘n enkele bron in die verband nie, maar hierdie terme klink soos amptelike Britse militêre, lugvaart- of voertuigverfkleure. Daar is waarskynlik nie ’n enkele internetbron met vaste Afrikaanse vertalings vir almal nie, omdat name soos ''Dark Earth'' en ''Deep Buff'' dikwels gestandaardiseerde kleurbenamings of verfspesifikasies is. :Vir jou voorbeelde kan die volgende moontlik werk :Engels Moontlike Afrikaans :''Deep Buff'' diep dofgeel of donker geelbruin :''Dark Earth'' donker aardbruin :''Dark Green '' donkergroen :''Azure Blue'' asuurblou :''Sky Blue'' hemelsblou :''Light Earth'' ligte aardbruin :''Middle Stone'' middelsteengrys of medium klipkleur :’n Belangrike onderskeid: wanneer dit ’n amptelike verfnaam is—byvoorbeeld ''RAF Dark Earth''—is nog ‘n opsie om die oorspronklike naam te behou en ’n Afrikaanse verklaring tussen hakies te gee: :''Dark Earth'' (donker aardbruin) :''Deep Buff'' (diep dofgeel) :Dit voorkom dat ’n vertaling verkeerdelik voorgee dat dit presies dieselfde gestandaardiseerde kleurskakering aandui. Vir ’n Wikipedia-artikel kan die Engelse naam dus by die eerste vermelding behou word en daarna die Afrikaanse beskrywing gebruik word. Hoop dit help. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 16:45, 8 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie môre, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]]. Die leiding wat jy verskaf het, help beslis! ::Die terme "Dark Earth" en "Deep Buff" word byvoorbeeld gebruik wanneer die kleurskema van die Suid-Afrikaanse Lugmag se Mirage IIICZ beskryf word. As die artikel vir modelvliegtuigbouers bedoel is, sal daar beslis van die amptelike terme gebruik gemaak moet word en kan Afrikaanse verklarings tussen hakies gebruik word. In die Wikipedia-artikel wat ek beoog om te skryf, sal "donker aardbruin" en "diep dofgeel" egter werk. Dit sal 'n algemene beskrywing van 'n spesifieke vliegtuig se kleurskema wees. ::Nogmaals dankie en groete, [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] 05:34, 9 Augustus 2026 (UTC) ::Hier is nog 'n kleurterm wat ek in 'n Wikipedia-artikel wil gebruik: ''Olive Drab''. Kan "olyfgroen"/"dowwe olyfgroen" werk? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] 05:14, 22 Augustus 2026 (UTC) :::Middag Gaius. ''Olive Drab'' kan in Afrikaans vertaal word as dowwe olyfgroen of miskien mat olyfgroen. :::In ’n lugvaartkonteks is dowwe olyfgroen waarskynlik die beste keuse, omdat dit verwys na die gedempte, groenbruin kamoefleerkleur wat veral op Amerikaanse militêre vliegtuie gedurende die Tweede Wêreldoorlog gebruik is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:49, 22 Augustus 2026 (UTC) ::::Stem saam met dowwe olyfgroen. Uit 'n praktiese oogpunt verwys "drab" kleredrag na gemaks/loslit/slenteruitrustings. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:08, 22 Augustus 2026 (UTC) :::::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. Groete. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:33, 23 Augustus 2026 (UTC) ::::Dankie, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]], ek waardeer dit! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] 05:21, 23 Augustus 2026 (UTC) c7yrjmnl4knngrpx3dtwwue2mgy78aw 2929001 2928999 2026-08-23T06:23:16Z Aliwal2012 39067 /* Vertaling van Engelse kleurterme */ +Suidpunt, en Martinvl: 2929001 wikitext text/x-wiki {{Welkom}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:35, 20 Februarie 2026 (UTC) == Byvoegings by [[Suid-Afrikaanse Lugmagmuseum]]-artikel == Ek wil graag teks en foto’s oor die verskillende artefakte van die SALM-museum byvoeg, maar ek is nie seker of ek by die bestaande inligting en foto’s teks en foto’s moet byvoeg en of ek ’n splinternuwe inskrywing moet begin nie. Die inhoud van die voorgestelde artikel kan in elk geval soos volg lyk: '''Die vroeë tydperk (1976 tot 1980)''' Hierdie gedeelte sal handel oor die Museum by Lanseria, museumvliegtuie by Snake Valley en die SALM-museum se uitstallings by Aviation Africa in Oktober 1977. '''Lugskoue wat van 1991 tot 2008 gehou is''' Internasionale Museumdag op 18 Mei 1991 Lugskou: die amptelike opening van die SALM-museum by Swartkop Die eerste Museumvliegdag op 21 Augustus 1993 SALM-museum-vliegtuie by Waterkloof: Die viering van die SALM se 80ste bestaansjaar en Africa Aerospace and Defence 2000 en 2002 '''Vliegtuie en ander artefakte by Swartkop, Port Elizabeth en Ysterplaat''' Besoek aan Swartkop op 31 Mei 2008 en moontlik ander datums: binne- en buite-uitstallings Besoek aan Port Elizabeth op 22 November 2005 Besoek aan Ysterplaat op 2 Desember 2005 en moontlik artefakte op ander datums afgeneem [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:27, 17 Februarie 2026 (UTC) == Stulugturbine == {{ping|Gaius le Roux}}, ek het die artikel [[Stulugturbine]] uit Engels (Ram air turbine) vertaal maar is nie 100% of die naam korrek is nie. Jou opinie asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:43, 27 Februarie 2026 (UTC) :Daar is steun vir die vertaling "stulugturbine" in die Konseplys Vliegtuigbouterme wat ek het. Al die samestellings met "ram-air" en "turbine" word as "stulug-" en "turbine-" vertaal. :In die Terblanche- tegniese woordeboek wat ek het, word "ram jet" (die simpleks) as "stustraalenjin" OF 'stustraalvliegtuig" (ook "stustraler") vertaal. :As mens al hierdie terme as analoë gebruik, is daar steun vir "stu". :Ek het tot onlangs net in Engels gewerk wanneer ek met lugvaartterme gewerk het. Vandat ek op die Afrikaanse Wikipedia werk, werk ek met Afrikaanse lugvaartterme. Ek is dus nog aan die begin met Afrikaans wat die lugvaart betref en leer nog. Ek moet my ongelukkig op die bronne verlaat wat ek het omdat ek tans nie veel praktiese ervaring van Afrikaanse lugvaartterme het nie. Daarom moet ek soms heelwat navorsing doen wanneer ek lugvaartterme na Afrikaans moet vertaal. Soms omskryf ek 'n term in plaas daarvan om die Engelse term in Afrikaans te vertaal. :Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:41, 27 Februarie 2026 (UTC) == Name van die verskillende klappe == {{ping|Gaius le Roux}}, ek soek die korrekte name vir die volgende: * Plain flap * Split flap * Slotted flap * Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. * Junkers flap * Gouge flap * Fairey-Youngman flap * Zap flap * Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] * Gurney flap * Leading edge flap (leirandklap)? * Blown flap Dink daaroor! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:47, 28 Februarie 2026 (UTC) :Middag, Oesjaar :Dis ongeveer 13:30 op Saterdag, was vanoggend in die winkels, gaan nou eers aan met eie projek. Môre kom die kleinkinders kuier; ek hoop om Maandag aan hierdie terme te werk. :Groete [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-13155-32|&#126;2026-13155-32]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-13155-32|talk]]) 11:36, 28 Februarie 2026 (UTC) ::Dankie. Waardeer! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:38, 28 Februarie 2026 (UTC) :::{{ping|Gaius le Roux}}, staak asb die gewoonte om net in hoofletters te skryf. Ons volg standaard skryf reëls. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:25, 1 Maart 2026 (UTC) == Flaperon == {{ping|Gaius le Roux}}, wat sê jou slim boek is 'n Flaperon in Afrikaans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:44, 1 Maart 2026 (UTC) == Ontmoet == {{ping|Gaius le Roux}}, kan ons more ontmoet? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:37, 30 Maart 2026 (UTC) :Ja, 10:00, maar waar? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 12:41, 30 Maart 2026 (UTC) ::Goeie naand, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Ek het vergeet môre, Dinsdag, 31 Maart 2026, is wasdag - so ons sal nie kan ontmoet nie. Liewer op 'n ander dag, asseblief. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:10, 30 Maart 2026 (UTC) ::: [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]], was agter die ore ook! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:12, 30 Maart 2026 (UTC) == Oefensessie == Hallo Gaius, jou "Oefensessies" kan liefs in die '''Sandput''' uitgevoer word. (Klik op die 6de duimnael in die linkerkantbalk). Daar kan jy na hartelus eksperimenteer, sonder om teks aan 'n bestaande artikel te verander. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:21, 2 April 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. Ek het eers probeer om in die sandput te oefen voordat ek in die teks van die bestaande artikel geoefen het. Die sandput het my ongelukkig nie toegelaat om die stappe te volg wat ek op die ou end in die bestaande teks gevolg het nie. Dit is hoekom ek in die bestaande teks in plaas van in die sandput geoefen het. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:02, 3 April 2026 (UTC) ::Jy moes 'n advokaat geword het, jy gee my grys hare! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:12, 3 April 2026 (UTC) == Redigeer van Lockheed Constellation == Hallo Gaius, klik asb op die artikel se "Wys geskiedenis" sodat jy kan sien wat daar (aanlyn) aangaan. Jy hoef nie "LET WEL: Ek is nog nie klaar nie - ek wil nog foto's byvoeg." te meld nie, ons kan sien jy is nog besig! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:16, 2 Mei 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]en @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]Ten spyte daarva dat julle gesien het ek is besig, het julle veranderings aangebring; gevolglik het my wysigings verlore geraak, en nou moet ek alles oordoen! Oesjaar het gesê hy gaan die "Die" uit die titel van die artikel uithaal. Het jy of Oesjaar dit gedoen? Ek het gehoop Oesjaar sal my bel voordat hy die wysiging aanbring. Ek is nie te kwaad nie, ek sal nie doodgaan nie en sal niks daarvan oorkom om die wysigings weer aan te bring nie! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 13:42, 2 Mei 2026 (UTC) ::{{ping|Gaius le Roux}}, gaan kyk asb in die ''Wys Geskiedenis'' blad en jy sal sien dat ek nog nie EEN keer in jou artikel gekrap het nie. Ag nee... [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:05, 2 Mei 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek het gaan kyk. Dit is Aliwal2012 wat die artikel geskuif het en sodoende die "Die" in die titel verwyder het. (Ek het hom daarvoor bedank.) Ek het jou naam genoem omdat jy gesê jy gaan later die middag (Satermiddag) die nodige doen om die "Die" te verwyder. Ek sien BurgerT het ook iets gewysig. :::My wysigings het waarskynlik verlore geraak toe Aliwal2012 die artikel geskuif het. MAAR, ek is nie meer kwaad nie en ek het in die proses om die wysigings oor te doen baie geleer, so dit het alles gehelp. :::In die stadium wat ek ontdek my wysigings is verlore, was ek gefrustreerd omdat ek toe reeds baie tyd aan die artikel gespandeer het. Maar nou is alles verby en dit is 'n nuwe dag en ek kan voortgaan! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:27, 3 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd == Hallo. Ek hoop jy beplan om 'n artikel in te skryf vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026|Skryfwedstryd]]. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 06:25, 5 Mei 2026 (UTC) :Ja @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek beoog om dit te doen. Ek is net nog besig om aan die artikel te skaaf. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 07:25, 5 Mei 2026 (UTC) ::{{ping|Gaius le Roux}} Hallo, laat weet die gemeenskap asb dringend watter artikel(s) jy vir die skryfwedstryd wil inskryf. ::Die rede hiervoor is dat ander wiki-bydraers dan nie daaraan mag werk nie, tot na die beoordeling afgehandel is. ::Hoop jy vind dit in orde. Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:28, 5 Mei 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], ek wil die artikel Lockheed Constellation vir die kompetisie inskryf, maar jy en BurgertB het reeds op 2 Mei wysigings aan die artikel aangebring. Kan dit steeds ingeskryf word? Ek is ook besig om aan 'n DC-3-artikel te werk wat 'n ingrypende wysiging van die bestaande een sal wees en wil hom ook inskryf. Mag ek hom inskryf wanneer ek klaar is al is dit nie 'n splinternuwe artikel wat geskep sal word nie? Anders sal ek 'n ander, nuwe artikel moet skep. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 09:58, 5 Mei 2026 (UTC) ::::Die reëls sê: dit moet 'n nuwe artikel wees (een wat nog nie bestaan nie), of 'n saadjie ('n baie kort artikel) wat uitgebrei word. ::::Noteer asb jou inskrywing by [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026#Inskrywing]], anders tel dit nie. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:39, 5 Mei 2026 (UTC) :::::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], dit is gedoen. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 11:10, 5 Mei 2026 (UTC) == Lugvaartterme == {{ping|Gaius le Roux}}, loer asb na [[Lugvaartterme]] as jy nuwe terminilogie gebruik en opdateer waar moontlik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:12, 11 Mei 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek sal so maak en die terme waaroor Viva terugvoer gegee het, byvoeg. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 03:54, 12 Mei 2026 (UTC) == Ek het...ek het...ek het... == Jou aanhoudende sinsnede "ek het..." in jou wysigingsopsommings is regtig oorbodig. Ons publiseer verkieslik in die derde persoon, nie die eerste persoon (ek) nie. Terloops, geluk met jou tweede prys in die Skryfwedstryd, hou so aan! Groete--[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:45, 26 Junie 2026 (UTC) :Goeie dag, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Ek sal ophou om te sê "ek het..." MAAR, hoe moet ek aandui ek is nog besig met die dokument? Die een waarmee ek nou besig is, is redelik lank. Hy sal my heeldag besig hou. :::Daar is 'n sjabloon {{sj|nog besig}} wat sê: {{nog besig}} :Dankie vir die gelukwensing; die artikel waarvoor ek die tweede prys gewen het, het besonder baie energie en tyd geverg. :Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 06:59, 26 Junie 2026 (UTC) ::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] Dit is 'n sinvolle en praktiese antwoord! [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 08:21, 26 Junie 2026 (UTC) == Vertaling van Engelse kleurterme == {{ping|Oesjaar|Aliwal2012|Rooiratel|Dumbassman|Sobaka|Suidpunt|Martinvl}} en enigiemand anders. Goeie middag almal. Waar kan ek op die internet die Afrikaans vir terme soos Deep Buff, Dark Earth, Dark Green, Azure Blue, ensovoorts kry? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] 10:21, 8 Augustus 2026 (UTC) :Weet nie van ‘n enkele bron in die verband nie, maar hierdie terme klink soos amptelike Britse militêre, lugvaart- of voertuigverfkleure. Daar is waarskynlik nie ’n enkele internetbron met vaste Afrikaanse vertalings vir almal nie, omdat name soos ''Dark Earth'' en ''Deep Buff'' dikwels gestandaardiseerde kleurbenamings of verfspesifikasies is. :Vir jou voorbeelde kan die volgende moontlik werk :Engels Moontlike Afrikaans :''Deep Buff'' diep dofgeel of donker geelbruin :''Dark Earth'' donker aardbruin :''Dark Green '' donkergroen :''Azure Blue'' asuurblou :''Sky Blue'' hemelsblou :''Light Earth'' ligte aardbruin :''Middle Stone'' middelsteengrys of medium klipkleur :’n Belangrike onderskeid: wanneer dit ’n amptelike verfnaam is—byvoorbeeld ''RAF Dark Earth''—is nog ‘n opsie om die oorspronklike naam te behou en ’n Afrikaanse verklaring tussen hakies te gee: :''Dark Earth'' (donker aardbruin) :''Deep Buff'' (diep dofgeel) :Dit voorkom dat ’n vertaling verkeerdelik voorgee dat dit presies dieselfde gestandaardiseerde kleurskakering aandui. Vir ’n Wikipedia-artikel kan die Engelse naam dus by die eerste vermelding behou word en daarna die Afrikaanse beskrywing gebruik word. Hoop dit help. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 16:45, 8 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie môre, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]]. Die leiding wat jy verskaf het, help beslis! ::Die terme "Dark Earth" en "Deep Buff" word byvoorbeeld gebruik wanneer die kleurskema van die Suid-Afrikaanse Lugmag se Mirage IIICZ beskryf word. As die artikel vir modelvliegtuigbouers bedoel is, sal daar beslis van die amptelike terme gebruik gemaak moet word en kan Afrikaanse verklarings tussen hakies gebruik word. In die Wikipedia-artikel wat ek beoog om te skryf, sal "donker aardbruin" en "diep dofgeel" egter werk. Dit sal 'n algemene beskrywing van 'n spesifieke vliegtuig se kleurskema wees. ::Nogmaals dankie en groete, [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] 05:34, 9 Augustus 2026 (UTC) ::Hier is nog 'n kleurterm wat ek in 'n Wikipedia-artikel wil gebruik: ''Olive Drab''. Kan "olyfgroen"/"dowwe olyfgroen" werk? Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] 05:14, 22 Augustus 2026 (UTC) :::Middag Gaius. ''Olive Drab'' kan in Afrikaans vertaal word as dowwe olyfgroen of miskien mat olyfgroen. :::In ’n lugvaartkonteks is dowwe olyfgroen waarskynlik die beste keuse, omdat dit verwys na die gedempte, groenbruin kamoefleerkleur wat veral op Amerikaanse militêre vliegtuie gedurende die Tweede Wêreldoorlog gebruik is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:49, 22 Augustus 2026 (UTC) ::::Stem saam met dowwe olyfgroen. Uit 'n praktiese oogpunt verwys "drab" kleredrag na gemaks/loslit/slenteruitrustings. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:08, 22 Augustus 2026 (UTC) :::::Dankie, @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. Groete. [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 05:33, 23 Augustus 2026 (UTC) ::::Dankie, @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]], ek waardeer dit! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] 05:21, 23 Augustus 2026 (UTC) kpc2te5k976g32ebxmlxdlcsrtdo9e0 Cuylerville 0 458120 2928844 2877938 2026-08-22T15:45:56Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928844 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Nedersetting |name=Cuylerville |image_skyline=Cuylerville Church (MCE).JPG |image_caption=[[Cuylerville-kerk]] |coordinates={{coord|33.493|S|26.978|E|region:ZA|display=inline,title}} |subdivision_type=Land |subdivision_name=[[Suid-Afrika]] |subdivision_type1=Provinsie |subdivision_name1=[[Oos-Kaap]] |subdivision_type2=Distrik |subdivision_name2=[[Sarah Baartman-distriksmunisipaliteit|Sarah Baartman]] |subdivision_type3=Munisipaliteit |subdivision_name3=[[Ndlambe Plaaslike Munisipaliteit|Ndlambe]] |subdivision_type4=Hoofplek |established_title=Established |leader_title=Councillor |area_footnotes= |area_total_km2= |population_total= |population_density_km2=auto |timezone1=[[Suid-Afrikaanse Standaardtyd|SAST]] |utc_offset1=+2 }} '''Cuylerville''' is 'n dorpie in die Oos-Kaap, [[Suid-Afrika]], halfpad tussen [[Bathurst, Oos-Kaap|Bathurst]] en die [[Groot-Visrivier|Groot Visrivier]] geleë.<ref name="afacts">{{Cite web|url=http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=11970|title=Cuylerville Church, Bathurst|publisher=Artefacts|access-date=18 August 2014|archive-date=14 Augustus 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814235422/http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=11970|url-status=dead}}</ref> Dit was die eerste dorpie wat deur die [[1820-Setlaars|1820-setlaars]] gestig is,<ref name="Chase1843">{{Cite book |last=John Centlivres Chase |url=https://archive.org/details/capegoodhopeand00chrigoog |title=The Cape of Good Hope and the Eastern province of Algoa Bay |publisher=Richardson |year=1843 |page=[https://archive.org/details/capegoodhopeand00chrigoog/page/n64 36]}}</ref> en is vernoem na Kolonel [[Jacob Cuyler|Jacob Glen Cuyler]], die militêre bevelvoerder by [[Fort Frederick, South Africa|Fort Frederick]].<ref name="saho">{{Cite web|url=http://www.sahistory.org.za/places/cuylerville|title=Cuylerville|publisher=South African History Online|access-date=18 August 2014}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [http://www.albanyanglicans.org/stmarys/index.php St Mary's Kerk Cuylerville] {{Normdata}} [[Kategorie:Koördinate op Wikidata]] [[Kategorie:Nedersettings in Suid-Afrika]] 3ys4prnnnxwz5bfbb2hnqvp9uybhfky Gebruikerbespreking:NeppyDaEnby 3 458137 2928917 2901522 2026-08-22T21:03:53Z A09 146819 A09 het bladsy [[Gebruikerbespreking:JosephTheDalmatian]] na [[Gebruikerbespreking:NeppyDaEnby]] geskuif sonder om 'n aanstuur agter te laat: Bladsy is outomaties geskuif na hernoeming van gebruiker "[[Spesiaal:CentralAuth/JosephTheDalmatian|JosephTheDalmatian]]" na "[[Spesiaal:CentralAuth/NeppyDaEnby|NeppyDaEnby]]" 2878070 wikitext text/x-wiki == Welkom == {{Welkom}} == Groot Seël van die Verenigde State en Wapen van Tonga == {{ping|Informing And Uniting}}, bring asb die bronne aan in die twee artikels voor jy voortgaan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:06, 18 Februarie 2026 (UTC) lw78i7mioks7tiywh957vshrlb0vgc9 Gebruiker:NeppyDaEnby 2 458138 2928916 2901524 2026-08-22T21:03:53Z A09 146819 A09 het bladsy [[Gebruiker:JosephTheDalmatian]] na [[Gebruiker:NeppyDaEnby]] geskuif sonder om 'n aanstuur agter te laat: Bladsy is outomaties geskuif na hernoeming van gebruiker "[[Spesiaal:CentralAuth/JosephTheDalmatian|JosephTheDalmatian]]" na "[[Spesiaal:CentralAuth/NeppyDaEnby|NeppyDaEnby]]" 2878071 wikitext text/x-wiki {{Nuwe gebruikersbladsy}} jddevdup2onp9o2ojsehfkkqk1lyern Kommunistiese Party van Thailand 0 462671 2929004 2911647 2026-08-23T06:35:48Z LiquidLenin 193236 2929004 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Communist Party of Thailand logo.svg|duimnael]] Die '''Kommunistiese Party van Thailand''' ([[Afkorting|Abrv]]: '''CPT'''; Thai: พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย, ''Phak Khommiwnit Haeng Prathet Thai'') was 'n [[Kommunisme]] party in [[Thailand]] wat van 1942 tot die vroeë 1990's aktief was.<ref name=Jukes>{{cite book|last=Jukes|first=Geoffrey|title=The Soviet Union in Asia|year=1973|publisher=University of California Press|isbn=0520023935|pages=[https://archive.org/details/sovietunioninasi00geof/page/304 304]|url=https://archive.org/details/sovietunioninasi00geof|url-access=registration}}</ref> Die CPT is amptelik op 1 Desember 1942 gestig, hoewel kommunistiese aktivisme in Thailand reeds in 1927 begin het. In die 1960's het die party sy lidmaatskap en invloed uitgebrei. Teen die vroeë 1970's het dit een van die grootste kommunistiese bewegings in die vasteland van [[Suidoos-Asië]] geword, na die sukses van Viëtnam. Die CPT het in 1965 'n [[Guerrilla-oorlogvoering]] teen die Thaise regering van stapel gestuur. Op sy hoogtepunt het die party semi-outonoom in landelike gebiede gefunksioneer, met 'n geraamde 10 tot 12 000 gewapende vegters en 'n beduidende netwerk van simpatiseerders, moontlik in die miljoene. Sy invloed was gekonsentreer in noordoostelike, noordelike en suidelike Thailand. Die CPT het agteruitgegaan na 'n kombinasie van interne verdeeldheid, veranderinge in internasionale kommunistiese alliansies, effektiewe teen-opstandveldtogte deur die Thaise regering (insluitend amnestieprogramme vir partykaders), en die einde van die [[Koue Oorlog]]. Teen die vroeë 1990's het die party grootliks opgehou bestaan ​​as 'n georganiseerde politieke mag.<ref>[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2814.htm "U.S. Department of State Background Note: Thailand"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201229183430/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2814.htm |date=29 Desember 2020 }}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Politieke partye in Thailand]] 3lejh8p550ui2z60hshhrj20d1ukruj Gebruiker:Amanich7 2 463928 2928886 2924653 2026-08-22T20:05:28Z Amanich7 141889 2928886 wikitext text/x-wiki Amanich is my tweede naam.<br> Ek stel belang in letterkunde. {{Babel|ru|en-4}} t0jcszu9y0r1ht1bcuvzbgk5518zp3e 2026 Nederlandse Grand Prix 0 463955 2928848 2928779 2026-08-22T16:20:44Z Aliwal2012 39067 /* Naelren */ 2928848 wikitext text/x-wiki {{Sportnuus}} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| {{vlagikoon|NED}} 2026 Formule 1 Heineken Nederlandse Grand Prix |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Circuit Zandvoort F1.png|280px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>23 Augustus 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Zandvoort-renbaan]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podiumplekke</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>2</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>3</small>''' || <small></small> || <small></small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Nederlandse Grand Prix]]''' word op [[23 Augustus]] [[2026]] op die [[Zandvoort-renbaan]] in [[Nederland]] gehou. Dit sal die twaalfde wedren van die kampioenskapseisoen wees. [[Lêer:Formula one Circuit Park in the dunes of Zandvoort in the Netherlands (47856564401).jpg|duimnael|regs|300px|[[Zandvoort-renbaan|Zandvoort]] uit die lug gesien.]] Die Nederlandse Grand Prix is die vyfde van ses GP-naweke vanjaar waarin 'n "naelren" gehou word. ’n Naelren is amper dieselfde as ’n gewone wedren, met die verskil dat die wedren minder tyd neem. Die afstand van die naelren is ongeveer 100 kilometer (30 minute). Die Grand Prix-naweek begin Vrydag met die vrye oefening van sestig minute, gevolg deur die naelrenkwalifisering. Op Saterdag word die naelren gehou, gevolg deur die kwalifisering vir die wegspringrooster vir die hoofren op Sondag. == Bande == [[Pirelli]] het die volgende bande aan alle spanne verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te Zandvoort |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- | [[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br />Hard C2 | {{spaces|3}}[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br />Medium C3 | [[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br />Sag C4 | {{spaces|1}}[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br />Tussen-in | [[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br />{{spaces|3}}Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening ! Pos. ! No. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:12.949 |- !2 | align=center|81 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.070 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.074 |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.139 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.238 |- !colspan=6|Bron:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/practice/1 |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Practice 1 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Snelkwalifisering == Die uitslag bepaal die roosteropstelling vir die naelren op Saterdag. {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !scope=col|SK1 !scope=col|SK2 !scope=col|SK3 |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.278 | 1:12.235 | '''1:11.567''' | align=center|1 |- !2 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.071 | 1:12.189 | 1:11.608 | align=center|2 |- !3 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | '''1:13.011''' | 1:12.190 | 1:11.622 | align=center|3 |- !4 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.126 | '''1:12.026''' | 1:11.666 | align=center|4 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.668 | 1:12.511 | 1:11.794 | align=center|5 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.585 | 1:12.771 | 1:12.094 | align=center|6 |- !7 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.151 | 1:12.445 | 1:12.191 | align=center|7 |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.977 | 1:12.720 | 1:12.578 | align=center|8 |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:13.730 | 1:12.786 | 1:12.583 | align=center|9 |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.057 | 1:12.785 | 1:12.737 | align=center|10 |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.420 | 1:13.136 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.490 | 1:13.145 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|12 |- !13 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.618 | 1:13.439 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|13 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:14.284 | 1:13.616 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|14 |- !15 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.503 | 1:13.893 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|15 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.596 | 1:14.294 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|16 |- !17 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.728 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|17 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.|Carlos Sainz]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.738 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|18 |- !19 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:15.391 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|19 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.472 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|20 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.545 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|21 |- !22 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:16.014 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|22 |- !colspan="8"|SK1 107% tyd: 1:18.407 |- !colspan=8|Bronne:<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/races/1292/netherlands/sprint-qualifying |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint Qualifying |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref><ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/races/1292/netherlands/sprint-grid |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint Grid |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Naelren == === Naelrenuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd !Rooster !Punte |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center| 24 | 30:25.318 | align=center| 1 | align=center|'''8''' |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center| 24 | +1.360 | align=center| 3 | align=center|'''7''' |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +5.196 | align=center| 2 | align=center|'''6''' |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +5.581 | align=center| 5 | align=center|'''5''' |- !5 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +10.185 | align=center| 4 | align=center|'''4''' |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center| 24 | +10.529 | align=center| 6 | align=center|'''3''' |- !7 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center| 24 | +12.188 | align=center| 7 | align=center|'''2''' |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +42.510 | align=center| 8 | align=center|'''1''' |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center| 24 | +44.437 | align=center| 9 | |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +44.971 | align=center| 10 | |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +47.471 | align=center| 11 | |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 24 | +54.466 | align=center| 13 | |- !13 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +56.483 | align=center| 12 | |- !14 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center| 24 | +1:06.098 | align=center| 15 | |- !15 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center| 24 | +1:06.588 | align=center| 17 | |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 24 | +1:14.632 | align=center| 16 | |- !17 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center| 24 | +1:14.650 | align=center| 19 | |- !18 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center| 24 | +1:15.284 | align=center| 22 | |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center| 23 | +1 ronde | align=center| 20 | |- !20 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 23 | +1 ronde | align=center| 18 | |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center| 21 | +3 rondes | align=center| 21 | |- ! DNF | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center| 7 | | align=center| 14 | |- !colspan=9| Bron: ''formula1.com''<ref>[https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-results FORMULA 1 HEINEKEN DUTCH GRAND PRIX 2026 - SPRINT]</ref> |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !K1 !K2 !K3 !Rooster |- !1 | | | | | | |align=center| 1 |- !2 | | | | | | |align=center| 2 |- !3 | | | | | | |align=center| 3 |- !4 | | | | | | |align=center| 4 |- !5 | | | | | | |align=center| 5 |- !6 | | | | | | |align=center| 6 |- !7 | | | | | | |align=center| 7 |- !8 | | | | | | |align=center| 8 |- !9 | | | | | | |align=center| 9 |- !10 | | | | | | |align=center| 10 |- !11 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 11 |- !12 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 12 |- !13 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 13 |- !14 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 14 |- !15 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 15 |- !16 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 16 |- !17 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 17 |- !18 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 18 |- !19 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 19 |- !20 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 20 |- !21 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 21 |- !22 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 22 |- !colspan="8"| K1 107% tyd: |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|219 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|169 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|160 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|138 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|128 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|109 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|92 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|68 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|43 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|23 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|19 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !18 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|2 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|379 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|307 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|220 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|177 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|66 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|61 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|21 |- !9 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Sport in 2026|Nederland]] [[Kategorie:Nederlandse Grand Prix]] d18elm62phxr0x7k09j09jztzfvuy2v 2928849 2928848 2026-08-22T16:27:11Z Aliwal2012 39067 2928849 wikitext text/x-wiki {{Sportnuus}} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| {{vlagikoon|NED}} 2026 Formule 1 Heineken Nederlandse Grand Prix |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Circuit Zandvoort F1.png|280px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>23 Augustus 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Zandvoort-renbaan]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podiumplekke</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>2</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>3</small>''' || <small></small> || <small></small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Nederlandse Grand Prix]]''' word op [[23 Augustus]] [[2026]] op die [[Zandvoort-renbaan]] in [[Nederland]] gehou. Dit sal die twaalfde wedren van die kampioenskapseisoen wees. [[Lêer:Formula one Circuit Park in the dunes of Zandvoort in the Netherlands (47856564401).jpg|duimnael|regs|300px|[[Zandvoort-renbaan|Zandvoort]] uit die lug gesien.]] Die Nederlandse Grand Prix is die vyfde van ses GP-naweke vanjaar waarin 'n "naelren" gehou word. ’n Naelren is amper dieselfde as ’n gewone wedren, met die verskil dat die wedren minder tyd neem. Die afstand van die naelren is ongeveer 100 kilometer (30 minute). Die Grand Prix-naweek begin Vrydag met die vrye oefening van sestig minute, gevolg deur die naelrenkwalifisering. Op Saterdag word die naelren gehou, gevolg deur die kwalifisering vir die wegspringrooster vir die hoofren op Sondag. == Bande == [[Pirelli]] het die volgende bande aan alle spanne verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te Zandvoort |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- | [[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br />Hard C2 | {{spaces|3}}[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br />Medium C3 | [[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br />Sag C4 | {{spaces|1}}[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br />Tussen-in | [[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br />{{spaces|3}}Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening ! Pos. ! No. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:12.949 |- !2 | align=center|81 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.070 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.074 |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.139 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.238 |- !colspan=6|Bron:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/practice/1 |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Practice 1 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Snelkwalifisering == Die uitslag bepaal die roosteropstelling vir die naelren op Saterdag. {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !scope=col|SK1 !scope=col|SK2 !scope=col|SK3 |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.278 | 1:12.235 | '''1:11.567''' | align=center|1 |- !2 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.071 | 1:12.189 | 1:11.608 | align=center|2 |- !3 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | '''1:13.011''' | 1:12.190 | 1:11.622 | align=center|3 |- !4 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.126 | '''1:12.026''' | 1:11.666 | align=center|4 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.668 | 1:12.511 | 1:11.794 | align=center|5 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.585 | 1:12.771 | 1:12.094 | align=center|6 |- !7 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.151 | 1:12.445 | 1:12.191 | align=center|7 |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.977 | 1:12.720 | 1:12.578 | align=center|8 |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:13.730 | 1:12.786 | 1:12.583 | align=center|9 |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.057 | 1:12.785 | 1:12.737 | align=center|10 |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.420 | 1:13.136 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.490 | 1:13.145 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|12 |- !13 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.618 | 1:13.439 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|13 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:14.284 | 1:13.616 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|14 |- !15 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.503 | 1:13.893 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|15 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.596 | 1:14.294 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|16 |- !17 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.728 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|17 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.|Carlos Sainz]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.738 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|18 |- !19 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:15.391 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|19 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.472 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|20 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.545 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|21 |- !22 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:16.014 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|22 |- !colspan="8"|SK1 107% tyd: 1:18.407 |- !colspan=8|Bronne:<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-qualifying |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint Qualifying |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref><ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-grid |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint Grid |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Naelren == === Naelrenuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd !Rooster !Punte |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center| 24 | 30:25.318 | align=center| 1 | align=center|'''8''' |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center| 24 | +1.360 | align=center| 3 | align=center|'''7''' |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +5.196 | align=center| 2 | align=center|'''6''' |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +5.581 | align=center| 5 | align=center|'''5''' |- !5 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +10.185 | align=center| 4 | align=center|'''4''' |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center| 24 | +10.529 | align=center| 6 | align=center|'''3''' |- !7 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center| 24 | +12.188 | align=center| 7 | align=center|'''2''' |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +42.510 | align=center| 8 | align=center|'''1''' |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center| 24 | +44.437 | align=center| 9 | |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +44.971 | align=center| 10 | |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +47.471 | align=center| 11 | |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 24 | +54.466 | align=center| 13 | |- !13 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +56.483 | align=center| 12 | |- !14 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center| 24 | +1:06.098 | align=center| 15 | |- !15 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center| 24 | +1:06.588 | align=center| 17 | |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 24 | +1:14.632 | align=center| 16 | |- !17 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center| 24 | +1:14.650 | align=center| 19 | |- !18 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center| 24 | +1:15.284 | align=center| 22 | |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center| 23 | +1 ronde | align=center| 20 | |- !20 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 23 | +1 ronde | align=center| 18 | |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center| 21 | +3 rondes | align=center| 21 | |- ! DNF | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center| 7 | | align=center| 14 | |- !colspan=9| Bron: ''formula1.com''<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-results |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}</ref> |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !K1 !K2 !K3 !Rooster |- !1 | | | | | | |align=center| 1 |- !2 | | | | | | |align=center| 2 |- !3 | | | | | | |align=center| 3 |- !4 | | | | | | |align=center| 4 |- !5 | | | | | | |align=center| 5 |- !6 | | | | | | |align=center| 6 |- !7 | | | | | | |align=center| 7 |- !8 | | | | | | |align=center| 8 |- !9 | | | | | | |align=center| 9 |- !10 | | | | | | |align=center| 10 |- !11 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 11 |- !12 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 12 |- !13 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 13 |- !14 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 14 |- !15 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 15 |- !16 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 16 |- !17 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 17 |- !18 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 18 |- !19 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 19 |- !20 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 20 |- !21 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 21 |- !22 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 22 |- !colspan="8"| K1 107% tyd: |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|219 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|169 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|160 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|138 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|128 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|109 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|92 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|68 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|43 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|23 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|19 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !18 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|2 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|379 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|307 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|220 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|177 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|66 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|61 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|21 |- !9 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Sport in 2026|Nederland]] [[Kategorie:Nederlandse Grand Prix]] e3x3xn23rgpmm1pxgaqf7j4cj7t91fv 2928851 2928849 2026-08-22T16:49:45Z Aliwal2012 39067 /* Naelrenuitslag */ 2928851 wikitext text/x-wiki {{Sportnuus}} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| {{vlagikoon|NED}} 2026 Formule 1 Heineken Nederlandse Grand Prix |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Circuit Zandvoort F1.png|280px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>23 Augustus 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Zandvoort-renbaan]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podiumplekke</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>2</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>3</small>''' || <small></small> || <small></small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Nederlandse Grand Prix]]''' word op [[23 Augustus]] [[2026]] op die [[Zandvoort-renbaan]] in [[Nederland]] gehou. Dit sal die twaalfde wedren van die kampioenskapseisoen wees. [[Lêer:Formula one Circuit Park in the dunes of Zandvoort in the Netherlands (47856564401).jpg|duimnael|regs|300px|[[Zandvoort-renbaan|Zandvoort]] uit die lug gesien.]] Die Nederlandse Grand Prix is die vyfde van ses GP-naweke vanjaar waarin 'n "naelren" gehou word. ’n Naelren is amper dieselfde as ’n gewone wedren, met die verskil dat die wedren minder tyd neem. Die afstand van die naelren is ongeveer 100 kilometer (30 minute). Die Grand Prix-naweek begin Vrydag met die vrye oefening van sestig minute, gevolg deur die naelrenkwalifisering. Op Saterdag word die naelren gehou, gevolg deur die kwalifisering vir die wegspringrooster vir die hoofren op Sondag. == Bande == [[Pirelli]] het die volgende bande aan alle spanne verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te Zandvoort |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- | [[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br />Hard C2 | {{spaces|3}}[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br />Medium C3 | [[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br />Sag C4 | {{spaces|1}}[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br />Tussen-in | [[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br />{{spaces|3}}Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening ! Pos. ! No. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:12.949 |- !2 | align=center|81 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.070 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.074 |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.139 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.238 |- !colspan=6|Bron:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/practice/1 |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Practice 1 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Snelkwalifisering == Die uitslag bepaal die roosteropstelling vir die naelren op Saterdag. {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !scope=col|SK1 !scope=col|SK2 !scope=col|SK3 |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.278 | 1:12.235 | '''1:11.567''' | align=center|1 |- !2 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.071 | 1:12.189 | 1:11.608 | align=center|2 |- !3 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | '''1:13.011''' | 1:12.190 | 1:11.622 | align=center|3 |- !4 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.126 | '''1:12.026''' | 1:11.666 | align=center|4 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.668 | 1:12.511 | 1:11.794 | align=center|5 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.585 | 1:12.771 | 1:12.094 | align=center|6 |- !7 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.151 | 1:12.445 | 1:12.191 | align=center|7 |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.977 | 1:12.720 | 1:12.578 | align=center|8 |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:13.730 | 1:12.786 | 1:12.583 | align=center|9 |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.057 | 1:12.785 | 1:12.737 | align=center|10 |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.420 | 1:13.136 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.490 | 1:13.145 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|12 |- !13 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.618 | 1:13.439 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|13 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:14.284 | 1:13.616 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|14 |- !15 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.503 | 1:13.893 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|15 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.596 | 1:14.294 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|16 |- !17 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.728 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|17 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.|Carlos Sainz]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.738 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|18 |- !19 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:15.391 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|19 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.472 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|20 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.545 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|21 |- !22 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:16.014 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|22 |- !colspan="8"|SK1 107% tyd: 1:18.407 |- !colspan=8|Bronne:<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-qualifying |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint Qualifying |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref><ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-grid |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint Grid |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Naelren == === Naelrenuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd !Rooster !Punte |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center| 24 | 30:25.318 | align=center| 1 | align=center|'''8''' |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center| 24 | +1.360 | align=center| 3 | align=center|'''7''' |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +5.196 | align=center| 2 | align=center|'''6''' |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +5.581 | align=center| 5 | align=center|'''5''' |- !5 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +10.185 | align=center| 4 | align=center|'''4''' |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center| 24 | +10.529 | align=center| 6 | align=center|'''3''' |- !7 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center| 24 | +12.188 | align=center| 7 | align=center|'''2''' |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +42.510 | align=center| 8 | align=center|'''1''' |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center| 24 | +44.437 | align=center| 9 | |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +44.971 | align=center| 10 | |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +47.471 | align=center| 11 | |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 24 | +54.466 | align=center| 13 | |- !13 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +56.483 | align=center| 12 | |- !14 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center| 24 | +1:06.098 | align=center| 15 | |- !15 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center| 24 | +1:06.588 | align=center| 17 | |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 24 | +1:14.632 | align=center| 16 | |- !17 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center| 24 | +1:14.650 | align=center| 19 | |- !18 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center| 24 | +1:15.284 | align=center| 22 | |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center| 23 | +1 ronde | align=center| 20 | |- !20 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 23 | +1 ronde | align=center| 18 | |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center| 21 | +3 rondes | align=center| 21 | |- ! DNF | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center| 7 | | align=center| 14 | |- !colspan=9| Bron: ''formula1.com''<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-results |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !K1 !K2 !K3 !Rooster |- !1 | | | | | | |align=center| 1 |- !2 | | | | | | |align=center| 2 |- !3 | | | | | | |align=center| 3 |- !4 | | | | | | |align=center| 4 |- !5 | | | | | | |align=center| 5 |- !6 | | | | | | |align=center| 6 |- !7 | | | | | | |align=center| 7 |- !8 | | | | | | |align=center| 8 |- !9 | | | | | | |align=center| 9 |- !10 | | | | | | |align=center| 10 |- !11 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 11 |- !12 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 12 |- !13 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 13 |- !14 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 14 |- !15 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 15 |- !16 | | | | | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 16 |- !17 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 17 |- !18 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 18 |- !19 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 19 |- !20 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 20 |- !21 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 21 |- !22 | | | | | style="background-color:#ffcccc" | | style="background-color:#ffcccc" | |align=center| 22 |- !colspan="8"| K1 107% tyd: |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|219 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|169 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|160 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|138 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|128 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|109 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|92 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|68 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|43 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|23 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|19 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !18 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|2 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|379 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|307 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|220 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|177 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|66 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|61 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|21 |- !9 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Sport in 2026|Nederland]] [[Kategorie:Nederlandse Grand Prix]] iko4l8q17zttp67vwugnun3iofcdq4t 2928998 2928851 2026-08-23T06:00:50Z Aliwal2012 39067 /* Kwalifisering */ 2928998 wikitext text/x-wiki {{Sportnuus}} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| {{vlagikoon|NED}} 2026 Formule 1 Heineken Nederlandse Grand Prix |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Circuit Zandvoort F1.png|280px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>23 Augustus 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Zandvoort-renbaan]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podiumplekke</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>2</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>3</small>''' || <small></small> || <small></small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Nederlandse Grand Prix]]''' word op [[23 Augustus]] [[2026]] op die [[Zandvoort-renbaan]] in [[Nederland]] gehou. Dit sal die twaalfde wedren van die kampioenskapseisoen wees. [[Lêer:Formula one Circuit Park in the dunes of Zandvoort in the Netherlands (47856564401).jpg|duimnael|regs|300px|[[Zandvoort-renbaan|Zandvoort]] uit die lug gesien.]] Die Nederlandse Grand Prix is die vyfde van ses GP-naweke vanjaar waarin 'n "naelren" gehou word. ’n Naelren is amper dieselfde as ’n gewone wedren, met die verskil dat die wedren minder tyd neem. Die afstand van die naelren is ongeveer 100 kilometer (30 minute). Die Grand Prix-naweek begin Vrydag met die vrye oefening van sestig minute, gevolg deur die naelrenkwalifisering. Op Saterdag word die naelren gehou, gevolg deur die kwalifisering vir die wegspringrooster vir die hoofren op Sondag. == Bande == [[Pirelli]] het die volgende bande aan alle spanne verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te Zandvoort |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- | [[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br />Hard C2 | {{spaces|3}}[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br />Medium C3 | [[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br />Sag C4 | {{spaces|1}}[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br />Tussen-in | [[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br />{{spaces|3}}Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening ! Pos. ! No. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:12.949 |- !2 | align=center|81 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.070 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.074 |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.139 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.238 |- !colspan=6|Bron:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/practice/1 |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Practice 1 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Snelkwalifisering == Die uitslag bepaal die roosteropstelling vir die naelren op Saterdag. {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !scope=col|SK1 !scope=col|SK2 !scope=col|SK3 |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.278 | 1:12.235 | '''1:11.567''' | align=center|1 |- !2 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.071 | 1:12.189 | 1:11.608 | align=center|2 |- !3 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | '''1:13.011''' | 1:12.190 | 1:11.622 | align=center|3 |- !4 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.126 | '''1:12.026''' | 1:11.666 | align=center|4 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.668 | 1:12.511 | 1:11.794 | align=center|5 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.585 | 1:12.771 | 1:12.094 | align=center|6 |- !7 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.151 | 1:12.445 | 1:12.191 | align=center|7 |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.977 | 1:12.720 | 1:12.578 | align=center|8 |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:13.730 | 1:12.786 | 1:12.583 | align=center|9 |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.057 | 1:12.785 | 1:12.737 | align=center|10 |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.420 | 1:13.136 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.490 | 1:13.145 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|12 |- !13 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.618 | 1:13.439 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|13 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:14.284 | 1:13.616 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|14 |- !15 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.503 | 1:13.893 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|15 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.596 | 1:14.294 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|16 |- !17 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.728 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|17 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.|Carlos Sainz]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.738 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|18 |- !19 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:15.391 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|19 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.472 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|20 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.545 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|21 |- !22 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:16.014 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|22 |- !colspan="8"|SK1 107% tyd: 1:18.407 |- !colspan=8|Bronne:<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-qualifying |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint Qualifying |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref><ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-grid |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint Grid |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Naelren == === Naelrenuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd !Rooster !Punte |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center| 24 | 30:25.318 | align=center| 1 | align=center|'''8''' |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center| 24 | +1.360 | align=center| 3 | align=center|'''7''' |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +5.196 | align=center| 2 | align=center|'''6''' |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +5.581 | align=center| 5 | align=center|'''5''' |- !5 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +10.185 | align=center| 4 | align=center|'''4''' |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center| 24 | +10.529 | align=center| 6 | align=center|'''3''' |- !7 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center| 24 | +12.188 | align=center| 7 | align=center|'''2''' |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +42.510 | align=center| 8 | align=center|'''1''' |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center| 24 | +44.437 | align=center| 9 | |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +44.971 | align=center| 10 | |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +47.471 | align=center| 11 | |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 24 | +54.466 | align=center| 13 | |- !13 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +56.483 | align=center| 12 | |- !14 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center| 24 | +1:06.098 | align=center| 15 | |- !15 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center| 24 | +1:06.588 | align=center| 17 | |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 24 | +1:14.632 | align=center| 16 | |- !17 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center| 24 | +1:14.650 | align=center| 19 | |- !18 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center| 24 | +1:15.284 | align=center| 22 | |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center| 23 | +1 ronde | align=center| 20 | |- !20 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 23 | +1 ronde | align=center| 18 | |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center| 21 | +3 rondes | align=center| 21 | |- ! DNF | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center| 7 | | align=center| 14 | |- !colspan=9| Bron: ''formula1.com''<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-results |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !K1 !K2 !K3 !Rooster |- !1 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:12.695 | '''1:11.628''' | '''1:11.163''' | align=center|1 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:12.924 | 1:11.959 | 1:11.265 | align=center|2 |- !3 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:13.022 | 1:11.915 | 1:11.296 | align=center|3 |- !4 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:12.610''' | 1:11.641 | 1:11.305 | align=center|4 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:12.673 | 1:11.970 | 1:11.494 | align=center|5 |- !6 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.064 | 1:11.910 | 1:11.558 | align=center|6 |- !7 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.290 | 1:11.874 | 1:11.618 | align=center|7 |- !8 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.392 | 1:12.301 | 1:11.733 | align=center|8 |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:13.142 | 1:12.433 | 1:12.079 | align=center|9 |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.074 | 1:12.525 | 1:12.185 | align=center|10 |- !11 | align=center| 10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.115 | 1:12.616 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.085 | 1:12.627 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|12 |- !13 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:13.188 | 1:12.797 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|13 |- !14 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.322 | 1:12.800 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|14 |- !15 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:13.544 | 1:13.137 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|15 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.552 | 1:13.182 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|16 |- !17 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.574 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|17 |- !18 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:13.650 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|18 |- !19 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:13.818 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|19 |- !20 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:13.826 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|20 |- !21 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:14.371 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|21 |- !22 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:14.600 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|22 |- !colspan="8"|K1 107% tyd: 1:17.784 |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|219 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|169 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|160 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|138 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|128 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|109 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|92 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|68 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|43 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|23 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|19 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !18 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|2 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|379 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|307 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|220 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|177 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|66 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|61 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|21 |- !9 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Sport in 2026|Nederland]] [[Kategorie:Nederlandse Grand Prix]] k6x0u0jps1l3iw31tuytibdz64kln2d 2929002 2928998 2026-08-23T06:31:04Z Aliwal2012 39067 Voorste wegspringplek: Lando Norris 2929002 wikitext text/x-wiki {{Sportnuus}} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| {{vlagikoon|NED}} 2026 Formule 1 Heineken Nederlandse Grand Prix |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Circuit Zandvoort F1.png|280px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>23 Augustus 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Zandvoort-renbaan]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]</small> | <small>[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podiumplekke</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>2</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>3</small>''' || <small></small> || <small></small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Nederlandse Grand Prix]]''' word op [[23 Augustus]] [[2026]] op die [[Zandvoort-renbaan]] in [[Nederland]] gehou. Dit sal die twaalfde wedren van die kampioenskapseisoen wees. [[Lêer:Formula one Circuit Park in the dunes of Zandvoort in the Netherlands (47856564401).jpg|duimnael|regs|300px|[[Zandvoort-renbaan|Zandvoort]] uit die lug gesien.]] Die Nederlandse Grand Prix is die vyfde van ses GP-naweke vanjaar waarin 'n "naelren" gehou word. ’n Naelren is amper dieselfde as ’n gewone wedren, met die verskil dat die wedren minder tyd neem. Die afstand van die naelren is ongeveer 100 kilometer (30 minute). Die Grand Prix-naweek begin Vrydag met die vrye oefening van sestig minute, gevolg deur die naelrenkwalifisering. Op Saterdag word die naelren gehou, gevolg deur die kwalifisering vir die wegspringrooster vir die hoofren op Sondag. == Bande == [[Pirelli]] het die volgende bande aan alle spanne verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te Zandvoort |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- | [[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br />Hard C2 | {{spaces|3}}[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br />Medium C3 | [[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br />Sag C4 | {{spaces|1}}[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br />Tussen-in | [[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br />{{spaces|3}}Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening ! Pos. ! No. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:12.949 |- !2 | align=center|81 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.070 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.074 |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.139 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.238 |- !colspan=6|Bron:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/practice/1 |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Practice 1 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Snelkwalifisering == Die uitslag bepaal die roosteropstelling vir die naelren op Saterdag. {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !scope=col|SK1 !scope=col|SK2 !scope=col|SK3 |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.278 | 1:12.235 | '''1:11.567''' | align=center|1 |- !2 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.071 | 1:12.189 | 1:11.608 | align=center|2 |- !3 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | '''1:13.011''' | 1:12.190 | 1:11.622 | align=center|3 |- !4 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.126 | '''1:12.026''' | 1:11.666 | align=center|4 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.668 | 1:12.511 | 1:11.794 | align=center|5 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.585 | 1:12.771 | 1:12.094 | align=center|6 |- !7 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.151 | 1:12.445 | 1:12.191 | align=center|7 |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.977 | 1:12.720 | 1:12.578 | align=center|8 |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:13.730 | 1:12.786 | 1:12.583 | align=center|9 |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.057 | 1:12.785 | 1:12.737 | align=center|10 |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.420 | 1:13.136 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.490 | 1:13.145 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|12 |- !13 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.618 | 1:13.439 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|13 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:14.284 | 1:13.616 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|14 |- !15 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.503 | 1:13.893 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|15 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.596 | 1:14.294 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|16 |- !17 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.728 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|17 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.|Carlos Sainz]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.738 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|18 |- !19 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:15.391 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|19 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.472 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|20 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.545 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|21 |- !22 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:16.014 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|22 |- !colspan="8"|SK1 107% tyd: 1:18.407 |- !colspan=8|Bronne:<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-qualifying |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint Qualifying |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref><ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-grid |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint Grid |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Naelren == === Naelrenuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd !Rooster !Punte |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center| 24 | 30:25.318 | align=center| 1 | align=center|'''8''' |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center| 24 | +1.360 | align=center| 3 | align=center|'''7''' |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +5.196 | align=center| 2 | align=center|'''6''' |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +5.581 | align=center| 5 | align=center|'''5''' |- !5 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +10.185 | align=center| 4 | align=center|'''4''' |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center| 24 | +10.529 | align=center| 6 | align=center|'''3''' |- !7 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center| 24 | +12.188 | align=center| 7 | align=center|'''2''' |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +42.510 | align=center| 8 | align=center|'''1''' |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center| 24 | +44.437 | align=center| 9 | |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +44.971 | align=center| 10 | |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +47.471 | align=center| 11 | |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 24 | +54.466 | align=center| 13 | |- !13 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +56.483 | align=center| 12 | |- !14 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center| 24 | +1:06.098 | align=center| 15 | |- !15 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center| 24 | +1:06.588 | align=center| 17 | |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 24 | +1:14.632 | align=center| 16 | |- !17 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center| 24 | +1:14.650 | align=center| 19 | |- !18 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center| 24 | +1:15.284 | align=center| 22 | |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center| 23 | +1 ronde | align=center| 20 | |- !20 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 23 | +1 ronde | align=center| 18 | |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center| 21 | +3 rondes | align=center| 21 | |- ! DNF | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center| 7 | | align=center| 14 | |- !colspan=9| Bron: ''formula1.com''<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-results |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !K1 !K2 !K3 !Rooster |- !1 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:12.695 | '''1:11.628''' | '''1:11.163''' | align=center|1 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:12.924 | 1:11.959 | 1:11.265 | align=center|2 |- !3 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:13.022 | 1:11.915 | 1:11.296 | align=center|3 |- !4 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:12.610''' | 1:11.641 | 1:11.305 | align=center|4 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:12.673 | 1:11.970 | 1:11.494 | align=center|5 |- !6 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.064 | 1:11.910 | 1:11.558 | align=center|6 |- !7 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.290 | 1:11.874 | 1:11.618 | align=center|7 |- !8 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.392 | 1:12.301 | 1:11.733 | align=center|8 |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:13.142 | 1:12.433 | 1:12.079 | align=center|9 |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.074 | 1:12.525 | 1:12.185 | align=center|10 |- !11 | align=center| 10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.115 | 1:12.616 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.085 | 1:12.627 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|12 |- !13 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:13.188 | 1:12.797 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|13 |- !14 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.322 | 1:12.800 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|14 |- !15 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:13.544 | 1:13.137 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|15 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.552 | 1:13.182 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|16 |- !17 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.574 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|17 |- !18 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:13.650 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|18 |- !19 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:13.818 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|19 |- !20 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:13.826 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|20 |- !21 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:14.371 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|21 |- !22 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:14.600 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|22 |- !colspan="8"|K1 107% tyd: 1:17.784 |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|219 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|169 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|160 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|138 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|128 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|109 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|92 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|68 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|43 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|23 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|19 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !18 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|2 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|379 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|307 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|220 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|177 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|66 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|61 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|21 |- !9 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Sport in 2026|Nederland]] [[Kategorie:Nederlandse Grand Prix]] 4nuiwnwl5vt0wfn5z8kawo6poq0u3mk 2929003 2929002 2026-08-23T06:31:56Z Aliwal2012 39067 pole tyd 2929003 wikitext text/x-wiki {{Sportnuus}} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| {{vlagikoon|NED}} 2026 Formule 1 Heineken Nederlandse Grand Prix |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Circuit Zandvoort F1.png|280px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>23 Augustus 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Zandvoort-renbaan]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]</small> | <small>[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:11.163</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podiumplekke</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>2</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>3</small>''' || <small></small> || <small></small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Nederlandse Grand Prix]]''' word op [[23 Augustus]] [[2026]] op die [[Zandvoort-renbaan]] in [[Nederland]] gehou. Dit sal die twaalfde wedren van die kampioenskapseisoen wees. [[Lêer:Formula one Circuit Park in the dunes of Zandvoort in the Netherlands (47856564401).jpg|duimnael|regs|300px|[[Zandvoort-renbaan|Zandvoort]] uit die lug gesien.]] Die Nederlandse Grand Prix is die vyfde van ses GP-naweke vanjaar waarin 'n "naelren" gehou word. ’n Naelren is amper dieselfde as ’n gewone wedren, met die verskil dat die wedren minder tyd neem. Die afstand van die naelren is ongeveer 100 kilometer (30 minute). Die Grand Prix-naweek begin Vrydag met die vrye oefening van sestig minute, gevolg deur die naelrenkwalifisering. Op Saterdag word die naelren gehou, gevolg deur die kwalifisering vir die wegspringrooster vir die hoofren op Sondag. == Bande == [[Pirelli]] het die volgende bande aan alle spanne verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te Zandvoort |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- | [[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br />Hard C2 | {{spaces|3}}[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br />Medium C3 | [[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br />Sag C4 | {{spaces|1}}[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br />Tussen-in | [[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br />{{spaces|3}}Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening ! Pos. ! No. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:12.949 |- !2 | align=center|81 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.070 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.074 |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.139 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.238 |- !colspan=6|Bron:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/practice/1 |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Practice 1 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Snelkwalifisering == Die uitslag bepaal die roosteropstelling vir die naelren op Saterdag. {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !scope=col|SK1 !scope=col|SK2 !scope=col|SK3 |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.278 | 1:12.235 | '''1:11.567''' | align=center|1 |- !2 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.071 | 1:12.189 | 1:11.608 | align=center|2 |- !3 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | '''1:13.011''' | 1:12.190 | 1:11.622 | align=center|3 |- !4 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.126 | '''1:12.026''' | 1:11.666 | align=center|4 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:13.668 | 1:12.511 | 1:11.794 | align=center|5 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.585 | 1:12.771 | 1:12.094 | align=center|6 |- !7 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.151 | 1:12.445 | 1:12.191 | align=center|7 |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.977 | 1:12.720 | 1:12.578 | align=center|8 |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:13.730 | 1:12.786 | 1:12.583 | align=center|9 |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.057 | 1:12.785 | 1:12.737 | align=center|10 |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.420 | 1:13.136 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.490 | 1:13.145 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|12 |- !13 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.618 | 1:13.439 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|13 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:14.284 | 1:13.616 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|14 |- !15 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.503 | 1:13.893 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|15 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.596 | 1:14.294 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|16 |- !17 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.728 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|17 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.|Carlos Sainz]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.738 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|18 |- !19 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:15.391 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|19 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.472 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|20 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.545 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|21 |- !22 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:16.014 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|22 |- !colspan="8"|SK1 107% tyd: 1:18.407 |- !colspan=8|Bronne:<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-qualifying |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint Qualifying |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref><ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-grid |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint Grid |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Naelren == === Naelrenuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd !Rooster !Punte |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center| 24 | 30:25.318 | align=center| 1 | align=center|'''8''' |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center| 24 | +1.360 | align=center| 3 | align=center|'''7''' |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +5.196 | align=center| 2 | align=center|'''6''' |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +5.581 | align=center| 5 | align=center|'''5''' |- !5 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +10.185 | align=center| 4 | align=center|'''4''' |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center| 24 | +10.529 | align=center| 6 | align=center|'''3''' |- !7 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center| 24 | +12.188 | align=center| 7 | align=center|'''2''' |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center| 24 | +42.510 | align=center| 8 | align=center|'''1''' |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center| 24 | +44.437 | align=center| 9 | |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +44.971 | align=center| 10 | |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +47.471 | align=center| 11 | |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 24 | +54.466 | align=center| 13 | |- !13 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center| 24 | +56.483 | align=center| 12 | |- !14 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center| 24 | +1:06.098 | align=center| 15 | |- !15 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center| 24 | +1:06.588 | align=center| 17 | |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 24 | +1:14.632 | align=center| 16 | |- !17 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center| 24 | +1:14.650 | align=center| 19 | |- !18 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center| 24 | +1:15.284 | align=center| 22 | |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center| 23 | +1 ronde | align=center| 20 | |- !20 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center| 23 | +1 ronde | align=center| 18 | |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center| 21 | +3 rondes | align=center| 21 | |- ! DNF | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center| 7 | | align=center| 14 | |- !colspan=9| Bron: ''formula1.com''<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1292/netherlands/sprint-results |title=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2026 – Sprint |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-08-21}}</ref> |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !K1 !K2 !K3 !Rooster |- !1 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:12.695 | '''1:11.628''' | '''1:11.163''' | align=center|1 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:12.924 | 1:11.959 | 1:11.265 | align=center|2 |- !3 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:13.022 | 1:11.915 | 1:11.296 | align=center|3 |- !4 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:12.610''' | 1:11.641 | 1:11.305 | align=center|4 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:12.673 | 1:11.970 | 1:11.494 | align=center|5 |- !6 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.064 | 1:11.910 | 1:11.558 | align=center|6 |- !7 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.290 | 1:11.874 | 1:11.618 | align=center|7 |- !8 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.392 | 1:12.301 | 1:11.733 | align=center|8 |- !9 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:13.142 | 1:12.433 | 1:12.079 | align=center|9 |- !10 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.074 | 1:12.525 | 1:12.185 | align=center|10 |- !11 | align=center| 10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.115 | 1:12.616 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.085 | 1:12.627 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|12 |- !13 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:13.188 | 1:12.797 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|13 |- !14 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.322 | 1:12.800 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|14 |- !15 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:13.544 | 1:13.137 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|15 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.552 | 1:13.182 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|16 |- !17 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.574 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|17 |- !18 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:13.650 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|18 |- !19 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:13.818 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|19 |- !20 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:13.826 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|20 |- !21 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:14.371 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|21 |- !22 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:14.600 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|22 |- !colspan="8"|K1 107% tyd: 1:17.784 |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|219 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|169 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|160 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|138 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|128 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|109 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|92 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|68 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|43 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|23 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|19 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !18 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|2 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|379 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|307 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|220 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|177 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|66 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|61 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|21 |- !9 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Sport in 2026|Nederland]] [[Kategorie:Nederlandse Grand Prix]] drpwp9brcljgd7fj6ram9xwcoqk3a6f 1977 Sweedse Grand Prix 0 464304 2928826 2928687 2026-08-22T13:08:46Z Aliwal2012 39067 2928826 wikitext text/x-wiki Die '''[[1977 Formule Een-seisoen|1977]] [[Formule Een]] [[Sweedse Grand Prix]]''' is op 19 Junie 1977 op die [[Skandinawiese Renbaan]] in Anderstorp, Swede gehou. Dit was die agtste wedren van die seisoen. == Renuitslag == {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Rede ! Rooster ! Punte |- ! 1 | 26 | {{FR-VLAG}} '''[[Jacques Laffite]]''' | '''[[Ligier]]-Matra''' | 72 | 1:46:56.4 | 8 | '''9''' |- ! 2 | 2 | {{DE-VLAG}} '''[[Jochen Mass]]''' | '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | 8.449 | 9 | '''6''' |- ! 3 | 12 | {{AR-VLAG}} '''[[Carlos Reutemann]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 72 | 14.369 | 12 | '''4''' |- ! 4 | 4 | {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | 16.308 | 6 | '''3''' |- ! 5 | 7 | {{GB-VLAG}} '''[[John Watson]]''' | '''[[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]]''' | 72 | 18.735 | 2 | '''2''' |- ! 6 | 5 | {{US-VLAG}} '''[[Mario Andretti]]''' | '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | 25.277 | 1 | '''1''' |- ! 7 | 22 | {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]] | [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 72 | 31.266 | 14 | &nbsp; |- ! 8 | 34 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]] | [[Penske Racing|Penske]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 72 | + 1:04.567 | 17 | &nbsp; |- ! 9 | 16 | {{GB-VLAG}} [[Jackie Oliver]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 72 | + 1:22.479 | 16 | &nbsp; |- ! 10 | 8 | {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]] | [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 71 | + 1 Ronde | 5 | &nbsp; |- ! 11 | 30 | {{US-VLAG}} [[Brett Lunger]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 71 | + 1 Ronde | 22 | &nbsp; |- ! 12 | 1 | {{GB-VLAG}} [[James Hunt]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 71 | + 1 Ronde | 3 | &nbsp; |- ! 13 | 24 | {{GB-VLAG}} [[Rupert Keegan]] | [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 71 | + 1 Ronde | 24 | &nbsp; |- ! 14 | 31 | {{GB-VLAG}} [[David Purley]] | [[LEC (Formule 1)|LEC]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 70 | + 2 Rondes | 19 | &nbsp; |- ! 15 | 27 | {{BE-VLAG}} [[Patrick Neve]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 69 | + 3 Rondes | 20 | &nbsp; |- ! 16 | 25 | {{AT-VLAG}} [[Harald Ertl]] | [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 68 | + 4 Rondes | 23 | &nbsp; |- ! 17 | 17 | {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 67 | + 5 Rondes | 11 | &nbsp; |- ! 18 | 28 | {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]] | [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 66 | + 6 Rondes | 18 | &nbsp; |- ! 19 | 6 | {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 64 | Wiellaer | 7 | &nbsp; |- ! NF | 10 | [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Ian Scheckter]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 61 | Transmissie | 21 | &nbsp; |- |} {{F1GP 1970–1979}} [[Kategorie:Sweedse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 1977]] eudepcccd4g4mz8jdh7h11p0efpejp8 Buitengewone professor 0 464705 2928822 2923918 2026-08-22T12:23:07Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928822 wikitext text/x-wiki '''Buitengewone professor''' is 'n gesogte akademiese titel wat aan 'n klein aantal buitengewone permanent aangestelde [[professor|professore]] by [[Universiteit|universiteite]], [[Skool|skole]] of departemente toegeken word, hoofsaaklik in Anglo-Amerikaanse en [[Britse Statebond|Statebond]]-lande. Ontvangers van hierdie eerbewys is dikwels akademici wat "uitsonderlike vakkundige prestasies" gelewer het, "internasionale aansien binne hul onderskeie studievelde" verwerf het, en/of wat veral bekend is vir die "transformerende aard van hul bydraes tot die bevordering van kennis".<ref>{{Cite web|url=https://uwaterloo.ca/secretariat/distinguished-professor-emeritusa-designation|title=Distinguished Professor Emeritus/a Designation &#124; Secretariat &#124; University of Waterloo|website=Uwaterloo.ca|access-date=5 August 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.uvm.edu/dofa/university-distinguished-professor-program|title=University Distinguished Professor Program &#124; Division of...|website=Uvm.edu|access-date=5 August 2026}}</ref> Sommige vooraanstaande professore beklee moontlik [[Begiftigde leerstoel|begiftigde leerstoele]],<ref name=":0">{{cite web |title=The Hierarchy of Professors, Explained |url=https://thebestschools.org/magazine/professors-ranks/ |website=TheBestSchools.org |date=23 August 2018 |access-date=24 January 2022 |archive-date=25 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525162624/https://thebestschools.org/magazine/professors-ranks/ |url-status=live }}</ref> of ontvang 'n inkrementele toelaag bykomend tot hul basissalaris.<ref>{{cite web|url=https://www.usf.edu/provost/faculty-success/professional-development/guidelines-dup.aspx|title=Guidelines for Distinguished University Professor Selection|website=Web.archive.org|access-date=5 August 2026|archive-date= 9 Julie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260709143013/https://www.usf.edu/provost/faculty-success/professional-development/guidelines-dup.aspx|url-status=bot: unknown}}</ref> Aangesien dit gewoonlik eie is aan die instelling wat dit toeken, is "buitengewone professor" een van die hoogste senioriteitstitels in die akademie na pasgemaakte titels soos "president se professor", "universiteitsprofessor", "buitengewone navorsingsprofessor", "buitengewone onderwysprofessor", "buitengewone universiteitsprofessor", "universiteits- buitengewone professor" of "regent se professor". (Sommige instellings ken universiteitspesifieke formele titels toe vir hul mees senior vlak van erkenning, soos [[Massachusetts Institute of Technology|M.I.T.]] se "instituutprofessor", [[Yale-universiteit]] se "Sterling-professor", of [[Duke-universiteit]] se "James B. Duke-professor".) Ondanks hierdie verskeidenheid word albei kategorieë eerbewyse uitsluitlik toegeken aan 'n klein persentasie van die top vaste fakulteit wat as besonder belangrik in hul onderskeie navorsingsvelde beskou word.<ref name=":0" /> Sekere akademiese en/of vakkundige organisasies mag ook die titel "buitengewone professor" toeken as erkenning vir prestasie oor die loop van 'n akademiese loopbaan (eerder as vir 'n spesifieke ontdekking of 'n enkele geval van baanbrekende navorsing). Die Association of Collegiate Schools of Architecture erken byvoorbeeld jaarliks tot vyf fakulteitslede by argitektuurskole in die [[Verenigde State]] en [[Kanada]] met die ACSA- buitengewone professor -toekenning.<ref>{{cite web|url=http://acsa-arch.org/programs-events/awards/archives/DP|title=ACSA Distinguished Professor Awards|work=acsa-arch.org|access-date=24 January 2022|archive-date=9 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190909202848/http://www.acsa-arch.org/programs-events/awards/archives/DP|url-status=live}}</ref> Die relatiewe skaarsheid van vooraanstaande professore binne die akademie is deels toe te skryf aan diskresionêre beperkings wat universiteite oplê: hulle beperk die aantal kandidaatnominasies wat aanvaar sal word, of stel selfs 'n plafon op sulke poste as 'n vaste persentasie van die totale akademiese personeel.<ref>{{cite web|url=https://www.mtu.edu/provost/resources/awards/distinguished-university-professorships.pdf|format=PDF|title=University & Distinguished Professorships|website=Mtu.edu|access-date=5 August 2026}}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Akademie]] lxxxjycsw6l3he1cm4nj76cuzm761y5 Cass Abrahams 0 464746 2928833 2925761 2026-08-22T13:27:52Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928833 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Cass Abrahams | bynaam = | beeld = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | geboortenaam = Cassandra Magnolia Dorothea Weimers | geboortedatum = [[3 April]] [[1944]]<ref name="LitNet">{{cite web |last=de Vries|first=Izak |title= Cass Abrahams soos sy self vertel het|url=https://www.litnet.co.za/cass-abrahams-soos-sy-self-vertel-het/|work=[[LitNet]] |date=10 Augustus 2026 |access-date=11 Augustus 2026 |language=af}}</ref> | geboorteplek = | dood_datum = [[8 Augustus]] [[2026]] | sterfteplek = | ouers = | titel = | nasionaliteit = {{vlagland|Suid-Afrika}}ner | beroep = Sjef, restaurateur, kookboekskrywer en televisiepersoonlikheid. | ander = | bekend = Kenner van die Kaaps-Maleise kookkuns | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = | party = | godsdiens = | huweliksmaat = | kinders = | webblad = | handtekening = }} '''Cassandra Magnolia Dorothea Weimers''', (Bekend as '''Cass Abrahams''' [[3 April]] [[1944]] – [[8 Augustus]] [[2026]]) was ’n [[Suid-Afrikaanse]] sjef, restaurateur, kookboekskrywer en televisiepersoonlikheid. Sy was veral bekend vir haar bevordering en bewaring van Kaaps-Maleise kookkuns en is dikwels as die doyenne van dié kooktradisie beskryf.<ref name="DM">{{cite web |last=Qunta |first=Yolisa |title=Cass Abrahams: Stirring pots and shaking tables |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2019-05-24-cass-abrahams-stirring-pots-and-shaking-tables/ |work=[[Daily Maverick]] |date=24 Mei 2019 |access-date=10 Augustus 2026 |language=en}}</ref> == Vroeë lewe en loopbaan == Abrahams het in [[Gauteng]] grootgeword. Sy het aanvanklik as [[onderwyser]] gewerk en het 17 jaar lank wetenskap en biologie onderrig. Nadat sy ’n BA-graad in sosiale wetenskappe voltooi het, het sy ook as skoolsielkundige gewerk.<ref name="Taste">{{cite web |title=What I know now: Cass Abrahams |url=https://taste.co.za/know-now-cass-abrahams/ |work=Woolworths TASTE |date=11 Oktober 2016 |access-date=10 Augustus 2026 |language=en}}</ref> Sy het deur haar huwelik met die [[Kaapse Maleiers|Kaaps-Maleise gemeenskap]] en sy koskultuur kennis gemaak. Hoewel sy geen formele opleiding as sjef ontvang het nie, het sy die kooktradisie deur navorsing, waarneming en die kennis van vroue in die gemeenskap aangeleer.<ref>{{cite web |title=Q&A with Cass Abrahams |url=https://mykitchen.co.za/qa-with-cass-abrahams/ |work=MyKitchen |access-date=10 Augustus 2026 |language=en |archive-date=12 Mei 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260512063839/https://mykitchen.co.za/qa-with-cass-abrahams/ |url-status=dead }}</ref> Sy het later kookklasse aangebied, restaurante en voedselondernemings van advies bedien en Kaaps-Maleise kos plaaslik en internasionaal bevorder.<ref name="DM" /> Abrahams het ook die [[kykNET]]-program ''Cass se kombuis'' aangebied. Die program het op die uiteenlopende kulturele invloede op [[Suid-Afrikaanse kookkuns]] gefokus.<ref>{{cite web |title=Queen of the kitchen |url=https://www.news24.com/queen-of-the-kitchen-20150429 |work=News24 |date=7 November 2013 |access-date=10 Augustus 2026 |language=en}}</ref> == Publikasies == Haar bekendste kookboeke sluit ''The Culture and Cuisine of the Cape Malays'' en ''Cass Abrahams Cooks Cape Malay: Food from Africa'' in. In hierdie werke het sy resepte binne hul kulturele en historiese verband aangebied. Haar outobiografiese kookboek, ''A Life with Food'', wat saam met Marike Bekker geskryf is, het in 2015 verskyn.<ref>{{cite web |title=Cookbooks that inspire food for thought |url=https://iol.co.za/lifestyle/food-and-restaurants/2016-03-31-cookbooks-that-inspire-food-for-thought/ |work=IOL |date=31 Maart 2016 |access-date=10 Augustus 2026 |language=en}}</ref> == Afsterwe en nalatenskap == Abrahams is op 8 Augustus 2026 in die ouderdom van 83 oorlede.<ref>{{cite web |title=‘Ons roer die potte saam met u’: Doyenne van Kaap-Maleise kookkuns sterf |url=https://www.netwerk24.com/nuus/aktueel/ons-roer-die-potte-saam-met-u-doyenne-van-kaap-maleise-kookkuns-sterf-20260809-0922 |work=Netwerk24 |date=9 Augustus 2026 |access-date=10 Augustus 2026}}</ref> Sy word onthou vir haar rol in die bewaring van erfenisresepte en daarvoor dat sy Kaaps-Maleise kos as ’n integrale deel van die Suid-Afrikaanse en Afrika-kookkuns gevestig het.<ref>{{cite web |last=Rhoda |first=Angelica |title=Cape Town mourns beloved Cape Malay food icon Cass Abrahams |url=https://www.capetownetc.com/news/cape-malay-food-icon-cass-abrahams/ |work=Cape Town Etc |date=10 Augustus 2026 |access-date=10 Augustus 2026 |language=en}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Abrahams, Cass}} [[Kategorie:Geboortes in 1944]] [[Kategorie:Sterftes in 2026]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse sjefs]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Kookboekskrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse televisiepersoonlikhede]] gyi32t5x4s9eulttq3o3ih8dgyd03zl Jason Arday 0 464980 2928931 2925823 2026-08-22T21:29:15Z Pynappel 70858 Werk bui yt Engels 2928931 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | naam = Jason Arday | beeld = Jason Arday 2024 (cropped 2).jpg | beeldbeskrywing = | onderskrif = Jason Arday in 2024 | geboortenaam = Jason Atta Kwei Arday | geboortedatum = [[9 Mei]] [[1985]] | geboorteplek = [[Londen]] | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|2026|8|14|1985|5|9|df=y}} | sterfplek = Londen | beroep = {{hlist|Akademikus|outeur}} | eggenoot = {{marriage|Debbie McKenzie|2014}} | kinders = 2 | opvoeding = {{ubl |[[St Mary's-universiteit, Twickenham|St Mary's-universiteit]] ([[BA]], [[MA]])|[[Liverpool John Moores-universiteit]] (MA, [[PhD]])}} | tesistitel = An Exploration of Peer-Mentoring among Student Teachers{{'}}'' <nowiki>[sic]</nowiki> ''to Inform Reflective Practice within the Context of Action Research | tesis_url = https://researchonline.ljmu.ac.uk/id/eprint/4552/1/158222_Jason%20Arday_%20Final%20PhD%20Thesis%20Vesrion%20Final%20Draft%20Oct%202015.pdf | tesisjaar = 2015 | doktorale_adviseur = [[Phil Vickerman]] | dissipline = Opvoedkunde | subdissipline = {{hlist |[[Sociology of education]] |[[sociology of race and ethnic relations]] |[[social stratification]] |[[social mobility]]}} | werkplekke = {{ubl |[[Leeds Beckett University]] |[[University of Roehampton]] |[[University of Warwick]] |[[Durham University]] |[[University of Glasgow]] |[[University of Cambridge]]}} | module2 = {{listen voice | filename = Everyone's Life Has Meaning - Jason Arday -shorts.opus | name = Jason Arday | description = Arday during a speech at the 2024 [[Greenbelt Festival]] | recorded = August 2024}} | burgerskap = Verenigde Koninkryk | titel = Professor | instelling = [[Universiteit van Cambridge]] | bydraes = | bekend = Bewerings van plagiaat | eerbewyse = | webblad = | handtekening = }} '''Jason Atta Kwei Arday''' ([[Londen]], [[9 Mei]] [[1985]] – Londen, [[14 Augustus]] [[2026]]) was 'n [[Verenigde Koninkryk|Britse]] akademikus en [[skrywer]]. Hy was professor in Sosiologie van Opvoedkunde aan die [[Universiteit van Cambridge]] van 2023 tot Augustus 2026. Ten tyde van sy aanstelling was hy die jongste swart professor in die geskiedenis van die universiteit.<ref name="BBC-dood">{{Cite news |title=Jason Arday: Former Cambridge university professor found dead |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c1j1ye6n30no |work=BBC News |date=14 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref><ref name="Guardian-dood">{{Cite news |title=Jason Arday found dead after resigning from Cambridge over plagiarism claims |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2026/aug/14/jason-arday-found-dead-after-resigning-from-cambridge-over-plagiarism-claims |work=[[The Guardian]] |date=14 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref> Arday het bedank na mediaberigte oor beweerde [[plagiaat]] in sy akademiese werk en vrae rakende dele van sy outobiografiese verhaal en beweerde prestasies. Hy het alle bewerings ontken. Nege dae na sy bedanking is hy dood in sy huis in Battersea, Londen, gevind.<ref name="BBC-dood" /><ref name="Telegraph-dood">{{Cite news |title=Jason Arday found dead |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2026/08/14/jason-arday-found-dead/ |work=The Telegraph |date=14 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref> ==Vroeë lewe en opvoeding== Arday is op 9 Mei 1985 in Londen gebore aan Ghanese ouers en het grootgeword in Clapham, Suid-Londen. Hy het verklaar dat hy op 'n jong ouderdom met [[outisme]], globale ontwikkelingsvertraging, doofheid en diskalkulie gediagnoseer is, dat hy nie-verbaal was tot die ouderdom van 11, en dat hy eers op 18-jarige ouderdom kon lees en skryf. Hierdie bewerings is later betwis deur voormalige klasmaats en in die media.<ref name="Guardian-nonverbal">{{Cite news |title=‘Always cracking jokes’: questions raised over Jason Arday’s claim he was non-verbal as a child |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2026/aug/12/jason-arday-cambridge-claim-non-verbal-child |work=The Guardian |date=12 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref> Hy het aan die St Mary's Universiteit, Twickenham (BA en MA) gestudeer en 'n PGCE aan die UCL Instituut vir Onderwys verwerf. In 2015 het hy sy PhD aan die Liverpool John Moores Universiteit verwerf met die proefskrif ''An Exploration of Peer-Mentoring among Student Teachers’ to Inform Reflective Practice within the Context of Action Research''. ==Akademiese loopbaan== Arday het by die Leeds Beckett Universiteit, die Universiteit van Roehampton, Durham-universiteit en die [[Universiteit van Glasgow]] (Professor in Sosiologie en Opvoedkunde, 2022–2023) gewerk voordat hy in Maart 2023 by Cambridge aangestel is.<ref name="Guardian-aftrede">{{Cite news |title=Cambridge professor Jason Arday resigns amid accusations of plagiarism |url=https://www.theguardian.com/education/2026/aug/05/cambridge-professor-jason-arday-resigns-amid-accusations-of-plagiarism |work=The Guardian |date=5 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref><ref name="BBC-Glasgow">{{Cite news |title=Glasgow university to review its hiring of plagiarism row professor Jason Arday |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/ckg9vz7vn29o |work=BBC News |date=7 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref> Sy aanstelling by Cambridge het aansienlike media-aandag ontvang. Hy het 'n genoot van Jesus College geword en verskyn op BBC-programme soos ''Sunday with Laura Kuenssberg'' en ''Question Time''. Hy het verskeie eredoktorsgrade ontvang en raads- of adviesposte by die Royal Society en die British Sociological Association, onder andere, beklee. ==Beskuldigings en bedanking== Teen die einde van Julie 2026, na aanleiding van 'n blogplasing deur navorser Nathan Cofnas, het die media berig oor beweerde plagiaat in Arday se proefskrif en latere publikasies, en oor teenstrydighede in bewerings rakende fondsinsameling, uithouvermoë-prestasies en persoonlike geskiedenis.<ref name="Telegraph-plagiaat">{{Cite news |title=Cambridge’s diversity poster boy in plagiarism row |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2026/07/24/cambridges-diversity-poster-boy-in-plagiarism-row/ |work=The Telegraph |date=24 Julie 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref><ref name="Atlantic">{{Cite news |title=Jason Arday's Fairy Tale Is Over |url=https://www.theatlantic.com/books/2026/08/jason-arday-cambridge-academic-memoir-resignation/688206/ |work=The Atlantic |date=6 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref><ref name="Guardian-oorsig">{{Cite news |title=The rise and fall of Jason Arday: a full rundown of the claims |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2026/aug/06/rise-and-fall-of-jason-arday |work=The Guardian |date=6 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref> Die Liverpool John Moores-universiteit het vorige klagtes ondersoek en beslis dat daar geen plagiaat was nie, maar eerder waarskynlik "billike en redelike foute". Arday het ontken dat hy 'n leuenaar of plagiaat is en verklaar dat verskeie ondersoeke hom vrygespreek het.<ref name="Guardian-aftrede" /><ref name="Independent-profiel">{{Cite news |title=The ‘superstar’ Cambridge professor dramatically undone by plagiarism row |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/jason-arday-cambridge-plagiarism-university-b3028457.html |work=[[The Independent]] |date=6 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref> Op 5 Augustus 2026 het Cambridge 'n ondersoek aangekondig "in reaksie op nuwe inligting rakende die akademiese kwalifikasies en ere-aanstellings van prof. Arday." Dieselfde dag het Arday as professor en genoot bedank. Hy het verklaar dat die voortgesette openbare aandag persoonlik onhoudbaar geword het.<ref name="Guardian-aftrede" /><ref name="BBC-dood" /> Ander instellings, insluitend die Universiteite van Glasgow en Durham, het hersienings in hul vorige aanstellings van Arday aangekondig. Akademici, insluitend Priyamvada Gopal, het 'n brief versprei waarin 'n onafhanklike ondersoek na die aanstellingsprosedure by Cambridge aangevra word.<ref name="BBC-Glasgow" /><ref name="Guardian-aftrede" /> ==Memoires== Arday se [[memoires]], ''Great and Unfortunate Things'', is kort voor sy dood in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] gepubliseer. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Arday, Jason}} [[Kategorie:Britse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1985]] [[Kategorie:Sterftes in 2026]] [[Kategorie:Britse akademici]] c021qawmtr559nao0id9uc6ykz4gvh6 2928932 2928931 2026-08-22T21:30:52Z Pynappel 70858 2928932 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | naam = Jason Arday | beeld = Jason Arday 2024 (cropped 2).jpg | beeldbeskrywing = | onderskrif = Jason Arday in 2024 | geboortenaam = Jason Atta Kwei Arday | geboortedatum = [[9 Mei]] [[1985]] | geboorteplek = [[Londen]] | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|2026|8|14|1985|5|9|df=y}} | sterfplek = Londen | beroep = {{hlist|Akademikus|outeur}} | eggenoot = {{marriage|Debbie McKenzie|2014}} | kinders = 2 | opvoeding = {{ubl |[[St Mary's-universiteit, Twickenham|St Mary's-universiteit]] ([[BA]], [[MA]])|[[Liverpool John Moores-universiteit]] (MA, [[PhD]])}} | tesistitel = An Exploration of Peer-Mentoring among Student Teachers{{'}}'' <nowiki>[sic]</nowiki> ''to Inform Reflective Practice within the Context of Action Research | tesis_url = https://researchonline.ljmu.ac.uk/id/eprint/4552/1/158222_Jason%20Arday_%20Final%20PhD%20Thesis%20Vesrion%20Final%20Draft%20Oct%202015.pdf | tesisjaar = 2015 | doktorale_adviseur = [[Phil Vickerman]] | dissipline = Opvoedkunde | subdissipline = {{hlist |[[Sosiologie van opvoeding]] |[[sosiologie van ras en etniese betrekkinge]] |[[sosiale stratifikasie]] |[[sosiale mobiliteit]]}} | werkplekke = {{ubl |[[Leeds Beckett-universiteit]] |[[Roehampton-universiteit]] |[[Warwick-universiteit]] |[[Durham-universiteit]] |[[Glasgow-universiteit]] |[[Cambridge-universiteit]]}} | module2 = {{listen voice | filename = Everyone's Life Has Meaning - Jason Arday -shorts.opus | name = Jason Arday | description = Arday during a speech at the 2024 [[Greenbelt Festival]] | recorded = August 2024}} | burgerskap = Verenigde Koninkryk | titel = Professor | instelling = [[Universiteit van Cambridge]] | bydraes = | bekend = Bewerings van plagiaat | eerbewyse = | webblad = | handtekening = }} '''Jason Atta Kwei Arday''' ([[Londen]], [[9 Mei]] [[1985]] – Londen, [[14 Augustus]] [[2026]]) was 'n [[Verenigde Koninkryk|Britse]] akademikus en [[skrywer]]. Hy was professor in Sosiologie van Opvoedkunde aan die [[Universiteit van Cambridge]] van 2023 tot Augustus 2026. Ten tyde van sy aanstelling was hy die jongste swart professor in die geskiedenis van die universiteit.<ref name="BBC-dood">{{Cite news |title=Jason Arday: Former Cambridge university professor found dead |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c1j1ye6n30no |work=BBC News |date=14 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref><ref name="Guardian-dood">{{Cite news |title=Jason Arday found dead after resigning from Cambridge over plagiarism claims |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2026/aug/14/jason-arday-found-dead-after-resigning-from-cambridge-over-plagiarism-claims |work=[[The Guardian]] |date=14 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref> Arday het bedank na mediaberigte oor beweerde [[plagiaat]] in sy akademiese werk en vrae rakende dele van sy outobiografiese verhaal en beweerde prestasies. Hy het alle bewerings ontken. Nege dae na sy bedanking is hy dood in sy huis in Battersea, Londen, gevind.<ref name="BBC-dood" /><ref name="Telegraph-dood">{{Cite news |title=Jason Arday found dead |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2026/08/14/jason-arday-found-dead/ |work=The Telegraph |date=14 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref> ==Vroeë lewe en opvoeding== Arday is op 9 Mei 1985 in Londen gebore aan Ghanese ouers en het grootgeword in Clapham, Suid-Londen. Hy het verklaar dat hy op 'n jong ouderdom met [[outisme]], globale ontwikkelingsvertraging, doofheid en diskalkulie gediagnoseer is, dat hy nie-verbaal was tot die ouderdom van 11, en dat hy eers op 18-jarige ouderdom kon lees en skryf. Hierdie bewerings is later betwis deur voormalige klasmaats en in die media.<ref name="Guardian-nonverbal">{{Cite news |title=‘Always cracking jokes’: questions raised over Jason Arday’s claim he was non-verbal as a child |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2026/aug/12/jason-arday-cambridge-claim-non-verbal-child |work=The Guardian |date=12 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref> Hy het aan die St Mary's Universiteit, Twickenham (BA en MA) gestudeer en 'n PGCE aan die UCL Instituut vir Onderwys verwerf. In 2015 het hy sy PhD aan die Liverpool John Moores Universiteit verwerf met die proefskrif ''An Exploration of Peer-Mentoring among Student Teachers’ to Inform Reflective Practice within the Context of Action Research''. ==Akademiese loopbaan== Arday het by die Leeds Beckett Universiteit, die Universiteit van Roehampton, Durham-universiteit en die [[Universiteit van Glasgow]] (Professor in Sosiologie en Opvoedkunde, 2022–2023) gewerk voordat hy in Maart 2023 by Cambridge aangestel is.<ref name="Guardian-aftrede">{{Cite news |title=Cambridge professor Jason Arday resigns amid accusations of plagiarism |url=https://www.theguardian.com/education/2026/aug/05/cambridge-professor-jason-arday-resigns-amid-accusations-of-plagiarism |work=The Guardian |date=5 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref><ref name="BBC-Glasgow">{{Cite news |title=Glasgow university to review its hiring of plagiarism row professor Jason Arday |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/ckg9vz7vn29o |work=BBC News |date=7 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref> Sy aanstelling by Cambridge het aansienlike media-aandag ontvang. Hy het 'n genoot van Jesus College geword en verskyn op BBC-programme soos ''Sunday with Laura Kuenssberg'' en ''Question Time''. Hy het verskeie eredoktorsgrade ontvang en raads- of adviesposte by die Royal Society en die British Sociological Association, onder andere, beklee. ==Beskuldigings en bedanking== Teen die einde van Julie 2026, na aanleiding van 'n blogplasing deur navorser Nathan Cofnas, het die media berig oor beweerde plagiaat in Arday se proefskrif en latere publikasies, en oor teenstrydighede in bewerings rakende fondsinsameling, uithouvermoë-prestasies en persoonlike geskiedenis.<ref name="Telegraph-plagiaat">{{Cite news |title=Cambridge’s diversity poster boy in plagiarism row |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2026/07/24/cambridges-diversity-poster-boy-in-plagiarism-row/ |work=The Telegraph |date=24 Julie 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref><ref name="Atlantic">{{Cite news |title=Jason Arday's Fairy Tale Is Over |url=https://www.theatlantic.com/books/2026/08/jason-arday-cambridge-academic-memoir-resignation/688206/ |work=The Atlantic |date=6 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref><ref name="Guardian-oorsig">{{Cite news |title=The rise and fall of Jason Arday: a full rundown of the claims |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2026/aug/06/rise-and-fall-of-jason-arday |work=The Guardian |date=6 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref> Die Liverpool John Moores-universiteit het vorige klagtes ondersoek en beslis dat daar geen plagiaat was nie, maar eerder waarskynlik "billike en redelike foute". Arday het ontken dat hy 'n leuenaar of plagiaat is en verklaar dat verskeie ondersoeke hom vrygespreek het.<ref name="Guardian-aftrede" /><ref name="Independent-profiel">{{Cite news |title=The ‘superstar’ Cambridge professor dramatically undone by plagiarism row |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/jason-arday-cambridge-plagiarism-university-b3028457.html |work=[[The Independent]] |date=6 Augustus 2026 |access-date=15 Augustus 2026}}</ref> Op 5 Augustus 2026 het Cambridge 'n ondersoek aangekondig "in reaksie op nuwe inligting rakende die akademiese kwalifikasies en ere-aanstellings van prof. Arday." Dieselfde dag het Arday as professor en genoot bedank. Hy het verklaar dat die voortgesette openbare aandag persoonlik onhoudbaar geword het.<ref name="Guardian-aftrede" /><ref name="BBC-dood" /> Ander instellings, insluitend die Universiteite van Glasgow en Durham, het hersienings in hul vorige aanstellings van Arday aangekondig. Akademici, insluitend Priyamvada Gopal, het 'n brief versprei waarin 'n onafhanklike ondersoek na die aanstellingsprosedure by Cambridge aangevra word.<ref name="BBC-Glasgow" /><ref name="Guardian-aftrede" /> ==Memoires== Arday se [[memoires]], ''Great and Unfortunate Things'', is kort voor sy dood in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] gepubliseer. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Arday, Jason}} [[Kategorie:Britse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1985]] [[Kategorie:Sterftes in 2026]] [[Kategorie:Britse akademici]] rj5m86foj2rvxx2h6dgat4w5frmy7c5 Andrei Goesev 0 464989 2928895 2928757 2026-08-22T20:15:29Z Amanich7 141889 /* Verwysings */ 2928895 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas2 |naam = Andrei Jewgenjewitsj Goesev <br /> <small>Андрей Евгеньевич Гусев</small> |kleur = |titel = |beeld = Andrei Gusev.jpg |beeld_wydte = 200px |beeld_onderskrif = Andrei Goesev in 2000 |beeld2 = |beeld2_wydte = |beeld2_onderskrif = |opskrif1 = Gebore |1 = [[27 Oktober]] [[1952]], [[Moskou]] |opskrif2 = |2 = |opskrif3 = Beroep |3 = Joernalis, skrywer |opskrif4 = Nasionaliteit |4 = Russies |opskrif5 = Periode |5 = 1990 - tans |opskrif6 = |6 = |opskrif7 = |7 = |opskrif8 = |8 = |opskrif9 = |9 = }} '''Andrei Jewgenjewitsj Goesev''' ([[Russies]]: Андрей Евгеньевич Гусев, gebore op [[27 Oktober]] [[1952]] in [[Moskou]]) is ’n Russiese skrywer, prosaskrywer, publisis en joernalis. Hy het verskeie [[roman]]s, verhale en novelles gepubliseer en was hoofredakteur en medestigter van Новая медицинская газета (Nuwe Mediese Koerant). Hy was ook voorsitter van die openbare fonds Unie van Literatore van Moskou. ==Beroepsloopbaan== Sedert 1993 is Andrei Goesev die hoofredakteur van die ''Nuwe Mediese Koerant'' (Russies: Новая медицинская газета). As joernalis het hy vir die ''Moskovsky Komsomolets''-koerant gewerk, daarna was hy 'n spesiale korrespondent vir ''Rossiyskaya Gazeta'', redakteur en aanbieder van programme by ''Die Resonance television and radio company'' (Ostankino) en redakteur van die Interfax-nuusagentskap. Sedert 2000 is Andrei Goesev Voorsitter van die Unie van Literatore van Moskou. Andrei Goesev is die skrywer van agt prosaboeke. Sy bekendste romans is "The World According to Novikoff" (2006), "Consummation in Mombasa" (2017),<ref>[http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm Review of ''"Consummation in Mombasa"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260716174238/https://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm |date=16 Julie 2026 }} — on the site of public fund "Union of Writers of Moscow", 2020 {{in lang|ru}}</ref><ref>[https://lady.webnice.ru/forum/viewtopic.php?t=22336 ''“Consummation in Mombasa”''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200609223657/https://lady.webnice.ru/forum/viewtopic.php?t=22336 |date=9 June 2020 }} — in Lady’s Club, 2017 {{in lang|ru}}</ref><ref>[https://proza.ru/2017/07/30/28 «Консуммация в Момбасе»] by Andrei Gusev, 2017. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804015027/https://proza.ru/2017/07/30/28 |date=4 August 2020 }}</ref> "Our Wild Sex in Malindi" (2020),<ref>[http://mliterature.narod.ru/In_Malindi.htm Review of ''"Our Wild Sex in Malindi"''] on the site of public fund "Union of Writers of Moscow", 2020</ref><ref>[https://proza.ru/2018/02/25/7 "Наш жёсткий секс в Малинди" ''(Our Wild Sex in Malindi)''] by Andrei Gusev, 2020.</ref> "The Non-Returnee" (2022).<ref>[https://mliterature.narod.ru/Remaining.htm Review of ''“Невозвращенец”'' (“The Non-Returnee”)] on the site of public fund "Union of Writers of Moscow", 2023. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250812022732/https://mliterature.narod.ru/Remaining.htm |date=2025-08-12 }}</ref><ref>[http://samlib.ru/g/gusew_a_e/non-returnee.shtml ''“Невозвращенец”'' (“The Non-Returnee”)] by Andrei Gusev, 2022. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251009155113/https://samlib.ru/g/gusew_a_e/non-returnee.shtml |date=2025-10-09 }}</ref> In sy prosa van die 2010's en 2020's het Andrei Goesev die tema van Knegskap-Dissipline-Sadisme-Masochisme ([[BDSM]])-kultuur in Rusland ontwikkel. Onderwerpe sluit in vroulike oorheersing, [[slawerny]], erotiese straf en BDSM-fiksie.<ref>[http://proza.ru/2016/03/10/50 «Русский писатель обожает role plays» (“The Russian Writer Loves Role Plays”)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329054427/http://proza.ru/2016/03/10/50 |date=29 Maart 2016 }} — a novel by Andrei Gusev {{in lang|ru}}</ref><ref>[http://lady.webnice.ru/forum/viewtopic.php?t=21732 Повесть «Жена писателя играет в BDSM» (“The Writers’s Wife Likes BDSM”)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170215025643/http://lady.webnice.ru/forum/viewtopic.php?t=21732 |date=15 Februarie 2017 }} — in Lady's Club, 2016 {{in lang|ru}}</ref> ==Boeke== *Andrei Goesev "Presentation", kortverhale, Moskou, 1993. *Andrew E. Goesev "Mister Novelist", verhale en kortverhale, Moskou, 1994. *Andrei E. Goesev "With Chronos' Permit", verhale, film-roman, Moskou, 1995. *Andrei E. Goesev "The Russian Story", roman, Moskou, 1996. *"On the Edge of Magellanic Clouds", versameling van verhale en kortverhale, Moskou, 1998, uitgewery "Probel", {{ISBN|5-89346-012-X}}. *Andrei E. Goesev "The Painter & Eros", novel, Moskou, 2003, uitgewery "West-Consulting", {{ISBN|5-85511-011-7}}. *Andrei E. Goesev "Role Pĺays", stories, Moskou, 2003, uitgewery "West-Consulting". *Andrei E. Goesev "The World According to Novikoff", roman, Moskou, 2006, uitgewery "West-Consulting", {{ISBN|978-5-903321-02-5}}.<ref>{{Cite web |url=http://bvi.rusf.ru/fwho/0421.htm/ |title=Фантастика: кто есть кто |access-date=24 Februarie 2017 |archive-date=17 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317212646/http://bvi.rusf.ru/fwho/0421.htm/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www-lat.rusf.ru/fc/d0210.htm |title=Памятные даты российской фантастики, октябрь 2002 (27 октября) |access-date=24 Februarie 2017 |archive-date=17 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317224416/http://www-lat.rusf.ru/fc/d0210.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://nmgazette.narod.ru/100years.htm |title=Сто лет со дня рождения |access-date=24 February 2017 |archive-date=3 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140303180818/http://nmgazette.narod.ru/100years.htm |url-status=live }}</ref> ==Persoonlike lewe== Andrei Goesev woon in Moskou. Hy was twee keer getroud en twee keer geskei. Sy eerste vrou, Nina Goeseva (gebore van Odnoletko), het as verpleegster gewerk; sy tweede vrou, Ivetta Sarkisyan, is 'n filosoof (literêre kritikus) van opleiding. Hy het twee dogters.<ref name="Rodovid">{{Cite web |url=https://en.rodovid.org/wk/Person:1166195 |title=Andrei E. Gusev in Rodovid |access-date=5 November 2020 |archive-date=19 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119230740/https://en.rodovid.org/wk/Person:1166195 |url-status=live }}</ref> Sy stokperdjie is [[byeboerdery]]. <br> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Gusev, Andrei}} [[Kategorie:Geboortes in 1952]] [[Kategorie:Russiese skrywers]] [[Kategorie:Russiese joernaliste]] rgsbut55v7vq3kmo933nov265cmvqgv Jan-Willem Breure 0 465026 2929042 2926152 2026-08-23T09:49:10Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2929042 wikitext text/x-wiki {{gaan taal na}} {{Inligtingskas Persoon|name=Jan-Willem Breure|image=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1988|09|1|df=y}}|birth_place=[[Rwanda]]|occupation=Award Ceremony Director|known_for=Founder of the Septimius Awards and Isis Fashion Awards; Director of ''[[Are All Men Pedophiles?]]''|website={{URL|https://septimiusawards.com/}}}} '''Jan-Willem Breure''' (gebore op 1 September 1988) is 'n Rwandees-Nederlandse rolprentmaker en feesdirekteur. Hy is die stigter van die Septimius-toekennings, 'n seremonie in Amsterdam wat erkenning geniet vir sy "kontinentale" kategorie-stelsel, wat daarop gemik is om wêreldwye diversiteit in rolprente te bevorder.<ref>{{Cite web|url=https://forbes.ge/en/the-septimius-awards-the-oscars-of-europe-and-the-rise-of-jan-willem-breure/|title=The Septimius Awards: The Oscars of Europe and the Rise of Jan-Willem Breure • Forbes Georgia|last=Shanava|first=Nick|date=2025-03-10|website=Forbes Georgia|language=en|access-date=2026-03-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vocal.media/journal/jan-willem-breure-attends-the-white-house-dinner-at-kasteel-de-wittenburg-in-wassenaar|title=Jan-Willem Breure attends The White House Dinner at Kasteel de Wittenburg in Wassenaar|website=Journal|language=en|access-date=2026-03-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://septimiusawards.com/team/|title=TEAM – Septimius Awards|language=en|access-date=2026-03-07}}</ref> == Vroeë lewe en opvoeding == Breure is in [[Rwanda]] gebore en later deur 'n Nederlandse sendelinggesin aangeneem. Hy het sy vormingsjare in [[Kenia]] en [[Namibië]] deurgebring voordat hy na [[Amsterdam]], [[Nederland]], verhuis het. Hy het aan die Koninklike Akademie van Kuns in [[Den Haag]] gestudeer, waar hy in interaktiewe media-ontwerp gespesialiseer het. Sy ervaring as 'n aangenome kind en sy opvoeding oor drie kontinente word gereeld aangehaal as die katalisators vir sy fokus op "Globale Insluiting" in die kunste.<ref>{{Cite web|url=https://elle.ua/stil-zhizni/blog_stil_zhizni/the-septimius-awards-jan-willem-breure-is-breaking-traditional-rules-of-cinema/|title=The Septimius Awards: Jan-Willem Breure is breaking traditional rules of cinema|date=2024-11-21|website=Elle – модний жіночий журнал|language=uk|access-date=2026-08-18}}</ref> == Loopbaan == === Rolprentmaak === Breure se filmografie behandel dikwels sielkundige en sosiale temas. Sy dokumentêr uit 2012, ''Are All Men Pedophiles?'', het maatskaplike stigmas vanuit 'n kliniese oogpunt ondersoek.<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/jan_willem_breure|title=Jan-Willem Breure Movies List {{!}} Rotten Tomatoes {{!}} Rotten Tomatoes|website=www.rottentomatoes.com|language=en|access-date=2026-08-18}}</ref> Die dokumentêr het 'n toekenning vir uitnemendheid by die *International Film Festival for Peace, Inspiration, and Equality ontvang. In 2012 het die dokumentêr die Nederlandse Vereniging van Seksuologie Mediaprijs* (NVVS) gewen.<ref>{{Cite web|url=https://www.nvvs.info/de-nvvs/awards/nvvs-seks-mediaprijs/winnaars/are-all-men-pedophiles-wint-nvvs-seksuologie-mediaprijs-2012|title=Are all men pedophiles? Wint NVVS Seksuologie Mediaprijs 2012|website=www.nvvs.info|access-date=2026-08-18}}</ref> Breure se tweede dokumentêr, getiteld ''Do Women Have A Higher Sex Drive?'', is in 2018 vrygestel.<ref>{{Cite OV|url=https://tv.apple.com/us/movie/do-women-have-a-higher-sex-drive/umc.cmc.6b4ckbjzqmso8hzqtul8dbwq0|title=Do Women Have a Higher Sex Drive? - Apple TV|date=2018-06-05|language=en|access-date=2026-03-07}}</ref> In 2024 het UN Women sy vennootskap met Breure aangekondig vir 'n dokumentêre produksie getiteld United Races wat in 2026 vrygestel sal word. <ref>{{Cite web|url=https://www.unwomen.nl/author/thea-hoekstra/|title=Thea Hoekstra, Author at UN Women Nederland|date=2025-11-25|website=UN Women Nederland|language=nl|access-date=2026-03-26}}</ref> In Januarie 2026 is Breure aangewys as een van ses jurielede vir die JOBURG FILM FESTIVAL, 'n rolprentfees wat jaarliks ​​in [[Johannesburg]] in [[Suid-Afrika]] aangebied word.<ref>{{Cite web|url=https://gautengfilm.org.za/2026/01/meet-the-2026-joburg-film-festival-jury/|title=MEET THE 2026 JOBURG FILM FESTIVAL JURY|last=Webmaster|date=2026-01-09|website=Gauteng Film Commission|language=en-US|access-date=2026-03-07}}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/news/joburg-film-festival-head-growing-next-generation-south-african-moviegoers-1236673226/|title=Joburg Film Festival Head on Celebrating 'Unseen Hands Behind Filmmaking,' Growing Next Generation of South African Moviegoers|last=Vourlias|first=Christopher|date=2026-03-02|website=Variety|language=en-US|access-date=2026-03-07}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://vocal.media/geeks/jan-willem-breure-joins-the-joburg-film-festival-jury-jff-septimius-awards-director-becomes-judge-at-south-africa-film-festival-in-johannesburg|title=Jan-Willem Breure Joins the Joburg Film Festival Jury (JFF) - Septimius Awards Director becomes Judge at South Africa Film Festival in Johannesburg|website=Geeks|language=en|access-date=2026-03-07}}</ref> === Septimius-toekennings === In 2017 het Breure die New Vision International Film Festival (NVIFF) gestig – ’n organisasie wat die Septimius-toekennings, bekend as die "Oscars van Europa", reël.<ref>{{Cite web|url=https://www.gettyimages.in/detail/news-photo/jan-willem-breure-during-the-septimius-awards-at-koninklijk-news-photo/2242009121|title=Jan Willem Breure during the Septimius Awards at Koninklijk Theater...|date=2025-10-21|website=Getty Images|language=en-gb|access-date=2026-08-18}}</ref> Die toekenningseremonie vind jaarliks ​​in die Tuschinski-teater in Amsterdam plaas en is uniek omdat groot kategorieë (Beste Akteur, Beste Aktrise en Beste Rolprent) volgens kontinent verdeel word – [[Afrika]], [[Asië]], [[Europa]], [[Latyns-Amerika]], [[Noord-Amerika]] en Oseanië – om gelyke verteenwoordiging vir nie-Westerse talent te verseker. <ref>{{Cite web|url=https://vocal.media/journal/forbes-the-story-of-jan-willem-breure-s-septimius-awards|title=Forbes - The Story of Jan-Willem Breure's Septimius Awards|website=Journal|language=en|access-date=2026-03-07}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://filmfreeway.com/SeptimiusAwards|title=Septimius Awards|date=2025-09-10|website=FilmFreeway|language=en|access-date=2026-03-07}}</ref> ==== Noemenswaardige Deelnemers en Eerbetoondes ==== Die fees het talle [[Oscar|Oscar-]], BAFTA- en [[Emmy|Emmy-toekenningswenners]] gelok. Hoëprofielwenners en deelnemers sluit in: * '''[[Kevin Spacey]]''' – Ontvanger van die Lewensprestasie-toekenning (2025). <ref name="PressRelease25">{{Cite web|url=https://septimiusawards.com/press-release/|title=Kevin Spacey, Shohreh Aghdashloo, and Irv Gotti to Receive Lifetime Honors|date=2025-09-03|publisher=Septimius Awards}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/kevin-spacey-lifetime-achievement-award-friend-val-kilmer-1236369125/|title=Kevin Spacey Dedicates Lifetime Achievement Award to Val Kilmer; Jonathan Majors and Meagan Good Also Honored at Amsterdam Black-Tie Gala|last=Gardner|first=Chris|date=2025-09-12|website=The Hollywood Reporter|language=en-US|access-date=2026-03-07}}</ref> * '''[[Cuba Gooding Jr.]]''' – Ontvanger van die Lewensprestasie-toekenning (2024). <ref>{{Cite web|url=https://www.salto.nl/actueel/|title=SALTO Amsterdam - Actueel|website=SALTO|language=nl|access-date=2026-03-07}}</ref> * '''[[Shohreh Aghdashloo]]''' – Ontvanger van die Lewensprestasie-toekenning (2025). * '''Tovino Thomas''' — tweemalige wenner van die Beste Asiatiese Akteur (2023, 2025). * '''Christopher Hampton''' en '''Kevin Willmott''' — Oscar-bekroonde draaiboekskrywers wat as genomineerdes of aanbieders deelgeneem het. * '''[[Stedman Graham]]''' – Dien as die amptelike globale ambassadeur vir die toekennings.<ref>{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com/detail/news-photo/stedman-graham-during-the-septimius-awards-at-koninklijk-news-photo/2242008893|title=Stedman Graham during the Septimius Awards at Koninklijk Theater...|date=2025-10-21|website=Getty Images|language=en|access-date=2026-03-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nieuws.nl/entertainment/stedman-graham-verbindt-leiderschap-en-verhalen-tijdens-de-septimius-awards-in-amsterdam|title=Stedman Graham verbindt leiderschap en verhalen tijdens de Septimius Awards in Amsterdam|date=2025-09-05|website=Nieuws.nl|language=nl|access-date=2026-03-07}}</ref> * '''[[Nomzamo Mbatha]]''' ''-Shaka Ilembe'' , Beste Afrika-aktrise (2025) <ref>{{Cite web|url=https://www.ewn.co.za/2024/08/22/nomzamo-mbatha-wins-big-at-prestigious-septimius-awards-for-shaka-ilembe|title=Nomzamo Mbatha wins big at prestigious Septimius Awards for 'Shaka Ilembe'|last=Legodi|first=Simangele|website=EWN|language=en|access-date=2026-08-18}}</ref> === Isis Fashion Awards === Die [[Isis Fashion Awards]] is 'n internasionale modetoekenningsgeleentheid wat in Amsterdam, Nederland, plaasvind. Die toekennings is deur Breure in die lewe geroep en vier innovasie, volhoubaarheid en artistieke eksperimentering in hedendaagse mode; dit dien ook as 'n platform wat mode, kuns, film en digitale kultuur met mekaar verbind.<ref>{{Cite web|url=https://www.salto.nl/actueel/|title=SALTO Amsterdam - Actueel|website=SALTO|language=nl|access-date=2026-04-06}}</ref> == Filmografie == {| class="wikitable sortable" !Jaar ! Titel ! Rol ! Notas |- | 2014 |Are All Men Pedophiles | Regisseur, Skrywer | Toekenning van Uitnemendheid (IFFPIE) |- | 2018 |Do Women Have a Higher Sex Drive | Direkteur | Dokumentêr |} == Filosofie == Breure lewer skerp kritiek op die Westerse kulturele vooroordeel by groot toekenningsgeleenthede soos die Academy Awards. Hy ondersteun die teorie van die "digitale kloof" en pleit vir onafhanklike platforms waar skeppers van kleur en filmmakers uit die Globale Suide beheer oor hul eie narratiewe kan uitoefen, sonder om by Eurosentriese standaarde aan te pas.<ref>{{Cite web|url=https://vocal.media/journal/the-septimius-awards-vs-the-roman-emperor-septimius-severus|title=The Septimius Awards vs the Roman Emperor Septimius Severus|website=Journal|language=en|access-date=2026-03-07}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Geboortes in 1988]] [[Kategorie:Lewende mense]] ptkcb18juhtrecqk2gw0npukzl7jivv Bursera graveolens 0 465052 2928825 2926610 2026-08-22T12:36:33Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2928825 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Bursera graveolens | authority = (Kunth) Triana & Planch., (1872) | synonyms =* ''Elaphrium graveolens'' <small>Kunth</small> * ''Terebinthus graveolens'' <small>(Kunth) Rose</small> }} [[Lêer:Bursera graveolens 1zz.jpg|duimnael|Die blare van die ''Bursera graveolens'' boom.]] [[Lêer:Bursera graveolens without leaves.jpg|duimnael|''Bursera graveolens'' sonder blare.]] '''''Bursera graveolens''''', bekend as '''palo santo''' in Spaans, is 'n bladwisselende boom wat tot die ''Burseraceae''-familie behoort. Inheems aan tropiese droë woude van [[Suid-Amerika]], word dit lankal waardeer vir sy geurige kernhout en hars.<ref>{{Cite web|url=https://scienceinsights.org/what-is-palo-santo-uses-benefits-and-origins/|title=What Is Palo Santo? Uses, Benefits, and Origins|date=2026-04-29|website=ScienceInsights|language=en-US|access-date=2026-08-05}}</ref> Hierdie boom kom voor in [[Peru]], [[Ecuador]] en ander dele van Suid- en [[Sentraal-Amerika]], insluitend [[Colombia]], [[Guatemala]] en [[Meksiko|Mexico]].<ref>{{Cite web|url=https://earthpedia.earth.com/angiosperms/burseraceae/bursera-graveolens/|title=Bursera Graveolens -- Earthpedia plant|website=Earthpedia|language=en|access-date=2026-08-05}}</ref> == Samestelling == ''Bursera graveolens'' bestaan hoofsaaklik uit monoterpene soos limoneen en mentofuraan, wat die boom se kenmerkende aroma en medisinale eienskappe bepaal.<ref>{{Cite journal |last=Yukawa |first=Chiyoki |last2=Iwabuchi |first2=Hisakatsu |last3=Kamikawa |first3=Tadao |last4=Komemushi |first4=Sadao |last5=Sawabe |first5=Akiyoshi |date=2004 |title=Terpenoids of the volatile oil of Bursera graveolens |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/ffj.1356 |journal=Flavour and Fragrance Journal |language=en |volume=19 |issue=6 |pages=565–570 |doi=10.1002/ffj.1356 |issn=1099-1026}}</ref> == Tradisionele en Geestelike Gebruik == Inheemse gemeenskappe gebruik Palo Santo al eeue lank in geestelike en genesingspraktyke. Dit word gewoonlik tydens seremonies verbrand om:<ref>{{Cite book |last=Chong Aguirre |first=Pablo |url=https://www.taylorfrancis.com/books/9781003173991 |title=Medicinal Plants of Ecuador |last2=Martínez |first2=Migdalia Miranda |last3=Santana |first3=Patricia Manzano |date=2022-10-18 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-003-17399-1 |edition=1 |location=Boca Raton |language=en |doi=10.1201/9781003173991}}</ref> Negatiewe energie skoon Maak en suiwer ruimtes. Ondersteun emosionele en fisiese genesing Seën rituele en roep beskerming aan. Die Quechua-mense noem dit "Sisaya", wat beteken "blom oopmaak," wat sy rol in die opening van die hart en gees weerspieël . Rituele behels dikwels smeer, waar die hout aangesteek, geblus word, en die rook om 'n ruimte of persoon rondwaai.<ref>{{Cite web|url=https://katukina.com/doc/palosanto|title=Plant Palo Santo - the Holy Wood - Katukina - Tribal Rapé, Mapacho, Kambo, Sananga, Shamanic Tools & Incenses|website=katukina.com|access-date=2026-08-08}}</ref> Die ''Bursera graveolens'' boom word ook tradisioneel gebruik om ’n essensiële olie te vervaardig. Hierdie olie word algemeen aangewend in die behandeling van simptome soos artritis-pyn en seer kele, en word beskou as ’n natuurlike middel met anti-inflammatoriese en pynstillende eienskappe.<ref>{{Cite journal |last=Mendez |first=Alejandrina Honorata Sotelo |last2=Cornejo |first2=Clara Gabina Figueroa |last3=Coral |first3=Mary Flor Césare |last4=Arnedo |first4=María Cecilia Alegría |date=2017-09-30 |title=Chemical Composition, Antimicrobial and Antioxidant Activities of the Essential Oil of Bursera graveolens (Burseraceae) From Perú |url=https://ijper.org/article/51/3s2/s429 |journal=Indian Journal of Pharmaceutical Education and Research |volume=51 |issue=3s2 |pages=s429–s436 |doi=10.5530/ijper.51.3s.62}}</ref> == Bewaringstatus == ''Bursera graveolens'' is tans nie wêreldwyd bedreig nie; volgens die IUCN, maar plaaslike regulasies en verwarring met ’n ander spesie het tot misverstande gelei.<ref>{{Cite journal |last=Samain |first=Marie-Stéphanie |last2=Alejandra Fuentes (National Autonomous University of Mexico) |date=2018-05-23 |title=IUCN Red List of Threatened Species: Fouquieria formosa |url=https://www.iucnredlist.org/species/126603554/126604139 |journal=IUCN Red List of Threatened Species |archive-url=https://web.archive.org/web/20240710140223/https://www.iucnredlist.org/species/126603554/126604139 |archive-date=2024-07-10 |access-date=2026-08-18 |url-status=live }}</ref> == Verwysings == {{verwysings}} hdls7ym2kkm8nkrv1tlbukii7bjmmwg 1976 Sweedse Grand Prix 0 465206 2928827 2928688 2026-08-22T13:10:45Z Aliwal2012 39067 2928827 wikitext text/x-wiki Die '''[[1976 Formule Een-seisoen|1976]] [[Formule Een]] [[Sweedse Grand Prix]]''' is op 13 Junie 1976 op die [[Skandinawiese Renbaan]] in Anderstorp, [[Swede]] gehou. Dit was die sewende wedren van die seisoen. == Renuitslag == {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Rede ! Rooster ! Punte |- ! 1 | 3 | [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] '''[[Jody Scheckter]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | 1:46:53.729 | 1 | '''9''' |- ! 2 | 4 | {{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | + 19.766 | 4 | '''6''' |- ! 3 | 1 | {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 72 | + 33.866 | 5 | '''4''' |- ! 4 | 26 | {{FR-VLAG}} '''[[Jacques Laffite]]''' | '''[[Ligier]]-Matra''' | 72 | + 55.819 | 7 | '''3''' |- ! 5 | 11 | {{GB-VLAG}} '''[[James Hunt]]''' | '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | + 59.483 | 8 | '''2''' |- ! 6 | 2 | {{CH-VLAG}} '''[[Clay Regazzoni]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 72 | + 1:00.366 | 11 | '''1''' |- ! 7 | 10 | {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 72 | + 1:03.493 | 9 | &nbsp; |- ! 8 | 8 | {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace|Carlos Pace]] | [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 72 | + 1:11.613 | 10 | &nbsp; |- ! 9 | 16 | {{GB-VLAG}} [[Tom Pryce]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 71 | + 1 Ronde | 12 | &nbsp; |- ! 10 | 9 | {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 71 | + 1 Ronde | 15 | &nbsp; |- ! 11 | 12 | {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 71 | + 1 Ronde | 13 | &nbsp; |- ! 12 | 17 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 71 | + 1 Ronde | 14 | &nbsp; |- ! 13 | 19 | {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 71 | + 1 Ronde | 18 | &nbsp; |- ! 14 | 35 | {{IT-VLAG}} [[Arturo Merzario]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 70 | Enjin | 19 | &nbsp; |- ! 15 | 18 | {{US-VLAG}} [[Brett Lunger]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 70 | + 2 Rondes | 24 | &nbsp; |- ! NF | 24 | {{AT-VLAG}} [[Harald Ertl]] | [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 54 | Tol | 23 | &nbsp; |- ! NF | 34 | {{DE-VLAG}} [[Hans Joachim Stuck]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 52 | Enjin | 20 | &nbsp; |- ! NF | 5 | {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 45 | Enjin | 2 | &nbsp; |- ! NF | 22 | {{NZ-VLAG}} [[Chris Amon]] | [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 38 | Ongeluk | 3 | &nbsp; |- ! NF | 21 | {{FR-VLAG}} [[Michel Leclere]] | [[Walter Wolf Racing|Wolf]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 20 | Enjin | 25 | &nbsp; |- ! NF | 37 | {{AU-VLAG}} [[Larry Perkins]] | [[Boro (Formula 1)|Boro]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 18 | Enjin | 22 | &nbsp; |- ! NF | 30 | {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]] | [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 10 | Hantering | 21 | &nbsp; |- ! NF | 32 | {{CH-VLAG}} [[Loris Kessel]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 5 | Ongeluk | 26 | &nbsp; |- ! NF | 6 | {{SE-VLAG}} [[Gunnar Nilsson]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 2 | Ongeluk | 6 | &nbsp; |- ! NF | 7 | {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]] | [[Brabham]]-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 2 | Enjin | 16 | &nbsp; |- ! NF | 28 | {{GB-VLAG}} [[John Watson]] | [[Penske Racing|Penske]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 0 | Ongeluk | 17 | &nbsp; |} {{F1GP 1970–1979}} [[Kategorie:Sweedse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 1976]] d6bzr84pz5j2lwdthhwvx53ru9htuje 1975 Sweedse Grand Prix 0 465207 2928828 2928690 2026-08-22T13:11:32Z Aliwal2012 39067 2928828 wikitext text/x-wiki Die '''[[1975 Formule Een-seisoen|1975]] [[Formule Een]] [[Sweedse Grand Prix]]''' is op 8 Junie 1975 op die [[Skandinawiese Renbaan]] in Anderstorp, [[Swede]] gehou. Dit was die sewende wedren van die seisoen. == Renuitslag == {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Rede ! Rooster ! Punte |- ! 1 | 12 | {{AT-VLAG}} '''[[Niki Lauda]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 80 | 1:59:18.319 | 5 | '''9''' |- ! 2 | 7 | {{AR-VLAG}} '''[[Carlos Reutemann]]''' | '''[[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | + 6.288 | 4 | '''6''' |- ! 3 | 11 | {{CH-VLAG}} '''[[Clay Regazzoni]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 80 | + 29.095 | 12 | '''4''' |- ! 4 | 27 | {{US-VLAG}} '''[[Mario Andretti]]''' | '''Parnelli-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | + 44.380 | 15 | '''3''' |- ! 5 | 28 |{{US-VLAG}} '''[[Mark Donohue]]''' | '''[[Penske Racing|Penske]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | + 1:30.763 | 16 | '''2''' |- ! 6 | 23 | {{GB-VLAG}} '''[[Tony Brise]]''' | '''Hill-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 79 | + 1 Ronde | 17 | '''1''' |- ! 7 | 3 |[[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 79 | + 1 Ronde | 8 | &nbsp; |- ! 8 | 1 | {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 79 | + 1 Ronde | 11 | &nbsp; |- ! 9 | 5 | {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 79 | + 1 Ronde | 9 | &nbsp; |- ! 10 | 32 | {{SE-VLAG}} [[Torsten Palm]] | [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 78 | Sonder brandstof | 21 | &nbsp; |- ! 11 | 26 |{{AU-VLAG}} [[Alan Jones]] | [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 78 | + 2 Rondes | 19 | &nbsp; |- ! 12 | 4 |{{FR-VLAG}} [[Patrick Depailler]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 78 | + 2 Rondes | 2 | &nbsp; |- ! 13 | 14 | {{GB-VLAG}} [[Bob Evans]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 78 | + 2 Rondes | 23 | &nbsp; |- ! 14 | 20 |{{GB-VLAG}} [[Damien Magee]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 78 | + 2 Rondes | 22 | &nbsp; |- ! 15 | 6 |{{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 77 | + 3 Rondes | 18 | &nbsp; |- ! 16 | 18 | {{GB-VLAG}} [[John Watson]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 77 | + 3 Rondes | 10 | &nbsp; |- ! 17 | 30 | {{BR-VLAG}} [[Wilson Fittipaldi Jr.]] | [[Fittipaldi Automotive|Fittipaldi]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 74 | + 6 Rondes | 25 | &nbsp; |- ! NF | 16 | {{GB-VLAG}} [[Tom Pryce]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 53 | Tol | 7 | &nbsp; |- ! NF | 21 | [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Ian Scheckter]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 49 | Band | 20 | &nbsp; |- ! NF | 22 | {{AU-VLAG}} [[Vern Schuppan]] | Hill-[[Ford Motor Company|Ford]] | 47 | Transmissie | 26 | &nbsp; |- ! NF | 8 | {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace|Carlos Pace]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 41 | Tol | 6 | &nbsp; |- ! NF | 17 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 38 | Enjin | 3 | &nbsp; |- ! NF | 9 | {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 36 | Transmissie | 1 | &nbsp; |- ! NF | 2 | {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 34 | Oorverhit | 14 | &nbsp; |- ! NF | 24 | {{GB-VLAG}} [[James Hunt]] | [[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 21 | Remme | 13 | &nbsp; |- ! NF | 10 | {{IT-VLAG}} [[Lella Lombardi]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 10 | Brandstofstelsel | 24 | &nbsp; |} {{F1GP 1970–1979}} [[Kategorie:Sweedse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 1975]] 4sv2grbctw6oh590xkxe2je2e2emixq 1974 Sweedse Grand Prix 0 465209 2928829 2928696 2026-08-22T13:12:49Z Aliwal2012 39067 2928829 wikitext text/x-wiki Die '''[[1974 Formule Een-seisoen|1974]] [[Formule Een]] [[Sweedse Grand Prix]]''' is op 9 Junie 1974 op die [[Skandinawiese Renbaan]] in Anderstorp, [[Swede]] gehou. Dit was die sewende wedren van die seisoen. == Renuitslag == {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Rede ! Rooster ! Punte |- ! 1 | 3 | [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] '''[[Jody Scheckter]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | 1:58:31.391 | 2 | '''9''' |- ! 2 | 4 |{{FR-VLAG}} '''[[Patrick Depailler]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | + 0.380 | 1 | '''6''' |- ! 3 | 24 | {{GB-VLAG}} '''[[James Hunt]]''' | '''[[Hesketh (Formule 1)|Hesketh]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | + 3.325 | 6 | '''4''' |- ! 4 | 5 | {{BR-VLAG}} '''[[Emerson Fittipaldi]]''' | '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | + 53.507 | 9 | '''3''' |- ! 5 | 17 | {{FR-VLAG}} '''[[Jean-Pierre Jarier]]''' | '''[[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | + 1:16.403 | 8 | '''2''' |- ! 6 | 26 | {{GB-VLAG}} '''[[Graham Hill]]''' | '''[[Lola (renmotor)|Lola]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 79 | + 1 Ronde | 15 | '''1''' |- ! 7 | 27 | {{GB-VLAG}} [[Guy Edwards]] | [[Lola (renmotor)|Lola]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 79 | + 1 Ronde | 18 | &nbsp; |- ! 8 | 21 | {{DK-VLAG}} [[Tom Belsø]] | [[Iso Marlboro]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 79 | + 1 Ronde | 21 | &nbsp; |- ! 9 | 8 | {{Vlagikoon|Liechtenstein}} [[Rikky von Opel]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 79 | + 1 Ronde | 20 | &nbsp; |- ! 10 | 10 | {{IT-VLAG}} [[Vittorio Brambilla]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 78 | Enjin | 17 | &nbsp; |- ! 11 | 28 | {{GB-VLAG}} [[John Watson]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 77 | + 3 Rondes | 14 | &nbsp; |- ! NF | 22 | {{AU-VLAG}} [[Vern Schuppan]] | [[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 77 | Gediskwalifiseer | 26 | &nbsp; |- ! NF | 12 | {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 70 | Ratkas | 3 | &nbsp; |- ! NF | 9 | {{SE-VLAG}} [[Reine Wisell]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 59 | Suspensie | 16 | &nbsp; |- ! NF | 6 | {{NZ-VLAG}} [[Denny Hulme]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 56 | Suspensie | 12 | &nbsp; |- ! NF | 19 | {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 53 | Suspensie | 22 | &nbsp; |- ! NF | 7 | {{AR-VLAG}} [[Carlos Reutemann]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 30 | Olielek | 10 | &nbsp; |- ! NF | 2 | {{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 27 | Enjin | 7 | &nbsp; |- ! NF | 11 | {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 24 | Ratkas | 4 | &nbsp; |- ! NF | 18 | {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace|Carlos Pace]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 15 | Hantering | 24 | &nbsp; |- ! NF | 1 | {{SE-VLAG}} [[Ronnie Peterson]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 8 | Aandrywing | 5 | &nbsp; |- ! NF | 23 | {{FI-VLAG}} [[Leo Kinnunen]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 8 | Enjin | 25 | &nbsp; |- ! NF | 33 | {{GB-VLAG}} [[Mike Hailwood]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 5 | Brandstoflek | 11 | &nbsp; |- ! NF | 14 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Beltoise]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 3 | Enjin | 13 | &nbsp; |- ! NF | 16 | {{SE-VLAG}} [[Bertil Roos]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 2 | Ratkas | 23 | &nbsp; |- ! NF | 15 | {{FR-VLAG}} [[Henri Pescarolo]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 0 | Brand | 19 | &nbsp; |} {{F1GP 1970–1979}} [[Kategorie:Sweedse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 1974]] coy2uh22t15zg2yd6l7wr4oh99c274t 1973 Sweedse Grand Prix 0 465210 2928830 2928698 2026-08-22T13:14:00Z Aliwal2012 39067 2928830 wikitext text/x-wiki Die '''[[1973 Formule Een-seisoen|1973]] [[Formule Een]] [[Sweedse Grand Prix]]''' is op 17 Junie 1973 op die [[Skandinawiese Renbaan]] in Anderstorp, [[Swede]] gehou. Dit was die sewende wedren van die seisoen. == Renuitslag == {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Rede ! Rooster ! Punte |- ! 1 | 7 | {{NZ-VLAG}} '''[[Denny Hulme]]''' | '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | 1:56:46.0 | 6 | '''9''' |- ! 2 | 2 | {{SE-VLAG}} '''[[Ronnie Peterson]]''' | '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | 4.039 | 1 | '''6''' |- ! 3 | 6 | {{FR-VLAG}} '''[[François Cevert]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | 14.667 | 2 | '''4''' |- ! 4 | 10 | {{AR-VLAG}} '''[[Carlos Reutemann]]''' | '''[[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | 18.068 | 5 | '''3''' |- ! 5 | 5 | {{GB-VLAG}} '''[[Jackie Stewart]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 80 | 25.998 | 3 | '''2''' |- ! 6 | 3 | {{BE-VLAG}} '''[[Jacky Ickx]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 79 | + 1 Ronde | 8 | '''1''' |- ! 7 | 8 | {{US-VLAG}} [[Peter Revson]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 79 | + 1 Ronde | 7 | &nbsp; |- ! 8 | 15 | {{GB-VLAG}} [[Mike Beuttler]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 78 | + 2 Rondes | 21 | &nbsp; |- ! 9 | 19 | {{CH-VLAG}} [[Clay Regazzoni]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 77 | + 3 Rondes | 12 | &nbsp; |- ! 10 | 24 | {{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace|Carlos Pace]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 77 | + 3 Rondes | 16 | &nbsp; |- ! 11 | 25 | {{NZ-VLAG}} [[Howden Ganley]] | [[Iso Marlboro]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 77 | + 3 Rondes | 11 | &nbsp; |- ! 12 | 1 |{{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 76 | Ratkas | 4 | &nbsp; |- ! 13 | 21 | {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 75 | + 5 Rondes | 15 | &nbsp; |- ! 14 | 16 | {{US-VLAG}} [[George Follmer]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 74 | + 6 Rondes | 19 | &nbsp; |- ! NF | 20 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Beltoise]] | [[British Racing Motors|BRM]] | 57 | Enjin | 9 | &nbsp; |- ! NF | 17 | {{GB-VLAG}} [[Jackie Oliver]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 50 | Suspensie | 17 | &nbsp; |- ! NF | 23 | {{GB-VLAG}} [[Mike Hailwood]] | [[Surtees (Formule 1)|Surtees]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 41 | Band | 10 | &nbsp; |- ! NF | 14 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 38 | Petrolpedaal | 20 | &nbsp; |- ! NF | 12 | {{GB-VLAG}} [[Graham Hill]] | [[Shadow (Formule 1)|Shadow]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 16 | Ontsteking | 18 | &nbsp; |- ! NF | 11 | {{BR-VLAG}} [[Wilson Fittipaldi Jr.]] | [[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 0 | Ongeluk | 13 | &nbsp; |- ! NF | 27 | {{SE-VLAG}} [[Reine Wisell]] | [[March Engineering|March]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 0 | Suspensie | 14 | &nbsp; |} {{F1GP 1970–1979}} [[Kategorie:Sweedse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 1973]] a5dcpwy7br4w95s5gcfeg412djehl5k Lêer:Theron, valskleur-KI-herskepping.jpg 6 465211 2928883 2928700 2026-08-22T19:46:10Z JMK 649 2928883 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Danie Theron}} |bron=[http://www.instinsky.de/Boer_War/Danie_Theron/danie_theron.html instinsky.de], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Theron.jpg foto] as bron |datum=ca 1900 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Theron.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Mense in die Tweede Vryheidsoorlog]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} 1i5z1a7w3oycz1jasryfp9cy1av5esn Buddleja 0 465218 2928865 2928738 2026-08-22T18:42:04Z Oesjaar 7467 /* Spesies */ Skakel 2928865 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = white buddleia closeup.jpg |image_caption = ''Buddleja davidii'' |display_parents = 3 |taxon = Buddleja |authority = Houst. ex L., (1753) |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms =* ''Adenoplea'' <small>Radlk.</small> * ''Adenoplusia'' <small>Radlk.</small> * ''Chilianthus'' <small>Burch.</small> * ''Emorya'' <small>Torr.</small> * ''Nicodemia'' <small>Ten.</small> * ''Romana'' <small>Vell.</small> * ''Semnos'' <small>Raf.</small> * ''Toxina'' <small>Noronha</small> }} '''''Buddleja''''' is 'n [[genus]] van blomdraende [[plant]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Scrophulariaceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]], [[Asië]], [[Noord-Amerika]] en [[Suid-Amerika]]. Die genus is na eerw. Adam Buddle (1660-1715) vernoem, 'n Engelse amateur-botanis en vikaris. == Spesies == Daar is 114 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:<ref>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:25036-1 Plants of the World Online]</ref> {{div col|colwidth=22em}} * ''[[Buddleja acuminata]]'' <small>Poir.</small> * ''[[Buddleja × alata]]'' <small>Rehder & E.H.Wilson</small> * ''[[Buddleja albiflora]]'' <small>Hemsl.</small> * ''[[Buddleja alternifolia]]'' <small>Maxim.</small> * ''[[Buddleja americana]]'' <small>L.</small> * ''[[Buddleja anchoensis]]'' <small>Kuntze</small> * ''[[Buddleja angusticarpa]]'' <small>(E.M.Norman & L.B.Sm.) G.P.Coelho & Miotto</small> * ''[[Buddleja araucana]]'' <small>Phil.</small> * ''[[Buddleja aromatica]]'' <small>J.Rémy</small> * ''[[Buddleja asiatica]]'' <small>Lour.</small> * ''[[Buddleja atropurpurea]]'' <small>F.M.Yang, Y.J.Guo & J.Ge</small> * ''[[Buddleja auriculata]]'' <small>Benth.</small> * ''[[Buddleja axillaris]]'' <small>Willd. ex Roem. & Schult.</small> * ''[[Buddleja bhutanica]]'' <small>T.Yamaz.</small> * ''[[Buddleja blattaria]]'' <small>J.F.Macbr.</small> * ''[[Buddleja bordignonii]]'' <small>G.P.Coelho & Miotto</small> * ''[[Buddleja brachiata]]'' <small>Cham. & Schltdl.</small> * ''[[Buddleja brachystachya]]'' <small>Diels</small> * ''[[Buddleja bullata]]'' <small>Kunth</small> * ''[[Buddleja calostachya]]'' <small>E.D.Liu, J.Ge & F.M.Yang</small> * ''[[Buddleja candida]]'' <small>Dunn</small> * ''[[Buddleja cardenasii]]'' <small>Standl. ex E.M.Norman</small> * ''[[Buddleja caryopteridifolia]]'' <small>W.W.Sm.</small> * ''[[Buddleja cestriflora]]'' <small>Cham.</small> * ''[[Buddleja chapalana]]'' <small>B.L.Rob.</small> * ''[[Buddleja chenopodiifolia]]'' <small>Kraenzl.</small> * ''[[Buddleja colvilei]]'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Buddleja cordata]]'' <small>Kunth</small> * ''[[Buddleja cordobensis]]'' <small>Griseb.</small> * ''[[Buddleja coriacea]]'' <small>J.Rémy</small> * ''[[Buddleja corrugata]]'' <small>M.E.Jones</small> * ''[[Buddleja crispa]]'' <small>Benth.</small> * ''[[Buddleja crotonoides]]'' <small>A.Gray</small> * ''[[Buddleja cuneata]]'' <small>Cham.</small> * ''[[Buddleja curviflora]]'' <small>Hook. & Arn.</small> * ''[[Buddleja cuspidata]]'' <small>Baker</small> * ''[[Buddleja davidii]]'' <small>Franch.</small> * ''[[Buddleja delavayi]]'' <small>L.F.Gagnep.</small> * ''[[Buddleja diffusa]]'' <small>Ruiz & Pav.</small> * ''[[Buddleja domingensis]]'' <small>Urb.</small> * ''[[Buddleja dysophylla]]'' <small>(Benth.) Radlk.</small> * ''[[Buddleja elegans]]'' <small>Cham. & Schltdl.</small> * ''[[Buddleja euryphylla]]'' <small>Standl. & Steyerm.</small> * ''[[Buddleja fallowiana]]'' <small>Balf.f. & W.W.Sm.</small> * ''[[Buddleja filibracteolata]]'' <small>J.A.González & J.F.Morales</small> * ''[[Buddleja forrestii]]'' <small>Diels</small> * ''[[Buddleja fragifera]]'' <small>Leeuwenb.</small> * ''[[Buddleja fusca]]'' <small>Baker</small> * ''[[Buddleja globosa]]'' <small>Hope</small> * ''[[Buddleja glomerata]]'' <small>H.L.Wendl.</small> * ''[[Buddleja grandiflora]]'' <small>Cham. & Schltdl.</small> * ''[[Buddleja × griffithii]]'' <small>(C.B.Clarke) C.Marquand</small> * ''[[Buddleja hatschbachii]]'' <small>E.M.Norman & L.B.Sm.</small> * ''[[Buddleja hieronymi]]'' <small>R.E.Fr.</small> * ''[[Buddleja hypsophila]]'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''[[Buddleja ibarrensis]]'' <small>E.M.Norman</small> * ''[[Buddleja incana]]'' <small>Ruiz & Pav.</small> * ''[[Buddleja indica]]'' <small>Lam.</small> * ''[[Buddleja interrupta]]'' <small>Kunth</small> * ''[[Buddleja iresinoides]]'' <small>(Griseb.) Hosseus</small> * ''[[Buddleja jamesonii]]'' <small>Benth.</small> * ''[[Buddleja japonica]]'' <small>Hemsl.</small> * ''[[Buddleja jinsixiaensis]]'' <small>R.B.Zhu</small> * ''[[Buddleja kleinii]]'' <small>E.M.Norman & L.B.Sm.</small> * ''[[Buddleja lanata]]'' <small>Benth.</small> * ''[[Buddleja lindleyana]]'' <small>Fortune</small> * ''[[Buddleja lojensis]]'' <small>E.M.Norman</small> * ''[[Buddleja longiflora]]'' <small>Brade</small> * ''[[Buddleja longifolia]]'' <small>Kunth</small> * ''[[Buddleja loricata]]'' <small>Leeuwenb.</small> * ''[[Buddleja macrostachya]]'' <small>Benth.</small> * ''[[Buddleja madagascariensis]]'' <small>Lam.</small> * ''[[Buddleja marrubiifolia]]'' <small>Benth.</small> * ''[[Buddleja megalocephala]]'' <small>Donn.Sm.</small> * ''[[Buddleja mendozensis]]'' <small>Gillies ex Benth.</small> * ''[[Buddleja microstachya]]'' <small>E.D.Liu & H.Peng</small> * ''[[Buddleja misionum]]'' <small>Kraenzl.</small> * ''[[Buddleja montana]]'' <small>Britton</small> * ''[[Buddleja multiceps]]'' <small>Kraenzl.</small> * ''[[Buddleja myriantha]]'' <small>Diels</small> * ''[[Buddleja nitida]]'' <small>Benth.</small> * ''[[Buddleja nivea]]'' <small>Duthie</small> * ''[[Buddleja normaniae]]'' <small>J.H.Chau</small> * ''[[Buddleja oblonga]]'' <small>Benth.</small> * ''[[Buddleja officinalis]]'' <small>Maxim.</small> * ''[[Buddleja paniculata]]'' <small>Wall.</small> * ''[[Buddleja parviflora]]'' <small>Kunth</small> * ''[[Buddleja perfoliata]]'' <small>Kunth</small> * ''[[Buddleja pichinchensis]]'' <small>Kunth</small> * ''[[Buddleja polycephala]]'' <small>Kunth</small> * ''[[Buddleja polystachya]]'' <small>Fresen.</small> * ''[[Buddleja pulchella]]'' <small>N.E.Br.</small> * ''[[Buddleja purdomii]]'' <small>W.W.Sm.</small> * ''[[Buddleja racemosa]]'' <small>Torr.</small> * ''[[Buddleja ramboi]]'' <small>L.B.Sm.</small> * ''[[Buddleja rinconensis]]'' <small>(Mayfield) J.H.Chau</small> * ''[[Buddleja rufescens]]'' <small>Willd.</small> * ''[[Buddleja saligna]]'' <small>Willd.</small> * ''[[Buddleja salviifolia]]'' <small>(L.) Lam.</small> * ''[[Buddleja scordioides]]'' <small>Kunth</small> * ''[[Buddleja sessiliflora]]'' <small>Kunth</small> * ''[[Buddleja simplex]]'' <small>Kraenzl.</small> * ''[[Buddleja skutchii]]'' <small>C.V.Morton</small> * ''[[Buddleja soratae]]'' <small>Kraenzl.</small> * ''[[Buddleja speciosissima]]'' <small>Taub.</small> * ''[[Buddleja sphaerocalyx]]'' <small>Baker</small> * ''[[Buddleja stachyoides]]'' <small>Cham. & Schltdl.</small> * ''[[Buddleja suaveolens]]'' <small>Kunth & C.D.Bouché</small> * ''[[Buddleja subcapitata]]'' <small>E.D.Liu & H.Peng</small> * ''[[Buddleja thyrsoides]]'' <small>Lam.</small> * ''[[Buddleja tsetangensis]]'' <small>C.Marquand</small> * ''[[Buddleja tubiflora]]'' <small>Benth.</small> * ''[[Buddleja tucumanensis]]'' <small>Griseb.</small> * ''[[Buddleja utahensis]]'' <small>Coville</small> * ''[[Buddleja vexans]]'' <small>Kraenzl. & Loes. ex E.M.Norman</small> * ''[[Buddleja × wardii]]'' <small>C.Marquand</small> * ''[[Buddleja yunnanensis]]'' <small>L.F.Gagnep.</small> {{div col end}} == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja| ]] jatzgwijiad7279u1khwm5xryli34r2 Gebruikerbespreking:Антивандал-эхо 3 465231 2928821 2026-08-22T12:11:07Z Антивандал-эхо 211267 Nuwe bladsy geskep met '{{Babel|ru|en-3}}' 2928821 wikitext text/x-wiki {{Babel|ru|en-3}} 5k1d94r8tsu6wzl5w29l9vk5qozv10s Gebruikerbespreking:Foetus foetus 3 465232 2928824 2026-08-22T12:32:12Z Jules* 45477 Jules* het bladsy [[Gebruikerbespreking:Foetus foetus]] na [[Gebruikerbespreking:Marsupilami321]] geskuif: Bladsy is outomaties geskuif na hernoeming van gebruiker "[[Spesiaal:CentralAuth/Foetus foetus|Foetus foetus]]" na "[[Spesiaal:CentralAuth/Marsupilami321|Marsupilami321]]" 2928824 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Gebruikerbespreking:Marsupilami321]] k1kway0pv67ao6dd5ef34mgc2hne7cl Buddleja utahensis 0 465233 2928834 2026-08-22T14:01:52Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2928834 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja utahensis | authority = Coville, (1892) | synonyms = }} '''''Buddleja utahensis''''' is 'n klien tot medium[[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Verenigde State]] en kom in die [[Deelstaat|deelstate]] [[Arizona]], [[Kalifornië]], [[Nevada]] en [[Utah]] voor. == Galery == <gallery> Buddleja utahensis 1.jpg Buddleja utahensis 2.jpg Buddleja utahensis 3.jpg Buddleja utahensis 4.jpg Buddleja utahensis 6.jpg Buddleja utahensis 7.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545916-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|utahensis]] [[Kategorie:Flora van Verenigde State]] [[Kategorie:Endemiese plante van Verenigde State]] cko3avqktv9gkvqqs8869izgt810tnk 2928835 2928834 2026-08-22T14:03:25Z Oesjaar 7467 Verbeter 2928835 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja utahensis | authority = Coville, (1892) | synonyms = }} '''''Buddleja utahensis''''' is 'n klien tot medium[[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Verenigde State van Amerika]] en kom in die [[Deelstaat|deelstate]] [[Arizona]], [[Kalifornië]], [[Nevada]] en [[Utah]] voor. == Galery == <gallery> Buddleja utahensis 1.jpg Buddleja utahensis 2.jpg Buddleja utahensis 3.jpg Buddleja utahensis 4.jpg Buddleja utahensis 6.jpg Buddleja utahensis 7.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545916-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|utahensis]] [[Kategorie:Flora van Amerika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Amerika]] chbwpfd6olynvrfd6pr8bri6sxv9ubx 2928858 2928835 2026-08-22T18:28:19Z Oesjaar 7467 Tikfout 2928858 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja utahensis | authority = Coville, (1892) | synonyms = }} '''''Buddleja utahensis''''' is 'n klein tot medium[[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Verenigde State van Amerika]] en kom in die [[Deelstaat|deelstate]] [[Arizona]], [[Kalifornië]], [[Nevada]] en [[Utah]] voor. == Galery == <gallery> Buddleja utahensis 1.jpg Buddleja utahensis 2.jpg Buddleja utahensis 3.jpg Buddleja utahensis 4.jpg Buddleja utahensis 6.jpg Buddleja utahensis 7.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545916-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|utahensis]] [[Kategorie:Flora van Amerika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Amerika]] 82szyqhe66ns2s1wbggcdgrq8cpfxcl 2928859 2928858 2026-08-22T18:28:47Z Oesjaar 7467 Deur die mis.... 2928859 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja utahensis | authority = Coville, (1892) | synonyms = }} '''''Buddleja utahensis''''' is 'n klein tot medium [[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Verenigde State van Amerika]] en kom in die [[Deelstaat|deelstate]] [[Arizona]], [[Kalifornië]], [[Nevada]] en [[Utah]] voor. == Galery == <gallery> Buddleja utahensis 1.jpg Buddleja utahensis 2.jpg Buddleja utahensis 3.jpg Buddleja utahensis 4.jpg Buddleja utahensis 6.jpg Buddleja utahensis 7.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545916-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|utahensis]] [[Kategorie:Flora van Amerika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Amerika]] 2uupns5xqnamiwu3wykmz9h4zqp4ifz Bespreking:Buddleja utahensis 1 465234 2928836 2026-08-22T14:04:48Z Oesjaar 7467 Verbeter 2928836 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv Siim Kallas 0 465235 2928842 2026-08-22T15:16:24Z ~2026-45031-27 212942 Nuwe bladsy geskep met '[[Lêer:Kallas EC Portrait 2010.jpg|duimnael]] '''Siim Kallas''' ([[2 Oktober]] [[1948]] – [[22 Augustus]] [[2026]]) was 'n Estlandse politikus wat van 2002 tot 2003 as Eerste Minister van [[Estland]] en van 2004 tot 2014 as 'n [[Europese Kommissaris]] gedien het.<ref>{{cite web|title=The liberal communist|url=https://www.politico.eu/article/the-liberal-communist/|publisher=Politico|access-date=25 August 2023}}</ref> Sy dogter, [[Kaja Kallas]], was van 2021 tot 2...' 2928842 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Kallas EC Portrait 2010.jpg|duimnael]] '''Siim Kallas''' ([[2 Oktober]] [[1948]] – [[22 Augustus]] [[2026]]) was 'n Estlandse politikus wat van 2002 tot 2003 as Eerste Minister van [[Estland]] en van 2004 tot 2014 as 'n [[Europese Kommissaris]] gedien het.<ref>{{cite web|title=The liberal communist|url=https://www.politico.eu/article/the-liberal-communist/|publisher=Politico|access-date=25 August 2023}}</ref> Sy dogter, [[Kaja Kallas]], was van 2021 tot 2024 die eerste minister van Estland. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kallas, Siim}} [[Kategorie:Geboortes in 1948]] [[Kategorie:Sterftes in 2026]] [[Kategorie:Eerste Ministers van Estland]] e5tx19e2jbbzgtbnxdz5s0uxtj1ru2t 2928970 2928842 2026-08-22T22:30:45Z En hai ahne 213305 2928970 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Kallas EC Portrait 2010.jpg|duimnael|Siim Kallas (2010)]] '''Siim Kallas''' ([[2 Oktober]] [[1948]] – [[22 Augustus]] [[2026]]) was 'n Estlandse politikus wat van 2002 tot 2003 as Eerste Minister van [[Estland]] en van 2004 tot 2014 as 'n [[Europese Kommissaris]] gedien het.<ref>{{cite web|title=The liberal communist|url=https://www.politico.eu/article/the-liberal-communist/|publisher=Politico|access-date=25 August 2023}}</ref> Sy dogter, [[Kaja Kallas]], was van 2021 tot 2024 die eerste minister van Estland. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kallas, Siim}} [[Kategorie:Geboortes in 1948]] [[Kategorie:Sterftes in 2026]] [[Kategorie:Eerste Ministers van Estland]] 0hkks8d8lmwaifjt8sdntpln9igvb0l Buddleja tubiflora 0 465236 2928856 2026-08-22T18:06:05Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2928856 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja tubiflora | authority = Benth., (1846) | synonyms =* ''Buddleja grandiflora var. foliosa'' <small>Chodat & Hassl.</small> * ''Buddleja grandiflora var. paraguayensis'' <small>(Chodat) Chodat & Hassl.</small> * ''Buddleja grandiflora var. tubiflora'' <small>(Benth.) Chodat & Hassl.</small> * ''Buddleja paraguayensis'' <small>Chodat</small> }} '''''Buddleja tubiflora''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan noordoos- en wes [[Argentinië]] en [[Paraguay]]. == Galery == <gallery> Buddleja tubiflora panicle 1.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545909-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|tubiflora]] [[Kategorie:Flora van Argentinië]] [[Kategorie:Flora van Paraguay]] r8fw5zd6fiymfrsigjhl3z8nwm5pcgy Bespreking:Buddleja tubiflora 1 465237 2928857 2026-08-22T18:06:35Z Oesjaar 7467 Verbeter 2928857 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv Buddleja speciosissima 0 465238 2928860 2026-08-22T18:31:25Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2928860 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja speciosissima | authority = Taub., (1893) | synonyms = * ''Buddleja ulei'' <small>Dusén</small> }} '''''Buddleja speciosissima''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die suidoos [[Brasilië]]. == Galery == <gallery> Buddleja speciosissima (10.3897-BDJ.8.e50837) Figure 7 c.jpeg Buddleja speciosissima 01.jpg Buddleja speciosissima 02.jpg Buddleja speciosissima 04.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:37806-2 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|speciosissima]] [[Kategorie:Flora van Brasilië]] [[Kategorie:Endemiese plante van Brasilië]] 9wbb4grbbaltzj64cs5lyoga9aoeav5 Bespreking:Buddleja speciosissima 1 465239 2928861 2026-08-22T18:31:51Z Oesjaar 7467 Verbeter 2928861 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv Buddleja sessiliflora 0 465240 2928863 2026-08-22T18:38:41Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie m 2928863 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja sessiliflora | authority = Kunth, (1818) | synonyms =* ''Buddleja barbata'' <small>Kunth & C.D.Bouché</small> * ''Buddleja melliodora'' <small>Kunth & C.D.Bouché</small> * ''Buddleja pringlei'' <small>A.Gray</small> * ''Buddleja pseudoverticillata'' <small>M.Martens & Galeotti</small> * ''Buddleja verticillata'' <small>Sessé & Moc.</small> * ''Buddleja verticillata'' <small>Kunth</small> * ''Buddleja wrightii'' <small>B.L.Rob.</small> * ''Citharexylum caudatum'' <small>Walp.</small> }} '''''Buddleja sessiliflora''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Meksiko]] en die [[Deelstaat|deelstate]] [[Arizona]] en [[Texas]] in die [[Verenigde State van Amerika]]. == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545883-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|sessiliflora]] [[Kategorie:Flora van Amerika]] [[Kategorie:Flora van Meksiko]] ijed8fiegew0414d65az8tjnr3hbkkq Bespreking:Buddleja sessiliflora 1 465241 2928864 2026-08-22T18:40:06Z Oesjaar 7467 Verbeter 2928864 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv Buddleja racemosa 0 465242 2928866 2026-08-22T18:47:52Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie 2928866 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja racemosa | authority = Torr., (1859) | synonyms =* ''Buddleja racemosa var. incana'' <small>Torr.</small> * ''Buddleja racemosa subsp. incana'' <small>(Torr.) E.M.Norman</small> }} '''''Buddleja racemosa''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Verenigde State van Amerika]] en kom in die [[deelstaat]] [[Texas]] voor. == Galery == <gallery> </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545866-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|racemosa]] [[Kategorie:Flora van Amerika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Amerika]] poz3gnvcwtj445t682sqj4rnahsiamz 2928868 2928866 2026-08-22T18:50:11Z Oesjaar 7467 Verbeter 2928868 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja racemosa | authority = Torr., (1859) | synonyms =* ''Buddleja racemosa var. incana'' <small>Torr.</small> * ''Buddleja racemosa subsp. incana'' <small>(Torr.) E.M.Norman</small> }} '''''Buddleja racemosa''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Verenigde State van Amerika]] en kom in die [[deelstaat]] [[Texas]] voor. == Galery == <gallery> 500 wild flowers of San Antonio and vicinity (1922) (16664729721).jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545866-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|racemosa]] [[Kategorie:Flora van Amerika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Amerika]] bcciw85x8y93nm53rj5hrg34tz1vktf 2928869 2928868 2026-08-22T18:51:30Z Oesjaar 7467 Ek vertrou nie die foto nie. 2928869 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja racemosa | authority = Torr., (1859) | synonyms =* ''Buddleja racemosa var. incana'' <small>Torr.</small> * ''Buddleja racemosa subsp. incana'' <small>(Torr.) E.M.Norman</small> }} '''''Buddleja racemosa''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Verenigde State van Amerika]] en kom in die [[deelstaat]] [[Texas]] voor. == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545866-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|racemosa]] [[Kategorie:Flora van Amerika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Amerika]] kkfpaqsh5syuc1j600x6xo60dt3kujy Bespreking:Buddleja racemosa 1 465243 2928867 2026-08-22T18:49:51Z Oesjaar 7467 Verbeter 2928867 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv Buddleja paniculata 0 465244 2928870 2026-08-22T19:03:31Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2928870 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja paniculata | authority = Wall., (1820) | synonyms =* ''Buddleja acutifolia'' <small>C.H.Whight</small> * ''Buddleja gynandra'' <small>C.Marquand</small> * ''Buddleja lavandulacea'' <small>Kraenzl.</small> * ''Buddleja mairei'' <small>H.Lév.</small> }} '''''Buddleja paniculata''''' is 'n [[struik]] of 'n [[boom]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Assam]] in [[Indië]], [[China]], [[Mianmar]], [[Nepal]], en [[Viëtnam]]. == Galery == <gallery> Buddleja paniculata (20617065655).jpg Buddleja paniculata foliage.jpg Buddleja paniculata from Sikkim (21565595672).jpg Buddleja paniculata (14945595777).jpg Buddleja paniculata Sikkim (14910376228).jpg Raachaawadggii.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545848-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|paniculata]] [[Kategorie:Flora van Indië]] [[Kategorie:Flora van Mianmar]] [[Kategorie:Flora van Nepal]] [[Kategorie:Flora van Viëtnam]] [[Kategorie:Flora van die Volksrepubliek van China]] ctdx21kb0fn4j4w65sqw9984995h6ss 2928871 2928870 2026-08-22T19:04:49Z Oesjaar 7467 /* Bronnelys */ Verbeter 2928871 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja paniculata | authority = Wall., (1820) | synonyms =* ''Buddleja acutifolia'' <small>C.H.Whight</small> * ''Buddleja gynandra'' <small>C.Marquand</small> * ''Buddleja lavandulacea'' <small>Kraenzl.</small> * ''Buddleja mairei'' <small>H.Lév.</small> }} '''''Buddleja paniculata''''' is 'n [[struik]] of 'n [[boom]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Assam]] in [[Indië]], [[China]], [[Mianmar]], [[Nepal]], en [[Viëtnam]]. == Galery == <gallery> Buddleja paniculata (20617065655).jpg Buddleja paniculata foliage.jpg Buddleja paniculata from Sikkim (21565595672).jpg Buddleja paniculata (14945595777).jpg Buddleja paniculata Sikkim (14910376228).jpg Raachaawadggii.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545848-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|paniculata]] [[Kategorie:Flora van Indië]] [[Kategorie:Flora van Mianmar]] [[Kategorie:Flora van Nepal]] [[Kategorie:Flora van Viëtnam]] [[Kategorie:Flora van die Volksrepubliek China]] 8cz0bvi3tulnfzgy42q4vuhbpgfzqdi Candy Crush Saga 0 465245 2928872 2026-08-22T19:04:57Z Tshegi 203835 Ek het verduidelik waroor die speletjie gaan, die oorsprong daarvan en hoe voordelig dit vir sy gebruikers is. 2928872 wikitext text/x-wiki == '''Candy Crush Saga''' == [[Lêer:Abellio London 9529 (Candy Crush) on Route 211, Victoria Coach Station (15492767754).jpg|duimnael|'n Candy Crush Saga spseletjie bus]] [[Candy Crush Saga]]<ref>{{Cite web|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.king.candycrushsaga&hl=en_ZA|title=google downloads}}</ref> ia 'n baie gewilde, gratis-om-te-speel-legkaartvideospeletjie wat in 2012 deur King vrygetsel is. Spelers ruil kleurvolle stukkies lekkegoed op 'n bord om drie of meer van dieselfde kleur te pas om hulle skoon te maak en punte te verdien. Candy Crush Saga ia 'n pas-drie-speletjie met 'n lekkergoed-tema wat een van die eerste freemium-programme was wat meer as $1 miljard inkomste gegenereer het en die sesde hoogste bruto mobiele speletjie van alle tye is. Die punt van Candy Crush Saga is om legkaartvlakke te klop deur geleurde lekkers te pas, spesifieke borddoelwitte binne 'n beperkte aantal bewegings te voltooi, en deur duisende steeds veranderende staduims te vorder. Dit bied vinnige geestelike betrokkenheid, informele vermaak en 'n gevoel van prestsasie. Die speletjie he eenvoudige meganika wat dit vir enigiemand maklik gemaak het om op te tel en te speel, terwyl die toenemende moelikheidsgraad van vlakke spelers betrokke en verslaaf gehou het. Soos deur die spel gaan, verskyn meer komponente en moeilikheidsgrade, soos spesiale lekkers en hekkies, wat die diepte en verskeidendheid tot die aksies voeg en die speler in hierdie nuwe aspekte belangstel. Hierdie uitstekende mengsel van eevoud en kompleksiteit dra aansienlik by tot sukses. Om Candy Crush Saga te speel bied beskeie geestelike en emosionele voordele wanneer dit met matigheid gespeel word. Belangrike voordele sluit in vinnige stresverligting, 'n tydelike hupstoot in bui via dopamienvrystellings van wenvlakke, en korttermyn oefening vir probleemoplossing,patroonherkenning en ruimtelike bewustheid. Candy Crush Saga gebruik slim ontwerp en sielkunde om jou te boei. Helder kleure, flikkerende ligte en jublegeluide veroorsaak vinnige dopamien-uitbarsitings in jou brein elke keer as jy lekkers pas. Hierde stormloop van die plesierchemikalie maak dat jy wil aanhou speel. Candy Crush Sagais in besit van [[Microsoft]]<ref>{{Cite web|url=https://www.microsoft.com/en-za|title=}}</ref> deur sy filiaal [[Activision Blizzard]]<ref>{{Cite web|url=https://www.activisionblizzard.com/|title=}}</ref>. Die speletjie is oorspronklik geskep en ontwikkel deur die mobiele speletjie-ateljee King, ook bekend as "King Digital Entertainment". Ten slotte is Candy Crush Saga 'n hoogs gepoleerde produk met wettige spelwaarde wat bedek en drup van monetariseringshake. == '''Verwysings''' == # https://www.activisionblizzard.com/ # https://www.microsoft.com/en-za # https://candycrush.fandom.com/wiki/Candy_Crush_Saga # https://www.reddit.com/r/CasualConversation/comments/11k0944/my_story_of_a_weekendlong_candy_crush_addiction/ oe943flosc5of07jfmob8q0cwi2oujz 2928874 2928872 2026-08-22T19:07:11Z Oesjaar 7467 Gaan taal na.... 2928874 wikitext text/x-wiki {{gaan taal na}} == '''Candy Crush Saga''' == [[Lêer:Abellio London 9529 (Candy Crush) on Route 211, Victoria Coach Station (15492767754).jpg|duimnael|'n Candy Crush Saga spseletjie bus]] [[Candy Crush Saga]]<ref>{{Cite web|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.king.candycrushsaga&hl=en_ZA|title=google downloads}}</ref> ia 'n baie gewilde, gratis-om-te-speel-legkaartvideospeletjie wat in 2012 deur King vrygetsel is. Spelers ruil kleurvolle stukkies lekkegoed op 'n bord om drie of meer van dieselfde kleur te pas om hulle skoon te maak en punte te verdien. Candy Crush Saga ia 'n pas-drie-speletjie met 'n lekkergoed-tema wat een van die eerste freemium-programme was wat meer as $1 miljard inkomste gegenereer het en die sesde hoogste bruto mobiele speletjie van alle tye is. Die punt van Candy Crush Saga is om legkaartvlakke te klop deur geleurde lekkers te pas, spesifieke borddoelwitte binne 'n beperkte aantal bewegings te voltooi, en deur duisende steeds veranderende staduims te vorder. Dit bied vinnige geestelike betrokkenheid, informele vermaak en 'n gevoel van prestsasie. Die speletjie he eenvoudige meganika wat dit vir enigiemand maklik gemaak het om op te tel en te speel, terwyl die toenemende moelikheidsgraad van vlakke spelers betrokke en verslaaf gehou het. Soos deur die spel gaan, verskyn meer komponente en moeilikheidsgrade, soos spesiale lekkers en hekkies, wat die diepte en verskeidendheid tot die aksies voeg en die speler in hierdie nuwe aspekte belangstel. Hierdie uitstekende mengsel van eevoud en kompleksiteit dra aansienlik by tot sukses. Om Candy Crush Saga te speel bied beskeie geestelike en emosionele voordele wanneer dit met matigheid gespeel word. Belangrike voordele sluit in vinnige stresverligting, 'n tydelike hupstoot in bui via dopamienvrystellings van wenvlakke, en korttermyn oefening vir probleemoplossing,patroonherkenning en ruimtelike bewustheid. Candy Crush Saga gebruik slim ontwerp en sielkunde om jou te boei. Helder kleure, flikkerende ligte en jublegeluide veroorsaak vinnige dopamien-uitbarsitings in jou brein elke keer as jy lekkers pas. Hierde stormloop van die plesierchemikalie maak dat jy wil aanhou speel. Candy Crush Sagais in besit van [[Microsoft]]<ref>{{Cite web|url=https://www.microsoft.com/en-za|title=}}</ref> deur sy filiaal [[Activision Blizzard]]<ref>{{Cite web|url=https://www.activisionblizzard.com/|title=}}</ref>. Die speletjie is oorspronklik geskep en ontwikkel deur die mobiele speletjie-ateljee King, ook bekend as "King Digital Entertainment". Ten slotte is Candy Crush Saga 'n hoogs gepoleerde produk met wettige spelwaarde wat bedek en drup van monetariseringshake. == '''Verwysings''' == # https://www.activisionblizzard.com/ # https://www.microsoft.com/en-za # https://candycrush.fandom.com/wiki/Candy_Crush_Saga # https://www.reddit.com/r/CasualConversation/comments/11k0944/my_story_of_a_weekendlong_candy_crush_addiction/ qrwdmhvcj9lw6tz1t6pjkipij1blh4p Bespreking:Buddleja paniculata 1 465246 2928873 2026-08-22T19:05:25Z Oesjaar 7467 Verbeter 2928873 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv Buddleja officinalis 0 465247 2928876 2026-08-22T19:12:39Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2928876 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja officinalis | authority = Maxim., (1880) | synonyms =* ''Buddleja acutifolia f. albiflora'' <small>(H.Lév.) Rehder</small> * ''Buddleja mairei f. albiflora'' <small>H.Lév.</small> * ''Buddleja officinalis f. albiflora'' <small>(H.Lév.) Rehder</small> }} '''''Buddleja officinalis''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[China]], [[Mianmar]], [[Tibet]] en [[Viëtnam]]. == Galery == <gallery> Buddleja officinalis in Jardin des Plantes 01.JPG Buddleja officinalis in Jardin des Plantes 02.JPG Buddleja officinalis in Jardin des Plantes 03.JPG Buddleja officinalis in Jardin des Plantes 04.JPG </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545844-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|officinalis]] [[Kategorie:Flora van Mianmar]] [[Kategorie:Flora van Tibet]] [[Kategorie:Flora van Viëtnam]] [[Kategorie:Flora van die Volksrepubliek China]] j7y2ddrrhpofqowd7foz2y0z4o8mtvx Bespreking:Buddleja officinalis 1 465248 2928877 2026-08-22T19:14:05Z Oesjaar 7467 Verbeter 2928877 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv Buddleja nivea 0 465249 2928878 2026-08-22T19:19:04Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2928878 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja nivea | authority = Duthie, Duthie | synonyms =* ''Buddleja macrostachya var. yunnanensis'' <small>Dop</small> * ''Buddleja nivea var. yunnanensis'' <small>(Dop) Rehder & E.H.Wilson</small> * ''Buddleja stenostachya'' <small>Rehder & E.H.Wilson</small> }} '''''Buddleja nivea''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[China]] en [[Tibet]]. == Galery == <gallery> Buddleja nivea yunnanensis (19475574203).jpg Budd. nivea.jpg Budd. nivea var. yunnanense flowers.jpg Buddleja nivea yunnanensis - Flickr - peganum.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545837-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|nivea]] [[Kategorie:Flora van Tibet]] [[Kategorie:Flora van die Volksrepubliek China]] kter22hbmj9monvfaqdk1n1oa49vyhw 2928879 2928878 2026-08-22T19:20:12Z Oesjaar 7467 Ai! 2928879 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja nivea | authority = Duthie, (1905) | synonyms =* ''Buddleja macrostachya var. yunnanensis'' <small>Dop</small> * ''Buddleja nivea var. yunnanensis'' <small>(Dop) Rehder & E.H.Wilson</small> * ''Buddleja stenostachya'' <small>Rehder & E.H.Wilson</small> }} '''''Buddleja nivea''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[China]] en [[Tibet]]. == Galery == <gallery> Buddleja nivea yunnanensis (19475574203).jpg Budd. nivea.jpg Budd. nivea var. yunnanense flowers.jpg Buddleja nivea yunnanensis - Flickr - peganum.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545837-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|nivea]] [[Kategorie:Flora van Tibet]] [[Kategorie:Flora van die Volksrepubliek China]] pr9je5dzjpawm6zrqm0i4pkmkxmicf5 Bespreking:Buddleja nivea 1 465250 2928880 2026-08-22T19:20:30Z Oesjaar 7467 Verbeter 2928880 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv Sjabloon:Inligtingskas Persoon2 10 465251 2928887 2026-08-22T20:05:54Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '<includeonly>{{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific_prefix|}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_prefix|}}}</div>}}<div class="fn">{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific_suffix|}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_suffix|}}}</di...' 2928887 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific_prefix|}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_prefix|}}}</div>}}<div class="fn">{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific_suffix|}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_suffix|}}}</div>}} | subheader = {{#ifeq:{{lc: {{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}}}|yes|{{#if:{{{embed_title|}}}|'''{{{embed_title|}}}'''}}}} | subheader2 = {{#switch:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | subheaderstyle2 = font-size: 125% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image_size|}}}}}|300|{{{image_size|}}}}}}}x200px|{{{image_size|}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{if empty|{{{image_upright|}}}|1}}|alt={{if empty|{{{alt|}}}|{{{image_alt|}}}}}|class={{{image_class|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{{image_caption|}}}}} | label2 = Pronunciation | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = Born | data10 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|}}}</div>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}} }} | label11 = Bapti{{#if:{{{baptized|}}}|z|s}}ed | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{if empty|{{{baptized|}}}|{{{baptised|}}}}}}} | label12 = Disappeared | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = Status | data13 = {{{disappeared_status|}}} | label14 = Died | data14 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}} }} | label15 = {{longitem|Cause&nbsp;of death}} | data15 = {{{death_cause|}}} | label16 = {{longitem|Body discovered}} | data16 = {{{body_discovered|}}} | label17 = {{longitem|{{#if:{{{burial_place|}}}|Burial place|Resting place}}}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting_place|}}}|2={{{resting_place_coordinates|}}}}}}} | class17 = label | label18 = Monuments | data18 = {{{monuments|}}} | label21 = Other&nbsp;name{{pluralize from text|{{{other_names|}}}|plural=s}} | data21 = {{{other_names|}}} | class21 = nickname | label22 = Siglum | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = Citizenship | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = Education | data24 = {{{education|}}} | label25 = Alma&nbsp;mater | data25 = {{{alma_mater|}}} | label26 = Occupation{{Pluralize from text|{{{occupation|}}}|plural=s}} | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = Years&nbsp;active | data27 = {{{years_active|}}} | label28 = Era | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = Employer{{Pluralize from text|{{{employer|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organisation|}}}|Organisation|Organization}}{{#if:{{{organizations|}}}|s|{{pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data30 = {{if empty|{{{organisation|}}}|{{{organization|}}}|{{{organizations|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = Agent{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = Known&nbsp;for | data32 = {{{known_for|}}} | label33 = Works | data33 = {{{works|}}} | label34 = Notable&nbsp;credit{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = Label{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = Notable&nbsp;work | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable_works|}}}}} | label37 = Style | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = Television | data40 = {{{television|}}} | label41 = Height | data41 = {{#if:{{{height_m|}}}{{{height_cm|}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{if empty|{{{height_m|}}}|{{{height_cm|}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|Office|Title}} | data42 = {{if empty|{{{office|}}}|{{{title|}}}}} | class42 = title | label43 = Term | data43 = {{{term|}}} | label44 = Predecessor | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = Successor | data45 = {{{successor|}}} | label46 = {{longitem|Political party}} | data46 = {{{political_party|}}} | class46 = org | label47 = {{longitem|Other political<br />affiliations}} | data47 = {{{other_party|}}} | class47 = org | label48 = Movement | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = Opponent{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = {{longitem|Board member&nbsp;of}} | data50 = {{{boards|}}} | label51 = {{longitem|{{#if:{{{criminal_charges|}}}|Criminal charges|Criminal charge{{pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=(s)|plural=s}}}}}} | data51 = {{if empty|{{{criminal_charges|}}}|{{{criminal_charge|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = {{longitem|Criminal penalty}} | data52 = {{{criminal_penalty|}}} | label53 = {{longitem|{{#if:{{{judicial_status|}}}|Judicial status|Criminal status}}}} | data53 = {{if empty|{{{judicial_status|}}} | {{{criminal_status|}}}}} | class53 = category | label54 = Spouse{{#if:{{{spouses|}}}|s|{{Pluralize from text|{{{spouse|}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data54 = {{if empty|{{{spouse|}}}|{{{spouses|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = Partner{{#if:{{{partners|}}}|s|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{partner|}}}|{{{domesticpartner|}}}|{{{domestic_partner|}}}|{{{partner(s)|}}}}} |likely=(s)|plural=s}}}} | data55 = {{if empty|{{{partner|}}}|{{{partners|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = Children | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|Parent{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=(s)|plural=s}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|Parents|{{#if:{{{father|}}}|Father|{{#if:{{{mother|}}}|Mother}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (father)|{{{mother}}} (mother)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = Relatives | data58 = {{{relatives|}}} | label59 = Family | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call&nbsp;sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = Awards | data61 = {{{awards|}}} | label62 = {{#if:{{{honours|}}}|Honours|Honors}} | data62 = {{if empty|{{{honours|}}}|{{{honors|}}}}} | data64 = {{{module|}}} | data65 = {{{module2|}}} | data66 = {{{module3|}}} | data67 = {{{module4|}}} | data68 = {{{module5|}}} | data69 = {{{module6|}}} | label70 = Website | data70 = {{{website|}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|Signature}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature_alt|}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|Notes}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| agent | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | boards | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | embed_title | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | honorific_prefix | honorific_suffix | honors | honours | image | image_alt | image_caption | image_class | image_size | image_upright | judicial_status | known_for | label_name | landscape | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | native_name | native_name_lang | nocat_wdimage | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other_names | other_party | parents | partner | partner(s) | partners | political_party | predecessor | pronunciation | relatives | resting_place | resting_place_coordinates | siglum | signature | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | style | successor | television | template_name | term | title | website | works | years_active }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Category:Articles with hCards]] }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox person]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged with/replaced by {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox person with deprecated parameters]]}}}}<!-- -->{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | alma_mater; education | child; embed | image_alt; alt | height_m; height_cm; height_ft; height | caption; image_caption | baptized; baptised | organisation; organization; organizations | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal_charge | spouse; spouses | partner; partners | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | honours; honors }}{{#ifeq:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> brrb97zslhkmukqvs7xs4kh4my4qlko 2928900 2928887 2026-08-22T20:25:50Z Pynappel 70858 2928900 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific_prefix|}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_prefix|}}}</div>}}<div class="fn">{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific_suffix|}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_suffix|}}}</div>}} | subheader = {{#ifeq:{{lc: {{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}}}|yes|{{#if:{{{embed_title|}}}|'''{{{embed_title|}}}'''}}}} | subheader2 = {{#switch:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | subheaderstyle2 = font-size: 125% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image_size|}}}}}|300|{{{image_size|}}}}}}}x200px|{{{image_size|}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{if empty|{{{image_upright|}}}|1}}|alt={{if empty|{{{alt|}}}|{{{image_alt|}}}}}|class={{{image_class|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{{image_caption|}}}}} | label2 = Pronunciation | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = Gebore | data10 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|}}}</div>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}} }} | label11 = Bapti{{#if:{{{baptized|}}}|z|s}}ed | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{if empty|{{{baptized|}}}|{{{baptised|}}}}}}} | label12 = Disappeared | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = Status | data13 = {{{disappeared_status|}}} | label14 = Sterf | data14 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}} }} | label15 = {{longitem|Cause&nbsp;of death}} | data15 = {{{death_cause|}}} | label16 = {{longitem|Body discovered}} | data16 = {{{body_discovered|}}} | label17 = {{longitem|{{#if:{{{burial_place|}}}|Burial place|Resting place}}}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting_place|}}}|2={{{resting_place_coordinates|}}}}}}} | class17 = label | label18 = Monuments | data18 = {{{monuments|}}} | label21 = Other&nbsp;name{{pluralize from text|{{{other_names|}}}|plural=s}} | data21 = {{{other_names|}}} | class21 = nickname | label22 = Siglum | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = Citizenship | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = Education | data24 = {{{education|}}} | label25 = Alma&nbsp;mater | data25 = {{{alma_mater|}}} | label26 = Occupation{{Pluralize from text|{{{occupation|}}}|plural=s}} | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = Years&nbsp;active | data27 = {{{years_active|}}} | label28 = Era | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = Employer{{Pluralize from text|{{{employer|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organisation|}}}|Organisation|Organization}}{{#if:{{{organizations|}}}|s|{{pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data30 = {{if empty|{{{organisation|}}}|{{{organization|}}}|{{{organizations|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = Agent{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = Known&nbsp;for | data32 = {{{known_for|}}} | label33 = Works | data33 = {{{works|}}} | label34 = Notable&nbsp;credit{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = Label{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = Notable&nbsp;work | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable_works|}}}}} | label37 = Style | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = Television | data40 = {{{television|}}} | label41 = Height | data41 = {{#if:{{{height_m|}}}{{{height_cm|}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{if empty|{{{height_m|}}}|{{{height_cm|}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|Office|Title}} | data42 = {{if empty|{{{office|}}}|{{{title|}}}}} | class42 = title | label43 = Term | data43 = {{{term|}}} | label44 = Predecessor | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = Successor | data45 = {{{successor|}}} | label46 = {{longitem|Political party}} | data46 = {{{political_party|}}} | class46 = org | label47 = {{longitem|Other political<br />affiliations}} | data47 = {{{other_party|}}} | class47 = org | label48 = Movement | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = Opponent{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = {{longitem|Board member&nbsp;of}} | data50 = {{{boards|}}} | label51 = {{longitem|{{#if:{{{criminal_charges|}}}|Criminal charges|Criminal charge{{pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=(s)|plural=s}}}}}} | data51 = {{if empty|{{{criminal_charges|}}}|{{{criminal_charge|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = {{longitem|Criminal penalty}} | data52 = {{{criminal_penalty|}}} | label53 = {{longitem|{{#if:{{{judicial_status|}}}|Judicial status|Criminal status}}}} | data53 = {{if empty|{{{judicial_status|}}} | {{{criminal_status|}}}}} | class53 = category | label54 = Spouse{{#if:{{{spouses|}}}|s|{{Pluralize from text|{{{spouse|}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data54 = {{if empty|{{{spouse|}}}|{{{spouses|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = Partner{{#if:{{{partners|}}}|s|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{partner|}}}|{{{domesticpartner|}}}|{{{domestic_partner|}}}|{{{partner(s)|}}}}} |likely=(s)|plural=s}}}} | data55 = {{if empty|{{{partner|}}}|{{{partners|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = Children | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|Parent{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=(s)|plural=s}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|Parents|{{#if:{{{father|}}}|Father|{{#if:{{{mother|}}}|Mother}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (father)|{{{mother}}} (mother)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = Relatives | data58 = {{{relatives|}}} | label59 = Family | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call&nbsp;sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = Awards | data61 = {{{awards|}}} | label62 = {{#if:{{{honours|}}}|Honours|Honors}} | data62 = {{if empty|{{{honours|}}}|{{{honors|}}}}} | data64 = {{{module|}}} | data65 = {{{module2|}}} | data66 = {{{module3|}}} | data67 = {{{module4|}}} | data68 = {{{module5|}}} | data69 = {{{module6|}}} | label70 = Website | data70 = {{{website|}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|Signature}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature_alt|}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|Notes}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| agent | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | boards | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | embed_title | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | honorific_prefix | honorific_suffix | honors | honours | image | image_alt | image_caption | image_class | image_size | image_upright | judicial_status | known_for | label_name | landscape | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | native_name | native_name_lang | nocat_wdimage | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other_names | other_party | parents | partner | partner(s) | partners | political_party | predecessor | pronunciation | relatives | resting_place | resting_place_coordinates | siglum | signature | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | style | successor | television | template_name | term | title | website | works | years_active }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Category:Articles with hCards]] }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox person]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged with/replaced by {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox person with deprecated parameters]]}}}}<!-- -->{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | alma_mater; education | child; embed | image_alt; alt | height_m; height_cm; height_ft; height | caption; image_caption | baptized; baptised | organisation; organization; organizations | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal_charge | spouse; spouses | partner; partners | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | honours; honors }}{{#ifeq:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 35kl6j34nhvrq7fgd3guvu8118qotmo 2928901 2928900 2026-08-22T20:26:49Z Pynappel 70858 2928901 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific_prefix|}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_prefix|}}}</div>}}<div class="fn">{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific_suffix|}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_suffix|}}}</div>}} | subheader = {{#ifeq:{{lc: {{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}}}|yes|{{#if:{{{embed_title|}}}|'''{{{embed_title|}}}'''}}}} | subheader2 = {{#switch:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | subheaderstyle2 = font-size: 125% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image_size|}}}}}|300|{{{image_size|}}}}}}}x200px|{{{image_size|}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{if empty|{{{image_upright|}}}|1}}|alt={{if empty|{{{alt|}}}|{{{image_alt|}}}}}|class={{{image_class|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{{image_caption|}}}}} | label2 = Pronunciation | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = Gebore | data10 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|}}}</div>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}} }} | label11 = Bapti{{#if:{{{baptized|}}}|z|s}}ed | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{if empty|{{{baptized|}}}|{{{baptised|}}}}}}} | label12 = Disappeared | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = Status | data13 = {{{disappeared_status|}}} | label14 = Sterf | data14 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}} }} | label15 = {{longitem|Cause&nbsp;of death}} | data15 = {{{death_cause|}}} | label16 = {{longitem|Body discovered}} | data16 = {{{body_discovered|}}} | label17 = {{longitem|{{#if:{{{burial_place|}}}|Burial place|Resting place}}}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting_place|}}}|2={{{resting_place_coordinates|}}}}}}} | class17 = label | label18 = Monuments | data18 = {{{monuments|}}} | label21 = Other&nbsp;name{{pluralize from text|{{{other_names|}}}|plural=s}} | data21 = {{{other_names|}}} | class21 = nickname | label22 = Siglum | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = Burgerskap | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = Education | data24 = {{{education|}}} | label25 = Alma&nbsp;mater | data25 = {{{alma_mater|}}} | label26 = Occupation{{Pluralize from text|{{{occupation|}}}|plural=s}} | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = Years&nbsp;active | data27 = {{{years_active|}}} | label28 = Era | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = Employer{{Pluralize from text|{{{employer|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organisation|}}}|Organisation|Organization}}{{#if:{{{organizations|}}}|s|{{pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data30 = {{if empty|{{{organisation|}}}|{{{organization|}}}|{{{organizations|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = Agent{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = Known&nbsp;for | data32 = {{{known_for|}}} | label33 = Works | data33 = {{{works|}}} | label34 = Notable&nbsp;credit{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = Label{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = Notable&nbsp;work | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable_works|}}}}} | label37 = Style | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = Television | data40 = {{{television|}}} | label41 = Height | data41 = {{#if:{{{height_m|}}}{{{height_cm|}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{if empty|{{{height_m|}}}|{{{height_cm|}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|Amp|Titel}} | data42 = {{if empty|{{{office|}}}|{{{title|}}}}} | class42 = title | label43 = Term | data43 = {{{term|}}} | label44 = Predecessor | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = Successor | data45 = {{{successor|}}} | label46 = {{longitem|Political party}} | data46 = {{{political_party|}}} | class46 = org | label47 = {{longitem|Other political<br />affiliations}} | data47 = {{{other_party|}}} | class47 = org | label48 = Movement | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = Opponent{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = {{longitem|Board member&nbsp;of}} | data50 = {{{boards|}}} | label51 = {{longitem|{{#if:{{{criminal_charges|}}}|Criminal charges|Criminal charge{{pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=(s)|plural=s}}}}}} | data51 = {{if empty|{{{criminal_charges|}}}|{{{criminal_charge|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = {{longitem|Criminal penalty}} | data52 = {{{criminal_penalty|}}} | label53 = {{longitem|{{#if:{{{judicial_status|}}}|Judicial status|Criminal status}}}} | data53 = {{if empty|{{{judicial_status|}}} | {{{criminal_status|}}}}} | class53 = category | label54 = Spouse{{#if:{{{spouses|}}}|s|{{Pluralize from text|{{{spouse|}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data54 = {{if empty|{{{spouse|}}}|{{{spouses|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = Partner{{#if:{{{partners|}}}|s|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{partner|}}}|{{{domesticpartner|}}}|{{{domestic_partner|}}}|{{{partner(s)|}}}}} |likely=(s)|plural=s}}}} | data55 = {{if empty|{{{partner|}}}|{{{partners|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = Children | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|Parent{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=(s)|plural=s}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|Parents|{{#if:{{{father|}}}|Father|{{#if:{{{mother|}}}|Mother}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (father)|{{{mother}}} (mother)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = Relatives | data58 = {{{relatives|}}} | label59 = Family | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call&nbsp;sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = Awards | data61 = {{{awards|}}} | label62 = {{#if:{{{honours|}}}|Honours|Honors}} | data62 = {{if empty|{{{honours|}}}|{{{honors|}}}}} | data64 = {{{module|}}} | data65 = {{{module2|}}} | data66 = {{{module3|}}} | data67 = {{{module4|}}} | data68 = {{{module5|}}} | data69 = {{{module6|}}} | label70 = Website | data70 = {{{website|}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|Signature}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature_alt|}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|Notes}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| agent | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | boards | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | embed_title | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | honorific_prefix | honorific_suffix | honors | honours | image | image_alt | image_caption | image_class | image_size | image_upright | judicial_status | known_for | label_name | landscape | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | native_name | native_name_lang | nocat_wdimage | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other_names | other_party | parents | partner | partner(s) | partners | political_party | predecessor | pronunciation | relatives | resting_place | resting_place_coordinates | siglum | signature | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | style | successor | television | template_name | term | title | website | works | years_active }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Category:Articles with hCards]] }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox person]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged with/replaced by {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox person with deprecated parameters]]}}}}<!-- -->{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | alma_mater; education | child; embed | image_alt; alt | height_m; height_cm; height_ft; height | caption; image_caption | baptized; baptised | organisation; organization; organizations | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal_charge | spouse; spouses | partner; partners | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | honours; honors }}{{#ifeq:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> opegkrunv9649h7bj8lgv237oyn24m7 2928902 2928901 2026-08-22T20:28:27Z Pynappel 70858 2928902 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific_prefix|}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_prefix|}}}</div>}}<div class="fn">{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific_suffix|}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_suffix|}}}</div>}} | subheader = {{#ifeq:{{lc: {{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}}}|yes|{{#if:{{{embed_title|}}}|'''{{{embed_title|}}}'''}}}} | subheader2 = {{#switch:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | subheaderstyle2 = font-size: 125% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image_size|}}}}}|300|{{{image_size|}}}}}}}x200px|{{{image_size|}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{if empty|{{{image_upright|}}}|1}}|alt={{if empty|{{{alt|}}}|{{{image_alt|}}}}}|class={{{image_class|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{{image_caption|}}}}} | label2 = Pronunciation | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = Gebore | data10 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|}}}</div>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}} }} | label11 = Bapti{{#if:{{{baptized|}}}|z|s}}ed | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{if empty|{{{baptized|}}}|{{{baptised|}}}}}}} | label12 = Disappeared | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = Status | data13 = {{{disappeared_status|}}} | label14 = Sterf | data14 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}} }} | label15 = {{longitem|Cause&nbsp;of death}} | data15 = {{{death_cause|}}} | label16 = {{longitem|Body discovered}} | data16 = {{{body_discovered|}}} | label17 = {{longitem|{{#if:{{{burial_place|}}}|Burial place|Resting place}}}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting_place|}}}|2={{{resting_place_coordinates|}}}}}}} | class17 = label | label18 = Monuments | data18 = {{{monuments|}}} | label21 = Other&nbsp;name{{pluralize from text|{{{other_names|}}}|plural=s}} | data21 = {{{other_names|}}} | class21 = nickname | label22 = Siglum | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = Burgerskap | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = Education | data24 = {{{education|}}} | label25 = Alma&nbsp;mater | data25 = {{{alma_mater|}}} | label26 = Occupation{{Pluralize from text|{{{occupation|}}}|plural=s}} | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = Years&nbsp;active | data27 = {{{years_active|}}} | label28 = Era | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = Employer{{Pluralize from text|{{{employer|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organisation|}}}|Organisation|Organization}}{{#if:{{{organizations|}}}|s|{{pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data30 = {{if empty|{{{organisation|}}}|{{{organization|}}}|{{{organizations|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = Agent{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = Known&nbsp;for | data32 = {{{known_for|}}} | label33 = Works | data33 = {{{works|}}} | label34 = Notable&nbsp;credit{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = Label{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = Notable&nbsp;work | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable_works|}}}}} | label37 = Style | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = Television | data40 = {{{television|}}} | label41 = Height | data41 = {{#if:{{{height_m|}}}{{{height_cm|}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{if empty|{{{height_m|}}}|{{{height_cm|}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|Amp|Titel}} | data42 = {{if empty|{{{office|}}}|{{{title|}}}}} | class42 = title | label43 = Termyn | data43 = {{{term|}}} | label44 = Voorganger | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = Opvolger | data45 = {{{successor|}}} | label46 = {{longitem|Political party}} | data46 = {{{political_party|}}} | class46 = org | label47 = {{longitem|Other political<br />affiliations}} | data47 = {{{other_party|}}} | class47 = org | label48 = Beweging | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = Opponent{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = {{longitem|Board member&nbsp;of}} | data50 = {{{boards|}}} | label51 = {{longitem|{{#if:{{{criminal_charges|}}}|Criminal charges|Criminal charge{{pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=(s)|plural=s}}}}}} | data51 = {{if empty|{{{criminal_charges|}}}|{{{criminal_charge|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = {{longitem|Criminal penalty}} | data52 = {{{criminal_penalty|}}} | label53 = {{longitem|{{#if:{{{judicial_status|}}}|Judicial status|Criminal status}}}} | data53 = {{if empty|{{{judicial_status|}}} | {{{criminal_status|}}}}} | class53 = category | label54 = Spouse{{#if:{{{spouses|}}}|s|{{Pluralize from text|{{{spouse|}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data54 = {{if empty|{{{spouse|}}}|{{{spouses|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = Partner{{#if:{{{partners|}}}|s|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{partner|}}}|{{{domesticpartner|}}}|{{{domestic_partner|}}}|{{{partner(s)|}}}}} |likely=(s)|plural=s}}}} | data55 = {{if empty|{{{partner|}}}|{{{partners|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = Kinders | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|Parent{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=(s)|plural=s}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|Parents|{{#if:{{{father|}}}|Father|{{#if:{{{mother|}}}|Mother}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (father)|{{{mother}}} (mother)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = Relatives | data58 = {{{relatives|}}} | label59 = Family | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call&nbsp;sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = Toekennings | data61 = {{{awards|}}} | label62 = {{#if:{{{honours|}}}|Honours|Honors}} | data62 = {{if empty|{{{honours|}}}|{{{honors|}}}}} | data64 = {{{module|}}} | data65 = {{{module2|}}} | data66 = {{{module3|}}} | data67 = {{{module4|}}} | data68 = {{{module5|}}} | data69 = {{{module6|}}} | label70 = Webwerf | data70 = {{{website|}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|Handtekening}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature_alt|}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|Notes}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| agent | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | boards | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | embed_title | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | honorific_prefix | honorific_suffix | honors | honours | image | image_alt | image_caption | image_class | image_size | image_upright | judicial_status | known_for | label_name | landscape | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | native_name | native_name_lang | nocat_wdimage | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other_names | other_party | parents | partner | partner(s) | partners | political_party | predecessor | pronunciation | relatives | resting_place | resting_place_coordinates | siglum | signature | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | style | successor | television | template_name | term | title | website | works | years_active }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Category:Articles with hCards]] }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox person]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged with/replaced by {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox person with deprecated parameters]]}}}}<!-- -->{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | alma_mater; education | child; embed | image_alt; alt | height_m; height_cm; height_ft; height | caption; image_caption | baptized; baptised | organisation; organization; organizations | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal_charge | spouse; spouses | partner; partners | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | honours; honors }}{{#ifeq:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 94lobfu247vdutisl0bkw9kf5wh10rd 2928920 2928902 2026-08-22T21:10:47Z Pynappel 70858 2928920 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific_prefix|}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_prefix|}}}</div>}}<div class="fn">{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific_suffix|}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_suffix|}}}</div>}} | subheader = {{#ifeq:{{lc: {{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}}}|yes|{{#if:{{{embed_title|}}}|'''{{{embed_title|}}}'''}}}} | subheader2 = {{#switch:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | subheaderstyle2 = font-size: 125% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image_size|}}}}}|300|{{{image_size|}}}}}}}x200px|{{{image_size|}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{if empty|{{{image_upright|}}}|1}}|alt={{if empty|{{{alt|}}}|{{{image_alt|}}}}}|class={{{image_class|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{{image_caption|}}}}} | label2 = Pronunciation | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = Gebore | data10 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|}}}</div>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}} }} | label11 = Bapti{{#if:{{{baptized|}}}|z|s}}ed | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{if empty|{{{baptized|}}}|{{{baptised|}}}}}}} | label12 = Disappeared | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = Status | data13 = {{{disappeared_status|}}} | label14 = Sterf | data14 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}} }} | label15 = {{longitem|Cause&nbsp;of death}} | data15 = {{{death_cause|}}} | label16 = {{longitem|Body discovered}} | data16 = {{{body_discovered|}}} | label17 = {{longitem|{{#if:{{{burial_place|}}}|Burial place|Resting place}}}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting_place|}}}|2={{{resting_place_coordinates|}}}}}}} | class17 = label | label18 = Monuments | data18 = {{{monuments|}}} | label21 = Other&nbsp;name{{pluralize from text|{{{other_names|}}}|plural=s}} | data21 = {{{other_names|}}} | class21 = nickname | label22 = Siglum | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = Burgerskap | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = Education | data24 = {{{education|}}} | label25 = Alma&nbsp;mater | data25 = {{{alma_mater|}}} | label26 = Occupation{{Pluralize from text|{{{occupation|}}}|plural=s}} | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = Years&nbsp;active | data27 = {{{years_active|}}} | label28 = Era | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = Employer{{Pluralize from text|{{{employer|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organisation|}}}|Organisation|Organization}}{{#if:{{{organizations|}}}|s|{{pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data30 = {{if empty|{{{organisation|}}}|{{{organization|}}}|{{{organizations|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = Agent{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = Bekend&nbsp;vir | data32 = {{{known_for|}}} | label33 = Werke | data33 = {{{works|}}} | label34 = Notable&nbsp;credit{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = Label{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = Notable&nbsp;work | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable_works|}}}}} | label37 = Style | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = Television | data40 = {{{television|}}} | label41 = Height | data41 = {{#if:{{{height_m|}}}{{{height_cm|}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{if empty|{{{height_m|}}}|{{{height_cm|}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|Amp|Titel}} | data42 = {{if empty|{{{office|}}}|{{{title|}}}}} | class42 = title | label43 = Termyn | data43 = {{{term|}}} | label44 = Voorganger | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = Opvolger | data45 = {{{successor|}}} | label46 = {{longitem|Political party}} | data46 = {{{political_party|}}} | class46 = org | label47 = {{longitem|Other political<br />affiliations}} | data47 = {{{other_party|}}} | class47 = org | label48 = Beweging | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = Opponent{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = {{longitem|Board member&nbsp;of}} | data50 = {{{boards|}}} | label51 = {{longitem|{{#if:{{{criminal_charges|}}}|Criminal charges|Criminal charge{{pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=(s)|plural=s}}}}}} | data51 = {{if empty|{{{criminal_charges|}}}|{{{criminal_charge|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = {{longitem|Criminal penalty}} | data52 = {{{criminal_penalty|}}} | label53 = {{longitem|{{#if:{{{judicial_status|}}}|Judicial status|Criminal status}}}} | data53 = {{if empty|{{{judicial_status|}}} | {{{criminal_status|}}}}} | class53 = category | label54 = Spouse{{#if:{{{spouses|}}}|s|{{Pluralize from text|{{{spouse|}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data54 = {{if empty|{{{spouse|}}}|{{{spouses|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = Partner{{#if:{{{partners|}}}|s|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{partner|}}}|{{{domesticpartner|}}}|{{{domestic_partner|}}}|{{{partner(s)|}}}}} |likely=(s)|plural=s}}}} | data55 = {{if empty|{{{partner|}}}|{{{partners|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = Kinders | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|Parent{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=(s)|plural=s}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|Parents|{{#if:{{{father|}}}|Father|{{#if:{{{mother|}}}|Mother}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (father)|{{{mother}}} (mother)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = Relatives | data58 = {{{relatives|}}} | label59 = Family | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call&nbsp;sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = Toekennings | data61 = {{{awards|}}} | label62 = {{#if:{{{honours|}}}|Honours|Honors}} | data62 = {{if empty|{{{honours|}}}|{{{honors|}}}}} | data64 = {{{module|}}} | data65 = {{{module2|}}} | data66 = {{{module3|}}} | data67 = {{{module4|}}} | data68 = {{{module5|}}} | data69 = {{{module6|}}} | label70 = Webwerf | data70 = {{{website|}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|Handtekening}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature_alt|}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|Notes}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| agent | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | boards | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | embed_title | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | honorific_prefix | honorific_suffix | honors | honours | image | image_alt | image_caption | image_class | image_size | image_upright | judicial_status | known_for | label_name | landscape | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | native_name | native_name_lang | nocat_wdimage | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other_names | other_party | parents | partner | partner(s) | partners | political_party | predecessor | pronunciation | relatives | resting_place | resting_place_coordinates | siglum | signature | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | style | successor | television | template_name | term | title | website | works | years_active }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Category:Articles with hCards]] }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox person]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged with/replaced by {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox person with deprecated parameters]]}}}}<!-- -->{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | alma_mater; education | child; embed | image_alt; alt | height_m; height_cm; height_ft; height | caption; image_caption | baptized; baptised | organisation; organization; organizations | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal_charge | spouse; spouses | partner; partners | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | honours; honors }}{{#ifeq:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> o2weohud8975y2kdhp7bg9pl52wul1e 2928929 2928920 2026-08-22T21:27:06Z Pynappel 70858 2928929 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific_prefix|}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_prefix|}}}</div>}}<div class="fn">{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific_suffix|}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_suffix|}}}</div>}} | subheader = {{#ifeq:{{lc: {{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}}}|yes|{{#if:{{{embed_title|}}}|'''{{{embed_title|}}}'''}}}} | subheader2 = {{#switch:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | subheaderstyle2 = font-size: 125% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image_size|}}}}}|300|{{{image_size|}}}}}}}x200px|{{{image_size|}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{if empty|{{{image_upright|}}}|1}}|alt={{if empty|{{{alt|}}}|{{{image_alt|}}}}}|class={{{image_class|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{{image_caption|}}}}} | label2 = Pronunciation | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = Gebore | data10 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|}}}</div>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}} }} | label11 = Bapti{{#if:{{{baptized|}}}|z|s}}ed | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{if empty|{{{baptized|}}}|{{{baptised|}}}}}}} | label12 = Disappeared | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = Status | data13 = {{{disappeared_status|}}} | label14 = Sterf | data14 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}} }} | label15 = {{longitem|Cause&nbsp;of death}} | data15 = {{{death_cause|}}} | label16 = {{longitem|Body discovered}} | data16 = {{{body_discovered|}}} | label17 = {{longitem|{{#if:{{{burial_place|}}}|Burial place|Resting place}}}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting_place|}}}|2={{{resting_place_coordinates|}}}}}}} | class17 = label | label18 = Monuments | data18 = {{{monuments|}}} | label21 = Other&nbsp;name{{pluralize from text|{{{other_names|}}}|plural=s}} | data21 = {{{other_names|}}} | class21 = nickname | label22 = Siglum | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = Burgerskap | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = Education | data24 = {{{education|}}} | label25 = Alma&nbsp;mater | data25 = {{{alma_mater|}}} | label26 = Beroep{{Pluralize from text|{{{occupation|}}}|plural=e}} | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = Jare&nbsp;aktief | data27 = {{{years_active|}}} | label28 = Era | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = Employer{{Pluralize from text|{{{employer|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organisation|}}}|Organisation|Organization}}{{#if:{{{organizations|}}}|s|{{pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data30 = {{if empty|{{{organisation|}}}|{{{organization|}}}|{{{organizations|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = Agent{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = Bekend&nbsp;vir | data32 = {{{known_for|}}} | label33 = Werke | data33 = {{{works|}}} | label34 = Notable&nbsp;credit{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = Label{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = Notable&nbsp;work | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable_works|}}}}} | label37 = Style | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = Television | data40 = {{{television|}}} | label41 = Height | data41 = {{#if:{{{height_m|}}}{{{height_cm|}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{if empty|{{{height_m|}}}|{{{height_cm|}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|Amp|Titel}} | data42 = {{if empty|{{{office|}}}|{{{title|}}}}} | class42 = title | label43 = Termyn | data43 = {{{term|}}} | label44 = Voorganger | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = Opvolger | data45 = {{{successor|}}} | label46 = {{longitem|Political party}} | data46 = {{{political_party|}}} | class46 = org | label47 = {{longitem|Other political<br />affiliations}} | data47 = {{{other_party|}}} | class47 = org | label48 = Beweging | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = Opponent{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = {{longitem|Board member&nbsp;of}} | data50 = {{{boards|}}} | label51 = {{longitem|{{#if:{{{criminal_charges|}}}|Criminal charges|Criminal charge{{pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=(s)|plural=s}}}}}} | data51 = {{if empty|{{{criminal_charges|}}}|{{{criminal_charge|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = {{longitem|Criminal penalty}} | data52 = {{{criminal_penalty|}}} | label53 = {{longitem|{{#if:{{{judicial_status|}}}|Judicial status|Criminal status}}}} | data53 = {{if empty|{{{judicial_status|}}} | {{{criminal_status|}}}}} | class53 = category | label54 = Spouse{{#if:{{{spouses|}}}|s|{{Pluralize from text|{{{spouse|}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data54 = {{if empty|{{{spouse|}}}|{{{spouses|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = Partner{{#if:{{{partners|}}}|s|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{partner|}}}|{{{domesticpartner|}}}|{{{domestic_partner|}}}|{{{partner(s)|}}}}} |likely=(s)|plural=s}}}} | data55 = {{if empty|{{{partner|}}}|{{{partners|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = Kinders | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|Parent{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=(s)|plural=s}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|Parents|{{#if:{{{father|}}}|Father|{{#if:{{{mother|}}}|Mother}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (father)|{{{mother}}} (mother)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = Relatives | data58 = {{{relatives|}}} | label59 = Family | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call&nbsp;sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = Toekennings | data61 = {{{awards|}}} | label62 = {{#if:{{{honours|}}}|Honours|Honors}} | data62 = {{if empty|{{{honours|}}}|{{{honors|}}}}} | data64 = {{{module|}}} | data65 = {{{module2|}}} | data66 = {{{module3|}}} | data67 = {{{module4|}}} | data68 = {{{module5|}}} | data69 = {{{module6|}}} | label70 = Webwerf | data70 = {{{website|}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|Handtekening}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature_alt|}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|Notes}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| agent | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | boards | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | embed_title | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | honorific_prefix | honorific_suffix | honors | honours | image | image_alt | image_caption | image_class | image_size | image_upright | judicial_status | known_for | label_name | landscape | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | native_name | native_name_lang | nocat_wdimage | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other_names | other_party | parents | partner | partner(s) | partners | political_party | predecessor | pronunciation | relatives | resting_place | resting_place_coordinates | siglum | signature | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | style | successor | television | template_name | term | title | website | works | years_active }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Category:Articles with hCards]] }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox person]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged with/replaced by {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox person with deprecated parameters]]}}}}<!-- -->{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | alma_mater; education | child; embed | image_alt; alt | height_m; height_cm; height_ft; height | caption; image_caption | baptized; baptised | organisation; organization; organizations | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal_charge | spouse; spouses | partner; partners | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | honours; honors }}{{#ifeq:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> oc5vpbn8z817jbc88sdc916rcz5d4w8 2928930 2928929 2026-08-22T21:28:43Z Pynappel 70858 2928930 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific_prefix|}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_prefix|}}}</div>}}<div class="fn">{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific_suffix|}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_suffix|}}}</div>}} | subheader = {{#ifeq:{{lc: {{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}}}|yes|{{#if:{{{embed_title|}}}|'''{{{embed_title|}}}'''}}}} | subheader2 = {{#switch:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | subheaderstyle2 = font-size: 125% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image_size|}}}}}|300|{{{image_size|}}}}}}}x200px|{{{image_size|}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{if empty|{{{image_upright|}}}|1}}|alt={{if empty|{{{alt|}}}|{{{image_alt|}}}}}|class={{{image_class|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{{image_caption|}}}}} | label2 = Pronunciation | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = Gebore | data10 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|}}}</div>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}} }} | label11 = Bapti{{#if:{{{baptized|}}}|z|s}}ed | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{if empty|{{{baptized|}}}|{{{baptised|}}}}}}} | label12 = Disappeared | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = Status | data13 = {{{disappeared_status|}}} | label14 = Sterf | data14 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}} }} | label15 = {{longitem|Cause&nbsp;of death}} | data15 = {{{death_cause|}}} | label16 = {{longitem|Body discovered}} | data16 = {{{body_discovered|}}} | label17 = {{longitem|{{#if:{{{burial_place|}}}|Burial place|Resting place}}}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting_place|}}}|2={{{resting_place_coordinates|}}}}}}} | class17 = label | label18 = Monuments | data18 = {{{monuments|}}} | label21 = Other&nbsp;name{{pluralize from text|{{{other_names|}}}|plural=s}} | data21 = {{{other_names|}}} | class21 = nickname | label22 = Siglum | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = Burgerskap | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = Education | data24 = {{{education|}}} | label25 = Alma&nbsp;mater | data25 = {{{alma_mater|}}} | label26 = Beroep{{Pluralize from text|{{{occupation|}}}|plural=e}} | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = Jare&nbsp;aktief | data27 = {{{years_active|}}} | label28 = Era | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = Employer{{Pluralize from text|{{{employer|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organisation|}}}|Organisation|Organization}}{{#if:{{{organizations|}}}|s|{{pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data30 = {{if empty|{{{organisation|}}}|{{{organization|}}}|{{{organizations|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = Agent{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = Bekend&nbsp;vir | data32 = {{{known_for|}}} | label33 = Werke | data33 = {{{works|}}} | label34 = Notable&nbsp;credit{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = Label{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = Notable&nbsp;work | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable_works|}}}}} | label37 = Style | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = Television | data40 = {{{television|}}} | label41 = Height | data41 = {{#if:{{{height_m|}}}{{{height_cm|}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{if empty|{{{height_m|}}}|{{{height_cm|}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|Amp|Titel}} | data42 = {{if empty|{{{office|}}}|{{{title|}}}}} | class42 = title | label43 = Termyn | data43 = {{{term|}}} | label44 = Voorganger | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = Opvolger | data45 = {{{successor|}}} | label46 = {{longitem|Political party}} | data46 = {{{political_party|}}} | class46 = org | label47 = {{longitem|Other political<br />affiliations}} | data47 = {{{other_party|}}} | class47 = org | label48 = Beweging | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = Opponent{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = {{longitem|Board member&nbsp;of}} | data50 = {{{boards|}}} | label51 = {{longitem|{{#if:{{{criminal_charges|}}}|Criminal charges|Criminal charge{{pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=(s)|plural=s}}}}}} | data51 = {{if empty|{{{criminal_charges|}}}|{{{criminal_charge|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = {{longitem|Criminal penalty}} | data52 = {{{criminal_penalty|}}} | label53 = {{longitem|{{#if:{{{judicial_status|}}}|Judicial status|Criminal status}}}} | data53 = {{if empty|{{{judicial_status|}}} | {{{criminal_status|}}}}} | class53 = category | label54 = Eggenoot{{#if:{{{spouses|}}}|s|{{Pluralize from text|{{{spouse|}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data54 = {{if empty|{{{spouse|}}}|{{{spouses|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = Partner{{#if:{{{partners|}}}|s|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{partner|}}}|{{{domesticpartner|}}}|{{{domestic_partner|}}}|{{{partner(s)|}}}}} |likely=(s)|plural=s}}}} | data55 = {{if empty|{{{partner|}}}|{{{partners|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = Kinders | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|Parent{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=(s)|plural=s}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|Parents|{{#if:{{{father|}}}|Father|{{#if:{{{mother|}}}|Mother}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (father)|{{{mother}}} (mother)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = Relatives | data58 = {{{relatives|}}} | label59 = Family | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call&nbsp;sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = Toekennings | data61 = {{{awards|}}} | label62 = {{#if:{{{honours|}}}|Honours|Honors}} | data62 = {{if empty|{{{honours|}}}|{{{honors|}}}}} | data64 = {{{module|}}} | data65 = {{{module2|}}} | data66 = {{{module3|}}} | data67 = {{{module4|}}} | data68 = {{{module5|}}} | data69 = {{{module6|}}} | label70 = Webwerf | data70 = {{{website|}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|Handtekening}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature_alt|}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|Notes}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| agent | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | boards | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | embed_title | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | honorific_prefix | honorific_suffix | honors | honours | image | image_alt | image_caption | image_class | image_size | image_upright | judicial_status | known_for | label_name | landscape | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | native_name | native_name_lang | nocat_wdimage | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other_names | other_party | parents | partner | partner(s) | partners | political_party | predecessor | pronunciation | relatives | resting_place | resting_place_coordinates | siglum | signature | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | style | successor | television | template_name | term | title | website | works | years_active }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Category:Articles with hCards]] }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox person]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged with/replaced by {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox person with deprecated parameters]]}}}}<!-- -->{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | alma_mater; education | child; embed | image_alt; alt | height_m; height_cm; height_ft; height | caption; image_caption | baptized; baptised | organisation; organization; organizations | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal_charge | spouse; spouses | partner; partners | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | honours; honors }}{{#ifeq:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 4gvjoani0h9dhb24t9bwog00cm8ubu8 2928949 2928930 2026-08-22T21:58:30Z Pynappel 70858 2928949 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific_prefix|}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_prefix|}}}</div>}}<div class="fn">{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific_suffix|}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 80%; font-weight: normal;">{{{honorific_suffix|}}}</div>}} | subheader = {{#ifeq:{{lc: {{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}}}|yes|{{#if:{{{embed_title|}}}|'''{{{embed_title|}}}'''}}}} | subheader2 = {{#switch:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | subheaderstyle2 = font-size: 125% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image_size|}}}}}|300|{{{image_size|}}}}}}}x200px|{{{image_size|}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{if empty|{{{image_upright|}}}|1}}|alt={{if empty|{{{alt|}}}|{{{image_alt|}}}}}|class={{{image_class|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{{image_caption|}}}}} | label2 = Pronunciation | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = Gebore | data10 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|}}}</div>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}} }} | label11 = Bapti{{#if:{{{baptized|}}}|z|s}}ed | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{if empty|{{{baptized|}}}|{{{baptised|}}}}}}} | label12 = Disappeared | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = Status | data13 = {{{disappeared_status|}}} | label14 = Sterf | data14 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}} }} | label15 = {{longitem|Cause&nbsp;of death}} | data15 = {{{death_cause|}}} | label16 = {{longitem|Body discovered}} | data16 = {{{body_discovered|}}} | label17 = {{longitem|{{#if:{{{burial_place|}}}|Burial place|Resting place}}}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting_place|}}}|2={{{resting_place_coordinates|}}}}}}} | class17 = label | label18 = Monuments | data18 = {{{monuments|}}} | label21 = Other&nbsp;name{{pluralize from text|{{{other_names|}}}|plural=s}} | data21 = {{{other_names|}}} | class21 = nickname | label22 = Siglum | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = Burgerskap | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = Education | data24 = {{{education|}}} | label25 = Alma&nbsp;mater | data25 = {{{alma_mater|}}} | label26 = Beroep{{Pluralize from text|{{{occupation|}}}|plural=e}} | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = Jare&nbsp;aktief | data27 = {{{years_active|}}} | label28 = Era | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = Employer{{Pluralize from text|{{{employer|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organisation|}}}|Organisation|Organization}}{{#if:{{{organizations|}}}|s|{{pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data30 = {{if empty|{{{organisation|}}}|{{{organization|}}}|{{{organizations|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{organization|}}}|{{{organisation|}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = Agent{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = Bekend&nbsp;vir | data32 = {{{known_for|}}} | label33 = Werke | data33 = {{{works|}}} | label34 = Notable&nbsp;credit{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = Label{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = Notable&nbsp;work | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable_works|}}}}} | label37 = Style | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = Television | data40 = {{{television|}}} | label41 = Height | data41 = {{#if:{{{height_m|}}}{{{height_cm|}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{if empty|{{{height_m|}}}|{{{height_cm|}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|Amp|Titel}} | data42 = {{if empty|{{{office|}}}|{{{title|}}}}} | class42 = title | label43 = Termyn | data43 = {{{term|}}} | label44 = Voorganger | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = Opvolger | data45 = {{{successor|}}} | label46 = {{longitem|Political party}} | data46 = {{{political_party|}}} | class46 = org | label47 = {{longitem|Other political<br />affiliations}} | data47 = {{{other_party|}}} | class47 = org | label48 = Beweging | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = Opponent{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = {{longitem|Board member&nbsp;of}} | data50 = {{{boards|}}} | label51 = {{longitem|{{#if:{{{criminal_charges|}}}|Criminal charges|Criminal charge{{pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=(s)|plural=s}}}}}} | data51 = {{if empty|{{{criminal_charges|}}}|{{{criminal_charge|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal_charge|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = {{longitem|Criminal penalty}} | data52 = {{{criminal_penalty|}}} | label53 = {{longitem|{{#if:{{{judicial_status|}}}|Judicial status|Criminal status}}}} | data53 = {{if empty|{{{judicial_status|}}} | {{{criminal_status|}}}}} | class53 = category | label54 = Eggenoot{{#if:{{{spouses|}}}|s|{{Pluralize from text|{{{spouse|}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data54 = {{if empty|{{{spouse|}}}|{{{spouses|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = Partner{{#if:{{{partners|}}}|s|{{Pluralize from text|{{if empty|{{{partner|}}}|{{{domesticpartner|}}}|{{{domestic_partner|}}}|{{{partner(s)|}}}}} |likely=(s)|plural=s}}}} | data55 = {{if empty|{{{partner|}}}|{{{partners|}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = Kinders | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|Parent{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=(s)|plural=s}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|Parents|{{#if:{{{father|}}}|Father|{{#if:{{{mother|}}}|Mother}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (father)|{{{mother}}} (mother)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = Relatives | data58 = {{{relatives|}}} | label59 = Family | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call&nbsp;sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = Toekennings | data61 = {{{awards|}}} | label62 = {{#if:{{{honours|}}}|Honours|Honors}} | data62 = {{if empty|{{{honours|}}}|{{{honors|}}}}} | data64 = {{{module|}}} | data65 = {{{module2|}}} | data66 = {{{module3|}}} | data67 = {{{module4|}}} | data68 = {{{module5|}}} | data69 = {{{module6|}}} | label70 = Webwerf | data70 = {{{website|}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|Handtekening}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature_alt|}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|Notes}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| agent | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | boards | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | embed_title | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | honorific_prefix | honorific_suffix | honors | honours | image | image_alt | image_caption | image_class | image_size | image_upright | judicial_status | known_for | label_name | landscape | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | native_name | native_name_lang | nocat_wdimage | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other_names | other_party | parents | partner | partner(s) | partners | political_party | predecessor | pronunciation | relatives | resting_place | resting_place_coordinates | siglum | signature | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | style | successor | television | template_name | term | title | website | works | years_active }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Kategorie:Artikels met hCards]] }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox person]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged with/replaced by {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox person with deprecated parameters]]}}}}<!-- -->{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | alma_mater; education | child; embed | image_alt; alt | height_m; height_cm; height_ft; height | caption; image_caption | baptized; baptised | organisation; organization; organizations | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal_charge | spouse; spouses | partner; partners | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | honours; honors }}{{#ifeq:{{if empty|{{{child|}}}|{{{embed|}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> phz4l5vs873lws98vp2ud8b25v8km6d Module:Person date 828 465252 2928889 2026-08-22T20:08:17Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met 'require("strict") local p = {} local TEMPLATES = { birth_date = "Birth date", birth_date_and_age = "Birth date and age", birth_year = "Birth year", birth_year_and_age = "Birth year and age", death_date = "Death date", death_date_text = "Death date text", death_date_and_age = "Death date and age", death_year = "Death year", death_year_and_age = "Death year and age", } local invalid_date_category = '' local tracking_category = '' local Date = require('Modul...' 2928889 Scribunto text/plain require("strict") local p = {} local TEMPLATES = { birth_date = "Birth date", birth_date_and_age = "Birth date and age", birth_year = "Birth year", birth_year_and_age = "Birth year and age", death_date = "Death date", death_date_text = "Death date text", death_date_and_age = "Death date and age", death_year = "Death year", death_year_and_age = "Death year and age", } local invalid_date_category = '' local tracking_category = '' local Date = require('Module:Date')._Date local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs if mw.title.getCurrentTitle():inNamespaces(0, 828, 829) then -- Category only in namespaces: 0=article, 828=module & 829=module talk (last 2 needed for testcases) tracking_category = '[[Category:Pages where birth or death is being automatically determined]]' invalid_date_category = '[[Category:Pages with invalid birth or death dates]]' end local function check_for_invalid_date(str) return mw.ustring.match(str, '^%?') or mw.ustring.match(str, '^%d%d%?') or mw.ustring.match(str, '^[Uu]nk') end local function expand_template(template, args) return mw.getCurrentFrame():expandTemplate{title = template, args = args} end local function parse_date(str) local date = Date(str) if date then return tostring(date.year), tostring(date.month), tostring(date.day) end -- TODO: Date has not been parsed. Need to work out what to do. For now, throw an error. -- Example where this can occur: "birth_date = 22 December 1946" at [[Maurice Pasternak]]. -- There was a nonbreaking space after "22" whidh Date does not accept. error('Module:Person_date parse_date invalid date: "' .. tostring(str) .. '"') end local function date_format(str) if mw.ustring.match (str, '^%d+%s*%a+[%.]*%s*%d%d%d%d$') then return 'df' elseif mw.ustring.match(str, '^%a+[%.]*%s+%d+,%s*%d%d%d%d$') then return 'mf' else return 'ERROR' end end local function is_valid_month (str) str = string.upper(mw.ustring.sub(str,1,1))..string.lower(mw.ustring.sub(str,2)) local months = {'Jan','Jan.','January','Feb','Feb.','February','Mar','March','Apr','Apr.','April','May','Jun','Jun.','June','Jul','Jul.','July','Aug','Aug.','August','Sep','Sept','Sep.','Sept.','September','Oct','Oct.','October','Nov','Nov','November','Dec','Dec.','December'} for index, value in ipairs(months) do if value == str then return true end end return false end local function is_month_year_only(str) local month = mw.ustring.match(str, '^(%a+)[%.]*%s+%d%d%d%d$') if month == nil then return false else return is_valid_month(month) end end local function is_valid_date(str) local month = mw.ustring.match (str, '^%d+%s*(%a+)[%.]*%s*%d%d%d%d$') or mw.ustring.match(str, '^(%a+)[%.]*%s+%d+,%s*%d%d%d%d$') if month == nil then return false else return is_valid_month(month) end end local function is_year_only(str) return mw.ustring.match(str, '^%d%d%d%d$') end local function already_has_template(str) str = mw.ustring.gsub(str, '&[Nn][Bb][Ss][Pp];', ' ') return mw.ustring.match(str, '<span') or mw.ustring.match(str, '<time') or mw.ustring.match(str,'%(aged%s*%d+') or mw.ustring.match(str,'%(age%s*%d+') end local function sanatize_date(str) -- Sanatize leading & trailing whitespace (this caused an issue before it was implemented) str = mw.ustring.gsub(str,'^%s*','') str = mw.ustring.gsub(str,'%s*$','') -- Sanatize ordinals str = mw.ustring.gsub(str, '(%d+)st([,%s])', '%1%2') str = mw.ustring.gsub(str, '(%d+)rd([,%s])', '%1%2') str = mw.ustring.gsub(str, '(%d+)th([,%s])', '%1%2') str = mw.ustring.gsub(str, '(%d+)nd([,%s])', '%1%2') return str end local function parse_birth(args) local birth_date = args['birth_date'] or '' local death_date = args['death_date'] or '' local disap_date = args['disappeared_date'] or '' local original = birth_date birth_date = sanatize_date(birth_date) death_date = sanatize_date(death_date) disap_date = sanatize_date(disap_date) -- Check for bad inputs. This used to be covered by a switch statement in infoboxes if check_for_invalid_date(birth_date) then return original..invalid_date_category end if already_has_template(birth_date) then return original end if is_valid_date(birth_date) then local location = mw.ustring.find(birth_date, '%d%d%d%d') local extra = mw.ustring.sub(birth_date, location+4) .. tracking_category local date = mw.ustring.sub(birth_date, 1,location+3) local year, month, day = parse_date(date) local format = date_format(date) if death_date == '' and disap_date == '' then return expand_template(TEMPLATES.birth_date_and_age, {year, month, day, [format] = 'yes'}) .. extra elseif is_year_only(death_date) or is_valid_date(death_date) or is_month_year_only(death_date) then return expand_template(TEMPLATES.birth_date, {year, month, day, [format] = 'yes'}) .. extra else -- death_date is not a valid string (example: 'unknown') return original end end if is_month_year_only(birth_date) then local year = Date('1 '..birth_date):text('%Y') local month = Date('1 '..birth_date):text('%-m') local location = mw.ustring.find(birth_date, '%d%d%d%d') local date = mw.ustring.sub(birth_date, 1,location+3) local extra = mw.ustring.sub(birth_date, location+4) .. tracking_category if death_date == '' and disap_date == '' then return expand_template(TEMPLATES.birth_year_and_age, {year, month}) .. extra elseif is_year_only(death_date) or is_valid_date(death_date) or is_month_year_only(death_date) then return expand_template(TEMPLATES.birth_year, {date}) .. extra else -- death_date is not a valid string (example: 'unknown') return original end end if is_year_only(birth_date) then local date = mw.ustring.sub(birth_date, 1, 5) local extra = mw.ustring.sub(birth_date, 5) .. tracking_category if death_date == '' and disap_date == '' then return expand_template(TEMPLATES.birth_year_and_age, {date}) .. extra elseif is_year_only(death_date) or is_valid_date(death_date) then return expand_template(TEMPLATES.birth_year, {date}) .. extra else -- death_date is not a valid string (example: 'unknown') return original end end return original end local function parse_death(args) local birth_date = args['birth_date'] or '' local death_date = args['death_date'] or '' local original = death_date birth_date = sanatize_date(birth_date) death_date = sanatize_date(death_date) -- Check for bad inputs. This used to be covered by a switch statement in infoboxes if check_for_invalid_date(death_date) then return original..invalid_date_category end if already_has_template(death_date) then return original end if is_valid_date(death_date) or is_month_year_only(death_date) then local location = mw.ustring.find(death_date, '%d%d%d%d') local date = mw.ustring.sub(death_date, 1,location+3) local extra = mw.ustring.sub(death_date, location+4) .. tracking_category local format = date_format(date) if birth_date == '' then if is_month_year_only(death_date) then return expand_template(TEMPLATES.death_date_text, {date}) .. extra end local year, month, day = parse_date(date) return expand_template(TEMPLATES.death_date, {year, month, day, [format] = 'yes'}) .. extra else if is_year_only(birth_date) then location = mw.ustring.find(birth_date, '%d%d%d%d') local bd = mw.ustring.sub(birth_date, 1,location+3) if is_month_year_only(death_date) then return expand_template(TEMPLATES.death_date_and_age, {date, bd}) .. extra end return expand_template(TEMPLATES.death_date_and_age, {date, bd, [format] = 'yes'}) .. extra elseif is_valid_date(birth_date) or is_month_year_only(birth_date) then location = mw.ustring.find(birth_date, '%d%d%d%d') local bd = mw.ustring.sub(birth_date, 1,location+3) if (is_month_year_only(death_date)) then return expand_template(TEMPLATES.death_date_and_age, {date, bd}) .. extra end return expand_template(TEMPLATES.death_date_and_age, {date, bd, [format] = 'yes'}) .. extra end end end if is_year_only(death_date) then if birth_date == '' then return expand_template(TEMPLATES.death_year, {mw.ustring.sub(death_date, 1, 5)}) .. mw.ustring.sub(death_date, 5) .. tracking_category else if is_year_only(birth_date) then return expand_template(TEMPLATES.death_year_and_age, {mw.ustring.sub(death_date, 1, 5), mw.ustring.sub(birth_date, 1, 5)}) .. mw.ustring.sub(death_date, 5) .. tracking_category else if is_valid_date(birth_date) then local location = mw.ustring.find(death_date, '%d%d%d%d') local date = mw.ustring.sub(death_date, 1,location+3) local extra = mw.ustring.sub(death_date, location+4) .. tracking_category location = mw.ustring.find(birth_date, '%d%d%d%d') local bd = mw.ustring.sub(birth_date, 1,location+3) return expand_template(TEMPLATES.death_date_and_age, {date, bd}) .. extra end end end end return original end function p.birth(frame) return parse_birth(getArgs(frame, {parentFirst = true})) end function p.death(frame) return parse_death(getArgs(frame, {parentFirst = true})) end return p qm4tcdz8g5vkfc018ay0tu8zlfditks 2928947 2928889 2026-08-22T21:56:52Z Pynappel 70858 2928947 Scribunto text/plain require("strict") local p = {} local TEMPLATES = { birth_date = "Birth date", birth_date_and_age = "Birth date and age", birth_year = "Birth year", birth_year_and_age = "Birth year and age", death_date = "Death date", death_date_text = "Death date text", death_date_and_age = "Death date and age", death_year = "Death year", death_year_and_age = "Death year and age", } local invalid_date_category = '' local tracking_category = '' local Date = require('Module:Date')._Date local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs if mw.title.getCurrentTitle():inNamespaces(0, 828, 829) then -- Category only in namespaces: 0=article, 828=module & 829=module talk (last 2 needed for testcases) tracking_category = '[[Kategorie:Bladsye waar geboorte- of sterfdatums outomaties bepaal word]]' invalid_date_category = '[[Kategorie:Bladsye met ongeldige geboorte- of sterfdatums]]' end local function check_for_invalid_date(str) return mw.ustring.match(str, '^%?') or mw.ustring.match(str, '^%d%d%?') or mw.ustring.match(str, '^[Uu]nk') end local function expand_template(template, args) return mw.getCurrentFrame():expandTemplate{title = template, args = args} end local function parse_date(str) local date = Date(str) if date then return tostring(date.year), tostring(date.month), tostring(date.day) end -- TODO: Date has not been parsed. Need to work out what to do. For now, throw an error. -- Example where this can occur: "birth_date = 22 December 1946" at [[Maurice Pasternak]]. -- There was a nonbreaking space after "22" whidh Date does not accept. error('Module:Person_date parse_date invalid date: "' .. tostring(str) .. '"') end local function date_format(str) if mw.ustring.match (str, '^%d+%s*%a+[%.]*%s*%d%d%d%d$') then return 'df' elseif mw.ustring.match(str, '^%a+[%.]*%s+%d+,%s*%d%d%d%d$') then return 'mf' else return 'ERROR' end end local function is_valid_month (str) str = string.upper(mw.ustring.sub(str,1,1))..string.lower(mw.ustring.sub(str,2)) local months = {'Jan','Jan.','January','Feb','Feb.','February','Mar','March','Apr','Apr.','April','May','Jun','Jun.','June','Jul','Jul.','July','Aug','Aug.','August','Sep','Sept','Sep.','Sept.','September','Oct','Oct.','October','Nov','Nov','November','Dec','Dec.','December'} for index, value in ipairs(months) do if value == str then return true end end return false end local function is_month_year_only(str) local month = mw.ustring.match(str, '^(%a+)[%.]*%s+%d%d%d%d$') if month == nil then return false else return is_valid_month(month) end end local function is_valid_date(str) local month = mw.ustring.match (str, '^%d+%s*(%a+)[%.]*%s*%d%d%d%d$') or mw.ustring.match(str, '^(%a+)[%.]*%s+%d+,%s*%d%d%d%d$') if month == nil then return false else return is_valid_month(month) end end local function is_year_only(str) return mw.ustring.match(str, '^%d%d%d%d$') end local function already_has_template(str) str = mw.ustring.gsub(str, '&[Nn][Bb][Ss][Pp];', ' ') return mw.ustring.match(str, '<span') or mw.ustring.match(str, '<time') or mw.ustring.match(str,'%(aged%s*%d+') or mw.ustring.match(str,'%(age%s*%d+') end local function sanatize_date(str) -- Sanatize leading & trailing whitespace (this caused an issue before it was implemented) str = mw.ustring.gsub(str,'^%s*','') str = mw.ustring.gsub(str,'%s*$','') -- Sanatize ordinals str = mw.ustring.gsub(str, '(%d+)st([,%s])', '%1%2') str = mw.ustring.gsub(str, '(%d+)rd([,%s])', '%1%2') str = mw.ustring.gsub(str, '(%d+)th([,%s])', '%1%2') str = mw.ustring.gsub(str, '(%d+)nd([,%s])', '%1%2') return str end local function parse_birth(args) local birth_date = args['birth_date'] or '' local death_date = args['death_date'] or '' local disap_date = args['disappeared_date'] or '' local original = birth_date birth_date = sanatize_date(birth_date) death_date = sanatize_date(death_date) disap_date = sanatize_date(disap_date) -- Check for bad inputs. This used to be covered by a switch statement in infoboxes if check_for_invalid_date(birth_date) then return original..invalid_date_category end if already_has_template(birth_date) then return original end if is_valid_date(birth_date) then local location = mw.ustring.find(birth_date, '%d%d%d%d') local extra = mw.ustring.sub(birth_date, location+4) .. tracking_category local date = mw.ustring.sub(birth_date, 1,location+3) local year, month, day = parse_date(date) local format = date_format(date) if death_date == '' and disap_date == '' then return expand_template(TEMPLATES.birth_date_and_age, {year, month, day, [format] = 'yes'}) .. extra elseif is_year_only(death_date) or is_valid_date(death_date) or is_month_year_only(death_date) then return expand_template(TEMPLATES.birth_date, {year, month, day, [format] = 'yes'}) .. extra else -- death_date is not a valid string (example: 'unknown') return original end end if is_month_year_only(birth_date) then local year = Date('1 '..birth_date):text('%Y') local month = Date('1 '..birth_date):text('%-m') local location = mw.ustring.find(birth_date, '%d%d%d%d') local date = mw.ustring.sub(birth_date, 1,location+3) local extra = mw.ustring.sub(birth_date, location+4) .. tracking_category if death_date == '' and disap_date == '' then return expand_template(TEMPLATES.birth_year_and_age, {year, month}) .. extra elseif is_year_only(death_date) or is_valid_date(death_date) or is_month_year_only(death_date) then return expand_template(TEMPLATES.birth_year, {date}) .. extra else -- death_date is not a valid string (example: 'unknown') return original end end if is_year_only(birth_date) then local date = mw.ustring.sub(birth_date, 1, 5) local extra = mw.ustring.sub(birth_date, 5) .. tracking_category if death_date == '' and disap_date == '' then return expand_template(TEMPLATES.birth_year_and_age, {date}) .. extra elseif is_year_only(death_date) or is_valid_date(death_date) then return expand_template(TEMPLATES.birth_year, {date}) .. extra else -- death_date is not a valid string (example: 'unknown') return original end end return original end local function parse_death(args) local birth_date = args['birth_date'] or '' local death_date = args['death_date'] or '' local original = death_date birth_date = sanatize_date(birth_date) death_date = sanatize_date(death_date) -- Check for bad inputs. This used to be covered by a switch statement in infoboxes if check_for_invalid_date(death_date) then return original..invalid_date_category end if already_has_template(death_date) then return original end if is_valid_date(death_date) or is_month_year_only(death_date) then local location = mw.ustring.find(death_date, '%d%d%d%d') local date = mw.ustring.sub(death_date, 1,location+3) local extra = mw.ustring.sub(death_date, location+4) .. tracking_category local format = date_format(date) if birth_date == '' then if is_month_year_only(death_date) then return expand_template(TEMPLATES.death_date_text, {date}) .. extra end local year, month, day = parse_date(date) return expand_template(TEMPLATES.death_date, {year, month, day, [format] = 'yes'}) .. extra else if is_year_only(birth_date) then location = mw.ustring.find(birth_date, '%d%d%d%d') local bd = mw.ustring.sub(birth_date, 1,location+3) if is_month_year_only(death_date) then return expand_template(TEMPLATES.death_date_and_age, {date, bd}) .. extra end return expand_template(TEMPLATES.death_date_and_age, {date, bd, [format] = 'yes'}) .. extra elseif is_valid_date(birth_date) or is_month_year_only(birth_date) then location = mw.ustring.find(birth_date, '%d%d%d%d') local bd = mw.ustring.sub(birth_date, 1,location+3) if (is_month_year_only(death_date)) then return expand_template(TEMPLATES.death_date_and_age, {date, bd}) .. extra end return expand_template(TEMPLATES.death_date_and_age, {date, bd, [format] = 'yes'}) .. extra end end end if is_year_only(death_date) then if birth_date == '' then return expand_template(TEMPLATES.death_year, {mw.ustring.sub(death_date, 1, 5)}) .. mw.ustring.sub(death_date, 5) .. tracking_category else if is_year_only(birth_date) then return expand_template(TEMPLATES.death_year_and_age, {mw.ustring.sub(death_date, 1, 5), mw.ustring.sub(birth_date, 1, 5)}) .. mw.ustring.sub(death_date, 5) .. tracking_category else if is_valid_date(birth_date) then local location = mw.ustring.find(death_date, '%d%d%d%d') local date = mw.ustring.sub(death_date, 1,location+3) local extra = mw.ustring.sub(death_date, location+4) .. tracking_category location = mw.ustring.find(birth_date, '%d%d%d%d') local bd = mw.ustring.sub(birth_date, 1,location+3) return expand_template(TEMPLATES.death_date_and_age, {date, bd}) .. extra end end end end return original end function p.birth(frame) return parse_birth(getArgs(frame, {parentFirst = true})) end function p.death(frame) return parse_death(getArgs(frame, {parentFirst = true})) end return p 3p606p3yf67qhdyw8ieigdvry9138yn Module:Check for conflicting parameters 828 465253 2928890 2026-08-22T20:09:06Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met 'local p = {} local function trim(s) return s:match('^%s*(.-)%s*$') end local function isnotempty(s) return s and s:match('%S') end function p.check(frame) local args = frame.args local pargs = frame:getParent().args local checknested = isnotempty(args['nested']) local delimiter = isnotempty(args['delimiter']) and args['delimiter'] or ';' local argpairs = {} for k, v in pairs(args) do if type(k) == 'number' then local plist = mw.text.split(v, delimi...' 2928890 Scribunto text/plain local p = {} local function trim(s) return s:match('^%s*(.-)%s*$') end local function isnotempty(s) return s and s:match('%S') end function p.check(frame) local args = frame.args local pargs = frame:getParent().args local checknested = isnotempty(args['nested']) local delimiter = isnotempty(args['delimiter']) and args['delimiter'] or ';' local argpairs = {} for k, v in pairs(args) do if type(k) == 'number' then local plist = mw.text.split(v, delimiter) local pfound = {} local count = 0 for ii, vv in ipairs(plist) do vv = trim(vv) if checknested and pargs[vv] or isnotempty(pargs[vv]) then count = count + 1 table.insert(pfound, vv) end end if count > 1 then table.insert(argpairs, pfound) end end end local warnmsg = {} local res = '' local cat = '' if args['cat'] and mw.ustring.match(args['cat'],'^[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]:') then cat = args['cat'] end local template = args['template'] and ' in ' .. args['template'] or '' if #argpairs > 0 then for i, v in ipairs( argpairs ) do table.insert( warnmsg, mw.ustring.format( 'Using more than one of the following parameters%s: <code>%s</code>.', template, table.concat(v, '</code>, <code>') ) ) if cat ~= '' then res = res .. '[[' .. cat .. '|' .. (v[1] == '' and ' ' or '') .. v[1] .. ']]' end end end if #warnmsg > 0 then res = require('Module:If preview')._warning({ table.concat(warnmsg, '<br>') }) .. res end return res end return p 59n770hna40q9pw4oa0dsp86euaks0u Sjabloon:Count 10 465254 2928891 2026-08-22T20:10:06Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{safesubst<noinclude/>:#ifexpr:{{safesubst<noinclude/>:#invoke:ParameterCount|main|pattern1=^[%d]+$}}>0|{{safesubst<noinclude/>:#invoke:ParameterCount|main|pattern1=^[%d]+$}}|{{{base|0}}}}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude>' 2928891 wikitext text/x-wiki {{safesubst<noinclude/>:#ifexpr:{{safesubst<noinclude/>:#invoke:ParameterCount|main|pattern1=^[%d]+$}}>0|{{safesubst<noinclude/>:#invoke:ParameterCount|main|pattern1=^[%d]+$}}|{{{base|0}}}}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> nxgj5k0v7d0slmbxwqstpth3pxp36v7 Module:ParameterCount 828 465255 2928892 2026-08-22T20:10:52Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '-- This module produces a count of all the arguments passed to it. local yesno = require('Module:Yesno') -- Trim a string local function trim(s) return s:match('^%s*(.-)%s*$') end -- Test whether a string is blank local function isBlank(s) return not s:find('%S') end -- Tests whether a string is a valid positional key, and if so, returns it. If -- the key is invalid, this returns nil. local function isPositionalKey(s) s = trim(s) if s:find('^[1-9][0-9]*$') t...' 2928892 Scribunto text/plain -- This module produces a count of all the arguments passed to it. local yesno = require('Module:Yesno') -- Trim a string local function trim(s) return s:match('^%s*(.-)%s*$') end -- Test whether a string is blank local function isBlank(s) return not s:find('%S') end -- Tests whether a string is a valid positional key, and if so, returns it. If -- the key is invalid, this returns nil. local function isPositionalKey(s) s = trim(s) if s:find('^[1-9][0-9]*$') then return tonumber(s) end end -- Return the count of all arguments for which testFunc returns a truthy value. local function count(args, testFunc) local ret = 0 for key, val in pairs(args) do if testFunc(key, val) then ret = ret + 1 end end return ret end -- Check shared arguments and get the parent argument count. local function main(frame, testFunc) local blankifiedTestFunc if yesno(frame.args.checkblanks) ~= false then -- Extend the test function to check for blanks as well. blankifiedTestFunc = function (key, val) if not isBlank(val) then return testFunc(key, val) end end else blankifiedTestFunc = testFunc end return count(frame:getParent().args, blankifiedTestFunc) end return { -- Called with {{#invoke:ParameterCount|all}} -- All specified parameters are counted, even those not supported by the -- template. all = function (frame) return main(frame, function () return true end) end, -- Called with {{#invoke:ParameterCount|main}} -- Users can specify a list of parameters to check, and a list of Lua -- Ustring patterns to check each parameter against. main = function (frame) local args = frame.args local keys, patterns = {}, {} -- Get key list for i, key in ipairs(args) do local positionalKey = isPositionalKey(key) if positionalKey then keys[positionalKey] = true else keys[trim(key)] = true end end -- Get patterns do local function getPattern(i) local pattern = args['pattern' .. tostring(i)] if pattern and pattern ~= '' then return pattern end end local i = 1 local pattern = getPattern(i) while pattern do patterns[i] = pattern i = i + 1 pattern = getPattern(i) end end -- Construct the test function local testFunc = function (key, val) if keys[key] then return true end for i, pattern in ipairs(patterns) do if mw.ustring.find(tostring(key), pattern) then return true end end return false end return main(frame, testFunc) end } bo1vhgb6r7zni8qgcvzfnnphlmq92ml Sjabloon:Infobox academic 10 465256 2928893 2026-08-22T20:12:32Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Infobox academic | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institutio...' 2928893 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Infobox academic | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institution, doctoral_students, notable_students, language, main_interests, notable_works, notableworks, major_works, notable_ideas, principal_ideas, influenced | _alias-map = image_name:image, othernames:other_names, titles:title, period:years_active, module:module2 | template_name = {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} | module = {{#if:{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{thesis_title|}}}{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}}{{{doctoral_advisor|}}}{{{academic_advisors|}}}{{{influences|}}} |{{infobox|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{#ifeq:{{{career|}}}|Philosophical|Education|<!-- -->{{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} background}} | label2 = Education | data2 = {{{education|}}} | label3 = {{nowrap|[[Alma mater]]}} | data3 = {{{alma_mater|}}} | label4 = {{#if:{{{thesis2_title|}}} |[[Thesis|Theses]] |[[Thesis]]}} | data4 = {{#if:{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}} | {{startplainlist}} * {{#if:{{{thesis1_title|}}} | {{#if:{{{thesis1_url|}}} |[{{{thesis1_url}}} ''{{{thesis1_title}}}''] |''{{{thesis1_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis1_year|}}} |&nbsp;({{{thesis1_year}}}) }} * {{#if:{{{thesis2_title|}}} | {{#if:{{{thesis2_url|}}} |[{{{thesis2_url}}} ''{{{thesis2_title}}}''] |''{{{thesis2_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis2_year|}}} |&nbsp;({{{thesis2_year}}}) }} {{endplainlist}} | {{#if:{{{thesis_title|}}} | {{#if:{{{thesis_url|}}} |[{{{thesis_url}}} ''{{{thesis_title}}}''] |''{{{thesis_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis_year|}}} |&nbsp;({{{thesis_year}}}) }} }} | label6 = {{longitem|[[Doctoral advisor]]{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}|s}}}} | data6 = {{if empty|{{{doctoral_advisor|}}}|{{{doctoral_advisors|}}}}} | label7 = {{longitem|{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}{{{doctoral_advisor|}}} |Other advisor|Academic advisor}}{{pluralize from text|{{{academic_advisors|}}}|plural=s}}}} | data7 = {{{academic_advisors|}}} | label8 = Influences | data8 = {{{influences|}}} }}}} {{#if:{{{era|}}}{{{school_tradition|}}}{{{discipline|}}}{{{sub_discipline|}}}{{{workplaces|}}}{{{work_institutions|}}}{{{work_institution|}}} {{{doctoral_students|}}}{{{notable_students|}}}{{{main_interests|}}}{{{notable_works|}}}{{{notableworks|}}}{{{major_works|}}}{{{notable_ideas|}}}{{{influenced|}}} |{{ infobox|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} work | label2 = Era | data2 = {{{era|}}} | label3 = Discipline | data3 = {{{discipline|}}} | label4 = {{longitem|Sub-discipline}} | data4 = {{{sub_discipline|}}} | label5 = Region | data5 = {{{region|}}} | label6 = {{longitem|{{#ifeq:{{{template_name|}}}|infobox philosopher|<!-- -->[[List of schools of philosophy|School]]|<!-- -->School or tradition}}}} | data6 = {{{school_tradition|}}} | label7 = Institutions | data7 = {{if empty| {{{workplaces|}}} | {{{work_institutions|}}} | {{{work_institution|}}} }} | label8 = {{longitem|Doctoral students}} | data8 = {{{doctoral_students|}}} | label9 = {{longitem|Notable students}} | data9 = {{{notable_students|}}} | label10 = Language | data10 = {{{language|}}} | label11 = {{longitem|Main interests}} | data11 = {{{main_interests|}}} | label12 = {{longitem|Notable works}} | data12 = {{if empty| {{{notable_works|}}} | {{{notableworks|}}} | {{{major_works|}}} }} | label13 = {{longitem|Notable ideas}} | data13 = {{if empty| {{{notable_ideas|}}} | {{{principal_ideas|}}} }} | label14 = Influenced | data14 = {{{influenced|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{{template_name|}}}|Infobox academic}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} with conflicting parameters}} | image_name; image | othernames; other_names | titles; title | period; years_active | module; module2 | doctoral_advisor; doctoral_advisors | workplaces; work_institutions; work_institution | notable_works; notableworks; major_works | notable_ideas; principal_ideas }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox academic]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged into {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox academic with deprecated parameters]]}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> forykm01zgnmq7iousqdzfdq8mkb1k7 2928894 2928893 2026-08-22T20:13:05Z Pynappel 70858 2928894 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Inligtingskas Persoon2 | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institution, doctoral_students, notable_students, language, main_interests, notable_works, notableworks, major_works, notable_ideas, principal_ideas, influenced | _alias-map = image_name:image, othernames:other_names, titles:title, period:years_active, module:module2 | template_name = {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} | module = {{#if:{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{thesis_title|}}}{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}}{{{doctoral_advisor|}}}{{{academic_advisors|}}}{{{influences|}}} |{{infobox|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{#ifeq:{{{career|}}}|Philosophical|Education|<!-- -->{{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} background}} | label2 = Education | data2 = {{{education|}}} | label3 = {{nowrap|[[Alma mater]]}} | data3 = {{{alma_mater|}}} | label4 = {{#if:{{{thesis2_title|}}} |[[Thesis|Theses]] |[[Thesis]]}} | data4 = {{#if:{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}} | {{startplainlist}} * {{#if:{{{thesis1_title|}}} | {{#if:{{{thesis1_url|}}} |[{{{thesis1_url}}} ''{{{thesis1_title}}}''] |''{{{thesis1_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis1_year|}}} |&nbsp;({{{thesis1_year}}}) }} * {{#if:{{{thesis2_title|}}} | {{#if:{{{thesis2_url|}}} |[{{{thesis2_url}}} ''{{{thesis2_title}}}''] |''{{{thesis2_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis2_year|}}} |&nbsp;({{{thesis2_year}}}) }} {{endplainlist}} | {{#if:{{{thesis_title|}}} | {{#if:{{{thesis_url|}}} |[{{{thesis_url}}} ''{{{thesis_title}}}''] |''{{{thesis_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis_year|}}} |&nbsp;({{{thesis_year}}}) }} }} | label6 = {{longitem|[[Doctoral advisor]]{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}|s}}}} | data6 = {{if empty|{{{doctoral_advisor|}}}|{{{doctoral_advisors|}}}}} | label7 = {{longitem|{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}{{{doctoral_advisor|}}} |Other advisor|Academic advisor}}{{pluralize from text|{{{academic_advisors|}}}|plural=s}}}} | data7 = {{{academic_advisors|}}} | label8 = Influences | data8 = {{{influences|}}} }}}} {{#if:{{{era|}}}{{{school_tradition|}}}{{{discipline|}}}{{{sub_discipline|}}}{{{workplaces|}}}{{{work_institutions|}}}{{{work_institution|}}} {{{doctoral_students|}}}{{{notable_students|}}}{{{main_interests|}}}{{{notable_works|}}}{{{notableworks|}}}{{{major_works|}}}{{{notable_ideas|}}}{{{influenced|}}} |{{ infobox|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} work | label2 = Era | data2 = {{{era|}}} | label3 = Discipline | data3 = {{{discipline|}}} | label4 = {{longitem|Sub-discipline}} | data4 = {{{sub_discipline|}}} | label5 = Region | data5 = {{{region|}}} | label6 = {{longitem|{{#ifeq:{{{template_name|}}}|infobox philosopher|<!-- -->[[List of schools of philosophy|School]]|<!-- -->School or tradition}}}} | data6 = {{{school_tradition|}}} | label7 = Institutions | data7 = {{if empty| {{{workplaces|}}} | {{{work_institutions|}}} | {{{work_institution|}}} }} | label8 = {{longitem|Doctoral students}} | data8 = {{{doctoral_students|}}} | label9 = {{longitem|Notable students}} | data9 = {{{notable_students|}}} | label10 = Language | data10 = {{{language|}}} | label11 = {{longitem|Main interests}} | data11 = {{{main_interests|}}} | label12 = {{longitem|Notable works}} | data12 = {{if empty| {{{notable_works|}}} | {{{notableworks|}}} | {{{major_works|}}} }} | label13 = {{longitem|Notable ideas}} | data13 = {{if empty| {{{notable_ideas|}}} | {{{principal_ideas|}}} }} | label14 = Influenced | data14 = {{{influenced|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{{template_name|}}}|Infobox academic}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} with conflicting parameters}} | image_name; image | othernames; other_names | titles; title | period; years_active | module; module2 | doctoral_advisor; doctoral_advisors | workplaces; work_institutions; work_institution | notable_works; notableworks; major_works | notable_ideas; principal_ideas }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox academic]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged into {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox academic with deprecated parameters]]}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> dgr64vdnbjji0hm7whcjrjnnrx0ivx1 2928905 2928894 2026-08-22T20:37:25Z Pynappel 70858 2928905 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Inligtingskas Persoon2 | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institution, doctoral_students, notable_students, language, main_interests, notable_works, notableworks, major_works, notable_ideas, principal_ideas, influenced | _alias-map = image_name:image, othernames:other_names, titles:title, period:years_active, module:module2 | template_name = {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} | module = {{#if:{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{thesis_title|}}}{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}}{{{doctoral_advisor|}}}{{{academic_advisors|}}}{{{influences|}}} |{{infobox|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{#ifeq:{{{career|}}}|Philosophical|Education|<!-- -->{{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} background}} | label2 = Education | data2 = {{{education|}}} | label3 = {{nowrap|[[Alma mater]]}} | data3 = {{{alma_mater|}}} | label4 = {{#if:{{{thesis2_title|}}} |[[Thesis|Theses]] |[[Thesis]]}} | data4 = {{#if:{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}} | {{startplainlist}} * {{#if:{{{thesis1_title|}}} | {{#if:{{{thesis1_url|}}} |[{{{thesis1_url}}} ''{{{thesis1_title}}}''] |''{{{thesis1_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis1_year|}}} |&nbsp;({{{thesis1_year}}}) }} * {{#if:{{{thesis2_title|}}} | {{#if:{{{thesis2_url|}}} |[{{{thesis2_url}}} ''{{{thesis2_title}}}''] |''{{{thesis2_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis2_year|}}} |&nbsp;({{{thesis2_year}}}) }} {{endplainlist}} | {{#if:{{{thesis_title|}}} | {{#if:{{{thesis_url|}}} |[{{{thesis_url}}} ''{{{thesis_title}}}''] |''{{{thesis_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis_year|}}} |&nbsp;({{{thesis_year}}}) }} }} | label6 = {{longitem|[[Doctoral advisor]]{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}|s}}}} | data6 = {{if empty|{{{doctoral_advisor|}}}|{{{doctoral_advisors|}}}}} | label7 = {{longitem|{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}{{{doctoral_advisor|}}} |Other advisor|Academic advisor}}{{pluralize from text|{{{academic_advisors|}}}|plural=s}}}} | data7 = {{{academic_advisors|}}} | label8 = Invloede | data8 = {{{influences|}}} }}}} {{#if:{{{era|}}}{{{school_tradition|}}}{{{discipline|}}}{{{sub_discipline|}}}{{{workplaces|}}}{{{work_institutions|}}}{{{work_institution|}}} {{{doctoral_students|}}}{{{notable_students|}}}{{{main_interests|}}}{{{notable_works|}}}{{{notableworks|}}}{{{major_works|}}}{{{notable_ideas|}}}{{{influenced|}}} |{{ infobox|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} work | label2 = Era | data2 = {{{era|}}} | label3 = Discipline | data3 = {{{discipline|}}} | label4 = {{longitem|Sub-discipline}} | data4 = {{{sub_discipline|}}} | label5 = Region | data5 = {{{region|}}} | label6 = {{longitem|{{#ifeq:{{{template_name|}}}|infobox philosopher|<!-- -->[[List of schools of philosophy|School]]|<!-- -->School or tradition}}}} | data6 = {{{school_tradition|}}} | label7 = Institutions | data7 = {{if empty| {{{workplaces|}}} | {{{work_institutions|}}} | {{{work_institution|}}} }} | label8 = {{longitem|Doctoral students}} | data8 = {{{doctoral_students|}}} | label9 = {{longitem|Notable students}} | data9 = {{{notable_students|}}} | label10 = Language | data10 = {{{language|}}} | label11 = {{longitem|Main interests}} | data11 = {{{main_interests|}}} | label12 = {{longitem|Notable works}} | data12 = {{if empty| {{{notable_works|}}} | {{{notableworks|}}} | {{{major_works|}}} }} | label13 = {{longitem|Notable ideas}} | data13 = {{if empty| {{{notable_ideas|}}} | {{{principal_ideas|}}} }} | label14 = Beïnvloed | data14 = {{{influenced|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{{template_name|}}}|Infobox academic}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} with conflicting parameters}} | image_name; image | othernames; other_names | titles; title | period; years_active | module; module2 | doctoral_advisor; doctoral_advisors | workplaces; work_institutions; work_institution | notable_works; notableworks; major_works | notable_ideas; principal_ideas }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox academic]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged into {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox academic with deprecated parameters]]}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> p7f1533q28l79cn5nz7w8128yfn0d00 2928908 2928905 2026-08-22T20:42:17Z Pynappel 70858 2928908 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Inligtingskas Persoon2 | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institution, doctoral_students, notable_students, language, main_interests, notable_works, notableworks, major_works, notable_ideas, principal_ideas, influenced | _alias-map = image_name:image, othernames:other_names, titles:title, period:years_active, module:module2 | template_name = {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} | module = {{#if:{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{thesis_title|}}}{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}}{{{doctoral_advisor|}}}{{{academic_advisors|}}}{{{influences|}}} |{{infobox|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{#ifeq:{{{career|}}}|Philosophical|Education|<!-- -->{{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} background}} | label2 = Education | data2 = {{{education|}}} | label3 = {{nowrap|[[Alma mater]]}} | data3 = {{{alma_mater|}}} | label4 = {{#if:{{{thesis2_title|}}} |[[Thesis|Theses]] |[[Thesis]]}} | data4 = {{#if:{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}} | {{startplainlist}} * {{#if:{{{thesis1_title|}}} | {{#if:{{{thesis1_url|}}} |[{{{thesis1_url}}} ''{{{thesis1_title}}}''] |''{{{thesis1_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis1_year|}}} |&nbsp;({{{thesis1_year}}}) }} * {{#if:{{{thesis2_title|}}} | {{#if:{{{thesis2_url|}}} |[{{{thesis2_url}}} ''{{{thesis2_title}}}''] |''{{{thesis2_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis2_year|}}} |&nbsp;({{{thesis2_year}}}) }} {{endplainlist}} | {{#if:{{{thesis_title|}}} | {{#if:{{{thesis_url|}}} |[{{{thesis_url}}} ''{{{thesis_title}}}''] |''{{{thesis_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis_year|}}} |&nbsp;({{{thesis_year}}}) }} }} | label6 = {{longitem|[[Doctoral advisor]]{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}|s}}}} | data6 = {{if empty|{{{doctoral_advisor|}}}|{{{doctoral_advisors|}}}}} | label7 = {{longitem|{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}{{{doctoral_advisor|}}} |Other advisor|Academic advisor}}{{pluralize from text|{{{academic_advisors|}}}|plural=s}}}} | data7 = {{{academic_advisors|}}} | label8 = Invloede | data8 = {{{influences|}}} }}}} {{#if:{{{era|}}}{{{school_tradition|}}}{{{discipline|}}}{{{sub_discipline|}}}{{{workplaces|}}}{{{work_institutions|}}}{{{work_institution|}}} {{{doctoral_students|}}}{{{notable_students|}}}{{{main_interests|}}}{{{notable_works|}}}{{{notableworks|}}}{{{major_works|}}}{{{notable_ideas|}}}{{{influenced|}}} |{{ Inligtingskas4|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} work | label2 = Era | data2 = {{{era|}}} | label3 = Discipline | data3 = {{{discipline|}}} | label4 = {{longitem|Sub-discipline}} | data4 = {{{sub_discipline|}}} | label5 = Region | data5 = {{{region|}}} | label6 = {{longitem|{{#ifeq:{{{template_name|}}}|infobox philosopher|<!-- -->[[List of schools of philosophy|School]]|<!-- -->School or tradition}}}} | data6 = {{{school_tradition|}}} | label7 = Instellings | data7 = {{if empty| {{{workplaces|}}} | {{{work_institutions|}}} | {{{work_institution|}}} }} | label8 = {{longitem|Doctoral students}} | data8 = {{{doctoral_students|}}} | label9 = {{longitem|Notable students}} | data9 = {{{notable_students|}}} | label10 = Taal | data10 = {{{language|}}} | label11 = {{longitem|Main interests}} | data11 = {{{main_interests|}}} | label12 = {{longitem|Notable works}} | data12 = {{if empty| {{{notable_works|}}} | {{{notableworks|}}} | {{{major_works|}}} }} | label13 = {{longitem|Notable ideas}} | data13 = {{if empty| {{{notable_ideas|}}} | {{{principal_ideas|}}} }} | label14 = Beïnvloed | data14 = {{{influenced|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{{template_name|}}}|Infobox academic}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} with conflicting parameters}} | image_name; image | othernames; other_names | titles; title | period; years_active | module; module2 | doctoral_advisor; doctoral_advisors | workplaces; work_institutions; work_institution | notable_works; notableworks; major_works | notable_ideas; principal_ideas }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox academic]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged into {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox academic with deprecated parameters]]}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> 1jgp8fzz8ko0bdzyp97ikfli8pedj2o 2928910 2928908 2026-08-22T20:44:18Z Pynappel 70858 2928910 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Inligtingskas Persoon2 | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institution, doctoral_students, notable_students, language, main_interests, notable_works, notableworks, major_works, notable_ideas, principal_ideas, influenced | _alias-map = image_name:image, othernames:other_names, titles:title, period:years_active, module:module2 | template_name = {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} | module = {{#if:{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{thesis_title|}}}{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}}{{{doctoral_advisor|}}}{{{academic_advisors|}}}{{{influences|}}} |{{infobox|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{#ifeq:{{{career|}}}|Philosophical|Education|<!-- -->{{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} background}} | label2 = Education | data2 = {{{education|}}} | label3 = {{nowrap|[[Alma mater]]}} | data3 = {{{alma_mater|}}} | label4 = {{#if:{{{thesis2_title|}}} |[[Thesis|Theses]] |[[Thesis]]}} | data4 = {{#if:{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}} | {{startplainlist}} * {{#if:{{{thesis1_title|}}} | {{#if:{{{thesis1_url|}}} |[{{{thesis1_url}}} ''{{{thesis1_title}}}''] |''{{{thesis1_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis1_year|}}} |&nbsp;({{{thesis1_year}}}) }} * {{#if:{{{thesis2_title|}}} | {{#if:{{{thesis2_url|}}} |[{{{thesis2_url}}} ''{{{thesis2_title}}}''] |''{{{thesis2_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis2_year|}}} |&nbsp;({{{thesis2_year}}}) }} {{endplainlist}} | {{#if:{{{thesis_title|}}} | {{#if:{{{thesis_url|}}} |[{{{thesis_url}}} ''{{{thesis_title}}}''] |''{{{thesis_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis_year|}}} |&nbsp;({{{thesis_year}}}) }} }} | label6 = {{longitem|[[Doctoral advisor]]{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}|s}}}} | data6 = {{if empty|{{{doctoral_advisor|}}}|{{{doctoral_advisors|}}}}} | label7 = {{longitem|{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}{{{doctoral_advisor|}}} |Other advisor|Academic advisor}}{{pluralize from text|{{{academic_advisors|}}}|plural=s}}}} | data7 = {{{academic_advisors|}}} | label8 = Invloede | data8 = {{{influences|}}} }}}} {{#if:{{{era|}}}{{{school_tradition|}}}{{{discipline|}}}{{{sub_discipline|}}}{{{workplaces|}}}{{{work_institutions|}}}{{{work_institution|}}} {{{doctoral_students|}}}{{{notable_students|}}}{{{main_interests|}}}{{{notable_works|}}}{{{notableworks|}}}{{{major_works|}}}{{{notable_ideas|}}}{{{influenced|}}} |{{ Inligtingskas4|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Akademiese}} werk | label2 = Era | data2 = {{{era|}}} | label3 = Dissipline | data3 = {{{discipline|}}} | label4 = {{longitem|Sub-discipline}} | data4 = {{{sub_discipline|}}} | label5 = Region | data5 = {{{region|}}} | label6 = {{longitem|{{#ifeq:{{{template_name|}}}|infobox philosopher|<!-- -->[[List of schools of philosophy|School]]|<!-- -->School or tradition}}}} | data6 = {{{school_tradition|}}} | label7 = Instellings | data7 = {{if empty| {{{workplaces|}}} | {{{work_institutions|}}} | {{{work_institution|}}} }} | label8 = {{longitem|Doctoral students}} | data8 = {{{doctoral_students|}}} | label9 = {{longitem|Notable students}} | data9 = {{{notable_students|}}} | label10 = Taal | data10 = {{{language|}}} | label11 = {{longitem|Main interests}} | data11 = {{{main_interests|}}} | label12 = {{longitem|Notable works}} | data12 = {{if empty| {{{notable_works|}}} | {{{notableworks|}}} | {{{major_works|}}} }} | label13 = {{longitem|Notable ideas}} | data13 = {{if empty| {{{notable_ideas|}}} | {{{principal_ideas|}}} }} | label14 = Beïnvloed | data14 = {{{influenced|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{{template_name|}}}|Infobox academic}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} with conflicting parameters}} | image_name; image | othernames; other_names | titles; title | period; years_active | module; module2 | doctoral_advisor; doctoral_advisors | workplaces; work_institutions; work_institution | notable_works; notableworks; major_works | notable_ideas; principal_ideas }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox academic]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged into {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox academic with deprecated parameters]]}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> m0o56xqtxfivf4gv6b8e1z5vm28uc2e 2928912 2928910 2026-08-22T20:49:41Z Pynappel 70858 2928912 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Inligtingskas Persoon2 | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institution, doctoral_students, notable_students, language, main_interests, notable_works, notableworks, major_works, notable_ideas, principal_ideas, influenced | _alias-map = image_name:image, othernames:other_names, titles:title, period:years_active, module:module2 | template_name = {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} | module = {{#if:{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{thesis_title|}}}{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}}{{{doctoral_advisor|}}}{{{academic_advisors|}}}{{{influences|}}} |{{Inligtingskas4|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{#ifeq:{{{career|}}}|Philosophical|Education|<!-- -->{{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Academic}} background}} | label2 = Education | data2 = {{{education|}}} | label3 = {{nowrap|[[Alma mater]]}} | data3 = {{{alma_mater|}}} | label4 = {{#if:{{{thesis2_title|}}} |[[Thesis|Theses]] |[[Thesis]]}} | data4 = {{#if:{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}} | {{startplainlist}} * {{#if:{{{thesis1_title|}}} | {{#if:{{{thesis1_url|}}} |[{{{thesis1_url}}} ''{{{thesis1_title}}}''] |''{{{thesis1_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis1_year|}}} |&nbsp;({{{thesis1_year}}}) }} * {{#if:{{{thesis2_title|}}} | {{#if:{{{thesis2_url|}}} |[{{{thesis2_url}}} ''{{{thesis2_title}}}''] |''{{{thesis2_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis2_year|}}} |&nbsp;({{{thesis2_year}}}) }} {{endplainlist}} | {{#if:{{{thesis_title|}}} | {{#if:{{{thesis_url|}}} |[{{{thesis_url}}} ''{{{thesis_title}}}''] |''{{{thesis_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis_year|}}} |&nbsp;({{{thesis_year}}}) }} }} | label6 = {{longitem|[[Doctoral advisor]]{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}|s}}}} | data6 = {{if empty|{{{doctoral_advisor|}}}|{{{doctoral_advisors|}}}}} | label7 = {{longitem|{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}{{{doctoral_advisor|}}} |Other advisor|Academic advisor}}{{pluralize from text|{{{academic_advisors|}}}|plural=s}}}} | data7 = {{{academic_advisors|}}} | label8 = Invloede | data8 = {{{influences|}}} }}}} {{#if:{{{era|}}}{{{school_tradition|}}}{{{discipline|}}}{{{sub_discipline|}}}{{{workplaces|}}}{{{work_institutions|}}}{{{work_institution|}}} {{{doctoral_students|}}}{{{notable_students|}}}{{{main_interests|}}}{{{notable_works|}}}{{{notableworks|}}}{{{major_works|}}}{{{notable_ideas|}}}{{{influenced|}}} |{{ Inligtingskas4|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Akademiese}} werk | label2 = Era | data2 = {{{era|}}} | label3 = Dissipline | data3 = {{{discipline|}}} | label4 = {{longitem|Subdissipline}} | data4 = {{{sub_discipline|}}} | label5 = Region | data5 = {{{region|}}} | label6 = {{longitem|{{#ifeq:{{{template_name|}}}|infobox philosopher|<!-- -->[[List of schools of philosophy|School]]|<!-- -->School or tradition}}}} | data6 = {{{school_tradition|}}} | label7 = Instellings | data7 = {{if empty| {{{workplaces|}}} | {{{work_institutions|}}} | {{{work_institution|}}} }} | label8 = {{longitem|Doctoral students}} | data8 = {{{doctoral_students|}}} | label9 = {{longitem|Notable students}} | data9 = {{{notable_students|}}} | label10 = Taal | data10 = {{{language|}}} | label11 = {{longitem|Main interests}} | data11 = {{{main_interests|}}} | label12 = {{longitem|Notable works}} | data12 = {{if empty| {{{notable_works|}}} | {{{notableworks|}}} | {{{major_works|}}} }} | label13 = {{longitem|Notable ideas}} | data13 = {{if empty| {{{notable_ideas|}}} | {{{principal_ideas|}}} }} | label14 = Beïnvloed | data14 = {{{influenced|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{{template_name|}}}|Infobox academic}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} with conflicting parameters}} | image_name; image | othernames; other_names | titles; title | period; years_active | module; module2 | doctoral_advisor; doctoral_advisors | workplaces; work_institutions; work_institution | notable_works; notableworks; major_works | notable_ideas; principal_ideas }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox academic]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged into {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox academic with deprecated parameters]]}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> 53ya64w0u7dl9jwg1ctaz0xhiq90b0d 2928921 2928912 2026-08-22T21:15:22Z Pynappel 70858 2928921 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Inligtingskas Persoon2 | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institution, doctoral_students, notable_students, language, main_interests, notable_works, notableworks, major_works, notable_ideas, principal_ideas, influenced | _alias-map = image_name:image, othernames:other_names, titles:title, period:years_active, module:module2 | template_name = {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} | module = {{#if:{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{thesis_title|}}}{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}}{{{doctoral_advisor|}}}{{{academic_advisors|}}}{{{influences|}}} |{{Inligtingskas4|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{#ifeq:{{{career|}}}|Philosophical|Education|<!-- -->{{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Akademiese}} agtergrond}} | label2 = Education | data2 = {{{education|}}} | label3 = {{nowrap|[[Alma mater]]}} | data3 = {{{alma_mater|}}} | label4 = {{#if:{{{thesis2_title|}}} |[[Thesis|Theses]] |[[Thesis]]}} | data4 = {{#if:{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}} | {{startplainlist}} * {{#if:{{{thesis1_title|}}} | {{#if:{{{thesis1_url|}}} |[{{{thesis1_url}}} ''{{{thesis1_title}}}''] |''{{{thesis1_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis1_year|}}} |&nbsp;({{{thesis1_year}}}) }} * {{#if:{{{thesis2_title|}}} | {{#if:{{{thesis2_url|}}} |[{{{thesis2_url}}} ''{{{thesis2_title}}}''] |''{{{thesis2_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis2_year|}}} |&nbsp;({{{thesis2_year}}}) }} {{endplainlist}} | {{#if:{{{thesis_title|}}} | {{#if:{{{thesis_url|}}} |[{{{thesis_url}}} ''{{{thesis_title}}}''] |''{{{thesis_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis_year|}}} |&nbsp;({{{thesis_year}}}) }} }} | label6 = {{longitem|[[Doctoral advisor]]{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}|s}}}} | data6 = {{if empty|{{{doctoral_advisor|}}}|{{{doctoral_advisors|}}}}} | label7 = {{longitem|{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}{{{doctoral_advisor|}}} |Other advisor|Academic advisor}}{{pluralize from text|{{{academic_advisors|}}}|plural=s}}}} | data7 = {{{academic_advisors|}}} | label8 = Invloede | data8 = {{{influences|}}} }}}} {{#if:{{{era|}}}{{{school_tradition|}}}{{{discipline|}}}{{{sub_discipline|}}}{{{workplaces|}}}{{{work_institutions|}}}{{{work_institution|}}} {{{doctoral_students|}}}{{{notable_students|}}}{{{main_interests|}}}{{{notable_works|}}}{{{notableworks|}}}{{{major_works|}}}{{{notable_ideas|}}}{{{influenced|}}} |{{ Inligtingskas4|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Akademiese}} werk | label2 = Era | data2 = {{{era|}}} | label3 = Dissipline | data3 = {{{discipline|}}} | label4 = {{longitem|Subdissipline}} | data4 = {{{sub_discipline|}}} | label5 = Region | data5 = {{{region|}}} | label6 = {{longitem|{{#ifeq:{{{template_name|}}}|infobox philosopher|<!-- -->[[List of schools of philosophy|School]]|<!-- -->School or tradition}}}} | data6 = {{{school_tradition|}}} | label7 = Instellings | data7 = {{if empty| {{{workplaces|}}} | {{{work_institutions|}}} | {{{work_institution|}}} }} | label8 = {{longitem|Doctoral students}} | data8 = {{{doctoral_students|}}} | label9 = {{longitem|Notable students}} | data9 = {{{notable_students|}}} | label10 = Taal | data10 = {{{language|}}} | label11 = {{longitem|Main interests}} | data11 = {{{main_interests|}}} | label12 = {{longitem|Notable works}} | data12 = {{if empty| {{{notable_works|}}} | {{{notableworks|}}} | {{{major_works|}}} }} | label13 = {{longitem|Notable ideas}} | data13 = {{if empty| {{{notable_ideas|}}} | {{{principal_ideas|}}} }} | label14 = Beïnvloed | data14 = {{{influenced|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{{template_name|}}}|Infobox academic}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} with conflicting parameters}} | image_name; image | othernames; other_names | titles; title | period; years_active | module; module2 | doctoral_advisor; doctoral_advisors | workplaces; work_institutions; work_institution | notable_works; notableworks; major_works | notable_ideas; principal_ideas }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox academic]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged into {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox academic with deprecated parameters]]}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> lke5w9fbnunnclem7et5etgdjieqzz7 2928926 2928921 2026-08-22T21:25:08Z Pynappel 70858 2928926 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Inligtingskas Persoon2 | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institution, doctoral_students, notable_students, language, main_interests, notable_works, notableworks, major_works, notable_ideas, principal_ideas, influenced | _alias-map = image_name:image, othernames:other_names, titles:title, period:years_active, module:module2 | template_name = {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} | module = {{#if:{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{thesis_title|}}}{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}}{{{doctoral_advisor|}}}{{{academic_advisors|}}}{{{influences|}}} |{{Inligtingskas4|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{#ifeq:{{{career|}}}|Philosophical|Education|<!-- -->{{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Akademiese}} agtergrond}} | label2 = Education | data2 = {{{education|}}} | label3 = {{nowrap|[[Alma mater]]}} | data3 = {{{alma_mater|}}} | label4 = {{#if:{{{thesis2_title|}}} |[[Tesis|Tesisse]] |[[Tesis]]}} | data4 = {{#if:{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}} | {{startplainlist}} * {{#if:{{{thesis1_title|}}} | {{#if:{{{thesis1_url|}}} |[{{{thesis1_url}}} ''{{{thesis1_title}}}''] |''{{{thesis1_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis1_year|}}} |&nbsp;({{{thesis1_year}}}) }} * {{#if:{{{thesis2_title|}}} | {{#if:{{{thesis2_url|}}} |[{{{thesis2_url}}} ''{{{thesis2_title}}}''] |''{{{thesis2_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis2_year|}}} |&nbsp;({{{thesis2_year}}}) }} {{endplainlist}} | {{#if:{{{thesis_title|}}} | {{#if:{{{thesis_url|}}} |[{{{thesis_url}}} ''{{{thesis_title}}}''] |''{{{thesis_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis_year|}}} |&nbsp;({{{thesis_year}}}) }} }} | label6 = {{longitem|[[Doctoral advisor]]{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}|s}}}} | data6 = {{if empty|{{{doctoral_advisor|}}}|{{{doctoral_advisors|}}}}} | label7 = {{longitem|{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}{{{doctoral_advisor|}}} |Other advisor|Academic advisor}}{{pluralize from text|{{{academic_advisors|}}}|plural=s}}}} | data7 = {{{academic_advisors|}}} | label8 = Invloede | data8 = {{{influences|}}} }}}} {{#if:{{{era|}}}{{{school_tradition|}}}{{{discipline|}}}{{{sub_discipline|}}}{{{workplaces|}}}{{{work_institutions|}}}{{{work_institution|}}} {{{doctoral_students|}}}{{{notable_students|}}}{{{main_interests|}}}{{{notable_works|}}}{{{notableworks|}}}{{{major_works|}}}{{{notable_ideas|}}}{{{influenced|}}} |{{ Inligtingskas4|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Akademiese}} werk | label2 = Era | data2 = {{{era|}}} | label3 = Dissipline | data3 = {{{discipline|}}} | label4 = {{longitem|Subdissipline}} | data4 = {{{sub_discipline|}}} | label5 = Region | data5 = {{{region|}}} | label6 = {{longitem|{{#ifeq:{{{template_name|}}}|infobox philosopher|<!-- -->[[List of schools of philosophy|School]]|<!-- -->School or tradition}}}} | data6 = {{{school_tradition|}}} | label7 = Instellings | data7 = {{if empty| {{{workplaces|}}} | {{{work_institutions|}}} | {{{work_institution|}}} }} | label8 = {{longitem|Doctoral students}} | data8 = {{{doctoral_students|}}} | label9 = {{longitem|Notable students}} | data9 = {{{notable_students|}}} | label10 = Taal | data10 = {{{language|}}} | label11 = {{longitem|Main interests}} | data11 = {{{main_interests|}}} | label12 = {{longitem|Notable works}} | data12 = {{if empty| {{{notable_works|}}} | {{{notableworks|}}} | {{{major_works|}}} }} | label13 = {{longitem|Notable ideas}} | data13 = {{if empty| {{{notable_ideas|}}} | {{{principal_ideas|}}} }} | label14 = Beïnvloed | data14 = {{{influenced|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{{template_name|}}}|Infobox academic}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} with conflicting parameters}} | image_name; image | othernames; other_names | titles; title | period; years_active | module; module2 | doctoral_advisor; doctoral_advisors | workplaces; work_institutions; work_institution | notable_works; notableworks; major_works | notable_ideas; principal_ideas }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox academic]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged into {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox academic with deprecated parameters]]}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> 9ee6d106at9e4w7lwq83omer8b7uxb6 2928927 2928926 2026-08-22T21:25:43Z Pynappel 70858 2928927 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Inligtingskas Persoon2 | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institution, doctoral_students, notable_students, language, main_interests, notable_works, notableworks, major_works, notable_ideas, principal_ideas, influenced | _alias-map = image_name:image, othernames:other_names, titles:title, period:years_active, module:module2 | template_name = {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} | module = {{#if:{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{thesis_title|}}}{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}}{{{doctoral_advisor|}}}{{{academic_advisors|}}}{{{influences|}}} |{{Inligtingskas4|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{#ifeq:{{{career|}}}|Philosophical|Education|<!-- -->{{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Akademiese}} agtergrond}} | label2 = Education | data2 = {{{education|}}} | label3 = {{nowrap|[[Alma mater]]}} | data3 = {{{alma_mater|}}} | label4 = {{#if:{{{thesis2_title|}}} |[[Tesis|Tesisse]] |[[Tesis]]}} | data4 = {{#if:{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}} | {{startplainlist}} * {{#if:{{{thesis1_title|}}} | {{#if:{{{thesis1_url|}}} |[{{{thesis1_url}}} ''{{{thesis1_title}}}''] |''{{{thesis1_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis1_year|}}} |&nbsp;({{{thesis1_year}}}) }} * {{#if:{{{thesis2_title|}}} | {{#if:{{{thesis2_url|}}} |[{{{thesis2_url}}} ''{{{thesis2_title}}}''] |''{{{thesis2_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis2_year|}}} |&nbsp;({{{thesis2_year}}}) }} {{endplainlist}} | {{#if:{{{thesis_title|}}} | {{#if:{{{thesis_url|}}} |[{{{thesis_url}}} ''{{{thesis_title}}}''] |''{{{thesis_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis_year|}}} |&nbsp;({{{thesis_year}}}) }} }} | label6 = {{longitem|[[Doktorale adviseur]]{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}|s}}}} | data6 = {{if empty|{{{doctoral_advisor|}}}|{{{doctoral_advisors|}}}}} | label7 = {{longitem|{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}{{{doctoral_advisor|}}} |Other advisor|Academic advisor}}{{pluralize from text|{{{academic_advisors|}}}|plural=s}}}} | data7 = {{{academic_advisors|}}} | label8 = Invloede | data8 = {{{influences|}}} }}}} {{#if:{{{era|}}}{{{school_tradition|}}}{{{discipline|}}}{{{sub_discipline|}}}{{{workplaces|}}}{{{work_institutions|}}}{{{work_institution|}}} {{{doctoral_students|}}}{{{notable_students|}}}{{{main_interests|}}}{{{notable_works|}}}{{{notableworks|}}}{{{major_works|}}}{{{notable_ideas|}}}{{{influenced|}}} |{{ Inligtingskas4|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Akademiese}} werk | label2 = Era | data2 = {{{era|}}} | label3 = Dissipline | data3 = {{{discipline|}}} | label4 = {{longitem|Subdissipline}} | data4 = {{{sub_discipline|}}} | label5 = Region | data5 = {{{region|}}} | label6 = {{longitem|{{#ifeq:{{{template_name|}}}|infobox philosopher|<!-- -->[[List of schools of philosophy|School]]|<!-- -->School or tradition}}}} | data6 = {{{school_tradition|}}} | label7 = Instellings | data7 = {{if empty| {{{workplaces|}}} | {{{work_institutions|}}} | {{{work_institution|}}} }} | label8 = {{longitem|Doctoral students}} | data8 = {{{doctoral_students|}}} | label9 = {{longitem|Notable students}} | data9 = {{{notable_students|}}} | label10 = Taal | data10 = {{{language|}}} | label11 = {{longitem|Main interests}} | data11 = {{{main_interests|}}} | label12 = {{longitem|Notable works}} | data12 = {{if empty| {{{notable_works|}}} | {{{notableworks|}}} | {{{major_works|}}} }} | label13 = {{longitem|Notable ideas}} | data13 = {{if empty| {{{notable_ideas|}}} | {{{principal_ideas|}}} }} | label14 = Beïnvloed | data14 = {{{influenced|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{{template_name|}}}|Infobox academic}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} with conflicting parameters}} | image_name; image | othernames; other_names | titles; title | period; years_active | module; module2 | doctoral_advisor; doctoral_advisors | workplaces; work_institutions; work_institution | notable_works; notableworks; major_works | notable_ideas; principal_ideas }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox academic]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged into {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox academic with deprecated parameters]]}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> r02rsimih5pttnv5bbqcihobwa65cc8 2928928 2928927 2026-08-22T21:26:40Z Pynappel 70858 2928928 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Inligtingskas Persoon2 | _exclude = image_name, othernames, titles, period, signature alt, career, non-academic, education, alma_mater, thesis_title, thesis_url, thesis_year, thesis1_title, thesis1_url, thesis1_year, thesis2_title, thesis2_url, thesis2_year, doctoral_advisor, doctoral_advisors, academic_advisors, influences, era, discipline, sub_discipline, region, school_tradition, workplaces, work_institutions, work_institution, doctoral_students, notable_students, language, main_interests, notable_works, notableworks, major_works, notable_ideas, principal_ideas, influenced | _alias-map = image_name:image, othernames:other_names, titles:title, period:years_active, module:module2 | template_name = {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} | module = {{#if:{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{thesis_title|}}}{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}}{{{doctoral_advisor|}}}{{{academic_advisors|}}}{{{influences|}}} |{{Inligtingskas4|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{#ifeq:{{{career|}}}|Philosophical|Opvoeding|<!-- -->{{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Akademiese}} agtergrond}} | label2 = Opvoeding | data2 = {{{education|}}} | label3 = {{nowrap|[[Alma mater]]}} | data3 = {{{alma_mater|}}} | label4 = {{#if:{{{thesis2_title|}}} |[[Tesis|Tesisse]] |[[Tesis]]}} | data4 = {{#if:{{{thesis1_title|}}}{{{thesis2_title|}}} | {{startplainlist}} * {{#if:{{{thesis1_title|}}} | {{#if:{{{thesis1_url|}}} |[{{{thesis1_url}}} ''{{{thesis1_title}}}''] |''{{{thesis1_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis1_year|}}} |&nbsp;({{{thesis1_year}}}) }} * {{#if:{{{thesis2_title|}}} | {{#if:{{{thesis2_url|}}} |[{{{thesis2_url}}} ''{{{thesis2_title}}}''] |''{{{thesis2_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis2_year|}}} |&nbsp;({{{thesis2_year}}}) }} {{endplainlist}} | {{#if:{{{thesis_title|}}} | {{#if:{{{thesis_url|}}} |[{{{thesis_url}}} ''{{{thesis_title}}}''] |''{{{thesis_title}}}''}}}}<!-- -->{{#if:{{{thesis_year|}}} |&nbsp;({{{thesis_year}}}) }} }} | label6 = {{longitem|[[Doktorale adviseur]]{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}|s}}}} | data6 = {{if empty|{{{doctoral_advisor|}}}|{{{doctoral_advisors|}}}}} | label7 = {{longitem|{{#if:{{{doctoral_advisors|}}}{{{doctoral_advisor|}}} |Other advisor|Academic advisor}}{{pluralize from text|{{{academic_advisors|}}}|plural=s}}}} | data7 = {{{academic_advisors|}}} | label8 = Invloede | data8 = {{{influences|}}} }}}} {{#if:{{{era|}}}{{{school_tradition|}}}{{{discipline|}}}{{{sub_discipline|}}}{{{workplaces|}}}{{{work_institutions|}}}{{{work_institution|}}} {{{doctoral_students|}}}{{{notable_students|}}}{{{main_interests|}}}{{{notable_works|}}}{{{notableworks|}}}{{{major_works|}}}{{{notable_ideas|}}}{{{influenced|}}} |{{ Inligtingskas4|child=yes | decat = yes <!-- remove from template:infobox tracking categories --> | header1 = {{if empty|{{{career|}}}|{{#ifeq:{{{non-academic|}}}|yes|Scholarly}}|Akademiese}} werk | label2 = Era | data2 = {{{era|}}} | label3 = Dissipline | data3 = {{{discipline|}}} | label4 = {{longitem|Subdissipline}} | data4 = {{{sub_discipline|}}} | label5 = Region | data5 = {{{region|}}} | label6 = {{longitem|{{#ifeq:{{{template_name|}}}|infobox philosopher|<!-- -->[[List of schools of philosophy|School]]|<!-- -->School or tradition}}}} | data6 = {{{school_tradition|}}} | label7 = Instellings | data7 = {{if empty| {{{workplaces|}}} | {{{work_institutions|}}} | {{{work_institution|}}} }} | label8 = {{longitem|Doctoral students}} | data8 = {{{doctoral_students|}}} | label9 = {{longitem|Notable students}} | data9 = {{{notable_students|}}} | label10 = Taal | data10 = {{{language|}}} | label11 = {{longitem|Main interests}} | data11 = {{{main_interests|}}} | label12 = {{longitem|Notable works}} | data12 = {{if empty| {{{notable_works|}}} | {{{notableworks|}}} | {{{major_works|}}} }} | label13 = {{longitem|Notable ideas}} | data13 = {{if empty| {{{notable_ideas|}}} | {{{principal_ideas|}}} }} | label14 = Beïnvloed | data14 = {{{influenced|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:{{if empty|{{{template_name|}}}|Infobox academic}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox academic}} with conflicting parameters}} | image_name; image | othernames; other_names | titles; title | period; years_active | module; module2 | doctoral_advisor; doctoral_advisors | workplaces; work_institutions; work_institution | notable_works; notableworks; major_works | notable_ideas; principal_ideas }}{{#if:{{{alma_mater|}}}|{{preview warning|Page using [[Template:Infobox academic]] with deprecated parameter {{code|alma_mater}} which should be merged into {{code|education}}.}}{{main other|[[Category:Pages using infobox academic with deprecated parameters]]}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> 6p8bhd4dcd9lj8gx33wte6hxyv794tl Module:InfoboxImage/data 828 465257 2928907 2026-08-22T20:38:56Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met ' local placeholderList = { "Blue - Replace this image female.svg", "Blue - Replace this image male.svg", "Flag of None (square).svg", "Flag of None.svg", "Flag of.svg", "Green - Replace this image female.svg", "Green - Replace this image male.svg", "Image is needed female.svg", "Image is needed male.svg", "Location map of None.svg", "Male no free image yet.png", "Missing flag.png", "No flag.svg", "No free portr...' 2928907 Scribunto text/plain local placeholderList = { "Blue - Replace this image female.svg", "Blue - Replace this image male.svg", "Flag of None (square).svg", "Flag of None.svg", "Flag of.svg", "Green - Replace this image female.svg", "Green - Replace this image male.svg", "Image is needed female.svg", "Image is needed male.svg", "Location map of None.svg", "Male no free image yet.png", "Missing flag.png", "No flag.svg", "No free portrait.svg", "No portrait (female).svg", "No portrait (male).svg", "Red - Replace this image female.svg", "Red - Replace this image male.svg", "Replace this image female.svg", "Replace this image male (blue).svg", "Replace this image male.svg", "Silver - Replace this image female.svg", "Silver - Replace this image male.svg", "Replace this image.svg", "Cricket no pic.png", "CarersLogo.gif", "Diagram Needed.svg", "Example.jpg", "Image placeholder.png", "No male portrait.svg", "Nocover-upload.png", "NoDVDcover copy.png", "Noribbon.svg", "No portrait-BFD-test.svg", "Placeholder barnstar ribbon.png", "Project Trains no image.png", "Image-request.png", "Sin bandera.svg", "Sin escudo.svg", "Replace this image - temple.png", "Replace this image butterfly.png", "Replace this image.svg", "Replace this image1.svg", "Resolution angle.png", "Image-No portrait-text-BFD-test.svg", "Insert image here.svg", "No image available.png", "NO IMAGE YET square.png", "NO IMAGE YET.png", "No Photo Available.svg", "No Screenshot.svg", "No-image-available.jpg", "Null.png", "PictureNeeded.gif", "Place holder.jpg", "Unbenannt.JPG", "UploadACopyrightFreeImage.svg", "UploadAnImage.gif", "UploadAnImage.svg", "UploadAnImageShort.svg", "CarersLogo.gif", "Diagram Needed.svg", "No male portrait.svg", "NoDVDcover copy.png", "Placeholder barnstar ribbon.png", "Project Trains no image.png", "Image-request.png", "Noimage.gif", } local placeholder_image = {} for _, val in ipairs(placeholderList) do placeholder_image[val] = true end local categories = { url_image_links = "[[Category:Pages using infoboxes with URL in image parameter]]", thumbnail_images = "[[Category:Pages using infoboxes with thumbnail images]]", } return { placeholder_image = placeholder_image, categories = categories } 4h39dpz9m6jxmu0vznaup0kyz6rbh4y Gebruiker:Pynappel/sjablone 2 465258 2928909 2026-08-22T20:43:35Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{| class="wikitable" ! Sjabloon !! Gebruik !! Engelse ekwivalent !! Tans geskakel aan |- | [[Sjabloon:Inligtingskas4]] || [[Module:Infobox]] || [[:en:Template:Infobox]] || |- | [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon]] || [[Sjabloon:Inligtingskas4]] || || [[:en:Template:Infobox person]] |- | [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon2]] || [[Module:Infobox]] || [[:en:Template:Infobox person]] || |- | [[Sjabloon:Infobox academic]] || [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon2]] || :en:Temp...' 2928909 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Sjabloon !! Gebruik !! Engelse ekwivalent !! Tans geskakel aan |- | [[Sjabloon:Inligtingskas4]] || [[Module:Infobox]] || [[:en:Template:Infobox]] || |- | [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon]] || [[Sjabloon:Inligtingskas4]] || || [[:en:Template:Infobox person]] |- | [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon2]] || [[Module:Infobox]] || [[:en:Template:Infobox person]] || |- | [[Sjabloon:Infobox academic]] || [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon2]] || [[:en:Template:Infobox academic]] || |- | [[Sjabloon:Inligtingskas Akademikus]] || [[Sjabloon:Infobox academic]] || || [[:en:Template:Infobox academic]] |} 92xjb7dl3sth45ip0fefzzkg45bzvcu 2929031 2928909 2026-08-23T09:39:13Z Pynappel 70858 2929031 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Sjabloon !! Gebruik !! Engelse ekwivalent !! Geskakel aan |- | [[Sjabloon:Inligtingskas4]] || [[Module:Infobox]] || [[:en:Template:Infobox]] || |- | [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon]] || [[Sjabloon:Inligtingskas4]] || || [[:en:Template:Infobox person]] |- | [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon2]] || [[Module:Infobox]] || [[:en:Template:Infobox person]] || |- | [[Sjabloon:Infobox academic]] || [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon2]] || [[:en:Template:Infobox academic]] || |- | [[Sjabloon:Inligtingskas Akademikus]] || [[Sjabloon:Infobox academic]] || || [[:en:Template:Infobox academic]] |- | [[Sjabloon:Inligtingskas Universiteit]] || tabel || || |- | [[Sjabloon:Inligtingskas Universiteit2]] || tabel || || |} rpa5vdarys3jusqybmbit6cod4lydpl Sjabloon:Birth based on age as of date 10 465259 2928913 2026-08-22T20:50:34Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '<includeonly><onlyinclude>{{#invoke:Birth based on age as of dates|main}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Main other|[[Category:Pages using birth based on age as of date with unknown parameters|_VALUE_]]}}|preview=Page using [[Template:Birth based on age as of date]] with unknown parameter "_VALUE_"|showblankpositional=1| regexp1=[%d]* | noage | slash }}</onlyinclude></includeonly><noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories and interwikis...' 2928913 wikitext text/x-wiki <includeonly><onlyinclude>{{#invoke:Birth based on age as of dates|main}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Main other|[[Category:Pages using birth based on age as of date with unknown parameters|_VALUE_]]}}|preview=Page using [[Template:Birth based on age as of date]] with unknown parameter "_VALUE_"|showblankpositional=1| regexp1=[%d]* | noage | slash }}</onlyinclude></includeonly><noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> 5tfoyk3jnuvl4y4rbp0u2a2w4gllght Module:Birth based on age as of dates 828 465260 2928914 2026-08-22T20:53:05Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met 'local yesno = require('Module:Yesno') local p = {} --p stands for package local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local function month_number(text) month_numbers = { jan = 1, january = 1, feb = 2, february = 2, mar = 3, march = 3, apr = 4, april = 4, may = 5, jun = 6, june = 6, jul = 7, july = 7, aug = 8, august = 8, sep = 9, september = 9, sept = 9, oct = 10, october = 10, nov = 11, november = 11, dec = 12, december = 12, }...' 2928914 Scribunto text/plain local yesno = require('Module:Yesno') local p = {} --p stands for package local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local function month_number(text) month_numbers = { jan = 1, january = 1, feb = 2, february = 2, mar = 3, march = 3, apr = 4, april = 4, may = 5, jun = 6, june = 6, jul = 7, july = 7, aug = 8, august = 8, sep = 9, september = 9, sept = 9, oct = 10, october = 10, nov = 11, november = 11, dec = 12, december = 12, } return tonumber(text) or month_numbers[text:lower():gsub('%.', '')] end function p.main( frame ) local args = getArgs(frame) return p.date(args) end function p.date( args ) if args[4] then args[3] = month_number(args[3]) date_latest = os.time({year = args[2] - args[1], month = args[3], day = args[4]}) --we compute the latest possible birthdate based on the first give data point date_earliest = os.time({year = args[2] - args[1] - 1, month = args[3], day = args[4] + 1}) elseif args[3] then args[3] = month_number(args[3]) date_latest = os.time({year = args[2] - args[1], month = args[3] + 1, day = 0}) --gets the last day of the month date_earliest = os.time({year = args[2] - args[1] - 1, month = args[3], day = 2}) else date_latest = os.time({year = args[2] - args[1], month = 12, day = 31}) date_earliest = os.time({year = args[2] - args[1] - 1, month = 1, day = 2}) end --then we loop on other given datapoints to triangulate the date frame_arg = 5 while args[frame_arg + 3] ~= nil do args[frame_arg + 2] = month_number(args[frame_arg + 2]) date_latest_new = os.time({year = args[frame_arg + 1] - args[frame_arg], month = args[frame_arg + 2], day = args[frame_arg + 3]}) date_latest = math.min(date_latest, date_latest_new) date_earliest_new = os.time({year = args[frame_arg + 1] - args[frame_arg] - 1, month = args[frame_arg + 2], day = args[frame_arg + 3]}) + 86402 date_earliest = math.max(date_earliest, date_earliest_new) frame_arg = frame_arg + 4 end --we check if the calculated birth year is the same if os.date("%Y", date_earliest) == os.date("%Y", date_latest) then birth_year_string = os.date("%Y", date_earliest) elseif yesno(args["slash"] or false) then birth_year_string = os.date("%Y", date_earliest) .. "/" .. os.date("%Y", date_latest) else birth_year_string = os.date("%Y", date_earliest) .. " or " .. os.date("%Y", date_latest) end --then we convert back to a time table to see if the person is past their birthday birthday_earliest = {year = os.date("%Y", os.time()), month = os.date("%m", date_earliest), day = os.date("%d", date_earliest)} birthday_latest = {year = os.date("%Y", os.time()), month = os.date("%m", date_latest), day = os.date("%d", date_latest)} if yesno(args.noage or false) then full_string = birth_year_string else if os.date("%Y", date_earliest) == os.date("%Y", date_latest) then year_diff = os.date("%Y", os.time()) - os.date("%Y", date_latest) if os.time() < os.time(birthday_earliest) then full_string = birth_year_string .. " (age&nbsp;" .. year_diff-1 .. ")" elseif os.time() < os.time(birthday_latest) then full_string = birth_year_string .. " (age&nbsp;" .. year_diff-1 .. "–" .. year_diff .. ")" else full_string = birth_year_string .. " (age&nbsp;" .. year_diff .. ")" end else year_diff = os.date("%Y", os.time()) - os.date("%Y", date_latest) if os.time() < os.time(birthday_latest) then full_string = birth_year_string .. " (age&nbsp;" .. year_diff-1 .. "–" .. year_diff .. ")" elseif os.time() < os.time(birthday_earliest) then full_string = birth_year_string .. " (age&nbsp;" .. year_diff .. ")" else full_string = birth_year_string .. " (age&nbsp;" .. year_diff .. "–" .. year_diff+1 .. ")" end end end return full_string end return p f74ibc65xe3dtycs8hzppstdhw0qk8u 2928915 2928914 2026-08-22T20:57:20Z Pynappel 70858 2928915 Scribunto text/plain local yesno = require('Module:Yesno') local p = {} --p stands for package local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local function month_number(text) month_numbers = { jan = 1, january = 1, feb = 2, february = 2, mar = 3, march = 3, apr = 4, april = 4, may = 5, jun = 6, june = 6, jul = 7, july = 7, aug = 8, august = 8, sep = 9, september = 9, sept = 9, oct = 10, october = 10, nov = 11, november = 11, dec = 12, december = 12, } return tonumber(text) or month_numbers[text:lower():gsub('%.', '')] end function p.main( frame ) local args = getArgs(frame) return p.date(args) end function p.date( args ) if args[4] then args[3] = month_number(args[3]) date_latest = os.time({year = args[2] - args[1], month = args[3], day = args[4]}) --we compute the latest possible birthdate based on the first give data point date_earliest = os.time({year = args[2] - args[1] - 1, month = args[3], day = args[4] + 1}) elseif args[3] then args[3] = month_number(args[3]) date_latest = os.time({year = args[2] - args[1], month = args[3] + 1, day = 0}) --gets the last day of the month date_earliest = os.time({year = args[2] - args[1] - 1, month = args[3], day = 2}) else date_latest = os.time({year = args[2] - args[1], month = 12, day = 31}) date_earliest = os.time({year = args[2] - args[1] - 1, month = 1, day = 2}) end --then we loop on other given datapoints to triangulate the date frame_arg = 5 while args[frame_arg + 3] ~= nil do args[frame_arg + 2] = month_number(args[frame_arg + 2]) date_latest_new = os.time({year = args[frame_arg + 1] - args[frame_arg], month = args[frame_arg + 2], day = args[frame_arg + 3]}) date_latest = math.min(date_latest, date_latest_new) date_earliest_new = os.time({year = args[frame_arg + 1] - args[frame_arg] - 1, month = args[frame_arg + 2], day = args[frame_arg + 3]}) + 86402 date_earliest = math.max(date_earliest, date_earliest_new) frame_arg = frame_arg + 4 end --we check if the calculated birth year is the same if os.date("%Y", date_earliest) == os.date("%Y", date_latest) then birth_year_string = os.date("%Y", date_earliest) elseif yesno(args["slash"] or false) then birth_year_string = os.date("%Y", date_earliest) .. "/" .. os.date("%Y", date_latest) else birth_year_string = os.date("%Y", date_earliest) .. " of " .. os.date("%Y", date_latest) end --then we convert back to a time table to see if the person is past their birthday birthday_earliest = {year = os.date("%Y", os.time()), month = os.date("%m", date_earliest), day = os.date("%d", date_earliest)} birthday_latest = {year = os.date("%Y", os.time()), month = os.date("%m", date_latest), day = os.date("%d", date_latest)} if yesno(args.noage or false) then full_string = birth_year_string else if os.date("%Y", date_earliest) == os.date("%Y", date_latest) then year_diff = os.date("%Y", os.time()) - os.date("%Y", date_latest) if os.time() < os.time(birthday_earliest) then full_string = birth_year_string .. " (" .. year_diff-1 .. "&nbsp;jaar&nbsp;oud)" elseif os.time() < os.time(birthday_latest) then full_string = birth_year_string .. " (" .. year_diff-1 .. "–" .. year_diff .. "&nbsp;jaar&nbsp;oud)" else full_string = birth_year_string .. " (" .. year_diff .. "&nbsp;jaar&nbsp;oud)" end else year_diff = os.date("%Y", os.time()) - os.date("%Y", date_latest) if os.time() < os.time(birthday_latest) then full_string = birth_year_string .. " (" .. year_diff-1 .. "–" .. year_diff .. "&nbsp;jaar&nbsp;oud)" elseif os.time() < os.time(birthday_earliest) then full_string = birth_year_string .. " (" .. year_diff .. "&nbsp;jaar&nbsp;oud)" else full_string = birth_year_string .. " (" .. year_diff .. "–" .. year_diff+1 .. "&nbsp;jaar&nbsp;oud)" end end end return full_string end return p 3xmwf5irxv7ljmizp3gqnb1f3mk1jqa Nathan Cofnas 0 465261 2928918 2026-08-22T21:08:12Z Pynappel 70858 Vertaal uit Engels m.b.v. Claude. Porboodskap: "Vertaal hierdie Wikipedia-artikel na Afrikaans:" 2928918 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Amerikaanse filosoof (gebore 1986 of 1987)}} {{Infobox academic | name = Nathan Cofnas | image = Nathan Cofnas (overlay removed).png | caption = Cofnas in 2023 | birth_date = {{birth based on age as of date|38|2025|10|17}} | birth_place = [[Chicago]], Illinois, VSA | death_date = | death_place = | occupation = [[Postdoktorale navorser]] | education = {{ubl |[[Columbia-universiteit]] ([[BA]]) |[[Lingnan-universiteit]] (bygewoon) |[[Darwin College, Cambridge]] ([[MPhil]]) |[[Balliol College, Oxford]] ([[Doctor of Philosophy|DPhil]])}} | thesis_title = Evolutionary Explanations and the Debunking of Moral Beliefs | thesis_url = https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:bd78170f-1131-47ef-af8d-7a3bb2ef41d0 | thesis_year = 2020 | discipline = [[Filosofie]] | sub_discipline = {{ubl |[[Biologiefilosofie]] |[[Etiek]]}} | website = {{URL|nathancofnas.com|Amptelike webwerf}} }} '''Nathan Cofnas''' (gebore 1986 of 1987) is 'n Amerikaanse [[postdoktorale navorser]] aan die [[Universiteit Gent]] in België. Hy is bekend vir die kontroversies rondom sy voorspraak vir [[Scientific racism|wetenskaplike rassisme]]. Cofnas het in 2020 'n doktorsgraad aan die [[Universiteit van Oxford]] verwerf en daarna 'n navorsingstoekenning van die [[Leverhulme Trust]] ontvang. In 2022 het hy 'n vroeë-loopbaannavorsingsgenoot aan die [[Universiteit van Cambridge]] en 'n navorsingsmedewerker aan [[Emmanuel College, Cambridge]] geword. Kontroversie het ontstaan nadat Cofnas in 2024 'n blogplasing gepubliseer het waarin hy gesê het dat [[swart mense]] gemiddeld minder intelligent as ander groepe is, en dat hulle onder 'n [[meritokrasie|meritokratiese]] stelsel "uit byna alle hoëprofielposisies buiten sport en vermaak sou verdwyn". Hy is gevolglik uit sy pos by Emmanuel College ontslaan. In 2026 het Cofnas 'n pos aan die Universiteit Gent verkry. Ná studenteprotes en 'n petisie wat sy ontslag geëis het, het die universiteit sy aanstelling verdedig met 'n beroep op [[akademiese vryheid]]. Cofnas het verdere aandag getrek nadat hy 'n blogplasing gepubliseer het waarin hy verskeie voorbeelde van beweerde plagiaat deur die Cambridge-sosioloog [[Jason Arday]] uiteengesit het. Arday is kort ná sy bedanking dood aangetref. Op 20 Augustus 2026 is Cofnas uit sy pos aan die Universiteit Gent geskors. ==Vroeë lewe en opleiding== Cofnas is in {{birth based on age as of date|38|2025|10|17|noage=yes}} in [[Chicago]], Illinois, gebore.<ref name="Telegraph mission"/><ref name="Times row" /> Hy is [[Jode|Joods]] grootgemaak en het in [[Manhattan]] grootgeword.<ref name="Telegraph mission"/> Hy het op sestienjarige ouderdom, terwyl hy kursusse aan die [[Columbia-universiteit]] gevolg het, in [[hereditarianisme]] begin belangstel.<ref name="Telegraph mission"/> Ook as tiener het hy daarin begin belangstel om die werk van die [[antisemitiese]] samesweringsteoretikus en professor in [[evolusionêre sielkunde]] [[Kevin MacDonald]] te weerlê; hy het later gesê dat 'n akademiese mentor hom aangeraai het om nie daaroor te skryf nie.<ref name="Undark-2018" /> Cofnas het 'n [[BA]] aan Columbia verwerf<ref name="Telegraph mission" /> en daarna aan die [[Lingnan-universiteit]] in [[Hongkong]] studeer.<ref name="Grommen-2026" /> Hy het 'n [[MPhil]] aan [[Cambridge-universiteit|Cambridge]] en 'n [[DPhil]] in [[filosofie]] aan [[Universiteit van Oxford|Oxford]] behaal.<ref name="Times row" /> ==Akademiese loopbaan== ===Vroeë loopbaan=== Cofnas het 'n boek getiteld ''Reptiles with a Conscience: The Coevolution of Religious and Moral Doctrine'' geskryf, wat in 2012 deur [[Richard Lynn]] se Ulster Institute for Social Research, 'n Britse dinkskrum oor [[Race and intelligence|ras en intelligensie]], uitgegee is. Cofnas het die boek later uit publikasie onttrek in die hoop om dit in toekomstige werk te publiseer.<ref name="Undark-2018" /> In 2016 het hy die omstrede [[London Conference on Intelligence|Londense Konferensie oor Intelligensie]] bygewoon.<ref>{{Cite web |last=Schulson |first=Michael |date=2018-06-27 |title=Kevin MacDonald and the Elevation of Anti-Semitic Pseudoscience |url=https://undark.org/2018/06/27/kevin-macdonald-anti-semitism-psychology/ |access-date=2026-08-21 |website=[[Undark Magazine]] |language=en-US}}</ref> In 2018 het Cofnas in ''[[Human Nature]]'' aangevoer dat Kevin MacDonald se werk, wat antisemitiese stereotipes bevorder, op "verkeerd voorgestelde bronne en uitgesoekte feite" berus, en dat die "getuienis eintlik 'n eenvoudiger verklaring vir Joodse oorverteenwoordiging in intellektuele bewegings ondersteun, naamlik Joodse hoë intelligensie en geografiese verspreiding".<ref name="Cofnas 2018">{{cite journal |last1=Cofnas |first1=Nathan |title=Judaism as a Group Evolutionary Strategy: A Critical Analysis of Kevin MacDonald's Theory |journal=[[Human Nature]] |volume=29 |issue=2 |date=March 10, 2018 |pages=134–156 |doi=10.1007/s12110-018-9310-x |pmid=29526014 |language=en |issn=1045-6767 |pmc=5942340}}</ref><ref name="Undark-2018">{{Cite web |url=https://undark.org/article/kevin-macdonald-anti-semitism-psychology/ |title=Kevin MacDonald and the Elevation of Anti-Semitic Pseudoscience |last=Schulson |first=Michael |date=June 27, 2018 |work=[[Undark Magazine]] |language=en-US |access-date=October 28, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407013841/https://undark.org/article/kevin-macdonald-anti-semitism-psychology/ |archive-date=April 7, 2019 |url-status=live}}</ref> In 2019 het Cofnas 'n tydskrifartikel in ''[[Philosophical Psychology]]'' gepubliseer waarin hy vir die bestudering van [[ras en intelligensie]] geargumenteer het.<ref>{{Cite web |last=Flaherty |first=Colleen |date=January 22, 2020 |title=An Intelligent Argument on Race? |url=https://www.insidehighered.com/news/2020/01/23/intelligent-argument-race |access-date=August 15, 2026 |website=[[Inside Higher Ed]] |language=en |archive-date=January 13, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113053715/https://www.insidehighered.com/news/2020/01/23/intelligent-argument-race |url-status=live }}</ref> Nege akademici het 'n gesamentlike brief in ''Philosophical Psychology'' gepubliseer waarin hulle verklaar het dat sy artikel nie aan akademiese publikasiestandaarde voldoen nie en metodologies gebrekkig was, deels omdat dit belangrike studies wat sy standpunt weerlê het, geïgnoreer het. Hulle het ook gesê dat sy artikel "rassistiese ideologiese ondertone" het en "redelikerwys gelees kan word as toegewings aan voorstanders van wetenskaplike rassisme".<ref>{{Cite journal |last=Larsen |first=Rasmus Rosenberg |last2=Cruz |first2=Helen De |last3=Kaplan |first3=Jonathan |last4=Fuentes |first4=Agustín |last5=Marks |first5=Jonathan |last6=Pigliucci |first6=Massimo |last7=Alfano |first7=Mark |last8=Smith |first8=David Livingstone |last9=Schroeder |first9=Lauren |date=2020-10-02 |title=More than provocative, less than scientific: A commentary on the editorial decision to publish Cofnas (2020) |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09515089.2020.1805199 |journal=Philosophical Psychology |language=en |volume=33 |issue=7 |pages=893–898 |doi=10.1080/09515089.2020.1805199 |issn=0951-5089}}</ref> Die redakteur van ''Philosophical Psychology'', Cees van Leeuwen, het later oor die kontroversie bedank.<ref name="Times row" /> Mitchell Herschbach, hoofredakteur van die tydskrif, het later 'n redaksionele nota gepubliseer waarin hy gebreke in die eweknie-evalueringsproses erken het wat die publikasie van Cofnas se artikel moontlik gemaak het, en die versekering gegee het dat die tydskrif "prosedurele verbeterings sal instel sodat die tydskrif voortaan artikels oor omstrede onderwerpe met sensitiewe morele en sosiopolitieke implikasies beter hanteer".<ref>{{Cite journal |last=Herschbach |first=Mitchell |date=2020-10-02 |title=Editor's views |url=https://doi.org/10.1080/09515089.2020.1805198 |journal=Philosophical Psychology |volume=33 |issue=7 |pages=899–901 |doi=10.1080/09515089.2020.1805198 |issn=0951-5089}}</ref> In 2020 het Cofnas 'n oorsigartikel oor die uitwerking van 'n [[veganisme|veganistiese dieet]] op intelligensie gepubliseer. Hy het aangevoer dat dit weens vitamientekorte moontlik negatiewe gevolge kan hê.<ref>{{Cite web |last=Gorvett |first=Zaria |date=2020-01-28 |title=How a vegan diet could affect your intelligence |url=https://www.bbc.com/future/article/20200127-how-a-vegan-diet-could-affect-your-intelligence |access-date=2026-08-21 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> ===Emmanuel College, Cambridge=== Nadat hy in 2022 'n Leverhulme Early Career Fellowship-toekenning ontvang het, het Cofnas 'n vroeë-loopbaannavorsingsgenoot in die fakulteit filosofie aan Cambridge geword, waar hy [[Philosophy of biology|biologiefilosofie]] gedoseer het.<ref name="Times row" /><ref name=":2">{{Cite news |last=Colchester |first=Max |last2=Deng |first2=Chao |date=August 21, 2026 |title=The Controversial Academic Who Ignited the Jason Arday Furor |url=https://www.wsj.com/world/uk/the-controversial-academic-who-ignited-the-jason-arday-furor-1071e7fc |access-date=August 22, 2026 |work=[[Wall Street Journal]] |language=en-US |issn=0099-9660}}</ref> Hy het ook 'n navorsingsmedewerker aan Emmanuel College geword.<ref name="Times row" /> Cofnas beskryf homself as 'n "rasrealis", 'n eufemisme vir 'n voorstander van [[Scientific racism|wetenskaplike rassisme]].<ref>{{Cite web |last=Ahmed |first=Nafeez |author-link=Nafeez Ahmed |date=2026-08-18 |title=The Peter Thiel-Linked Race Science Network that Penetrated Cambridge University and Targeted Jason Arday |url=https://bylinetimes.com/2026/08/18/the-peter-thiel-linked-race-science-network-that-penetrated-cambridge-university-and-targeted-jason-arday/ |access-date=2026-08-22 |website=[[Byline Times]] |language=en-GB}}</ref><ref name="Grommen-2026" /><ref>{{Cite web |title="Zwarte mensen zijn minder slim": wie is 'rassenrealist' Nathan Cofnas, de omstreden filosoof die UGent opnieuw in een mediastorm stort |trans-title="Swart mense is minder slim": wie is die 'rasrealis' Nathan Cofnas, die omstrede filosoof wat die Universiteit Gent weer in 'n mediastorm dompel? |url=https://www.hln.be/gent/zwarte-mensen-zijn-minder-slim-wie-is-rassenrealist-nathan-cofnas-de-omstreden-filosoof-die-ugent-opnieuw-in-een-mediastorm-stort~aa09f916/ |website=[[Het Laatste Nieuws]] |language=nl}}</ref><ref name="BT under fire" /><ref name=":1" /><ref>{{cite news |last=Vall |first=Wilf |date=August 16, 2024 |title='Race-realist' Cambridge fellow sues college over dismissal |url=https://www.thetimes.com/uk/education/article/cambridge-says-academics-offensive-race-views-were-free-speech-pn955dn2x |work=[[The Times]] |url-access=subscription}}</ref><ref name=":0"/> In 'n blogplasing van Februarie 2024 het Cofnas gesê dat swart mense in 'n meritokratiese stelsel "uit byna alle hoëprofielposisies buiten sport en vermaak sou verdwyn" en dat "Harvard se dosente uit die beste van die beste studente gewerf sou word, wat beteken dat die getal swart professore nul persent sou nader".<ref name="BT under fire" /><ref name="Times row" /> Kort daarna het 'n petisie sy afdanking geëis en ondersoeke deur die instellings waarby hy verbonde was, aangespoor.<ref name="Times row">{{cite news |last1=Beal |first1=James |title=Cambridge in free-speech row over researcher's 'race realism' blog |url=https://www.thetimes.com/uk/education/article/cambridge-in-free-speech-row-over-researchers-race-realism-blog-zdxl9sdln |work=[[The Times]] |access-date=August 10, 2026 |date=April 19, 2024 |url-access=subscription |archive-date=August 11, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260811005612/https://www.thetimes.com/uk/education/article/cambridge-in-free-speech-row-over-researchers-race-realism-blog-zdxl9sdln |url-status=live}}</ref> Agt-en-vyftig studente van Emmanuel het formele klagtes teen hom ingedien.<ref name=":0">{{Cite news |last=Isaacs |first=Lily |date=August 16, 2026 |title=Nathan Cofnas, the man at the centre of Arday plagiarism row, was dismissed for views on race |url=https://observer.co.uk/news/national/article/nathan-cofnas-the-man-at-the-centre-of-arday-plagiarism-row-was-dismissed-for-views-on-race |access-date=August 17, 2026 |work=[[The Observer]] |language=en}}</ref> Die ondersoeke is deur prominente akademici, onder wie [[Steven Pinker]] en [[Peter Singer]], op grond van vryheid van spraak teëgestaan.<ref name="Times colleagues">{{cite news |last1=Woolcock |first1=Nicola |title=Don't sack Cambridge academic for race views, say colleagues |url=https://www.thetimes.com/uk/education/article/dont-sack-cambridge-academic-for-race-views-say-colleagues-cr6stmw8v |work=[[The Times]] |access-date=August 10, 2026 |date=May 1, 2024 |url-access=subscription |archive-date=August 11, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260811023552/https://www.thetimes.com/uk/education/article/dont-sack-cambridge-academic-for-race-views-say-colleagues-cr6stmw8v |url-status=live}}</ref> Die Universiteit van Cambridge het geen stappe gedoen nie nadat bevind is dat sy plasing nie op diskriminasie of teistering neergekom het nie, maar Cofnas het ná die teenreaksie bedank.<ref name="Varsity clear">{{cite web |last1=Vall |first1=Wilf |date=October 3, 2025 |title=Uni clears don accused of 'abhorrent racism' |url=https://www.varsity.co.uk/news/30360 |website=[[Varsity.co.uk|Varsity]] |publisher= |access-date=August 10, 2026 |archive-date=August 10, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260810233301/https://www.varsity.co.uk/news/30360 |url-status=live}}</ref> Emmanuel College het hom ontslaan en bevind dat sy blogplasing op 'n "verwerping van diversiteit, gelykheid en insluiting" neergekom het en onbestaanbaar was met die universiteit se missie.<ref name="Telegraph mission">{{cite news |last=Cumming |first=Ed |date=October 17, 2025 |title=Cambridge academic: I'm on a mission to 'end the tyranny of wokeism' |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2025/10/17/nathan-cofnas-end-the-tyranny-of-wokeism-cambridge/ |publisher= |archive-url=https://web.archive.org/web/20251020125656/https://www.telegraph.co.uk/news/2025/10/17/nathan-cofnas-end-the-tyranny-of-wokeism-cambridge/ |archive-date=October 20, 2025 |access-date=August 15, 2026 |work=[[The Daily Telegraph]] |url-status=live |url-access=limited}}</ref><ref name=":0" /> Met steun van die [[Free Speech Union]] en £85 000 aan skenkings het Cofnas Emmanuel College in Augustus 2024 oor sy ontslag gedagvaar; hy het die hofsaak verloor op grond daarvan dat die plasing reputasieskade veroorsaak het.<ref name=":1">{{Cite web |last=Vall |first=Wilf |date=August 16, 2024 |title='Race-realist' fellow Nathan Cofnas launches legal challenge over dismissal |url=https://www.varsity.co.uk/news/28014 |access-date=August 15, 2026 |website=[[Varsity.co.uk|Varsity]] |language=en |archive-date=August 1, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260801132328/https://www.varsity.co.uk/news/28014 |url-status=live}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":2" /> Vanaf Augustus 2026 was hy besig om teen die beslissing te appelleer.<ref name=":2" /> ===Universiteit Gent=== Cofnas is in 2026 as postdoktorale navorser deur die Universiteit Gent aangestel. Studente het hierteen betoog, terwyl 'n petisie beswaar teen sy sienings gemaak en sy afdanking geëis het.<ref name="Grommen-2026">{{Cite web |last=Grommen |first=Stefan |date=March 17, 2026 |url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/17/filosoof-nathan-cofnas-portret-rassenrealisme-aanstelling-ugent/ |title="IQ hangt samen met ras": dit is Nathan Cofnas, de 'rassenrealist' die ophef veroorzaakt aan UGent |website=[[VRT NWS]] |access-date=August 15, 2026 |language=nl |trans-title="IQ hou verband met ras": dit is Nathan Cofnas, die 'rasrealis' wat opskudding aan die Universiteit Gent veroorsaak |archive-date=August 7, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260807204305/https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/17/filosoof-nathan-cofnas-portret-rassenrealisme-aanstelling-ugent/ |url-status=live}}</ref><ref name="BT petition">{{cite news |date=May 24, 2026 |title=Over 2,000 sign petition against university appointment of American philosopher |url=https://www.brusselstimes.com/belgium/2150650/over-2000-sign-petition-against-university-appointment-of-american-philosopher |work=[[The Brussels Times]] |access-date=August 10, 2026 |archive-date=August 11, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260811052910/https://www.brusselstimes.com/belgium/2150650/over-2000-sign-petition-against-university-appointment-of-american-philosopher |url-status=live }}</ref> Die universiteit het sy aanstelling verdedig en gesê dat sy uitsprake nie die wet of die universiteit se etiese kode oortree nie.<ref name="BT under fire">{{cite news |date=March 5, 2026 |title=Ghent University under fire for appointing US philosopher with ties to 'scientific racism' |url=https://www.brusselstimes.com/belgium/2007046/ghent-university-under-fire-for-appointing-us-philosopher-with-ties-to-scientific-racism |work=[[The Brussels Times]] |access-date=August 10, 2026 |archive-date=August 10, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260810235817/https://www.brusselstimes.com/belgium/2007046/ghent-university-under-fire-for-appointing-us-philosopher-with-ties-to-scientific-racism |url-status=live}}</ref> In 'n verklaring het die universiteit gesê: "Ons verwerp hierdie aanval op akademiese vryheid. Hoewel ons geen spesifieke bewerings wat Cofnas gemaak het, onderskryf nie, glo ons dat akademici omstrede of provokatiewe stellings moet kan maak sonder die vrees om hul werk te verloor."<ref>{{Cite web |title=Belgian university faces backlash over appointment of 'race-realist' fellow |url=https://www.varsity.co.uk/news/31442 |access-date=August 21, 2026 |website=[[Varsity.co.uk|Varsity]] |language=en}}</ref> Cofnas het in April 2026 'n lesing oor "[[Woke|wokeisme]]" vir die universiteit se Katolieke Vlaamse Studenteverbond gelewer. Daarna het 'n student 'n bottel jogurt teen sy kop gegooi; Cofnas het gesê dat dit 'n [[harsingskudding]] veroorsaak het.<ref name=":2" /> In Julie 2026 het Cofnas die sosiologieprofessor [[Jason Arday]] van die Universiteit van Cambridge openlik van [[plagiaat]] in sy doktorale proefskrif beskuldig. Arday het in 2023 die jongste swart professor in die universiteit se geskiedenis geword.<ref>{{cite news |last1=Adams |first1=Richard |last2=Bakare |first2=Lanre |date=August 5, 2026 |title=Cambridge professor Jason Arday resigns amid accusations of plagiarism |url=https://www.theguardian.com/education/2026/aug/05/cambridge-professor-jason-arday-resigns-amid-accusations-of-plagiarism |access-date=August 16, 2026 |work=[[The Guardian]]}}</ref> In 'n [[Substack]]-plasing het Cofnas geskryf dat hy Arday se proefskrif deur [[Content similarity detection|plagiaatopsporingsagteware]] laat loop het en bevind het dat "baie passasies met minimale redigering oorgeneem is, soms met behoud van kopieredigeerfoute uit die oorspronklike bron". Hy het ook twyfel gewek oor sekere ander bewerings wat Arday oor sy lewe gemaak het.<ref>{{Cite news |last=Wong |first=Vicky |date=August 1, 2026 |title=Cambridge professor at centre of plagiarism row defends his work |url=https://www.bbc.com/news/articles/c78gmp7zylvo |access-date=August 15, 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> Cofnas het aan ''[[Retraction Watch]]'' gesê dat hy Arday se werk begin ondersoek het nadat 'n Cambridge-fakulteitslid hom gekontak het wat van mening was dat die universiteit nie voldoende op vorige plagiaatbeskuldigings teen Arday gereageer het nie.<ref>{{Cite web |last=Borrell |first=Brendan |date=July 27, 2026 |title=Exclusive: News outlet killed story on plagiarism allegations after Cambridge prof hired law firm |url=https://retractionwatch.com/2026/07/27/cambridge-jason-arday-plagiarism-allegations-times-higher-education-exclusive/ |access-date=August 15, 2026 |website=[[Retraction Watch]] |language=en-US}}</ref> Sy beskuldigings is gevolg deur berigte in ''The Telegraph'' en ''[[The Guardian]]'', en die kontroversie het aansienlike aandag in die Britse media en op [[X (sosiale netwerk)|Twitter]] geniet.<ref>{{Cite magazine |last=Harper |first=Tyler Austin |date=August 15, 2026 |title=The Truths That Failed Jason Arday |url=https://www.theatlantic.com/culture/2026/08/jason-arday-cambridge-professor-death/688304/ |url-access=limited |access-date=August 15, 2026 |magazine=[[The Atlantic]] |language=en |archive-date=August 15, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815184601/https://www.theatlantic.com/culture/2026/08/jason-arday-cambridge-professor-death/688304/ |url-status=live }}</ref> Cofnas het later gekskeer dat die Arday-voorval wys "wat gebeur as jy nie vir Cofnas 'n werk gee nie.{{nbsp}}... Ná die revolusie sal ek die hoof van die departement van [[eugenetika]] en rassewetenskap aan Harvard wees."<ref>{{Cite news |last=Jackson |first=Lauren Michele |date=August 19, 2026 |title=The Real Meaning of the Jason Arday Scandal |url=https://www.newyorker.com/news/the-lede/the-real-meaning-of-the-jason-arday-scandal |access-date=August 21, 2026 |work=[[The New Yorker]] |language=en-US |issn=0028-792X}}</ref> Arday, wat die beskuldigings ontken maar foute in sy werk erken het, het later as gevolg van die skandaal bedank; hy het gesê dat dit tot "'n onverbiddelike vlak van openbare ondersoek en persoonlike aanvalle" gelei het.<ref>{{Cite news |last1=McArthur |first1=Tom |last2=Jeffreys |first2=Branwen |date=August 15, 2026 |title=Jason Arday: Former Cambridge university professor found dead |url=https://www.bbc.com/news/articles/c1j1ye6n30no |access-date=August 15, 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB |archive-date=August 15, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815014125/https://www.bbc.com/news/articles/c1j1ye6n30no |url-status=live}}</ref> Kort ná sy bedanking is Arday dood by sy huis in Londen aangetref.<ref>{{cite web |title=Message from the Vice-Chancellor – 15 August 2026 |url=https://www.cam.ac.uk/notices/news/message-from-the-vice-chancellor-15-august-2026 |website=[[Universiteit van Cambridge]] |access-date=August 16, 2026 |language=en |date=15 August 2026}}</ref> Op 20 Augustus 2026 is Cofnas as deel van 'n voorlopige dissiplinêre ondersoek deur die Universiteit Gent geskors.<ref>{{Cite news |last=McKay |first=Gabriel |date=August 20, 2026 |title='Race realist' who accused Jason Arday of plagiarism suspended by university |url=https://www.heraldscotland.com/news/26483088.jason-arday-accuser-nathan-cofnas-suspended-university/ |access-date=August 20, 2026 |work=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]] |language=en}}</ref> == Bibliografie == * {{cite book|last=Cofnas|first=Nathan|title=Reptiles with a Conscience: The Coevolution of Religious and Moral Doctrine|year=2012|publisher=[[Ulster Institute for Social Research]]}}<ref name="Undark-2018" /> * {{cite journal |last1=Cofnas |first1=Nathan |title=Judaism as a Group Evolutionary Strategy: A Critical Analysis of Kevin MacDonald's Theory |journal=[[Human Nature]] |volume=29 |issue=2 |date=March 10, 2018 |pages=134–156 |doi=10.1007/s12110-018-9310-x |pmid=29526014 |language=en |issn=1045-6767 |pmc=5942340}} * {{cite journal | last=Cofnas | first=Nathan | title=Research on group differences in intelligence: A defense of free inquiry | journal=Philosophical Psychology | volume=33 | issue=1 | date=2 January 2020 | issn=0951-5089 | doi=10.1080/09515089.2019.1697803 | pages=125–147 | url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09515089.2019.1697803 | access-date=16 August 2026}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Cofnas, Nathan}} [[Kategorie:Lewende mense]] lu0h5m5522vc6dvl0te6npsze180aqn Universiteit Cambridge 0 465262 2928919 2026-08-22T21:09:20Z Pynappel 70858 Stuur aan na [[Universiteit van Cambridge]] 2928919 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Universiteit van Cambridge]] ta0xr1pllzg561fvmwx55qdrplwx2uu Sjabloon:Template link with bold 10 465263 2928933 2026-08-22T21:35:57Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{#Invoke:Template link general|main|bold=on}}<noinclude> {{Documentation|1=Template:Tlg/doc |content = {{tlg/doc|tlb}} }} <!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --> </noinclude>' 2928933 wikitext text/x-wiki {{#Invoke:Template link general|main|bold=on}}<noinclude> {{Documentation|1=Template:Tlg/doc |content = {{tlg/doc|tlb}} }} <!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> n7m4iye4a3bll5v8ee1fe7fjm4w193m Sjabloon:Tlb 10 465264 2928934 2026-08-22T21:39:03Z Pynappel 70858 Stuur aan na [[Sjabloon:Template link with bold]] 2928934 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Sjabloon:Template link with bold]] bt66i7qqv2zn0y9lr5rutb7sbqim435 Sjabloon:Inligtingskas Akademikus/doc 10 465265 2928935 2026-08-22T21:39:21Z Pynappel 70858 Vertaal uit Engels m.b.v. Claude 2928935 wikitext text/x-wiki {{Dokumentasie subblad}} {{Hoë gebruik}} {{tlb|Inligtingskas akademikus}} kan gebruik word om inligting op te som oor 'n persoon wat tans of voorheen deel was van 'n akademiese instelling en navorsingsverwante werk doen, in die breë sin verstaan. Om die sjabloon te gebruik, kopieer die wikiteks hieronder en plak dit in die boonste gedeelte van die artikel se hoofblad. Indien die artikel nie in afdelings verdeel is nie, moet dit heel bo geplaas word. Vul dan die datavelde in. Enige ongebruikte velde kan weggelaat word. == Leë sjabloon == {{Parameter names example | erevoorvoegsel | naam | ere-agtervoegsel | beeld | beeldgrootte | beeldbeskrywing | onderskrif | inheemse_naam | inheemse_naam_taal | geboortenaam | geboortedatum | geboorteplek | sterfdatum | sterfplek | doodsoorsaak | nasionaliteit <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name | beroep | periode | bekend | titel | rade | eggenoot | lewensmaat | kinders | ouers | familielede | eerbewyse <!-- Akademiese agtergrond --> | opvoeding | tesistitel | tesis_url | tesisjaar | skooltradisie | doktorale_adviseur | akademiese_adviseurs | invloede <!-- Akademiese werk --> | era | vakgebied | stroming | werkplekke | doktorale_studente | noemenswaardige_studente | hoof_belangstellings | noemenswaardige_werke | noemenswaardige_idees | beïnvloed | webblad <!-- Handtekening --> | handtekening | handtekeninggrootte | handtekening_alt <!-- Voetnotes --> | voetnotes }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas akademikus | erevoorvoegsel = <!-- sien [[MOS:CREDENTIAL]] en [[MOS:HONORIFIC]] --> | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = <!-- {{geboortedatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD}} --> | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = <!-- hoof- akademiese vakgebied – bv. fisika, sosiologie, Nuwe-Testamentiese studie, Ou Nabye-Oosterse taalkunde --> | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas akademikus | erevoorvoegsel = | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = | geboortedatum = | geboorteplek = | sterfdatum = | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = | era = | vakgebied = | stroming = | werkplekke = | doktorale_studente = | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> == Parameters == Hierdie is 'n lys van die algemeenste parameters. Vir 'n volledige lys, sien [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon2/doc#Parameters|hier]]. ; naam : Die naam waaronder die akademikus die beste bekend is. Dit behoort gewoonlik dieselfde as die artikelnaam te wees, en val terug op <code><nowiki>{{PAGENAME}}</nowiki></code> indien dit nie gespesifiseer word nie. ; beeld : Prent. Gebruik slegs die naam van die lêer, d.w.s. moenie "Lêer:" insluit nie. ; beeldgrootte : Breedte van die prent. Die verstek is <code>frameless</code> en behoort normaalweg nie handmatig gespesifiseer te word nie. ; beeldbeskrywing : Alternatiewe teks vir die prent, ten bate van lesers met swak sig. Sien [[WP:ALT]]. Dit behoort gespesifiseer te word wanneer '''beeld''' gespesifiseer is. ; onderskrif : Onderskrif vir die prent, indien nodig; as die prent bloot 'n kopfoto van die persoon is, is 'n onderskrif wat net die persoon se naam herhaal onnodig. ; erevoorvoegsel : Sien [[MOS:CREDENTIAL]] en [[MOS:HONORIFIC]]. ; ere-agtervoegsel ; inheemse_naam : Die persoon se naam in sy of haar eie taal, indien dit verskil. ; inheemse_naam_taal : ISO 639-1-kode, bv. "fr" vir Frans. ; geboortenaam : Naam by geboorte; gebruik slegs indien dit van die <code>|naam=</code>-parameter verskil. ; geboortedatum : Geboortedatum; mag benaderd wees; gebruik waar moontlik {{tl|geboortedatum}} of 'n verwante sjabloon. Vir lewende persone verskaf ''slegs die jaar'' tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is (per [[WP:DOB]]) — hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie. ; geboorteplek : Geboorteplek. ; sterfdatum : Sterfdatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{tl|sterfdatum en ouderdom}} of 'n verwante sjabloon. ; sterfplek : Sterfplek; gebruik die stad indien moontlik, andersins die land; moenie koördinate gee nie. ; doodsoorsaak : Oorsaak van dood, indien dit vir die artikel ter sake is; bv. toevallige stralingsvergiftiging. ; begraafplek : Plek van begrafnis (stad, administratiewe streek, land). Moenie vlagsjablone, ontoepaslike skakeling, oortolligheid, anachronismes, "land"-definisies ens. gebruik nie. Sien {{para|rusplek}} vir gevalle wat nie begrafnisse is nie. ; begraafplek_koördinate : Koördinate vir die plek van begrafnis, ter aanvulling van {{para|begraafplek}}. Gebruik die {{tl|coord}}-sjabloon. ; rusplek : Ligging van kolumbarium, asverstrooiing, ens. Indien daar geen ligging is nie, laat leeg. ; rusplek_koördinate : Koördinate vir die rusplek, ter aanvulling van {{para|rusplek}}. Gebruik die {{tl|coord}}-sjabloon. ; nasionaliteit : Gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]]. ; ander_name : Ander noemenswaardige name vir die persoon, indien dit van <code>|naam=</code> en <code>|geboortenaam=</code> verskil. ; beroep : Behoort ooreen te stem met die volle beroepsbeskrywing van die mees onlangse werk. ; periode ; bekend ; titel : Behoort ooreen te stem met die volle beroepstitel; bv. Buitengewone professor, Medeprofessor, ens. ; rade : Vir raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep — nie redaksionele rade in die persoon se eie vakgebied nie. ; eggenoot ; lewensmaat ; kinders ; ouers ; familielede : Behoort slegs ingesluit te word indien die eggenoot selfstandig noemenswaardig is, of indien 'n betroubare gepubliseerde bron hul naam en bestaan bevestig. ; eerbewyse : Behoort beperk te wees tot slegs groot toekennings op nasionale vlak wat met die akademiese werk verband hou. ; webblad : Behoort slegs die akademikus se eie instellingsblad of persoonlike professionele blad te wees. ; opvoeding : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; tesistitel : Behoort ooreen te stem met die volle tesistitel. ; tesis_url : Behoort te verwys na waar die tesis vrylik beskikbaar is; nie vir kommersiële advertensiedoeleindes nie. ; tesisjaar : Die jaar waarin die tesis voltooi en by die betrokke instelling geregistreer is. ; skooltradisie ; doktorale_adviseur : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; akademiese_adviseurs : Name van enige beduidende opvoedkundige adviseurs (buiten die doktorale adviseur). ; invloede : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word en 'n derdeparty-bron te hê; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; era ; vakgebied : Hoof- akademiese vakgebied — bv. fisikus, sosioloog, Nuwe-Testamentiese vakkundige, Ou Nabye-Oosterse taalkundige. ; stroming : Spesialisgebied binne die akademiese vakgebied — bv. subatomiese navorsing, spesialis in die 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, spesialis in Akkadies en Ugarities. ; werkplekke : Behoort groot akademiese ampstermyne te wees; moenie studente- of deeltydse poste of postdoktorale genootskappe insluit nie. ; doktorale_studente : Sluit slegs studente in wat op doktorale vlak deur die akademikus begelei is en noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; noemenswaardige_studente : Slegs dié studente wat wesenlike kontak met die akademikus gehad het (soos deur 'n [[tutoriale stelsel]] of begeleiding van 'n voor- of nagraadse verhandeling) en noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; hoof_belangstellings : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; noemenswaardige_werke : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; noemenswaardige_idees : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; beïnvloed : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word en 'n derdeparty-bron te hê; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; handtekening : Skakel na die lêer wat die persoon se handtekening bevat, indien dit op een of ander manier vir die persoon se lewensgeskiedenis ter sake is. ; handtekeninggrootte ; handtekening_alt ; voetnotes : Vir enige voetnotes wat die inskrywings hierbo moet verduidelik; hierdie afdeling word ook dikwels gebruik om bykomende noemenswaardige inligting by te voeg, tipies wanneer die wetenskaplike 'n familielid is van iemand anders met 'n Wikipedia-artikel. === Gebruik as 'n kindsjabloon === ; kind : Om hierdie inligtingskas binne 'n ander een in te bed. :{{Inligtingskas Persoon -moduledokumentasie|Inligtingskas akademikus}} == Voorbeeld == {{Inligtingskas Akademikus | naam = C. S. Lewis | beeld = Example-serious.jpg | onderskrif = C.S. Lewis op 50-jarige ouderdom | geboortenaam = Clive Staples Lewis | geboortedatum = {{geboortedatum|1898|11|29|df=yes}} <!--Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per [[WP:DOB]]. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie.--> | geboorteplek = [[Belfast]], Ierland | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1963|11|22|1898|11|29|df=yes}} | sterfplek = [[Oxford]], Engeland | beroep = Romanskrywer, akademikus, omroeper | eggenoot = {{huwelik|[[Joy Davidman]]|1956|1960|reason=oorlede}} | opvoeding = Universiteit van Oxford | invloede = | werkplekke = [[Magdalen College, Oxford]]<br />[[Magdalene College, Cambridge]] | hoof_belangstellings = [[Christelike apologetiek]] | noemenswaardige_werke = ''[[Die Kronieke van Narnia]]''<br />''[[Mere Christianity]]''<br />''[[The Allegory of Love]]''<br />''[[The Screwtape Letters]]''<br />[[Die Ruimtetrilogie]]<br />''[[Till We Have Faces]]''<br />''[[Surprised by Joy: The Shape of My Early Life]]'' | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas Akademikus | naam = C. S. Lewis | beeld = Example-serious.jpg | onderskrif = C.S. Lewis op 50-jarige ouderdom | geboortenaam = Clive Staples Lewis | geboortedatum = {{geboortedatum|1898|11|29|df=yes}} <!--Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per [[WP:DOB]]. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie.--> | geboorteplek = [[Belfast]], Ierland | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1963|11|22|1898|11|29|df=yes}} | sterfplek = [[Oxford]], Engeland | beroep = Romanskrywer, akademikus, omroeper | eggenoot = {{huwelik|[[Joy Davidman]]|1956|1960|reason=oorlede}} | opvoeding = Universiteit van Oxford | invloede = | werkplekke = [[Magdalen College, Oxford]]<br />[[Magdalene College, Cambridge]] | hoof_belangstellings = [[Christelike apologetiek]] | noemenswaardige_werke = ''[[Die Kronieke van Narnia]]''<br />''[[Mere Christianity]]''<br />''[[The Allegory of Love]]''<br />''[[The Screwtape Letters]]''<br />[[Die Ruimtetrilogie]]<br />''[[Till We Have Faces]]''<br />''[[Surprised by Joy: The Shape of My Early Life]]'' | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> == Sien ook == * {{ss|Inligtingskas Persoon2}} == TemplateData == {{collapse top|[[Wikipedia:TemplateData|TemplateData]]-dokumentasie wat deur [[Wikipedia:VisualEditor|VisualEditor]] en ander gereedskap gebruik word}} {{TemplateData header|noheader=1}} <templatedata> { "params": { "erevoorvoegsel": { "label": "Erevoorvoegsel", "description": "Verskyn op die reël bo die persoon se naam" }, "naam": { "label": "Naam", "description": "Die naam waaronder die akademikus die beste bekend is. Dit behoort gewoonlik dieselfde as die artikelnaam te wees en val terug op {{PAGENAME}} indien dit nie gespesifiseer word nie.", "suggested": true }, "ere-agtervoegsel": { "label": "Ere-agtervoegsel", "description": "Verskyn op die reël onder die persoon se naam" }, "inheemse_naam": { "label": "Inheemse naam" }, "inheemse_naam_taal": { "label": "Taal van inheemse naam", "description": "bv. fr, de, ru" }, "beeld": { "label": "Beeld", "description": "Gebruik slegs die naam van die lêer, d.w.s. moenie \"Lêer:\" insluit nie.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "beeld_regop": { "label": "Beeld regop", "description": "Meer toeganklike skaalfaktor, verkieslik bo pixels", "example": "bv. .7, 1.2" }, "beeldgrootte": { "label": "Beeldgrootte", "description": "Breedte van die prent. Die verstek is frameless en behoort normaalweg nie handmatig gespesifiseer te word nie." }, "beeldbeskrywing": { "label": "Alternatiewe teks" }, "onderskrif": { "label": "Onderskrif", "suggested": true }, "geboortenaam": { "label": "Geboortenaam", "description": "Die akademikus se naam by geboorte. Spesifiseer slegs indien dit van die naam verskil." }, "geboortedatum": { "label": "Geboortedatum", "description": "Geboortedatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{geboortedatum}} of 'n verwante sjabloon. Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per WP:DOB. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie." }, "geboorteplek": { "label": "Geboorteplek" }, "sterfdatum": { "label": "Sterfdatum", "description": "Sterfdatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{sterfdatum en ouderdom}} of 'n verwante sjabloon." }, "sterfplek": { "label": "Sterfplek", "description": "Plek van dood" }, "doodsoorsaak": { "label": "Doodsoorsaak", "description": "Slegs indien ter sake" }, "begraafplek": { "label": "Begraafplek", "description": "Plek van begrafnis; alternatief vir 'Rusplek'. Vertoon die etiket 'Begraafplek'.", "type": "content" }, "begraafplek_koördinate": { "label": "Koördinate van begraafplek", "description": "Koördinate vir die plek van begrafnis, ter aanvulling van 'Begraafplek'. Gebruik die {{coord}}-sjabloon." }, "rusplek": { "label": "Rusplek", "description": "Plek van begrafnis, asverstrooiing, ens. Moenie 'n vlagsjabloon gebruik nie.", "type": "content" }, "rusplek_koördinate": { "label": "Koördinate van rusplek", "description": "Koördinate vir die plek van begrafnis, asverstrooiing ens. Gebruik die {{coord}}-sjabloon." }, "nasionaliteit": { "label": "Nasionaliteit", "description": "Gebruik slegs indien dit nie uit die geboorteplek duidelik is nie" }, "ander_name": { "label": "Ander name" }, "beroep": { "label": "Beroep", "description": "Behoort ooreen te stem met die volle beroepsbeskrywing.", "suggested": true }, "periode": { "label": "Periode" }, "bekend": { "label": "Bekend vir" }, "titel": { "label": "Titel", "description": "Behoort ooreen te stem met die volle beroepstitel." }, "rade": { "label": "Rade" }, "eggenoot": { "label": "Eggenoot" }, "lewensmaat": { "label": "Lewensmaat" }, "kinders": { "label": "Kinders", "description": "Getal, nie name nie, tensy die kind self noemenswaardig is" }, "ouers": { "label": "Ouers", "description": "Sluit slegs in indien ter sake of noemenswaardig" }, "familielede": { "label": "Familielede", "description": "Ander noemenswaardige familielede" }, "eerbewyse": { "label": "Eerbewyse" }, "handtekening": { "label": "Handtekening" }, "handtekeninggrootte": { "label": "Handtekeninggrootte" }, "handtekening_alt": { "label": "Alternatiewe teks vir handtekening" }, "opvoeding": { "label": "Opvoeding", "description": "Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word.", "suggested": true }, "tesistitel": { "label": "Tesistitel" }, "tesis_url": { "label": "Tesis-URL" }, "tesisjaar": { "label": "Tesisjaar" }, "skooltradisie": { "label": "Skooltradisie" }, "doktorale_adviseur": { "label": "Doktorale adviseur" }, "akademiese_adviseurs": { "label": "Akademiese adviseurs" }, "invloede": { "label": "Invloede" }, "era": { "label": "Era" }, "vakgebied": { "label": "Vakgebied", "description": "Hoof- akademiese vakgebied", "suggested": true, "example": "bv. fisikus, sosioloog, Nuwe-Testamentiese vakkundige, Ou Nabye-Oosterse taalkundige." }, "stroming": { "label": "Stroming", "description": "Spesialisgebied binne die akademiese vakgebied", "suggested": true, "example": "bv. subatomiese navorsing, spesialis in die 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, spesialis in Akkadies en Ugarities." }, "werkplekke": { "label": "Werkplekke", "description": "Behoort groot akademiese ampstermyne te wees, nie studente- of deeltydse poste of postdoktorale genootskappe nie", "suggested": true }, "doktorale_studente": { "label": "Doktorale studente" }, "noemenswaardige_studente": { "label": "Noemenswaardige studente", "description": "Slegs dié wat noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word." }, "hoof_belangstellings": { "label": "Hoofbelangstellings" }, "noemenswaardige_werke": { "label": "Noemenswaardige werke", "description": "Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word." }, "noemenswaardige_idees": { "label": "Noemenswaardige idees" }, "beïnvloed": { "label": "Beïnvloed" }, "webblad": { "label": "Webblad", "description": "In die {{URL}}- of {{Amptelike URL}}-sjabloon (laasgenoemde indien dit vanaf Wikidata getrek word)" }, "voetnotes": { "label": "Voetnotes" } }, "description": "'n Infoboks vir artikels oor akademici", "format": "block", "paramOrder": [ "erevoorvoegsel", "naam", "ere-agtervoegsel", "inheemse_naam", "inheemse_naam_taal", "beeld", "beeld_regop", "beeldgrootte", "beeldbeskrywing", "onderskrif", "geboortenaam", "geboortedatum", "geboorteplek", "sterfdatum", "sterfplek", "doodsoorsaak", "begraafplek", "begraafplek_koördinate", "rusplek", "rusplek_koördinate", "nasionaliteit", "ander_name", "beroep", "periode", "bekend", "titel", "rade", "eggenoot", "lewensmaat", "kinders", "ouers", "familielede", "eerbewyse", "handtekening", "handtekeninggrootte", "handtekening_alt", "opvoeding", "tesistitel", "tesis_url", "tesisjaar", "skooltradisie", "doktorale_adviseur", "akademiese_adviseurs", "invloede", "era", "vakgebied", "stroming", "werkplekke", "doktorale_studente", "noemenswaardige_studente", "hoof_belangstellings", "noemenswaardige_werke", "noemenswaardige_idees", "beïnvloed", "webblad", "voetnotes" ] } </templatedata> {{collapse bottom}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!--Kategorieë onder hierdie reël, asseblief; interwiki's by Wikidata--> [[Kategorie:Biografiese sjablone bruikbaar as module|Akademikus]] [[Kategorie:Infoboks-sjablone met module-parameter|Akademikus]] [[Kategorie:Sjablone wat 'n volgkategorie byvoeg|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> lbvypodyf3q67bqnjwyqi7ydf0f3i4w 2928936 2928935 2026-08-22T21:39:34Z Pynappel 70858 2928936 wikitext text/x-wiki {{Dokumentasie subblad}} {{Hoë gebruik}} {{tlb|Inligtingskas Akademikus}} kan gebruik word om inligting op te som oor 'n persoon wat tans of voorheen deel was van 'n akademiese instelling en navorsingsverwante werk doen, in die breë sin verstaan. Om die sjabloon te gebruik, kopieer die wikiteks hieronder en plak dit in die boonste gedeelte van die artikel se hoofblad. Indien die artikel nie in afdelings verdeel is nie, moet dit heel bo geplaas word. Vul dan die datavelde in. Enige ongebruikte velde kan weggelaat word. == Leë sjabloon == {{Parameter names example | erevoorvoegsel | naam | ere-agtervoegsel | beeld | beeldgrootte | beeldbeskrywing | onderskrif | inheemse_naam | inheemse_naam_taal | geboortenaam | geboortedatum | geboorteplek | sterfdatum | sterfplek | doodsoorsaak | nasionaliteit <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name | beroep | periode | bekend | titel | rade | eggenoot | lewensmaat | kinders | ouers | familielede | eerbewyse <!-- Akademiese agtergrond --> | opvoeding | tesistitel | tesis_url | tesisjaar | skooltradisie | doktorale_adviseur | akademiese_adviseurs | invloede <!-- Akademiese werk --> | era | vakgebied | stroming | werkplekke | doktorale_studente | noemenswaardige_studente | hoof_belangstellings | noemenswaardige_werke | noemenswaardige_idees | beïnvloed | webblad <!-- Handtekening --> | handtekening | handtekeninggrootte | handtekening_alt <!-- Voetnotes --> | voetnotes }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas akademikus | erevoorvoegsel = <!-- sien [[MOS:CREDENTIAL]] en [[MOS:HONORIFIC]] --> | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = <!-- {{geboortedatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD}} --> | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = <!-- hoof- akademiese vakgebied – bv. fisika, sosiologie, Nuwe-Testamentiese studie, Ou Nabye-Oosterse taalkunde --> | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas akademikus | erevoorvoegsel = | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = | geboortedatum = | geboorteplek = | sterfdatum = | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = | era = | vakgebied = | stroming = | werkplekke = | doktorale_studente = | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> == Parameters == Hierdie is 'n lys van die algemeenste parameters. Vir 'n volledige lys, sien [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon2/doc#Parameters|hier]]. ; naam : Die naam waaronder die akademikus die beste bekend is. Dit behoort gewoonlik dieselfde as die artikelnaam te wees, en val terug op <code><nowiki>{{PAGENAME}}</nowiki></code> indien dit nie gespesifiseer word nie. ; beeld : Prent. Gebruik slegs die naam van die lêer, d.w.s. moenie "Lêer:" insluit nie. ; beeldgrootte : Breedte van die prent. Die verstek is <code>frameless</code> en behoort normaalweg nie handmatig gespesifiseer te word nie. ; beeldbeskrywing : Alternatiewe teks vir die prent, ten bate van lesers met swak sig. Sien [[WP:ALT]]. Dit behoort gespesifiseer te word wanneer '''beeld''' gespesifiseer is. ; onderskrif : Onderskrif vir die prent, indien nodig; as die prent bloot 'n kopfoto van die persoon is, is 'n onderskrif wat net die persoon se naam herhaal onnodig. ; erevoorvoegsel : Sien [[MOS:CREDENTIAL]] en [[MOS:HONORIFIC]]. ; ere-agtervoegsel ; inheemse_naam : Die persoon se naam in sy of haar eie taal, indien dit verskil. ; inheemse_naam_taal : ISO 639-1-kode, bv. "fr" vir Frans. ; geboortenaam : Naam by geboorte; gebruik slegs indien dit van die <code>|naam=</code>-parameter verskil. ; geboortedatum : Geboortedatum; mag benaderd wees; gebruik waar moontlik {{tl|geboortedatum}} of 'n verwante sjabloon. Vir lewende persone verskaf ''slegs die jaar'' tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is (per [[WP:DOB]]) — hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie. ; geboorteplek : Geboorteplek. ; sterfdatum : Sterfdatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{tl|sterfdatum en ouderdom}} of 'n verwante sjabloon. ; sterfplek : Sterfplek; gebruik die stad indien moontlik, andersins die land; moenie koördinate gee nie. ; doodsoorsaak : Oorsaak van dood, indien dit vir die artikel ter sake is; bv. toevallige stralingsvergiftiging. ; begraafplek : Plek van begrafnis (stad, administratiewe streek, land). Moenie vlagsjablone, ontoepaslike skakeling, oortolligheid, anachronismes, "land"-definisies ens. gebruik nie. Sien {{para|rusplek}} vir gevalle wat nie begrafnisse is nie. ; begraafplek_koördinate : Koördinate vir die plek van begrafnis, ter aanvulling van {{para|begraafplek}}. Gebruik die {{tl|coord}}-sjabloon. ; rusplek : Ligging van kolumbarium, asverstrooiing, ens. Indien daar geen ligging is nie, laat leeg. ; rusplek_koördinate : Koördinate vir die rusplek, ter aanvulling van {{para|rusplek}}. Gebruik die {{tl|coord}}-sjabloon. ; nasionaliteit : Gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]]. ; ander_name : Ander noemenswaardige name vir die persoon, indien dit van <code>|naam=</code> en <code>|geboortenaam=</code> verskil. ; beroep : Behoort ooreen te stem met die volle beroepsbeskrywing van die mees onlangse werk. ; periode ; bekend ; titel : Behoort ooreen te stem met die volle beroepstitel; bv. Buitengewone professor, Medeprofessor, ens. ; rade : Vir raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep — nie redaksionele rade in die persoon se eie vakgebied nie. ; eggenoot ; lewensmaat ; kinders ; ouers ; familielede : Behoort slegs ingesluit te word indien die eggenoot selfstandig noemenswaardig is, of indien 'n betroubare gepubliseerde bron hul naam en bestaan bevestig. ; eerbewyse : Behoort beperk te wees tot slegs groot toekennings op nasionale vlak wat met die akademiese werk verband hou. ; webblad : Behoort slegs die akademikus se eie instellingsblad of persoonlike professionele blad te wees. ; opvoeding : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; tesistitel : Behoort ooreen te stem met die volle tesistitel. ; tesis_url : Behoort te verwys na waar die tesis vrylik beskikbaar is; nie vir kommersiële advertensiedoeleindes nie. ; tesisjaar : Die jaar waarin die tesis voltooi en by die betrokke instelling geregistreer is. ; skooltradisie ; doktorale_adviseur : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; akademiese_adviseurs : Name van enige beduidende opvoedkundige adviseurs (buiten die doktorale adviseur). ; invloede : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word en 'n derdeparty-bron te hê; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; era ; vakgebied : Hoof- akademiese vakgebied — bv. fisikus, sosioloog, Nuwe-Testamentiese vakkundige, Ou Nabye-Oosterse taalkundige. ; stroming : Spesialisgebied binne die akademiese vakgebied — bv. subatomiese navorsing, spesialis in die 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, spesialis in Akkadies en Ugarities. ; werkplekke : Behoort groot akademiese ampstermyne te wees; moenie studente- of deeltydse poste of postdoktorale genootskappe insluit nie. ; doktorale_studente : Sluit slegs studente in wat op doktorale vlak deur die akademikus begelei is en noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; noemenswaardige_studente : Slegs dié studente wat wesenlike kontak met die akademikus gehad het (soos deur 'n [[tutoriale stelsel]] of begeleiding van 'n voor- of nagraadse verhandeling) en noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; hoof_belangstellings : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; noemenswaardige_werke : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; noemenswaardige_idees : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; beïnvloed : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word en 'n derdeparty-bron te hê; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; handtekening : Skakel na die lêer wat die persoon se handtekening bevat, indien dit op een of ander manier vir die persoon se lewensgeskiedenis ter sake is. ; handtekeninggrootte ; handtekening_alt ; voetnotes : Vir enige voetnotes wat die inskrywings hierbo moet verduidelik; hierdie afdeling word ook dikwels gebruik om bykomende noemenswaardige inligting by te voeg, tipies wanneer die wetenskaplike 'n familielid is van iemand anders met 'n Wikipedia-artikel. === Gebruik as 'n kindsjabloon === ; kind : Om hierdie inligtingskas binne 'n ander een in te bed. :{{Inligtingskas Persoon -moduledokumentasie|Inligtingskas akademikus}} == Voorbeeld == {{Inligtingskas Akademikus | naam = C. S. Lewis | beeld = Example-serious.jpg | onderskrif = C.S. Lewis op 50-jarige ouderdom | geboortenaam = Clive Staples Lewis | geboortedatum = {{geboortedatum|1898|11|29|df=yes}} <!--Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per [[WP:DOB]]. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie.--> | geboorteplek = [[Belfast]], Ierland | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1963|11|22|1898|11|29|df=yes}} | sterfplek = [[Oxford]], Engeland | beroep = Romanskrywer, akademikus, omroeper | eggenoot = {{huwelik|[[Joy Davidman]]|1956|1960|reason=oorlede}} | opvoeding = Universiteit van Oxford | invloede = | werkplekke = [[Magdalen College, Oxford]]<br />[[Magdalene College, Cambridge]] | hoof_belangstellings = [[Christelike apologetiek]] | noemenswaardige_werke = ''[[Die Kronieke van Narnia]]''<br />''[[Mere Christianity]]''<br />''[[The Allegory of Love]]''<br />''[[The Screwtape Letters]]''<br />[[Die Ruimtetrilogie]]<br />''[[Till We Have Faces]]''<br />''[[Surprised by Joy: The Shape of My Early Life]]'' | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas Akademikus | naam = C. S. Lewis | beeld = Example-serious.jpg | onderskrif = C.S. Lewis op 50-jarige ouderdom | geboortenaam = Clive Staples Lewis | geboortedatum = {{geboortedatum|1898|11|29|df=yes}} <!--Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per [[WP:DOB]]. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie.--> | geboorteplek = [[Belfast]], Ierland | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1963|11|22|1898|11|29|df=yes}} | sterfplek = [[Oxford]], Engeland | beroep = Romanskrywer, akademikus, omroeper | eggenoot = {{huwelik|[[Joy Davidman]]|1956|1960|reason=oorlede}} | opvoeding = Universiteit van Oxford | invloede = | werkplekke = [[Magdalen College, Oxford]]<br />[[Magdalene College, Cambridge]] | hoof_belangstellings = [[Christelike apologetiek]] | noemenswaardige_werke = ''[[Die Kronieke van Narnia]]''<br />''[[Mere Christianity]]''<br />''[[The Allegory of Love]]''<br />''[[The Screwtape Letters]]''<br />[[Die Ruimtetrilogie]]<br />''[[Till We Have Faces]]''<br />''[[Surprised by Joy: The Shape of My Early Life]]'' | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> == Sien ook == * {{ss|Inligtingskas Persoon2}} == TemplateData == {{collapse top|[[Wikipedia:TemplateData|TemplateData]]-dokumentasie wat deur [[Wikipedia:VisualEditor|VisualEditor]] en ander gereedskap gebruik word}} {{TemplateData header|noheader=1}} <templatedata> { "params": { "erevoorvoegsel": { "label": "Erevoorvoegsel", "description": "Verskyn op die reël bo die persoon se naam" }, "naam": { "label": "Naam", "description": "Die naam waaronder die akademikus die beste bekend is. Dit behoort gewoonlik dieselfde as die artikelnaam te wees en val terug op {{PAGENAME}} indien dit nie gespesifiseer word nie.", "suggested": true }, "ere-agtervoegsel": { "label": "Ere-agtervoegsel", "description": "Verskyn op die reël onder die persoon se naam" }, "inheemse_naam": { "label": "Inheemse naam" }, "inheemse_naam_taal": { "label": "Taal van inheemse naam", "description": "bv. fr, de, ru" }, "beeld": { "label": "Beeld", "description": "Gebruik slegs die naam van die lêer, d.w.s. moenie \"Lêer:\" insluit nie.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "beeld_regop": { "label": "Beeld regop", "description": "Meer toeganklike skaalfaktor, verkieslik bo pixels", "example": "bv. .7, 1.2" }, "beeldgrootte": { "label": "Beeldgrootte", "description": "Breedte van die prent. Die verstek is frameless en behoort normaalweg nie handmatig gespesifiseer te word nie." }, "beeldbeskrywing": { "label": "Alternatiewe teks" }, "onderskrif": { "label": "Onderskrif", "suggested": true }, "geboortenaam": { "label": "Geboortenaam", "description": "Die akademikus se naam by geboorte. Spesifiseer slegs indien dit van die naam verskil." }, "geboortedatum": { "label": "Geboortedatum", "description": "Geboortedatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{geboortedatum}} of 'n verwante sjabloon. Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per WP:DOB. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie." }, "geboorteplek": { "label": "Geboorteplek" }, "sterfdatum": { "label": "Sterfdatum", "description": "Sterfdatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{sterfdatum en ouderdom}} of 'n verwante sjabloon." }, "sterfplek": { "label": "Sterfplek", "description": "Plek van dood" }, "doodsoorsaak": { "label": "Doodsoorsaak", "description": "Slegs indien ter sake" }, "begraafplek": { "label": "Begraafplek", "description": "Plek van begrafnis; alternatief vir 'Rusplek'. Vertoon die etiket 'Begraafplek'.", "type": "content" }, "begraafplek_koördinate": { "label": "Koördinate van begraafplek", "description": "Koördinate vir die plek van begrafnis, ter aanvulling van 'Begraafplek'. Gebruik die {{coord}}-sjabloon." }, "rusplek": { "label": "Rusplek", "description": "Plek van begrafnis, asverstrooiing, ens. Moenie 'n vlagsjabloon gebruik nie.", "type": "content" }, "rusplek_koördinate": { "label": "Koördinate van rusplek", "description": "Koördinate vir die plek van begrafnis, asverstrooiing ens. Gebruik die {{coord}}-sjabloon." }, "nasionaliteit": { "label": "Nasionaliteit", "description": "Gebruik slegs indien dit nie uit die geboorteplek duidelik is nie" }, "ander_name": { "label": "Ander name" }, "beroep": { "label": "Beroep", "description": "Behoort ooreen te stem met die volle beroepsbeskrywing.", "suggested": true }, "periode": { "label": "Periode" }, "bekend": { "label": "Bekend vir" }, "titel": { "label": "Titel", "description": "Behoort ooreen te stem met die volle beroepstitel." }, "rade": { "label": "Rade" }, "eggenoot": { "label": "Eggenoot" }, "lewensmaat": { "label": "Lewensmaat" }, "kinders": { "label": "Kinders", "description": "Getal, nie name nie, tensy die kind self noemenswaardig is" }, "ouers": { "label": "Ouers", "description": "Sluit slegs in indien ter sake of noemenswaardig" }, "familielede": { "label": "Familielede", "description": "Ander noemenswaardige familielede" }, "eerbewyse": { "label": "Eerbewyse" }, "handtekening": { "label": "Handtekening" }, "handtekeninggrootte": { "label": "Handtekeninggrootte" }, "handtekening_alt": { "label": "Alternatiewe teks vir handtekening" }, "opvoeding": { "label": "Opvoeding", "description": "Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word.", "suggested": true }, "tesistitel": { "label": "Tesistitel" }, "tesis_url": { "label": "Tesis-URL" }, "tesisjaar": { "label": "Tesisjaar" }, "skooltradisie": { "label": "Skooltradisie" }, "doktorale_adviseur": { "label": "Doktorale adviseur" }, "akademiese_adviseurs": { "label": "Akademiese adviseurs" }, "invloede": { "label": "Invloede" }, "era": { "label": "Era" }, "vakgebied": { "label": "Vakgebied", "description": "Hoof- akademiese vakgebied", "suggested": true, "example": "bv. fisikus, sosioloog, Nuwe-Testamentiese vakkundige, Ou Nabye-Oosterse taalkundige." }, "stroming": { "label": "Stroming", "description": "Spesialisgebied binne die akademiese vakgebied", "suggested": true, "example": "bv. subatomiese navorsing, spesialis in die 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, spesialis in Akkadies en Ugarities." }, "werkplekke": { "label": "Werkplekke", "description": "Behoort groot akademiese ampstermyne te wees, nie studente- of deeltydse poste of postdoktorale genootskappe nie", "suggested": true }, "doktorale_studente": { "label": "Doktorale studente" }, "noemenswaardige_studente": { "label": "Noemenswaardige studente", "description": "Slegs dié wat noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word." }, "hoof_belangstellings": { "label": "Hoofbelangstellings" }, "noemenswaardige_werke": { "label": "Noemenswaardige werke", "description": "Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word." }, "noemenswaardige_idees": { "label": "Noemenswaardige idees" }, "beïnvloed": { "label": "Beïnvloed" }, "webblad": { "label": "Webblad", "description": "In die {{URL}}- of {{Amptelike URL}}-sjabloon (laasgenoemde indien dit vanaf Wikidata getrek word)" }, "voetnotes": { "label": "Voetnotes" } }, "description": "'n Infoboks vir artikels oor akademici", "format": "block", "paramOrder": [ "erevoorvoegsel", "naam", "ere-agtervoegsel", "inheemse_naam", "inheemse_naam_taal", "beeld", "beeld_regop", "beeldgrootte", "beeldbeskrywing", "onderskrif", "geboortenaam", "geboortedatum", "geboorteplek", "sterfdatum", "sterfplek", "doodsoorsaak", "begraafplek", "begraafplek_koördinate", "rusplek", "rusplek_koördinate", "nasionaliteit", "ander_name", "beroep", "periode", "bekend", "titel", "rade", "eggenoot", "lewensmaat", "kinders", "ouers", "familielede", "eerbewyse", "handtekening", "handtekeninggrootte", "handtekening_alt", "opvoeding", "tesistitel", "tesis_url", "tesisjaar", "skooltradisie", "doktorale_adviseur", "akademiese_adviseurs", "invloede", "era", "vakgebied", "stroming", "werkplekke", "doktorale_studente", "noemenswaardige_studente", "hoof_belangstellings", "noemenswaardige_werke", "noemenswaardige_idees", "beïnvloed", "webblad", "voetnotes" ] } </templatedata> {{collapse bottom}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!--Kategorieë onder hierdie reël, asseblief; interwiki's by Wikidata--> [[Kategorie:Biografiese sjablone bruikbaar as module|Akademikus]] [[Kategorie:Infoboks-sjablone met module-parameter|Akademikus]] [[Kategorie:Sjablone wat 'n volgkategorie byvoeg|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> aoull1zn4wt05hmdpdjgr6ybt67uaxk 2928938 2928936 2026-08-22T21:41:37Z Pynappel 70858 2928938 wikitext text/x-wiki {{Dokumentasie subblad}} {{Hoë gebruik}} {{tlb|Inligtingskas Akademikus}} kan gebruik word om inligting op te som oor 'n persoon wat tans of voorheen deel was van 'n akademiese instelling en navorsingsverwante werk doen, in die breë sin verstaan. Om die sjabloon te gebruik, kopieer die wikiteks hieronder en plak dit in die boonste gedeelte van die artikel se hoofblad. Indien die artikel nie in afdelings verdeel is nie, moet dit heel bo geplaas word. Vul dan die datavelde in. Enige ongebruikte velde kan weggelaat word. == Leë sjabloon == {{Parameter names example | erevoorvoegsel | naam | ere-agtervoegsel | beeld | beeldgrootte | beeldbeskrywing | onderskrif | inheemse_naam | inheemse_naam_taal | geboortenaam | geboortedatum | geboorteplek | sterfdatum | sterfplek | doodsoorsaak | nasionaliteit <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name | beroep | periode | bekend | titel | rade | eggenoot | lewensmaat | kinders | ouers | familielede | eerbewyse <!-- Akademiese agtergrond --> | opvoeding | tesistitel | tesis_url | tesisjaar | skooltradisie | doktorale_adviseur | akademiese_adviseurs | invloede <!-- Akademiese werk --> | era | vakgebied | stroming | werkplekke | doktorale_studente | noemenswaardige_studente | hoof_belangstellings | noemenswaardige_werke | noemenswaardige_idees | beïnvloed | webblad <!-- Handtekening --> | handtekening | handtekeninggrootte | handtekening_alt <!-- Voetnotes --> | voetnotes }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas akademikus | erevoorvoegsel = <!-- sien [[MOS:CREDENTIAL]] en [[MOS:HONORIFIC]] --> | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = <!-- {{geboortedatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD}} --> | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = <!-- hoof- akademiese vakgebied – bv. fisika, sosiologie, Nuwe-Testamentiese studie, Ou Nabye-Oosterse taalkunde --> | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas akademikus | erevoorvoegsel = | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = | geboortedatum = | geboorteplek = | sterfdatum = | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = | era = | vakgebied = | stroming = | werkplekke = | doktorale_studente = | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> == Parameters == Hierdie is 'n lys van die algemeenste parameters. Vir 'n volledige lys, sien [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon2/doc#Parameters|hier]]. ; naam : Die naam waaronder die akademikus die beste bekend is. Dit behoort gewoonlik dieselfde as die artikelnaam te wees, en val terug op <code><nowiki>{{PAGENAME}}</nowiki></code> indien dit nie gespesifiseer word nie. ; beeld : Prent. Gebruik slegs die naam van die lêer, d.w.s. moenie "Lêer:" insluit nie. ; beeldgrootte : Breedte van die prent. Die verstek is <code>frameless</code> en behoort normaalweg nie handmatig gespesifiseer te word nie. ; beeldbeskrywing : Alternatiewe teks vir die prent, ten bate van lesers met swak sig. Sien [[WP:ALT]]. Dit behoort gespesifiseer te word wanneer '''beeld''' gespesifiseer is. ; onderskrif : Onderskrif vir die prent, indien nodig; as die prent bloot 'n kopfoto van die persoon is, is 'n onderskrif wat net die persoon se naam herhaal onnodig. ; erevoorvoegsel : Sien [[MOS:CREDENTIAL]] en [[MOS:HONORIFIC]]. ; ere-agtervoegsel ; inheemse_naam : Die persoon se naam in sy of haar eie taal, indien dit verskil. ; inheemse_naam_taal : ISO 639-1-kode, bv. "fr" vir Frans. ; geboortenaam : Naam by geboorte; gebruik slegs indien dit van die <code>|naam=</code>-parameter verskil. ; geboortedatum : Geboortedatum; mag benaderd wees; gebruik waar moontlik {{tl|geboortedatum}} of 'n verwante sjabloon. Vir lewende persone verskaf ''slegs die jaar'' tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is (per [[WP:DOB]]) — hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie. ; geboorteplek : Geboorteplek. ; sterfdatum : Sterfdatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{tl|sterfdatum en ouderdom}} of 'n verwante sjabloon. ; sterfplek : Sterfplek; gebruik die stad indien moontlik, andersins die land; moenie koördinate gee nie. ; doodsoorsaak : Oorsaak van dood, indien dit vir die artikel ter sake is; bv. toevallige stralingsvergiftiging. ; begraafplek : Plek van begrafnis (stad, administratiewe streek, land). Moenie vlagsjablone, ontoepaslike skakeling, oortolligheid, anachronismes, "land"-definisies ens. gebruik nie. Sien {{para|rusplek}} vir gevalle wat nie begrafnisse is nie. ; begraafplek_koördinate : Koördinate vir die plek van begrafnis, ter aanvulling van {{para|begraafplek}}. Gebruik die {{tl|coord}}-sjabloon. ; rusplek : Ligging van kolumbarium, asverstrooiing, ens. Indien daar geen ligging is nie, laat leeg. ; rusplek_koördinate : Koördinate vir die rusplek, ter aanvulling van {{para|rusplek}}. Gebruik die {{tl|coord}}-sjabloon. ; nasionaliteit : Gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]]. ; ander_name : Ander noemenswaardige name vir die persoon, indien dit van <code>|naam=</code> en <code>|geboortenaam=</code> verskil. ; beroep : Behoort ooreen te stem met die volle beroepsbeskrywing van die mees onlangse werk. ; periode ; bekend ; titel : Behoort ooreen te stem met die volle beroepstitel; bv. Buitengewone professor, Medeprofessor, ens. ; rade : Vir raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep — nie redaksionele rade in die persoon se eie vakgebied nie. ; eggenoot ; lewensmaat ; kinders ; ouers ; familielede : Behoort slegs ingesluit te word indien die eggenoot selfstandig noemenswaardig is, of indien 'n betroubare gepubliseerde bron hul naam en bestaan bevestig. ; eerbewyse : Behoort beperk te wees tot slegs groot toekennings op nasionale vlak wat met die akademiese werk verband hou. ; webblad : Behoort slegs die akademikus se eie instellingsblad of persoonlike professionele blad te wees. ; opvoeding : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; tesistitel : Behoort ooreen te stem met die volle tesistitel. ; tesis_url : Behoort te verwys na waar die tesis vrylik beskikbaar is; nie vir kommersiële advertensiedoeleindes nie. ; tesisjaar : Die jaar waarin die tesis voltooi en by die betrokke instelling geregistreer is. ; skooltradisie ; doktorale_adviseur : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; akademiese_adviseurs : Name van enige beduidende opvoedkundige adviseurs (buiten die doktorale adviseur). ; invloede : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word en 'n derdeparty-bron te hê; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; era ; vakgebied : Hoof- akademiese vakgebied — bv. fisikus, sosioloog, Nuwe-Testamentiese vakkundige, Ou Nabye-Oosterse taalkundige. ; stroming : Spesialisgebied binne die akademiese vakgebied — bv. subatomiese navorsing, spesialis in die 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, spesialis in Akkadies en Ugarities. ; werkplekke : Behoort groot akademiese ampstermyne te wees; moenie studente- of deeltydse poste of postdoktorale genootskappe insluit nie. ; doktorale_studente : Sluit slegs studente in wat op doktorale vlak deur die akademikus begelei is en noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; noemenswaardige_studente : Slegs dié studente wat wesenlike kontak met die akademikus gehad het (soos deur 'n [[tutoriale stelsel]] of begeleiding van 'n voor- of nagraadse verhandeling) en noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; hoof_belangstellings : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; noemenswaardige_werke : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; noemenswaardige_idees : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; beïnvloed : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word en 'n derdeparty-bron te hê; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; handtekening : Skakel na die lêer wat die persoon se handtekening bevat, indien dit op een of ander manier vir die persoon se lewensgeskiedenis ter sake is. ; handtekeninggrootte ; handtekening_alt ; voetnotes : Vir enige voetnotes wat die inskrywings hierbo moet verduidelik; hierdie afdeling word ook dikwels gebruik om bykomende noemenswaardige inligting by te voeg, tipies wanneer die wetenskaplike 'n familielid is van iemand anders met 'n Wikipedia-artikel. === Gebruik as 'n kindsjabloon === ; kind : Om hierdie inligtingskas binne 'n ander een in te bed. :{{Inligtingskas Persoon -moduledokumentasie|Inligtingskas akademikus}} == Voorbeeld == {{Inligtingskas Akademikus | naam = C. S. Lewis | beeld = Example-serious.jpg | onderskrif = C.S. Lewis op 50-jarige ouderdom | geboortenaam = Clive Staples Lewis | geboortedatum = {{geboortedatum|1898|11|29|df=yes}} <!--Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per [[WP:DOB]]. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie.--> | geboorteplek = [[Belfast]], Ierland | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1963|11|22|1898|11|29|df=yes}} | sterfplek = [[Oxford]], Engeland | beroep = Romanskrywer, akademikus, omroeper | eggenoot = {{huwelik|[[Joy Davidman]]|1956|1960|reason=oorlede}} | opvoeding = Universiteit van Oxford | invloede = | werkplekke = [[Magdalen College, Oxford]]<br />[[Magdalene College, Cambridge]] | hoof_belangstellings = [[Christelike apologetiek]] | noemenswaardige_werke = ''[[Die Kronieke van Narnia]]''<br />''[[Mere Christianity]]''<br />''[[The Allegory of Love]]''<br />''[[The Screwtape Letters]]''<br />[[Die Ruimtetrilogie]]<br />''[[Till We Have Faces]]''<br />''[[Surprised by Joy: The Shape of My Early Life]]'' | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas Akademikus | naam = C. S. Lewis | beeld = Example-serious.jpg | onderskrif = C.S. Lewis op 50-jarige ouderdom | geboortenaam = Clive Staples Lewis | geboortedatum = {{geboortedatum|1898|11|29|df=yes}} <!--Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per [[WP:DOB]]. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie.--> | geboorteplek = [[Belfast]], Ierland | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1963|11|22|1898|11|29|df=yes}} | sterfplek = [[Oxford]], Engeland | beroep = Romanskrywer, akademikus, omroeper | eggenoot = {{huwelik|[[Joy Davidman]]|1956|1960|reason=oorlede}} | opvoeding = Universiteit van Oxford | invloede = | werkplekke = [[Magdalen College, Oxford]]<br />[[Magdalene College, Cambridge]] | hoof_belangstellings = [[Christelike apologetiek]] | noemenswaardige_werke = ''[[Die Kronieke van Narnia]]''<br />''[[Mere Christianity]]''<br />''[[The Allegory of Love]]''<br />''[[The Screwtape Letters]]''<br />[[Die Ruimtetrilogie]]<br />''[[Till We Have Faces]]''<br />''[[Surprised by Joy: The Shape of My Early Life]]'' | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> == Sien ook == * {{ss|Inligtingskas Persoon2}} == TemplateData == {{collapse top|[[Wikipedia:TemplateData|TemplateData]]-dokumentasie wat deur [[Wikipedia:VisualEditor|VisualEditor]] en ander gereedskap gebruik word}} {{TemplateData header|noheader=1}} <templatedata> { "params": { "erevoorvoegsel": { "label": "Erevoorvoegsel", "description": "Verskyn op die reël bo die persoon se naam" }, "naam": { "label": "Naam", "description": "Die naam waaronder die akademikus die beste bekend is. Dit behoort gewoonlik dieselfde as die artikelnaam te wees en val terug op {{PAGENAME}} indien dit nie gespesifiseer word nie.", "suggested": true }, "ere-agtervoegsel": { "label": "Ere-agtervoegsel", "description": "Verskyn op die reël onder die persoon se naam" }, "inheemse_naam": { "label": "Inheemse naam" }, "inheemse_naam_taal": { "label": "Taal van inheemse naam", "description": "bv. fr, de, ru" }, "beeld": { "label": "Beeld", "description": "Gebruik slegs die naam van die lêer, d.w.s. moenie \"Lêer:\" insluit nie.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "beeld_regop": { "label": "Beeld regop", "description": "Meer toeganklike skaalfaktor, verkieslik bo pixels", "example": "bv. .7, 1.2" }, "beeldgrootte": { "label": "Beeldgrootte", "description": "Breedte van die prent. Die verstek is frameless en behoort normaalweg nie handmatig gespesifiseer te word nie." }, "beeldbeskrywing": { "label": "Alternatiewe teks" }, "onderskrif": { "label": "Onderskrif", "suggested": true }, "geboortenaam": { "label": "Geboortenaam", "description": "Die akademikus se naam by geboorte. Spesifiseer slegs indien dit van die naam verskil." }, "geboortedatum": { "label": "Geboortedatum", "description": "Geboortedatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{geboortedatum}} of 'n verwante sjabloon. Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per WP:DOB. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie." }, "geboorteplek": { "label": "Geboorteplek" }, "sterfdatum": { "label": "Sterfdatum", "description": "Sterfdatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{sterfdatum en ouderdom}} of 'n verwante sjabloon." }, "sterfplek": { "label": "Sterfplek", "description": "Plek van dood" }, "doodsoorsaak": { "label": "Doodsoorsaak", "description": "Slegs indien ter sake" }, "begraafplek": { "label": "Begraafplek", "description": "Plek van begrafnis; alternatief vir 'Rusplek'. Vertoon die etiket 'Begraafplek'.", "type": "content" }, "begraafplek_koördinate": { "label": "Koördinate van begraafplek", "description": "Koördinate vir die plek van begrafnis, ter aanvulling van 'Begraafplek'. Gebruik die {{coord}}-sjabloon." }, "rusplek": { "label": "Rusplek", "description": "Plek van begrafnis, asverstrooiing, ens. Moenie 'n vlagsjabloon gebruik nie.", "type": "content" }, "rusplek_koördinate": { "label": "Koördinate van rusplek", "description": "Koördinate vir die plek van begrafnis, asverstrooiing ens. Gebruik die {{coord}}-sjabloon." }, "nasionaliteit": { "label": "Nasionaliteit", "description": "Gebruik slegs indien dit nie uit die geboorteplek duidelik is nie" }, "ander_name": { "label": "Ander name" }, "beroep": { "label": "Beroep", "description": "Behoort ooreen te stem met die volle beroepsbeskrywing.", "suggested": true }, "periode": { "label": "Periode" }, "bekend": { "label": "Bekend vir" }, "titel": { "label": "Titel", "description": "Behoort ooreen te stem met die volle beroepstitel." }, "rade": { "label": "Rade" }, "eggenoot": { "label": "Eggenoot" }, "lewensmaat": { "label": "Lewensmaat" }, "kinders": { "label": "Kinders", "description": "Getal, nie name nie, tensy die kind self noemenswaardig is" }, "ouers": { "label": "Ouers", "description": "Sluit slegs in indien ter sake of noemenswaardig" }, "familielede": { "label": "Familielede", "description": "Ander noemenswaardige familielede" }, "eerbewyse": { "label": "Eerbewyse" }, "handtekening": { "label": "Handtekening" }, "handtekeninggrootte": { "label": "Handtekeninggrootte" }, "handtekening_alt": { "label": "Alternatiewe teks vir handtekening" }, "opvoeding": { "label": "Opvoeding", "description": "Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word.", "suggested": true }, "tesistitel": { "label": "Tesistitel" }, "tesis_url": { "label": "Tesis-URL" }, "tesisjaar": { "label": "Tesisjaar" }, "skooltradisie": { "label": "Skooltradisie" }, "doktorale_adviseur": { "label": "Doktorale adviseur" }, "akademiese_adviseurs": { "label": "Akademiese adviseurs" }, "invloede": { "label": "Invloede" }, "era": { "label": "Era" }, "vakgebied": { "label": "Vakgebied", "description": "Hoof- akademiese vakgebied", "suggested": true, "example": "bv. fisikus, sosioloog, Nuwe-Testamentiese vakkundige, Ou Nabye-Oosterse taalkundige." }, "stroming": { "label": "Stroming", "description": "Spesialisgebied binne die akademiese vakgebied", "suggested": true, "example": "bv. subatomiese navorsing, spesialis in die 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, spesialis in Akkadies en Ugarities." }, "werkplekke": { "label": "Werkplekke", "description": "Behoort groot akademiese ampstermyne te wees, nie studente- of deeltydse poste of postdoktorale genootskappe nie", "suggested": true }, "doktorale_studente": { "label": "Doktorale studente" }, "noemenswaardige_studente": { "label": "Noemenswaardige studente", "description": "Slegs dié wat noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word." }, "hoof_belangstellings": { "label": "Hoofbelangstellings" }, "noemenswaardige_werke": { "label": "Noemenswaardige werke", "description": "Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word." }, "noemenswaardige_idees": { "label": "Noemenswaardige idees" }, "beïnvloed": { "label": "Beïnvloed" }, "webblad": { "label": "Webblad", "description": "In die {{URL}}- of {{Amptelike URL}}-sjabloon (laasgenoemde indien dit vanaf Wikidata getrek word)" }, "voetnotes": { "label": "Voetnotes" } }, "description": "'n Infoboks vir artikels oor akademici", "format": "block", "paramOrder": [ "erevoorvoegsel", "naam", "ere-agtervoegsel", "inheemse_naam", "inheemse_naam_taal", "beeld", "beeld_regop", "beeldgrootte", "beeldbeskrywing", "onderskrif", "geboortenaam", "geboortedatum", "geboorteplek", "sterfdatum", "sterfplek", "doodsoorsaak", "begraafplek", "begraafplek_koördinate", "rusplek", "rusplek_koördinate", "nasionaliteit", "ander_name", "beroep", "periode", "bekend", "titel", "rade", "eggenoot", "lewensmaat", "kinders", "ouers", "familielede", "eerbewyse", "handtekening", "handtekeninggrootte", "handtekening_alt", "opvoeding", "tesistitel", "tesis_url", "tesisjaar", "skooltradisie", "doktorale_adviseur", "akademiese_adviseurs", "invloede", "era", "vakgebied", "stroming", "werkplekke", "doktorale_studente", "noemenswaardige_studente", "hoof_belangstellings", "noemenswaardige_werke", "noemenswaardige_idees", "beïnvloed", "webblad", "voetnotes" ] } </templatedata> {{collapse bottom}} fvow2pmd2o2tg34zsx66e3fjaj3m1wz 2928939 2928938 2026-08-22T21:43:48Z Pynappel 70858 2928939 wikitext text/x-wiki {{Dokumentasie subblad}} {{Hoë gebruik}} {{tlb|Inligtingskas Akademikus}} kan gebruik word om inligting op te som oor 'n persoon wat tans of voorheen deel was van 'n akademiese instelling en navorsingsverwante werk doen, in die breë sin verstaan. Om die sjabloon te gebruik, kopieer die wikiteks hieronder en plak dit in die boonste gedeelte van die artikel se hoofblad. Indien die artikel nie in afdelings verdeel is nie, moet dit heel bo geplaas word. Vul dan die datavelde in. Enige ongebruikte velde kan weggelaat word. == Leë sjabloon == {{Parameter names example | erevoorvoegsel | naam | ere-agtervoegsel | beeld | beeldgrootte | beeldbeskrywing | onderskrif | inheemse_naam | inheemse_naam_taal | geboortenaam | geboortedatum | geboorteplek | sterfdatum | sterfplek | doodsoorsaak | nasionaliteit <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name | beroep | periode | bekend | titel | rade | eggenoot | lewensmaat | kinders | ouers | familielede | eerbewyse <!-- Akademiese agtergrond --> | opvoeding | tesistitel | tesis_url | tesisjaar | skooltradisie | doktorale_adviseur | akademiese_adviseurs | invloede <!-- Akademiese werk --> | era | vakgebied | stroming | werkplekke | doktorale_studente | noemenswaardige_studente | hoof_belangstellings | noemenswaardige_werke | noemenswaardige_idees | beïnvloed | webblad <!-- Handtekening --> | handtekening | handtekeninggrootte | handtekening_alt <!-- Voetnotes --> | voetnotes }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas akademikus | erevoorvoegsel = | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = <!-- {{geboortedatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD}} --> | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = <!-- hoof- akademiese vakgebied – bv. fisika, sosiologie, Nuwe-Testamentiese studie, Ou Nabye-Oosterse taalkunde --> | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas akademikus | erevoorvoegsel = | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = | geboortedatum = | geboorteplek = | sterfdatum = | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = | era = | vakgebied = | stroming = | werkplekke = | doktorale_studente = | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> == Parameters == Hierdie is 'n lys van die algemeenste parameters. Vir 'n volledige lys, sien [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon2/doc#Parameters|hier]]. ; naam : Die naam waaronder die akademikus die beste bekend is. Dit behoort gewoonlik dieselfde as die artikelnaam te wees, en val terug op <code><nowiki>{{PAGENAME}}</nowiki></code> indien dit nie gespesifiseer word nie. ; beeld : Prent. Gebruik slegs die naam van die lêer, d.w.s. moenie "Lêer:" insluit nie. ; beeldgrootte : Breedte van die prent. Die verstek is <code>frameless</code> en behoort normaalweg nie handmatig gespesifiseer te word nie. ; beeldbeskrywing : Alternatiewe teks vir die prent, ten bate van lesers met swak sig. Sien [[WP:ALT]]. Dit behoort gespesifiseer te word wanneer '''beeld''' gespesifiseer is. ; onderskrif : Onderskrif vir die prent, indien nodig; as die prent bloot 'n kopfoto van die persoon is, is 'n onderskrif wat net die persoon se naam herhaal onnodig. ; erevoorvoegsel ; ere-agtervoegsel ; inheemse_naam : Die persoon se naam in sy of haar eie taal, indien dit verskil. ; inheemse_naam_taal : ISO 639-1-kode, bv. "fr" vir Frans. ; geboortenaam : Naam by geboorte; gebruik slegs indien dit van die <code>|naam=</code>-parameter verskil. ; geboortedatum : Geboortedatum; mag benaderd wees; gebruik waar moontlik {{tl|geboortedatum}} of 'n verwante sjabloon. Vir lewende persone verskaf ''slegs die jaar'' tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is (per [[WP:DOB]]) — hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie. ; geboorteplek : Geboorteplek. ; sterfdatum : Sterfdatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{tl|sterfdatum en ouderdom}} of 'n verwante sjabloon. ; sterfplek : Sterfplek; gebruik die stad indien moontlik, andersins die land; moenie koördinate gee nie. ; doodsoorsaak : Oorsaak van dood, indien dit vir die artikel ter sake is; bv. toevallige stralingsvergiftiging. ; begraafplek : Plek van begrafnis (stad, administratiewe streek, land). Moenie vlagsjablone, ontoepaslike skakeling, oortolligheid, anachronismes, "land"-definisies ens. gebruik nie. Sien {{para|rusplek}} vir gevalle wat nie begrafnisse is nie. ; begraafplek_koördinate : Koördinate vir die plek van begrafnis, ter aanvulling van {{para|begraafplek}}. Gebruik die {{tl|coord}}-sjabloon. ; rusplek : Ligging van kolumbarium, asverstrooiing, ens. Indien daar geen ligging is nie, laat leeg. ; rusplek_koördinate : Koördinate vir die rusplek, ter aanvulling van {{para|rusplek}}. Gebruik die {{tl|coord}}-sjabloon. ; nasionaliteit : Gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]]. ; ander_name : Ander noemenswaardige name vir die persoon, indien dit van <code>|naam=</code> en <code>|geboortenaam=</code> verskil. ; beroep : Behoort ooreen te stem met die volle beroepsbeskrywing van die mees onlangse werk. ; periode ; bekend ; titel : Behoort ooreen te stem met die volle beroepstitel; bv. Buitengewone professor, Medeprofessor, ens. ; rade : Vir raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep — nie redaksionele rade in die persoon se eie vakgebied nie. ; eggenoot ; lewensmaat ; kinders ; ouers ; familielede : Behoort slegs ingesluit te word indien die eggenoot selfstandig noemenswaardig is, of indien 'n betroubare gepubliseerde bron hul naam en bestaan bevestig. ; eerbewyse : Behoort beperk te wees tot slegs groot toekennings op nasionale vlak wat met die akademiese werk verband hou. ; webblad : Behoort slegs die akademikus se eie instellingsblad of persoonlike professionele blad te wees. ; opvoeding : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; tesistitel : Behoort ooreen te stem met die volle tesistitel. ; tesis_url : Behoort te verwys na waar die tesis vrylik beskikbaar is; nie vir kommersiële advertensiedoeleindes nie. ; tesisjaar : Die jaar waarin die tesis voltooi en by die betrokke instelling geregistreer is. ; skooltradisie ; doktorale_adviseur : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; akademiese_adviseurs : Name van enige beduidende opvoedkundige adviseurs (buiten die doktorale adviseur). ; invloede : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word en 'n derdeparty-bron te hê; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; era ; vakgebied : Hoof- akademiese vakgebied — bv. fisikus, sosioloog, Nuwe-Testamentiese vakkundige, Ou Nabye-Oosterse taalkundige. ; stroming : Spesialisgebied binne die akademiese vakgebied — bv. subatomiese navorsing, spesialis in die 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, spesialis in Akkadies en Ugarities. ; werkplekke : Behoort groot akademiese ampstermyne te wees; moenie studente- of deeltydse poste of postdoktorale genootskappe insluit nie. ; doktorale_studente : Sluit slegs studente in wat op doktorale vlak deur die akademikus begelei is en noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; noemenswaardige_studente : Slegs dié studente wat wesenlike kontak met die akademikus gehad het (soos deur 'n [[tutoriale stelsel]] of begeleiding van 'n voor- of nagraadse verhandeling) en noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; hoof_belangstellings : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; noemenswaardige_werke : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; noemenswaardige_idees : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; beïnvloed : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word en 'n derdeparty-bron te hê; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; handtekening : Skakel na die lêer wat die persoon se handtekening bevat, indien dit op een of ander manier vir die persoon se lewensgeskiedenis ter sake is. ; handtekeninggrootte ; handtekening_alt ; voetnotes : Vir enige voetnotes wat die inskrywings hierbo moet verduidelik; hierdie afdeling word ook dikwels gebruik om bykomende noemenswaardige inligting by te voeg, tipies wanneer die wetenskaplike 'n familielid is van iemand anders met 'n Wikipedia-artikel. === Gebruik as 'n kindsjabloon === ; kind : Om hierdie inligtingskas binne 'n ander een in te bed. :{{Inligtingskas Persoon -moduledokumentasie|Inligtingskas akademikus}} == Voorbeeld == {{Inligtingskas Akademikus | naam = C. S. Lewis | beeld = Example-serious.jpg | onderskrif = C.S. Lewis op 50-jarige ouderdom | geboortenaam = Clive Staples Lewis | geboortedatum = {{geboortedatum|1898|11|29|df=yes}} <!--Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per [[WP:DOB]]. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie.--> | geboorteplek = [[Belfast]], Ierland | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1963|11|22|1898|11|29|df=yes}} | sterfplek = [[Oxford]], Engeland | beroep = Romanskrywer, akademikus, omroeper | eggenoot = {{huwelik|[[Joy Davidman]]|1956|1960|reason=oorlede}} | opvoeding = Universiteit van Oxford | invloede = | werkplekke = [[Magdalen College, Oxford]]<br />[[Magdalene College, Cambridge]] | hoof_belangstellings = [[Christelike apologetiek]] | noemenswaardige_werke = ''[[Die Kronieke van Narnia]]''<br />''[[Mere Christianity]]''<br />''[[The Allegory of Love]]''<br />''[[The Screwtape Letters]]''<br />[[Die Ruimtetrilogie]]<br />''[[Till We Have Faces]]''<br />''[[Surprised by Joy: The Shape of My Early Life]]'' | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas Akademikus | naam = C. S. Lewis | beeld = Example-serious.jpg | onderskrif = C.S. Lewis op 50-jarige ouderdom | geboortenaam = Clive Staples Lewis | geboortedatum = {{geboortedatum|1898|11|29|df=yes}} <!--Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per [[WP:DOB]]. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie.--> | geboorteplek = [[Belfast]], Ierland | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1963|11|22|1898|11|29|df=yes}} | sterfplek = [[Oxford]], Engeland | beroep = Romanskrywer, akademikus, omroeper | eggenoot = {{huwelik|[[Joy Davidman]]|1956|1960|reason=oorlede}} | opvoeding = Universiteit van Oxford | invloede = | werkplekke = [[Magdalen College, Oxford]]<br />[[Magdalene College, Cambridge]] | hoof_belangstellings = [[Christelike apologetiek]] | noemenswaardige_werke = ''[[Die Kronieke van Narnia]]''<br />''[[Mere Christianity]]''<br />''[[The Allegory of Love]]''<br />''[[The Screwtape Letters]]''<br />[[Die Ruimtetrilogie]]<br />''[[Till We Have Faces]]''<br />''[[Surprised by Joy: The Shape of My Early Life]]'' | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> == Sien ook == * {{ss|Inligtingskas Persoon2}} == TemplateData == {{collapse top|[[Wikipedia:TemplateData|TemplateData]]-dokumentasie wat deur [[Wikipedia:VisualEditor|VisualEditor]] en ander gereedskap gebruik word}} {{TemplateData header|noheader=1}} <templatedata> { "params": { "erevoorvoegsel": { "label": "Erevoorvoegsel", "description": "Verskyn op die reël bo die persoon se naam" }, "naam": { "label": "Naam", "description": "Die naam waaronder die akademikus die beste bekend is. Dit behoort gewoonlik dieselfde as die artikelnaam te wees en val terug op {{PAGENAME}} indien dit nie gespesifiseer word nie.", "suggested": true }, "ere-agtervoegsel": { "label": "Ere-agtervoegsel", "description": "Verskyn op die reël onder die persoon se naam" }, "inheemse_naam": { "label": "Inheemse naam" }, "inheemse_naam_taal": { "label": "Taal van inheemse naam", "description": "bv. fr, de, ru" }, "beeld": { "label": "Beeld", "description": "Gebruik slegs die naam van die lêer, d.w.s. moenie \"Lêer:\" insluit nie.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "beeld_regop": { "label": "Beeld regop", "description": "Meer toeganklike skaalfaktor, verkieslik bo pixels", "example": "bv. .7, 1.2" }, "beeldgrootte": { "label": "Beeldgrootte", "description": "Breedte van die prent. Die verstek is frameless en behoort normaalweg nie handmatig gespesifiseer te word nie." }, "beeldbeskrywing": { "label": "Alternatiewe teks" }, "onderskrif": { "label": "Onderskrif", "suggested": true }, "geboortenaam": { "label": "Geboortenaam", "description": "Die akademikus se naam by geboorte. Spesifiseer slegs indien dit van die naam verskil." }, "geboortedatum": { "label": "Geboortedatum", "description": "Geboortedatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{geboortedatum}} of 'n verwante sjabloon. Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per WP:DOB. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie." }, "geboorteplek": { "label": "Geboorteplek" }, "sterfdatum": { "label": "Sterfdatum", "description": "Sterfdatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{sterfdatum en ouderdom}} of 'n verwante sjabloon." }, "sterfplek": { "label": "Sterfplek", "description": "Plek van dood" }, "doodsoorsaak": { "label": "Doodsoorsaak", "description": "Slegs indien ter sake" }, "begraafplek": { "label": "Begraafplek", "description": "Plek van begrafnis; alternatief vir 'Rusplek'. Vertoon die etiket 'Begraafplek'.", "type": "content" }, "begraafplek_koördinate": { "label": "Koördinate van begraafplek", "description": "Koördinate vir die plek van begrafnis, ter aanvulling van 'Begraafplek'. Gebruik die {{coord}}-sjabloon." }, "rusplek": { "label": "Rusplek", "description": "Plek van begrafnis, asverstrooiing, ens. Moenie 'n vlagsjabloon gebruik nie.", "type": "content" }, "rusplek_koördinate": { "label": "Koördinate van rusplek", "description": "Koördinate vir die plek van begrafnis, asverstrooiing ens. Gebruik die {{coord}}-sjabloon." }, "nasionaliteit": { "label": "Nasionaliteit", "description": "Gebruik slegs indien dit nie uit die geboorteplek duidelik is nie" }, "ander_name": { "label": "Ander name" }, "beroep": { "label": "Beroep", "description": "Behoort ooreen te stem met die volle beroepsbeskrywing.", "suggested": true }, "periode": { "label": "Periode" }, "bekend": { "label": "Bekend vir" }, "titel": { "label": "Titel", "description": "Behoort ooreen te stem met die volle beroepstitel." }, "rade": { "label": "Rade" }, "eggenoot": { "label": "Eggenoot" }, "lewensmaat": { "label": "Lewensmaat" }, "kinders": { "label": "Kinders", "description": "Getal, nie name nie, tensy die kind self noemenswaardig is" }, "ouers": { "label": "Ouers", "description": "Sluit slegs in indien ter sake of noemenswaardig" }, "familielede": { "label": "Familielede", "description": "Ander noemenswaardige familielede" }, "eerbewyse": { "label": "Eerbewyse" }, "handtekening": { "label": "Handtekening" }, "handtekeninggrootte": { "label": "Handtekeninggrootte" }, "handtekening_alt": { "label": "Alternatiewe teks vir handtekening" }, "opvoeding": { "label": "Opvoeding", "description": "Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word.", "suggested": true }, "tesistitel": { "label": "Tesistitel" }, "tesis_url": { "label": "Tesis-URL" }, "tesisjaar": { "label": "Tesisjaar" }, "skooltradisie": { "label": "Skooltradisie" }, "doktorale_adviseur": { "label": "Doktorale adviseur" }, "akademiese_adviseurs": { "label": "Akademiese adviseurs" }, "invloede": { "label": "Invloede" }, "era": { "label": "Era" }, "vakgebied": { "label": "Vakgebied", "description": "Hoof- akademiese vakgebied", "suggested": true, "example": "bv. fisikus, sosioloog, Nuwe-Testamentiese vakkundige, Ou Nabye-Oosterse taalkundige." }, "stroming": { "label": "Stroming", "description": "Spesialisgebied binne die akademiese vakgebied", "suggested": true, "example": "bv. subatomiese navorsing, spesialis in die 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, spesialis in Akkadies en Ugarities." }, "werkplekke": { "label": "Werkplekke", "description": "Behoort groot akademiese ampstermyne te wees, nie studente- of deeltydse poste of postdoktorale genootskappe nie", "suggested": true }, "doktorale_studente": { "label": "Doktorale studente" }, "noemenswaardige_studente": { "label": "Noemenswaardige studente", "description": "Slegs dié wat noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word." }, "hoof_belangstellings": { "label": "Hoofbelangstellings" }, "noemenswaardige_werke": { "label": "Noemenswaardige werke", "description": "Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word." }, "noemenswaardige_idees": { "label": "Noemenswaardige idees" }, "beïnvloed": { "label": "Beïnvloed" }, "webblad": { "label": "Webblad", "description": "In die {{URL}}- of {{Amptelike URL}}-sjabloon (laasgenoemde indien dit vanaf Wikidata getrek word)" }, "voetnotes": { "label": "Voetnotes" } }, "description": "'n Infoboks vir artikels oor akademici", "format": "block", "paramOrder": [ "erevoorvoegsel", "naam", "ere-agtervoegsel", "inheemse_naam", "inheemse_naam_taal", "beeld", "beeld_regop", "beeldgrootte", "beeldbeskrywing", "onderskrif", "geboortenaam", "geboortedatum", "geboorteplek", "sterfdatum", "sterfplek", "doodsoorsaak", "begraafplek", "begraafplek_koördinate", "rusplek", "rusplek_koördinate", "nasionaliteit", "ander_name", "beroep", "periode", "bekend", "titel", "rade", "eggenoot", "lewensmaat", "kinders", "ouers", "familielede", "eerbewyse", "handtekening", "handtekeninggrootte", "handtekening_alt", "opvoeding", "tesistitel", "tesis_url", "tesisjaar", "skooltradisie", "doktorale_adviseur", "akademiese_adviseurs", "invloede", "era", "vakgebied", "stroming", "werkplekke", "doktorale_studente", "noemenswaardige_studente", "hoof_belangstellings", "noemenswaardige_werke", "noemenswaardige_idees", "beïnvloed", "webblad", "voetnotes" ] } </templatedata> {{collapse bottom}} dr2mnwnrzijhcp04a1agc960e3h9od2 2928940 2928939 2026-08-22T21:50:02Z Pynappel 70858 2928940 wikitext text/x-wiki {{Dokumentasie subblad}} {{Hoë gebruik}} {{tlb|Inligtingskas Akademikus}} kan gebruik word om inligting op te som oor 'n persoon wat tans of voorheen deel was van 'n akademiese instelling en navorsingsverwante werk doen, in die breë sin verstaan. Om die sjabloon te gebruik, kopieer die wikiteks hieronder en plak dit in die boonste gedeelte van die artikel se hoofblad. Indien die artikel nie in afdelings verdeel is nie, moet dit heel bo geplaas word. Vul dan die datavelde in. Enige ongebruikte velde kan weggelaat word. == Leë sjabloon == {{Parameter names example | erevoorvoegsel | naam | ere-agtervoegsel | beeld | beeldgrootte | beeldbeskrywing | onderskrif | inheemse_naam | inheemse_naam_taal | geboortenaam | geboortedatum | geboorteplek | sterfdatum | sterfplek | doodsoorsaak | nasionaliteit <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name | beroep | periode | bekend | titel | rade | eggenoot | lewensmaat | kinders | ouers | familielede | eerbewyse <!-- Akademiese agtergrond --> | opvoeding | tesistitel | tesis_url | tesisjaar | skooltradisie | doktorale_adviseur | akademiese_adviseurs | invloede <!-- Akademiese werk --> | era | vakgebied | stroming | werkplekke | doktorale_studente | noemenswaardige_studente | hoof_belangstellings | noemenswaardige_werke | noemenswaardige_idees | beïnvloed | webblad <!-- Handtekening --> | handtekening | handtekeninggrootte | handtekening_alt <!-- Voetnotes --> | voetnotes }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = <!-- {{geboortedatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD}} --> | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = <!-- hoof- akademiese vakgebied – bv. fisika, sosiologie, Nuwe-Testamentiese studie, Ou Nabye-Oosterse taalkunde --> | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = | geboortedatum = | geboorteplek = | sterfdatum = | sterfplek = | doodsoorsaak = | nasionaliteit = | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = | era = | vakgebied = | stroming = | werkplekke = | doktorale_studente = | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> == Parameters == Hierdie is 'n lys van die algemeenste parameters. Vir 'n volledige lys, sien [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon2/doc#Parameters|hier]]. ; naam : Die naam waaronder die akademikus die beste bekend is. Dit behoort gewoonlik dieselfde as die artikelnaam te wees, en val terug op <code><nowiki>{{PAGENAME}}</nowiki></code> indien dit nie gespesifiseer word nie. ; beeld : Prent. Gebruik slegs die naam van die lêer, d.w.s. moenie "Lêer:" insluit nie. ; beeldgrootte : Breedte van die prent. Die verstek is <code>frameless</code> en behoort normaalweg nie handmatig gespesifiseer te word nie. ; beeldbeskrywing : Alternatiewe teks vir die prent, ten bate van lesers met swak sig. Sien [[WP:ALT]]. Dit behoort gespesifiseer te word wanneer '''beeld''' gespesifiseer is. ; onderskrif : Onderskrif vir die prent, indien nodig; as die prent bloot 'n kopfoto van die persoon is, is 'n onderskrif wat net die persoon se naam herhaal onnodig. ; erevoorvoegsel ; ere-agtervoegsel ; inheemse_naam : Die persoon se naam in sy of haar eie taal, indien dit verskil. ; inheemse_naam_taal : ISO 639-1-kode, bv. "fr" vir Frans. ; geboortenaam : Naam by geboorte; gebruik slegs indien dit van die <code>|naam=</code>-parameter verskil. ; geboortedatum : Geboortedatum; mag benaderd wees; gebruik waar moontlik {{tl|geboortedatum}} of 'n verwante sjabloon. Vir lewende persone verskaf ''slegs die jaar'' tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is (per [[WP:DOB]]) — hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie. ; geboorteplek : Geboorteplek. ; sterfdatum : Sterfdatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{tl|sterfdatum en ouderdom}} of 'n verwante sjabloon. ; sterfplek : Sterfplek; gebruik die stad indien moontlik, andersins die land; moenie koördinate gee nie. ; doodsoorsaak : Oorsaak van dood, indien dit vir die artikel ter sake is; bv. toevallige stralingsvergiftiging. ; begraafplek : Plek van begrafnis (stad, administratiewe streek, land). Moenie vlagsjablone, ontoepaslike skakeling, oortolligheid, anachronismes, "land"-definisies ens. gebruik nie. Sien {{para|rusplek}} vir gevalle wat nie begrafnisse is nie. ; begraafplek_koördinate : Koördinate vir die plek van begrafnis, ter aanvulling van {{para|begraafplek}}. Gebruik die {{tl|coord}}-sjabloon. ; rusplek : Ligging van kolumbarium, asverstrooiing, ens. Indien daar geen ligging is nie, laat leeg. ; rusplek_koördinate : Koördinate vir die rusplek, ter aanvulling van {{para|rusplek}}. Gebruik die {{tl|coord}}-sjabloon. ; nasionaliteit : Gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]]. ; ander_name : Ander noemenswaardige name vir die persoon, indien dit van <code>|naam=</code> en <code>|geboortenaam=</code> verskil. ; beroep : Behoort ooreen te stem met die volle beroepsbeskrywing van die mees onlangse werk. ; periode ; bekend ; titel : Behoort ooreen te stem met die volle beroepstitel; bv. Buitengewone professor, Medeprofessor, ens. ; rade : Vir raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep — nie redaksionele rade in die persoon se eie vakgebied nie. ; eggenoot ; lewensmaat ; kinders ; ouers ; familielede : Behoort slegs ingesluit te word indien die eggenoot selfstandig noemenswaardig is, of indien 'n betroubare gepubliseerde bron hul naam en bestaan bevestig. ; eerbewyse : Behoort beperk te wees tot slegs groot toekennings op nasionale vlak wat met die akademiese werk verband hou. ; webblad : Behoort slegs die akademikus se eie instellingsblad of persoonlike professionele blad te wees. ; opvoeding : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; tesistitel : Behoort ooreen te stem met die volle tesistitel. ; tesis_url : Behoort te verwys na waar die tesis vrylik beskikbaar is; nie vir kommersiële advertensiedoeleindes nie. ; tesisjaar : Die jaar waarin die tesis voltooi en by die betrokke instelling geregistreer is. ; skooltradisie ; doktorale_adviseur : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; akademiese_adviseurs : Name van enige beduidende opvoedkundige adviseurs (buiten die doktorale adviseur). ; invloede : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word en 'n derdeparty-bron te hê; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; era ; vakgebied : Hoof- akademiese vakgebied — bv. fisikus, sosioloog, Nuwe-Testamentiese vakkundige, Ou Nabye-Oosterse taalkundige. ; stroming : Spesialisgebied binne die akademiese vakgebied — bv. subatomiese navorsing, spesialis in die 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, spesialis in Akkadies en Ugarities. ; werkplekke : Behoort groot akademiese ampstermyne te wees; moenie studente- of deeltydse poste of postdoktorale genootskappe insluit nie. ; doktorale_studente : Sluit slegs studente in wat op doktorale vlak deur die akademikus begelei is en noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; noemenswaardige_studente : Slegs dié studente wat wesenlike kontak met die akademikus gehad het (soos deur 'n [[tutoriale stelsel]] of begeleiding van 'n voor- of nagraadse verhandeling) en noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; hoof_belangstellings : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; noemenswaardige_werke : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; noemenswaardige_idees : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; beïnvloed : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word en 'n derdeparty-bron te hê; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; handtekening : Skakel na die lêer wat die persoon se handtekening bevat, indien dit op een of ander manier vir die persoon se lewensgeskiedenis ter sake is. ; handtekeninggrootte ; handtekening_alt ; voetnotes : Vir enige voetnotes wat die inskrywings hierbo moet verduidelik; hierdie afdeling word ook dikwels gebruik om bykomende noemenswaardige inligting by te voeg, tipies wanneer die wetenskaplike 'n familielid is van iemand anders met 'n Wikipedia-artikel. === Gebruik as 'n kindsjabloon === ; kind : Om hierdie inligtingskas binne 'n ander een in te bed. :{{Inligtingskas Persoon -moduledokumentasie|Inligtingskas Akademikus}} == Voorbeeld == {{Inligtingskas Akademikus | naam = C. S. Lewis | beeld = Example-serious.jpg | onderskrif = C.S. Lewis op 50-jarige ouderdom | geboortenaam = Clive Staples Lewis | geboortedatum = {{geboortedatum|1898|11|29|df=yes}} <!--Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per [[WP:DOB]]. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie.--> | geboorteplek = [[Belfast]], Ierland | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1963|11|22|1898|11|29|df=yes}} | sterfplek = [[Oxford]], Engeland | beroep = Romanskrywer, akademikus, omroeper | eggenoot = {{huwelik|[[Joy Davidman]]|1956|1960|reason=oorlede}} | opvoeding = Universiteit van Oxford | invloede = | werkplekke = [[Magdalen College, Oxford]]<br />[[Magdalene College, Cambridge]] | hoof_belangstellings = [[Christelike apologetiek]] | noemenswaardige_werke = ''[[Die Kronieke van Narnia]]''<br />''[[Mere Christianity]]''<br />''[[The Allegory of Love]]''<br />''[[The Screwtape Letters]]''<br />[[Die Ruimtetrilogie]]<br />''[[Till We Have Faces]]''<br />''[[Surprised by Joy: The Shape of My Early Life]]'' | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas Akademikus | naam = C. S. Lewis | beeld = Example-serious.jpg | onderskrif = C.S. Lewis op 50-jarige ouderdom | geboortenaam = Clive Staples Lewis | geboortedatum = {{geboortedatum|1898|11|29|df=yes}} <!--Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per [[WP:DOB]]. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie.--> | geboorteplek = [[Belfast]], Ierland | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1963|11|22|1898|11|29|df=yes}} | sterfplek = [[Oxford]], Engeland | beroep = Romanskrywer, akademikus, omroeper | eggenoot = {{huwelik|[[Joy Davidman]]|1956|1960|reason=oorlede}} | opvoeding = Universiteit van Oxford | invloede = | werkplekke = [[Magdalen College, Oxford]]<br />[[Magdalene College, Cambridge]] | hoof_belangstellings = [[Christelike apologetiek]] | noemenswaardige_werke = ''[[Die Kronieke van Narnia]]''<br />''[[Mere Christianity]]''<br />''[[The Allegory of Love]]''<br />''[[The Screwtape Letters]]''<br />[[Die Ruimtetrilogie]]<br />''[[Till We Have Faces]]''<br />''[[Surprised by Joy: The Shape of My Early Life]]'' | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> == Sien ook == * {{ss|Inligtingskas Persoon2}} == TemplateData == {{collapse top|[[Wikipedia:TemplateData|TemplateData]]-dokumentasie wat deur [[Wikipedia:VisualEditor|VisualEditor]] en ander gereedskap gebruik word}} {{TemplateData header|noheader=1}} <templatedata> { "params": { "erevoorvoegsel": { "label": "Erevoorvoegsel", "description": "Verskyn op die reël bo die persoon se naam" }, "naam": { "label": "Naam", "description": "Die naam waaronder die akademikus die beste bekend is. Dit behoort gewoonlik dieselfde as die artikelnaam te wees en val terug op {{PAGENAME}} indien dit nie gespesifiseer word nie.", "suggested": true }, "ere-agtervoegsel": { "label": "Ere-agtervoegsel", "description": "Verskyn op die reël onder die persoon se naam" }, "inheemse_naam": { "label": "Inheemse naam" }, "inheemse_naam_taal": { "label": "Taal van inheemse naam", "description": "bv. fr, de, ru" }, "beeld": { "label": "Beeld", "description": "Gebruik slegs die naam van die lêer, d.w.s. moenie \"Lêer:\" insluit nie.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "beeld_regop": { "label": "Beeld regop", "description": "Meer toeganklike skaalfaktor, verkieslik bo pixels", "example": "bv. .7, 1.2" }, "beeldgrootte": { "label": "Beeldgrootte", "description": "Breedte van die prent. Die verstek is frameless en behoort normaalweg nie handmatig gespesifiseer te word nie." }, "beeldbeskrywing": { "label": "Alternatiewe teks" }, "onderskrif": { "label": "Onderskrif", "suggested": true }, "geboortenaam": { "label": "Geboortenaam", "description": "Die akademikus se naam by geboorte. Spesifiseer slegs indien dit van die naam verskil." }, "geboortedatum": { "label": "Geboortedatum", "description": "Geboortedatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{geboortedatum}} of 'n verwante sjabloon. Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per WP:DOB. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie." }, "geboorteplek": { "label": "Geboorteplek" }, "sterfdatum": { "label": "Sterfdatum", "description": "Sterfdatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{sterfdatum en ouderdom}} of 'n verwante sjabloon." }, "sterfplek": { "label": "Sterfplek", "description": "Plek van dood" }, "doodsoorsaak": { "label": "Doodsoorsaak", "description": "Slegs indien ter sake" }, "begraafplek": { "label": "Begraafplek", "description": "Plek van begrafnis; alternatief vir 'Rusplek'. Vertoon die etiket 'Begraafplek'.", "type": "content" }, "begraafplek_koördinate": { "label": "Koördinate van begraafplek", "description": "Koördinate vir die plek van begrafnis, ter aanvulling van 'Begraafplek'. Gebruik die {{coord}}-sjabloon." }, "rusplek": { "label": "Rusplek", "description": "Plek van begrafnis, asverstrooiing, ens. Moenie 'n vlagsjabloon gebruik nie.", "type": "content" }, "rusplek_koördinate": { "label": "Koördinate van rusplek", "description": "Koördinate vir die plek van begrafnis, asverstrooiing ens. Gebruik die {{coord}}-sjabloon." }, "nasionaliteit": { "label": "Nasionaliteit", "description": "Gebruik slegs indien dit nie uit die geboorteplek duidelik is nie" }, "ander_name": { "label": "Ander name" }, "beroep": { "label": "Beroep", "description": "Behoort ooreen te stem met die volle beroepsbeskrywing.", "suggested": true }, "periode": { "label": "Periode" }, "bekend": { "label": "Bekend vir" }, "titel": { "label": "Titel", "description": "Behoort ooreen te stem met die volle beroepstitel." }, "rade": { "label": "Rade" }, "eggenoot": { "label": "Eggenoot" }, "lewensmaat": { "label": "Lewensmaat" }, "kinders": { "label": "Kinders", "description": "Getal, nie name nie, tensy die kind self noemenswaardig is" }, "ouers": { "label": "Ouers", "description": "Sluit slegs in indien ter sake of noemenswaardig" }, "familielede": { "label": "Familielede", "description": "Ander noemenswaardige familielede" }, "eerbewyse": { "label": "Eerbewyse" }, "handtekening": { "label": "Handtekening" }, "handtekeninggrootte": { "label": "Handtekeninggrootte" }, "handtekening_alt": { "label": "Alternatiewe teks vir handtekening" }, "opvoeding": { "label": "Opvoeding", "description": "Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word.", "suggested": true }, "tesistitel": { "label": "Tesistitel" }, "tesis_url": { "label": "Tesis-URL" }, "tesisjaar": { "label": "Tesisjaar" }, "skooltradisie": { "label": "Skooltradisie" }, "doktorale_adviseur": { "label": "Doktorale adviseur" }, "akademiese_adviseurs": { "label": "Akademiese adviseurs" }, "invloede": { "label": "Invloede" }, "era": { "label": "Era" }, "vakgebied": { "label": "Vakgebied", "description": "Hoof- akademiese vakgebied", "suggested": true, "example": "bv. fisikus, sosioloog, Nuwe-Testamentiese vakkundige, Ou Nabye-Oosterse taalkundige." }, "stroming": { "label": "Stroming", "description": "Spesialisgebied binne die akademiese vakgebied", "suggested": true, "example": "bv. subatomiese navorsing, spesialis in die 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, spesialis in Akkadies en Ugarities." }, "werkplekke": { "label": "Werkplekke", "description": "Behoort groot akademiese ampstermyne te wees, nie studente- of deeltydse poste of postdoktorale genootskappe nie", "suggested": true }, "doktorale_studente": { "label": "Doktorale studente" }, "noemenswaardige_studente": { "label": "Noemenswaardige studente", "description": "Slegs dié wat noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word." }, "hoof_belangstellings": { "label": "Hoofbelangstellings" }, "noemenswaardige_werke": { "label": "Noemenswaardige werke", "description": "Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word." }, "noemenswaardige_idees": { "label": "Noemenswaardige idees" }, "beïnvloed": { "label": "Beïnvloed" }, "webblad": { "label": "Webblad", "description": "In die {{URL}}- of {{Amptelike URL}}-sjabloon (laasgenoemde indien dit vanaf Wikidata getrek word)" }, "voetnotes": { "label": "Voetnotes" } }, "description": "'n Infoboks vir artikels oor akademici", "format": "block", "paramOrder": [ "erevoorvoegsel", "naam", "ere-agtervoegsel", "inheemse_naam", "inheemse_naam_taal", "beeld", "beeld_regop", "beeldgrootte", "beeldbeskrywing", "onderskrif", "geboortenaam", "geboortedatum", "geboorteplek", "sterfdatum", "sterfplek", "doodsoorsaak", "begraafplek", "begraafplek_koördinate", "rusplek", "rusplek_koördinate", "nasionaliteit", "ander_name", "beroep", "periode", "bekend", "titel", "rade", "eggenoot", "lewensmaat", "kinders", "ouers", "familielede", "eerbewyse", "handtekening", "handtekeninggrootte", "handtekening_alt", "opvoeding", "tesistitel", "tesis_url", "tesisjaar", "skooltradisie", "doktorale_adviseur", "akademiese_adviseurs", "invloede", "era", "vakgebied", "stroming", "werkplekke", "doktorale_studente", "noemenswaardige_studente", "hoof_belangstellings", "noemenswaardige_werke", "noemenswaardige_idees", "beïnvloed", "webblad", "voetnotes" ] } </templatedata> {{collapse bottom}} qacoccik0nrcewvj3dfqwwrn7o2qa3i 2928944 2928940 2026-08-22T21:53:35Z Pynappel 70858 2928944 wikitext text/x-wiki {{Dokumentasie subblad}} {{Hoë gebruik}} {{tlb|Inligtingskas Akademikus}} kan gebruik word om inligting op te som oor 'n persoon wat tans of voorheen deel was van 'n akademiese instelling en navorsingsverwante werk doen, in die breë sin verstaan. Om die sjabloon te gebruik, kopieer die wikiteks hieronder en plak dit in die boonste gedeelte van die artikel se hoofblad. Indien die artikel nie in afdelings verdeel is nie, moet dit heel bo geplaas word. Vul dan die datavelde in. Enige ongebruikte velde kan weggelaat word. == Leë sjabloon == {{Parameter names example | erevoorvoegsel | naam | ere-agtervoegsel | beeld | beeldgrootte | beeldbeskrywing | onderskrif | inheemse_naam | inheemse_naam_taal | geboortenaam | geboortedatum | geboorteplek | sterfdatum | sterfplek | doodsoorsaak | burgerskap <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name | beroep | periode | bekend | titel | rade | eggenoot | lewensmaat | kinders | ouers | familielede | eerbewyse <!-- Akademiese agtergrond --> | opvoeding | tesistitel | tesis_url | tesisjaar | skooltradisie | doktorale_adviseur | akademiese_adviseurs | invloede <!-- Akademiese werk --> | era | vakgebied | stroming | werkplekke | doktorale_studente | noemenswaardige_studente | hoof_belangstellings | noemenswaardige_werke | noemenswaardige_idees | beïnvloed | webblad <!-- Handtekening --> | handtekening | handtekeninggrootte | handtekening_alt <!-- Voetnotes --> | voetnotes }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = <!-- {{geboortedatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD}} --> | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = <!-- hoof- akademiese vakgebied – bv. fisika, sosiologie, Nuwe-Testamentiese studie, Ou Nabye-Oosterse taalkunde --> | stroming = <!-- spesialisgebied binne die vakgebied – bv. subatomiese navorsing, 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, Akkadiese en Ugaritiese studie --> | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = | geboortedatum = | geboorteplek = | sterfdatum = | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = | rade = | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = | era = | vakgebied = | stroming = | werkplekke = | doktorale_studente = | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> == Parameters == Hierdie is 'n lys van die algemeenste parameters. Vir 'n volledige lys, sien [[Sjabloon:Inligtingskas Persoon2/doc#Parameters|hier]]. ; naam : Die naam waaronder die akademikus die beste bekend is. Dit behoort gewoonlik dieselfde as die artikelnaam te wees, en val terug op <code><nowiki>{{PAGENAME}}</nowiki></code> indien dit nie gespesifiseer word nie. ; beeld : Prent. Gebruik slegs die naam van die lêer, d.w.s. moenie "Lêer:" insluit nie. ; beeldgrootte : Breedte van die prent. Die verstek is <code>frameless</code> en behoort normaalweg nie handmatig gespesifiseer te word nie. ; beeldbeskrywing : Alternatiewe teks vir die prent, ten bate van lesers met swak sig. Sien [[WP:ALT]]. Dit behoort gespesifiseer te word wanneer '''beeld''' gespesifiseer is. ; onderskrif : Onderskrif vir die prent, indien nodig; as die prent bloot 'n kopfoto van die persoon is, is 'n onderskrif wat net die persoon se naam herhaal onnodig. ; erevoorvoegsel ; ere-agtervoegsel ; inheemse_naam : Die persoon se naam in sy of haar eie taal, indien dit verskil. ; inheemse_naam_taal : ISO 639-1-kode, bv. "fr" vir Frans. ; geboortenaam : Naam by geboorte; gebruik slegs indien dit van die <code>|naam=</code>-parameter verskil. ; geboortedatum : Geboortedatum; mag benaderd wees; gebruik waar moontlik {{tl|geboortedatum}} of 'n verwante sjabloon. Vir lewende persone verskaf ''slegs die jaar'' tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is (per [[WP:DOB]]) — hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie. ; geboorteplek : Geboorteplek. ; sterfdatum : Sterfdatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{tl|sterfdatum en ouderdom}} of 'n verwante sjabloon. ; sterfplek : Sterfplek; gebruik die stad indien moontlik, andersins die land; moenie koördinate gee nie. ; doodsoorsaak : Oorsaak van dood, indien dit vir die artikel ter sake is; bv. toevallige stralingsvergiftiging. ; begraafplek : Plek van begrafnis (stad, administratiewe streek, land). Moenie vlagsjablone, ontoepaslike skakeling, oortolligheid, anachronismes, "land"-definisies ens. gebruik nie. Sien {{para|rusplek}} vir gevalle wat nie begrafnisse is nie. ; begraafplek_koördinate : Koördinate vir die plek van begrafnis, ter aanvulling van {{para|begraafplek}}. Gebruik die {{tl|coord}}-sjabloon. ; rusplek : Ligging van kolumbarium, asverstrooiing, ens. Indien daar geen ligging is nie, laat leeg. ; rusplek_koördinate : Koördinate vir die rusplek, ter aanvulling van {{para|rusplek}}. Gebruik die {{tl|coord}}-sjabloon. ; burgerskap : Gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]]. ; ander_name : Ander noemenswaardige name vir die persoon, indien dit van <code>|naam=</code> en <code>|geboortenaam=</code> verskil. ; beroep : Behoort ooreen te stem met die volle beroepsbeskrywing van die mees onlangse werk. ; periode ; bekend ; titel : Behoort ooreen te stem met die volle beroepstitel; bv. Buitengewone professor, Medeprofessor, ens. ; rade : Vir raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep — nie redaksionele rade in die persoon se eie vakgebied nie. ; eggenoot ; lewensmaat ; kinders ; ouers ; familielede : Behoort slegs ingesluit te word indien die eggenoot selfstandig noemenswaardig is, of indien 'n betroubare gepubliseerde bron hul naam en bestaan bevestig. ; eerbewyse : Behoort beperk te wees tot slegs groot toekennings op nasionale vlak wat met die akademiese werk verband hou. ; webblad : Behoort slegs die akademikus se eie instellingsblad of persoonlike professionele blad te wees. ; opvoeding : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; tesistitel : Behoort ooreen te stem met die volle tesistitel. ; tesis_url : Behoort te verwys na waar die tesis vrylik beskikbaar is; nie vir kommersiële advertensiedoeleindes nie. ; tesisjaar : Die jaar waarin die tesis voltooi en by die betrokke instelling geregistreer is. ; skooltradisie ; doktorale_adviseur : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; akademiese_adviseurs : Name van enige beduidende opvoedkundige adviseurs (buiten die doktorale adviseur). ; invloede : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word en 'n derdeparty-bron te hê; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; era ; vakgebied : Hoof- akademiese vakgebied — bv. fisikus, sosioloog, Nuwe-Testamentiese vakkundige, Ou Nabye-Oosterse taalkundige. ; stroming : Spesialisgebied binne die akademiese vakgebied — bv. subatomiese navorsing, spesialis in die 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, spesialis in Akkadies en Ugarities. ; werkplekke : Behoort groot akademiese ampstermyne te wees; moenie studente- of deeltydse poste of postdoktorale genootskappe insluit nie. ; doktorale_studente : Sluit slegs studente in wat op doktorale vlak deur die akademikus begelei is en noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; noemenswaardige_studente : Slegs dié studente wat wesenlike kontak met die akademikus gehad het (soos deur 'n [[tutoriale stelsel]] of begeleiding van 'n voor- of nagraadse verhandeling) en noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word. ; hoof_belangstellings : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; noemenswaardige_werke : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; noemenswaardige_idees : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; beïnvloed : Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word en 'n derdeparty-bron te hê; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan verwyder word. ; handtekening : Skakel na die lêer wat die persoon se handtekening bevat, indien dit op een of ander manier vir die persoon se lewensgeskiedenis ter sake is. ; handtekeninggrootte ; handtekening_alt ; voetnotes : Vir enige voetnotes wat die inskrywings hierbo moet verduidelik; hierdie afdeling word ook dikwels gebruik om bykomende noemenswaardige inligting by te voeg, tipies wanneer die wetenskaplike 'n familielid is van iemand anders met 'n Wikipedia-artikel. === Gebruik as 'n kindsjabloon === ; kind : Om hierdie inligtingskas binne 'n ander een in te bed. :{{Inligtingskas Persoon -moduledokumentasie|Inligtingskas Akademikus}} == Voorbeeld == {{Inligtingskas Akademikus | naam = C. S. Lewis | beeld = Example-serious.jpg | onderskrif = C.S. Lewis op 50-jarige ouderdom | geboortenaam = Clive Staples Lewis | geboortedatum = {{geboortedatum|1898|11|29|df=yes}} <!--Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per [[WP:DOB]]. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie.--> | geboorteplek = [[Belfast]], Ierland | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1963|11|22|1898|11|29|df=yes}} | sterfplek = [[Oxford]], Engeland | beroep = Romanskrywer, akademikus, omroeper | eggenoot = {{huwelik|[[Joy Davidman]]|1956|1960|reason=oorlede}} | opvoeding = Universiteit van Oxford | invloede = | werkplekke = [[Magdalen College, Oxford]]<br />[[Magdalene College, Cambridge]] | hoof_belangstellings = [[Christelike apologetiek]] | noemenswaardige_werke = ''[[Die Kronieke van Narnia]]''<br />''[[Mere Christianity]]''<br />''[[The Allegory of Love]]''<br />''[[The Screwtape Letters]]''<br />[[Die Ruimtetrilogie]]<br />''[[Till We Have Faces]]''<br />''[[Surprised by Joy: The Shape of My Early Life]]'' | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto; white-space:pre;"> {{Inligtingskas Akademikus | naam = C. S. Lewis | beeld = Example-serious.jpg | onderskrif = C.S. Lewis op 50-jarige ouderdom | geboortenaam = Clive Staples Lewis | geboortedatum = {{geboortedatum|1898|11|29|df=yes}} <!--Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per [[WP:DOB]]. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{tl|geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie.--> | geboorteplek = [[Belfast]], Ierland | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1963|11|22|1898|11|29|df=yes}} | sterfplek = [[Oxford]], Engeland | beroep = Romanskrywer, akademikus, omroeper | eggenoot = {{huwelik|[[Joy Davidman]]|1956|1960|reason=oorlede}} | opvoeding = Universiteit van Oxford | invloede = | werkplekke = [[Magdalen College, Oxford]]<br />[[Magdalene College, Cambridge]] | hoof_belangstellings = [[Christelike apologetiek]] | noemenswaardige_werke = ''[[Die Kronieke van Narnia]]''<br />''[[Mere Christianity]]''<br />''[[The Allegory of Love]]''<br />''[[The Screwtape Letters]]''<br />[[Die Ruimtetrilogie]]<br />''[[Till We Have Faces]]''<br />''[[Surprised by Joy: The Shape of My Early Life]]'' | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = | handtekening = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} </syntaxhighlight> == Sien ook == * {{ss|Inligtingskas Persoon2}} == TemplateData == {{collapse top|[[Wikipedia:TemplateData|TemplateData]]-dokumentasie wat deur [[Wikipedia:VisualEditor|VisualEditor]] en ander gereedskap gebruik word}} {{TemplateData header|noheader=1}} <templatedata> { "params": { "erevoorvoegsel": { "label": "Erevoorvoegsel", "description": "Verskyn op die reël bo die persoon se naam" }, "naam": { "label": "Naam", "description": "Die naam waaronder die akademikus die beste bekend is. Dit behoort gewoonlik dieselfde as die artikelnaam te wees en val terug op {{PAGENAME}} indien dit nie gespesifiseer word nie.", "suggested": true }, "ere-agtervoegsel": { "label": "Ere-agtervoegsel", "description": "Verskyn op die reël onder die persoon se naam" }, "inheemse_naam": { "label": "Inheemse naam" }, "inheemse_naam_taal": { "label": "Taal van inheemse naam", "description": "bv. fr, de, ru" }, "beeld": { "label": "Beeld", "description": "Gebruik slegs die naam van die lêer, d.w.s. moenie \"Lêer:\" insluit nie.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "beeld_regop": { "label": "Beeld regop", "description": "Meer toeganklike skaalfaktor, verkieslik bo pixels", "example": "bv. .7, 1.2" }, "beeldgrootte": { "label": "Beeldgrootte", "description": "Breedte van die prent. Die verstek is frameless en behoort normaalweg nie handmatig gespesifiseer te word nie." }, "beeldbeskrywing": { "label": "Alternatiewe teks" }, "onderskrif": { "label": "Onderskrif", "suggested": true }, "geboortenaam": { "label": "Geboortenaam", "description": "Die akademikus se naam by geboorte. Spesifiseer slegs indien dit van die naam verskil." }, "geboortedatum": { "label": "Geboortedatum", "description": "Geboortedatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{geboortedatum}} of 'n verwante sjabloon. Vir lewende persone verskaf slegs die jaar tensy die presiese datum reeds WYD gepubliseer is, per WP:DOB. Hanteer sulke gevalle asof net die jaar bekend is en gebruik dus {{geboortejaar en ouderdom}} of 'n soortgelyke opsie." }, "geboorteplek": { "label": "Geboorteplek" }, "sterfdatum": { "label": "Sterfdatum", "description": "Sterfdatum. Mag benaderd wees. Gebruik waar moontlik {{sterfdatum en ouderdom}} of 'n verwante sjabloon." }, "sterfplek": { "label": "Sterfplek", "description": "Plek van dood" }, "doodsoorsaak": { "label": "Doodsoorsaak", "description": "Slegs indien ter sake" }, "begraafplek": { "label": "Begraafplek", "description": "Plek van begrafnis; alternatief vir 'Rusplek'. Vertoon die etiket 'Begraafplek'.", "type": "content" }, "begraafplek_koördinate": { "label": "Koördinate van begraafplek", "description": "Koördinate vir die plek van begrafnis, ter aanvulling van 'Begraafplek'. Gebruik die {{coord}}-sjabloon." }, "rusplek": { "label": "Rusplek", "description": "Plek van begrafnis, asverstrooiing, ens. Moenie 'n vlagsjabloon gebruik nie.", "type": "content" }, "rusplek_koördinate": { "label": "Koördinate van rusplek", "description": "Koördinate vir die plek van begrafnis, asverstrooiing ens. Gebruik die {{coord}}-sjabloon." }, "burgerskap": { "label": "Burgerskap", "description": "Gebruik slegs indien dit nie uit die geboorteplek duidelik is nie" }, "ander_name": { "label": "Ander name" }, "beroep": { "label": "Beroep", "description": "Behoort ooreen te stem met die volle beroepsbeskrywing.", "suggested": true }, "periode": { "label": "Periode" }, "bekend": { "label": "Bekend vir" }, "titel": { "label": "Titel", "description": "Behoort ooreen te stem met die volle beroepstitel." }, "rade": { "label": "Rade" }, "eggenoot": { "label": "Eggenoot" }, "lewensmaat": { "label": "Lewensmaat" }, "kinders": { "label": "Kinders", "description": "Getal, nie name nie, tensy die kind self noemenswaardig is" }, "ouers": { "label": "Ouers", "description": "Sluit slegs in indien ter sake of noemenswaardig" }, "familielede": { "label": "Familielede", "description": "Ander noemenswaardige familielede" }, "eerbewyse": { "label": "Eerbewyse" }, "handtekening": { "label": "Handtekening" }, "handtekeninggrootte": { "label": "Handtekeninggrootte" }, "handtekening_alt": { "label": "Alternatiewe teks vir handtekening" }, "opvoeding": { "label": "Opvoeding", "description": "Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word.", "suggested": true }, "tesistitel": { "label": "Tesistitel" }, "tesis_url": { "label": "Tesis-URL" }, "tesisjaar": { "label": "Tesisjaar" }, "skooltradisie": { "label": "Skooltradisie" }, "doktorale_adviseur": { "label": "Doktorale adviseur" }, "akademiese_adviseurs": { "label": "Akademiese adviseurs" }, "invloede": { "label": "Invloede" }, "era": { "label": "Era" }, "vakgebied": { "label": "Vakgebied", "description": "Hoof- akademiese vakgebied", "suggested": true, "example": "bv. fisikus, sosioloog, Nuwe-Testamentiese vakkundige, Ou Nabye-Oosterse taalkundige." }, "stroming": { "label": "Stroming", "description": "Spesialisgebied binne die akademiese vakgebied", "suggested": true, "example": "bv. subatomiese navorsing, spesialis in die 20ste-eeuse Deense studie, Pauliniese navorsing, spesialis in Akkadies en Ugarities." }, "werkplekke": { "label": "Werkplekke", "description": "Behoort groot akademiese ampstermyne te wees, nie studente- of deeltydse poste of postdoktorale genootskappe nie", "suggested": true }, "doktorale_studente": { "label": "Doktorale studente" }, "noemenswaardige_studente": { "label": "Noemenswaardige studente", "description": "Slegs dié wat noemenswaardig genoeg is vir 'n Wikipedia-artikel. Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word." }, "hoof_belangstellings": { "label": "Hoofbelangstellings" }, "noemenswaardige_werke": { "label": "Noemenswaardige werke", "description": "Behoort in die hoofteks van die artikel verduidelik te word; dié wat nie in die hoofteks genoem word nie, kan geskrap word." }, "noemenswaardige_idees": { "label": "Noemenswaardige idees" }, "beïnvloed": { "label": "Beïnvloed" }, "webblad": { "label": "Webblad", "description": "In die {{URL}}- of {{Amptelike URL}}-sjabloon (laasgenoemde indien dit vanaf Wikidata getrek word)" }, "voetnotes": { "label": "Voetnotes" } }, "description": "'n Infoboks vir artikels oor akademici", "format": "block", "paramOrder": [ "erevoorvoegsel", "naam", "ere-agtervoegsel", "inheemse_naam", "inheemse_naam_taal", "beeld", "beeld_regop", "beeldgrootte", "beeldbeskrywing", "onderskrif", "geboortenaam", "geboortedatum", "geboorteplek", "sterfdatum", "sterfplek", "doodsoorsaak", "begraafplek", "begraafplek_koördinate", "rusplek", "rusplek_koördinate", "burgerskap", "ander_name", "beroep", "periode", "bekend", "titel", "rade", "eggenoot", "lewensmaat", "kinders", "ouers", "familielede", "eerbewyse", "handtekening", "handtekeninggrootte", "handtekening_alt", "opvoeding", "tesistitel", "tesis_url", "tesisjaar", "skooltradisie", "doktorale_adviseur", "akademiese_adviseurs", "invloede", "era", "vakgebied", "stroming", "werkplekke", "doktorale_studente", "noemenswaardige_studente", "hoof_belangstellings", "noemenswaardige_werke", "noemenswaardige_idees", "beïnvloed", "webblad", "voetnotes" ] } </templatedata> {{collapse bottom}} 2yw1b5k37ywyv0s4gs5880rxqvm410o Kategorie:Bladsye waar geboorte- of sterfdatums outomaties bepaal word 14 465266 2928948 2026-08-22T21:57:13Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Versteekte kategorie}}' 2928948 wikitext text/x-wiki {{Versteekte kategorie}} d65yxcjy5mr1bvdb53uzx2c5tilgynt Lêer:Die eerste NG kerkie in Bloemfontein (ca 1850 tot 1878), valskleur-KI-herskepping.jpg 6 465267 2928950 2026-08-22T22:00:00Z JMK 649 == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Eerste kerkgebou van die [[NG gemeente Bloemfontein]]}} |bron=Vrystaatse Argief, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Die_eerste_NG_kerkie_in_Bloemfontein,_opgerig_omstreeks_1850,_gesloop_in_1878.jpg foto] as bron |datum=Tussen 1850 en 1878 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Die eerste NG kerkie in Bloemfon... 2928950 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Eerste kerkgebou van die [[NG gemeente Bloemfontein]]}} |bron=Vrystaatse Argief, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Die_eerste_NG_kerkie_in_Bloemfontein,_opgerig_omstreeks_1850,_gesloop_in_1878.jpg foto] as bron |datum=Tussen 1850 en 1878 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Die eerste NG kerkie in Bloemfontein, opgerig omstreeks 1850, gesloop in 1878.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Kerkgeboue in Suid-Afrika]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} nty9iqwd8mrpuuh5phuueomwku3mm0m 2928960 2928950 2026-08-22T22:08:20Z JMK 649 2928960 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Eerste kerkgebou van die [[NG gemeente Bloemfontein]]}} |bron=Vrystaatse Argief, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Die_eerste_NG_kerkie_in_Bloemfontein,_opgerig_omstreeks_1850,_gesloop_in_1878.jpg foto] as bron |datum=Tussen 1850 en 1878 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Die eerste NG kerkie in Bloemfontein, opgerig omstreeks 1850, gesloop in 1878.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Kerkgeboue in Suid-Afrika]] kdjceuq9m5a4yvv3023rksifch1y1qj Heidegger 0 465268 2928952 2026-08-22T22:05:42Z Pynappel 70858 Stuur aan na [[Martin Heidegger]] 2928952 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Martin Heidegger]] ibc95a21lvmi3x1ykaop7ssrcyft2cs Kategorie:Akademiese personeel van die Universiteit van die Vrystaat 14 465269 2928958 2026-08-22T22:07:40Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Broodkrummels}} [[Kategorie:Akademiese personeel volgens universiteit of kollege in Suid-Afrka]] [[Kategorie:Mense van die Universiteit van die Vrystaat]]' 2928958 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Akademiese personeel volgens universiteit of kollege in Suid-Afrka]] [[Kategorie:Mense van die Universiteit van die Vrystaat]] tqt7yy0bg46apfe40f0bes4hr3z37zs Kategorie:Mense van die Universiteit van die Vrystaat 14 465270 2928959 2026-08-22T22:08:04Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Broodkrummels}} [[Kategorie:Universiteit van die Vrystaat]] [[Kategorie:Mense volgens universiteit of kollege in Suid-Afrika|Universiteit van die Vrystaat]]' 2928959 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Universiteit van die Vrystaat]] [[Kategorie:Mense volgens universiteit of kollege in Suid-Afrika|Universiteit van die Vrystaat]] h98ukiq327bd4bpx96a09v16ahagpkr Kategorie:Universiteit van die Vrystaat 14 465271 2928961 2026-08-22T22:08:24Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Broodkrummels}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse universiteite]]' 2928961 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse universiteite]] blcjhgfm0nk5rrrdk2hzyl7i60ln3hx Lêer:Dr HD van Broekhuizen en 'n groep Afrikaanse meisies in Voortrekkerklere op 16 Des 1938, valskleur-KI-herskepping.jpg 6 465272 2928969 2026-08-22T22:26:59Z JMK 649 == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Dr. [[Herman van Broekhuizen]] en 'n groep Afrikaanse meisies in Voortrekkerklere op [[16 Desember]] [[1938]]}} |bron=[http://www.geheugenvannederland.nl/?/en/items/ZAH01:100000141/&p=1&i=8&t=26&st=van%20broekhuizen&sc=%28cql.serverChoice%20all%20van%20%20AND%20broekhuizen%29/&wst=van%20broekhuizen geheugenvannederland.nl], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Dr_HD_van_Broekhui... 2928969 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Dr. [[Herman van Broekhuizen]] en 'n groep Afrikaanse meisies in Voortrekkerklere op [[16 Desember]] [[1938]]}} |bron=[http://www.geheugenvannederland.nl/?/en/items/ZAH01:100000141/&p=1&i=8&t=26&st=van%20broekhuizen&sc=%28cql.serverChoice%20all%20van%20%20AND%20broekhuizen%29/&wst=van%20broekhuizen geheugenvannederland.nl], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Dr_HD_van_Broekhuizen_en_%27n_groep_Afrikaanse_meisies_in_Voortrekkerklere_op_16_Desember_1938.jpg foto] as bron |datum=16 Desember 1938 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Dr HD van Broekhuizen en 'n groep Afrikaanse meisies in Voortrekkerklere op 16 Desember 1938.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Geloftedag]] [[Kategorie:Simboliese Ossewatrek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} jtwie95wiwbwetxm87l9xan5hqm4a05 Kategorie:Geskiedenis van Potchefstroom 14 465273 2928974 2026-08-22T22:57:33Z JMK 649 skep kat 2928974 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|History of Potchefstroom|Geskiedenis van Potchefstroom}} [[Kategorie:Potchefstroom]] [[Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika volgens nedersetting|Potchefstroom]] en1ji3oyx2l2ylmtna6if61jbm4xkvz Lêer:Dr SP van der Walt en die bestuursvergadering van die susters van die Gereformeerde kerk Potchefstroom-Noord, einde 1953, valskleur-KI-herskepping.jpg 6 465274 2928980 2026-08-22T23:12:37Z JMK 649 == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Dr. [[Sarel van der Walt]] en die bestuursvergadering van die susters van die [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Noord]] in die nuwe [[pastorie]]}} |bron= Argief van die GKSA, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Dr_SP_van_der_Walt_en_die_bestuursvergadering_van_die_susters_van_die_Gereformeerde_kerk_Potchefstroom-Noord,_einde_1953.jpg foto] as bron |datum=Begin 1953 |daarstelle... 2928980 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Dr. [[Sarel van der Walt]] en die bestuursvergadering van die susters van die [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Noord]] in die nuwe [[pastorie]]}} |bron= Argief van die GKSA, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Dr_SP_van_der_Walt_en_die_bestuursvergadering_van_die_susters_van_die_Gereformeerde_kerk_Potchefstroom-Noord,_einde_1953.jpg foto] as bron |datum=Begin 1953 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Dr SP van der Walt en die bestuursvergadering van die susters van die Gereformeerde kerk Potchefstroom-Noord, einde 1953.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Geskiedenis van Potchefstroom]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} 6nldy3070aonl5apef4s4lubg8iykx7 Gebruiker:LiquidLenin 2 465275 2929006 2026-08-23T06:44:32Z LiquidLenin 193236 Nuwe bladsy geskep met '[[:it:Utente:LiquidLenin]]' 2929006 wikitext text/x-wiki [[:it:Utente:LiquidLenin]] rr2z0kqpqapavcwczwd7jz247iqk8y1 Ernst Kotzé 0 465276 2929022 2026-08-23T09:26:28Z Sobaka 328 Begin nuwe artikel, nog besig 2929022 wikitext text/x-wiki '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit [[sosiolinguistiek]], [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse leksikograwe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] qdrj8hhylcf5vigwp82cvudbaa6vrtx 2929027 2929022 2026-08-23T09:31:59Z Sobaka 328 bywerk 2929027 wikitext text/x-wiki '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse leksikograwe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] br87few7w8m3qagbzvo4bdzhsudgyu2 2929029 2929027 2026-08-23T09:35:31Z Sobaka 328 bywerk 2929029 wikitext text/x-wiki '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://repository.nwu.ac.za/bitstreams/ffb02fdf-52f5-49e6-9a96-1d3c1897aafa/download |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse leksikograwe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] 70psh4k10o0d1nxjt2ggqr666ek6o3l 2929030 2929029 2026-08-23T09:36:54Z Sobaka 328 /* Bybelvertaling */ bywerk 2929030 wikitext text/x-wiki '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://repository.nwu.ac.za/bitstreams/ffb02fdf-52f5-49e6-9a96-1d3c1897aafa/download |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse leksikograwe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] lvpfxl604epz6pt4uolpt10unknof87 2929032 2929030 2026-08-23T09:39:37Z Sobaka 328 bywerk 2929032 wikitext text/x-wiki '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://repository.nwu.ac.za/bitstreams/ffb02fdf-52f5-49e6-9a96-1d3c1897aafa/download |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse leksikograwe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] dw9jcvudus48yxl0zlro4zw3yi0nhwy 2929035 2929032 2026-08-23T09:41:59Z Sobaka 328 bywerk 2929035 wikitext text/x-wiki '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://repository.nwu.ac.za/bitstreams/ffb02fdf-52f5-49e6-9a96-1d3c1897aafa/download |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse leksikograwe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] 2hanhhpeeyivxzqw817srzsdz4r6y2v 2929036 2929035 2026-08-23T09:42:50Z Oesjaar 7467 /* Akademiese loopbaan */ Skakel 2929036 wikitext text/x-wiki '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://repository.nwu.ac.za/bitstreams/ffb02fdf-52f5-49e6-9a96-1d3c1897aafa/download |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse leksikograwe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] 6us68k40h5u55orxlqp4a60p9uiuuc5 2929038 2929036 2026-08-23T09:43:36Z Sobaka 328 2929038 wikitext text/x-wiki '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://repository.nwu.ac.za/bitstreams/ffb02fdf-52f5-49e6-9a96-1d3c1897aafa/download |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse leksikograwe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] tgcnlay4y8qsd62cbakutjzpqmc2as0 2929054 2929038 2026-08-23T10:00:39Z Sobaka 328 /* Afrikaanse taalstandaardisering */ skakel reg gemaak 2929054 wikitext text/x-wiki '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse leksikograwe]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] tmp6kf578j83sm6u6difoxrqfs7vnz8 2929059 2929054 2026-08-23T10:23:15Z Oesjaar 7467 /* Verwysings */ Verbeter 2929059 wikitext text/x-wiki '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] oogh5q1499wnz5bp9ekl4r5k7r864vv 2929060 2929059 2026-08-23T10:23:38Z Oesjaar 7467 /* Verwysings */ Ai! 2929060 wikitext text/x-wiki '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] 1ozi2oo4wuf8f8008g2po9ihl9qb9a0 2929064 2929060 2026-08-23T10:50:48Z Pynappel 70858 2929064 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Ernst Frederick Kotzé | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 11 April 1948 | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = Emeritus professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = Sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde, forensiese linguistiek | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] 5jc8gwhva6zich109m11y6u9mymqifa 2929065 2929064 2026-08-23T10:52:12Z Pynappel 70858 2929065 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Ernst Frederick Kotzé | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 11 April 1948 | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = Emeritus professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Kaapstad]] (BA, BAHons)<br>[[Universiteit van die Witwatersrand]] ([[MA]], DPhil) | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = Sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde, forensiese linguistiek | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] khkq8bghuahsgwsw2etbrz5yr3qvlx3 2929067 2929065 2026-08-23T10:52:47Z Pynappel 70858 2929067 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Ernst Frederick Kotzé | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 11 April 1948 | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = Emeritus professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Kaapstad]] ([[BA]], BAHons)<br>[[Universiteit van die Witwatersrand]] ([[MA]], DPhil) | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = Sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde, forensiese linguistiek | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] 9yxecrwuz18rhdqivrli5fepw6ysago 2929068 2929067 2026-08-23T10:53:05Z Pynappel 70858 [[:Kategorie:Alumni van die Universiteit van Kaapstad]] verwyder; [[:Kategorie:Alumni van die Universiteit Kaapstad]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2929068 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Ernst Frederick Kotzé | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 11 April 1948 | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = Emeritus professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Kaapstad]] ([[BA]], BAHons)<br>[[Universiteit van die Witwatersrand]] ([[MA]], DPhil) | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = Sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde, forensiese linguistiek | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] cxg790uncrb6hhz5sroepalp54erdv8 2929069 2929068 2026-08-23T10:53:15Z Aliwal2012 39067 [[:Kategorie:Geboortes in 1948]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2929069 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Ernst Frederick Kotzé | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 11 April 1948 | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = Emeritus professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Kaapstad]] ([[BA]], BAHons)<br>[[Universiteit van die Witwatersrand]] ([[MA]], DPhil) | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = Sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde, forensiese linguistiek | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] [[Kategorie:Geboortes in 1948]] 1pkumo64ojl0gwk9p03atftixuak9p1 2929070 2929069 2026-08-23T10:53:53Z Aliwal2012 39067 [[:Kategorie:Lewende mense]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2929070 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Ernst Frederick Kotzé | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 11 April 1948 | geboorteplek = | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = Emeritus professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Kaapstad]] ([[BA]], BAHons)<br>[[Universiteit van die Witwatersrand]] ([[MA]], DPhil) | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = Sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde, forensiese linguistiek | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] [[Kategorie:Geboortes in 1948]] [[Kategorie:Lewende mense]] dcwawnqpf6rzf6bokszjx8m03tbrznz 2929071 2929070 2026-08-23T10:54:05Z Pynappel 70858 2929071 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Ernst Frederick Kotzé | ere-agtervoegsel = | beeld = | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 11 April 1948 | geboorteplek = [[Franschhoek]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = Emeritus professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Kaapstad]] ([[BA]], BAHons)<br>[[Universiteit van die Witwatersrand]] ([[MA]], DPhil) | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = Sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde, forensiese linguistiek | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] [[Kategorie:Geboortes in 1948]] [[Kategorie:Lewende mense]] o3xdixu4rhd5u705d35lw00enn6d3vy 2929074 2929071 2026-08-23T11:08:38Z Sobaka 328 Beeld 2929074 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Ernst Frederick Kotzé | ere-agtervoegsel = | beeld = Ernst Kotzé.jpeg | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = Ernst Kotzé | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 11 April 1948 | geboorteplek = [[Franschhoek]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = Emeritus professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Kaapstad]] ([[BA]], BAHons)<br>[[Universiteit van die Witwatersrand]] ([[MA]], DPhil) | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = Sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde, forensiese linguistiek | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die C.J. Langenhoven-toekenning vir Taalwetenskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] [[Kategorie:Geboortes in 1948]] [[Kategorie:Lewende mense]] 5c1bf9r44r0zt2ni4z6wxf9nn83tku7 2929075 2929074 2026-08-23T11:09:25Z Oesjaar 7467 /* Toekennings en erkenning */ Skakel 2929075 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Ernst Frederick Kotzé | ere-agtervoegsel = | beeld = Ernst Kotzé.jpeg | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = Ernst Kotzé | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 11 April 1948 | geboorteplek = [[Franschhoek]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = Emeritus professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Kaapstad]] ([[BA]], BAHons)<br>[[Universiteit van die Witwatersrand]] ([[MA]], DPhil) | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = Sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde, forensiese linguistiek | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi=10.2989/16073614.2010.519106 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die [[C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap]] van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] [[Kategorie:Geboortes in 1948]] [[Kategorie:Lewende mense]] 1i9hw2ugse6r6exldbj9cftlpy3e98m 2929076 2929075 2026-08-23T11:10:40Z Sobaka 328 /* Navorsing en publikasies */ 2929076 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Ernst Frederick Kotzé | ere-agtervoegsel = | beeld = Ernst Kotzé.jpeg | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = Ernst Kotzé | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 11 April 1948 | geboorteplek = [[Franschhoek]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = Emeritus professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Kaapstad]] ([[BA]], BAHons)<br>[[Universiteit van die Witwatersrand]] ([[MA]], DPhil) | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = Sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde, forensiese linguistiek | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi= https://doi.org/10.2989/16073614.2010.519111 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die [[C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap]] van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die C.L. Engelbrecht-prestasieprys vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] [[Kategorie:Geboortes in 1948]] [[Kategorie:Lewende mense]] 1914r9qwkoyly6fxqou86mn9dhoztaf 2929077 2929076 2026-08-23T11:12:32Z Oesjaar 7467 /* Toekennings en erkenning */ Skakel 2929077 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akademikus | erevoorvoegsel = | naam = Ernst Frederick Kotzé | ere-agtervoegsel = | beeld = Ernst Kotzé.jpeg | beeldgrootte = | beeldbeskrywing = | onderskrif = Ernst Kotzé | inheemse_naam = | inheemse_naam_taal = | geboortenaam = <!-- gebruik slegs indien dit van die volle naam / ander name verskil --> | geboortedatum = 11 April 1948 | geboorteplek = [[Franschhoek]], [[Suid-Afrika]] | sterfdatum = <!-- {{sterfdatum en ouderdom|JJJJ|MM|DD|JJJJ|MM|DD}} (sterfdatum eerste, dan geboortedatum) --> | sterfplek = | doodsoorsaak = | burgerskap = <!-- gebruik slegs waar nodig, per [[WP:INFONAT]] --> | ander_name = | beroep = | periode = | bekend = | titel = Emeritus professor | rade = <!-- raads- of soortgelyke poste buite die hoofberoep --> | eggenoot = | lewensmaat = | kinders = | ouers = | familielede = | eerbewyse = <!-- slegs noemenswaardige toekennings op nasionale vlak --> | webblad = | opvoeding = [[Universiteit Kaapstad]] ([[BA]], BAHons)<br>[[Universiteit van die Witwatersrand]] ([[MA]], DPhil) | tesistitel = | tesis_url = | tesisjaar = | skooltradisie = | doktorale_adviseur = | akademiese_adviseurs = | invloede = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | era = | vakgebied = Taalkunde | stroming = Sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde, forensiese linguistiek | werkplekke = <!-- slegs voltydse poste, nie studenteposte nie --> | doktorale_studente = <!-- slegs dié met Wikipedia-artikels --> | noemenswaardige_studente = | hoof_belangstellings = | noemenswaardige_werke = | noemenswaardige_idees = | beïnvloed = <!-- moet uit 'n derdeparty-bron verwys word --> | handtekening = | handtekening_alt = | handtekeninggrootte = | voetnotes = }} '''Ernst Frederick Kotzé''' (gebore [[11 April]] [[1948]]) is ’n Suid-Afrikaanse [[taalkundige]], [[leksikograaf]], akademikus en vertaler. Hy is emeritus professor in Afrikaanse taalkunde en toegepaste taalstudies aan die [[Nelson Mandela-universiteit]] in [[Gqeberha]] en was voorheen ’n navorsingsgenoot en dosent in forensiese linguistiek aan die [[Noordwes-Universiteit]].<ref name="SciELO2025">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Honderd jaar van Afrikaans as amptelike taal |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=65 |issue=1 |year=2025 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512025000100020&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé se navorsing sluit sosiolinguistiek, [[leksikografie]], taalbeplanning en -beleid, historiese taalkunde, vertaalkunde en forensiese linguistiek in. Hy het ’n besondere bydrae tot die standaardisering van Afrikaans, die ontwikkeling van meertalige woordeboeke en die taalkundige versorging van die 2020-vertaling van die [[Bybel]] in Afrikaans gelewer.<ref name="SciELOBybel">{{Cite journal |last=Van der Merwe |first=Christo H.J. |title=Prof Ernst F Kotzé: Sy rol as taalkundige in Die Bybel: ’n Direkte Vertaling |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=63 |issue=3 |year=2023 |url=https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0041-47512023000300006&script=sci_arttext |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Vroeë lewe en opleiding == Kotzé is in 1948 op Franschhoek gebore en het aan die Hoërskool Franschhoek gematrikuleer. Hy het deeltyds aan die [[Universiteit van Kaapstad]] studeer en in 1972 ’n BA-graad in tale behaal, gevolg deur ’n honneursgraad in Afrikaans en Nederlands in 1974. Aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] het hy in 1977 ’n meestersgraad in Afrikaans, met vergelykende taalwetenskap as studierigting, en in 1983 ’n doktorsgraad in sosiolinguistiek verwerf.<ref name="MandelaProfiel">{{Cite web |title=Staff: Prof Ernst Kotzé |url=https://lit.mandela.ac.za/Staff |website=Nelson Mandela University |publisher=Nelson Mandela-universiteit |access-date=23 Augustus 2026 |language=en }}</ref><ref name="LitNetProfiel">{{Cite web |title=Ernst Kotzé |url=https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Sy magisterstudie het voortgespruit uit ’n landswye sosiolinguistiese ondersoek na taalgebruik in onder meer Soweto, die [[Kaapse Skiereiland]], die destydse [[Transkei]] en die Oos-Kaapse grensgebied. Sy doktorale navorsing het op variasiepatrone in Maleierafrikaans gefokus. Hierdie belangstelling het later uitgebrei na die geskiedenis van [[Kaaps]], [[Arabies-Afrikaans]], taalstandaardisering en die verband tussen taal en identiteit.<ref>{{Cite web |title=Abstrak – Kaaps in fokus-simposium: Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou |url=https://www.litnet.co.za/abstrak-ndash-kaaps-in-fokus-simposium-die-historiese-dinamika-van-kaaps-toe-en-nou/ |website=LitNet |date=13 Julie 2012 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Akademiese loopbaan == Kotzé het aanvanklik as Hansardverslaggewer, komiteeklerk en vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Parlement]] gewerk. In 1976 het hy ’n akademiese loopbaan aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] begin. Hy was daarna verbonde aan die [[Universiteit van Zoeloeland]], waar hy tot professor bevorder en as departementshoof van Afrikaans en later Linguistiek aangestel is.<ref name="LitNetProfiel" /> In 1995 het hy hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die destydse [[Universiteit van Port Elizabeth]] geword. Hy het ook as waarnemende dekaan, programleier en adjunkdirekteur binne die universiteit se taal- en geesteswetenskapstrukture gedien. Ná die totstandkoming van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in 2005 was hy hoof van die Departement Toegepaste Taalstudies. Hy het in Januarie 2008 uit ’n voltydse pos getree en is daarna as emeritus professor aangestel. Die Nelson Mandela-universiteit lys hom steeds as emeritus professor in toegepaste taalstudies.<ref name="MandelaProfiel" /> Kotzé was ook ’n besoekende professor aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies in 2000 en aan die [[Universiteit van Kioto]] van 2008 tot 2009. As ontvanger van ’n [[Alexander von Humboldt]]-navorsingstoekenning het hy navorsing in [[Duitsland]] onderneem. Hy het verder as besoekende dosent of spreker by universiteite in onder meer [[België]], Duitsland, [[Nederland]] en [[Japan]] opgetree.<ref name="SciELO2025" /> == Navorsing en publikasies == Kotzé het oor ’n wye verskeidenheid taalwetenskaplike onderwerpe gepubliseer. Dit sluit in taalvariasie en taalverandering in Afrikaans, die verhouding tussen taal en etnisiteit, meertalige onderwysbeleid, taalhandhawing onder Suid-Afrikaanse emigrante, geregtolking en outeursidentifikasie deur middel van forensiese linguistiek.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=28 |issue=2 |pages=185–197 |year=2010 |doi= https://doi.org/10.2989/16073614.2010.519111 |language=en }}</ref> Hy word beskou as een van die baanbrekers van forensiese linguistiek in Suid-Afrika. Sy werk op dié gebied sluit die gebruik van taalpatrone vir outeursidentifikasie en die ontleding van taalkundige getuienis in laster- en handelsmisdaadsake in.<ref name="Akademie2018">{{Cite web |title=SA Akademie vir Wetenskap en Kuns: 2018 se pryswenners bekend |url=https://www.litnet.co.za/sa-akademie-vir-wetenskap-en-kuns-2018-se-pryswenners-bekend/ |website=LitNet |date=13 April 2018 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Kotzé het ook ’n belangrike bydrae tot die leksikografie gelewer. Hy en Patrick Wela het die ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings'' saamgestel.<ref>{{Cite journal |last=Nkabinde |first=A.C. |title=Ernst Kotze en Patrick Wela (opstellers): Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings |journal=Lexikos |volume=3 |issue=1 |year=1993 |doi=10.5788/3-1-1117 |url=https://lexikos.journals.ac.za/pub/article/view/1117 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> In samewerking met Takashi Sakurai en ander medewerkers het hy vervolgens ’n kernwoordeskat, grammatika en woordeboek vir Afrikaans en [[Japannees]] ontwikkel. Die omvattende ''Afrikaans-Japannese woordeboek'', waarin Japannees in sowel Japannese skrif as geromaniseerde vorm aangebied word, is deur die Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika aan die Tokiose Universiteit vir Buitelandse Studies uitgegee.<ref>{{Cite web |last=Van Heerden |first=Menán |title=Afrikaans, Afrika en Japan: Afrikaans-Japannese woordeboek |url=https://www.litnet.co.za/afrikaans-afrika-en-japan-afrikaans-japannese-woordeboek/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> Teen 2025 het hy volgens ’n biografiese profiel 44 boeke en boekbydraes, 56 vaktydskrifartikels en 41 bydraes tot kongresverhandelinge in Afrikaans, Engels, Duits, Frans en Japannees gepubliseer.<ref name="SciELO2025" /> == Afrikaanse taalstandaardisering == Kotzé was van 1992 tot 2012 lid van die [[Taalkommissie]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Hy was van 2003 tot 2012 voorsitter daarvan.<ref name="SciELOBybel" /> In dié hoedanigheid was hy betrokke by die hersiening van die ''[[Afrikaanse woordelys en spelreëls]]'' en by debatte oor die standaardisering en herstandaardisering van Afrikaans. Hy was ook voorsitter van die tegniese standaardiseringskomitee van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans en het op die Oos-Kaapse Provinsiale Taalraad en die destydse Nasionale Pleknamekomitee gedien. Sy beskouing van standaardisering beklemtoon dat Standaardafrikaans nie staties is nie, maar voortdurend beïnvloed word deur die historiese en hedendaagse variëteite van die taal.<ref>{{Cite journal |last=Kotzé |first=Ernst |title=Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale? |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=51 |issue=4 |pages=746–757 |year=2011 |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/EJC20249 |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Bybelvertaling == In 2006 het die [[Bybelgenootskap van Suid-Afrika]] Kotzé gevra om leiding te neem by die Taalkundige Adviespaneel vir die nuwe Afrikaanse Bybelvertaling. Hy was voorsitter van die Taalkundige Adviespaneel en die kleiner Taalkundige Advieskomitee en het gehelp om ’n huisstylgids vir die projek op te stel. Hy was ook betrokke by die keuring van taalpraktisyns, die beoordeling van proefvertalings en die finale taalkundige redigering van die Ou en Nuwe Testament.<ref name="SciELOBybel" /> Die vertaling is in 2020 as ''Die Bybel: ’n Direkte Vertaling'' gepubliseer. Kotzé het die vertaalproses later as ’n besondere taalkundige onderneming beskryf waarin hedendaagse Afrikaans met die historiese, kulturele en stilistiese eienskappe van die brontekste versoen moes word.<ref>{{Cite web |last=Kotzé |first=Ernst |title=Die 2020-Bybelvertalingsproses as avontuur vir die taalkundige |url=https://www.litnet.co.za/die-2020-bybelvertalingsproses-as-avontuur-vir-die-taalkundige/ |website=LitNet |access-date=23 Augustus 2026 |language=af }}</ref> == Toekennings en erkenning == Kotzé het verskeie akademiese en taalverwante toekennings ontvang, waaronder: * die Alexander von Humboldt-navorsingstoekenning vir navorsing in Duitsland (1988–1989); * die [[C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap]] van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir leksikografie (2003); * ATKV-toekennings vir sy bydrae tot leksikografie (2006); * die Belgiese Marnixring-erepenning vir sy internasionale bydrae tot die ontwikkeling van Nederlands en Afrikaans;<ref>{{Cite web |title=De Marnixring Erepenning |url=https://www.marnixring.org/site/de-marnixring-erepenning |website=De Marnixring |access-date=23 Augustus 2026 |language=nl }}</ref> * die [[C.L. Engelbrechtprys]] vir taalkundige navorsing (2009); en * ’n Besondere Erepenning van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy bydrae tot Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal (2018).<ref name="Akademie2018" /> Met die toekenning van die Besondere Erepenning is hy onder meer vereer vir sy werk aan die Afrikaans-Japannese woordeboek, sy jarelange diens in die Taalkommissie, sy baanbrekerswerk in forensiese linguistiek en sy betrokkenheid by die nuwe Bybelvertaling.<ref name="Akademie2018" /> == Uitgesoekte publikasies == * Kotzé, Ernst F. en Patrick Wela. ''Afrikaans–Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings''. Kaapstad: Tafelberg, 1991. * Kotzé, Ernst F. en Takashi Sakurai. ''Afrikaans-Japannese woordeboek met Engelse vertalings''. Tokio: Instituut vir die Tale en Kulture van Asië en Afrika, 2001. * Taalkommissie. ''Afrikaanse woordelys en spelreëls'', 9de uitgawe. Kaapstad: Pharos, 2002. * Kotzé, Ernst F. “The vangnet van die woord: Forensies-linguistiese getuienis in ’n lastersaak”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 25(3), 2007. * Kotzé, Ernst F. “Author identification from opposing perspectives in forensic linguistics”. ''Southern African Linguistics and Applied Language Studies'', 28(2), 2010. * Kotzé, Ernst F. “Demokratisering en standaardisering – teenstrydige doelwitte vir inheemse tale?” ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 51(4), 2011. * Kotzé, Ernst F. “Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering”. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 54(4), 2014. * Kotzé, Ernst F. “Die historiese dinamika van Kaaps – toe en nou”. In Frank Hendricks en Charlyn Dyers (reds.), ''Kaaps in fokus'', 2016. == Eksterne skakels == * [https://lit.mandela.ac.za/Staff Profiel by die Nelson Mandela-universiteit] * [https://www.litnet.co.za/author/ernst-kotze/ Ernst Kotzé se skrywersblad op LitNet] * [https://www.weforum.org/stories/authors/ernst-frederick-kotze/ Profiel by die Wêreld- Ekonomiese Forum] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kotzé, Ernst}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Leksikografie]] [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Forensiese linguistiek]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit van die Witwatersrand]] [[Kategorie:Geboortes in 1948]] [[Kategorie:Lewende mense]] ag0gpz5q1bpl7axrv35afpiio5d10cp Bespreking:Ernst Kotzé 1 465277 2929028 2026-08-23T09:33:06Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2929028 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv Sjabloon:Infobox university rankings 10 465278 2929033 2026-08-23T09:40:27Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Infobox | bodyclass = vcard | headerstyle = background:lavender; color:inherit; | above = <span class="fn">[[College and university rankings|{{#if:{{{type|}}}|{{{type}}}|University}} rankings]]</span> | subheader = {{{name|}}} | type = {{{type|}}} <!-- Start of GLOBAL OVERALL, max 100 entries --> | header1 = {{#if:{{{ARWU_W|}}}{{{CWUR_W|}}}{{{CWTS_W|}}}{{{QS_W|}}}{{{QS_W_Employability|}}}{{{QS_W_Under50|}}}{{{Reuters_W|}}}{{{RUR_W|}}}{{{THE_W|}}}{{{THE_W_Re...' 2929033 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = vcard | headerstyle = background:lavender; color:inherit; | above = <span class="fn">[[College and university rankings|{{#if:{{{type|}}}|{{{type}}}|University}} rankings]]</span> | subheader = {{{name|}}} | type = {{{type|}}} <!-- Start of GLOBAL OVERALL, max 100 entries --> | header1 = {{#if:{{{ARWU_W|}}}{{{CWUR_W|}}}{{{CWTS_W|}}}{{{QS_W|}}}{{{QS_W_Employability|}}}{{{QS_W_Under50|}}}{{{Reuters_W|}}}{{{RUR_W|}}}{{{THE_W|}}}{{{THE_W_Reputation_year|}}}{{{THE_W_Young|}}}{{{USNWR_W|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Overall | label1 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' World{{#if:{{{ARWU_W_ref|}}}|{{{ARWU_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data1 = {{{ARWU_W|}}} {{#if:{{{ARWU_W_year|}}}|({{{ARWU_W_year|}}})}} | label2 = ''[[College_and_university_rankings#Center_for_World_University_Rankings|CWUR]]'' World{{#if:{{{CWUR_W_ref|}}}|{{{CWUR_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data2 = {{{CWUR_W|}}} {{#if:{{{CWUR_W_year|}}}|({{{CWUR_W_year|}}})}} | label3 = ''[[CWTS Leiden Ranking|CWTS]]'' World{{#if:{{{CWTS_W_ref|}}}|{{{CWTS_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{CWTS_W|}}} {{#if:{{{CWTS_W_year|}}}|({{{CWTS_W_year|}}})}} | label4 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' World{{#if:{{{QS_W_ref|}}}|{{{QS_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data4 = {{{QS_W|}}} {{#if:{{{QS_W_year|}}}|({{{QS_W_year|}}})}} | label5 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Employability{{#if:{{{QS_W_Employability_ref|}}}|{{{QS_W_Employability_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data5 = {{{QS_W_Employability|}}} {{#if:{{{QS_W_Employability_year|}}}|({{{QS_W_Employability_year|}}})}} | label6 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Under 50{{#if:{{{QS_W_Under50_ref|}}}|{{{QS_W_Under50_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data6 = {{{QS_W_Under50|}}} {{#if:{{{QS_W_Under50_year|}}}|({{{QS_W_Under50_year|}}})}} | label7 = ''[[College and university rankings#Reuters World's Top 100 Innovative Universities|Reuters]]'' World{{#if:{{{Reuters_W_ref|}}}|{{{Reuters_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data7 = {{{Reuters_W|}}} {{#if:{{{Reuters_W_year|}}}|({{{Reuters_W_year|}}})}} | label8 = ''[[Round University Ranking|RUR]]'' World{{#if:{{{RUR_W_ref|}}}|{{{RUR_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data8 = {{{RUR_W|}}} {{#if:{{{RUR_W_year|}}}|({{{RUR_W_year|}}})}} | label9 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' World{{#if:{{{THE_W_ref|}}}|{{{THE_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data9 = {{{THE_W|}}} {{#if:{{{THE_W_year|}}}|({{{THE_W_year|}}})}} | label10 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Reputation{{#if:{{{THE_W_Reputation_ref|}}}|{{{THE_W_Reputation_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{THE_W_Reputation|}}} {{#if:{{{THE_W_Reputation_year|}}}|({{{THE_W_Reputation_year|}}})}} | label11 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Young Universities{{#if:{{{THE_W_Young_ref|}}}|{{{THE_W_Young_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data11 = {{{THE_W_Young|}}} {{#if:{{{THE_W_Young_year|}}}|({{{THE_W_Young_year|}}})}} | label12 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Global{{#if:{{{USNWR_W_ref|}}}|{{{USNWR_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data12 = {{{USNWR_W|}}} {{#if:{{{USNWR_W_year|}}}|({{{USNWR_W_year|}}})}} | label13 = ''WURI'' Global{{#if:{{{WURI_W_ref|}}}|{{{WURI_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data13 = {{{WURI_W|}}} {{#if:{{{WURI_W_year|}}}|({{{WURI_W_year|}}})}} | label14 = ''UIGreenMetric'' Global{{#if:{{{UIGreenMetric_W_ref|}}}|{{{UIGreenMetric_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data14 = {{{UIGreenMetric_W|}}} {{#if:{{{UIGreenMetric_W_year|}}}|({{{UIGreenMetric_W_year|}}})}} | label15 = ''[[SCImago Institutions Rankings|Scimago]]'' Global{{#if:{{{Scimago_W_ref|}}}|{{{Scimago_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data15 = {{{Scimago_W|}}} {{#if:{{{Scimago_W_year|}}}|({{{Scimago_W_year|}}})}} | label16 = ''[[University Ranking by Academic Performance|URAP]]'' World{{#if:{{{URAP_W_ref|}}}|{{{URAP_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data16 = {{{URAP_W|}}} {{#if:{{{URAP_W_year|}}}|({{{URAP_W_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL OVERALL --> <!-- Start of GLOBAL BUSINESS, max 100 entries --> | header3 = {{#if:{{{ARWU_W_Tourism|}}} {{{BI_W_MBA|}}}{{{Economist_W_MBA|}}}{{{FT_W_MBA|}}}{{{QS_W_Accounting|}}}{{{QS_W_Business|}}}{{{QS_W_Economics|}}}{{{QS_W_MBA|}}}{{{THE_W_Business|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Business and economics | label3 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Hospitality & Tourism Management{{#if:{{{ARWU_W_Tourism_ref|}}}|{{{ARWU_W_Tourism_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{ARWU_W_Tourism|}}} {{#if:{{{ARWU_W_Tourism_year|}}}|({{{ARWU_W_Tourism_year|}}})}} | label5 = ''[[Business Insider]]'' MBA{{#if:{{{BI_W_MBA_ref|}}}|{{{BI_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data5 = {{{BI_W_MBA|}}} {{#if:{{{BI_W_MBA_year|}}}|({{{BI_W_MBA_year|}}})}} | label10 = ''[[Economist]]'' MBA{{#if:{{{Economist_W_MBA_ref|}}}|{{{Economist_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{Economist_W_MBA|}}} {{#if:{{{Economist_W_MBA_year|}}}|({{{Economist_W_MBA_year|}}})}} | label20 = ''[[Financial Times]]'' MBA{{#if:{{{FT_W_MBA_ref|}}}|{{{FT_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{FT_W_MBA|}}} {{#if:{{{FT_W_MBA_year|}}}|({{{FT_W_MBA_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Accounting{{#if:{{{QS_W_Accounting_ref|}}}|{{{QS_W_Accounting_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Accounting|}}} {{#if:{{{QS_W_Accounting_year|}}}|({{{QS_W_Accounting_year|}}})}} | label31 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Business{{#if:{{{QS_W_Business_ref|}}}|{{{QS_W_Business_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{QS_W_Business|}}} {{#if:{{{QS_W_Business_year|}}}|({{{QS_W_Business_year|}}})}} | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Economics{{#if:{{{QS_W_Economics_ref|}}}|{{{QS_W_Economics_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_W_Economics|}}} {{#if:{{{QS_W_Economics_year|}}}|({{{QS_W_Economics_year|}}})}} | label33 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' MBA{{#if:{{{QS_W_MBA_ref|}}}|{{{QS_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data33 = {{{QS_W_MBA|}}} {{#if:{{{QS_W_MBA_year|}}}|({{{QS_W_MBA_year|}}})}} | label50 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Business and Economics{{#if:{{{THE_W_Business_ref|}}}|{{{THE_W_Business_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{THE_W_Business|}}} {{#if:{{{THE_W_Business_year|}}}|({{{THE_W_Business_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL BUSINESS --> <!-- Start of GLOBAL EDUCATION, max 100 entries --> | header5 = {{#if:{{{QS_W_Education|}}}{{{THE_W_Education|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Education | label10 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Education and training{{#if:{{{QS_W_Education_ref|}}}|{{{QS_W_Education_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{QS_W_Education|}}} {{#if:{{{QS_W_Education_year|}}}|({{{QS_W_Education_year|}}})}} | label20 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Education{{#if:{{{THE_W_Education_ref|}}}|{{{THE_W_Education_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{THE_W_Education|}}} {{#if:{{{THE_W_Education_year|}}}|({{{THE_W_Education_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL EDUCATION --> <!-- Start of GLOBAL LAW, max 100 entries --> | header6 = {{#if:{{{QS_W_Law|}}}{{{THE_W_Law|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Law | label10 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Law{{#if:{{{QS_W_Law_ref|}}}|{{{QS_W_Law_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{QS_W_Law|}}} {{#if:{{{QS_W_Law_year|}}}|({{{QS_W_Law_year|}}})}} | label20 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Law{{#if:{{{THE_W_Law_ref|}}}|{{{THE_W_Law_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{THE_W_Law|}}} {{#if:{{{THE_W_Law_year|}}}|({{{THE_W_Law_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL LAW --> <!-- Start of GLOBAL LIBERAL ARTS, max 100 entries --> | header7 = {{#if:{{{ARWU_W_SOC|}}}{{{QS_W_Arts|}}}{{{QS_W_Politics|}}}{{{QS_W_Social|}}}{{{THE_W_Arts|}}}{{{THE_W_Social|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Liberal arts | label22 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Social science{{#if:{{{ARWU_W_SOC_ref|}}}|{{{ARWU_W_SOC_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{ARWU_W_SOC|}}} {{#if:{{{ARWU_W_SOC_year|}}}|({{{ARWU_W_SOC_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Arts & Humanities{{#if:{{{QS_W_Arts_ref|}}}|{{{QS_W_Arts_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Arts|}}} {{#if:{{{QS_W_Arts_year|}}}|({{{QS_W_Arts_year|}}})}} | label31 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Politics{{#if:{{{QS_W_Politics_ref|}}}|{{{QS_W_Politics_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{QS_W_Politics|}}} {{#if:{{{QS_W_Politics_year|}}}|({{{QS_W_Politics_year|}}})}} | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Social Sciences and Management{{#if:{{{QS_W_Social_ref|}}}|{{{QS_W_Social_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_W_Social|}}} {{#if:{{{QS_W_Social_year|}}}|({{{QS_W_Social_year|}}})}} | label55 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Arts and Humanities{{#if:{{{THE_W_Arts_ref|}}}|{{{THE_W_Arts_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data55 = {{{THE_W_Arts|}}} {{#if:{{{THE_W_Arts_year|}}}|({{{THE_W_Arts_year|}}})}} | label57 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Social Sciences{{#if:{{{THE_W_Social_ref|}}}|{{{THE_W_Social_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data57 = {{{THE_W_Social|}}} {{#if:{{{THE_W_Social_year|}}}|({{{THE_W_Social_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL LIBERAL ARTS --> <!-- Start of GLOBAL LIFE AND MEDICINE, max 100 entries --> | header8 = {{#if:{{{ARWU_W_LIFE|}}}{{{ARWU_W_MED|}}}{{{QS_W_Agri|}}}{{{QS_W_Dentistry|}}}{{{QS_W_Life|}}}{{{THE_W_Health|}}}{{{THE_W_Life|}}}{{{THE_W_Psychology|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Life sciences and medicine | label21 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Clinical medicine and pharmacy{{#if:{{{ARWU_W_MED_ref|}}}|{{{ARWU_W_MED_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{ARWU_W_MED|}}} {{#if:{{{ARWU_W_MED_year|}}}|({{{ARWU_W_MED_year|}}})}} | label22 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Life sciences{{#if:{{{ARWU_W_LIFE_ref|}}}|{{{ARWU_W_LIFE_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{ARWU_W_LIFE|}}} {{#if:{{{ARWU_W_LIFE_year|}}}|({{{ARWU_W_LIFE_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Agriculture and Forestry{{#if:{{{QS_W_Agri_ref|}}}|{{{QS_W_Agri_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Agri|}}} {{#if:{{{QS_W_Agri_year|}}}|({{{QS_W_Agri_year|}}})}} | label35 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Dentistry{{#if:{{{QS_W_Dentistry_ref|}}}|{{{QS_W_Dentistry_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data35 = {{{QS_W_Dentistry|}}} {{#if:{{{QS_W_Dentistry_year|}}}|({{{QS_W_Dentistry_year|}}})}} | label36 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Life Sciences & Medicine{{#if:{{{QS_W_Life_ref|}}}|{{{QS_W_Life_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data36 = {{{QS_W_Life|}}} {{#if:{{{QS_W_Life_year|}}}|({{{QS_W_Life_year|}}})}} | label51 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Clinical and Health{{#if:{{{THE_W_Health_ref|}}}|{{{THE_W_Health_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data51 = {{{THE_W_Health|}}} {{#if:{{{THE_W_Health_year|}}}|({{{THE_W_Health_year|}}})}} | label55 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Life Sciences{{#if:{{{THE_W_Life_ref|}}}|{{{THE_W_Life_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data55 = {{{THE_W_Life|}}} {{#if:{{{THE_W_Life_year|}}}|({{{THE_W_Life_year|}}})}} | label58 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Psychology{{#if:{{{THE_W_Psychology_ref|}}}|{{{THE_W_Psychology_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data58 = {{{THE_W_Psychology|}}} {{#if:{{{THE_W_Psychology_year|}}}|({{{THE_W_Psychology_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL LIFE AND MEDICINE --> <!-- Start of GLOBAL SCIENCE AND ENGINEERING, max 100 entries --> | header9 = {{#if:{{{ARWU_W_ENG|}}}{{{ARWU_W_SCI|}}}{{{QS_W_Chemistry|}}}{{{QS_W_Eng|}}}{{{QS_W_Natural|}}}{{{THE_W_CS|}}}{{{THE_W_Eng|}}}{{{THE_W_Physical|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Science and engineering | label21 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Electrical & Electronic Engineering{{#if:{{{ARWU_W_ENG_ref|}}}|{{{ARWU_W_ENG_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{ARWU_W_ENG|}}} {{#if:{{{ARWU_W_ENG_year|}}}|({{{ARWU_W_ENG_year|}}})}} | label22 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Computer Sciences & Engineering{{#if:{{{ARWU_W_CS_ref|}}}|{{{ARWU_W_CS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{ARWU_W_CS|}}} {{#if:{{{ARWU_W_CS_year|}}}|({{{ARWU_W_CS_year|}}})}} | label24 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Natural science & math{{#if:{{{ARWU_W_SCI_ref|}}}|{{{ARWU_W_SCI_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{ARWU_W_SCI|}}} {{#if:{{{ARWU_W_SCI_year|}}}|({{{ARWU_W_SCI_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Chemistry{{#if:{{{QS_W_Chemistry_ref|}}}|{{{QS_W_Chemistry_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Chemistry|}}} {{#if:{{{QS_W_Chemistry_year|}}}|({{{QS_W_Chemistry_year|}}})}} | label31 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Engineering & Tech.{{#if:{{{QS_W_Eng_ref|}}}|{{{QS_W_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{QS_W_Eng|}}} {{#if:{{{QS_W_Eng_year|}}}|({{{QS_W_Eng_year|}}})}} | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Natural Sciences{{#if:{{{QS_W_Natural_ref|}}}|{{{QS_W_Natural_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_W_Natural|}}} {{#if:{{{QS_W_Natural_year|}}}|({{{QS_W_Natural_year|}}})}} | label51 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Computer Science{{#if:{{{THE_W_CS_ref|}}}|{{{THE_W_CS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data51 = {{{THE_W_CS|}}} {{#if:{{{THE_W_CS_year|}}}|({{{THE_W_CS_year|}}})}} | label52 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Engineering{{#if:{{{THE_W_Eng_ref|}}}|{{{THE_W_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data52 = {{{THE_W_Eng|}}} {{#if:{{{THE_W_Eng_year|}}}|({{{THE_W_Eng_year|}}})}} | label55 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Physical Sciences{{#if:{{{THE_W_Physical_ref|}}}|{{{THE_W_Physical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data55 = {{{THE_W_Physical|}}} {{#if:{{{THE_W_Physical_year|}}}|({{{THE_W_Physical_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL SCIENCE AND ENGINEERING --> <!-- Start of REGIONAL OVERALL, max 100 entries --> | header40 = {{#if:{{{ARWU_Asia|}}}{{{CWTS_Asia|}}}{{{QS_Arab|}}}{{{QS_Asia|}}}{{{QS_BRICS|}}}{{{QS_Latam|}}}{{{QS_EECA|}}}{{{QS_Oceania|}}}{{{THE_Africa|}}}{{{THE_Arab|}}}{{{THE_Asia|}}}{{{THE_Europe|}}}{{{THE_Europeteaching|}}}{{{THE_Latam|}}}{{{THE_BRICS|}}}{{{THE_Emerging|}}}{{{THE_Oceania|}}}{{{USNWR_Africa|}}}{{{USNWR_Asia|}}}{{{USNWR_Arab|}}}{{{USNWR_Europe|}}}{{{USNWR_Latam|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Regional – Overall | label2 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Asia{{#if:{{{ARWU_Asia_ref|}}}|{{{ARWU_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data2 = {{{ARWU_Asia|}}} {{#if:{{{ARWU_Asia_year|}}}|({{{ARWU_Asia_year|}}})}} | label3 = ''[[CWTS Leiden Ranking|CWTS]]'' Asia{{#if:{{{CWTS_Asia_ref|}}}|{{{CWTS_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{CWTS_Asia|}}} {{#if:{{{CWTS_Asia_year|}}}|({{{CWTS_Asia_year|}}})}} | label21 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Arab region{{#if:{{{QS_Arab_ref|}}}|{{{QS_Arab_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{QS_Arab|}}} {{#if:{{{QS_Arab_year|}}}|({{{QS_Arab_year|}}})}} | label22 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Asia{{#if:{{{QS_Asia_ref|}}}|{{{QS_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{QS_Asia|}}} {{#if:{{{QS_Asia_year|}}}|({{{QS_Asia_year|}}})}} | label23 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' BRICS{{#if:{{{QS_BRICS_ref|}}}|{{{QS_BRICS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data23 = {{{QS_BRICS|}}} {{#if:{{{QS_BRICS_year|}}}|({{{QS_BRICS_year|}}})}} | label24 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Latin America{{#if:{{{QS_Latam_ref|}}}|{{{QS_Latam_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{QS_Latam|}}} {{#if:{{{QS_Latam_year|}}}|({{{QS_Latam_year|}}})}} | label25 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Emerging Europe and Central Asia{{#if:{{{QS_EECA_ref|}}}|{{{QS_EECA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data25 = {{{QS_EECA|}}} {{#if:{{{QS_EECA_year|}}}|({{{QS_EECA_year|}}})}} | label26 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Oceania{{#if:{{{QS_Oceania_ref|}}}|{{{QS_Oceania_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data26 = {{{QS_Oceania|}}} {{#if:{{{QS_Oceania_year|}}}|({{{QS_Oceania_year|}}})}} | label27 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Europe{{#if:{{{QS_Europe_ref|}}}|{{{QS_Europe_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data27 = {{{QS_Europe|}}} {{#if:{{{QS_Europe_year|}}}|({{{QS_Europe_year|}}})}} | label60 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Africa{{#if:{{{THE_Africa_ref|}}}|{{{THE_Africa_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data60 = {{{THE_Africa|}}} {{#if:{{{THE_Africa_year|}}}|({{{THE_Africa_year|}}})}} | label61 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Arab Countries{{#if:{{{THE_Arab_ref|}}}|{{{THE_Arab_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data61 = {{{THE_Arab|}}} {{#if:{{{THE_Arab_year|}}}|({{{THE_Arab_year|}}})}} | label62 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Asia{{#if:{{{THE_Asia_ref|}}}|{{{THE_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data62 = {{{THE_Asia|}}} {{#if:{{{THE_Asia_year|}}}|({{{THE_Asia_year|}}})}} | label63 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Europe{{#if:{{{THE_Europe_ref|}}}|{{{THE_Europe_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data63 = {{{THE_Europe|}}} {{#if:{{{THE_Europe_year|}}}|({{{THE_Europe_year|}}})}} | label64 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Europe Teaching{{#if:{{{THE_Europeteaching_ref|}}}|{{{THE_Europeteaching_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data64 = {{{THE_Europeteaching|}}} {{#if:{{{THE_Europeteaching_year|}}}|({{{THE_Europeteaching_year|}}})}} | label65 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Latin America{{#if:{{{THE_Latam_ref|}}}|{{{THE_Latam_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data65 = {{{THE_Latam|}}} {{#if:{{{THE_Latam_year|}}}|({{{THE_Latam_year|}}})}} | label66 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' BRICS{{#if:{{{THE_BRICS_ref|}}}|{{{THE_BRICS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data66 = {{{THE_BRICS|}}} {{#if:{{{THE_BRICS_year|}}}|({{{THE_BRICS_year|}}})}} | label67 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Emerging Economies{{#if:{{{THE_Emerging_ref|}}}|{{{THE_Emerging_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data67 = {{{THE_Emerging|}}} {{#if:{{{THE_Emerging_year|}}}|({{{THE_Emerging_year|}}})}} | label68 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Oceania{{#if:{{{THE_Oceania_ref|}}}|{{{THE_Oceania_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data68 = {{{THE_Oceania|}}} {{#if:{{{THE_Oceania_year|}}}|({{{THE_Oceania_year|}}})}} | label70 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Africa{{#if:{{{USNWR_Africa_ref|}}}|{{{USNWR_Africa_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data70 = {{{USNWR_Africa|}}} {{#if:{{{USNWR_Africa_year|}}}|({{{USNWR_Africa_year|}}})}} | label71 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Asia{{#if:{{{USNWR_Asia_ref|}}}|{{{USNWR_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data71 = {{{USNWR_Asia|}}} {{#if:{{{USNWR_Asia_year|}}}|({{{USNWR_Asia_year|}}})}} | label72 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Arab countries{{#if:{{{USNWR_Arab_ref|}}}|{{{USNWR_Arab_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data72 = {{{USNWR_Arab|}}} {{#if:{{{USNWR_Arab_year|}}}|({{{USNWR_Arab_year|}}})}} | label75 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Europe{{#if:{{{USNWR_Europe_ref|}}}|{{{USNWR_Europe_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data75 = {{{USNWR_Europe|}}} {{#if:{{{USNWR_Europe_year|}}}|({{{USNWR_Europe_year|}}})}} | label76 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Latin America{{#if:{{{USNWR_Latam_ref|}}}|{{{USNWR_Latam_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data76 = {{{USNWR_Latam|}}} {{#if:{{{USNWR_Latam_year|}}}|({{{USNWR_Latam_year|}}})}} }}}}<!-- End of REGIONAL OVERALL --> <!-- Start of REGIONAL BUSINESS, max 100 entries --> | header41 = {{#if:{{{QS_Asia_MBA|}}}{{{QS_Europe_MBA|}}}{{{QS_Latam_MBA|}}}{{{QS_Oceania_MBA|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Regional – Business | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Asia MBA {{#if:{{{QS_Asia_MBA_ref|}}}|{{{QS_Asia_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_Asia_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Asia_MBA_year|}}}|({{{QS_Asia_MBA_year|}}})}} | label33 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Europe MBA{{#if:{{{QS_Europe_MBA_ref|}}}|{{{QS_Europe_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data33 = {{{QS_Europe_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Europe_MBA_year|}}}|({{{QS_Europe_MBA_year|}}})}} | label34 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Latin America MBA{{#if:{{{QS_Latam_MBA_ref|}}}|{{{QS_Latam_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data34 = {{{QS_Latam_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Latam_MBA_year|}}}|({{{QS_Latam_MBA_year|}}})}} | label35 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Oceania MBA{{#if:{{{QS_Oceania_MBA_ref|}}}|{{{QS_Oceania_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data35 = {{{QS_Oceania_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Oceania_MBA_year|}}}|({{{QS_Oceania_MBA_year|}}})}} }}}}<!-- End of REGIONAL BUSINESS --> <!-- Start of NATIONAL OVERALL, max 100 entries --> | header50 = {{#if:{{{ARWU_N|}}}{{{BCUR_N|}}}{{{CHE_N|}}}{{{Complete_N|}}}{{{CUAA_N|}}}{{{CWTS_N|}}}{{{CWUR_N|}}}{{{Economist_N|}}}{{{ERA_N|}}}{{{Folha_N|}}}{{{Forbes_N|}}}{{{Guardian_N|}}}{{{HEC_N|}}}{{{INEP_N|}}}{{{Interfax_N|}}}{{{Kawaijuku_N|}}}{{{MAC_N|}}}{{{MAC_N_Undergrad|}}}{{{MAC_N_Comp|}}}{{{Netbig_N|}}}{{{NIRF_N|}}}{{{RIA_N|}}}{{{THE_N|}}}{{{USNWR_N|}}}{{{QS_N|}}}{{{Shimano_N|}}}{{{SundayTimes_N|}}}{{{TEF_N|}}}{{{TSU_N|}}}{{{Wamo_N|}}}{{{Wushulian_N|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Overall | label2 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' National{{#if:{{{ARWU_N_ref|}}}|{{{ARWU_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data2 = {{{ARWU_N|}}} {{#if:{{{ARWU_N_year|}}}|({{{ARWU_N_year|}}})}} | label6 = ''[[Best Chinese Universities Ranking (BCUR)|BCUR]]'' National{{#if:{{{BCUR_N_ref|}}}|{{{BCUR_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data6 = {{{BCUR_N|}}} {{#if:{{{BCUR_N_year|}}}|({{{BCUR_N_year|}}})}} | label9 = ''[[CHE University Ranking|CHE]]'' National{{#if:{{{CHE_N_ref|}}}|{{{CHE_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data9 = {{{CHE_N|}}} {{#if:{{{CHE_N_year|}}}|({{{CHE_N_year|}}})}} | label10 = ''[[The Complete University Guide|Complete]]'' National{{#if:{{{Complete_N_ref|}}}|{{{Complete_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{Complete_N|}}} {{#if:{{{Complete_N_year|}}}|({{{Complete_N_year|}}})}} | label11 = ''[[Chinese university ranking (CUAA)|CUAA]]'' National{{#if:{{{CUAA_N_ref|}}}|{{{CUAA_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data11 = {{{CUAA_N|}}} {{#if:{{{CUAA_N_year|}}}|({{{CUAA_N_year|}}})}} | label12 = ''[[CWTS Leiden Ranking|CWTS]]'' National{{#if:{{{CWTS_N_ref|}}}|{{{CWTS_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data12 = {{{CWTS_N|}}} {{#if:{{{CWTS_N_year|}}}|({{{CWTS_N_year|}}})}} | label13 = ''[[College_and_university_rankings#Center_for_World_University_Rankings|CWUR]]'' National{{#if:{{{CWUR_N_ref|}}}|{{{CWUR_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data13 = {{{CWUR_N|}}} {{#if:{{{CWUR_N_year|}}}|({{{CWUR_N_year|}}})}} | label14 = ''[[Economist]]'' National{{#if:{{{Economist_N_ref|}}}|{{{Economist_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data14 = {{{Economist_N|}}} {{#if:{{{Economist_N_year|}}}|({{{Economist_N_year|}}})}} | label15 = ''[[Excellence in Research for Australia|ERA]]'' National{{#if:{{{ERA_N_ref|}}}|{{{ERA_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data15 = {{{ERA_N|}}} {{#if:{{{ERA_N_year|}}}|({{{ERA_N_year|}}})}} | label17 = ''[[Rankings of universities in Brazil#Ranking Universitário Folha|Folha]]'' National{{#if:{{{Folha_N_ref|}}}|{{{Folha_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data17 = {{{Folha_N|}}} {{#if:{{{Folha_N_year|}}}|({{{Folha_N_year|}}})}} | label18 = ''[[Forbes]]'' National{{#if:{{{Forbes_N_ref|}}}|{{{Forbes_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data18 = {{{Forbes_N|}}} {{#if:{{{Forbes_N_year|}}}|({{{Forbes_N_year|}}})}} | label19 = ''[[Rankings of universities in the United Kingdom#The Guardian|Guardian]]'' National{{#if:{{{Guardian_N_ref|}}}|{{{Guardian_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data19 = {{{Guardian_N|}}} {{#if:{{{Guardian_N_year|}}}|({{{Guardian_N_year|}}})}} | label20 = ''[[HEC University Rankings|HEC]]'' National{{#if:{{{HEC_N_ref|}}}|{{{HEC_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{HEC_N|}}} {{#if:{{{HEC_N_year|}}}|({{{HEC_N_year|}}})}} | label21 = ''[[Rankings of universities in Brazil#Brazilian government evaluation|INEP]]'' National{{#if:{{{INEP_N_ref|}}}|{{{INEP_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{INEP_N|}}} {{#if:{{{INEP_N_year|}}}|({{{INEP_N_year|}}})}} | label23 = ''[[Interfax]]'' National{{#if:{{{Interfax_N_ref|}}}|{{{Interfax_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data23 = {{{Interfax_N|}}} {{#if:{{{Interfax_N_year|}}}|({{{Interfax_N_year|}}})}} | label24 = ''[[College_and_university_rankings#Japan|Kawaijuku]]'' National{{#if:{{{Kawaijuku_N_ref|}}}|{{{Kawaijuku_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{Kawaijuku_N|}}} {{#if:{{{Kawaijuku_N_year|}}}|({{{Kawaijuku_N_year|}}})}} | label30 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' National{{#if:{{{MAC_N_ref|}}}|{{{MAC_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{MAC_N|}}} {{#if:{{{MAC_N_year|}}}|({{{MAC_N_year|}}})}} | label31 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Undergraduate{{#if:{{{MAC_N_Undergrad_ref|}}}|{{{MAC_N_Undergrad_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{MAC_N_Undergrad|}}} {{#if:{{{MAC_N_Undergrad_year|}}}|({{{MAC_N_Undergrad_year|}}})}} | label32 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Comprehensive{{#if:{{{MAC_N_Comp_ref|}}}|{{{MAC_N_Comp_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{MAC_N_Comp|}}} {{#if:{{{MAC_N_Comp_year|}}}|({{{MAC_N_Comp_year|}}})}} | label39 = ''[[Chinese university ranking (Netbig)|Netbig]]'' National{{#if:{{{Netbig_N_ref|}}}|{{{Netbig_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data39 = {{{Netbig_N|}}} {{#if:{{{Netbig_N_year|}}}|({{{Netbig_N_year|}}})}} | label44 = ''[[National Institutional Ranking Framework|NIRF]]'' National{{#if:{{{NIRF_N_ref|}}}|{{{NIRF_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data44 = {{{NIRF_N|}}} {{#if:{{{NIRF_N_year|}}}|({{{NIRF_N_year|}}})}} | label45 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' National{{#if:{{{QS_N_ref|}}}|{{{QS_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data45 = {{{QS_N|}}} {{#if:{{{QS_N_year|}}}|({{{QS_N_year|}}})}} | label48 = ''[[Ria Novosti]]'' National{{#if:{{{RIA_N_ref|}}}|{{{RIA_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data48 = {{{RIA_N|}}} {{#if:{{{RIA_N_year|}}}|({{{RIA_N_year|}}})}} | label60 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' National{{#if:{{{THE_N_ref|}}}|{{{THE_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data60 = {{{THE_N|}}} {{#if:{{{THE_N_year|}}}|({{{THE_N_year|}}})}} | label80 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' National{{#if:{{{USNWR_N_ref|}}}|{{{USNWR_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data80 = {{{USNWR_N|}}} {{#if:{{{USNWR_N_year|}}}|({{{USNWR_N_year|}}})}} | label92 = ''[[Going broke universities – Disappearing universities|Shimano]]'' Selectivity{{#if:{{{Shimano_N_ref|}}}|{{{Shimano_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data92 = {{{Shimano_N|}}} {{#if:{{{Shimano_N_year|}}}|({{{Shimano_N_year|}}})}} | label94 = ''[[Rankings of universities in the United Kingdom#The_Times/The_Sunday_Times|Sunday Times/Times]]'' National{{#if:{{{SundayTimes_N_ref|}}}|{{{SundayTimes_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data94 = {{{SundayTimes_N|}}} {{#if:{{{SundayTimes_N_year|}}}|({{{SundayTimes_N_year|}}})}} | label95 = ''[[Teaching Excellence Framework|TEF]]'' England{{#if:{{{TEF_N_ref|}}}|{{{TEF_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data95 = {{{TEF_N|}}} {{#if:{{{TEF_N_year|}}}|({{{TEF_N_year|}}})}} | label96 = ''[[Truly Strong Universities|Toyo Keizai]]'' National{{#if:{{{TSU_N_ref|}}}|{{{TSU_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data96 = {{{TSU_N|}}} {{#if:{{{TSU_N_year|}}}|({{{TSU_N_year|}}})}} | label97 = ''[[Washington Monthly]]'' National{{#if:{{{Wamo_N_ref|}}}|{{{Wamo_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data97 = {{{Wamo_N|}}} {{#if:{{{Wamo_N_year|}}}|({{{Wamo_N_year|}}})}} | label98 = ''[[Chinese university ranking (Wu Shulian)|Wu Shulian]]'' National{{#if:{{{Wushulian_N_ref|}}}|{{{Wushulian_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data98 = {{{Wushulian_N|}}} {{#if:{{{Wushulian_N_year|}}}|({{{Wushulian_N_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL OVERALL --> <!-- Start of NATIONAL BUSINESS, max 100 entries --> | header52 = {{#if:{{{ARWU_N_Tourism|}}}{{{BI_N_MBA|}}}{{{BW_N_Undergrad|}}}{{{Economist_N_MBA|}}}{{{FT_N_MBA|}}}{{{Forbes_N_MBA|}}}{{{QS_N_MBA|}}}{{{USNWR_N_MBA|}}}{{{USNWR_N_Undergrad|}}}{{{Vault_N_MBA|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Business and economics | label3 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Hospitality & Tourism Management{{#if:{{{ARWU_N_Tourism_ref|}}}|{{{ARWU_N_Tourism_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{ARWU_N_Tourism|}}} {{#if:{{{ARWU_N_Tourism_year|}}}|({{{ARWU_N_Tourism_year|}}})}} | label5 = ''[[Business Insider]]'' MBA{{#if:{{{BI_N_MBA_ref|}}}|{{{BI_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data5 = {{{BI_N_MBA|}}} {{#if:{{{BI_N_MBA_year|}}}|({{{BI_N_MBA_year|}}})}} | label10= ''[[Bloomberg Businessweek|Bloomberg Businessweek]]'' Undergraduate{{#if:{{{BW_N_Undergrad_ref|}}}|{{{BW_N_Undergrad_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{BW_N_Undergrad|}}} {{#if:{{{BW_N_Undergrad_year|}}}|({{{BW_N_Undergrad_year|}}})}} | label13 = ''[[Economist]]'' MBA{{#if:{{{Economist_N_MBA_ref|}}}|{{{Economist_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data13 = {{{Economist_N_MBA|}}} {{#if:{{{Economist_N_MBA_year|}}}|({{{Economist_N_MBA_year|}}})}} | label15 = ''[[Financial Times]]'' MBA{{#if:{{{FT_N_MBA_ref|}}}|{{{FT_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data15 = {{{FT_N_MBA|}}} {{#if:{{{FT_N_MBA_year|}}}|({{{FT_N_MBA_year|}}})}} | label20= ''[[Forbes]]'' Undergraduate{{#if:{{{Forbes_N_MBA_ref|}}}|{{{Forbes_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{Forbes_N_MBA|}}} {{#if:{{{Forbes_N_MBA_year|}}}|({{{Forbes_N_MBA_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' MBA{{#if:{{{QS_N_MBA_ref|}}}|{{{QS_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_N_MBA|}}} {{#if:{{{QS_N_MBA_year|}}}|({{{QS_N_MBA_year|}}})}} | label40= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' MBA{{#if:{{{USNWR_N_MBA_ref|}}}|{{{USNWR_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data40 = {{{USNWR_N_MBA|}}} {{#if:{{{USNWR_N_MBA_year|}}}|({{{USNWR_N_MBA_year|}}})}} | label41= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Undergraduate{{#if:{{{USNWR_N_Undergrad_ref|}}}|{{{USNWR_N_Undergrad_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data41 = {{{USNWR_N_Undergrad|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Undergrad_year|}}}|({{{USNWR_N_Undergrad_year|}}})}} | label50= ''[[Vault.com|Vault]]'' MBA{{#if:{{{Vault_N_MBA_ref|}}}|{{{Vault_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{Vault_N_MBA|}}} {{#if:{{{Vault_N_MBA_year|}}}|({{{Vault_N_MBA_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL BUSINESS --> <!-- Start of NATIONAL EDUCATION, max 100 entries --> | header53 = {{#if:{{{USNWR_N_Education|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Education | label50 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Education{{#if:{{{USNWR_N_Education_ref|}}}|{{{USNWR_N_Education_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{USNWR_N_Education|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Education_year|}}}|({{{USNWR_N_Education_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL EDUCATION --> <!-- Start of NATIONAL LAW, max 100 entries --> | header54 = {{#if:{{{MAC_N_Civillaw|}}}{{{MAC_N_Commonlaw|}}}{{{USNWR_N_Law|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Law | label22 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Civil law{{#if:{{{MAC_N_Civillaw_ref|}}}|{{{MAC_N_Civillaw_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{MAC_N_Civillaw|}}} {{#if:{{{MAC_N_Civillaw_year|}}}|({{{MAC_N_Civillaw_year|}}})}} | label23 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Common law{{#if:{{{MAC_N_Commonlaw_ref|}}}|{{{MAC_N_Commonlaw_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data23 = {{{MAC_N_Commonlaw|}}} {{#if:{{{MAC_N_Commonlaw_year|}}}|({{{MAC_N_Commonlaw_year|}}})}} | label50 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Law{{#if:{{{USNWR_N_Law_ref|}}}|{{{USNWR_N_Law_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{USNWR_N_Law|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Law_year|}}}|({{{USNWR_N_Law_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL LAW --> <!-- Start of NATIONAL LIBERAL ARTS, max 100 entries --> | header55 = {{#if:{{{USNWR_N_Arts|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Liberal arts | label20= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Liberal arts{{#if:{{{USNWR_N_Arts_ref|}}}|{{{USNWR_N_Arts_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{USNWR_N_Arts|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Arts_year|}}}|({{{USNWR_N_Arts_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL LIBERAL ARTS --> <!-- Start of NATIONAL LIFE AND MEDICINE, max 100 entries --> | header57 = {{#if:{{{MAC_N_Medical|}}}{{{USNWR_N_Medical|}}}{{{USNWR_N_Nursing|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Life sciences and medicine | label10 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Medical/Doctoral{{#if:{{{MAC_N_Medical_ref|}}}|{{{MAC_N_Medical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{MAC_N_Medical|}}} {{#if:{{{MAC_N_Medical_year|}}}|({{{MAC_N_Medical_year|}}})}} | label20= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Medical{{#if:{{{USNWR_N_Medical_ref|}}}|{{{USNWR_N_Medical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{USNWR_N_Medical|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Medical_year|}}}|({{{USNWR_N_Medical_year|}}})}} | label21= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Nursing{{#if:{{{USNWR_N_Nursing_ref|}}}|{{{USNWR_N_Nursing_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{USNWR_N_Nursing|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Nursing_year|}}}|({{{USNWR_N_Nursing_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL MEDICINE --> <!-- Start of NATIONAL SCIENCE AND ENGINEERING, max 100 entries --> | header59 = {{#if:{{{THE_N_CS|}}}{{{THE_N_Eng|}}}{{{THE_N_Physical|}}}{{{USNWR_N_Eng|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Science and engineering | label19 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Electrical & Electronic Engineering{{#if:{{{ARWU_N_ENG_ref|}}}|{{{ARWU_N_ENG_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data19 = {{{ARWU_N_ENG|}}} {{#if:{{{ARWU_N_ENG_year|}}}|({{{ARWU_N_ENG_year|}}})}} | label20= ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Computer Science{{#if:{{{THE_N_CS_ref|}}}|{{{THE_N_CS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{THE_N_CS|}}} {{#if:{{{THE_N_CS_year|}}}|({{{THE_N_CS_year|}}})}} | label22= ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Engineering{{#if:{{{THE_N_Eng_ref|}}}|{{{THE_N_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{THE_N_Eng|}}} {{#if:{{{THE_N_Eng_year|}}}|({{{THE_N_Eng_year|}}})}} | label24= ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Physical Sciences{{#if:{{{THE_N_Physical_ref|}}}|{{{THE_N_Physical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{THE_N_Physical|}}} {{#if:{{{THE_N_Physical_year|}}}|({{{THE_N_Physical_year|}}})}} | label30= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Engineering{{#if:{{{USNWR_N_Eng_ref|}}}|{{{USNWR_N_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{USNWR_N_Eng|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Eng_year|}}}|({{{USNWR_N_Eng_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL SCIENCE AND ENGINEERING --> <!-- Start of LOCAL OVERALL (various sub-national entities), max 100 entries--> | header90 = {{#if:{{{NBP_ChugokuShikoku|}}}{{{NBP_GreaterTokyo|}}}{{{NBP_HokurikuTokai|}}}{{{NBP_Kansai|}}}|{{Infobox | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Local – Overall | label12 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Chugoku/Shikoku{{#if:{{{NBP_ChugokuShikoku_ref|}}}|{{{NBP_ChugokuShikoku_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data12 = {{{NBP_ChugokuShikoku|}}} {{#if:{{{NBP_ChugokuShikoku_year|}}}|({{{NBP_ChugokuShikoku_year|}}})}} | label20 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Greater Tokyo{{#if:{{{NBP_GreaterTokyo_ref|}}}|{{{NBP_GreaterTokyo_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{NBP_GreaterTokyo|}}} {{#if:{{{NBP_GreaterTokyo_year|}}}|({{{NBP_GreaterTokyo_year|}}})}} | label27 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Hokuriku/Tokai{{#if:{{{NBP_HokurikuTokai_ref|}}}|{{{NBP_HokurikuTokai_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data27 = {{{NBP_HokurikuTokai|}}} {{#if:{{{NBP_HokurikuTokai_year|}}}|({{{NBP_HokurikuTokai_year|}}})}} | label28 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Kansai{{#if:{{{NBP_Kansai_ref|}}}|{{{NBP_Kansai_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data28 = {{{NBP_Kansai|}}} {{#if:{{{NBP_Kansai_year|}}}|({{{NBP_Kansai_year|}}})}} }}}}<!-- End of LOCAL OVERALL --> }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox university rankings with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox university rankings]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| ARWU_Asia | ARWU_Asia_ref | ARWU_Asia_year | ARWU_N | ARWU_N_ENG | ARWU_N_ENG_ref | ARWU_N_ENG_year | ARWU_N_ref | ARWU_N_Tourism | ARWU_N_Tourism_ref | ARWU_N_Tourism_year | ARWU_N_year | ARWU_W | ARWU_W_CS | ARWU_W_CS_ref | ARWU_W_CS_year | ARWU_W_ENG | ARWU_W_ENG_ref | ARWU_W_ENG_year | ARWU_W_LIFE | ARWU_W_LIFE_ref | ARWU_W_LIFE_year | ARWU_W_MED | ARWU_W_MED_ref | ARWU_W_MED_year | ARWU_W_ref | ARWU_W_SCI | ARWU_W_SCI_ref | ARWU_W_SCI_year | ARWU_W_SOC | ARWU_W_SOC_ref | ARWU_W_SOC_year | ARWU_W_Tourism | ARWU_W_Tourism_ref | ARWU_W_Tourism_year | ARWU_W_year | BCUR_N | BCUR_N_ref | BCUR_N_year | BI_N_MBA | BI_N_MBA_ref | BI_N_MBA_year | BI_W_MBA | BI_W_MBA_ref | BI_W_MBA_year | BW_N_Undergrad | BW_N_Undergrad_ref | BW_N_Undergrad_year | CHE_N | CHE_N_ref | CHE_N_year | Complete_N | Complete_N_ref | Complete_N_year | CUAA_N | CUAA_N_ref | CUAA_N_year | CWTS_Asia | CWTS_Asia_ref | CWTS_Asia_year | CWTS_N | CWTS_N_ref | CWTS_N_year | CWTS_W | CWTS_W_ref | CWTS_W_year | CWUR_N | CWUR_N_ref | CWUR_N_year | CWUR_W | CWUR_W_ref | CWUR_W_year | Economist_N | Economist_N_MBA | Economist_N_MBA_ref | Economist_N_MBA_year | Economist_N_ref | Economist_N_year | Economist_W_MBA | Economist_W_MBA_ref | Economist_W_MBA_year | ERA_N | ERA_N_ref | ERA_N_year | Folha_N | Folha_N_ref | Folha_N_year | Forbes_N | Forbes_N_MBA | Forbes_N_MBA_ref | Forbes_N_MBA_year | Forbes_N_ref | Forbes_N_year | FT_N_MBA | FT_N_MBA_ref | FT_N_MBA_year | FT_W_MBA | FT_W_MBA_ref | FT_W_MBA_year | Guardian_N | Guardian_N_ref | Guardian_N_year | HEC_N | HEC_N_ref | HEC_N_year | INEP_N | INEP_N_ref | INEP_N_year | Interfax_N | Interfax_N_ref | Interfax_N_year | Kawaijuku_N | Kawaijuku_N_ref | Kawaijuku_N_year | MAC_N | MAC_N_Civillaw | MAC_N_Civillaw_ref | MAC_N_Civillaw_year | MAC_N_Commonlaw | MAC_N_Commonlaw_ref | MAC_N_Commonlaw_year | MAC_N_Comp | MAC_N_Comp_ref | MAC_N_Comp_year | MAC_N_Medical | MAC_N_Medical_ref | MAC_N_Medical_year | MAC_N_ref | MAC_N_Undergrad | MAC_N_Undergrad_ref | MAC_N_Undergrad_year | MAC_N_year | name | NBP_ChugokuShikoku | NBP_ChugokuShikoku_ref | NBP_ChugokuShikoku_year | NBP_GreaterTokyo | NBP_GreaterTokyo_ref | NBP_GreaterTokyo_year | NBP_HokurikuTokai | NBP_HokurikuTokai_ref | NBP_HokurikuTokai_year | NBP_Kansai | NBP_Kansai_ref | NBP_Kansai_year | Netbig_N | Netbig_N_ref | Netbig_N_year | NIRF_N | NIRF_N_ref | NIRF_N_year | QS_Arab | QS_Arab_ref | QS_Arab_year | QS_Asia | QS_Asia_MBA | QS_Asia_MBA_ref | QS_Asia_MBA_year | QS_Asia_ref | QS_Asia_year | QS_BRICS | QS_BRICS_ref | QS_BRICS_year | QS_EECA | QS_EECA_ref | QS_EECA_year | QS_Europe | QS_Europe_MBA | QS_Europe_MBA_ref | QS_Europe_MBA_year | QS_Europe_ref | QS_Europe_year | QS_Latam | QS_Latam_MBA | QS_Latam_MBA_ref | QS_Latam_MBA_year | QS_Latam_ref | QS_Latam_year | QS_N | QS_N_MBA | QS_N_MBA_ref | QS_N_MBA_year | QS_N_ref | QS_N_year | QS_Oceania | QS_Oceania_MBA | QS_Oceania_MBA_ref | QS_Oceania_MBA_year | QS_Oceania_ref | QS_Oceania_year | QS_W | QS_W_Accounting | QS_W_Accounting_ref | QS_W_Accounting_year | QS_W_Agri | QS_W_Agri_ref | QS_W_Agri_year | QS_W_Arts | QS_W_Arts_ref | QS_W_Arts_year | QS_W_Business | QS_W_Business_ref | QS_W_Business_year | QS_W_Chemistry | QS_W_Chemistry_ref | QS_W_Chemistry_year | QS_W_Dentistry | QS_W_Dentistry_ref | QS_W_Dentistry_year | QS_W_Economics | QS_W_Economics_ref | QS_W_Economics_year | QS_W_Education | QS_W_Education_ref | QS_W_Education_year | QS_W_Employability | QS_W_Employability_ref | QS_W_Employability_year | QS_W_Eng | QS_W_Eng_ref | QS_W_Eng_year | QS_W_Law | QS_W_Law_ref | QS_W_Law_year | QS_W_Life | QS_W_Life_ref | QS_W_Life_year | QS_W_MBA | QS_W_MBA_ref | QS_W_MBA_year | QS_W_Natural | QS_W_Natural_ref | QS_W_Natural_year | QS_W_Politics | QS_W_Politics_ref | QS_W_Politics_year | QS_W_ref | QS_W_Social | QS_W_Social_ref | QS_W_Social_year | QS_W_Under50 | QS_W_Under50_ref | QS_W_Under50_year | QS_W_year | Reuters_W | Reuters_W_ref | Reuters_W_year | RIA_N | RIA_N_ref | RIA_N_year | RUR_W | RUR_W_ref | RUR_W_year | Scimago_W | Scimago_W_ref | Scimago_W_year | Shimano_N | Shimano_N_ref | Shimano_N_year | SundayTimes_N | SundayTimes_N_ref | SundayTimes_N_year | TEF_N | TEF_N_ref | TEF_N_year | THE_Africa | THE_Africa_ref | THE_Africa_year | THE_Arab | THE_Arab_ref | THE_Arab_year | THE_Asia | THE_Asia_ref | THE_Asia_year | THE_BRICS | THE_BRICS_ref | THE_BRICS_year | THE_Emerging | THE_Emerging_ref | THE_Emerging_year | THE_Europe | THE_Europe_ref | THE_Europe_year | THE_Europeteaching | THE_Europeteaching_ref | THE_Europeteaching_year | THE_Latam | THE_Latam_ref | THE_Latam_year | THE_N | THE_N_CS | THE_N_CS_ref | THE_N_CS_year | THE_N_Eng | THE_N_Eng_ref | THE_N_Eng_year | THE_N_Physical | THE_N_Physical_ref | THE_N_Physical_year | THE_N_ref | THE_N_year | THE_Oceania | THE_Oceania_ref | THE_Oceania_year | THE_W | THE_W_Arts | THE_W_Arts_ref | THE_W_Arts_year | THE_W_Business | THE_W_Business_ref | THE_W_Business_year | THE_W_CS | THE_W_CS_ref | THE_W_CS_year | THE_W_Education | THE_W_Education_ref | THE_W_Education_year | THE_W_Eng | THE_W_Eng_ref | THE_W_Eng_year | THE_W_Health | THE_W_Health_ref | THE_W_Health_year | THE_W_Law | THE_W_Law_ref | THE_W_Law_year | THE_W_Life | THE_W_Life_ref | THE_W_Life_year | THE_W_Physical | THE_W_Physical_ref | THE_W_Physical_year | THE_W_Psychology | THE_W_Psychology_ref | THE_W_Psychology_year | THE_W_ref | THE_W_Reputation | THE_W_Reputation_ref | THE_W_Reputation_year | THE_W_Social | THE_W_Social_ref | THE_W_Social_year | THE_W_year | THE_W_Young | THE_W_Young_ref | THE_W_Young_year | TSU_N | TSU_N_ref | TSU_N_year | type | UIGreenMetric_W | UIGreenMetric_W_ref | UIGreenMetric_W_year | URAP_W | URAP_W_ref | URAP_W_year | USNWR_Africa | USNWR_Africa_ref | USNWR_Africa_year | USNWR_Arab | USNWR_Arab_ref | USNWR_Arab_year | USNWR_Asia | USNWR_Asia_ref | USNWR_Asia_year | USNWR_Europe | USNWR_Europe_ref | USNWR_Europe_year | USNWR_Latam | USNWR_Latam_ref | USNWR_Latam_year | USNWR_N | USNWR_N_Arts | USNWR_N_Arts_ref | USNWR_N_Arts_year | USNWR_N_Education | USNWR_N_Education_ref | USNWR_N_Education_year | USNWR_N_Eng | USNWR_N_Eng_ref | USNWR_N_Eng_year | USNWR_N_Law | USNWR_N_Law_ref | USNWR_N_Law_year | USNWR_N_MBA | USNWR_N_MBA_ref | USNWR_N_MBA_year | USNWR_N_Medical | USNWR_N_Medical_ref | USNWR_N_Medical_year | USNWR_N_Nursing | USNWR_N_Nursing_ref | USNWR_N_Nursing_year | USNWR_N_ref | USNWR_N_Undergrad | USNWR_N_Undergrad_ref | USNWR_N_Undergrad_year | USNWR_N_year | USNWR_W | USNWR_W_ref | USNWR_W_year | Vault_N_MBA | Vault_N_MBA_ref | Vault_N_MBA_year | Wamo_N | Wamo_N_ref | Wamo_N_year | WURI_W | WURI_W_ref | WURI_W_year | Wushulian_N | Wushulian_N_ref | Wushulian_N_year }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> 5znxmb8jztd0vrwizsyorxkm3wpfaai 2929034 2929033 2026-08-23T09:41:56Z Pynappel 70858 2929034 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas4 | bodyclass = vcard | headerstyle = background:lavender; color:inherit; | above = <span class="fn">[[College and university rankings|{{#if:{{{type|}}}|{{{type}}}|University}} rankings]]</span> | subheader = {{{name|}}} | type = {{{type|}}} <!-- Start of GLOBAL OVERALL, max 100 entries --> | header1 = {{#if:{{{ARWU_W|}}}{{{CWUR_W|}}}{{{CWTS_W|}}}{{{QS_W|}}}{{{QS_W_Employability|}}}{{{QS_W_Under50|}}}{{{Reuters_W|}}}{{{RUR_W|}}}{{{THE_W|}}}{{{THE_W_Reputation_year|}}}{{{THE_W_Young|}}}{{{USNWR_W|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Overall | label1 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' World{{#if:{{{ARWU_W_ref|}}}|{{{ARWU_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data1 = {{{ARWU_W|}}} {{#if:{{{ARWU_W_year|}}}|({{{ARWU_W_year|}}})}} | label2 = ''[[College_and_university_rankings#Center_for_World_University_Rankings|CWUR]]'' World{{#if:{{{CWUR_W_ref|}}}|{{{CWUR_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data2 = {{{CWUR_W|}}} {{#if:{{{CWUR_W_year|}}}|({{{CWUR_W_year|}}})}} | label3 = ''[[CWTS Leiden Ranking|CWTS]]'' World{{#if:{{{CWTS_W_ref|}}}|{{{CWTS_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{CWTS_W|}}} {{#if:{{{CWTS_W_year|}}}|({{{CWTS_W_year|}}})}} | label4 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' World{{#if:{{{QS_W_ref|}}}|{{{QS_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data4 = {{{QS_W|}}} {{#if:{{{QS_W_year|}}}|({{{QS_W_year|}}})}} | label5 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Employability{{#if:{{{QS_W_Employability_ref|}}}|{{{QS_W_Employability_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data5 = {{{QS_W_Employability|}}} {{#if:{{{QS_W_Employability_year|}}}|({{{QS_W_Employability_year|}}})}} | label6 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Under 50{{#if:{{{QS_W_Under50_ref|}}}|{{{QS_W_Under50_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data6 = {{{QS_W_Under50|}}} {{#if:{{{QS_W_Under50_year|}}}|({{{QS_W_Under50_year|}}})}} | label7 = ''[[College and university rankings#Reuters World's Top 100 Innovative Universities|Reuters]]'' World{{#if:{{{Reuters_W_ref|}}}|{{{Reuters_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data7 = {{{Reuters_W|}}} {{#if:{{{Reuters_W_year|}}}|({{{Reuters_W_year|}}})}} | label8 = ''[[Round University Ranking|RUR]]'' World{{#if:{{{RUR_W_ref|}}}|{{{RUR_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data8 = {{{RUR_W|}}} {{#if:{{{RUR_W_year|}}}|({{{RUR_W_year|}}})}} | label9 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' World{{#if:{{{THE_W_ref|}}}|{{{THE_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data9 = {{{THE_W|}}} {{#if:{{{THE_W_year|}}}|({{{THE_W_year|}}})}} | label10 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Reputation{{#if:{{{THE_W_Reputation_ref|}}}|{{{THE_W_Reputation_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{THE_W_Reputation|}}} {{#if:{{{THE_W_Reputation_year|}}}|({{{THE_W_Reputation_year|}}})}} | label11 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Young Universities{{#if:{{{THE_W_Young_ref|}}}|{{{THE_W_Young_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data11 = {{{THE_W_Young|}}} {{#if:{{{THE_W_Young_year|}}}|({{{THE_W_Young_year|}}})}} | label12 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Global{{#if:{{{USNWR_W_ref|}}}|{{{USNWR_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data12 = {{{USNWR_W|}}} {{#if:{{{USNWR_W_year|}}}|({{{USNWR_W_year|}}})}} | label13 = ''WURI'' Global{{#if:{{{WURI_W_ref|}}}|{{{WURI_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data13 = {{{WURI_W|}}} {{#if:{{{WURI_W_year|}}}|({{{WURI_W_year|}}})}} | label14 = ''UIGreenMetric'' Global{{#if:{{{UIGreenMetric_W_ref|}}}|{{{UIGreenMetric_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data14 = {{{UIGreenMetric_W|}}} {{#if:{{{UIGreenMetric_W_year|}}}|({{{UIGreenMetric_W_year|}}})}} | label15 = ''[[SCImago Institutions Rankings|Scimago]]'' Global{{#if:{{{Scimago_W_ref|}}}|{{{Scimago_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data15 = {{{Scimago_W|}}} {{#if:{{{Scimago_W_year|}}}|({{{Scimago_W_year|}}})}} | label16 = ''[[University Ranking by Academic Performance|URAP]]'' World{{#if:{{{URAP_W_ref|}}}|{{{URAP_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data16 = {{{URAP_W|}}} {{#if:{{{URAP_W_year|}}}|({{{URAP_W_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL OVERALL --> <!-- Start of GLOBAL BUSINESS, max 100 entries --> | header3 = {{#if:{{{ARWU_W_Tourism|}}} {{{BI_W_MBA|}}}{{{Economist_W_MBA|}}}{{{FT_W_MBA|}}}{{{QS_W_Accounting|}}}{{{QS_W_Business|}}}{{{QS_W_Economics|}}}{{{QS_W_MBA|}}}{{{THE_W_Business|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Business and economics | label3 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Hospitality & Tourism Management{{#if:{{{ARWU_W_Tourism_ref|}}}|{{{ARWU_W_Tourism_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{ARWU_W_Tourism|}}} {{#if:{{{ARWU_W_Tourism_year|}}}|({{{ARWU_W_Tourism_year|}}})}} | label5 = ''[[Business Insider]]'' MBA{{#if:{{{BI_W_MBA_ref|}}}|{{{BI_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data5 = {{{BI_W_MBA|}}} {{#if:{{{BI_W_MBA_year|}}}|({{{BI_W_MBA_year|}}})}} | label10 = ''[[Economist]]'' MBA{{#if:{{{Economist_W_MBA_ref|}}}|{{{Economist_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{Economist_W_MBA|}}} {{#if:{{{Economist_W_MBA_year|}}}|({{{Economist_W_MBA_year|}}})}} | label20 = ''[[Financial Times]]'' MBA{{#if:{{{FT_W_MBA_ref|}}}|{{{FT_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{FT_W_MBA|}}} {{#if:{{{FT_W_MBA_year|}}}|({{{FT_W_MBA_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Accounting{{#if:{{{QS_W_Accounting_ref|}}}|{{{QS_W_Accounting_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Accounting|}}} {{#if:{{{QS_W_Accounting_year|}}}|({{{QS_W_Accounting_year|}}})}} | label31 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Business{{#if:{{{QS_W_Business_ref|}}}|{{{QS_W_Business_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{QS_W_Business|}}} {{#if:{{{QS_W_Business_year|}}}|({{{QS_W_Business_year|}}})}} | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Economics{{#if:{{{QS_W_Economics_ref|}}}|{{{QS_W_Economics_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_W_Economics|}}} {{#if:{{{QS_W_Economics_year|}}}|({{{QS_W_Economics_year|}}})}} | label33 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' MBA{{#if:{{{QS_W_MBA_ref|}}}|{{{QS_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data33 = {{{QS_W_MBA|}}} {{#if:{{{QS_W_MBA_year|}}}|({{{QS_W_MBA_year|}}})}} | label50 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Business and Economics{{#if:{{{THE_W_Business_ref|}}}|{{{THE_W_Business_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{THE_W_Business|}}} {{#if:{{{THE_W_Business_year|}}}|({{{THE_W_Business_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL BUSINESS --> <!-- Start of GLOBAL EDUCATION, max 100 entries --> | header5 = {{#if:{{{QS_W_Education|}}}{{{THE_W_Education|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Education | label10 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Education and training{{#if:{{{QS_W_Education_ref|}}}|{{{QS_W_Education_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{QS_W_Education|}}} {{#if:{{{QS_W_Education_year|}}}|({{{QS_W_Education_year|}}})}} | label20 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Education{{#if:{{{THE_W_Education_ref|}}}|{{{THE_W_Education_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{THE_W_Education|}}} {{#if:{{{THE_W_Education_year|}}}|({{{THE_W_Education_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL EDUCATION --> <!-- Start of GLOBAL LAW, max 100 entries --> | header6 = {{#if:{{{QS_W_Law|}}}{{{THE_W_Law|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Law | label10 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Law{{#if:{{{QS_W_Law_ref|}}}|{{{QS_W_Law_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{QS_W_Law|}}} {{#if:{{{QS_W_Law_year|}}}|({{{QS_W_Law_year|}}})}} | label20 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Law{{#if:{{{THE_W_Law_ref|}}}|{{{THE_W_Law_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{THE_W_Law|}}} {{#if:{{{THE_W_Law_year|}}}|({{{THE_W_Law_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL LAW --> <!-- Start of GLOBAL LIBERAL ARTS, max 100 entries --> | header7 = {{#if:{{{ARWU_W_SOC|}}}{{{QS_W_Arts|}}}{{{QS_W_Politics|}}}{{{QS_W_Social|}}}{{{THE_W_Arts|}}}{{{THE_W_Social|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Liberal arts | label22 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Social science{{#if:{{{ARWU_W_SOC_ref|}}}|{{{ARWU_W_SOC_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{ARWU_W_SOC|}}} {{#if:{{{ARWU_W_SOC_year|}}}|({{{ARWU_W_SOC_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Arts & Humanities{{#if:{{{QS_W_Arts_ref|}}}|{{{QS_W_Arts_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Arts|}}} {{#if:{{{QS_W_Arts_year|}}}|({{{QS_W_Arts_year|}}})}} | label31 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Politics{{#if:{{{QS_W_Politics_ref|}}}|{{{QS_W_Politics_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{QS_W_Politics|}}} {{#if:{{{QS_W_Politics_year|}}}|({{{QS_W_Politics_year|}}})}} | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Social Sciences and Management{{#if:{{{QS_W_Social_ref|}}}|{{{QS_W_Social_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_W_Social|}}} {{#if:{{{QS_W_Social_year|}}}|({{{QS_W_Social_year|}}})}} | label55 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Arts and Humanities{{#if:{{{THE_W_Arts_ref|}}}|{{{THE_W_Arts_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data55 = {{{THE_W_Arts|}}} {{#if:{{{THE_W_Arts_year|}}}|({{{THE_W_Arts_year|}}})}} | label57 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Social Sciences{{#if:{{{THE_W_Social_ref|}}}|{{{THE_W_Social_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data57 = {{{THE_W_Social|}}} {{#if:{{{THE_W_Social_year|}}}|({{{THE_W_Social_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL LIBERAL ARTS --> <!-- Start of GLOBAL LIFE AND MEDICINE, max 100 entries --> | header8 = {{#if:{{{ARWU_W_LIFE|}}}{{{ARWU_W_MED|}}}{{{QS_W_Agri|}}}{{{QS_W_Dentistry|}}}{{{QS_W_Life|}}}{{{THE_W_Health|}}}{{{THE_W_Life|}}}{{{THE_W_Psychology|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Life sciences and medicine | label21 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Clinical medicine and pharmacy{{#if:{{{ARWU_W_MED_ref|}}}|{{{ARWU_W_MED_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{ARWU_W_MED|}}} {{#if:{{{ARWU_W_MED_year|}}}|({{{ARWU_W_MED_year|}}})}} | label22 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Life sciences{{#if:{{{ARWU_W_LIFE_ref|}}}|{{{ARWU_W_LIFE_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{ARWU_W_LIFE|}}} {{#if:{{{ARWU_W_LIFE_year|}}}|({{{ARWU_W_LIFE_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Agriculture and Forestry{{#if:{{{QS_W_Agri_ref|}}}|{{{QS_W_Agri_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Agri|}}} {{#if:{{{QS_W_Agri_year|}}}|({{{QS_W_Agri_year|}}})}} | label35 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Dentistry{{#if:{{{QS_W_Dentistry_ref|}}}|{{{QS_W_Dentistry_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data35 = {{{QS_W_Dentistry|}}} {{#if:{{{QS_W_Dentistry_year|}}}|({{{QS_W_Dentistry_year|}}})}} | label36 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Life Sciences & Medicine{{#if:{{{QS_W_Life_ref|}}}|{{{QS_W_Life_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data36 = {{{QS_W_Life|}}} {{#if:{{{QS_W_Life_year|}}}|({{{QS_W_Life_year|}}})}} | label51 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Clinical and Health{{#if:{{{THE_W_Health_ref|}}}|{{{THE_W_Health_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data51 = {{{THE_W_Health|}}} {{#if:{{{THE_W_Health_year|}}}|({{{THE_W_Health_year|}}})}} | label55 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Life Sciences{{#if:{{{THE_W_Life_ref|}}}|{{{THE_W_Life_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data55 = {{{THE_W_Life|}}} {{#if:{{{THE_W_Life_year|}}}|({{{THE_W_Life_year|}}})}} | label58 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Psychology{{#if:{{{THE_W_Psychology_ref|}}}|{{{THE_W_Psychology_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data58 = {{{THE_W_Psychology|}}} {{#if:{{{THE_W_Psychology_year|}}}|({{{THE_W_Psychology_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL LIFE AND MEDICINE --> <!-- Start of GLOBAL SCIENCE AND ENGINEERING, max 100 entries --> | header9 = {{#if:{{{ARWU_W_ENG|}}}{{{ARWU_W_SCI|}}}{{{QS_W_Chemistry|}}}{{{QS_W_Eng|}}}{{{QS_W_Natural|}}}{{{THE_W_CS|}}}{{{THE_W_Eng|}}}{{{THE_W_Physical|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Science and engineering | label21 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Electrical & Electronic Engineering{{#if:{{{ARWU_W_ENG_ref|}}}|{{{ARWU_W_ENG_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{ARWU_W_ENG|}}} {{#if:{{{ARWU_W_ENG_year|}}}|({{{ARWU_W_ENG_year|}}})}} | label22 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Computer Sciences & Engineering{{#if:{{{ARWU_W_CS_ref|}}}|{{{ARWU_W_CS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{ARWU_W_CS|}}} {{#if:{{{ARWU_W_CS_year|}}}|({{{ARWU_W_CS_year|}}})}} | label24 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Natural science & math{{#if:{{{ARWU_W_SCI_ref|}}}|{{{ARWU_W_SCI_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{ARWU_W_SCI|}}} {{#if:{{{ARWU_W_SCI_year|}}}|({{{ARWU_W_SCI_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Chemistry{{#if:{{{QS_W_Chemistry_ref|}}}|{{{QS_W_Chemistry_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Chemistry|}}} {{#if:{{{QS_W_Chemistry_year|}}}|({{{QS_W_Chemistry_year|}}})}} | label31 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Engineering & Tech.{{#if:{{{QS_W_Eng_ref|}}}|{{{QS_W_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{QS_W_Eng|}}} {{#if:{{{QS_W_Eng_year|}}}|({{{QS_W_Eng_year|}}})}} | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Natural Sciences{{#if:{{{QS_W_Natural_ref|}}}|{{{QS_W_Natural_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_W_Natural|}}} {{#if:{{{QS_W_Natural_year|}}}|({{{QS_W_Natural_year|}}})}} | label51 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Computer Science{{#if:{{{THE_W_CS_ref|}}}|{{{THE_W_CS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data51 = {{{THE_W_CS|}}} {{#if:{{{THE_W_CS_year|}}}|({{{THE_W_CS_year|}}})}} | label52 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Engineering{{#if:{{{THE_W_Eng_ref|}}}|{{{THE_W_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data52 = {{{THE_W_Eng|}}} {{#if:{{{THE_W_Eng_year|}}}|({{{THE_W_Eng_year|}}})}} | label55 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Physical Sciences{{#if:{{{THE_W_Physical_ref|}}}|{{{THE_W_Physical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data55 = {{{THE_W_Physical|}}} {{#if:{{{THE_W_Physical_year|}}}|({{{THE_W_Physical_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL SCIENCE AND ENGINEERING --> <!-- Start of REGIONAL OVERALL, max 100 entries --> | header40 = {{#if:{{{ARWU_Asia|}}}{{{CWTS_Asia|}}}{{{QS_Arab|}}}{{{QS_Asia|}}}{{{QS_BRICS|}}}{{{QS_Latam|}}}{{{QS_EECA|}}}{{{QS_Oceania|}}}{{{THE_Africa|}}}{{{THE_Arab|}}}{{{THE_Asia|}}}{{{THE_Europe|}}}{{{THE_Europeteaching|}}}{{{THE_Latam|}}}{{{THE_BRICS|}}}{{{THE_Emerging|}}}{{{THE_Oceania|}}}{{{USNWR_Africa|}}}{{{USNWR_Asia|}}}{{{USNWR_Arab|}}}{{{USNWR_Europe|}}}{{{USNWR_Latam|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Regional – Overall | label2 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Asia{{#if:{{{ARWU_Asia_ref|}}}|{{{ARWU_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data2 = {{{ARWU_Asia|}}} {{#if:{{{ARWU_Asia_year|}}}|({{{ARWU_Asia_year|}}})}} | label3 = ''[[CWTS Leiden Ranking|CWTS]]'' Asia{{#if:{{{CWTS_Asia_ref|}}}|{{{CWTS_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{CWTS_Asia|}}} {{#if:{{{CWTS_Asia_year|}}}|({{{CWTS_Asia_year|}}})}} | label21 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Arab region{{#if:{{{QS_Arab_ref|}}}|{{{QS_Arab_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{QS_Arab|}}} {{#if:{{{QS_Arab_year|}}}|({{{QS_Arab_year|}}})}} | label22 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Asia{{#if:{{{QS_Asia_ref|}}}|{{{QS_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{QS_Asia|}}} {{#if:{{{QS_Asia_year|}}}|({{{QS_Asia_year|}}})}} | label23 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' BRICS{{#if:{{{QS_BRICS_ref|}}}|{{{QS_BRICS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data23 = {{{QS_BRICS|}}} {{#if:{{{QS_BRICS_year|}}}|({{{QS_BRICS_year|}}})}} | label24 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Latin America{{#if:{{{QS_Latam_ref|}}}|{{{QS_Latam_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{QS_Latam|}}} {{#if:{{{QS_Latam_year|}}}|({{{QS_Latam_year|}}})}} | label25 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Emerging Europe and Central Asia{{#if:{{{QS_EECA_ref|}}}|{{{QS_EECA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data25 = {{{QS_EECA|}}} {{#if:{{{QS_EECA_year|}}}|({{{QS_EECA_year|}}})}} | label26 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Oceania{{#if:{{{QS_Oceania_ref|}}}|{{{QS_Oceania_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data26 = {{{QS_Oceania|}}} {{#if:{{{QS_Oceania_year|}}}|({{{QS_Oceania_year|}}})}} | label27 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Europe{{#if:{{{QS_Europe_ref|}}}|{{{QS_Europe_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data27 = {{{QS_Europe|}}} {{#if:{{{QS_Europe_year|}}}|({{{QS_Europe_year|}}})}} | label60 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Africa{{#if:{{{THE_Africa_ref|}}}|{{{THE_Africa_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data60 = {{{THE_Africa|}}} {{#if:{{{THE_Africa_year|}}}|({{{THE_Africa_year|}}})}} | label61 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Arab Countries{{#if:{{{THE_Arab_ref|}}}|{{{THE_Arab_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data61 = {{{THE_Arab|}}} {{#if:{{{THE_Arab_year|}}}|({{{THE_Arab_year|}}})}} | label62 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Asia{{#if:{{{THE_Asia_ref|}}}|{{{THE_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data62 = {{{THE_Asia|}}} {{#if:{{{THE_Asia_year|}}}|({{{THE_Asia_year|}}})}} | label63 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Europe{{#if:{{{THE_Europe_ref|}}}|{{{THE_Europe_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data63 = {{{THE_Europe|}}} {{#if:{{{THE_Europe_year|}}}|({{{THE_Europe_year|}}})}} | label64 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Europe Teaching{{#if:{{{THE_Europeteaching_ref|}}}|{{{THE_Europeteaching_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data64 = {{{THE_Europeteaching|}}} {{#if:{{{THE_Europeteaching_year|}}}|({{{THE_Europeteaching_year|}}})}} | label65 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Latin America{{#if:{{{THE_Latam_ref|}}}|{{{THE_Latam_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data65 = {{{THE_Latam|}}} {{#if:{{{THE_Latam_year|}}}|({{{THE_Latam_year|}}})}} | label66 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' BRICS{{#if:{{{THE_BRICS_ref|}}}|{{{THE_BRICS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data66 = {{{THE_BRICS|}}} {{#if:{{{THE_BRICS_year|}}}|({{{THE_BRICS_year|}}})}} | label67 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Emerging Economies{{#if:{{{THE_Emerging_ref|}}}|{{{THE_Emerging_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data67 = {{{THE_Emerging|}}} {{#if:{{{THE_Emerging_year|}}}|({{{THE_Emerging_year|}}})}} | label68 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Oceania{{#if:{{{THE_Oceania_ref|}}}|{{{THE_Oceania_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data68 = {{{THE_Oceania|}}} {{#if:{{{THE_Oceania_year|}}}|({{{THE_Oceania_year|}}})}} | label70 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Africa{{#if:{{{USNWR_Africa_ref|}}}|{{{USNWR_Africa_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data70 = {{{USNWR_Africa|}}} {{#if:{{{USNWR_Africa_year|}}}|({{{USNWR_Africa_year|}}})}} | label71 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Asia{{#if:{{{USNWR_Asia_ref|}}}|{{{USNWR_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data71 = {{{USNWR_Asia|}}} {{#if:{{{USNWR_Asia_year|}}}|({{{USNWR_Asia_year|}}})}} | label72 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Arab countries{{#if:{{{USNWR_Arab_ref|}}}|{{{USNWR_Arab_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data72 = {{{USNWR_Arab|}}} {{#if:{{{USNWR_Arab_year|}}}|({{{USNWR_Arab_year|}}})}} | label75 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Europe{{#if:{{{USNWR_Europe_ref|}}}|{{{USNWR_Europe_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data75 = {{{USNWR_Europe|}}} {{#if:{{{USNWR_Europe_year|}}}|({{{USNWR_Europe_year|}}})}} | label76 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Latin America{{#if:{{{USNWR_Latam_ref|}}}|{{{USNWR_Latam_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data76 = {{{USNWR_Latam|}}} {{#if:{{{USNWR_Latam_year|}}}|({{{USNWR_Latam_year|}}})}} }}}}<!-- End of REGIONAL OVERALL --> <!-- Start of REGIONAL BUSINESS, max 100 entries --> | header41 = {{#if:{{{QS_Asia_MBA|}}}{{{QS_Europe_MBA|}}}{{{QS_Latam_MBA|}}}{{{QS_Oceania_MBA|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Regional – Business | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Asia MBA {{#if:{{{QS_Asia_MBA_ref|}}}|{{{QS_Asia_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_Asia_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Asia_MBA_year|}}}|({{{QS_Asia_MBA_year|}}})}} | label33 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Europe MBA{{#if:{{{QS_Europe_MBA_ref|}}}|{{{QS_Europe_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data33 = {{{QS_Europe_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Europe_MBA_year|}}}|({{{QS_Europe_MBA_year|}}})}} | label34 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Latin America MBA{{#if:{{{QS_Latam_MBA_ref|}}}|{{{QS_Latam_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data34 = {{{QS_Latam_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Latam_MBA_year|}}}|({{{QS_Latam_MBA_year|}}})}} | label35 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Oceania MBA{{#if:{{{QS_Oceania_MBA_ref|}}}|{{{QS_Oceania_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data35 = {{{QS_Oceania_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Oceania_MBA_year|}}}|({{{QS_Oceania_MBA_year|}}})}} }}}}<!-- End of REGIONAL BUSINESS --> <!-- Start of NATIONAL OVERALL, max 100 entries --> | header50 = {{#if:{{{ARWU_N|}}}{{{BCUR_N|}}}{{{CHE_N|}}}{{{Complete_N|}}}{{{CUAA_N|}}}{{{CWTS_N|}}}{{{CWUR_N|}}}{{{Economist_N|}}}{{{ERA_N|}}}{{{Folha_N|}}}{{{Forbes_N|}}}{{{Guardian_N|}}}{{{HEC_N|}}}{{{INEP_N|}}}{{{Interfax_N|}}}{{{Kawaijuku_N|}}}{{{MAC_N|}}}{{{MAC_N_Undergrad|}}}{{{MAC_N_Comp|}}}{{{Netbig_N|}}}{{{NIRF_N|}}}{{{RIA_N|}}}{{{THE_N|}}}{{{USNWR_N|}}}{{{QS_N|}}}{{{Shimano_N|}}}{{{SundayTimes_N|}}}{{{TEF_N|}}}{{{TSU_N|}}}{{{Wamo_N|}}}{{{Wushulian_N|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Overall | label2 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' National{{#if:{{{ARWU_N_ref|}}}|{{{ARWU_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data2 = {{{ARWU_N|}}} {{#if:{{{ARWU_N_year|}}}|({{{ARWU_N_year|}}})}} | label6 = ''[[Best Chinese Universities Ranking (BCUR)|BCUR]]'' National{{#if:{{{BCUR_N_ref|}}}|{{{BCUR_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data6 = {{{BCUR_N|}}} {{#if:{{{BCUR_N_year|}}}|({{{BCUR_N_year|}}})}} | label9 = ''[[CHE University Ranking|CHE]]'' National{{#if:{{{CHE_N_ref|}}}|{{{CHE_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data9 = {{{CHE_N|}}} {{#if:{{{CHE_N_year|}}}|({{{CHE_N_year|}}})}} | label10 = ''[[The Complete University Guide|Complete]]'' National{{#if:{{{Complete_N_ref|}}}|{{{Complete_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{Complete_N|}}} {{#if:{{{Complete_N_year|}}}|({{{Complete_N_year|}}})}} | label11 = ''[[Chinese university ranking (CUAA)|CUAA]]'' National{{#if:{{{CUAA_N_ref|}}}|{{{CUAA_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data11 = {{{CUAA_N|}}} {{#if:{{{CUAA_N_year|}}}|({{{CUAA_N_year|}}})}} | label12 = ''[[CWTS Leiden Ranking|CWTS]]'' National{{#if:{{{CWTS_N_ref|}}}|{{{CWTS_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data12 = {{{CWTS_N|}}} {{#if:{{{CWTS_N_year|}}}|({{{CWTS_N_year|}}})}} | label13 = ''[[College_and_university_rankings#Center_for_World_University_Rankings|CWUR]]'' National{{#if:{{{CWUR_N_ref|}}}|{{{CWUR_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data13 = {{{CWUR_N|}}} {{#if:{{{CWUR_N_year|}}}|({{{CWUR_N_year|}}})}} | label14 = ''[[Economist]]'' National{{#if:{{{Economist_N_ref|}}}|{{{Economist_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data14 = {{{Economist_N|}}} {{#if:{{{Economist_N_year|}}}|({{{Economist_N_year|}}})}} | label15 = ''[[Excellence in Research for Australia|ERA]]'' National{{#if:{{{ERA_N_ref|}}}|{{{ERA_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data15 = {{{ERA_N|}}} {{#if:{{{ERA_N_year|}}}|({{{ERA_N_year|}}})}} | label17 = ''[[Rankings of universities in Brazil#Ranking Universitário Folha|Folha]]'' National{{#if:{{{Folha_N_ref|}}}|{{{Folha_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data17 = {{{Folha_N|}}} {{#if:{{{Folha_N_year|}}}|({{{Folha_N_year|}}})}} | label18 = ''[[Forbes]]'' National{{#if:{{{Forbes_N_ref|}}}|{{{Forbes_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data18 = {{{Forbes_N|}}} {{#if:{{{Forbes_N_year|}}}|({{{Forbes_N_year|}}})}} | label19 = ''[[Rankings of universities in the United Kingdom#The Guardian|Guardian]]'' National{{#if:{{{Guardian_N_ref|}}}|{{{Guardian_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data19 = {{{Guardian_N|}}} {{#if:{{{Guardian_N_year|}}}|({{{Guardian_N_year|}}})}} | label20 = ''[[HEC University Rankings|HEC]]'' National{{#if:{{{HEC_N_ref|}}}|{{{HEC_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{HEC_N|}}} {{#if:{{{HEC_N_year|}}}|({{{HEC_N_year|}}})}} | label21 = ''[[Rankings of universities in Brazil#Brazilian government evaluation|INEP]]'' National{{#if:{{{INEP_N_ref|}}}|{{{INEP_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{INEP_N|}}} {{#if:{{{INEP_N_year|}}}|({{{INEP_N_year|}}})}} | label23 = ''[[Interfax]]'' National{{#if:{{{Interfax_N_ref|}}}|{{{Interfax_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data23 = {{{Interfax_N|}}} {{#if:{{{Interfax_N_year|}}}|({{{Interfax_N_year|}}})}} | label24 = ''[[College_and_university_rankings#Japan|Kawaijuku]]'' National{{#if:{{{Kawaijuku_N_ref|}}}|{{{Kawaijuku_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{Kawaijuku_N|}}} {{#if:{{{Kawaijuku_N_year|}}}|({{{Kawaijuku_N_year|}}})}} | label30 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' National{{#if:{{{MAC_N_ref|}}}|{{{MAC_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{MAC_N|}}} {{#if:{{{MAC_N_year|}}}|({{{MAC_N_year|}}})}} | label31 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Undergraduate{{#if:{{{MAC_N_Undergrad_ref|}}}|{{{MAC_N_Undergrad_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{MAC_N_Undergrad|}}} {{#if:{{{MAC_N_Undergrad_year|}}}|({{{MAC_N_Undergrad_year|}}})}} | label32 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Comprehensive{{#if:{{{MAC_N_Comp_ref|}}}|{{{MAC_N_Comp_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{MAC_N_Comp|}}} {{#if:{{{MAC_N_Comp_year|}}}|({{{MAC_N_Comp_year|}}})}} | label39 = ''[[Chinese university ranking (Netbig)|Netbig]]'' National{{#if:{{{Netbig_N_ref|}}}|{{{Netbig_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data39 = {{{Netbig_N|}}} {{#if:{{{Netbig_N_year|}}}|({{{Netbig_N_year|}}})}} | label44 = ''[[National Institutional Ranking Framework|NIRF]]'' National{{#if:{{{NIRF_N_ref|}}}|{{{NIRF_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data44 = {{{NIRF_N|}}} {{#if:{{{NIRF_N_year|}}}|({{{NIRF_N_year|}}})}} | label45 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' National{{#if:{{{QS_N_ref|}}}|{{{QS_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data45 = {{{QS_N|}}} {{#if:{{{QS_N_year|}}}|({{{QS_N_year|}}})}} | label48 = ''[[Ria Novosti]]'' National{{#if:{{{RIA_N_ref|}}}|{{{RIA_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data48 = {{{RIA_N|}}} {{#if:{{{RIA_N_year|}}}|({{{RIA_N_year|}}})}} | label60 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' National{{#if:{{{THE_N_ref|}}}|{{{THE_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data60 = {{{THE_N|}}} {{#if:{{{THE_N_year|}}}|({{{THE_N_year|}}})}} | label80 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' National{{#if:{{{USNWR_N_ref|}}}|{{{USNWR_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data80 = {{{USNWR_N|}}} {{#if:{{{USNWR_N_year|}}}|({{{USNWR_N_year|}}})}} | label92 = ''[[Going broke universities – Disappearing universities|Shimano]]'' Selectivity{{#if:{{{Shimano_N_ref|}}}|{{{Shimano_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data92 = {{{Shimano_N|}}} {{#if:{{{Shimano_N_year|}}}|({{{Shimano_N_year|}}})}} | label94 = ''[[Rankings of universities in the United Kingdom#The_Times/The_Sunday_Times|Sunday Times/Times]]'' National{{#if:{{{SundayTimes_N_ref|}}}|{{{SundayTimes_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data94 = {{{SundayTimes_N|}}} {{#if:{{{SundayTimes_N_year|}}}|({{{SundayTimes_N_year|}}})}} | label95 = ''[[Teaching Excellence Framework|TEF]]'' England{{#if:{{{TEF_N_ref|}}}|{{{TEF_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data95 = {{{TEF_N|}}} {{#if:{{{TEF_N_year|}}}|({{{TEF_N_year|}}})}} | label96 = ''[[Truly Strong Universities|Toyo Keizai]]'' National{{#if:{{{TSU_N_ref|}}}|{{{TSU_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data96 = {{{TSU_N|}}} {{#if:{{{TSU_N_year|}}}|({{{TSU_N_year|}}})}} | label97 = ''[[Washington Monthly]]'' National{{#if:{{{Wamo_N_ref|}}}|{{{Wamo_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data97 = {{{Wamo_N|}}} {{#if:{{{Wamo_N_year|}}}|({{{Wamo_N_year|}}})}} | label98 = ''[[Chinese university ranking (Wu Shulian)|Wu Shulian]]'' National{{#if:{{{Wushulian_N_ref|}}}|{{{Wushulian_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data98 = {{{Wushulian_N|}}} {{#if:{{{Wushulian_N_year|}}}|({{{Wushulian_N_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL OVERALL --> <!-- Start of NATIONAL BUSINESS, max 100 entries --> | header52 = {{#if:{{{ARWU_N_Tourism|}}}{{{BI_N_MBA|}}}{{{BW_N_Undergrad|}}}{{{Economist_N_MBA|}}}{{{FT_N_MBA|}}}{{{Forbes_N_MBA|}}}{{{QS_N_MBA|}}}{{{USNWR_N_MBA|}}}{{{USNWR_N_Undergrad|}}}{{{Vault_N_MBA|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Business and economics | label3 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Hospitality & Tourism Management{{#if:{{{ARWU_N_Tourism_ref|}}}|{{{ARWU_N_Tourism_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{ARWU_N_Tourism|}}} {{#if:{{{ARWU_N_Tourism_year|}}}|({{{ARWU_N_Tourism_year|}}})}} | label5 = ''[[Business Insider]]'' MBA{{#if:{{{BI_N_MBA_ref|}}}|{{{BI_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data5 = {{{BI_N_MBA|}}} {{#if:{{{BI_N_MBA_year|}}}|({{{BI_N_MBA_year|}}})}} | label10= ''[[Bloomberg Businessweek|Bloomberg Businessweek]]'' Undergraduate{{#if:{{{BW_N_Undergrad_ref|}}}|{{{BW_N_Undergrad_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{BW_N_Undergrad|}}} {{#if:{{{BW_N_Undergrad_year|}}}|({{{BW_N_Undergrad_year|}}})}} | label13 = ''[[Economist]]'' MBA{{#if:{{{Economist_N_MBA_ref|}}}|{{{Economist_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data13 = {{{Economist_N_MBA|}}} {{#if:{{{Economist_N_MBA_year|}}}|({{{Economist_N_MBA_year|}}})}} | label15 = ''[[Financial Times]]'' MBA{{#if:{{{FT_N_MBA_ref|}}}|{{{FT_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data15 = {{{FT_N_MBA|}}} {{#if:{{{FT_N_MBA_year|}}}|({{{FT_N_MBA_year|}}})}} | label20= ''[[Forbes]]'' Undergraduate{{#if:{{{Forbes_N_MBA_ref|}}}|{{{Forbes_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{Forbes_N_MBA|}}} {{#if:{{{Forbes_N_MBA_year|}}}|({{{Forbes_N_MBA_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' MBA{{#if:{{{QS_N_MBA_ref|}}}|{{{QS_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_N_MBA|}}} {{#if:{{{QS_N_MBA_year|}}}|({{{QS_N_MBA_year|}}})}} | label40= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' MBA{{#if:{{{USNWR_N_MBA_ref|}}}|{{{USNWR_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data40 = {{{USNWR_N_MBA|}}} {{#if:{{{USNWR_N_MBA_year|}}}|({{{USNWR_N_MBA_year|}}})}} | label41= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Undergraduate{{#if:{{{USNWR_N_Undergrad_ref|}}}|{{{USNWR_N_Undergrad_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data41 = {{{USNWR_N_Undergrad|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Undergrad_year|}}}|({{{USNWR_N_Undergrad_year|}}})}} | label50= ''[[Vault.com|Vault]]'' MBA{{#if:{{{Vault_N_MBA_ref|}}}|{{{Vault_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{Vault_N_MBA|}}} {{#if:{{{Vault_N_MBA_year|}}}|({{{Vault_N_MBA_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL BUSINESS --> <!-- Start of NATIONAL EDUCATION, max 100 entries --> | header53 = {{#if:{{{USNWR_N_Education|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Education | label50 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Education{{#if:{{{USNWR_N_Education_ref|}}}|{{{USNWR_N_Education_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{USNWR_N_Education|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Education_year|}}}|({{{USNWR_N_Education_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL EDUCATION --> <!-- Start of NATIONAL LAW, max 100 entries --> | header54 = {{#if:{{{MAC_N_Civillaw|}}}{{{MAC_N_Commonlaw|}}}{{{USNWR_N_Law|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Law | label22 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Civil law{{#if:{{{MAC_N_Civillaw_ref|}}}|{{{MAC_N_Civillaw_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{MAC_N_Civillaw|}}} {{#if:{{{MAC_N_Civillaw_year|}}}|({{{MAC_N_Civillaw_year|}}})}} | label23 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Common law{{#if:{{{MAC_N_Commonlaw_ref|}}}|{{{MAC_N_Commonlaw_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data23 = {{{MAC_N_Commonlaw|}}} {{#if:{{{MAC_N_Commonlaw_year|}}}|({{{MAC_N_Commonlaw_year|}}})}} | label50 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Law{{#if:{{{USNWR_N_Law_ref|}}}|{{{USNWR_N_Law_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{USNWR_N_Law|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Law_year|}}}|({{{USNWR_N_Law_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL LAW --> <!-- Start of NATIONAL LIBERAL ARTS, max 100 entries --> | header55 = {{#if:{{{USNWR_N_Arts|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Liberal arts | label20= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Liberal arts{{#if:{{{USNWR_N_Arts_ref|}}}|{{{USNWR_N_Arts_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{USNWR_N_Arts|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Arts_year|}}}|({{{USNWR_N_Arts_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL LIBERAL ARTS --> <!-- Start of NATIONAL LIFE AND MEDICINE, max 100 entries --> | header57 = {{#if:{{{MAC_N_Medical|}}}{{{USNWR_N_Medical|}}}{{{USNWR_N_Nursing|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Life sciences and medicine | label10 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Medical/Doctoral{{#if:{{{MAC_N_Medical_ref|}}}|{{{MAC_N_Medical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{MAC_N_Medical|}}} {{#if:{{{MAC_N_Medical_year|}}}|({{{MAC_N_Medical_year|}}})}} | label20= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Medical{{#if:{{{USNWR_N_Medical_ref|}}}|{{{USNWR_N_Medical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{USNWR_N_Medical|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Medical_year|}}}|({{{USNWR_N_Medical_year|}}})}} | label21= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Nursing{{#if:{{{USNWR_N_Nursing_ref|}}}|{{{USNWR_N_Nursing_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{USNWR_N_Nursing|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Nursing_year|}}}|({{{USNWR_N_Nursing_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL MEDICINE --> <!-- Start of NATIONAL SCIENCE AND ENGINEERING, max 100 entries --> | header59 = {{#if:{{{THE_N_CS|}}}{{{THE_N_Eng|}}}{{{THE_N_Physical|}}}{{{USNWR_N_Eng|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Science and engineering | label19 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Electrical & Electronic Engineering{{#if:{{{ARWU_N_ENG_ref|}}}|{{{ARWU_N_ENG_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data19 = {{{ARWU_N_ENG|}}} {{#if:{{{ARWU_N_ENG_year|}}}|({{{ARWU_N_ENG_year|}}})}} | label20= ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Computer Science{{#if:{{{THE_N_CS_ref|}}}|{{{THE_N_CS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{THE_N_CS|}}} {{#if:{{{THE_N_CS_year|}}}|({{{THE_N_CS_year|}}})}} | label22= ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Engineering{{#if:{{{THE_N_Eng_ref|}}}|{{{THE_N_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{THE_N_Eng|}}} {{#if:{{{THE_N_Eng_year|}}}|({{{THE_N_Eng_year|}}})}} | label24= ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Physical Sciences{{#if:{{{THE_N_Physical_ref|}}}|{{{THE_N_Physical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{THE_N_Physical|}}} {{#if:{{{THE_N_Physical_year|}}}|({{{THE_N_Physical_year|}}})}} | label30= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Engineering{{#if:{{{USNWR_N_Eng_ref|}}}|{{{USNWR_N_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{USNWR_N_Eng|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Eng_year|}}}|({{{USNWR_N_Eng_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL SCIENCE AND ENGINEERING --> <!-- Start of LOCAL OVERALL (various sub-national entities), max 100 entries--> | header90 = {{#if:{{{NBP_ChugokuShikoku|}}}{{{NBP_GreaterTokyo|}}}{{{NBP_HokurikuTokai|}}}{{{NBP_Kansai|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Local – Overall | label12 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Chugoku/Shikoku{{#if:{{{NBP_ChugokuShikoku_ref|}}}|{{{NBP_ChugokuShikoku_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data12 = {{{NBP_ChugokuShikoku|}}} {{#if:{{{NBP_ChugokuShikoku_year|}}}|({{{NBP_ChugokuShikoku_year|}}})}} | label20 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Greater Tokyo{{#if:{{{NBP_GreaterTokyo_ref|}}}|{{{NBP_GreaterTokyo_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{NBP_GreaterTokyo|}}} {{#if:{{{NBP_GreaterTokyo_year|}}}|({{{NBP_GreaterTokyo_year|}}})}} | label27 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Hokuriku/Tokai{{#if:{{{NBP_HokurikuTokai_ref|}}}|{{{NBP_HokurikuTokai_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data27 = {{{NBP_HokurikuTokai|}}} {{#if:{{{NBP_HokurikuTokai_year|}}}|({{{NBP_HokurikuTokai_year|}}})}} | label28 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Kansai{{#if:{{{NBP_Kansai_ref|}}}|{{{NBP_Kansai_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data28 = {{{NBP_Kansai|}}} {{#if:{{{NBP_Kansai_year|}}}|({{{NBP_Kansai_year|}}})}} }}}}<!-- End of LOCAL OVERALL --> }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox university rankings with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox university rankings]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| ARWU_Asia | ARWU_Asia_ref | ARWU_Asia_year | ARWU_N | ARWU_N_ENG | ARWU_N_ENG_ref | ARWU_N_ENG_year | ARWU_N_ref | ARWU_N_Tourism | ARWU_N_Tourism_ref | ARWU_N_Tourism_year | ARWU_N_year | ARWU_W | ARWU_W_CS | ARWU_W_CS_ref | ARWU_W_CS_year | ARWU_W_ENG | ARWU_W_ENG_ref | ARWU_W_ENG_year | ARWU_W_LIFE | ARWU_W_LIFE_ref | ARWU_W_LIFE_year | ARWU_W_MED | ARWU_W_MED_ref | ARWU_W_MED_year | ARWU_W_ref | ARWU_W_SCI | ARWU_W_SCI_ref | ARWU_W_SCI_year | ARWU_W_SOC | ARWU_W_SOC_ref | ARWU_W_SOC_year | ARWU_W_Tourism | ARWU_W_Tourism_ref | ARWU_W_Tourism_year | ARWU_W_year | BCUR_N | BCUR_N_ref | BCUR_N_year | BI_N_MBA | BI_N_MBA_ref | BI_N_MBA_year | BI_W_MBA | BI_W_MBA_ref | BI_W_MBA_year | BW_N_Undergrad | BW_N_Undergrad_ref | BW_N_Undergrad_year | CHE_N | CHE_N_ref | CHE_N_year | Complete_N | Complete_N_ref | Complete_N_year | CUAA_N | CUAA_N_ref | CUAA_N_year | CWTS_Asia | CWTS_Asia_ref | CWTS_Asia_year | CWTS_N | CWTS_N_ref | CWTS_N_year | CWTS_W | CWTS_W_ref | CWTS_W_year | CWUR_N | CWUR_N_ref | CWUR_N_year | CWUR_W | CWUR_W_ref | CWUR_W_year | Economist_N | Economist_N_MBA | Economist_N_MBA_ref | Economist_N_MBA_year | Economist_N_ref | Economist_N_year | Economist_W_MBA | Economist_W_MBA_ref | Economist_W_MBA_year | ERA_N | ERA_N_ref | ERA_N_year | Folha_N | Folha_N_ref | Folha_N_year | Forbes_N | Forbes_N_MBA | Forbes_N_MBA_ref | Forbes_N_MBA_year | Forbes_N_ref | Forbes_N_year | FT_N_MBA | FT_N_MBA_ref | FT_N_MBA_year | FT_W_MBA | FT_W_MBA_ref | FT_W_MBA_year | Guardian_N | Guardian_N_ref | Guardian_N_year | HEC_N | HEC_N_ref | HEC_N_year | INEP_N | INEP_N_ref | INEP_N_year | Interfax_N | Interfax_N_ref | Interfax_N_year | Kawaijuku_N | Kawaijuku_N_ref | Kawaijuku_N_year | MAC_N | MAC_N_Civillaw | MAC_N_Civillaw_ref | MAC_N_Civillaw_year | MAC_N_Commonlaw | MAC_N_Commonlaw_ref | MAC_N_Commonlaw_year | MAC_N_Comp | MAC_N_Comp_ref | MAC_N_Comp_year | MAC_N_Medical | MAC_N_Medical_ref | MAC_N_Medical_year | MAC_N_ref | MAC_N_Undergrad | MAC_N_Undergrad_ref | MAC_N_Undergrad_year | MAC_N_year | name | NBP_ChugokuShikoku | NBP_ChugokuShikoku_ref | NBP_ChugokuShikoku_year | NBP_GreaterTokyo | NBP_GreaterTokyo_ref | NBP_GreaterTokyo_year | NBP_HokurikuTokai | NBP_HokurikuTokai_ref | NBP_HokurikuTokai_year | NBP_Kansai | NBP_Kansai_ref | NBP_Kansai_year | Netbig_N | Netbig_N_ref | Netbig_N_year | NIRF_N | NIRF_N_ref | NIRF_N_year | QS_Arab | QS_Arab_ref | QS_Arab_year | QS_Asia | QS_Asia_MBA | QS_Asia_MBA_ref | QS_Asia_MBA_year | QS_Asia_ref | QS_Asia_year | QS_BRICS | QS_BRICS_ref | QS_BRICS_year | QS_EECA | QS_EECA_ref | QS_EECA_year | QS_Europe | QS_Europe_MBA | QS_Europe_MBA_ref | QS_Europe_MBA_year | QS_Europe_ref | QS_Europe_year | QS_Latam | QS_Latam_MBA | QS_Latam_MBA_ref | QS_Latam_MBA_year | QS_Latam_ref | QS_Latam_year | QS_N | QS_N_MBA | QS_N_MBA_ref | QS_N_MBA_year | QS_N_ref | QS_N_year | QS_Oceania | QS_Oceania_MBA | QS_Oceania_MBA_ref | QS_Oceania_MBA_year | QS_Oceania_ref | QS_Oceania_year | QS_W | QS_W_Accounting | QS_W_Accounting_ref | QS_W_Accounting_year | QS_W_Agri | QS_W_Agri_ref | QS_W_Agri_year | QS_W_Arts | QS_W_Arts_ref | QS_W_Arts_year | QS_W_Business | QS_W_Business_ref | QS_W_Business_year | QS_W_Chemistry | QS_W_Chemistry_ref | QS_W_Chemistry_year | QS_W_Dentistry | QS_W_Dentistry_ref | QS_W_Dentistry_year | QS_W_Economics | QS_W_Economics_ref | QS_W_Economics_year | QS_W_Education | QS_W_Education_ref | QS_W_Education_year | QS_W_Employability | QS_W_Employability_ref | QS_W_Employability_year | QS_W_Eng | QS_W_Eng_ref | QS_W_Eng_year | QS_W_Law | QS_W_Law_ref | QS_W_Law_year | QS_W_Life | QS_W_Life_ref | QS_W_Life_year | QS_W_MBA | QS_W_MBA_ref | QS_W_MBA_year | QS_W_Natural | QS_W_Natural_ref | QS_W_Natural_year | QS_W_Politics | QS_W_Politics_ref | QS_W_Politics_year | QS_W_ref | QS_W_Social | QS_W_Social_ref | QS_W_Social_year | QS_W_Under50 | QS_W_Under50_ref | QS_W_Under50_year | QS_W_year | Reuters_W | Reuters_W_ref | Reuters_W_year | RIA_N | RIA_N_ref | RIA_N_year | RUR_W | RUR_W_ref | RUR_W_year | Scimago_W | Scimago_W_ref | Scimago_W_year | Shimano_N | Shimano_N_ref | Shimano_N_year | SundayTimes_N | SundayTimes_N_ref | SundayTimes_N_year | TEF_N | TEF_N_ref | TEF_N_year | THE_Africa | THE_Africa_ref | THE_Africa_year | THE_Arab | THE_Arab_ref | THE_Arab_year | THE_Asia | THE_Asia_ref | THE_Asia_year | THE_BRICS | THE_BRICS_ref | THE_BRICS_year | THE_Emerging | THE_Emerging_ref | THE_Emerging_year | THE_Europe | THE_Europe_ref | THE_Europe_year | THE_Europeteaching | THE_Europeteaching_ref | THE_Europeteaching_year | THE_Latam | THE_Latam_ref | THE_Latam_year | THE_N | THE_N_CS | THE_N_CS_ref | THE_N_CS_year | THE_N_Eng | THE_N_Eng_ref | THE_N_Eng_year | THE_N_Physical | THE_N_Physical_ref | THE_N_Physical_year | THE_N_ref | THE_N_year | THE_Oceania | THE_Oceania_ref | THE_Oceania_year | THE_W | THE_W_Arts | THE_W_Arts_ref | THE_W_Arts_year | THE_W_Business | THE_W_Business_ref | THE_W_Business_year | THE_W_CS | THE_W_CS_ref | THE_W_CS_year | THE_W_Education | THE_W_Education_ref | THE_W_Education_year | THE_W_Eng | THE_W_Eng_ref | THE_W_Eng_year | THE_W_Health | THE_W_Health_ref | THE_W_Health_year | THE_W_Law | THE_W_Law_ref | THE_W_Law_year | THE_W_Life | THE_W_Life_ref | THE_W_Life_year | THE_W_Physical | THE_W_Physical_ref | THE_W_Physical_year | THE_W_Psychology | THE_W_Psychology_ref | THE_W_Psychology_year | THE_W_ref | THE_W_Reputation | THE_W_Reputation_ref | THE_W_Reputation_year | THE_W_Social | THE_W_Social_ref | THE_W_Social_year | THE_W_year | THE_W_Young | THE_W_Young_ref | THE_W_Young_year | TSU_N | TSU_N_ref | TSU_N_year | type | UIGreenMetric_W | UIGreenMetric_W_ref | UIGreenMetric_W_year | URAP_W | URAP_W_ref | URAP_W_year | USNWR_Africa | USNWR_Africa_ref | USNWR_Africa_year | USNWR_Arab | USNWR_Arab_ref | USNWR_Arab_year | USNWR_Asia | USNWR_Asia_ref | USNWR_Asia_year | USNWR_Europe | USNWR_Europe_ref | USNWR_Europe_year | USNWR_Latam | USNWR_Latam_ref | USNWR_Latam_year | USNWR_N | USNWR_N_Arts | USNWR_N_Arts_ref | USNWR_N_Arts_year | USNWR_N_Education | USNWR_N_Education_ref | USNWR_N_Education_year | USNWR_N_Eng | USNWR_N_Eng_ref | USNWR_N_Eng_year | USNWR_N_Law | USNWR_N_Law_ref | USNWR_N_Law_year | USNWR_N_MBA | USNWR_N_MBA_ref | USNWR_N_MBA_year | USNWR_N_Medical | USNWR_N_Medical_ref | USNWR_N_Medical_year | USNWR_N_Nursing | USNWR_N_Nursing_ref | USNWR_N_Nursing_year | USNWR_N_ref | USNWR_N_Undergrad | USNWR_N_Undergrad_ref | USNWR_N_Undergrad_year | USNWR_N_year | USNWR_W | USNWR_W_ref | USNWR_W_year | Vault_N_MBA | Vault_N_MBA_ref | Vault_N_MBA_year | Wamo_N | Wamo_N_ref | Wamo_N_year | WURI_W | WURI_W_ref | WURI_W_year | Wushulian_N | Wushulian_N_ref | Wushulian_N_year }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> 7syhak0wo13tzkvq2ph930pylun1mo3 2929037 2929034 2026-08-23T09:43:25Z Pynappel 70858 2929037 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas4 | bodyclass = vcard | headerstyle = background:lavender; color:inherit; | above = <span class="fn">{{#if:{{{type|}}}|{{{type}}}|Universiteit}}ranglyste</span> | subheader = {{{name|}}} | type = {{{type|}}} <!-- Start of GLOBAL OVERALL, max 100 entries --> | header1 = {{#if:{{{ARWU_W|}}}{{{CWUR_W|}}}{{{CWTS_W|}}}{{{QS_W|}}}{{{QS_W_Employability|}}}{{{QS_W_Under50|}}}{{{Reuters_W|}}}{{{RUR_W|}}}{{{THE_W|}}}{{{THE_W_Reputation_year|}}}{{{THE_W_Young|}}}{{{USNWR_W|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Overall | label1 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' World{{#if:{{{ARWU_W_ref|}}}|{{{ARWU_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data1 = {{{ARWU_W|}}} {{#if:{{{ARWU_W_year|}}}|({{{ARWU_W_year|}}})}} | label2 = ''[[College_and_university_rankings#Center_for_World_University_Rankings|CWUR]]'' World{{#if:{{{CWUR_W_ref|}}}|{{{CWUR_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data2 = {{{CWUR_W|}}} {{#if:{{{CWUR_W_year|}}}|({{{CWUR_W_year|}}})}} | label3 = ''[[CWTS Leiden Ranking|CWTS]]'' World{{#if:{{{CWTS_W_ref|}}}|{{{CWTS_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{CWTS_W|}}} {{#if:{{{CWTS_W_year|}}}|({{{CWTS_W_year|}}})}} | label4 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' World{{#if:{{{QS_W_ref|}}}|{{{QS_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data4 = {{{QS_W|}}} {{#if:{{{QS_W_year|}}}|({{{QS_W_year|}}})}} | label5 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Employability{{#if:{{{QS_W_Employability_ref|}}}|{{{QS_W_Employability_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data5 = {{{QS_W_Employability|}}} {{#if:{{{QS_W_Employability_year|}}}|({{{QS_W_Employability_year|}}})}} | label6 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Under 50{{#if:{{{QS_W_Under50_ref|}}}|{{{QS_W_Under50_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data6 = {{{QS_W_Under50|}}} {{#if:{{{QS_W_Under50_year|}}}|({{{QS_W_Under50_year|}}})}} | label7 = ''[[College and university rankings#Reuters World's Top 100 Innovative Universities|Reuters]]'' World{{#if:{{{Reuters_W_ref|}}}|{{{Reuters_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data7 = {{{Reuters_W|}}} {{#if:{{{Reuters_W_year|}}}|({{{Reuters_W_year|}}})}} | label8 = ''[[Round University Ranking|RUR]]'' World{{#if:{{{RUR_W_ref|}}}|{{{RUR_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data8 = {{{RUR_W|}}} {{#if:{{{RUR_W_year|}}}|({{{RUR_W_year|}}})}} | label9 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' World{{#if:{{{THE_W_ref|}}}|{{{THE_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data9 = {{{THE_W|}}} {{#if:{{{THE_W_year|}}}|({{{THE_W_year|}}})}} | label10 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Reputation{{#if:{{{THE_W_Reputation_ref|}}}|{{{THE_W_Reputation_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{THE_W_Reputation|}}} {{#if:{{{THE_W_Reputation_year|}}}|({{{THE_W_Reputation_year|}}})}} | label11 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Young Universities{{#if:{{{THE_W_Young_ref|}}}|{{{THE_W_Young_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data11 = {{{THE_W_Young|}}} {{#if:{{{THE_W_Young_year|}}}|({{{THE_W_Young_year|}}})}} | label12 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Global{{#if:{{{USNWR_W_ref|}}}|{{{USNWR_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data12 = {{{USNWR_W|}}} {{#if:{{{USNWR_W_year|}}}|({{{USNWR_W_year|}}})}} | label13 = ''WURI'' Global{{#if:{{{WURI_W_ref|}}}|{{{WURI_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data13 = {{{WURI_W|}}} {{#if:{{{WURI_W_year|}}}|({{{WURI_W_year|}}})}} | label14 = ''UIGreenMetric'' Global{{#if:{{{UIGreenMetric_W_ref|}}}|{{{UIGreenMetric_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data14 = {{{UIGreenMetric_W|}}} {{#if:{{{UIGreenMetric_W_year|}}}|({{{UIGreenMetric_W_year|}}})}} | label15 = ''[[SCImago Institutions Rankings|Scimago]]'' Global{{#if:{{{Scimago_W_ref|}}}|{{{Scimago_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data15 = {{{Scimago_W|}}} {{#if:{{{Scimago_W_year|}}}|({{{Scimago_W_year|}}})}} | label16 = ''[[University Ranking by Academic Performance|URAP]]'' World{{#if:{{{URAP_W_ref|}}}|{{{URAP_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data16 = {{{URAP_W|}}} {{#if:{{{URAP_W_year|}}}|({{{URAP_W_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL OVERALL --> <!-- Start of GLOBAL BUSINESS, max 100 entries --> | header3 = {{#if:{{{ARWU_W_Tourism|}}} {{{BI_W_MBA|}}}{{{Economist_W_MBA|}}}{{{FT_W_MBA|}}}{{{QS_W_Accounting|}}}{{{QS_W_Business|}}}{{{QS_W_Economics|}}}{{{QS_W_MBA|}}}{{{THE_W_Business|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Business and economics | label3 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Hospitality & Tourism Management{{#if:{{{ARWU_W_Tourism_ref|}}}|{{{ARWU_W_Tourism_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{ARWU_W_Tourism|}}} {{#if:{{{ARWU_W_Tourism_year|}}}|({{{ARWU_W_Tourism_year|}}})}} | label5 = ''[[Business Insider]]'' MBA{{#if:{{{BI_W_MBA_ref|}}}|{{{BI_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data5 = {{{BI_W_MBA|}}} {{#if:{{{BI_W_MBA_year|}}}|({{{BI_W_MBA_year|}}})}} | label10 = ''[[Economist]]'' MBA{{#if:{{{Economist_W_MBA_ref|}}}|{{{Economist_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{Economist_W_MBA|}}} {{#if:{{{Economist_W_MBA_year|}}}|({{{Economist_W_MBA_year|}}})}} | label20 = ''[[Financial Times]]'' MBA{{#if:{{{FT_W_MBA_ref|}}}|{{{FT_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{FT_W_MBA|}}} {{#if:{{{FT_W_MBA_year|}}}|({{{FT_W_MBA_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Accounting{{#if:{{{QS_W_Accounting_ref|}}}|{{{QS_W_Accounting_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Accounting|}}} {{#if:{{{QS_W_Accounting_year|}}}|({{{QS_W_Accounting_year|}}})}} | label31 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Business{{#if:{{{QS_W_Business_ref|}}}|{{{QS_W_Business_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{QS_W_Business|}}} {{#if:{{{QS_W_Business_year|}}}|({{{QS_W_Business_year|}}})}} | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Economics{{#if:{{{QS_W_Economics_ref|}}}|{{{QS_W_Economics_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_W_Economics|}}} {{#if:{{{QS_W_Economics_year|}}}|({{{QS_W_Economics_year|}}})}} | label33 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' MBA{{#if:{{{QS_W_MBA_ref|}}}|{{{QS_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data33 = {{{QS_W_MBA|}}} {{#if:{{{QS_W_MBA_year|}}}|({{{QS_W_MBA_year|}}})}} | label50 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Business and Economics{{#if:{{{THE_W_Business_ref|}}}|{{{THE_W_Business_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{THE_W_Business|}}} {{#if:{{{THE_W_Business_year|}}}|({{{THE_W_Business_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL BUSINESS --> <!-- Start of GLOBAL EDUCATION, max 100 entries --> | header5 = {{#if:{{{QS_W_Education|}}}{{{THE_W_Education|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Education | label10 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Education and training{{#if:{{{QS_W_Education_ref|}}}|{{{QS_W_Education_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{QS_W_Education|}}} {{#if:{{{QS_W_Education_year|}}}|({{{QS_W_Education_year|}}})}} | label20 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Education{{#if:{{{THE_W_Education_ref|}}}|{{{THE_W_Education_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{THE_W_Education|}}} {{#if:{{{THE_W_Education_year|}}}|({{{THE_W_Education_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL EDUCATION --> <!-- Start of GLOBAL LAW, max 100 entries --> | header6 = {{#if:{{{QS_W_Law|}}}{{{THE_W_Law|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Law | label10 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Law{{#if:{{{QS_W_Law_ref|}}}|{{{QS_W_Law_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{QS_W_Law|}}} {{#if:{{{QS_W_Law_year|}}}|({{{QS_W_Law_year|}}})}} | label20 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Law{{#if:{{{THE_W_Law_ref|}}}|{{{THE_W_Law_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{THE_W_Law|}}} {{#if:{{{THE_W_Law_year|}}}|({{{THE_W_Law_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL LAW --> <!-- Start of GLOBAL LIBERAL ARTS, max 100 entries --> | header7 = {{#if:{{{ARWU_W_SOC|}}}{{{QS_W_Arts|}}}{{{QS_W_Politics|}}}{{{QS_W_Social|}}}{{{THE_W_Arts|}}}{{{THE_W_Social|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Liberal arts | label22 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Social science{{#if:{{{ARWU_W_SOC_ref|}}}|{{{ARWU_W_SOC_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{ARWU_W_SOC|}}} {{#if:{{{ARWU_W_SOC_year|}}}|({{{ARWU_W_SOC_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Arts & Humanities{{#if:{{{QS_W_Arts_ref|}}}|{{{QS_W_Arts_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Arts|}}} {{#if:{{{QS_W_Arts_year|}}}|({{{QS_W_Arts_year|}}})}} | label31 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Politics{{#if:{{{QS_W_Politics_ref|}}}|{{{QS_W_Politics_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{QS_W_Politics|}}} {{#if:{{{QS_W_Politics_year|}}}|({{{QS_W_Politics_year|}}})}} | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Social Sciences and Management{{#if:{{{QS_W_Social_ref|}}}|{{{QS_W_Social_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_W_Social|}}} {{#if:{{{QS_W_Social_year|}}}|({{{QS_W_Social_year|}}})}} | label55 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Arts and Humanities{{#if:{{{THE_W_Arts_ref|}}}|{{{THE_W_Arts_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data55 = {{{THE_W_Arts|}}} {{#if:{{{THE_W_Arts_year|}}}|({{{THE_W_Arts_year|}}})}} | label57 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Social Sciences{{#if:{{{THE_W_Social_ref|}}}|{{{THE_W_Social_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data57 = {{{THE_W_Social|}}} {{#if:{{{THE_W_Social_year|}}}|({{{THE_W_Social_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL LIBERAL ARTS --> <!-- Start of GLOBAL LIFE AND MEDICINE, max 100 entries --> | header8 = {{#if:{{{ARWU_W_LIFE|}}}{{{ARWU_W_MED|}}}{{{QS_W_Agri|}}}{{{QS_W_Dentistry|}}}{{{QS_W_Life|}}}{{{THE_W_Health|}}}{{{THE_W_Life|}}}{{{THE_W_Psychology|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Life sciences and medicine | label21 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Clinical medicine and pharmacy{{#if:{{{ARWU_W_MED_ref|}}}|{{{ARWU_W_MED_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{ARWU_W_MED|}}} {{#if:{{{ARWU_W_MED_year|}}}|({{{ARWU_W_MED_year|}}})}} | label22 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Life sciences{{#if:{{{ARWU_W_LIFE_ref|}}}|{{{ARWU_W_LIFE_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{ARWU_W_LIFE|}}} {{#if:{{{ARWU_W_LIFE_year|}}}|({{{ARWU_W_LIFE_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Agriculture and Forestry{{#if:{{{QS_W_Agri_ref|}}}|{{{QS_W_Agri_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Agri|}}} {{#if:{{{QS_W_Agri_year|}}}|({{{QS_W_Agri_year|}}})}} | label35 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Dentistry{{#if:{{{QS_W_Dentistry_ref|}}}|{{{QS_W_Dentistry_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data35 = {{{QS_W_Dentistry|}}} {{#if:{{{QS_W_Dentistry_year|}}}|({{{QS_W_Dentistry_year|}}})}} | label36 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Life Sciences & Medicine{{#if:{{{QS_W_Life_ref|}}}|{{{QS_W_Life_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data36 = {{{QS_W_Life|}}} {{#if:{{{QS_W_Life_year|}}}|({{{QS_W_Life_year|}}})}} | label51 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Clinical and Health{{#if:{{{THE_W_Health_ref|}}}|{{{THE_W_Health_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data51 = {{{THE_W_Health|}}} {{#if:{{{THE_W_Health_year|}}}|({{{THE_W_Health_year|}}})}} | label55 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Life Sciences{{#if:{{{THE_W_Life_ref|}}}|{{{THE_W_Life_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data55 = {{{THE_W_Life|}}} {{#if:{{{THE_W_Life_year|}}}|({{{THE_W_Life_year|}}})}} | label58 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Psychology{{#if:{{{THE_W_Psychology_ref|}}}|{{{THE_W_Psychology_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data58 = {{{THE_W_Psychology|}}} {{#if:{{{THE_W_Psychology_year|}}}|({{{THE_W_Psychology_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL LIFE AND MEDICINE --> <!-- Start of GLOBAL SCIENCE AND ENGINEERING, max 100 entries --> | header9 = {{#if:{{{ARWU_W_ENG|}}}{{{ARWU_W_SCI|}}}{{{QS_W_Chemistry|}}}{{{QS_W_Eng|}}}{{{QS_W_Natural|}}}{{{THE_W_CS|}}}{{{THE_W_Eng|}}}{{{THE_W_Physical|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Science and engineering | label21 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Electrical & Electronic Engineering{{#if:{{{ARWU_W_ENG_ref|}}}|{{{ARWU_W_ENG_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{ARWU_W_ENG|}}} {{#if:{{{ARWU_W_ENG_year|}}}|({{{ARWU_W_ENG_year|}}})}} | label22 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Computer Sciences & Engineering{{#if:{{{ARWU_W_CS_ref|}}}|{{{ARWU_W_CS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{ARWU_W_CS|}}} {{#if:{{{ARWU_W_CS_year|}}}|({{{ARWU_W_CS_year|}}})}} | label24 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Natural science & math{{#if:{{{ARWU_W_SCI_ref|}}}|{{{ARWU_W_SCI_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{ARWU_W_SCI|}}} {{#if:{{{ARWU_W_SCI_year|}}}|({{{ARWU_W_SCI_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Chemistry{{#if:{{{QS_W_Chemistry_ref|}}}|{{{QS_W_Chemistry_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Chemistry|}}} {{#if:{{{QS_W_Chemistry_year|}}}|({{{QS_W_Chemistry_year|}}})}} | label31 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Engineering & Tech.{{#if:{{{QS_W_Eng_ref|}}}|{{{QS_W_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{QS_W_Eng|}}} {{#if:{{{QS_W_Eng_year|}}}|({{{QS_W_Eng_year|}}})}} | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Natural Sciences{{#if:{{{QS_W_Natural_ref|}}}|{{{QS_W_Natural_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_W_Natural|}}} {{#if:{{{QS_W_Natural_year|}}}|({{{QS_W_Natural_year|}}})}} | label51 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Computer Science{{#if:{{{THE_W_CS_ref|}}}|{{{THE_W_CS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data51 = {{{THE_W_CS|}}} {{#if:{{{THE_W_CS_year|}}}|({{{THE_W_CS_year|}}})}} | label52 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Engineering{{#if:{{{THE_W_Eng_ref|}}}|{{{THE_W_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data52 = {{{THE_W_Eng|}}} {{#if:{{{THE_W_Eng_year|}}}|({{{THE_W_Eng_year|}}})}} | label55 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Physical Sciences{{#if:{{{THE_W_Physical_ref|}}}|{{{THE_W_Physical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data55 = {{{THE_W_Physical|}}} {{#if:{{{THE_W_Physical_year|}}}|({{{THE_W_Physical_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL SCIENCE AND ENGINEERING --> <!-- Start of REGIONAL OVERALL, max 100 entries --> | header40 = {{#if:{{{ARWU_Asia|}}}{{{CWTS_Asia|}}}{{{QS_Arab|}}}{{{QS_Asia|}}}{{{QS_BRICS|}}}{{{QS_Latam|}}}{{{QS_EECA|}}}{{{QS_Oceania|}}}{{{THE_Africa|}}}{{{THE_Arab|}}}{{{THE_Asia|}}}{{{THE_Europe|}}}{{{THE_Europeteaching|}}}{{{THE_Latam|}}}{{{THE_BRICS|}}}{{{THE_Emerging|}}}{{{THE_Oceania|}}}{{{USNWR_Africa|}}}{{{USNWR_Asia|}}}{{{USNWR_Arab|}}}{{{USNWR_Europe|}}}{{{USNWR_Latam|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Regional – Overall | label2 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Asia{{#if:{{{ARWU_Asia_ref|}}}|{{{ARWU_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data2 = {{{ARWU_Asia|}}} {{#if:{{{ARWU_Asia_year|}}}|({{{ARWU_Asia_year|}}})}} | label3 = ''[[CWTS Leiden Ranking|CWTS]]'' Asia{{#if:{{{CWTS_Asia_ref|}}}|{{{CWTS_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{CWTS_Asia|}}} {{#if:{{{CWTS_Asia_year|}}}|({{{CWTS_Asia_year|}}})}} | label21 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Arab region{{#if:{{{QS_Arab_ref|}}}|{{{QS_Arab_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{QS_Arab|}}} {{#if:{{{QS_Arab_year|}}}|({{{QS_Arab_year|}}})}} | label22 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Asia{{#if:{{{QS_Asia_ref|}}}|{{{QS_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{QS_Asia|}}} {{#if:{{{QS_Asia_year|}}}|({{{QS_Asia_year|}}})}} | label23 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' BRICS{{#if:{{{QS_BRICS_ref|}}}|{{{QS_BRICS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data23 = {{{QS_BRICS|}}} {{#if:{{{QS_BRICS_year|}}}|({{{QS_BRICS_year|}}})}} | label24 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Latin America{{#if:{{{QS_Latam_ref|}}}|{{{QS_Latam_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{QS_Latam|}}} {{#if:{{{QS_Latam_year|}}}|({{{QS_Latam_year|}}})}} | label25 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Emerging Europe and Central Asia{{#if:{{{QS_EECA_ref|}}}|{{{QS_EECA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data25 = {{{QS_EECA|}}} {{#if:{{{QS_EECA_year|}}}|({{{QS_EECA_year|}}})}} | label26 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Oceania{{#if:{{{QS_Oceania_ref|}}}|{{{QS_Oceania_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data26 = {{{QS_Oceania|}}} {{#if:{{{QS_Oceania_year|}}}|({{{QS_Oceania_year|}}})}} | label27 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Europe{{#if:{{{QS_Europe_ref|}}}|{{{QS_Europe_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data27 = {{{QS_Europe|}}} {{#if:{{{QS_Europe_year|}}}|({{{QS_Europe_year|}}})}} | label60 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Africa{{#if:{{{THE_Africa_ref|}}}|{{{THE_Africa_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data60 = {{{THE_Africa|}}} {{#if:{{{THE_Africa_year|}}}|({{{THE_Africa_year|}}})}} | label61 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Arab Countries{{#if:{{{THE_Arab_ref|}}}|{{{THE_Arab_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data61 = {{{THE_Arab|}}} {{#if:{{{THE_Arab_year|}}}|({{{THE_Arab_year|}}})}} | label62 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Asia{{#if:{{{THE_Asia_ref|}}}|{{{THE_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data62 = {{{THE_Asia|}}} {{#if:{{{THE_Asia_year|}}}|({{{THE_Asia_year|}}})}} | label63 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Europe{{#if:{{{THE_Europe_ref|}}}|{{{THE_Europe_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data63 = {{{THE_Europe|}}} {{#if:{{{THE_Europe_year|}}}|({{{THE_Europe_year|}}})}} | label64 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Europe Teaching{{#if:{{{THE_Europeteaching_ref|}}}|{{{THE_Europeteaching_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data64 = {{{THE_Europeteaching|}}} {{#if:{{{THE_Europeteaching_year|}}}|({{{THE_Europeteaching_year|}}})}} | label65 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Latin America{{#if:{{{THE_Latam_ref|}}}|{{{THE_Latam_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data65 = {{{THE_Latam|}}} {{#if:{{{THE_Latam_year|}}}|({{{THE_Latam_year|}}})}} | label66 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' BRICS{{#if:{{{THE_BRICS_ref|}}}|{{{THE_BRICS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data66 = {{{THE_BRICS|}}} {{#if:{{{THE_BRICS_year|}}}|({{{THE_BRICS_year|}}})}} | label67 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Emerging Economies{{#if:{{{THE_Emerging_ref|}}}|{{{THE_Emerging_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data67 = {{{THE_Emerging|}}} {{#if:{{{THE_Emerging_year|}}}|({{{THE_Emerging_year|}}})}} | label68 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Oceania{{#if:{{{THE_Oceania_ref|}}}|{{{THE_Oceania_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data68 = {{{THE_Oceania|}}} {{#if:{{{THE_Oceania_year|}}}|({{{THE_Oceania_year|}}})}} | label70 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Africa{{#if:{{{USNWR_Africa_ref|}}}|{{{USNWR_Africa_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data70 = {{{USNWR_Africa|}}} {{#if:{{{USNWR_Africa_year|}}}|({{{USNWR_Africa_year|}}})}} | label71 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Asia{{#if:{{{USNWR_Asia_ref|}}}|{{{USNWR_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data71 = {{{USNWR_Asia|}}} {{#if:{{{USNWR_Asia_year|}}}|({{{USNWR_Asia_year|}}})}} | label72 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Arab countries{{#if:{{{USNWR_Arab_ref|}}}|{{{USNWR_Arab_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data72 = {{{USNWR_Arab|}}} {{#if:{{{USNWR_Arab_year|}}}|({{{USNWR_Arab_year|}}})}} | label75 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Europe{{#if:{{{USNWR_Europe_ref|}}}|{{{USNWR_Europe_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data75 = {{{USNWR_Europe|}}} {{#if:{{{USNWR_Europe_year|}}}|({{{USNWR_Europe_year|}}})}} | label76 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Latin America{{#if:{{{USNWR_Latam_ref|}}}|{{{USNWR_Latam_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data76 = {{{USNWR_Latam|}}} {{#if:{{{USNWR_Latam_year|}}}|({{{USNWR_Latam_year|}}})}} }}}}<!-- End of REGIONAL OVERALL --> <!-- Start of REGIONAL BUSINESS, max 100 entries --> | header41 = {{#if:{{{QS_Asia_MBA|}}}{{{QS_Europe_MBA|}}}{{{QS_Latam_MBA|}}}{{{QS_Oceania_MBA|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Regional – Business | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Asia MBA {{#if:{{{QS_Asia_MBA_ref|}}}|{{{QS_Asia_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_Asia_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Asia_MBA_year|}}}|({{{QS_Asia_MBA_year|}}})}} | label33 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Europe MBA{{#if:{{{QS_Europe_MBA_ref|}}}|{{{QS_Europe_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data33 = {{{QS_Europe_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Europe_MBA_year|}}}|({{{QS_Europe_MBA_year|}}})}} | label34 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Latin America MBA{{#if:{{{QS_Latam_MBA_ref|}}}|{{{QS_Latam_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data34 = {{{QS_Latam_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Latam_MBA_year|}}}|({{{QS_Latam_MBA_year|}}})}} | label35 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Oceania MBA{{#if:{{{QS_Oceania_MBA_ref|}}}|{{{QS_Oceania_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data35 = {{{QS_Oceania_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Oceania_MBA_year|}}}|({{{QS_Oceania_MBA_year|}}})}} }}}}<!-- End of REGIONAL BUSINESS --> <!-- Start of NATIONAL OVERALL, max 100 entries --> | header50 = {{#if:{{{ARWU_N|}}}{{{BCUR_N|}}}{{{CHE_N|}}}{{{Complete_N|}}}{{{CUAA_N|}}}{{{CWTS_N|}}}{{{CWUR_N|}}}{{{Economist_N|}}}{{{ERA_N|}}}{{{Folha_N|}}}{{{Forbes_N|}}}{{{Guardian_N|}}}{{{HEC_N|}}}{{{INEP_N|}}}{{{Interfax_N|}}}{{{Kawaijuku_N|}}}{{{MAC_N|}}}{{{MAC_N_Undergrad|}}}{{{MAC_N_Comp|}}}{{{Netbig_N|}}}{{{NIRF_N|}}}{{{RIA_N|}}}{{{THE_N|}}}{{{USNWR_N|}}}{{{QS_N|}}}{{{Shimano_N|}}}{{{SundayTimes_N|}}}{{{TEF_N|}}}{{{TSU_N|}}}{{{Wamo_N|}}}{{{Wushulian_N|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Overall | label2 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' National{{#if:{{{ARWU_N_ref|}}}|{{{ARWU_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data2 = {{{ARWU_N|}}} {{#if:{{{ARWU_N_year|}}}|({{{ARWU_N_year|}}})}} | label6 = ''[[Best Chinese Universities Ranking (BCUR)|BCUR]]'' National{{#if:{{{BCUR_N_ref|}}}|{{{BCUR_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data6 = {{{BCUR_N|}}} {{#if:{{{BCUR_N_year|}}}|({{{BCUR_N_year|}}})}} | label9 = ''[[CHE University Ranking|CHE]]'' National{{#if:{{{CHE_N_ref|}}}|{{{CHE_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data9 = {{{CHE_N|}}} {{#if:{{{CHE_N_year|}}}|({{{CHE_N_year|}}})}} | label10 = ''[[The Complete University Guide|Complete]]'' National{{#if:{{{Complete_N_ref|}}}|{{{Complete_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{Complete_N|}}} {{#if:{{{Complete_N_year|}}}|({{{Complete_N_year|}}})}} | label11 = ''[[Chinese university ranking (CUAA)|CUAA]]'' National{{#if:{{{CUAA_N_ref|}}}|{{{CUAA_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data11 = {{{CUAA_N|}}} {{#if:{{{CUAA_N_year|}}}|({{{CUAA_N_year|}}})}} | label12 = ''[[CWTS Leiden Ranking|CWTS]]'' National{{#if:{{{CWTS_N_ref|}}}|{{{CWTS_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data12 = {{{CWTS_N|}}} {{#if:{{{CWTS_N_year|}}}|({{{CWTS_N_year|}}})}} | label13 = ''[[College_and_university_rankings#Center_for_World_University_Rankings|CWUR]]'' National{{#if:{{{CWUR_N_ref|}}}|{{{CWUR_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data13 = {{{CWUR_N|}}} {{#if:{{{CWUR_N_year|}}}|({{{CWUR_N_year|}}})}} | label14 = ''[[Economist]]'' National{{#if:{{{Economist_N_ref|}}}|{{{Economist_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data14 = {{{Economist_N|}}} {{#if:{{{Economist_N_year|}}}|({{{Economist_N_year|}}})}} | label15 = ''[[Excellence in Research for Australia|ERA]]'' National{{#if:{{{ERA_N_ref|}}}|{{{ERA_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data15 = {{{ERA_N|}}} {{#if:{{{ERA_N_year|}}}|({{{ERA_N_year|}}})}} | label17 = ''[[Rankings of universities in Brazil#Ranking Universitário Folha|Folha]]'' National{{#if:{{{Folha_N_ref|}}}|{{{Folha_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data17 = {{{Folha_N|}}} {{#if:{{{Folha_N_year|}}}|({{{Folha_N_year|}}})}} | label18 = ''[[Forbes]]'' National{{#if:{{{Forbes_N_ref|}}}|{{{Forbes_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data18 = {{{Forbes_N|}}} {{#if:{{{Forbes_N_year|}}}|({{{Forbes_N_year|}}})}} | label19 = ''[[Rankings of universities in the United Kingdom#The Guardian|Guardian]]'' National{{#if:{{{Guardian_N_ref|}}}|{{{Guardian_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data19 = {{{Guardian_N|}}} {{#if:{{{Guardian_N_year|}}}|({{{Guardian_N_year|}}})}} | label20 = ''[[HEC University Rankings|HEC]]'' National{{#if:{{{HEC_N_ref|}}}|{{{HEC_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{HEC_N|}}} {{#if:{{{HEC_N_year|}}}|({{{HEC_N_year|}}})}} | label21 = ''[[Rankings of universities in Brazil#Brazilian government evaluation|INEP]]'' National{{#if:{{{INEP_N_ref|}}}|{{{INEP_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{INEP_N|}}} {{#if:{{{INEP_N_year|}}}|({{{INEP_N_year|}}})}} | label23 = ''[[Interfax]]'' National{{#if:{{{Interfax_N_ref|}}}|{{{Interfax_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data23 = {{{Interfax_N|}}} {{#if:{{{Interfax_N_year|}}}|({{{Interfax_N_year|}}})}} | label24 = ''[[College_and_university_rankings#Japan|Kawaijuku]]'' National{{#if:{{{Kawaijuku_N_ref|}}}|{{{Kawaijuku_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{Kawaijuku_N|}}} {{#if:{{{Kawaijuku_N_year|}}}|({{{Kawaijuku_N_year|}}})}} | label30 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' National{{#if:{{{MAC_N_ref|}}}|{{{MAC_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{MAC_N|}}} {{#if:{{{MAC_N_year|}}}|({{{MAC_N_year|}}})}} | label31 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Undergraduate{{#if:{{{MAC_N_Undergrad_ref|}}}|{{{MAC_N_Undergrad_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{MAC_N_Undergrad|}}} {{#if:{{{MAC_N_Undergrad_year|}}}|({{{MAC_N_Undergrad_year|}}})}} | label32 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Comprehensive{{#if:{{{MAC_N_Comp_ref|}}}|{{{MAC_N_Comp_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{MAC_N_Comp|}}} {{#if:{{{MAC_N_Comp_year|}}}|({{{MAC_N_Comp_year|}}})}} | label39 = ''[[Chinese university ranking (Netbig)|Netbig]]'' National{{#if:{{{Netbig_N_ref|}}}|{{{Netbig_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data39 = {{{Netbig_N|}}} {{#if:{{{Netbig_N_year|}}}|({{{Netbig_N_year|}}})}} | label44 = ''[[National Institutional Ranking Framework|NIRF]]'' National{{#if:{{{NIRF_N_ref|}}}|{{{NIRF_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data44 = {{{NIRF_N|}}} {{#if:{{{NIRF_N_year|}}}|({{{NIRF_N_year|}}})}} | label45 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' National{{#if:{{{QS_N_ref|}}}|{{{QS_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data45 = {{{QS_N|}}} {{#if:{{{QS_N_year|}}}|({{{QS_N_year|}}})}} | label48 = ''[[Ria Novosti]]'' National{{#if:{{{RIA_N_ref|}}}|{{{RIA_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data48 = {{{RIA_N|}}} {{#if:{{{RIA_N_year|}}}|({{{RIA_N_year|}}})}} | label60 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' National{{#if:{{{THE_N_ref|}}}|{{{THE_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data60 = {{{THE_N|}}} {{#if:{{{THE_N_year|}}}|({{{THE_N_year|}}})}} | label80 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' National{{#if:{{{USNWR_N_ref|}}}|{{{USNWR_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data80 = {{{USNWR_N|}}} {{#if:{{{USNWR_N_year|}}}|({{{USNWR_N_year|}}})}} | label92 = ''[[Going broke universities – Disappearing universities|Shimano]]'' Selectivity{{#if:{{{Shimano_N_ref|}}}|{{{Shimano_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data92 = {{{Shimano_N|}}} {{#if:{{{Shimano_N_year|}}}|({{{Shimano_N_year|}}})}} | label94 = ''[[Rankings of universities in the United Kingdom#The_Times/The_Sunday_Times|Sunday Times/Times]]'' National{{#if:{{{SundayTimes_N_ref|}}}|{{{SundayTimes_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data94 = {{{SundayTimes_N|}}} {{#if:{{{SundayTimes_N_year|}}}|({{{SundayTimes_N_year|}}})}} | label95 = ''[[Teaching Excellence Framework|TEF]]'' England{{#if:{{{TEF_N_ref|}}}|{{{TEF_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data95 = {{{TEF_N|}}} {{#if:{{{TEF_N_year|}}}|({{{TEF_N_year|}}})}} | label96 = ''[[Truly Strong Universities|Toyo Keizai]]'' National{{#if:{{{TSU_N_ref|}}}|{{{TSU_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data96 = {{{TSU_N|}}} {{#if:{{{TSU_N_year|}}}|({{{TSU_N_year|}}})}} | label97 = ''[[Washington Monthly]]'' National{{#if:{{{Wamo_N_ref|}}}|{{{Wamo_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data97 = {{{Wamo_N|}}} {{#if:{{{Wamo_N_year|}}}|({{{Wamo_N_year|}}})}} | label98 = ''[[Chinese university ranking (Wu Shulian)|Wu Shulian]]'' National{{#if:{{{Wushulian_N_ref|}}}|{{{Wushulian_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data98 = {{{Wushulian_N|}}} {{#if:{{{Wushulian_N_year|}}}|({{{Wushulian_N_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL OVERALL --> <!-- Start of NATIONAL BUSINESS, max 100 entries --> | header52 = {{#if:{{{ARWU_N_Tourism|}}}{{{BI_N_MBA|}}}{{{BW_N_Undergrad|}}}{{{Economist_N_MBA|}}}{{{FT_N_MBA|}}}{{{Forbes_N_MBA|}}}{{{QS_N_MBA|}}}{{{USNWR_N_MBA|}}}{{{USNWR_N_Undergrad|}}}{{{Vault_N_MBA|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Business and economics | label3 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Hospitality & Tourism Management{{#if:{{{ARWU_N_Tourism_ref|}}}|{{{ARWU_N_Tourism_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{ARWU_N_Tourism|}}} {{#if:{{{ARWU_N_Tourism_year|}}}|({{{ARWU_N_Tourism_year|}}})}} | label5 = ''[[Business Insider]]'' MBA{{#if:{{{BI_N_MBA_ref|}}}|{{{BI_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data5 = {{{BI_N_MBA|}}} {{#if:{{{BI_N_MBA_year|}}}|({{{BI_N_MBA_year|}}})}} | label10= ''[[Bloomberg Businessweek|Bloomberg Businessweek]]'' Undergraduate{{#if:{{{BW_N_Undergrad_ref|}}}|{{{BW_N_Undergrad_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{BW_N_Undergrad|}}} {{#if:{{{BW_N_Undergrad_year|}}}|({{{BW_N_Undergrad_year|}}})}} | label13 = ''[[Economist]]'' MBA{{#if:{{{Economist_N_MBA_ref|}}}|{{{Economist_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data13 = {{{Economist_N_MBA|}}} {{#if:{{{Economist_N_MBA_year|}}}|({{{Economist_N_MBA_year|}}})}} | label15 = ''[[Financial Times]]'' MBA{{#if:{{{FT_N_MBA_ref|}}}|{{{FT_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data15 = {{{FT_N_MBA|}}} {{#if:{{{FT_N_MBA_year|}}}|({{{FT_N_MBA_year|}}})}} | label20= ''[[Forbes]]'' Undergraduate{{#if:{{{Forbes_N_MBA_ref|}}}|{{{Forbes_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{Forbes_N_MBA|}}} {{#if:{{{Forbes_N_MBA_year|}}}|({{{Forbes_N_MBA_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' MBA{{#if:{{{QS_N_MBA_ref|}}}|{{{QS_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_N_MBA|}}} {{#if:{{{QS_N_MBA_year|}}}|({{{QS_N_MBA_year|}}})}} | label40= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' MBA{{#if:{{{USNWR_N_MBA_ref|}}}|{{{USNWR_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data40 = {{{USNWR_N_MBA|}}} {{#if:{{{USNWR_N_MBA_year|}}}|({{{USNWR_N_MBA_year|}}})}} | label41= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Undergraduate{{#if:{{{USNWR_N_Undergrad_ref|}}}|{{{USNWR_N_Undergrad_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data41 = {{{USNWR_N_Undergrad|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Undergrad_year|}}}|({{{USNWR_N_Undergrad_year|}}})}} | label50= ''[[Vault.com|Vault]]'' MBA{{#if:{{{Vault_N_MBA_ref|}}}|{{{Vault_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{Vault_N_MBA|}}} {{#if:{{{Vault_N_MBA_year|}}}|({{{Vault_N_MBA_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL BUSINESS --> <!-- Start of NATIONAL EDUCATION, max 100 entries --> | header53 = {{#if:{{{USNWR_N_Education|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Education | label50 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Education{{#if:{{{USNWR_N_Education_ref|}}}|{{{USNWR_N_Education_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{USNWR_N_Education|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Education_year|}}}|({{{USNWR_N_Education_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL EDUCATION --> <!-- Start of NATIONAL LAW, max 100 entries --> | header54 = {{#if:{{{MAC_N_Civillaw|}}}{{{MAC_N_Commonlaw|}}}{{{USNWR_N_Law|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Law | label22 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Civil law{{#if:{{{MAC_N_Civillaw_ref|}}}|{{{MAC_N_Civillaw_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{MAC_N_Civillaw|}}} {{#if:{{{MAC_N_Civillaw_year|}}}|({{{MAC_N_Civillaw_year|}}})}} | label23 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Common law{{#if:{{{MAC_N_Commonlaw_ref|}}}|{{{MAC_N_Commonlaw_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data23 = {{{MAC_N_Commonlaw|}}} {{#if:{{{MAC_N_Commonlaw_year|}}}|({{{MAC_N_Commonlaw_year|}}})}} | label50 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Law{{#if:{{{USNWR_N_Law_ref|}}}|{{{USNWR_N_Law_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{USNWR_N_Law|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Law_year|}}}|({{{USNWR_N_Law_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL LAW --> <!-- Start of NATIONAL LIBERAL ARTS, max 100 entries --> | header55 = {{#if:{{{USNWR_N_Arts|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Liberal arts | label20= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Liberal arts{{#if:{{{USNWR_N_Arts_ref|}}}|{{{USNWR_N_Arts_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{USNWR_N_Arts|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Arts_year|}}}|({{{USNWR_N_Arts_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL LIBERAL ARTS --> <!-- Start of NATIONAL LIFE AND MEDICINE, max 100 entries --> | header57 = {{#if:{{{MAC_N_Medical|}}}{{{USNWR_N_Medical|}}}{{{USNWR_N_Nursing|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Life sciences and medicine | label10 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Medical/Doctoral{{#if:{{{MAC_N_Medical_ref|}}}|{{{MAC_N_Medical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{MAC_N_Medical|}}} {{#if:{{{MAC_N_Medical_year|}}}|({{{MAC_N_Medical_year|}}})}} | label20= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Medical{{#if:{{{USNWR_N_Medical_ref|}}}|{{{USNWR_N_Medical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{USNWR_N_Medical|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Medical_year|}}}|({{{USNWR_N_Medical_year|}}})}} | label21= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Nursing{{#if:{{{USNWR_N_Nursing_ref|}}}|{{{USNWR_N_Nursing_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{USNWR_N_Nursing|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Nursing_year|}}}|({{{USNWR_N_Nursing_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL MEDICINE --> <!-- Start of NATIONAL SCIENCE AND ENGINEERING, max 100 entries --> | header59 = {{#if:{{{THE_N_CS|}}}{{{THE_N_Eng|}}}{{{THE_N_Physical|}}}{{{USNWR_N_Eng|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Science and engineering | label19 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Electrical & Electronic Engineering{{#if:{{{ARWU_N_ENG_ref|}}}|{{{ARWU_N_ENG_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data19 = {{{ARWU_N_ENG|}}} {{#if:{{{ARWU_N_ENG_year|}}}|({{{ARWU_N_ENG_year|}}})}} | label20= ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Computer Science{{#if:{{{THE_N_CS_ref|}}}|{{{THE_N_CS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{THE_N_CS|}}} {{#if:{{{THE_N_CS_year|}}}|({{{THE_N_CS_year|}}})}} | label22= ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Engineering{{#if:{{{THE_N_Eng_ref|}}}|{{{THE_N_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{THE_N_Eng|}}} {{#if:{{{THE_N_Eng_year|}}}|({{{THE_N_Eng_year|}}})}} | label24= ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Physical Sciences{{#if:{{{THE_N_Physical_ref|}}}|{{{THE_N_Physical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{THE_N_Physical|}}} {{#if:{{{THE_N_Physical_year|}}}|({{{THE_N_Physical_year|}}})}} | label30= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Engineering{{#if:{{{USNWR_N_Eng_ref|}}}|{{{USNWR_N_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{USNWR_N_Eng|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Eng_year|}}}|({{{USNWR_N_Eng_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL SCIENCE AND ENGINEERING --> <!-- Start of LOCAL OVERALL (various sub-national entities), max 100 entries--> | header90 = {{#if:{{{NBP_ChugokuShikoku|}}}{{{NBP_GreaterTokyo|}}}{{{NBP_HokurikuTokai|}}}{{{NBP_Kansai|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Local – Overall | label12 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Chugoku/Shikoku{{#if:{{{NBP_ChugokuShikoku_ref|}}}|{{{NBP_ChugokuShikoku_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data12 = {{{NBP_ChugokuShikoku|}}} {{#if:{{{NBP_ChugokuShikoku_year|}}}|({{{NBP_ChugokuShikoku_year|}}})}} | label20 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Greater Tokyo{{#if:{{{NBP_GreaterTokyo_ref|}}}|{{{NBP_GreaterTokyo_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{NBP_GreaterTokyo|}}} {{#if:{{{NBP_GreaterTokyo_year|}}}|({{{NBP_GreaterTokyo_year|}}})}} | label27 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Hokuriku/Tokai{{#if:{{{NBP_HokurikuTokai_ref|}}}|{{{NBP_HokurikuTokai_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data27 = {{{NBP_HokurikuTokai|}}} {{#if:{{{NBP_HokurikuTokai_year|}}}|({{{NBP_HokurikuTokai_year|}}})}} | label28 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Kansai{{#if:{{{NBP_Kansai_ref|}}}|{{{NBP_Kansai_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data28 = {{{NBP_Kansai|}}} {{#if:{{{NBP_Kansai_year|}}}|({{{NBP_Kansai_year|}}})}} }}}}<!-- End of LOCAL OVERALL --> }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox university rankings with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox university rankings]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| ARWU_Asia | ARWU_Asia_ref | ARWU_Asia_year | ARWU_N | ARWU_N_ENG | ARWU_N_ENG_ref | ARWU_N_ENG_year | ARWU_N_ref | ARWU_N_Tourism | ARWU_N_Tourism_ref | ARWU_N_Tourism_year | ARWU_N_year | ARWU_W | ARWU_W_CS | ARWU_W_CS_ref | ARWU_W_CS_year | ARWU_W_ENG | ARWU_W_ENG_ref | ARWU_W_ENG_year | ARWU_W_LIFE | ARWU_W_LIFE_ref | ARWU_W_LIFE_year | ARWU_W_MED | ARWU_W_MED_ref | ARWU_W_MED_year | ARWU_W_ref | ARWU_W_SCI | ARWU_W_SCI_ref | ARWU_W_SCI_year | ARWU_W_SOC | ARWU_W_SOC_ref | ARWU_W_SOC_year | ARWU_W_Tourism | ARWU_W_Tourism_ref | ARWU_W_Tourism_year | ARWU_W_year | BCUR_N | BCUR_N_ref | BCUR_N_year | BI_N_MBA | BI_N_MBA_ref | BI_N_MBA_year | BI_W_MBA | BI_W_MBA_ref | BI_W_MBA_year | BW_N_Undergrad | BW_N_Undergrad_ref | BW_N_Undergrad_year | CHE_N | CHE_N_ref | CHE_N_year | Complete_N | Complete_N_ref | Complete_N_year | CUAA_N | CUAA_N_ref | CUAA_N_year | CWTS_Asia | CWTS_Asia_ref | CWTS_Asia_year | CWTS_N | CWTS_N_ref | CWTS_N_year | CWTS_W | CWTS_W_ref | CWTS_W_year | CWUR_N | CWUR_N_ref | CWUR_N_year | CWUR_W | CWUR_W_ref | CWUR_W_year | Economist_N | Economist_N_MBA | Economist_N_MBA_ref | Economist_N_MBA_year | Economist_N_ref | Economist_N_year | Economist_W_MBA | Economist_W_MBA_ref | Economist_W_MBA_year | ERA_N | ERA_N_ref | ERA_N_year | Folha_N | Folha_N_ref | Folha_N_year | Forbes_N | Forbes_N_MBA | Forbes_N_MBA_ref | Forbes_N_MBA_year | Forbes_N_ref | Forbes_N_year | FT_N_MBA | FT_N_MBA_ref | FT_N_MBA_year | FT_W_MBA | FT_W_MBA_ref | FT_W_MBA_year | Guardian_N | Guardian_N_ref | Guardian_N_year | HEC_N | HEC_N_ref | HEC_N_year | INEP_N | INEP_N_ref | INEP_N_year | Interfax_N | Interfax_N_ref | Interfax_N_year | Kawaijuku_N | Kawaijuku_N_ref | Kawaijuku_N_year | MAC_N | MAC_N_Civillaw | MAC_N_Civillaw_ref | MAC_N_Civillaw_year | MAC_N_Commonlaw | MAC_N_Commonlaw_ref | MAC_N_Commonlaw_year | MAC_N_Comp | MAC_N_Comp_ref | MAC_N_Comp_year | MAC_N_Medical | MAC_N_Medical_ref | MAC_N_Medical_year | MAC_N_ref | MAC_N_Undergrad | MAC_N_Undergrad_ref | MAC_N_Undergrad_year | MAC_N_year | name | NBP_ChugokuShikoku | NBP_ChugokuShikoku_ref | NBP_ChugokuShikoku_year | NBP_GreaterTokyo | NBP_GreaterTokyo_ref | NBP_GreaterTokyo_year | NBP_HokurikuTokai | NBP_HokurikuTokai_ref | NBP_HokurikuTokai_year | NBP_Kansai | NBP_Kansai_ref | NBP_Kansai_year | Netbig_N | Netbig_N_ref | Netbig_N_year | NIRF_N | NIRF_N_ref | NIRF_N_year | QS_Arab | QS_Arab_ref | QS_Arab_year | QS_Asia | QS_Asia_MBA | QS_Asia_MBA_ref | QS_Asia_MBA_year | QS_Asia_ref | QS_Asia_year | QS_BRICS | QS_BRICS_ref | QS_BRICS_year | QS_EECA | QS_EECA_ref | QS_EECA_year | QS_Europe | QS_Europe_MBA | QS_Europe_MBA_ref | QS_Europe_MBA_year | QS_Europe_ref | QS_Europe_year | QS_Latam | QS_Latam_MBA | QS_Latam_MBA_ref | QS_Latam_MBA_year | QS_Latam_ref | QS_Latam_year | QS_N | QS_N_MBA | QS_N_MBA_ref | QS_N_MBA_year | QS_N_ref | QS_N_year | QS_Oceania | QS_Oceania_MBA | QS_Oceania_MBA_ref | QS_Oceania_MBA_year | QS_Oceania_ref | QS_Oceania_year | QS_W | QS_W_Accounting | QS_W_Accounting_ref | QS_W_Accounting_year | QS_W_Agri | QS_W_Agri_ref | QS_W_Agri_year | QS_W_Arts | QS_W_Arts_ref | QS_W_Arts_year | QS_W_Business | QS_W_Business_ref | QS_W_Business_year | QS_W_Chemistry | QS_W_Chemistry_ref | QS_W_Chemistry_year | QS_W_Dentistry | QS_W_Dentistry_ref | QS_W_Dentistry_year | QS_W_Economics | QS_W_Economics_ref | QS_W_Economics_year | QS_W_Education | QS_W_Education_ref | QS_W_Education_year | QS_W_Employability | QS_W_Employability_ref | QS_W_Employability_year | QS_W_Eng | QS_W_Eng_ref | QS_W_Eng_year | QS_W_Law | QS_W_Law_ref | QS_W_Law_year | QS_W_Life | QS_W_Life_ref | QS_W_Life_year | QS_W_MBA | QS_W_MBA_ref | QS_W_MBA_year | QS_W_Natural | QS_W_Natural_ref | QS_W_Natural_year | QS_W_Politics | QS_W_Politics_ref | QS_W_Politics_year | QS_W_ref | QS_W_Social | QS_W_Social_ref | QS_W_Social_year | QS_W_Under50 | QS_W_Under50_ref | QS_W_Under50_year | QS_W_year | Reuters_W | Reuters_W_ref | Reuters_W_year | RIA_N | RIA_N_ref | RIA_N_year | RUR_W | RUR_W_ref | RUR_W_year | Scimago_W | Scimago_W_ref | Scimago_W_year | Shimano_N | Shimano_N_ref | Shimano_N_year | SundayTimes_N | SundayTimes_N_ref | SundayTimes_N_year | TEF_N | TEF_N_ref | TEF_N_year | THE_Africa | THE_Africa_ref | THE_Africa_year | THE_Arab | THE_Arab_ref | THE_Arab_year | THE_Asia | THE_Asia_ref | THE_Asia_year | THE_BRICS | THE_BRICS_ref | THE_BRICS_year | THE_Emerging | THE_Emerging_ref | THE_Emerging_year | THE_Europe | THE_Europe_ref | THE_Europe_year | THE_Europeteaching | THE_Europeteaching_ref | THE_Europeteaching_year | THE_Latam | THE_Latam_ref | THE_Latam_year | THE_N | THE_N_CS | THE_N_CS_ref | THE_N_CS_year | THE_N_Eng | THE_N_Eng_ref | THE_N_Eng_year | THE_N_Physical | THE_N_Physical_ref | THE_N_Physical_year | THE_N_ref | THE_N_year | THE_Oceania | THE_Oceania_ref | THE_Oceania_year | THE_W | THE_W_Arts | THE_W_Arts_ref | THE_W_Arts_year | THE_W_Business | THE_W_Business_ref | THE_W_Business_year | THE_W_CS | THE_W_CS_ref | THE_W_CS_year | THE_W_Education | THE_W_Education_ref | THE_W_Education_year | THE_W_Eng | THE_W_Eng_ref | THE_W_Eng_year | THE_W_Health | THE_W_Health_ref | THE_W_Health_year | THE_W_Law | THE_W_Law_ref | THE_W_Law_year | THE_W_Life | THE_W_Life_ref | THE_W_Life_year | THE_W_Physical | THE_W_Physical_ref | THE_W_Physical_year | THE_W_Psychology | THE_W_Psychology_ref | THE_W_Psychology_year | THE_W_ref | THE_W_Reputation | THE_W_Reputation_ref | THE_W_Reputation_year | THE_W_Social | THE_W_Social_ref | THE_W_Social_year | THE_W_year | THE_W_Young | THE_W_Young_ref | THE_W_Young_year | TSU_N | TSU_N_ref | TSU_N_year | type | UIGreenMetric_W | UIGreenMetric_W_ref | UIGreenMetric_W_year | URAP_W | URAP_W_ref | URAP_W_year | USNWR_Africa | USNWR_Africa_ref | USNWR_Africa_year | USNWR_Arab | USNWR_Arab_ref | USNWR_Arab_year | USNWR_Asia | USNWR_Asia_ref | USNWR_Asia_year | USNWR_Europe | USNWR_Europe_ref | USNWR_Europe_year | USNWR_Latam | USNWR_Latam_ref | USNWR_Latam_year | USNWR_N | USNWR_N_Arts | USNWR_N_Arts_ref | USNWR_N_Arts_year | USNWR_N_Education | USNWR_N_Education_ref | USNWR_N_Education_year | USNWR_N_Eng | USNWR_N_Eng_ref | USNWR_N_Eng_year | USNWR_N_Law | USNWR_N_Law_ref | USNWR_N_Law_year | USNWR_N_MBA | USNWR_N_MBA_ref | USNWR_N_MBA_year | USNWR_N_Medical | USNWR_N_Medical_ref | USNWR_N_Medical_year | USNWR_N_Nursing | USNWR_N_Nursing_ref | USNWR_N_Nursing_year | USNWR_N_ref | USNWR_N_Undergrad | USNWR_N_Undergrad_ref | USNWR_N_Undergrad_year | USNWR_N_year | USNWR_W | USNWR_W_ref | USNWR_W_year | Vault_N_MBA | Vault_N_MBA_ref | Vault_N_MBA_year | Wamo_N | Wamo_N_ref | Wamo_N_year | WURI_W | WURI_W_ref | WURI_W_year | Wushulian_N | Wushulian_N_ref | Wushulian_N_year }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> lpf9bejuzm53bwjlnu1xp0vrkgxi8ny 2929039 2929037 2026-08-23T09:44:35Z Pynappel 70858 2929039 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas4 | bodyclass = vcard | headerstyle = background:lavender; color:inherit; | above = <span class="fn">{{#if:{{{type|}}}|{{{type}}}|Universiteit}}ranglyste</span> | subheader = {{{name|}}} | type = {{{type|}}} <!-- Start of GLOBAL OVERALL, max 100 entries --> | header1 = {{#if:{{{ARWU_W|}}}{{{CWUR_W|}}}{{{CWTS_W|}}}{{{QS_W|}}}{{{QS_W_Employability|}}}{{{QS_W_Under50|}}}{{{Reuters_W|}}}{{{RUR_W|}}}{{{THE_W|}}}{{{THE_W_Reputation_year|}}}{{{THE_W_Young|}}}{{{USNWR_W|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Wêreldwyd - algeheel | label1 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' World{{#if:{{{ARWU_W_ref|}}}|{{{ARWU_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data1 = {{{ARWU_W|}}} {{#if:{{{ARWU_W_year|}}}|({{{ARWU_W_year|}}})}} | label2 = ''[[College_and_university_rankings#Center_for_World_University_Rankings|CWUR]]'' World{{#if:{{{CWUR_W_ref|}}}|{{{CWUR_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data2 = {{{CWUR_W|}}} {{#if:{{{CWUR_W_year|}}}|({{{CWUR_W_year|}}})}} | label3 = ''[[CWTS Leiden Ranking|CWTS]]'' World{{#if:{{{CWTS_W_ref|}}}|{{{CWTS_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{CWTS_W|}}} {{#if:{{{CWTS_W_year|}}}|({{{CWTS_W_year|}}})}} | label4 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' World{{#if:{{{QS_W_ref|}}}|{{{QS_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data4 = {{{QS_W|}}} {{#if:{{{QS_W_year|}}}|({{{QS_W_year|}}})}} | label5 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Employability{{#if:{{{QS_W_Employability_ref|}}}|{{{QS_W_Employability_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data5 = {{{QS_W_Employability|}}} {{#if:{{{QS_W_Employability_year|}}}|({{{QS_W_Employability_year|}}})}} | label6 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Under 50{{#if:{{{QS_W_Under50_ref|}}}|{{{QS_W_Under50_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data6 = {{{QS_W_Under50|}}} {{#if:{{{QS_W_Under50_year|}}}|({{{QS_W_Under50_year|}}})}} | label7 = ''[[College and university rankings#Reuters World's Top 100 Innovative Universities|Reuters]]'' World{{#if:{{{Reuters_W_ref|}}}|{{{Reuters_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data7 = {{{Reuters_W|}}} {{#if:{{{Reuters_W_year|}}}|({{{Reuters_W_year|}}})}} | label8 = ''[[Round University Ranking|RUR]]'' World{{#if:{{{RUR_W_ref|}}}|{{{RUR_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data8 = {{{RUR_W|}}} {{#if:{{{RUR_W_year|}}}|({{{RUR_W_year|}}})}} | label9 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' World{{#if:{{{THE_W_ref|}}}|{{{THE_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data9 = {{{THE_W|}}} {{#if:{{{THE_W_year|}}}|({{{THE_W_year|}}})}} | label10 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Reputation{{#if:{{{THE_W_Reputation_ref|}}}|{{{THE_W_Reputation_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{THE_W_Reputation|}}} {{#if:{{{THE_W_Reputation_year|}}}|({{{THE_W_Reputation_year|}}})}} | label11 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Young Universities{{#if:{{{THE_W_Young_ref|}}}|{{{THE_W_Young_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data11 = {{{THE_W_Young|}}} {{#if:{{{THE_W_Young_year|}}}|({{{THE_W_Young_year|}}})}} | label12 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Global{{#if:{{{USNWR_W_ref|}}}|{{{USNWR_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data12 = {{{USNWR_W|}}} {{#if:{{{USNWR_W_year|}}}|({{{USNWR_W_year|}}})}} | label13 = ''WURI'' Global{{#if:{{{WURI_W_ref|}}}|{{{WURI_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data13 = {{{WURI_W|}}} {{#if:{{{WURI_W_year|}}}|({{{WURI_W_year|}}})}} | label14 = ''UIGreenMetric'' Global{{#if:{{{UIGreenMetric_W_ref|}}}|{{{UIGreenMetric_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data14 = {{{UIGreenMetric_W|}}} {{#if:{{{UIGreenMetric_W_year|}}}|({{{UIGreenMetric_W_year|}}})}} | label15 = ''[[SCImago Institutions Rankings|Scimago]]'' Global{{#if:{{{Scimago_W_ref|}}}|{{{Scimago_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data15 = {{{Scimago_W|}}} {{#if:{{{Scimago_W_year|}}}|({{{Scimago_W_year|}}})}} | label16 = ''[[University Ranking by Academic Performance|URAP]]'' World{{#if:{{{URAP_W_ref|}}}|{{{URAP_W_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data16 = {{{URAP_W|}}} {{#if:{{{URAP_W_year|}}}|({{{URAP_W_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL OVERALL --> <!-- Start of GLOBAL BUSINESS, max 100 entries --> | header3 = {{#if:{{{ARWU_W_Tourism|}}} {{{BI_W_MBA|}}}{{{Economist_W_MBA|}}}{{{FT_W_MBA|}}}{{{QS_W_Accounting|}}}{{{QS_W_Business|}}}{{{QS_W_Economics|}}}{{{QS_W_MBA|}}}{{{THE_W_Business|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Business and economics | label3 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Hospitality & Tourism Management{{#if:{{{ARWU_W_Tourism_ref|}}}|{{{ARWU_W_Tourism_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{ARWU_W_Tourism|}}} {{#if:{{{ARWU_W_Tourism_year|}}}|({{{ARWU_W_Tourism_year|}}})}} | label5 = ''[[Business Insider]]'' MBA{{#if:{{{BI_W_MBA_ref|}}}|{{{BI_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data5 = {{{BI_W_MBA|}}} {{#if:{{{BI_W_MBA_year|}}}|({{{BI_W_MBA_year|}}})}} | label10 = ''[[Economist]]'' MBA{{#if:{{{Economist_W_MBA_ref|}}}|{{{Economist_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{Economist_W_MBA|}}} {{#if:{{{Economist_W_MBA_year|}}}|({{{Economist_W_MBA_year|}}})}} | label20 = ''[[Financial Times]]'' MBA{{#if:{{{FT_W_MBA_ref|}}}|{{{FT_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{FT_W_MBA|}}} {{#if:{{{FT_W_MBA_year|}}}|({{{FT_W_MBA_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Accounting{{#if:{{{QS_W_Accounting_ref|}}}|{{{QS_W_Accounting_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Accounting|}}} {{#if:{{{QS_W_Accounting_year|}}}|({{{QS_W_Accounting_year|}}})}} | label31 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Business{{#if:{{{QS_W_Business_ref|}}}|{{{QS_W_Business_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{QS_W_Business|}}} {{#if:{{{QS_W_Business_year|}}}|({{{QS_W_Business_year|}}})}} | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Economics{{#if:{{{QS_W_Economics_ref|}}}|{{{QS_W_Economics_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_W_Economics|}}} {{#if:{{{QS_W_Economics_year|}}}|({{{QS_W_Economics_year|}}})}} | label33 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' MBA{{#if:{{{QS_W_MBA_ref|}}}|{{{QS_W_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data33 = {{{QS_W_MBA|}}} {{#if:{{{QS_W_MBA_year|}}}|({{{QS_W_MBA_year|}}})}} | label50 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Business and Economics{{#if:{{{THE_W_Business_ref|}}}|{{{THE_W_Business_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{THE_W_Business|}}} {{#if:{{{THE_W_Business_year|}}}|({{{THE_W_Business_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL BUSINESS --> <!-- Start of GLOBAL EDUCATION, max 100 entries --> | header5 = {{#if:{{{QS_W_Education|}}}{{{THE_W_Education|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Education | label10 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Education and training{{#if:{{{QS_W_Education_ref|}}}|{{{QS_W_Education_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{QS_W_Education|}}} {{#if:{{{QS_W_Education_year|}}}|({{{QS_W_Education_year|}}})}} | label20 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Education{{#if:{{{THE_W_Education_ref|}}}|{{{THE_W_Education_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{THE_W_Education|}}} {{#if:{{{THE_W_Education_year|}}}|({{{THE_W_Education_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL EDUCATION --> <!-- Start of GLOBAL LAW, max 100 entries --> | header6 = {{#if:{{{QS_W_Law|}}}{{{THE_W_Law|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Law | label10 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Law{{#if:{{{QS_W_Law_ref|}}}|{{{QS_W_Law_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{QS_W_Law|}}} {{#if:{{{QS_W_Law_year|}}}|({{{QS_W_Law_year|}}})}} | label20 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Law{{#if:{{{THE_W_Law_ref|}}}|{{{THE_W_Law_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{THE_W_Law|}}} {{#if:{{{THE_W_Law_year|}}}|({{{THE_W_Law_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL LAW --> <!-- Start of GLOBAL LIBERAL ARTS, max 100 entries --> | header7 = {{#if:{{{ARWU_W_SOC|}}}{{{QS_W_Arts|}}}{{{QS_W_Politics|}}}{{{QS_W_Social|}}}{{{THE_W_Arts|}}}{{{THE_W_Social|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Liberal arts | label22 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Social science{{#if:{{{ARWU_W_SOC_ref|}}}|{{{ARWU_W_SOC_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{ARWU_W_SOC|}}} {{#if:{{{ARWU_W_SOC_year|}}}|({{{ARWU_W_SOC_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Arts & Humanities{{#if:{{{QS_W_Arts_ref|}}}|{{{QS_W_Arts_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Arts|}}} {{#if:{{{QS_W_Arts_year|}}}|({{{QS_W_Arts_year|}}})}} | label31 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Politics{{#if:{{{QS_W_Politics_ref|}}}|{{{QS_W_Politics_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{QS_W_Politics|}}} {{#if:{{{QS_W_Politics_year|}}}|({{{QS_W_Politics_year|}}})}} | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Social Sciences and Management{{#if:{{{QS_W_Social_ref|}}}|{{{QS_W_Social_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_W_Social|}}} {{#if:{{{QS_W_Social_year|}}}|({{{QS_W_Social_year|}}})}} | label55 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Arts and Humanities{{#if:{{{THE_W_Arts_ref|}}}|{{{THE_W_Arts_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data55 = {{{THE_W_Arts|}}} {{#if:{{{THE_W_Arts_year|}}}|({{{THE_W_Arts_year|}}})}} | label57 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Social Sciences{{#if:{{{THE_W_Social_ref|}}}|{{{THE_W_Social_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data57 = {{{THE_W_Social|}}} {{#if:{{{THE_W_Social_year|}}}|({{{THE_W_Social_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL LIBERAL ARTS --> <!-- Start of GLOBAL LIFE AND MEDICINE, max 100 entries --> | header8 = {{#if:{{{ARWU_W_LIFE|}}}{{{ARWU_W_MED|}}}{{{QS_W_Agri|}}}{{{QS_W_Dentistry|}}}{{{QS_W_Life|}}}{{{THE_W_Health|}}}{{{THE_W_Life|}}}{{{THE_W_Psychology|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Life sciences and medicine | label21 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Clinical medicine and pharmacy{{#if:{{{ARWU_W_MED_ref|}}}|{{{ARWU_W_MED_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{ARWU_W_MED|}}} {{#if:{{{ARWU_W_MED_year|}}}|({{{ARWU_W_MED_year|}}})}} | label22 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Life sciences{{#if:{{{ARWU_W_LIFE_ref|}}}|{{{ARWU_W_LIFE_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{ARWU_W_LIFE|}}} {{#if:{{{ARWU_W_LIFE_year|}}}|({{{ARWU_W_LIFE_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Agriculture and Forestry{{#if:{{{QS_W_Agri_ref|}}}|{{{QS_W_Agri_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Agri|}}} {{#if:{{{QS_W_Agri_year|}}}|({{{QS_W_Agri_year|}}})}} | label35 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Dentistry{{#if:{{{QS_W_Dentistry_ref|}}}|{{{QS_W_Dentistry_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data35 = {{{QS_W_Dentistry|}}} {{#if:{{{QS_W_Dentistry_year|}}}|({{{QS_W_Dentistry_year|}}})}} | label36 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Life Sciences & Medicine{{#if:{{{QS_W_Life_ref|}}}|{{{QS_W_Life_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data36 = {{{QS_W_Life|}}} {{#if:{{{QS_W_Life_year|}}}|({{{QS_W_Life_year|}}})}} | label51 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Clinical and Health{{#if:{{{THE_W_Health_ref|}}}|{{{THE_W_Health_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data51 = {{{THE_W_Health|}}} {{#if:{{{THE_W_Health_year|}}}|({{{THE_W_Health_year|}}})}} | label55 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Life Sciences{{#if:{{{THE_W_Life_ref|}}}|{{{THE_W_Life_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data55 = {{{THE_W_Life|}}} {{#if:{{{THE_W_Life_year|}}}|({{{THE_W_Life_year|}}})}} | label58 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Psychology{{#if:{{{THE_W_Psychology_ref|}}}|{{{THE_W_Psychology_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data58 = {{{THE_W_Psychology|}}} {{#if:{{{THE_W_Psychology_year|}}}|({{{THE_W_Psychology_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL LIFE AND MEDICINE --> <!-- Start of GLOBAL SCIENCE AND ENGINEERING, max 100 entries --> | header9 = {{#if:{{{ARWU_W_ENG|}}}{{{ARWU_W_SCI|}}}{{{QS_W_Chemistry|}}}{{{QS_W_Eng|}}}{{{QS_W_Natural|}}}{{{THE_W_CS|}}}{{{THE_W_Eng|}}}{{{THE_W_Physical|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Global – Science and engineering | label21 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Electrical & Electronic Engineering{{#if:{{{ARWU_W_ENG_ref|}}}|{{{ARWU_W_ENG_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{ARWU_W_ENG|}}} {{#if:{{{ARWU_W_ENG_year|}}}|({{{ARWU_W_ENG_year|}}})}} | label22 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Computer Sciences & Engineering{{#if:{{{ARWU_W_CS_ref|}}}|{{{ARWU_W_CS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{ARWU_W_CS|}}} {{#if:{{{ARWU_W_CS_year|}}}|({{{ARWU_W_CS_year|}}})}} | label24 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Natural science & math{{#if:{{{ARWU_W_SCI_ref|}}}|{{{ARWU_W_SCI_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{ARWU_W_SCI|}}} {{#if:{{{ARWU_W_SCI_year|}}}|({{{ARWU_W_SCI_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Chemistry{{#if:{{{QS_W_Chemistry_ref|}}}|{{{QS_W_Chemistry_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_W_Chemistry|}}} {{#if:{{{QS_W_Chemistry_year|}}}|({{{QS_W_Chemistry_year|}}})}} | label31 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Engineering & Tech.{{#if:{{{QS_W_Eng_ref|}}}|{{{QS_W_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{QS_W_Eng|}}} {{#if:{{{QS_W_Eng_year|}}}|({{{QS_W_Eng_year|}}})}} | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Natural Sciences{{#if:{{{QS_W_Natural_ref|}}}|{{{QS_W_Natural_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_W_Natural|}}} {{#if:{{{QS_W_Natural_year|}}}|({{{QS_W_Natural_year|}}})}} | label51 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Computer Science{{#if:{{{THE_W_CS_ref|}}}|{{{THE_W_CS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data51 = {{{THE_W_CS|}}} {{#if:{{{THE_W_CS_year|}}}|({{{THE_W_CS_year|}}})}} | label52 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Engineering{{#if:{{{THE_W_Eng_ref|}}}|{{{THE_W_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data52 = {{{THE_W_Eng|}}} {{#if:{{{THE_W_Eng_year|}}}|({{{THE_W_Eng_year|}}})}} | label55 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Physical Sciences{{#if:{{{THE_W_Physical_ref|}}}|{{{THE_W_Physical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data55 = {{{THE_W_Physical|}}} {{#if:{{{THE_W_Physical_year|}}}|({{{THE_W_Physical_year|}}})}} }}}}<!-- End of GLOBAL SCIENCE AND ENGINEERING --> <!-- Start of REGIONAL OVERALL, max 100 entries --> | header40 = {{#if:{{{ARWU_Asia|}}}{{{CWTS_Asia|}}}{{{QS_Arab|}}}{{{QS_Asia|}}}{{{QS_BRICS|}}}{{{QS_Latam|}}}{{{QS_EECA|}}}{{{QS_Oceania|}}}{{{THE_Africa|}}}{{{THE_Arab|}}}{{{THE_Asia|}}}{{{THE_Europe|}}}{{{THE_Europeteaching|}}}{{{THE_Latam|}}}{{{THE_BRICS|}}}{{{THE_Emerging|}}}{{{THE_Oceania|}}}{{{USNWR_Africa|}}}{{{USNWR_Asia|}}}{{{USNWR_Arab|}}}{{{USNWR_Europe|}}}{{{USNWR_Latam|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Regionaal - algeheel | label2 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Asia{{#if:{{{ARWU_Asia_ref|}}}|{{{ARWU_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data2 = {{{ARWU_Asia|}}} {{#if:{{{ARWU_Asia_year|}}}|({{{ARWU_Asia_year|}}})}} | label3 = ''[[CWTS Leiden Ranking|CWTS]]'' Asia{{#if:{{{CWTS_Asia_ref|}}}|{{{CWTS_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{CWTS_Asia|}}} {{#if:{{{CWTS_Asia_year|}}}|({{{CWTS_Asia_year|}}})}} | label21 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Arab region{{#if:{{{QS_Arab_ref|}}}|{{{QS_Arab_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{QS_Arab|}}} {{#if:{{{QS_Arab_year|}}}|({{{QS_Arab_year|}}})}} | label22 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Asia{{#if:{{{QS_Asia_ref|}}}|{{{QS_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{QS_Asia|}}} {{#if:{{{QS_Asia_year|}}}|({{{QS_Asia_year|}}})}} | label23 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' BRICS{{#if:{{{QS_BRICS_ref|}}}|{{{QS_BRICS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data23 = {{{QS_BRICS|}}} {{#if:{{{QS_BRICS_year|}}}|({{{QS_BRICS_year|}}})}} | label24 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Latin America{{#if:{{{QS_Latam_ref|}}}|{{{QS_Latam_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{QS_Latam|}}} {{#if:{{{QS_Latam_year|}}}|({{{QS_Latam_year|}}})}} | label25 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Emerging Europe and Central Asia{{#if:{{{QS_EECA_ref|}}}|{{{QS_EECA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data25 = {{{QS_EECA|}}} {{#if:{{{QS_EECA_year|}}}|({{{QS_EECA_year|}}})}} | label26 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Oceania{{#if:{{{QS_Oceania_ref|}}}|{{{QS_Oceania_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data26 = {{{QS_Oceania|}}} {{#if:{{{QS_Oceania_year|}}}|({{{QS_Oceania_year|}}})}} | label27 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Europe{{#if:{{{QS_Europe_ref|}}}|{{{QS_Europe_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data27 = {{{QS_Europe|}}} {{#if:{{{QS_Europe_year|}}}|({{{QS_Europe_year|}}})}} | label60 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Africa{{#if:{{{THE_Africa_ref|}}}|{{{THE_Africa_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data60 = {{{THE_Africa|}}} {{#if:{{{THE_Africa_year|}}}|({{{THE_Africa_year|}}})}} | label61 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Arab Countries{{#if:{{{THE_Arab_ref|}}}|{{{THE_Arab_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data61 = {{{THE_Arab|}}} {{#if:{{{THE_Arab_year|}}}|({{{THE_Arab_year|}}})}} | label62 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Asia{{#if:{{{THE_Asia_ref|}}}|{{{THE_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data62 = {{{THE_Asia|}}} {{#if:{{{THE_Asia_year|}}}|({{{THE_Asia_year|}}})}} | label63 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Europe{{#if:{{{THE_Europe_ref|}}}|{{{THE_Europe_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data63 = {{{THE_Europe|}}} {{#if:{{{THE_Europe_year|}}}|({{{THE_Europe_year|}}})}} | label64 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Europe Teaching{{#if:{{{THE_Europeteaching_ref|}}}|{{{THE_Europeteaching_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data64 = {{{THE_Europeteaching|}}} {{#if:{{{THE_Europeteaching_year|}}}|({{{THE_Europeteaching_year|}}})}} | label65 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Latin America{{#if:{{{THE_Latam_ref|}}}|{{{THE_Latam_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data65 = {{{THE_Latam|}}} {{#if:{{{THE_Latam_year|}}}|({{{THE_Latam_year|}}})}} | label66 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' BRICS{{#if:{{{THE_BRICS_ref|}}}|{{{THE_BRICS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data66 = {{{THE_BRICS|}}} {{#if:{{{THE_BRICS_year|}}}|({{{THE_BRICS_year|}}})}} | label67 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Emerging Economies{{#if:{{{THE_Emerging_ref|}}}|{{{THE_Emerging_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data67 = {{{THE_Emerging|}}} {{#if:{{{THE_Emerging_year|}}}|({{{THE_Emerging_year|}}})}} | label68 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Oceania{{#if:{{{THE_Oceania_ref|}}}|{{{THE_Oceania_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data68 = {{{THE_Oceania|}}} {{#if:{{{THE_Oceania_year|}}}|({{{THE_Oceania_year|}}})}} | label70 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Africa{{#if:{{{USNWR_Africa_ref|}}}|{{{USNWR_Africa_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data70 = {{{USNWR_Africa|}}} {{#if:{{{USNWR_Africa_year|}}}|({{{USNWR_Africa_year|}}})}} | label71 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Asia{{#if:{{{USNWR_Asia_ref|}}}|{{{USNWR_Asia_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data71 = {{{USNWR_Asia|}}} {{#if:{{{USNWR_Asia_year|}}}|({{{USNWR_Asia_year|}}})}} | label72 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Arab countries{{#if:{{{USNWR_Arab_ref|}}}|{{{USNWR_Arab_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data72 = {{{USNWR_Arab|}}} {{#if:{{{USNWR_Arab_year|}}}|({{{USNWR_Arab_year|}}})}} | label75 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Europe{{#if:{{{USNWR_Europe_ref|}}}|{{{USNWR_Europe_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data75 = {{{USNWR_Europe|}}} {{#if:{{{USNWR_Europe_year|}}}|({{{USNWR_Europe_year|}}})}} | label76 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Latin America{{#if:{{{USNWR_Latam_ref|}}}|{{{USNWR_Latam_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data76 = {{{USNWR_Latam|}}} {{#if:{{{USNWR_Latam_year|}}}|({{{USNWR_Latam_year|}}})}} }}}}<!-- End of REGIONAL OVERALL --> <!-- Start of REGIONAL BUSINESS, max 100 entries --> | header41 = {{#if:{{{QS_Asia_MBA|}}}{{{QS_Europe_MBA|}}}{{{QS_Latam_MBA|}}}{{{QS_Oceania_MBA|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Regional – Business | label32 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Asia MBA {{#if:{{{QS_Asia_MBA_ref|}}}|{{{QS_Asia_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{QS_Asia_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Asia_MBA_year|}}}|({{{QS_Asia_MBA_year|}}})}} | label33 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Europe MBA{{#if:{{{QS_Europe_MBA_ref|}}}|{{{QS_Europe_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data33 = {{{QS_Europe_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Europe_MBA_year|}}}|({{{QS_Europe_MBA_year|}}})}} | label34 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Latin America MBA{{#if:{{{QS_Latam_MBA_ref|}}}|{{{QS_Latam_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data34 = {{{QS_Latam_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Latam_MBA_year|}}}|({{{QS_Latam_MBA_year|}}})}} | label35 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' Oceania MBA{{#if:{{{QS_Oceania_MBA_ref|}}}|{{{QS_Oceania_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data35 = {{{QS_Oceania_MBA|}}} {{#if:{{{QS_Oceania_MBA_year|}}}|({{{QS_Oceania_MBA_year|}}})}} }}}}<!-- End of REGIONAL BUSINESS --> <!-- Start of NATIONAL OVERALL, max 100 entries --> | header50 = {{#if:{{{ARWU_N|}}}{{{BCUR_N|}}}{{{CHE_N|}}}{{{Complete_N|}}}{{{CUAA_N|}}}{{{CWTS_N|}}}{{{CWUR_N|}}}{{{Economist_N|}}}{{{ERA_N|}}}{{{Folha_N|}}}{{{Forbes_N|}}}{{{Guardian_N|}}}{{{HEC_N|}}}{{{INEP_N|}}}{{{Interfax_N|}}}{{{Kawaijuku_N|}}}{{{MAC_N|}}}{{{MAC_N_Undergrad|}}}{{{MAC_N_Comp|}}}{{{Netbig_N|}}}{{{NIRF_N|}}}{{{RIA_N|}}}{{{THE_N|}}}{{{USNWR_N|}}}{{{QS_N|}}}{{{Shimano_N|}}}{{{SundayTimes_N|}}}{{{TEF_N|}}}{{{TSU_N|}}}{{{Wamo_N|}}}{{{Wushulian_N|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Nasionaal - algeheel | label2 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' National{{#if:{{{ARWU_N_ref|}}}|{{{ARWU_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data2 = {{{ARWU_N|}}} {{#if:{{{ARWU_N_year|}}}|({{{ARWU_N_year|}}})}} | label6 = ''[[Best Chinese Universities Ranking (BCUR)|BCUR]]'' National{{#if:{{{BCUR_N_ref|}}}|{{{BCUR_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data6 = {{{BCUR_N|}}} {{#if:{{{BCUR_N_year|}}}|({{{BCUR_N_year|}}})}} | label9 = ''[[CHE University Ranking|CHE]]'' National{{#if:{{{CHE_N_ref|}}}|{{{CHE_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data9 = {{{CHE_N|}}} {{#if:{{{CHE_N_year|}}}|({{{CHE_N_year|}}})}} | label10 = ''[[The Complete University Guide|Complete]]'' National{{#if:{{{Complete_N_ref|}}}|{{{Complete_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{Complete_N|}}} {{#if:{{{Complete_N_year|}}}|({{{Complete_N_year|}}})}} | label11 = ''[[Chinese university ranking (CUAA)|CUAA]]'' National{{#if:{{{CUAA_N_ref|}}}|{{{CUAA_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data11 = {{{CUAA_N|}}} {{#if:{{{CUAA_N_year|}}}|({{{CUAA_N_year|}}})}} | label12 = ''[[CWTS Leiden Ranking|CWTS]]'' National{{#if:{{{CWTS_N_ref|}}}|{{{CWTS_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data12 = {{{CWTS_N|}}} {{#if:{{{CWTS_N_year|}}}|({{{CWTS_N_year|}}})}} | label13 = ''[[College_and_university_rankings#Center_for_World_University_Rankings|CWUR]]'' National{{#if:{{{CWUR_N_ref|}}}|{{{CWUR_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data13 = {{{CWUR_N|}}} {{#if:{{{CWUR_N_year|}}}|({{{CWUR_N_year|}}})}} | label14 = ''[[Economist]]'' National{{#if:{{{Economist_N_ref|}}}|{{{Economist_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data14 = {{{Economist_N|}}} {{#if:{{{Economist_N_year|}}}|({{{Economist_N_year|}}})}} | label15 = ''[[Excellence in Research for Australia|ERA]]'' National{{#if:{{{ERA_N_ref|}}}|{{{ERA_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data15 = {{{ERA_N|}}} {{#if:{{{ERA_N_year|}}}|({{{ERA_N_year|}}})}} | label17 = ''[[Rankings of universities in Brazil#Ranking Universitário Folha|Folha]]'' National{{#if:{{{Folha_N_ref|}}}|{{{Folha_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data17 = {{{Folha_N|}}} {{#if:{{{Folha_N_year|}}}|({{{Folha_N_year|}}})}} | label18 = ''[[Forbes]]'' National{{#if:{{{Forbes_N_ref|}}}|{{{Forbes_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data18 = {{{Forbes_N|}}} {{#if:{{{Forbes_N_year|}}}|({{{Forbes_N_year|}}})}} | label19 = ''[[Rankings of universities in the United Kingdom#The Guardian|Guardian]]'' National{{#if:{{{Guardian_N_ref|}}}|{{{Guardian_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data19 = {{{Guardian_N|}}} {{#if:{{{Guardian_N_year|}}}|({{{Guardian_N_year|}}})}} | label20 = ''[[HEC University Rankings|HEC]]'' National{{#if:{{{HEC_N_ref|}}}|{{{HEC_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{HEC_N|}}} {{#if:{{{HEC_N_year|}}}|({{{HEC_N_year|}}})}} | label21 = ''[[Rankings of universities in Brazil#Brazilian government evaluation|INEP]]'' National{{#if:{{{INEP_N_ref|}}}|{{{INEP_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{INEP_N|}}} {{#if:{{{INEP_N_year|}}}|({{{INEP_N_year|}}})}} | label23 = ''[[Interfax]]'' National{{#if:{{{Interfax_N_ref|}}}|{{{Interfax_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data23 = {{{Interfax_N|}}} {{#if:{{{Interfax_N_year|}}}|({{{Interfax_N_year|}}})}} | label24 = ''[[College_and_university_rankings#Japan|Kawaijuku]]'' National{{#if:{{{Kawaijuku_N_ref|}}}|{{{Kawaijuku_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{Kawaijuku_N|}}} {{#if:{{{Kawaijuku_N_year|}}}|({{{Kawaijuku_N_year|}}})}} | label30 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' National{{#if:{{{MAC_N_ref|}}}|{{{MAC_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{MAC_N|}}} {{#if:{{{MAC_N_year|}}}|({{{MAC_N_year|}}})}} | label31 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Undergraduate{{#if:{{{MAC_N_Undergrad_ref|}}}|{{{MAC_N_Undergrad_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data31 = {{{MAC_N_Undergrad|}}} {{#if:{{{MAC_N_Undergrad_year|}}}|({{{MAC_N_Undergrad_year|}}})}} | label32 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Comprehensive{{#if:{{{MAC_N_Comp_ref|}}}|{{{MAC_N_Comp_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data32 = {{{MAC_N_Comp|}}} {{#if:{{{MAC_N_Comp_year|}}}|({{{MAC_N_Comp_year|}}})}} | label39 = ''[[Chinese university ranking (Netbig)|Netbig]]'' National{{#if:{{{Netbig_N_ref|}}}|{{{Netbig_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data39 = {{{Netbig_N|}}} {{#if:{{{Netbig_N_year|}}}|({{{Netbig_N_year|}}})}} | label44 = ''[[National Institutional Ranking Framework|NIRF]]'' National{{#if:{{{NIRF_N_ref|}}}|{{{NIRF_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data44 = {{{NIRF_N|}}} {{#if:{{{NIRF_N_year|}}}|({{{NIRF_N_year|}}})}} | label45 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' National{{#if:{{{QS_N_ref|}}}|{{{QS_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data45 = {{{QS_N|}}} {{#if:{{{QS_N_year|}}}|({{{QS_N_year|}}})}} | label48 = ''[[Ria Novosti]]'' National{{#if:{{{RIA_N_ref|}}}|{{{RIA_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data48 = {{{RIA_N|}}} {{#if:{{{RIA_N_year|}}}|({{{RIA_N_year|}}})}} | label60 = ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' National{{#if:{{{THE_N_ref|}}}|{{{THE_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data60 = {{{THE_N|}}} {{#if:{{{THE_N_year|}}}|({{{THE_N_year|}}})}} | label80 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' National{{#if:{{{USNWR_N_ref|}}}|{{{USNWR_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data80 = {{{USNWR_N|}}} {{#if:{{{USNWR_N_year|}}}|({{{USNWR_N_year|}}})}} | label92 = ''[[Going broke universities – Disappearing universities|Shimano]]'' Selectivity{{#if:{{{Shimano_N_ref|}}}|{{{Shimano_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data92 = {{{Shimano_N|}}} {{#if:{{{Shimano_N_year|}}}|({{{Shimano_N_year|}}})}} | label94 = ''[[Rankings of universities in the United Kingdom#The_Times/The_Sunday_Times|Sunday Times/Times]]'' National{{#if:{{{SundayTimes_N_ref|}}}|{{{SundayTimes_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data94 = {{{SundayTimes_N|}}} {{#if:{{{SundayTimes_N_year|}}}|({{{SundayTimes_N_year|}}})}} | label95 = ''[[Teaching Excellence Framework|TEF]]'' England{{#if:{{{TEF_N_ref|}}}|{{{TEF_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data95 = {{{TEF_N|}}} {{#if:{{{TEF_N_year|}}}|({{{TEF_N_year|}}})}} | label96 = ''[[Truly Strong Universities|Toyo Keizai]]'' National{{#if:{{{TSU_N_ref|}}}|{{{TSU_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data96 = {{{TSU_N|}}} {{#if:{{{TSU_N_year|}}}|({{{TSU_N_year|}}})}} | label97 = ''[[Washington Monthly]]'' National{{#if:{{{Wamo_N_ref|}}}|{{{Wamo_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data97 = {{{Wamo_N|}}} {{#if:{{{Wamo_N_year|}}}|({{{Wamo_N_year|}}})}} | label98 = ''[[Chinese university ranking (Wu Shulian)|Wu Shulian]]'' National{{#if:{{{Wushulian_N_ref|}}}|{{{Wushulian_N_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data98 = {{{Wushulian_N|}}} {{#if:{{{Wushulian_N_year|}}}|({{{Wushulian_N_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL OVERALL --> <!-- Start of NATIONAL BUSINESS, max 100 entries --> | header52 = {{#if:{{{ARWU_N_Tourism|}}}{{{BI_N_MBA|}}}{{{BW_N_Undergrad|}}}{{{Economist_N_MBA|}}}{{{FT_N_MBA|}}}{{{Forbes_N_MBA|}}}{{{QS_N_MBA|}}}{{{USNWR_N_MBA|}}}{{{USNWR_N_Undergrad|}}}{{{Vault_N_MBA|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Business and economics | label3 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Hospitality & Tourism Management{{#if:{{{ARWU_N_Tourism_ref|}}}|{{{ARWU_N_Tourism_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data3 = {{{ARWU_N_Tourism|}}} {{#if:{{{ARWU_N_Tourism_year|}}}|({{{ARWU_N_Tourism_year|}}})}} | label5 = ''[[Business Insider]]'' MBA{{#if:{{{BI_N_MBA_ref|}}}|{{{BI_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data5 = {{{BI_N_MBA|}}} {{#if:{{{BI_N_MBA_year|}}}|({{{BI_N_MBA_year|}}})}} | label10= ''[[Bloomberg Businessweek|Bloomberg Businessweek]]'' Undergraduate{{#if:{{{BW_N_Undergrad_ref|}}}|{{{BW_N_Undergrad_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{BW_N_Undergrad|}}} {{#if:{{{BW_N_Undergrad_year|}}}|({{{BW_N_Undergrad_year|}}})}} | label13 = ''[[Economist]]'' MBA{{#if:{{{Economist_N_MBA_ref|}}}|{{{Economist_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data13 = {{{Economist_N_MBA|}}} {{#if:{{{Economist_N_MBA_year|}}}|({{{Economist_N_MBA_year|}}})}} | label15 = ''[[Financial Times]]'' MBA{{#if:{{{FT_N_MBA_ref|}}}|{{{FT_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data15 = {{{FT_N_MBA|}}} {{#if:{{{FT_N_MBA_year|}}}|({{{FT_N_MBA_year|}}})}} | label20= ''[[Forbes]]'' Undergraduate{{#if:{{{Forbes_N_MBA_ref|}}}|{{{Forbes_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{Forbes_N_MBA|}}} {{#if:{{{Forbes_N_MBA_year|}}}|({{{Forbes_N_MBA_year|}}})}} | label30 = ''[[QS World University Rankings|QS]]'' MBA{{#if:{{{QS_N_MBA_ref|}}}|{{{QS_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{QS_N_MBA|}}} {{#if:{{{QS_N_MBA_year|}}}|({{{QS_N_MBA_year|}}})}} | label40= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' MBA{{#if:{{{USNWR_N_MBA_ref|}}}|{{{USNWR_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data40 = {{{USNWR_N_MBA|}}} {{#if:{{{USNWR_N_MBA_year|}}}|({{{USNWR_N_MBA_year|}}})}} | label41= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Undergraduate{{#if:{{{USNWR_N_Undergrad_ref|}}}|{{{USNWR_N_Undergrad_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data41 = {{{USNWR_N_Undergrad|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Undergrad_year|}}}|({{{USNWR_N_Undergrad_year|}}})}} | label50= ''[[Vault.com|Vault]]'' MBA{{#if:{{{Vault_N_MBA_ref|}}}|{{{Vault_N_MBA_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{Vault_N_MBA|}}} {{#if:{{{Vault_N_MBA_year|}}}|({{{Vault_N_MBA_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL BUSINESS --> <!-- Start of NATIONAL EDUCATION, max 100 entries --> | header53 = {{#if:{{{USNWR_N_Education|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Education | label50 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Education{{#if:{{{USNWR_N_Education_ref|}}}|{{{USNWR_N_Education_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{USNWR_N_Education|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Education_year|}}}|({{{USNWR_N_Education_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL EDUCATION --> <!-- Start of NATIONAL LAW, max 100 entries --> | header54 = {{#if:{{{MAC_N_Civillaw|}}}{{{MAC_N_Commonlaw|}}}{{{USNWR_N_Law|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Law | label22 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Civil law{{#if:{{{MAC_N_Civillaw_ref|}}}|{{{MAC_N_Civillaw_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{MAC_N_Civillaw|}}} {{#if:{{{MAC_N_Civillaw_year|}}}|({{{MAC_N_Civillaw_year|}}})}} | label23 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Common law{{#if:{{{MAC_N_Commonlaw_ref|}}}|{{{MAC_N_Commonlaw_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data23 = {{{MAC_N_Commonlaw|}}} {{#if:{{{MAC_N_Commonlaw_year|}}}|({{{MAC_N_Commonlaw_year|}}})}} | label50 = ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Law{{#if:{{{USNWR_N_Law_ref|}}}|{{{USNWR_N_Law_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data50 = {{{USNWR_N_Law|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Law_year|}}}|({{{USNWR_N_Law_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL LAW --> <!-- Start of NATIONAL LIBERAL ARTS, max 100 entries --> | header55 = {{#if:{{{USNWR_N_Arts|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Liberal arts | label20= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Liberal arts{{#if:{{{USNWR_N_Arts_ref|}}}|{{{USNWR_N_Arts_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{USNWR_N_Arts|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Arts_year|}}}|({{{USNWR_N_Arts_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL LIBERAL ARTS --> <!-- Start of NATIONAL LIFE AND MEDICINE, max 100 entries --> | header57 = {{#if:{{{MAC_N_Medical|}}}{{{USNWR_N_Medical|}}}{{{USNWR_N_Nursing|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Life sciences and medicine | label10 = ''[[Maclean's#University Ranking Guide|Maclean's]]'' Medical/Doctoral{{#if:{{{MAC_N_Medical_ref|}}}|{{{MAC_N_Medical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data10 = {{{MAC_N_Medical|}}} {{#if:{{{MAC_N_Medical_year|}}}|({{{MAC_N_Medical_year|}}})}} | label20= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Medical{{#if:{{{USNWR_N_Medical_ref|}}}|{{{USNWR_N_Medical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{USNWR_N_Medical|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Medical_year|}}}|({{{USNWR_N_Medical_year|}}})}} | label21= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Nursing{{#if:{{{USNWR_N_Nursing_ref|}}}|{{{USNWR_N_Nursing_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data21 = {{{USNWR_N_Nursing|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Nursing_year|}}}|({{{USNWR_N_Nursing_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL MEDICINE --> <!-- Start of NATIONAL SCIENCE AND ENGINEERING, max 100 entries --> | header59 = {{#if:{{{THE_N_CS|}}}{{{THE_N_Eng|}}}{{{THE_N_Physical|}}}{{{USNWR_N_Eng|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = National – Science and engineering | label19 = ''[[Academic Ranking of World Universities|ARWU]]'' Electrical & Electronic Engineering{{#if:{{{ARWU_N_ENG_ref|}}}|{{{ARWU_N_ENG_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data19 = {{{ARWU_N_ENG|}}} {{#if:{{{ARWU_N_ENG_year|}}}|({{{ARWU_N_ENG_year|}}})}} | label20= ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Computer Science{{#if:{{{THE_N_CS_ref|}}}|{{{THE_N_CS_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{THE_N_CS|}}} {{#if:{{{THE_N_CS_year|}}}|({{{THE_N_CS_year|}}})}} | label22= ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Engineering{{#if:{{{THE_N_Eng_ref|}}}|{{{THE_N_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data22 = {{{THE_N_Eng|}}} {{#if:{{{THE_N_Eng_year|}}}|({{{THE_N_Eng_year|}}})}} | label24= ''[[Times Higher Education World University Rankings|THE]]'' Physical Sciences{{#if:{{{THE_N_Physical_ref|}}}|{{{THE_N_Physical_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data24 = {{{THE_N_Physical|}}} {{#if:{{{THE_N_Physical_year|}}}|({{{THE_N_Physical_year|}}})}} | label30= ''[[U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|USNWR]]'' Engineering{{#if:{{{USNWR_N_Eng_ref|}}}|{{{USNWR_N_Eng_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data30 = {{{USNWR_N_Eng|}}} {{#if:{{{USNWR_N_Eng_year|}}}|({{{USNWR_N_Eng_year|}}})}} }}}}<!-- End of NATIONAL SCIENCE AND ENGINEERING --> <!-- Start of LOCAL OVERALL (various sub-national entities), max 100 entries--> | header90 = {{#if:{{{NBP_ChugokuShikoku|}}}{{{NBP_GreaterTokyo|}}}{{{NBP_HokurikuTokai|}}}{{{NBP_Kansai|}}}|{{Inligtingskas4 | decat = yes | child = yes | datastyle = width:35%;text-align:right | title = Plaaslike - algeheel | label12 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Chugoku/Shikoku{{#if:{{{NBP_ChugokuShikoku_ref|}}}|{{{NBP_ChugokuShikoku_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data12 = {{{NBP_ChugokuShikoku|}}} {{#if:{{{NBP_ChugokuShikoku_year|}}}|({{{NBP_ChugokuShikoku_year|}}})}} | label20 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Greater Tokyo{{#if:{{{NBP_GreaterTokyo_ref|}}}|{{{NBP_GreaterTokyo_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data20 = {{{NBP_GreaterTokyo|}}} {{#if:{{{NBP_GreaterTokyo_year|}}}|({{{NBP_GreaterTokyo_year|}}})}} | label27 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Hokuriku/Tokai{{#if:{{{NBP_HokurikuTokai_ref|}}}|{{{NBP_HokurikuTokai_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data27 = {{{NBP_HokurikuTokai|}}} {{#if:{{{NBP_HokurikuTokai_year|}}}|({{{NBP_HokurikuTokai_year|}}})}} | label28 = ''[[NBP Brand rankings of Japanese universities|NBP]]'' Kansai{{#if:{{{NBP_Kansai_ref|}}}|{{{NBP_Kansai_ref|}}}|{{Citation needed|date=June 2020}}}} | data28 = {{{NBP_Kansai|}}} {{#if:{{{NBP_Kansai_year|}}}|({{{NBP_Kansai_year|}}})}} }}}}<!-- End of LOCAL OVERALL --> }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox university rankings with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox university rankings]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| ARWU_Asia | ARWU_Asia_ref | ARWU_Asia_year | ARWU_N | ARWU_N_ENG | ARWU_N_ENG_ref | ARWU_N_ENG_year | ARWU_N_ref | ARWU_N_Tourism | ARWU_N_Tourism_ref | ARWU_N_Tourism_year | ARWU_N_year | ARWU_W | ARWU_W_CS | ARWU_W_CS_ref | ARWU_W_CS_year | ARWU_W_ENG | ARWU_W_ENG_ref | ARWU_W_ENG_year | ARWU_W_LIFE | ARWU_W_LIFE_ref | ARWU_W_LIFE_year | ARWU_W_MED | ARWU_W_MED_ref | ARWU_W_MED_year | ARWU_W_ref | ARWU_W_SCI | ARWU_W_SCI_ref | ARWU_W_SCI_year | ARWU_W_SOC | ARWU_W_SOC_ref | ARWU_W_SOC_year | ARWU_W_Tourism | ARWU_W_Tourism_ref | ARWU_W_Tourism_year | ARWU_W_year | BCUR_N | BCUR_N_ref | BCUR_N_year | BI_N_MBA | BI_N_MBA_ref | BI_N_MBA_year | BI_W_MBA | BI_W_MBA_ref | BI_W_MBA_year | BW_N_Undergrad | BW_N_Undergrad_ref | BW_N_Undergrad_year | CHE_N | CHE_N_ref | CHE_N_year | Complete_N | Complete_N_ref | Complete_N_year | CUAA_N | CUAA_N_ref | CUAA_N_year | CWTS_Asia | CWTS_Asia_ref | CWTS_Asia_year | CWTS_N | CWTS_N_ref | CWTS_N_year | CWTS_W | CWTS_W_ref | CWTS_W_year | CWUR_N | CWUR_N_ref | CWUR_N_year | CWUR_W | CWUR_W_ref | CWUR_W_year | Economist_N | Economist_N_MBA | Economist_N_MBA_ref | Economist_N_MBA_year | Economist_N_ref | Economist_N_year | Economist_W_MBA | Economist_W_MBA_ref | Economist_W_MBA_year | ERA_N | ERA_N_ref | ERA_N_year | Folha_N | Folha_N_ref | Folha_N_year | Forbes_N | Forbes_N_MBA | Forbes_N_MBA_ref | Forbes_N_MBA_year | Forbes_N_ref | Forbes_N_year | FT_N_MBA | FT_N_MBA_ref | FT_N_MBA_year | FT_W_MBA | FT_W_MBA_ref | FT_W_MBA_year | Guardian_N | Guardian_N_ref | Guardian_N_year | HEC_N | HEC_N_ref | HEC_N_year | INEP_N | INEP_N_ref | INEP_N_year | Interfax_N | Interfax_N_ref | Interfax_N_year | Kawaijuku_N | Kawaijuku_N_ref | Kawaijuku_N_year | MAC_N | MAC_N_Civillaw | MAC_N_Civillaw_ref | MAC_N_Civillaw_year | MAC_N_Commonlaw | MAC_N_Commonlaw_ref | MAC_N_Commonlaw_year | MAC_N_Comp | MAC_N_Comp_ref | MAC_N_Comp_year | MAC_N_Medical | MAC_N_Medical_ref | MAC_N_Medical_year | MAC_N_ref | MAC_N_Undergrad | MAC_N_Undergrad_ref | MAC_N_Undergrad_year | MAC_N_year | name | NBP_ChugokuShikoku | NBP_ChugokuShikoku_ref | NBP_ChugokuShikoku_year | NBP_GreaterTokyo | NBP_GreaterTokyo_ref | NBP_GreaterTokyo_year | NBP_HokurikuTokai | NBP_HokurikuTokai_ref | NBP_HokurikuTokai_year | NBP_Kansai | NBP_Kansai_ref | NBP_Kansai_year | Netbig_N | Netbig_N_ref | Netbig_N_year | NIRF_N | NIRF_N_ref | NIRF_N_year | QS_Arab | QS_Arab_ref | QS_Arab_year | QS_Asia | QS_Asia_MBA | QS_Asia_MBA_ref | QS_Asia_MBA_year | QS_Asia_ref | QS_Asia_year | QS_BRICS | QS_BRICS_ref | QS_BRICS_year | QS_EECA | QS_EECA_ref | QS_EECA_year | QS_Europe | QS_Europe_MBA | QS_Europe_MBA_ref | QS_Europe_MBA_year | QS_Europe_ref | QS_Europe_year | QS_Latam | QS_Latam_MBA | QS_Latam_MBA_ref | QS_Latam_MBA_year | QS_Latam_ref | QS_Latam_year | QS_N | QS_N_MBA | QS_N_MBA_ref | QS_N_MBA_year | QS_N_ref | QS_N_year | QS_Oceania | QS_Oceania_MBA | QS_Oceania_MBA_ref | QS_Oceania_MBA_year | QS_Oceania_ref | QS_Oceania_year | QS_W | QS_W_Accounting | QS_W_Accounting_ref | QS_W_Accounting_year | QS_W_Agri | QS_W_Agri_ref | QS_W_Agri_year | QS_W_Arts | QS_W_Arts_ref | QS_W_Arts_year | QS_W_Business | QS_W_Business_ref | QS_W_Business_year | QS_W_Chemistry | QS_W_Chemistry_ref | QS_W_Chemistry_year | QS_W_Dentistry | QS_W_Dentistry_ref | QS_W_Dentistry_year | QS_W_Economics | QS_W_Economics_ref | QS_W_Economics_year | QS_W_Education | QS_W_Education_ref | QS_W_Education_year | QS_W_Employability | QS_W_Employability_ref | QS_W_Employability_year | QS_W_Eng | QS_W_Eng_ref | QS_W_Eng_year | QS_W_Law | QS_W_Law_ref | QS_W_Law_year | QS_W_Life | QS_W_Life_ref | QS_W_Life_year | QS_W_MBA | QS_W_MBA_ref | QS_W_MBA_year | QS_W_Natural | QS_W_Natural_ref | QS_W_Natural_year | QS_W_Politics | QS_W_Politics_ref | QS_W_Politics_year | QS_W_ref | QS_W_Social | QS_W_Social_ref | QS_W_Social_year | QS_W_Under50 | QS_W_Under50_ref | QS_W_Under50_year | QS_W_year | Reuters_W | Reuters_W_ref | Reuters_W_year | RIA_N | RIA_N_ref | RIA_N_year | RUR_W | RUR_W_ref | RUR_W_year | Scimago_W | Scimago_W_ref | Scimago_W_year | Shimano_N | Shimano_N_ref | Shimano_N_year | SundayTimes_N | SundayTimes_N_ref | SundayTimes_N_year | TEF_N | TEF_N_ref | TEF_N_year | THE_Africa | THE_Africa_ref | THE_Africa_year | THE_Arab | THE_Arab_ref | THE_Arab_year | THE_Asia | THE_Asia_ref | THE_Asia_year | THE_BRICS | THE_BRICS_ref | THE_BRICS_year | THE_Emerging | THE_Emerging_ref | THE_Emerging_year | THE_Europe | THE_Europe_ref | THE_Europe_year | THE_Europeteaching | THE_Europeteaching_ref | THE_Europeteaching_year | THE_Latam | THE_Latam_ref | THE_Latam_year | THE_N | THE_N_CS | THE_N_CS_ref | THE_N_CS_year | THE_N_Eng | THE_N_Eng_ref | THE_N_Eng_year | THE_N_Physical | THE_N_Physical_ref | THE_N_Physical_year | THE_N_ref | THE_N_year | THE_Oceania | THE_Oceania_ref | THE_Oceania_year | THE_W | THE_W_Arts | THE_W_Arts_ref | THE_W_Arts_year | THE_W_Business | THE_W_Business_ref | THE_W_Business_year | THE_W_CS | THE_W_CS_ref | THE_W_CS_year | THE_W_Education | THE_W_Education_ref | THE_W_Education_year | THE_W_Eng | THE_W_Eng_ref | THE_W_Eng_year | THE_W_Health | THE_W_Health_ref | THE_W_Health_year | THE_W_Law | THE_W_Law_ref | THE_W_Law_year | THE_W_Life | THE_W_Life_ref | THE_W_Life_year | THE_W_Physical | THE_W_Physical_ref | THE_W_Physical_year | THE_W_Psychology | THE_W_Psychology_ref | THE_W_Psychology_year | THE_W_ref | THE_W_Reputation | THE_W_Reputation_ref | THE_W_Reputation_year | THE_W_Social | THE_W_Social_ref | THE_W_Social_year | THE_W_year | THE_W_Young | THE_W_Young_ref | THE_W_Young_year | TSU_N | TSU_N_ref | TSU_N_year | type | UIGreenMetric_W | UIGreenMetric_W_ref | UIGreenMetric_W_year | URAP_W | URAP_W_ref | URAP_W_year | USNWR_Africa | USNWR_Africa_ref | USNWR_Africa_year | USNWR_Arab | USNWR_Arab_ref | USNWR_Arab_year | USNWR_Asia | USNWR_Asia_ref | USNWR_Asia_year | USNWR_Europe | USNWR_Europe_ref | USNWR_Europe_year | USNWR_Latam | USNWR_Latam_ref | USNWR_Latam_year | USNWR_N | USNWR_N_Arts | USNWR_N_Arts_ref | USNWR_N_Arts_year | USNWR_N_Education | USNWR_N_Education_ref | USNWR_N_Education_year | USNWR_N_Eng | USNWR_N_Eng_ref | USNWR_N_Eng_year | USNWR_N_Law | USNWR_N_Law_ref | USNWR_N_Law_year | USNWR_N_MBA | USNWR_N_MBA_ref | USNWR_N_MBA_year | USNWR_N_Medical | USNWR_N_Medical_ref | USNWR_N_Medical_year | USNWR_N_Nursing | USNWR_N_Nursing_ref | USNWR_N_Nursing_year | USNWR_N_ref | USNWR_N_Undergrad | USNWR_N_Undergrad_ref | USNWR_N_Undergrad_year | USNWR_N_year | USNWR_W | USNWR_W_ref | USNWR_W_year | Vault_N_MBA | Vault_N_MBA_ref | Vault_N_MBA_year | Wamo_N | Wamo_N_ref | Wamo_N_year | WURI_W | WURI_W_ref | WURI_W_year | Wushulian_N | Wushulian_N_ref | Wushulian_N_year }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage --> </noinclude> 6vf3fq3ky42y1jnfvem7sl3udvnc5wl Sjabloon:Landdata Belgium 10 465279 2929040 2026-08-23T09:45:38Z Pynappel 70858 Stuur aan na [[Sjabloon:Landdata België]] 2929040 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Sjabloon:Landdata België]] lodv9t0uugf82gk2qwthlqcronmi5jy Sjabloon:Deprecated archive 10 465280 2929041 2026-08-23T09:48:58Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '<includeonly>{{#invoke:Deprecated archive|main}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude>' 2929041 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Deprecated archive|main}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 6c5qdjrf636o6d0nedyq0wdsbmqemsf Module:Deprecated archive 828 465281 2929043 2026-08-23T09:49:39Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '--[[ Simple shell for {{Deprecated archive}}. The template renders a plain label followed by a visible marker indicating that the original archive link was removed. ]] require('strict') local p = {} local tracking_category = '[[Category:Deprecated archive template links]]' local positional_parameter_error = '<span style="font-size:100%" class="error citation-comment">(Positional parameters ignored)</span>' local function trim(value) if value == nil then ret...' 2929043 Scribunto text/plain --[[ Simple shell for {{Deprecated archive}}. The template renders a plain label followed by a visible marker indicating that the original archive link was removed. ]] require('strict') local p = {} local tracking_category = '[[Category:Deprecated archive template links]]' local positional_parameter_error = '<span style="font-size:100%" class="error citation-comment">(Positional parameters ignored)</span>' local function trim(value) if value == nil then return '' end return mw.text.trim(tostring(value)) end local function is_set(value) return trim(value) ~= '' end local function get_args(frame) local args = {} local parent = frame and frame:getParent() if parent then for key, value in pairs(parent.args) do if is_set(value) then args[key] = value end end end if frame then for key, value in pairs(frame.args) do if is_set(value) then args[key] = value end end end return args end local function removed_link_marker() return '<sup>&#91;[[WP:ATODAY|link removed]]&#93;</sup>' end local function removed_link_label(label) if trim(label) == '' then return removed_link_marker() end -- Deliberately pass the title through as wikitext; bot-side safety checks -- happen before this module receives generated template parameters. return '<span style="text-decoration: underline dashed #ccc;">' .. label .. '</span>' .. removed_link_marker() end local function has_positional_parameters(args) for key, _ in pairs(args) do if type(key) == 'number' then return true end end return false end function p._main(args) local archive = trim(args.url) local label = trim(args.title) local positional_error = has_positional_parameters(args) and positional_parameter_error or '' -- Shell parameters for future maintenance tooling; intentionally not rendered. local _ = { archive = archive } return removed_link_label(label) .. positional_error .. tracking_category end function p.main(frame) return p._main(get_args(frame)) end return p 0iz9q5zrg8xuyltbsv8uskj4dew8m2g 2929049 2929043 2026-08-23T09:54:58Z Pynappel 70858 2929049 Scribunto text/plain --[[ Simple shell for {{Deprecated archive}}. The template renders a plain label followed by a visible marker indicating that the original archive link was removed. ]] require('strict') local p = {} local tracking_category = '[[Kategorie:Verouderde argiefsjabloonskakels]]' local positional_parameter_error = '<span style="font-size:100%" class="error citation-comment">(Positional parameters ignored)</span>' local function trim(value) if value == nil then return '' end return mw.text.trim(tostring(value)) end local function is_set(value) return trim(value) ~= '' end local function get_args(frame) local args = {} local parent = frame and frame:getParent() if parent then for key, value in pairs(parent.args) do if is_set(value) then args[key] = value end end end if frame then for key, value in pairs(frame.args) do if is_set(value) then args[key] = value end end end return args end local function removed_link_marker() return '<sup>&#91;[[WP:ATODAY|link removed]]&#93;</sup>' end local function removed_link_label(label) if trim(label) == '' then return removed_link_marker() end -- Deliberately pass the title through as wikitext; bot-side safety checks -- happen before this module receives generated template parameters. return '<span style="text-decoration: underline dashed #ccc;">' .. label .. '</span>' .. removed_link_marker() end local function has_positional_parameters(args) for key, _ in pairs(args) do if type(key) == 'number' then return true end end return false end function p._main(args) local archive = trim(args.url) local label = trim(args.title) local positional_error = has_positional_parameters(args) and positional_parameter_error or '' -- Shell parameters for future maintenance tooling; intentionally not rendered. local _ = { archive = archive } return removed_link_label(label) .. positional_error .. tracking_category end function p.main(frame) return p._main(get_args(frame)) end return p 3b4msm7rgjanhyugsl7loua30je2w4e Sjabloon:Circular reference 10 465282 2929044 2026-08-23T09:50:46Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= <!--{{Circular reference}} begin-->{{Fix | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | link = Wikipedia:Verifiability#Wikipedia and sources that mirror or use it | text = circular reference | class = noprint Template-Fact | title = This claim cites another Wikipedia article. Articles need references to reliable third-party sources. | date = {{{date|}}} | cat = Category:All articles lacking...' 2929044 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= <!--{{Circular reference}} begin-->{{Fix | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | link = Wikipedia:Verifiability#Wikipedia and sources that mirror or use it | text = circular reference | class = noprint Template-Fact | title = This claim cites another Wikipedia article. Articles need references to reliable third-party sources. | date = {{{date|}}} | cat = [[Category:All articles lacking reliable references]] | cat2 = [[Category:All articles containing circular references]] | cat-date = Category:Articles lacking reliable references }}<!--{{Circular reference}} end--> }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> q16jhoky3bpdzjhw5ckg0tdc234hymo 2929045 2929044 2026-08-23T09:51:24Z Pynappel 70858 2929045 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= <!--{{Circular reference}} begin-->{{Fix | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | link = Wikipedia:Verifiability#Wikipedia and sources that mirror or use it | text = sirkulêre verwysing | class = noprint Template-Fact | title = This claim cites another Wikipedia article. Articles need references to reliable third-party sources. | date = {{{date|}}} | cat = [[Category:All articles lacking reliable references]] | cat2 = [[Category:All articles containing circular references]] | cat-date = Category:Articles lacking reliable references }}<!--{{Circular reference}} end--> }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> h2jcjehdyfsclft9g06o4fzm3ls67zf 2929051 2929045 2026-08-23T09:58:26Z Pynappel 70858 2929051 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= <!--{{Circular reference}} begin-->{{Fix | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | link = Wikipedia:Verifieerbaarheid#Bronne | text = sirkulêre verwysing | class = noprint Template-Fact | title = This claim cites another Wikipedia article. Articles need references to reliable third-party sources. | date = {{{date|}}} | cat = [[Category:All articles lacking reliable references]] | cat2 = [[Category:All articles containing circular references]] | cat-date = Category:Articles lacking reliable references }}<!--{{Circular reference}} end--> }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 48lygohvl8saoomytftps40lvb5o4kb 2929052 2929051 2026-08-23T09:59:11Z Pynappel 70858 2929052 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= <!--{{Circular reference}} begin-->{{Fix | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | link = Wikipedia:Verifieerbaarheid#Bronne | text = sirkulêre verwysing | class = noprint Template-Fact | title = This claim cites another Wikipedia article. Articles need references to reliable third-party sources. | date = {{{date|}}} | cat = [[Category:All articles lacking reliable references]] | cat2 = [[Category:All articles containing circular references]] | cat-date = Kategorie:Artikels sonder betroubare bronne }}<!--{{Circular reference}} end--> }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> s8n407nq1nv3tlf1zhk6yrt8d908jx9 Kategorie:Artikels met stellings wat verwysings ontbreek sedert Oktober 2019 14 465283 2929046 2026-08-23T09:52:53Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Versteekte kategorie}}' 2929046 wikitext text/x-wiki {{Versteekte kategorie}} d65yxcjy5mr1bvdb53uzx2c5tilgynt 2929047 2929046 2026-08-23T09:53:08Z Pynappel 70858 [[:Kategorie:Artikels met stellings wat verwysings ontbreek]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2929047 wikitext text/x-wiki {{Versteekte kategorie}} [[Kategorie:Artikels met stellings wat verwysings ontbreek]] tm5v9gtwece8jqtlku3g5wudh6l8864 Universiteit Gent 0 465284 2929048 2026-08-23T09:54:08Z Pynappel 70858 Vertaal uit Engels m.b.v. Claude. Porboodskap: "Vertaal hierdie Wikipedia-artikel na Afrikaans:" 2929048 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Openbare universiteit in België}} {{Inligtingskas Universiteit2 | name = Universiteit Gent | native_name = Universiteit Gent | latin_name = Universitas Gandavensis<ref>{{Cite book |last=Anderson |first=Peter John |author-link=Peter John Anderson |title=Record of the Celebration of the Quatercentenary of the University of Aberdeen: From 25th to 28th September, 1906 |date=1907 |publisher=Aberdeen University Press ([[Universiteit van Aberdeen]]) |isbn=9781363625079 |publication-place=[[Aberdeen]], [[Verenigde Koninkryk]] |language=en-GB }}</ref> | image = [[File:Braemtzegel.png|200px]] | caption = Seël van die Universiteit Gent | motto = ''Sapere Aude'' ([[Latyn]]) | motto_eng = Durf om te dink/''Durf Denken'' | established = {{start date and age|1817}} | affiliations = [[Conference of European Schools for Advanced Engineering Education and Research|CESAER]]<br />[[Europese Universiteitsvereniging|EUA]]<br />[[Guild of European Research-Intensive Universities|The Guild]]<br />SGroup<br />ENLIGHT<br />3I University Network<br />3C Partnership | type = [[Openbare universiteit|Openbaar]] | city = {{flagicon|Belgium}} [[Gent]] | country = [[België]] | students = +50 000 | administrative_staff = 9 000 | rector = [[Petra De Sutter]] | former_names = Ryksuniversiteit Gent | website = {{official URL}} | colours = [[Traffic blue (RAL)|UGent-blou]] & [[wit]]<ref>[https://styleguide.ugent.be/basic-principles/colours.html#corporate-colours Basic principles: Corporate colours] – webwerf van die UGent</ref><br />{{color box|#1E64C8}} {{color box|#FFFFFF}} | logo = | logo_size = | campus = Universiteitstad }} Die '''Universiteit Gent''' ({{langx|nl|Universiteit Gent}}, afgekort as '''UGent''') is 'n [[Openbare universiteit|openbare]] [[navorsingsuniversiteit]] in [[Gent]], in die provinsie [[Oos-Vlaandere]] in [[België]]. Die Universiteit Gent, geleë in [[Vlaandere]], is die tweede grootste Belgiese universiteit, met 50 000 studente en 9 000 personeellede. Die universiteit onderhou ook die [[Universiteitsbiblioteek Gent]] (insluitend die bekende [[Boekentoren]]) en die [[Universitêre Hospitaal Gent]], een van die grootste hospitale in België. Benewens satellietkampusse elders in Vlaandere en 'n Global Campus in [[Songdo International Business District|Songdo, Suid-Korea]], onderhou die Universiteit Gent talle interuniversitêre vennootskappe en programme binne sowel as buite Europa. Die universiteit is gestig voor die Belgiese staat self bestaan het, naamlik in 1817 deur die [[Nederlanders|Nederlandse]] [[Willem I van die Nederlande|koning Willem I]], toe die streek ná die val van die [[Eerste Franse Keiserryk]] by die [[Verenigde Koninkryk van die Nederlande]] ingelyf is. In dieselfde jaar het hy nog twee universiteite vir die suidelike provinsies gestig, naas dié in Gent: die [[Universiteit van Luik]] en die [[Ryksuniversiteit Leuven]]. Ná die [[Belgiese Rewolusie]] van 1830 het die pas gestigte Belgiese staat die Universiteit Gent begin administreer. In 1930 het die UGent die eerste [[Nederlands]]talige universiteit in België geword. Voorheen was [[Frans]] (en, nog vroeër, Latyn) die standaard akademiese taal aan wat toe die '''''Université de Gand''''' was. In 1991 is groter outonomie aan die instelling verleen en het dit sy naam dienooreenkomstig verander van ''Ryksuniversiteit Gent'' ({{langx|nl|Rijksuniversiteit Gent}}, afgekort as ''RUG'') na sy huidige benaming. == Geskiedenis == [[File:De plechtige installatie van de Universiteit van Gent door de prins van Oranje in de troonzaal van het stadhuis op 9 oktober 1817. Rijksmuseum SK-A-4088.jpeg|thumb|left|Skildery van die stigting van die Ryksuniversiteit Gent in 1817, toe die stad onder Nederlandse bewind was]] === Stigting in die 19de eeu === Gent was in die middeleeue een van die grootste en belangrikste stede van Europa. Die universiteit in Gent het op 9 Oktober 1817 geopen, met JC van Rotterdam as die eerste [[Rektor (akademie)|rektor]]. Die stigting van universiteite in Gent, Luik en Leuven daardie jaar – deur die Nederlandse [[Willem I van die Nederlande|koning Willem I]] – was deel van 'n groter beleid om die akademiese agterstand in die suidelike provinsies van die [[Verenigde Koninkryk van die Nederlande]] (wat later België sou word) aan te spreek.{{citation needed|date=Oktober 2019}} Die oorspronklike vier fakulteite was Lettere, Regte, Geneeskunde en Wetenskappe, met [[Latyn]] as onderrigtaal. In die eerste jaar was daar 190 studente en 16 professore. [[File:Onderzoek_farmacie_Ugent.jpg|left|thumb|Farmasiestudente tydens 'n [[praktikum]] (1890)]] In die nadraai van die [[Belgiese Rewolusie]] van 1830 het die studentetal, wat op 414 gepiek het, gedaal. Hoewel die fakulteite lettere en wetenskappe ontbind is, is hulle vyf jaar later, in 1835, herstel. In dié tyd het Frans ook die onderrigtaal geword en die plek van Latyn ingeneem. Die Universiteit Gent het 'n rol gespeel in die ontwikkeling van die moderne organiese chemie. Friedrich [[August Kekulé]] het die struktuur van benseen in Gent ontrafel, en [[Adolf von Baeyer]] (Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer), 'n student van [[August Kekulé]], het bydraes tot die organiese chemie gelewer.{{citation needed|date=Oktober 2019}} In 1882 het Sidonie Verhelst die eerste vroulike student aan die Universiteit Gent geword, in die wetenskappe en farmakologie.<ref>{{Cite web |title=Ghent University Memorials |date=September 2010 |url=https://www.ugentmemorie.be/gebeurtenissen/1882-eerste-studentin}}</ref> [[File:2021_Boekentoren_-_University_Library_of_Ghent.jpg|left|thumb|Die Boekentoren – Universiteitsbiblioteek Gent (2021)]] === Ontwikkelinge in die 20ste eeu === In 1903 het die Vlaamse politikus [[Lodewijk De Raet]] 'n suksesvolle veldtog gelei om onderrig in [[Nederlands]] in te stel, en die eerste kursusse het in 1906 begin.{{citation needed|date=Oktober 2019}} Tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]] is die Universiteit Gent aanvanklik weens die vyandelikhede gesluit, en daarna omdat die akademiese personeel en die studente geweier het om klasse te hervat terwyl [[Duitse besetting van België tydens die Eerste Wêreldoorlog|België beset was]]. [[Moritz von Bissing]], die Duitse goewerneur-generaal van die besette België, wou die gebied makliker regeerbaar maak deur die voor-oorlogse taalverdeling uit te buit. Die ''[[Flamenpolitik]]'' ("Beleid rakende die Vlaamse volk") is in 1916 van stapel gestuur. Die Duitse besettingsadministrasie het die eerste Nederlandstalige universiteit in België in Gent opgerig onder die naam [[De Vlaamsche Hoogeschool|Vlaamsche Hoogeschool]] (Vlaamse Instituut vir Hoër Onderwys). Die Vlaamsche Hoogeschool, wat neerhalend as die ''Von Bissing-universiteit'' bekend gestaan het, is in 1916 gestig maar ná die oorlog ontbind, waarna die Universiteit Gent sy werksaamhede hervat het met Frans as enigste onderrigmedium. In 1923 het kabinetsminister [[Pierre Nolf]] 'n mosie ingedien om die universiteit finaal as 'n Nederlandstalige universiteit te vestig, wat in 1930 verwesenlik is. [[August Vermeylen]] was die eerste rektor van 'n Nederlandstalige universiteit in België.<ref>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20120527083212/http://www.time.com/time/printout/0,8816,880570,00.html|title="A Language Come Back"}}, ''[[Time (tydskrif)|Time]]'', 28 April 1923</ref>[[File:Ghent University 1910 - Studentenvereniging Société Académique d'Histoire.jpg|thumb|Die [[studentevereniging]] "Société Académique d'Histoire" (1910)|alt=]]Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Duitse administrasie van die universiteit probeer om 'n Duitse oriëntasie te skep deur fakulteitslede te verwyder en lojale aktiviste aan te stel. In die naoorlogse tydperk het die Universiteit Gent 'n veel groter instelling geword, in navolging van die regeringsbeleid om hoër onderwys in Vlaandere gedurende die 1950's en 1960's te demokratiseer. Teen 1953 was daar meer as 3 000 studente, en teen 1969 meer as 11 500. Die aantal fakulteite het tot elf gegroei, beginnende met Toegepaste Wetenskappe in 1957. Dit is gevolg deur Ekonomie en Veeartsenykunde in 1968, Sielkunde en Opvoedkunde sowel as Bio-ingenieurswese in 1969, en Farmaseutiese Wetenskappe. In die 1960's was daar verskeie [[studente-aktivisme|studentebetogings]] aan die Universiteit Gent, veral rondom die [[Blandijn]]-perseel, waar die Fakulteit Lettere en Wysbegeerte gehuisves word.<ref>{{cite web |last=Danniau |first=Fien |title=Haard van verzet |date=17 Augustus 2010 |url=http://www.ugentmemorie.be/artikel/haard-van-verzet |access-date=10 Januarie 2012 |publisher=UGent Memorie |language=nl}}</ref> Die ergste van die betogings het in 1969 plaasgevind, in die nadraai van [[Mei 1968 in Frankryk|Mei 1968]]. === Sedert die einde van die Koue Oorlog === In 1991 het die universiteit sy naam amptelik van ''Rijksuniversiteit Gent'' (RUG) na ''Universiteit Gent'' (UGent) verander, ná 'n groter toekenning van outonomie deur die regering van die [[Vlaamse Gemeenskap]]. Die fakulteit [[Politiek]] en [[Sosiale wetenskappe|Sosiale Wetenskappe]] is die jongste toevoeging, in 1992. Die Universiteit Gent het 'n program gehad wat in 1953 deur Andre Vlerick gestig is en toe die ''Centrum vir Produktiwiteitstudies en -navorsing'' geheet het. Die program het later in 'n afsonderlike skool ontwikkel met die naam ''Instituut Professor Vlerick voor Management''. Later, in 1999, het die Universiteit Gent saam met die [[Katolieke Universiteit Leuven|KU Leuven]] die Vlerick Business School gestig deur die twee MBA-programme van die universiteite saam te voeg, en die nuwe instituut ''Vlerick Leuven Gent Management School'' genoem. In 2006 het die skool homself herbenoem tot [[Vlerick Business School]]. Die [[Katolieke Universiteit Leuven|KU Leuven]] en die Universiteit Gent is steeds die moederinstellings van die besigheidskool, waar baie van die skool se professore ook in Leuven of Gent doseer. Nietemin bied die UGent steeds MBA-programme aan, selfs ná die samesmelting.<ref>{{cite web | url=https://en.wikipedia.org/wiki/Vlerick_Business_School#History | title=Vlerick Business School }}</ref>{{Circular reference|date=Mei 2024}} == Akademiese profiel == === Organisasie en struktuur === [[File:IGent tower.jpg|300x300px|thumb|Die iGent-toring in die [[Wetenskapspark Zwijnaarde]]|alt=]]Die Universiteit Gent bestaan uit elf [[Fakulteit|fakulteite]] met meer as 130 afsonderlike departemente. Daarbenewens onderhou die universiteit die [[Wetenskapspark Zwijnaarde]] en die [[Wetenskapspark Greenbridge]]. === Biblioteek === Die [[Boekentoren]], wat op die [[Blandijnberg]] staan, huisves die [[Universiteitsbiblioteek Gent]], wat byna 3 miljoen bande bevat. Die universiteitsbiblioteek het by die [[Google Books Library Project]] aangesluit. Onder ander noemenswaardige versamelings bewaar dit [[Papirus 30]], 'n vroeë manuskrip van die Griekse Nuwe Testament. Die universiteit is ook 'n vennoot in die ontwikkeling van [[De Krook]], die nuwe openbare biblioteek en mediasentrum in die middestad van Gent wat in 2017 geopen het. === Reputasie en ranglyste === {{Infobox university rankings | ARWU_W = 84 | ARWU_W_year = 2023 | ARWU_W_ref = <ref name="Ghent ARWU Ranking 2023">{{cite web|url=https://www.shanghairanking.com/rankings/arwu/2023|title=Academic Ranking of World Universities 2023|website=ShanghaiRanking|access-date=8 Januarie 2024}}</ref> | CWTS_W = 75 | CWTS_W_year = 2020 | CWTS_W_ref = <ref name="Ghent CWTS Ranking 2020">{{cite web|url=https://www.leidenranking.com/ranking/2020/list|title=CWTS Leiden Ranking 2020 - P(top 10%)|access-date=7 Maart 2021|work=CWTS Leiden Ranking}}</ref> | CWUR_W = 118 | CWUR_W_year = 2020–21 | CWUR_W_ref = <ref name="Ghent CWUR Ranking 2020-21">{{cite web|url=https://cwur.org/2020-21.php|title=World University Rankings 2020-2021|access-date=8 Januarie 2021|website=Center for World University Rankings}}</ref> | QS_W = 162 | QS_W_year = 2026 | QS_W_ref = <ref name=":QSW2026">{{Cite web|url=https://www.topuniversities.com/world-university-rankings|title=QS World University Rankings}}</ref> | Reuters_W = 98 | Reuters_W_year = 2019 | Reuters_W_ref = <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/innovative-universities-2019|title=Reuters World's Top 100 Innovative Universities 2019|website=Thomson Reuters|access-date=8 Januarie 2021}}</ref> | THE_W = 115 | THE_W_year = 2024 | THE_W_ref = <ref name="Ghent THE Ranking 2024">{{cite web|url= https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/ghent-university|title=World University Rankings 2024 - Ghent University|website=Times Higher Education |access-date=3 Oktober 2023}}</ref> | USNWR_W = =95 | USNWR_W_year = 2023 | USNWR_W_ref = <ref>{{cite web| url= https://www.usnews.com/education/best-global-universities/ghent-university-506883|title=Best Global Universities 2022-23 - Ghent University| website= U.S. News Education|access-date=8 Januarie 2023}}</ref> | ARWU_N = 1 | ARWU_N_year = 2023 | ARWU_N_ref = <ref name="Ghent ARWU Ranking 2023" /> | CWTS_N = 2 | CWTS_N_year = 2020 | CWTS_N_ref = <ref name="Ghent CWTS Ranking 2020" /> | CWUR_N = 2 | CWUR_N_year = 2020–21 | CWUR_N_ref = <ref name="Ghent CWUR Ranking 2020-21" /> | QS_N = 2 | QS_N_year = 2024 | QS_N_ref = <ref name="Ghent QS Ranking 2024">{{cite web| url= https://www.topuniversities.com/universities/ghent-university|title=QS World University Rankings: Ghent University| website= QS Top Universities |access-date=8 Januarie 2024}}</ref> | THE_N = 2 | THE_N_year = 2024 | THE_N_ref = <ref name="Ghent THE Ranking 2024"/> | USNWR_N = 2 | USNWR_N_year = 2023 | USNWR_N_ref = <ref>{{cite web| url= https://www.usnews.com/education/best-global-universities/belgium|title=Best Global Universities in Belgium| website= U.S. News Education|access-date=8 Januarie 2023}}</ref> }} Die Universiteit Gent word deurgaans onder die top 100 universiteite ter wêreld gereken, naas die [[Katolieke Universiteit Leuven]]. In 2017 is dit wêreldwyd 69ste deur die [[Academic Ranking of World Universities]] (of Shanghai-ranglys)<ref>{{cite web|url=http://www.shanghairanking.com/World-University-Rankings/Ghent-University.html|title=Shanghai Ranking 2017 Results|access-date=27 November 2017|archive-date=10 Februarie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210210235740/http://www.shanghairanking.com/World-University-Rankings/Ghent-University.html|url-status=dead}}</ref> en 125ste deur die ''[[QS World University Rankings]]'' gereken.<ref name="topuniversities.com">{{cite web|url=http://www.topuniversities.com/universities/ghent-university|title=QS Top Universities Ranking 2014–2015|date=16 Julie 2015}}</ref> Vir 2021 is die Universiteit Gent wêreldwyd 85ste deur [[U.S. News & World Report]]<ref>{{Cite web|url=https://www.usnews.com/education/best-global-universities/ghent-university-506883|title=Best Global Universities 2021}}</ref> en 96ste deur ''[[Times Higher Education]]'' gereken.<ref name="timeshighereducation.co.uk">{{cite web|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/ghent-university|title=The Times Higher Education World University Rankings|date=3 September 2021|publisher=timeshighereducation.com}}</ref> Die Fakulteit Ekonomie en Bedryfskunde is ook met 'n internasionale akkreditasie van die [[Association to Advance Collegiate Schools of Business]] (AACSB) bekroon. === Internasionale betrekkinge === [[File:Universiteitsforum 2010PM 0603 21H7975.JPG|alt=|thumb|Die Ufo-kampus – universiteitsforum|left]] [[File:Boekentoren ugent belvedere 675.jpg|thumb|Die UGent se Boekentoren]] Die universiteit onderhou talle vennootskappe binne België, oor Europa heen en regoor die wêreld. Binne België ondersteun die Universiteit Gent die [[Belgian Co-ordinated Collections of Micro-organisms]] en die [[Vlaams Instituut voor Biotechnologie]]. Binne Europa is dit 'n lid van die [[Santander-netwerk]], die Enlight-netwerk (voorheen die U4-netwerk) en die 3i University Network. Dit neem ook deel aan die [[Conference of European Schools for Advanced Engineering Education and Research]]. Daarbenewens werk die universiteit saam met talle universiteite vir die [[Erasmus-program|Erasmus]]- en [[Erasmus Mundus]]-programme; binne die raamwerk van laasgenoemde lei dit die International Master of Science in Rural Development en die International Master of Science in Soils and Global Change (IMSOGLO).<ref>{{Cite web|url=https://imsoglo.eu/|title=Home|website=IMSOGLO|language=en-US|access-date=20 Februarie 2019}}</ref> Buite Europa bied die Universiteit Gent uitruilprogramme op alle vastelande behalwe Antarktika aan.<ref>{{cite web|url=https://www.ugent.be/student/nl/studeren/tijdens/bestemmingen.htm|title=Bestemmingen — Studentenportaal — Universiteit Gent|publisher=ugent.be}}</ref> Raamwerke sluit sy kampus in Suid-Korea en sy 3C Partnership in. === Verwante bydraes en innovasies === Die Universiteit Gent was instrumenteel in die ontwikkeling van [[COinS]] en [[Unipept]].{{citation needed|date=Oktober 2019}} === Kontroversie === In 2024 het 'n groep studente 'n [[Besetting (protes)|besetting]] van 'n universiteitsgebou georganiseer, dade van [[vandalisme]] gepleeg,<ref>{{cite news|title=Pro-Palestinian activists attack Ghent University in protest against links with Israel|url=https://www.vrt.be/vrtnws/en/2024/02/15/pro-palestinian-activists-attack-ghent-university-in-protest-aga/|work=VRT NWS|date=15 Februarie 2024|access-date=15 Mei 2026 |language=en}}</ref> en hulle optrede geregverdig deur te beweer dat [[politieke aktivisme|hulle aktivisme]] as 'n [[klimaatsverandering]]skwessie geraam word: "'n vrye Palestina is 'n kwessie van klimaatsgeregtigheid".<ref>{{cite news|last=Kassam|first=Ashifa|title=Ghent students occupy university building in climate and Gaza protest|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/may/06/ghent-students-occupy-university-building-in-climate-and-gaza-protest|work=The Guardian|date=6 Mei 2024|access-date=15 Mei 2026|language=en}}</ref> Gevolglik is die [[vryheid van assosiasie]] binne die universiteit gereduseer tot 'n politieke [[litmustoets]] wat om ideale van 'n "anti-Israel"-klimaat wentel, en nie op 'n beginsel van [[vryheid van denke]] berus nie. Daarby het die universiteit bande met Israeliese universiteite verbreek, op grond van beweerde [[Internasionale reg en die Arabies-Israeliese konflik|kwessies rakende die internasionale reg]].<ref>{{cite news|title=Ghent University cuts ties with all Israeli universities over Gaza war|url=https://www.jpost.com/international/article-804523|work=The Jerusalem Post|date=31 Mei 2024|access-date=15 Mei 2026|language=en}}</ref> Intussen word die [[bewering]]s deur kritici as "oppervlakkig en oorhaastig, slordige werk" beskryf.<ref>{{cite journal|last1=Boudry |first1=Maarten|last2=Salomon|first2=Marc|title=The shoddy work of the UGent Human Rights Commission|url=https://international.huji.ac.il/sites/default/files/internationalnew/files/boudry_salomon_the_shoddy_work_of_the_ugent_human_rights_commission_knack_magazine_9.5.2025.pdf|journal=Knack (via international.huji.ac.il PDF-kopie)|date=9 Mei 2025|access-date=15 Mei 2026|language=en}}</ref> Dit het kritici daartoe gelei om voor te stel dat die universiteit [[ideologie|ideologiese]] probleme en 'n gebrek aan belangstelling in [[akademiese vryheid]] het.<ref>{{cite news|title=UGent bekent ideologische kleur en pleegt verraad aan de principes van academische vrijheid |url=https://www.knack.be/nieuws/belgie/maatschappij/ugent-bekent-ideologische-kleur-en-pleegt-verraad-aan-de-principes-van-academische-vrijheid/ |work=Knack|date=31 Mei 2024|access-date=15 Mei 2026|language=nl}}</ref> Lank ná die [[Gaza-wapenstilstand]] het die nuwe rektor, die voormalige linkse politikus [[Petra De Sutter]], haar bereidwilligheid uitgespreek om die universiteit in lyn met [[kritiek op Israel]] te posisioneer, maar sy betreur die nadelige gevolge van [[politisering]] op vennootskappe en befondsing.<ref>{{cite news|title=UGent doet toegeving, studenten wijken niet: 'Dit is een begin en het toont dat protest loont|url=https://www.demorgen.be/snelnieuws/israelisch-palestijns-conflict-protest-pro-palestijnse-actievoerders-ugent-gaat-door-ondanks-toegevingen-rector~bfb5eb7f/|work=De Morgen|date=Mei 2024 |access-date=15 Mei 2026|language=nl}}</ref> Gevolglik het die universiteit besluit om polities stelling in te neem deur 'n eredoktoraat aan [[Francesca Albanese]] aan te bied vir haar aktivisme teen Israel, wat deur sommige professore as "institusionele aktivisme" gekritiseer is.<ref name="aa">{{Cite web|title=Flemish universities to honour UN rapporteur Francesca Albanese|url=https://www.belganewsagency.eu/flemish-universities-to-honour-un-rapporteur-francesca-albanese|website=Belga News Agency|date=2026-04-07|access-date=2026-05-19}}</ref> Volgens sommige politici,<ref name="aa"/> Joodse organisasies<ref>{{Cite web|title=Coordinating Committee of Jewish Organisations in Belgium condemns decision by the Vrije Universiteit Brussel to award Francesca Albanese an honorary doctorate|url=https://eurojewcong.org/news/communities-news/belgium/coordinating-committee-of-jewish-organisations-in-belgium-condemns-decision-by-the-vrije-universiteit-brussel-to-award-francesca-albanese-an-honorary-doctorate/|website=European Jewish Congress|date=2026-01-22|access-date=2026-05-19}}</ref> en die [[Combat Antisemitism Movement]] is dit 'n situasie van assosiasie met [[antisemitisme]].<ref>{{Cite web|title=Leading Belgian Universities Urged to Nix Plans to Honor Notorious Anti-Israel Activists|url=https://combatantisemitism.org/cam-news/leading-belgian-universities-urged-to-nix-plans-to-honor-notorious-anti-israel-activists/|website=Combat Antisemitism Movement|date=2026-03-24|access-date=2026-05-19}}</ref> In reaksie hierop het Israel se [[Ministerie van Diasporasake en die Bestryding van Antisemitisme|minister van Diasporasake en die Bestryding van Antisemitisme]], [[Amichai Chikli]], Joodse studente aangespoor om die universiteit te verlaat, met die bewering dat antisemitisme "genormaliseer" en "aktief aangemoedig" word.<ref>{{Cite news|title=Chikli urges Jewish students to leave Belgian universities over Albanese honorary degree|url=https://www.jpost.com/diaspora/antisemitism/article-892406|work=The Jerusalem Post|date=2026-04-09|access-date=2026-05-19}}</ref> In 2026 het [[Palestynse nasionalisme|Palestyns-nasionalistiese]] betogers, met [[Wet teen gesigsbedekking|bedekte gesigte]], die [[Polisie in België|Belgiese polisie]] gekonfronteer en twee polisiebeamptes lig beseer,<ref>{{Cite news|url=https://www.tijd.be/politiek-economie/belgie/algemeen/pro-palestijnse-activisten-dringen-rectoraat-van-ugent-binnen-44-arrestaties/10661242.html |title=Pro-Palestijnse activisten dringen rectoraat van UGent binnen, 44 arrestaties |work=De Tijd|language=nl |date=2025-05-23 |access-date=2026-05-24}}</ref> terwyl hulle vandalisme as legitieme [[intimidasie]] geregverdig het. Die rektor, Petra De Sutter, het verklaar: "Die [[veiligheid]] van studente en personeel is van die uiterste belang. Ons wil sorgsaam wees teenoor alle personeel van die Universiteit Gent, maar ferm wanneer dit by [[wangedrag]] kom."<ref>{{cite news | last = Van Damme| first = Sabine| title = KIJK. Zwaarbewapende politie raakt slaags met manifestanten tijdens pro-Palestijns protest: 44 arrestaties en twee lichtgewonde agenten| url = https://www.hln.be/gent/kijk-zwaarbewapende-politie-raakt-slaags-met-manifestanten-tijdens-pro-palestijns-protest-44-arrestaties-en-twee-lichtgewonde-agenten~acd5c7c1/| work = Het Laatste Nieuws| date = 2024-06-25| access-date = 2026-05-23| language = nl }}</ref> == Mense == <gallery class="center" mode="nolines"> File:Johan Heinrich Neuman - Johan Rudolf Thorbecke.jpg|Johan Rudolf Thorbecke, staatsman File:Henry.Pirenne.Portrait.gif|Henri Pirenne, geskiedkundige File:George de Hevesy.jpg|George de Hevesy, Nobelpryswenner in Chemie File:Maurice Maeterlinck 2.jpg|Maurice Maeterlinck, Nobelpryswenner in Letterkunde File:Corneille Heymans nobel.jpg|Corneel Heymans, Nobelpryswenner in Geneeskunde File:Belgisch-Nederlandse studieconferentie te Helvoirt (NB). Minister M. de Riemaeck, Bestanddeelnr 920-8362.jpg|Marguerite Legot, eerste vroulike regeringsminister in België File:Yaakov Dori2.jpg|Yaakov Dori, president van die Technion, Haifa File:Suzanne Lilar.1980s.jpg|Suzanne Lilar, feministiese skrywer File:Marc van Montagu and Jozef Schell.jpg|Jozef Schell (regs), molekulêre bioloog File:Marmont675.jpg|Marc van Montagu, molekulêre bioloog File:Robert Cailliau On Desk.jpg|Robert Cailliau, mede-uitvinder van die Wêreldwye Web File:Guy Verhofstadt EP press conference 3.jpg|Guy Verhofstadt, politikus File:Rolin-Jacquemyn.jpg|Gustave Rolin-Jaequemyns, juris en diplomaat File:Hélène Mallebrancke (1902-1940).jpg|Hélène Mallebrancke (1902–1940), siviele ingenieur en lid van die Belgiese Verset in die Tweede Wêreldoorlog </gallery> === Bekende alumni === <!-- Hou asseblief by alfabetiese volgorde --> {{div col|colwidth=35em}} * [[Joseph Antoine Ferdinand Plateau]] (1801–1883), fisikus, wiskundige * [[Abdoel Rivai]] (1871–1937), geneesheer, joernalis, die eerste inboorling van [[Nederlands-Indië]] wat 'n [[doktorsgraad]] behaal het * [[José Alejandrino]] (1870–1951), Filippynse senator en generaal * [[Leo Apostel]] (1925–1995), filosoof * [[Leo Baekeland]] (1863–1944), chemikus, uitvinder van [[bakeliet]] * [[Max Berre]] (gebore 1981), EU-gebaseerde ekonoom wat in waardasie, KMO's en "brug-tot-makro"-navorsing spesialiseer * [[Wim Blockmans]] (gebore 1945), geskiedkundige * [[Thierry Bogaert]], stigter van [[DevGen]] * [[Luc Bossyns]], siviele ingenieur * [[Marc Bossuyt]] (gebore 1944), regter, professor * [[Dries Buytaert]] (gebore 1978), rekenaarwetenskaplike, stigter van die [[Drupal]]-[[inhoudsbestuurstelsel]] * [[Robert Cailliau]] (gebore 1947), mede-uitvinder van die Wêreldwye Web * [[Luc Coene]] (1947–2017), ekonomie, goewerneur van die [[Nasionale Bank van België]] (NBB) * [[Gerard Cooreman]], voormalige eerste minister van België * [[Marc Coucke]] (gebore 1965), medestigter van [[Omega Pharma]] * [[Franz Cumont]] (1868–1947), geskiedkundige * {{Interlanguage link|Jean Daskalidès|nl}} (1922–1992), ginekoloog, veral bekend as sjokoladevervaardiger van die handelsmerke Leonidas en Daskalidès<ref>{{cite web|url=http://www.ugentmemorie.be/personen/daskalides-jean-1922-1992 |title=Daskalidès, Jean (1922–1992) &#124; UGentMemorie |publisher=Ugentmemorie.be |date= 16 Augustus 2010|access-date=15 Oktober 2013}}</ref> * [[Pieter de Decker]], voormalige eerste minister van België * [[Bert De Graeve]] (gebore 1955), regte, sakeman * [[Arnoud De Meyer]] (tans) direkteur van die Judge Business School van die Universiteit van Cambridge * [[Martin De Prycker]] (gebore 1955), ingenieur * [[Bertha De Vriese]] (1877–1958), eerste vrou wat as geneesheer ingeskryf en gegradueer het * [[Catherine de Zegher]] (gebore 1955), internasionale kurator, kunskritikus en kunshistorikus * [[Rudy Dekeyser]], molekulêre bioloog, assistent-direkteur van die [[Vlaams Instituut voor Biotechnologie|VIB]] * [[Bart Deplancke]] (gebore 1975), professor aan die [[École Polytechnique Fédérale de Lausanne]] * [[Paul de Smet de Naeyer]], voormalige eerste minister van België * [[Martin Dobelle]] (1906–1986), veteraan-ortopediese chirurg * [[Yaakov Dori]] (1899–1973), eerste [[Hoof van die Generale Staf (Israel)|stafhoof]] van die [[Israeliese Verdedigingsmag]], president van die [[Technion – Israel Institute of Technology]] * [[Dmitri Dozortsev]], geneesheer en mediese navorser * [[Edilberto Evangelista]] (1862–1897), Filippynse siviele ingenieur en revolusionêr * [[Paul Fredericq]] (1850–1920), geskiedkundige * [[Walter Fiers]] (1931–2019), molekulêre bioloog * [[Leopold Flam]] (1912–1995), geskiedkundige, filosoof * [[Dirk Frimout]] (gebore 1941), fisikus, ruimtevaarder * [[Derrick Gosselin]] (gebore 1956), ingenieur, ekonoom, sakebestuurder * [[Joseph Guislain]] (1797–1860), fisioloog en psigiater * [[Jacques-Joseph Haus]] (1796–1881), juris * [[Lucienne Herman-Michielsens]] (1926–1995), regte, politikus * [[Philippe Herreweghe]] (gebore 1947), geneesheer, psigiater, orkesdirigent * [[Corneille Heymans]] (1892–1968), fisioloog ([[Nobelprys]]wenner) * [[Jan Hoet]] (1936–2014), kunshistorikus, museumdirekteur, stigterdirekteur van die [[Stedelijk Museum voor Actuele Kunst|SMAK]] * [[Maksymilian Horwitz]] (1877–1937), Poolse sosialistiese en kommunistiese intellektueel en aktivis * [[Friedrich August Kekulé von Stradonitz]] (1829–1896), chemikus * [[Jaap Kruithof]] (1929–2009), filosoof * [[Tom Lanoye]] (gebore 1958), filoloog, skrywer * [[François Laurent]] (1810–1887), juris * [[Théo Lefèvre]], voormalige eerste minister van België * [[Marguerite Legot]] (1913–1977), juris, eerste Belgiese vrou wat as regeringsminister gedien het * [[Yves Leterme]] (gebore 1960), voormalige eerste minister van België * [[Emma Leclercq]] (1851–1933), selbioloog * [[Herman Liebaers]] (1919–2010), skrywer, voormalige maarskalk van die Koninklike Huishouding * [[Suzanne Lilar]] (gebore Suzanne Verbist) (1901–1992), filosoof, juris, essayis, romanskrywer * [[Julius Mac Leod]] (1857–1919), plantkundige * [[Maurice Maeterlinck]] (1862–1949), juris, skrywer ([[Nobelprys]]wenner) * [[Hélène Mallebrancke]] (1902–1940), eerste Belgiese vroulike siviele ingenieur wat aan die Universiteit Gent gegradueer het, lid van die Verset in die Tweede Wêreldoorlog * [[Paul Mansion]] (1844–1919), wiskundige * [[Rudi Mariën]], farmasie, voorsitter van [[Innogenetics]] * [[Gerald Misinzo]] (gebore 1975), molekulêre biologie, Tanzaniese veeartsenykundige viroloog en professor * [[Gerard Mortier]] (1943–2014), artistieke direkteur * [[Roland Peelman]], dirigent en musikale direkteur * [[Jean-Pierre Nuel]] (1847–1920), fisioloog * [[Peter Piot]] (gebore 1949), geneesheer, adjunk-sekretaris-generaal van die [[Verenigde Nasies]] * [[Henri Pirenne]] (1862–1935), geskiedkundige * [[Karel Poma]] (1920–2014), chemikus en politikus * [[Ockert Potgieter]] (1965–2021), sendeling en filmregisseur * [[Adolphe Quetelet]] (1796–1874), statistikus * [[Godfried-Willem Raes]] (gebore 1952), komponis, uitvoerder en instrumentmaker * [[Jacques Rogge]] (1942–2021), geneesheer, president van die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] * [[Gustave Rolin-Jaequemyns]] (1835–1902), juris, diplomaat en medestigter van die [[Institut de droit international]] * [[George Sarton]] (1884–1956), chemikus en wetenskapshistorikus * [[Jozef Schell]] (1935–2003), molekulêre bioloog * [[Ferdinand Augustijn Snellaert]] (1809–1872), geneesheer en skrywer * [[Imre Takács]], omgewingsingenieur en prosesingenieur * [[Manuel Tito de Morais]] (1910–1999), elektroniese ingenieur en Portugese politikus * [[Luc Van den Bossche]] (gebore 1947), regte, politikus * [[Guido van Gheluwe]] (1926–2014), juris en stigter van die [[Orde van den Prince]] * [[Herman Vanderpoorten]] (1922–1984), politikus * [[Hugo Van Heuverswyn]] (gebore 1948), chemikus, biotegnologie-pionier en sakeman * [[Ann Van Gysel]], dierkunde * [[Dirk Van de Put]], sakeman, inkomende uitvoerende hoof van [[Mondelez International]] * [[Karel van de Woestijne]] (1878–1929), skrywer * [[Henry van de Velde]] (1863–1957), argitek * [[Prudens van Duyse]] (1804–1859), skrywer * [[Paul van Geert]] (gebore 1950), sielkundige * [[Marc Van Montagu]] (gebore 1933), biotegnologie-pionier * [[Désiré van Monckhoven]] (1834–1882), fisikus * [[Jules Van Praet]] (1806–1887), staatsman * [[Willy van Ryckeghem]] (gebore 1935), ekonoom * [[Piet Vanthemsche]] (gebore 1955), veearts * [[Daniel Varoujan]] (1884–1915), Armeense digter * [[Guy Verhofstadt]] (gebore 1953), voormalige eerste minister van België, liberale Europese politikus * [[Dirk Verhofstadt]] (gebore 1955), uitgewer * [[Etienne Vermeersch]] (1934–2019), filosoof * [[Katrien Vermeire]] (gebore 1979), kunstenaar * [[Frank J. M. Verstraete]], veeartsenykundige tandarts en akademikus * [[Swen Vincke]] (gebore 1972), videospeletjieregisseur en stigter van [[Larian Studios]] * [[André Vlerick]] (1919–1990), ekonomie * [[Emile Waxweiler]] (1867–1916), ingenieur en sosioloog * [[Marc Zabeau]] (gebore 1949), dierkunde {{div col end}} === Bekende dosente === <!-- Hou asseblief by alfabetiese volgorde --> * [[S.N. Balagangadhara]] (gebore 1952), vergelykende kultuurwetenskap * [[Jan De Maeseneer]] (gebore 1952), geneeskunde, huisartskunde * [[Georges De Moor]] (gebore 1953), geneeskunde, mediese informatika * [[George de Hevesy]] (1885–1966), [[Nobelprys]]wenner, Chemie * [[Victor D'Hondt]] (1841–1901), regsgeleerde en juris, bekend vir die [[D'Hondt-metode]] * [[Walter Fiers]] (1931–2019), molekulêre bioloog * [[August Kekulé]] (1829–1896), chemikus * [[Corneille Heymans]] (1892–1968), fisioloog ([[Nobelprys]]wenner) * [[Richard Hoogenboom]] (gebore 1978), polimeerchemie * [[François Laurent]] (1810–1887), geskiedkundige en regsgeleerde * [[Joseph Plateau]] (1801–1883), fisikus * [[Xavier Saelens]] (gebore 1965), biotegnologie * [[Jeff Schell]] (1935–2003), biotegnologie-pionier * [[Erwin Schrödinger]] (1887–1961), fisikus ([[Nobelprys]]wenner), besoekende akademikus * [[Johan Rudolf Thorbecke]] (1798–1872), staatsman * [[Jean Van Houtte]], voormalige eerste minister van België * [[Marc Van Montagu]] (gebore 1933), biotegnologie-pionier * [[August Vermeylen]] (1872–1945), skrywer, kunshistorikus, staatsman * [[Adolf von Baeyer]] (1835–1917), chemikus (Nobelpryswenner), besoekende akademikus === Rektore === {{div col|colwidth=35em}} * 1817–1818: [[Jean Charles Van Rotterdam]] * 1818–1819: {{interlanguage link|Franz-Peter Cassel|nl}} * 1819–1820: [[Jean Baptiste Hellebaut]] * 1820–1821: {{interlanguage link|Johannes Schrant|nl}} * 1821–1822: [[François Egide Verbeeck]] * 1822–1823: [[Jean Guillaume Garnier]] * 1823–1824: [[Pierre De Ryckere]] * 1824–1825: [[Louis Vincent Raoul]] * 1825–1826: [[Jacques Louis Kesteloot]] * 1826–1827: [[Jean Charles Hauff]] * 1827–1828: [[Jacques Joseph Haus]] * 1828–1829: [[Pierre Lammens]] * 1829–1830: {{interlanguage link|Jozef Kluyskens|nl}} * 1830–1831: [[Jacques Van Breda]] * 1831–1832: [[Leopold Auguste Warnkoenig]] * 1832–1833: [[François Verbeeck]] * 1833–1834: [[Jacques Joseph Haus]] * 1834–1835: [[Jacques Louis Kesteloot]] * 1835–1838: [[Jacques Joseph Haus]] * 1838–1839: [[Philippe Auguste De Rote]] * 1839–1840: {{interlanguage link|Jozef Kluyskens|nl}} * 1840–1841: [[Jean Timmermans (professor)|Jean Timmermans]] * 1841–1842: [[Josephus Nelis]] * 1842–1843: [[Georg Wilhelm Rassmann]] * 1843–1844: [[Charles Van Coetsem]] * 1844–1845: [[Marie-Charles Margerin]] * 1845–1846: [[Jean-Baptiste Minne-Barth]] * 1846–1847: [[Joseph Roulez]] * 1847–1848: [[François Verbeeck]] * 1848–1852: [[Eloi Manderlier]] * 1852–1855: {{interlanguage link|Hubert Lefebvre|qid=Q60840015}} * 1855–1857: [[Constant-Philippe Serrure]] * 1857–1864: [[Joseph Roulez]] * 1864–1867: [[Jacques Joseph Haus]] * 1867–1870: {{interlanguage link|Charles Andries|nl}} * 1870–1873: [[Joseph Jean Fuerison]] * 1873–1879: {{interlanguage link|Floribert Soupart|nl}} * 1879–1885: {{interlanguage link|Albert Callier|nl}} * 1885–1887: [[Jean-Jacques Kickx]] * 1887–1891: [[Gustave Wolters]] * 1891–1894: [[Adhémar Motte]] * 1894–1897: [[Charles Van Cauwenberghe]] * 1897–1900: [[Polynice Van Wetter]] * 1900–1903: {{interlanguage link|Gustave Van der Mensbrugghe|nl}} * 1903–1906: {{interlanguage link|Paul Thomas (Latinis)|lt=Paul Thomas|nl|Paul Thomas (latinist)}} * 1906–1909: [[Hector Leboucq]] * 1909–1912: {{interlanguage link|Victor De Brabandere|nl}} * 1912–1915: [[Henri Schoentjes]] * 1916–1918: [[Pierre Hoffmann]] * 1918–1919: [[Henri Schoentjes]] * 1919–1921: [[Henri Pirenne]] * 1921–1923: [[Eugène Eeman]] * 1923–1924: [[Jean-François Heymans]] * 1924–1927: {{interlanguage link|Georges Van Den Bossche (rektor van die Universiteit Gent)|lt=Georges Van Den Bossche|qid=Q66735909}} * 1927–1929: [[Camille De Bruyne]] * 1929–1930: {{interlanguage link|Jules Meuwissen|nl}} * 1930–1933: [[August Vermeylen]] * 1933–1936: {{interlanguage link|Albert Bessemans|nl}} * 1936–1938: {{interlanguage link|Louis Fredericq|nl}} * 1938–1939: [[Jean Haesaert]] * 1939–1941: [[René Goubau]] * 1940–1944: {{interlanguage link|Guillaume De Smet|nl}} * 1944–1947: {{interlanguage link|Edgard Blancquaert|nl}} * 1947–1950: {{interlanguage link|Norbert Goormaghtigh|nl}} * 1950–1953: {{interlanguage link|Albert Kluyskens|nl}} * 1953–1957: {{interlanguage link|Jan Gillis|nl}} * 1957–1961: [[Pieter Lambrechts]] * 1961–1969: {{interlanguage link|Jean-Jacques Bouckaert|nl}} * 1969–1973: {{interlanguage link|Daniël Vandepitte|nl}} * 1973–1977: {{interlanguage link|André Devreker|nl}} * 1977–1981: {{interlanguage link|Julien Hoste|nl}} * 1981–1985: {{interlanguage link|André Cottenie|nl}} * 1985–1993: {{interlanguage link|Leon De Meyer|nl}} * 1993–2001: {{interlanguage link|Jacques Willems|nl}} * 2001–2005: [[Andreas De Leenheer]] * 2005–2013: [[Paul Van Cauwenberge]] * 2013–2017: {{interlanguage link|Anne De Paepe|nl}} * 2017–2025: {{interlanguage link|Rik Van de Walle|nl}} * 2025–hede: [[Petra De Sutter]] {{div col end}} === Ontvangers van eredoktorate === {{col-begin}} {{col-3}} * [[Johan Gerard ten Houten|J. G. ten Houten]], [[Landbou-universiteit Wageningen]], Landbouwetenskappe * [[Mary Beard (klassikus)|Mary Beard]], [[Universiteit van Cambridge]], Klassieke Studies (2021) {{col-end}} == Notas en verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Amptelike webwerf|http://www.ugent.be/en}} * [https://archit.ugent.be ARCH-IT] {{Coord|51.046582|3.727918|display=title}} {{Normdata}} [[Kategorie:Universiteite]] opt81rny66lb035yz51p3o95q1e6hha Kategorie:Verouderde argiefsjabloonskakels 14 465285 2929050 2026-08-23T09:55:15Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Versteekte kategorie}}' 2929050 wikitext text/x-wiki {{Versteekte kategorie}} d65yxcjy5mr1bvdb53uzx2c5tilgynt Kategorie:Artikels sonder betroubare bronne sedert Mei 2024 14 465286 2929053 2026-08-23T09:59:38Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Versteekte kategorie}} [[Kategorie:Artikels sonder betroubare bronne]]' 2929053 wikitext text/x-wiki {{Versteekte kategorie}} [[Kategorie:Artikels sonder betroubare bronne]] 3z23gmcsf2rpdrjm623its7d9addw0t MA 0 465287 2929066 2026-08-23T10:52:33Z Pynappel 70858 Stuur aan na [[Magister Artium]] 2929066 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Magister Artium]] i3s41i1u2j2zbfk7rtk6csa6kczeia0 Porboodskap 0 465288 2929072 2026-08-23T11:04:02Z Pynappel 70858 Stuur aan na [[Porboodskapingenieurswese#Porboodskap]] 2929072 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Porboodskapingenieurswese#Porboodskap]] 5x3u6y2lrwknjoz85hwn90oi9bebw9y Lêer:Ernst Kotzé.jpeg 6 465289 2929073 2026-08-23T11:06:58Z Sobaka 328 {{Beeldinligting |beskrywing= = Ernst Kotzé |bron= = Ernst Kotzé |datum= 23 aUGUSTUS 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> 2929073 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= = Ernst Kotzé |bron= = Ernst Kotzé |datum= 23 aUGUSTUS 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-outeur}} 8z1sxoi2rp79uflygj8gugs1td82s1w Buddleja nitida 0 465290 2929085 2026-08-23T11:30:56Z Oesjaar 7467 Verbeter 2929085 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja nitida | authority = Benth., (1846) | synonyms = }} '''''Buddleja nitida''''' is 'n [[boom]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Costa Rica]], [[Guatemala]], [[Honduras]], Golf van Meksiko, suidoos [[Meksiko]] en [[Panama]]. == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545836-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|nitida]] [[Kategorie:Flora van Costa Rica]] [[Kategorie:Flora van Guatemala]] [[Kategorie:Flora van Honduras]] [[Kategorie:Flora van Meksiko]] [[Kategorie:Flora van Panama]] 8ksa7ukbo02idzndndw837tkufld8eg 2929087 2929085 2026-08-23T11:33:21Z Oesjaar 7467 Verbeter 2929087 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Buddleja nitida | authority = Benth., (1846) | synonyms =* ''Buddleja alpina'' <small>Oerst.</small> }} '''''Buddleja nitida''''' is 'n [[boom]] wat deel van die Scrophulariaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Costa Rica]], [[Guatemala]], [[Honduras]], Golf van Meksiko, suidoos [[Meksiko]] en [[Panama]]. == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:545836-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Buddleja|nitida]] [[Kategorie:Flora van Costa Rica]] [[Kategorie:Flora van Guatemala]] [[Kategorie:Flora van Honduras]] [[Kategorie:Flora van Meksiko]] [[Kategorie:Flora van Panama]] f3uelaf8t27txepkzuximue3ypgpjqi Bespreking:Buddleja nitida 1 465291 2929086 2026-08-23T11:32:09Z Oesjaar 7467 Verbeter 2929086 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv